Hart κ.α. ν. Solterra Developers Ltd κ.α., Αρ. Αγωγής: 1858/14, 16/3/2022

(1990)1 Α.Α.Δ. 389 και στην Επί της αφορώσι την Ηλιάνα Πουκή Αιτ. Αρ. 197/88

(1990)1 Α.Α.Δ. 700 και εισηγήθηκε ότι τα έξοδα θα πρέπει να ακολουθήσουν το αποτέλεσμα και γιατί η ίδια θεωρεί άδικο να επωμιστούν οι Ενάγοντες τα συγκεκριμένα έξοδα λόγω του ότι δεν πρόλαβαν να θέσουν τα γεγονότα ενώπιον του Δικαστηρίου. Η ευπαίδευτη συνήγορος της Εναγόμενης 2 έχει αντίθετη άποψη. Και εκείνη αναγνωρίζει την διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου που εκπηγάζει από το άρθρο 43 του Ν.14/60 καθώς και τη Δ.59 θ.1. Προωθεί τη θέση ότι λανθασμένα προωθήθηκε η συγκεκριμένη αγωγή εναντίον της Εναγόμενης 2 γιατί οι Ενάγοντες δεν είχαν οποιοδήποτε αγώγιμο δικαίωμα εναντίον της καθότι εκχώρησαν τα δικαιώματά τους από το αγοραπωλητήριο έγγραφο ημερ. 08/12/2006 και κακώς κλήθηκε στη διαδικασία. Παρέπεμψε στις αποφάσεις Θρασυβούλου ν. Arto Estates Ltd

(1993)1 Α.Α.Δ. 12, στην Χάσικος ν. Χαραλαμπίδη

(1990)1 Α.Α.Δ. 389 και Συκοπετρίτης ν. Χριστοδούλου

(2004)1(Α) ΑΑΔ 218 προς υποστήριξη των θέσεων της. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Δικαιοδοτική βάση για την απονομή εξόδων συνιστά η Δ.59 θ.1, η οποία προβλέπει ως ακολούθως: «Subject to the provisions of any law or rules, the costs of and incident to any proceedings shall be in the discretion of the Court or Judge..........» Στο σύγγραμμα Halsbury's Laws of England, 5η εκδ., παρα. 1738 διαβάζονται τα ακόλουθα: «The Court has discretion as to whether costs are payable by one party to another, the amount of the costs and when they are to be paid. Where costs are in the discretion of the court, a party has no right to costs unless and until the court awards them to him, and the court has absolute discretion to award or not to award them. This discretion must be exercised judicially; it must not be exercised arbitrarily but in accordance with reason and justice. » Μεταξύ των παραγόντων που μπορούν να ληφθούν υπόψη κατά την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου συμπεριλαμβάνεται και ο τρόπος διεξαγωγής της διαδικασίας από τους διάδικους στην διαφορά βλ. Halsbury's Laws of England, 4η εκδ, τόμος 10, παρα. 17, σελ. 16. Η καθιερωμένη αρχή, όπως αυτή διατυπώθηκε σε σωρεία αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου, είναι ότι η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου για την απονομή εξόδων ασκείται με γνώμονα το αποτέλεσμα της υπόθεσης. Στην απόφαση Μιχαήλ Χάσικος κ.α. v. Ανδρέα Χαραλαμπίδη

(1990)1 Α.Α.Δ. 389, στη σελίδα 393 καταγράφηκαν τα ακόλουθα: «Η απονομή των εξόδων ανάγεται στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου. Η ευχέρεια ασκείται δικαστικά με γνώμονα, ως κύριο μέτρο, το αποτέλεσμα της υπόθεσης. Τόσο βαθιά θεμελιωμένη είναι η αρχή αυτή στην αστική διαδικασία, τα έξοδα ακολουθούν το αποτέλεσμα, ώστε να μη δίδονται κατά κανόνα λόγοι (εξυπακούονται) για την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου όταν η διαταγή για τα έξοδα συνάδει με την αρχή αυτή. Οι λόγοι για τους οποίους τα έξοδα ακολουθούν το αποτέλεσμα (στην αστική διαδικασία) είναι ευνόητοι: Η δικαίωση δε συνεπάγεται δαπάνη» Στην υπόθεση Μάρω Ζαβρού v. Ελενίτσας Μιχαηλίδου

(1996)1 Α.Α.Δ. 477, στη σελίδα 481 λέχθηκαν τα ακόλουθα: «Η έκδοση διαταγής για έξοδα εμπίπτει στη διακριτική εξουσία του εκδικάζοντος δικαστηρίου. Στην άσκηση αυτής της εξουσίας προέχει ο κανόνας λογικής σύμφωνα με τον οποίο τα έξοδα ακολουθούν το αποτέλεσμα της υπόθεσης. Τόσο μάλιστα είναι ισχυρός που από μόνος του παρέχει την αιτιολόγηση στην κάθε αντίστοιχη εξέλιξη χωρίς να παρίσταται ανάγκη εξειδίκευσης. Παρέκκλιση δικαιολογείται μόνο εφόσον συντρέχει άλλη επαρκής περίσταση που πρέπει βέβαια να εκτίθεται. Χρήσιμη υπόμνηση περί τούτου γίνεται στην Χάσικος Μιχαήλ ν. Ανδρέα Χαραλαμπίδη

(1990)1 Α.Α.Δ. 389.». Σχετική επί του θέματος είναι και η ακόλουθη περικοπή από την απόφαση Αναφορικά με τη Δ.35 θ.20 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας και το άρθρο 43 του περί Δικαστηρίου Νόμου

(1999)1 (Β) Α.Α.Δ.809, όπου στη σελίδα 814 κ.ε., καταγράφονται τα ακόλουθα: «Η Δ.59 θ. 13 προσφέρει τη δυνατότητα και καθορίζει τις ευρύτατες παραμέτρους άσκησης της δικαστικής ευχέρειας ως προς την επιβολή ή επιδίκαση εξόδων, ιδιαίτερα σε αχρείαστες, κακόβουλες ή υπέρμετρα χρονοβόρες διαδικασίες. Η διαταγή αυτή έχει ως βάση τους παλαιούς αγγλικούς θεσμούς και συγκεκριμένα το Order 65 r. 27 που απαντάται στην Αγγλική Ετήσια Δικονομική Πρακτική (Annual Practice) του 1955 όπου κάτω από τον τίτλο "Έξοδα Τροποποιήσεων" (Costs of Amendment) διαβάζουμε σε ελεύθερη μετάφραση: "Όπου απαιτείται άδεια του Δικαστηρίου για τροποποίηση το διάταγμα που επιτρέπει την τροποποίηση μπορεί να προσδιορίζει το θέμα των εξόδων με βάση την αρχή ότι ο αντίδικος πρέπει να αποζημιώνεται ή να αποκαθίστανται με έξοδα, αλλά το Δικαστήριο είναι ελεύθερο ανεξάρτητα από οποιεσδήποτε προηγούμενες διαταγές, να επιβάλει οποιοδήποτε όρο θεωρεί σκόπιμο σε συνάρτηση με τα έξοδα ή να επιφυλάξει το θέμα των εξόδων αφήνοντας να αποφασισθεί στην ακρόαση η να μην επιβάλει κανένα."» Από την απόφαση Νίτσα Θρασυβούλου v. ARTO ESTATES LIMITED

(1993)1 Α.Α.Δ. 12, στη σελίδα 15 σημειώνονται τα ακόλουθα: «Είναι θεμελιωμένο ότι ο βασικός παράγοντας που διέπει την άσκηση της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου ως προς τα έξοδα, είναι το αποτέλεσμα της δίκης. Θεωρείται ασύννομο ο δικαιωθείς διάδικος να επωμίζεται τα έξοδα της υπεράσπισης των δικαιωμάτων του και εύλογο να τα επωμίζεται ο αποτυχών διάδικος, η αδικαιολόγητη προσφυγή του οποίου στο Δικαστήριο (όπως τεκμηριώνεται από το αποτέλεσμα) αποτέλεσε τη γενεσιουργό αιτία των εξόδων. Κλασσικό παράδειγμα εξαίρεσης από τον κανόνα αποτελεί η περίπτωση επιτυχόντα διαδίκου ο οποίος συμβάλλει με το χειρισμό της υπόθεσης του στην αύξηση των εξόδων της δίκης· σ' εκείνη την περίπτωση δικαιολογείται ο μετριασμός της εφαρμογής του κανόνα (τα έξοδα ακολουθούν το αποτέλεσμα) και η άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου, ώστε να αντανακλάται η συμβολή του επιτυχόντα διαδίκου στη διόγκωση των εξόδων. Δεν είναι όμως παραδεκτή η αποστέρηση των εξόδων του επιτυχόντα διαδίκου χωρίς αποχρώντα λόγο.» Σχετικά με τη διακριτική αυτή εξουσία στο Annual Practice 1960 καταγράφονται τα πιο κάτω, στις σημειώσεις κάτω από το Order 65, r.1, σελ.1822-1824 (ύστερα από σχετική αναφορά σε σειρά αποφάσεων): "Where there are no materials on which the Judge can exercise his discretion, he is not justified in depriving a successful party of his costs ... If, however, there are any grounds, their sufficiency is a matter for the Judge's discretion, which will not be interfered with ... A successful party may be deprived of his costs if he presents a false case or false evidence, or acts oppressively in the action ... In many classes of cases the Courts award costs on settled principles, but it is always in the discretion of the Court to depart from the rule where the circumstances of the particular case require it. The distinction between costs awarded according to a general rule and costs awarded in the exercise of a discretion on particular facts is important, because an appeal lies from an order awarding costs on a wrong principle; but no appeal lies from the erroneous exercise of a discretion on particular facts ... This discretion must be exercised judicially, and the Judge ought not to exercise his discretion against a successful party on grounds wholly unconnected with the cause of action. In such a case, semble, the Court of Appeal might be compelled to intervene. But when the Judge, intending to exercise his discretion, has acted on facts connected with or leading up to the litigation, the Court of Appeal is prohibited by statute from entertaining an appeal from his decision." Παρατηρώ ότι η γενεσιουργός αιτία της πρόκλησης των εξόδων στα εμπλεκόμενα μέρη ήταν η έγερση αγωγής από τους Ενάγοντες. Όμως για ιατρικούς λόγους οι Ενάγοντες δεν μπορούν να παρευρεθούν για να προωθήσουν την υπόθεση τους, την οποία θα μπορούσαν και να κερδίσουν αλλά και να χάσουν. Η δίκη δεν έχει αρχίσει και η αγωγή έχει αποσυρθεί ανεπιφύλακτα. Το σωρευτικό αποτέλεσμα αυτών των γεγονότων, παραγόντων, θα πρέπει να προσμετρήσει στην άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου. Δεν υπάρχει δικαιωθείς διάδικος στην υπό εξέταση αγωγή. Υπάρχουν δυο εμπλεκόμενα μέρη τα οποία υπέστησαν έξοδα, τα οποία όμως περιορίστηκαν λόγω της απόσυρσης γιατί είναι άγνωστο, αν προχωρούσε σε ακρόαση η υπόθεση, πως θα εξελισσόταν και με τι έξοδα θα επιβαρύνετο η κάθε πλευρά. Για τους λόγους που κατέγραψα πιο πάνω θεωρώ ότι η διακριτική μου ευχέρεια θα πρέπει να ασκηθεί με τέτοιο τρόπο που η κατανομή των εξόδων να είναι δίκαια. Καθοδηγούμενη από τις νομολογιακές αρχές θεωρώ ότι η κατανομή θα είναι δίκαια μόνο αν η κάθε πλευρά επωμιστεί τα δικά της έξοδα. (Υπ.): ........... Ε. Γεωργίου - Αντωνίου, Α.Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο