Malamo Souvenir Shop Limited ν. Mike Tsoukkas & Son Enterprises Limited, Αρ. Αγ. 181/21, 9/3/2022 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDAMM:2022:A13 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Ν. ΜΑΘΗΚΟΛΩΝΗ, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγ. 181/21 Malamo Souvenir Shop Limited Ενάγοντες v. Mike Tsoukkas & Son Enterprises Limited Εναγόμενοι ____________________ Ημερομηνία: 9/3/2022 Για ενάγοντες/αιτητές: κ. Π. Χατζηπέτρου, για Δημητρίου & Δημητρίου ΔΕΠΕ Για εναγόμενους/καθ' ων η αίτηση: κ. Ν. Νικολάου, για Ν. Νικολάου ΔΕΠΕ Ενδιάμεση Απόφαση (Αναφορικά με τη διαδικασία στο πλαίσιο αίτησης παρακοής ημερ. 4/8/2021) Εισαγωγή Στο πλαίσιο εκδίκασης της αίτησης παρακοής ημερ. 4/8/2021 η πλευρά των αιτητών ζήτησε όπως επιτραπεί στο Διευθυντή των Αιτητών να καταθέσει ως μέρος της κυρίως εξέτασης του την Ε/Δ που συνοδεύει την υπό εξέταση αίτηση καθώς και δύο Ε/Δ που καταχώρησε κατά την εκδίκαση της αίτησης ημερ. 26/5/2021 η οποία οδήγησε στην έκδοση του Διατάγματος σε σχέση με το οποίο καταχωρήθηκε η υπό εξέταση αίτηση παρακοής. Ο συνήγορος των καθ' ων η αίτηση προέβαλε ένσταση στο αίτημα εισηγούμενος ότι θα έπρεπε να περιοριστεί μόνο στο περιεχόμενο της Ε/Δ που συνοδεύει την αίτηση. Δεν ήταν όμως σε θέση να υποστηρίξει την εν λόγω τοποθέτηση του, ακόμα και μετά που του δόθηκε χρόνος προς τούτο και δεδομένου του ότι ούτε η πλευρά των αιτητών μπορούσε να υποστηρίξει τη δική της θέση, η υπόθεση παρέμεινε την επομένη για να αγορεύσουν εμπεριστατωμένα επί των θέσεων τους. Οι εισηγήσεις Κατά την εν λόγω δικάσιμο ο συνήγορος των καθ' ων η αίτηση με αναφορά σε πρωτόδικες αποφάσεις και ιδιαίτερα την απόφαση στην αγωγή 2984/06 Ε.Δ. Λάρνακας ΦΑΠ Κονστράκτιον Λτδ v. Θεόδωρος Κυριάκου Πέτρου ημερ. 11/2/2008, εισηγήθηκε αρχικά ότι εάν θα επιτραπεί προφορική μαρτυρία θα πρέπει αυτή να περιοριστεί στο περιεχόμενο της ένορκης δήλωσης που συνοδεύει την αίτηση. Σε υπόδειξη του Δικαστηρίου, ότι η νομολογία την οποία επικαλέστηκε δεν υποστηρίζει την πιο πάνω θέση, αλλά τη θέση ότι η εκδίκαση τέτοιων αιτήσεων γίνεται, μετά και την τροποποίηση της Δ.48 Θ. 4, στη βάση των ενόρκων δηλώσεων, διαφοροποίησε εν τέλει τη θέση του και υποστήριξε ότι η αίτηση θα πρέπει να εκδικαστεί στη βάση των ενόρκων δηλώσεων και δήλωσε μάλιστα πως σε περίπτωση που μια τέτοια διαδικασία επιλεχθεί από το Δικαστήριο, δεν θα υποβάλει αίτημα αντεξέτασης του ενόρκως δηλούντος για τους αιτητές. Από την αντίπερα όχθη ο συνήγορος των αιτητών υποστήριξε ότι θα πρέπει να του επιτραπεί να προσκομίσει προφορική μαρτυρία και προς τούτο επικαλέστηκε και ο ίδιος πρωτόδικες αποφάσεις και συγκεκριμένα την απόφαση στην αγωγή 686/17 Πάνου Κωνσταντίνου v. Αντρούλλας Ιωάννου Ε.Δ. Λεμεσού, ημερ. 1/9/2017, καθώς και το σκεπτικό του Δικαστηρίου στην Αγωγή 1110/2015 Ε.Δ. Λεμεσού Μαρινέλας Κιλικίτα κ.α. v. Olga Mikhailova ημερ. 20.11.2015 (Ρ. Λιμνατίτου Α.Ε.Δ ως ήταν τότε). Οι εισηγήσεις των δύο πλευρών έχουν καταγραφεί και λαμβάνονται υπόψη στο σύνολο τους. Για να αποφασιστεί το ζήτημα το οποίο μετά και από την ουσιώδη αλλαγή στην εισήγηση της πλευράς των καθ΄ ων η αίτηση, μετετράπη στην ουσία σε ζήτημα διαδικασίας και συγκεκριμένα του τρόπου εκδίκασης της υπό εξέταση αίτησης, θα πρέπει να γίνει η ανάλογη αναφορά στη νομική βάση, αλλά και τη φύση της διαδικασίας. Σημειώνω δε παρενθετικά ότι το ζήτημα της ακολουθητέας διαδικασίας δεν έχει ξεκαθαρίσει σε επίπεδο Ανωτάτου Δικαστηρίου. Για την εξέταση του ζητήματος αρχίζω σημειώνοντας ότι η αίτηση βασίζεται ουσιαστικά στο άρθρο 42 του περί Δικαστηρίων Νόμου Ν. 14/60το οποίο τιτλοφορείται "Εξαναγκασμός υποταγής σε διατάγματα" και έχει ως ακολούθως:- «42. Τηρουμένου οποιουδήποτε διαδικαστικού κανονισμού κάθε δικαστήριο θα έχει εξουσία να εξαναγκάζει σε υπακοή προς οποιοδήποτε διάταγμα που εκδόθηκε από αυτό, το οποίο διατάζει ή απαγορεύει την εκτέλεση οποιασδήποτε πράξης, με πρόστιμο ή φυλάκιση ή μεσεγγύηση πραγμάτων. Και το δικαστήριο δύναται επιπρόσθετα να επιδικάσει στο πρόσωπο προς το συμφέρον του οποίου εκδόθηκε το διάταγμα τέτοιο ποσό υπό μορφή αποζημίωσης, όπως το δικαστήριο δύναται να θεωρήσει πρέπον.» Σύμφωνα με τη νομολογία (βλ. μεταξύ άλλων και Λάζαρος Μαύρος v. 1. Θεόδωρος Στυλιανού κ.α.
(1998)1 Α.Α.Δ. 2389) το άρθρο αυτό είναι δικαιοδοτικό και προσδιορίζει τη δικαιοδοσία του Δικαστηρίου για την τιμωρία προσώπων, φυσικών και νομικών, για την παρακοή διαταγμάτων. Καθορίζει τα μέσα για την εξασφάλιση συμμόρφωσης προς τα διατάγματα με την επιβολή προστίμου ή φυλάκισης ή με την έκδοση διατάγματος για τη μεσεγγύηση πραγμάτων. Είναι άρθρο με ποινικό χαρακτήρα, το δε αδίκημα που διαγράφει δεν είναι αδίκημα αυστηρής ή απόλυτης ευθύνης (strict or absolute liability) αλλά αδίκημα που έχει τόσο αντικειμενική όσο και υποκειμενική υπόσταση. Η αντικειμενική του υπόσταση (actus reus) συνίσταται σε πράξη ή παράλειψη η οποία παραβιάζει το διάταγμα, η δε υποκειμενική του υπόσταση (mens rea) σε ηθελημένη ανυπακοή ή, άλλως, σε πρόθεση ανυπακοής ή καταστρατήγησης του διατάγματος του δικαστηρίου. Δεν αρκεί δηλαδή μόνο το αποτέλεσμα αλλά θα πρέπει να αποδειχθεί πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας ενώπιον του Δικαστηρίου ηθελημένη παρακοή, δεδομένων και των συνεπειών από την επιτυχία της αίτησης που εμπεριέχει τον κίνδυνο επιβολής ποινής φυλάκισης. [βλ. υποθέσεις Mouzouris v. Xylophagou Plantations
(1977)1 C.L.R.287, Photiou v. Hadjiforados
(1988)1 C.L.R.384, Krashias v. Adidas
(1989)1 C.L.R.750 και Borrie & Lowe's "Law of Contempt", B' έκδοση, σελ.395 και Αρχιεπίσκοπος Κύπρου (Αρ.4)
(1993)1 Α.Α.Δ.961]. H φύση ακριβώς της διαδικασίας, η οποία είναι οιονεί ποινική και το βάρος απόδειξης που έχει ο αιτητής στο πλαίσιο της ως τέτοιας, ήτοι πέραν λογικής αμφιβολίας, αποτέλεσε τη βάση για την εισήγηση των αιτητών, ότι η αίτηση θα πρέπει να εκδικαστεί με προφορική μαρτυρία, χωρίς όμως να δοθεί κάποια πειστική εξήγηση από το συνήγορο των αιτητών ως προς το γιατί τα απαραίτητα γεγονότα δεν θα μπορούσαν να τεθούν μέσω μιας ή περισσότερων ενόρκων δηλώσεων, τηρουμένου του δικαιώματος αντεξέτασης. Από την άλλη στην Krashias Shoe Factory v. Adidas
(1989)1Ε Α.Α.Δ. 750, στην οποία στηρίζεται η απόφαση ΦΑΠ Κοντστράκτιον (ανωτέρω), λέχθηκαν τα εξής στις σελ. 759-760: "Το Άρθρο 42 του Περί Δικαστηρίων Νόμου 1960 - Ν 14/60: Το άρθρο 42 του Ν 14/60 είναι δικαιοδοτικό και προσδιορίζει τη δικαιοδοσία του Επαρχιακού Δικαστηρίου για την τιμωρία προσώπων, φυσικών και νομικών, για την παρακοή διαταγμάτων. Καθορίζει τα μέσα για την εξασφάλιση συμμόρφωσης προς τα διατάγματα με την επιβολή προστίμου, φυλάκισης ή με την έκδοση διατάγματος για τη μεσεγγύηση πραγμάτων. Πρόσθετα παρέχεται δικαιοδοσία για την επιδίκαση αποζημιώσεων. Ούτε ο τρόπος επίκλησης ούτε το πλαίσιο άσκησης της δικαιοδοσίας για τιμωρία για ανυπακοή ρυθμίζονται από το άρθρο
- Όπως αναφέρεται ρητά στο εισαγωγικό μέρος του άρθρου 42 η δικαιοδοσία η οποία παρέχεται ασκείται "τηρουμένου οιουδήποτε διαδικαστικού κανονισμού ..". Όπως και στην περίπτωση του άρθρου 25 του ίδιου νόμου που προβλέπει για την άσκηση έφεσης εναντίον απόφασης πρωτόδικου δικαστηρίου, έτσι και στην περίπτωση του άρθρου 42 η άσκηση της δικαιοδοσίας αφήνεται να ρυθμιστεί με διαδικαστικό κανονισμό από την Εξουσία που έχει αρμοδιότητα στο θέμα - τη Δικαστική Εξουσία (Άρθρο 163 του Συντάγματος). Η εισήγηση των εφεσίβλητων ότι δεν ισχύει οποιοσδήποτε διαδικαστικός κανονισμός για την άσκηση της δικαιοδοσίας που παρέχει το άρθρο 42, παραγνωρίζει τις διατάξεις του Άρθρου 188 του Συντάγματος βάσει των οποίων διατηρήθηκαν σε ισχύ προϋπάρχοντες νόμοι και κανονισμοί που δε συγκρούονται με το Σύνταγμα. Οι Θεσμοί Πολιτικής Δικονομίας διατηρήθηκαν σε ισχύ βάσει του Άρθρου 188 και συνεχίζουν να αποτελούν, εκτός στο βαθμό και έκταση που έχουν τροποποιηθεί, τους διαδικαστικούς θεσμούς βάσει των οποίων ασκείται η πολιτική δικαιοδοσία των δικαστηρίων. Άλλωστε οι ίδιοι οι εφεσίβλητοι τους έχουν επικαλεσθεί, βασίζοντας την αίτησή τους για ανυπακοή στις πρόνοιες της Δ.48 κ
- Αν γινόταν δεκτή η θέση των εφεσίβλητων ότι η άσκηση της δικαιοδοσίας που παρέχει το άρθρο 42 του Περί Δικαστηρίων Νόμου δε διέπεται από τους Θεσμούς Πολιτικής Δικονομίας, τότε το θέμα της παρακοής διατάγματος θα μπορούσε να αχθεί ενώπιον του Δικαστηρίου μόνο με κλητήριο ένταλμα που αποτελεί τον καθιερωμένο τρόπο για την έναρξη αστικής διαδικασίας ενώπιον πολιτικού δικαστηρίου (βλέπε άρθρο 2 - Ν 14/60). Πρόβλεψη για την έγερση θέματος ενώπιον του Επαρχιακού Δικαστηρίου με αίτηση γίνεται στους θεσμούς, στο μέρος εκείνο που επικαλέστηκαν οι εφεσίβλητοι στη Δ.
- Καταλήγουμε ότι οι Θεσμοί Πολιτικής Δικονομίας τυγχάνουν εφαρμογής. Το επόμενο θέμα που πρέπει να αποφασιστεί είναι αν οι πρόνοιες της Δ.42Α ρυθμίζουν τη διαδικασία σε όλες τις αιτήσεις για ανυπακοή διατάγματος" (η έμφαση είναι του Δικαστηρίου) Στην υπόθεση ΦΑΠ ΚΟΝΣΤΡΑΚΤΙΟΝ (πιο πάνω) στην οποία με παρέπεμψε ο συνήγορος των καθ' ων η αίτηση, ο Χ. Ι. Πογιατζής ΠΕΔ, ως ήταν τότε εξέφρασε την άποψη με αναφορά στην υπόθεση Krashias (ανωτέρω) ότι οι Αιτήσεις Παρακοής διέπονται από τη Δ.48 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας. Ως προς το γεγονός δε ότι η υπόθεση Krashias (ανωτέρω) είχε αποφασιστεί πριν την Τροποποίηση της Δ.
- Θ.4 που επήλθε στις 23.12.1999, σημείωσε πως είναι φανερό ότι οι πρόνοιες της όπως έχουν τροποποιηθεί[1] πρέπει να εφαρμόζονται σε Αιτήσεις Παρακοής. Η ίδια άποψη, ότι δηλαδή η Δ.48 τυγχάνει εφαρμογής στο πλαίσιο αίτησης παρακοής, φαίνεται να εκφράζεται με κάποια όμως διαφοροποίηση και στην πρωτόδικη απόφαση στην υπόθεση Σοφοκλέους v. Αγγελή κ.α., Αρ. Αγωγής 3746/17 ημερ. 27.3.2020 (Χ.Β. Χαραλάμπους Α.Ε.Δ ως ήταν τότε). Εκεί, στο πλαίσιο αίτησης για συμπληρωματική ένορκη δήλωση που υποβλήθηκε εκκρεμούσης αίτησης παρακοής, λέχθηκε ότι βασικά, αυτό το οποίο έχει διαφοροποιηθεί από την εποχή της υπόθεσης Krashias (ανωτέρω), όπου είχε λεχθεί πως απαιτείται προφορική μαρτυρία για την απόδειξη αμφισβητούμενων γεγονότων, είναι η τροποποίηση της Δ.48 κ.4 και η ακρόαση στη βάση ένορκων δηλώσεων, διατηρουμένου πάντα του δικαιώματος του Καθ' ου να καταθέσει ενόρκως (προφορικά). Βάση δε για την τελευταία τοποθέτηση που αφορά τη διατήρηση του δικαιώματος του καθ' ου η αίτηση να δώσει ένορκη προφορική μαρτυρία αποτέλεσε το σύγγραμμα "Injunctions", του David Bean, 3η έκδοση, στο οποίο όπως σημειώνει το Δικαστήριο στην Σοφοκλέους (ανωτέρω), έγινε παραπομπή από το Ανώτατο Δικαστήριο στα πλαίσια της υπόθεσης Δρόσος Μιχαηλίδης v. Poliakova
(2011)1(A) A.A.Δ.356, 365, καθ' όσον αφορά την ακολουθούμενη διαδικασία. Στη σελ. 72 του εν λόγω συγγράμματος αναφέρεται ότι η αρχική αίτηση υποστηρίζεται από ένορκη δήλωση και στη σελ.73 αναφέρονται σχετικά: «The applicant may not, except with leave of the court, rely at the hearing upon any grounds for committal except those set out in the notice of motion (. . . . . ). These must be fully particularised; it is not enough that the breaches are set out in the affidavit in support (. . . . ). The evidence must be such as to prove a breach of the court' s order by the defendant 'with all the strictness that is necessary in such a proceeding as this, when you are going to deprive people of their liberty' (. . . . . ). The court may, contrary to the usual rules of procedure, call evidence itself to find out whether the defendant is in contempt of court (. . . . . )». Στο ίδιο σύγγραμμα, εξηγείται ότι από δικής του πλευράς ο καθ' ου δικαιούται να δώσει προφορική μαρτυρία (αν επιθυμεί) ανεξαρτήτως αν έχει καταχωρήσει ένορκη δήλωση ή να προσφέρει μαρτυρία ενόρκως (οπότε ενδεχομένως να αντεξεταστεί). Ξεκαθαρίζεται δε ότι δεν τίθεται θέμα να εξαναγκαστεί για να δώσει μαρτυρία στο πλαίσιο μιας τέτοιας διαδικασίας, προφανώς δεδομένης και της φύσης της, όμως εφόσον επιλέξει να το πράξει ενδέχεται να αντεξεταστεί. Επομένως και στη βάση των πιο πάνω θεωρώ ότι η ακρόαση της αίτησης θα διεξαχθεί στη βάση των ενόρκων δηλώσεων, τηρουμένου του δικαιώματος του καθ' ου η αίτηση να καταθέσει (προφορικά) ενόρκως εάν αυτό επιθυμεί. Η πιο πάνω προσέγγιση θεωρώ ότι είναι και η προσφορότερη, αφού θεωρώ ότι λαμβάνει επαρκώς υπόψη και το δεδομένο ότι πρόκειται για μια οιονεί ποινική διαδικασία με σοβαρότατες συνέπειες για τον καθ' ου η αίτηση εάν αποδειχθεί η παρακοή του και διασφαλίζει τοιουτοτρόπως πλήρως τα δικαιώματα του στο πλαίσιο αυτό, με τις προς αυτόν παρεχόμενες επιλογές. Νοείται ότι διατηρείται πάντοτε και το δικαίωμα υποβολής αιτήματος αντεξέτασης. Ως προς το επιχείρημα των αιτητών πως θα επηρεαστούν δυσμενώς εάν δεν επιτραπεί προφορική μαρτυρία, δεδομένου του ότι θα πρέπει να αποδειχθεί ηθελημένη παρακοή πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας με μόνη την καταχώριση Ενόρκων Δηλώσεων, σημειώνω ότι με δεδομένο ότι η Δ.48 επιτρέπει την καταχώρηση περισσότερων της μίας Ενόρκων Δηλώσεων, η διαδικασία αυτή δεν βλέπω πως επηρεάζει αρνητικά την πλευρά των αιτητών, ενώ ως ήδη λέχθηκε με αναφορά στο σύγγραμμα David Bean (ανωτέρω), μπορεί το Δικαστήριο κατόπιν αδείας να επιτρέψει κάποια ζητήματα να τεθούν ενώπιον του ή ακόμα να καλέσει κατ' εξαίρεση και το ίδιο κάποια μαρτυρία, ο δε καθ΄ου η αίτηση μπορεί ανεξαρτήτως του εάν καταχώρησε ή όχι ένορκη δήλωση να επιλέξει να καταθέσει ενόρκως με προφορική μαρτυρία και να αντεξεταστεί. Προβλήθηκε επίσης η θέση ότι θα πρέπει να επιτραπεί προφορική μαρτυρία έτσι ώστε να υιοθετήσει ο ομνύων για τους αιτητές στο πλαίσιο αυτό τις προηγηθείσες ένορκες δηλώσεις που έγιναν στην αίτηση ημερ. 26/5/2021 για εξασφάλιση του διατάγματος σε σχέση με το οποίο κατά τους αιτητές έγινε η παρακοή, δεδομένου και του ότι ως λέχθηκε αποτελούν μέρος του φακέλου. Σημειώνω ότι δεν με βρίσκει σύμφωνη η θέση αυτή, ούτε και θεωρώ ότι το Δικαστήριο μπορεί στο πλαίσιο αυτής της διαδικασίας να βασιστεί σε ένορκες δηλώσεις που έχουν καταχωρηθεί στο πλαίσιο άλλων αιτήσεων, ιδιαίτερα υπό το φως και του ότι οι λόγοι ή η βάση για την ισχυριζόμενη παρακοή πρέπει να προκύπτει με σαφήνεια και καθαρότητα μέσα από την αίτηση και την Ε/Δ που τη συνοδεύει, με βάση τη νομολογία και το σύγγραμμα στα οποία έγινε αναφορά πιο πάνω. Καταληκτικά κρίνεται ότι δεν έχουν στοιχειοθετηθεί οποιοιδήποτε λόγοι που να δικαιολογούν την προσαγωγή προφορικής μαρτυρίας επί του παρούντος. Η αίτηση ορίζεται για ακρόαση στις 21.3.2022 και ώρα 11.30 π.μ. ............. Ν. Μαθηκολώνη, Α.Ε.Δ. ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ [1] Τα σχετικά αποσπάσματα της Δ.48, θ.4 είναι: "
(1). . . . . . Οποιαδήποτε γεγονότα στα οποία στηρίζεται η ένσταση τα οποία δεν είναι εμφανή από το φάκελο της διαδικασίας θα αναφέρονται σε μια ή περισσότερες ένορκες δηλώσεις οι οποίες θα συνοδεύουν την ειδοποίηση. Αντίγραφα αυτών των ένορκων δηλώσεων θα αφήνονται στον αιτητή μαζί με την ειδοποίηση.
(2)Το Δικαστήριο, ή Δικαστής, μετά από αίτηση ή προφορικό αίτημα, μπορεί, για καλό λόγο, ν/α επιτρέψει την καταχώρηση συμπληρωματικών ένορκων δηλώσεων. Η ακρόαση αίτησης διεξάγεται στη βάση των γεγονότων που αναφέρονται στην αίτηση ή τις ένορκες δηλώσεις τηρούμενης της δυνατότητας αντεξέτασης που προνοείται από τη Διαταγή 39". cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο