Αγγελή ν. Γαριβαλδινού, Αρ. Αγωγής 439/2020, 20/5/2022

(3)του Συντάγματος, στα άρθρα 6,13,15,21 και 22 του Περί Παραγραφής Αγώγιμων Δικαιωμάτων Νόμου Ν.66(I)/2012, στις Αρχές του Κοινοδικαίου και της Επιείκειας, στη Νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου, καθώς και επί των συμφυών εξουσιών και πρακτικής του Δικαστηρίου. Η Aίτηση/ Ένορκη Δήλωση: Στην ένορκη δήλωση που συνοδεύει την αίτηση, η κα. Μάρκου, δικηγόρος στο δικηγορικό γραφείο που εκπροσωπεί τον αιτητή, περιγράφει τις συνθήκες του δυστυχήματος ως ακολούθως. Την 2.10.2017 ο αιτητής οδηγούσε την μοτοσυκλέτα του με αριθμούς εγγραφής XXXXX91 κατά μήκος της Λεωφόρου Πρωτάρα- Κάβο Κρέκο με πορεία προς το Παραλίμνι. Κατά τον ίδιο χρόνο, ο καθ΄ ου η αίτηση οδηγούσε το όχημα του με αριθμούς εγγραφής XXXXX82 στην οδό Οδυσσέως στο Παραλίμνι με κατεύθυνση την Λεωφόρο Πρωταρά- Κάβο Κρέκο. Όταν ο καθ' ου η αίτηση έφτασε στο τέρμα της Οδού Οδυσσέως όπου υπάρχει υποχρεωτική στάση («ΑΛΤ»), έστριψε δεξιά και εισήλθε στην Λεωφόρο Πρωταρά- Κάβο-Κρέκο με κατεύθυνση το Παραλίμνι. Η πορεία του αιτητή ανακόπηκε από τον καθ'ου η αίτηση, με αποτέλεσμα ο πρώτος να βρεθεί στην άσφαλτο και να υποστεί τραυματισμούς. Απότοκο της σύγκρουσης ήταν όπως ο αιτητής μεταφερθεί με ασθενοφόρο στο Γενικό Νοσοκομείο Αμμοχώστου στο Παραλίμνι, στο Τμήμα Ατυχημάτων και Επειγόντων Περιστατικών («ΤΑΕΠ») όπου διαπιστώθηκε ότι έφερε παρεκτοπισμένο κάταγμα δεξιού αντιβραχιόνιου, κάταγμα δεξιάς ωμοπλάτης, πολλαπλές εκδορές, θλαστικά τραύματα ως επίσης και εκδορές στο δεξί γόνατο και δεξιά άκρα χείρας. Διαγνώστηκε ότι υπέστη διάσειση με περιτραυματική αμνησία. Λόγω της σοβαρότητας της κατάστασής του, ο αιτητής υπεβλήθη σε χειρουργική επέμβαση κατά ή περί την 4.10.2017, η οποία αφορούσε σε ανοικτή ανάταξη και οστεοσύνθεση με πλάκα και βίδες στο δεξί αντιβράχιο, συρραφή και περιποίηση θλαστικών τραυμάτων και παρακολούθηση ζωτικών οργάνων. Μετά το χειρουργείο τοποθετήθηκε νάρθηκας για δύο εβδομάδες. Εξήλθε του Νοσοκομείου την 6.10.2017 με οδηγίες όπως επιστρέψει για αφαίρεση των ραφών σε δύο εβδομάδες και παρακολούθηση από τα εξωτερικά ιατρεία. Έκτοτε, ακολουθεί πρόγραμμα αποκατάστασης, με φυσιοθεραπεία και ασκήσεις. Την 9.1.2018 έλαβε χώρα προγραμματισμένο χειρουργείο για την αναθεώρηση και οστεοσύνθεση δεξιού αντιβραχίου λόγω κόπωσης των υλικών. Έγινε αφαίρεση της πλάκας και των βιδών, καθαρισμός των μαλακών μορίων και του υποτυπώδες πόρου, ανάταξη, και εκ νέου οστεοσύνθεση με πλάκα και βίδες. Πάρθηκε σπογγώδες οστό και τοποθετήθηκε στο σημείο ελλειμματικού οστού, ενώ τοποθετήθηκε εκ νέου, νάρθηκας. Εξήλθε από το Νοσοκομείο κατά την 12.1.2018 λαμβάνοντας οδηγίες για παγοθεραπεία. Έκτοτε ο αιτητής παρακολουθείται από τα εξωτερικά ιατρεία, ενώ στο μέλλον θα υποβληθεί εκ νέου σε επιπρόσθετη χειρουργική επέμβαση για αφαίρεση και ή επανατοποθέτηση των πλατινών και ή των βιδών που του τοποθετήθηκαν. Λόγω των τραυματισμών του, ο αιτητής ανέθεσε τον χειρισμό της υπόθεσης του στο δικηγορικό γραφείο των κ. κ. Πιττάτζη, το οποίο κατέβαλε και συνεχίζει να καταβάλλει προσπάθειες για συλλογή όλων των ιατρικών πιστοποιητικών, αποδείξεων και στοιχείων σε σχέση με τους τραυματισμούς του αιτητή. Στο μεσοδιάστημα, ήτοι περί τον Μάρτιο του 2020 ξέσπασε η πανδημία του Covid - 19 και ένεκα της κατάστασης που επικρατούσε στο Γενικό Νοσοκομείο Αμμοχώστου που λειτουργούσε και λειτουργεί μέχρι και σήμερα, ως Νοσοκομείο Αναφοράς, καθυστέρησε ακόμα περισσότερο η ετοιμασία ιατρικής έκθεσης και πιστοποιητικών, με το εν λόγω Πιστοποιητικό να είναι έτοιμο μόλις τον Ιούλιο του

1. Παρά την ετοιμασία του πιστοποιητικού, εκκρεμούσε ακόμη η λήψη λεπτομερειών και στοιχείων σε σχέση με τις ακριβείς επισκέψεις του αιτητή στα εξωτερικά ιατρεία, τις θεραπείες που υποβλήθηκε και το ακριβές κόστος αυτών με σκοπό τον καθορισμό της κλίμακας της αγωγής. Παράλληλα, η δικηγόρος που χειριζόταν την υπόθεση αποχώρησε από το δικηγορικό γραφείο τις πρώτες μέρες Οκτωβρίου 2020, με αποτέλεσμα οι υποθέσεις που χειριζόταν να τύχουν διαμοιρασμού στους λοιπούς συνηγόρους του γραφείου. Εκεί διαπιστώθηκε ότι, εκ παραδρομής, η αγωγή δεν καταχωρήθηκε έγκαιρα με αποτέλεσμα για εκπνεύσει η προθεσμία των τριών ετών, ως ορίζεται στον Περί Παραγραφής Αγώγιμων Δικαιωμάτων Νόμο, Ν. 66(Ι)/
2. Μόλις έγινε αντιληπτή η ανωτέρω παράλειψη, οι συνήγοροι προχωρήσαν αμέσως, ήτοι την 13.10.2021, στη καταχώρηση του κλητήριου εντάλματος με γενική οπισθογράφηση, το οποίο επιδόθηκε στον καθ' ου η Αίτηση. Ο καθ' ου η Αίτηση καταχώρησε σημείωμα εμφάνισης στις 11.11.
3. Την 15.9.2021 κατόπιν συγκατάθεσης της δικηγόρου του καθ΄ ου η Αίτηση ως προς το εκπρόθεσμο, καταχωρήθηκε εκ μέρους του αιτητή η Έκθεση Απαίτησης, με τον ενάγοντα να επιφυλάσσει τα δικαιώματα του όπως, αν παραστεί ανάγκη, προβεί σε δικονομικά διαβήματα για τροποποίηση των αξιώσεων του, λόγω ενδεχόμενων μελλοντικών επεμβάσεων. Λόγω των προδικαστικών ενστάσεων που εγείρονται στην Υπεράσπιση περί παραγραφής του αγώγιμου δικαιώματος του αιτητή, οι δικηγόροι του τελευταίου, έχοντας υπόψιν τις πρόνοιες του άρθρου 22 του Ν. 66(Ι)/2012, προχώρησαν άμεσα στην καταχώρηση της παρούσας, η έγκριση της οποίας είναι απόλυτα αναγκαία, με σκοπό την προώθηση της αγωγής. Η ομνύουσα σε σχέση με την καθυστέρηση στην καταχώρηση της αγωγής αναφέρει ότι αυτή, δεν οφείλεται στον αιτητή, ο οποίος ασκούσε συνεχώς πιέσεις για την εξασφάλιση όλων των απαραίτητων ιατρικών πιστοποιητικών. Η καθυστέρηση οφείλετο μεταξύ άλλων και στην πανδημία, αφού η κατάσταση στο Γενικό Νοσοκομείο Αμμοχώστου, ήτο δραματική, με αποτέλεσμα να υπάρχει τεράστια καθυστέρηση σε όλες τις εκκρεμούσες διαδικασίες. Περαιτέρω, με την αποχώρηση της δικηγόρου που χειριζόταν τη παρούσα υπόθεση, έγινε ένα ανθρώπινο λάθος με αποτέλεσμα η αγωγή αντί να καταχωρηθεί την 2.10.20, να καταχωρηθεί 11 ημέρες αργότερα, ήτοι την 13.10.
4. Αποτελεί περαιτέρω θέση της ομνύουσας ότι, εάν ληφθούν υπόψιν οι ημερομηνίες χρονολογικά, με τις αναστολές που δόθηκαν ένεκα της πανδημίας, δεν υπάρχει παραγραφή του εν λόγω αγωγίμου δικαιώματος. Παρά την πιο πάνω πεποίθηση των συνηγόρων όμως, κρίθηκε ορθότερο, με δεδομένη την προδικαστική ένσταση που ήγειρε ο εναγόμενος στο δικόγραφο του, όπως καταχωρηθεί η παρούσα αίτηση προς εξέταση. Σε περίπτωση μη έκδοσης του αιτούμενου διατάγματος ο αιτητής θα βρεθεί αντιμέτωπος με τον κίνδυνο να απορριφθεί η αγωγή του σε προδικαστικό στάδιο και να μην δικαιούται να διεκδικήσει οποιοδήποτε ποσό για τις ζημιές, ταλαιπωρία και πόνο που υπέστη. Τυχόν δε έγκριση του αιτήματος δεν ζημιώνει και δεν επηρεάζει τους ισχυρισμούς και θέσεις που επικαλείται ο καθ΄ ου η αίτηση στην Υπεράσπιση του. Η Ένσταση: H αίτηση προσέκρουσε στην ένσταση του καθ' ού η αίτηση ημερομηνίας 17.2.
5. Σε αυτήν αναφέρεται ότι η αίτηση στερείται νομικού υποβάθρου, ενώ σε καμία περίπτωση δεν έχει δικαιολογηθεί επαρκώς η παρατηρηθείσα καθυστέρηση στην καταχώρηση της αγωγής ενώ, η καταχώρηση της υπό κρίση αίτησης, συνιστά κατάχρηση των Δικαστικών διαδικασιών. Αυτό γιατί, δεν προβάλλονται νέα γεγονότα ή δεδομένα που να δικαιολογούν το αίτημα. Αντίθετα όλα τα γεγονότα ήταν εις γνώση του αιτητή από το 2017, ενώ με την καταχώρηση της παρούσας προκαλείται αδικαιολόγητη καθυστέρηση στην απονομή της δικαιοσύνης, δημιουργώντας παράλληλα, αχρείαστα έξοδα. Η κα. Μαίρη Χριστοφόρου, δικηγόρος στην δικηγορική εταιρεία Χάρης Κυριακίδης Δ.Ε.Π.Ε. υποστηρίζει το αίτημα δια απόρριψη της αίτησης μέσω σχετικής ένορκης δήλωσης. Εν συντομία αναφέρει τα ακόλουθα σε σχέση με το ιστορικό και τις εκκρεμούσες ενώπιον του Δικαστηρίου διαδικασίες: Η κα. Ιωάννα Λεωνίδου, δικηγόρος στην δικηγορική εταιρεία Χάρης Κυριακίδης Δ.Ε.Π.Ε χειρίστηκε την ποινική υπόθεση με αριθμό 514/2018 του Ε.Δ Αμμοχώστου, ως επίσης και την αγωγή υπ΄ αριθμό 603/20 Ε.Δ. Αμμοχώστου, διαδικασίες οι οποίες αφορούν το επίδικο ατύχημα. Όσον αφορά την ποινική υπόθεση, επρόκειτο για κατηγορία αμελούς οδήγησης εναντίον του καθ' ου η αίτηση στην οποία ο τελευταίος, αθωώθηκε (Τεκμήριο 1- Απόφαση). Σε σχέση με την αγωγή του καθ' ου η Αίτηση εναντίον του αιτητή (Αγωγή 603/20), αξιώνονται ειδικές αποζημιώσεις ένεκα του επίδικου ατυχήματος (Τεκμήριο 2). Η καταχώρηση της προαναφερθείσας αγωγής ήταν απότοκο της Απόφασης του παρόντος Δικαστηρίου, ημερομηνίας 21.12.20 (Τεκμήριο 3) η οποία εκδόθηκε στα πλαίσια Γενικής Αίτησης με αρ. 43/20 του Ε.Δ. Αμμοχώστου με την οποία αντίστοιχα ζητείτο η παράταση του χρόνου παραγραφής του αγώγιμου δικαιώματος του καθ' ου η αίτηση για τους λόγους που εκεί καταγράφονταν. Σημειώνει η ομνύουσα ότι, για το επίδικο ατύχημα έχει επίσης καταχωρηθεί την 13.10.20 η αγωγή υπ' αρ. 438/20 του Ε.Δ. Αμμοχώστου που αφορά αξιώσεις της XXXXX Χριστοφή, συνεπιβάτιδας στη μοτοσικλέτα του αιτητή, για γενικές και ειδικές αποζημιώσεις (Τεκμήριο 4). Οι προβαλλόμενοι ισχυρισμοί του αιτητή σε ότι αφορά την καθυστέρηση στην καταχώρησης της αγωγής είναι, κατά την ομνύουσα, γενικοί και αόριστοι αφού, δεν γίνεται ακριβής αναφορά στο πότε ο αιτητής αποτάθηκε σε δικηγόρο, ενώ δεν κατονομάζεται ούτε η συνήγορος που αποχώρησε από το γραφείο του κ. Πιττάτζη. Οι προσπάθειες που κατ΄ισχυρισμόν καταβάλλονταν για την συλλογή των αποδεικτικών στοιχείων, δεν συγκεκριμενοποιούνται, όπως γενική είναι και η αναφορά στην έναρξη της πανδημίας ως δικαιολογία για την μη έγκαιρη ετοιμασία των σχετικών ιατρικών εκθέσεων, με δεδομένο ότι το ατύχημα έλαβε χώρα το 2017, ήτοι προ της έναρξης της πανδημίας. Πέραν τούτου, δηλώνει η ομνύουσα, υπάρχει παραδοχή στην παράγραφο 7 της Ε/Δ Μάρκου ότι η Έκθεση Απαίτησης βασίστηκε επί ιατρικού πιστοποιητικού που κατείχαν οι αντίδικοι και ο αιτητής, από τον Ιούλιο του 2020, συνεπώς δεν υπάρχει καμία δικαιολογία για την καθυστέρηση, ενώ η αποθεραπεία του ενάγοντα ολοκληρώθηκε περί το 2018, με κανένα νέο δεδομένο να μην έχει προκύψει, έκτοτε. Ο αιτητής κάλλιστα μπορούσε όπως καταχωρήσει έγκαιρα, και δη εντός της περιόδου των τριών ετών, Γενικώς Οπισθογραφημένο Κλητήριο, και να επανακαθορίσει την κλίμακα της αγωγής του, αργότερα, αν παρίστατο ανάγκη. Δεν μπορεί, κατά την κα. Χριστοφόρου επίσης να παραγνωριστεί ότι οι δικηγόροι του αιτητή παρακολουθούσαν αποσπασματικά και την ακροαματική διαδικασία της ποινικής υπόθεσης, και συνεπώς είχαν ιδίαν γνώση για όλα τα γεγονότα πολύ πριν την απόφαση της. Επιπλέον, το αίτημα που υποβάλλεται είναι αντιφατικό αφού, από την μία υποβάλλεται αίτημα για παράταση του χρόνου παραγραφής του αγωγίμου δικαιώματος, και από την άλλη γίνεται επιχειρηματολογία ότι, ένεκα των αναστολών που δόθηκαν λόγω της πανδημίας, ο χρόνος παραγραφής δεν έχει παρέλθει. Τέλος, υπάρχει εισήγηση ότι, εαν ο αιτητής ήθελε με σοβαρότητα όπως προωθήσει την υπόθεση του και ειλικρινώς πίστευε ότι δεν είχε επέλθει η παραγραφή του αγώγιμου δικαιώματος του, θα καταχωρούσε ανταπαίτηση στην αγωγή του καθ' ου η αίτηση με αριθμό 603/20 του Ε.Δ. Αμμοχώστου, μη αναμένοντας όπως καταχωρήσει και ο ίδιος, αγωγή. Ακροαματική Διαδικασία/ Νομική Πτυχή: Η ακρόαση έλαβε χώρα με την παρουσίαση των εμπεριστατωμένων γραπτών αγορεύσεων των συνηγόρων, το περιεχόμενο των οποίων έχει μελετηθεί δεόντως και έχει ληφθεί υπόψη κατά την έκδοση της παρούσας απόφασης. Αναφορά δε θα γίνει στο περιεχόμενο αυτών κατωτέρω, όπου κριθεί αναγκαίο και απαραίτητο. Αφετηρία προς εξέταση του βάσιμου του αιτήματος αποτελούν οι πρόνοιες του Άρθρου 22 του Νόμου 66(Ι)/12, το οποίο προβλέπει: «Ανεξάρτητα από τις διατάξεις οποιουδήποτε άλλου άρθρου του παρόντος Νόμου το Δικαστήριο δύναται να επεκτείνει τον προβλεπόμενο σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος Νόμου χρόνο παραγραφής για περίοδο μέχρι δύο έτη εφόσον κρίνει αυτό δίκαιο και εύλογο υπό τις περιστάσεις. Η αίτηση υποβάλλεται με εναρκτήρια κλήση πριν από την έγερση της αγωγής, ή με παρεμπίπτουσα αίτηση μετά την δικογράφηση παραγραφής ως το άρθρο 21». Μία ανάγνωση του πιο πάνω άρθρου και των προνοιών αυτού προσφέρει την απάντηση στην εισήγηση της κας. Λεωνίδου ότι η αίτηση στερείται νομικού υποβάθρου. Μελέτη του φακέλου φανερώνει ότι η Έκθεση Απαίτησης καταχωρήθηκε την 15.9.21 χωρίς ένσταση ως προς το εκπρόθεσμο της, ως επιβεβαιώνεται ιδιοχείρως από την κα. Λεωνίδου, επί του εν λόγω δικογράφου. Η Υπεράσπιση ακολούθησε, την 21.9.
6. Οι παράγραφοι 1.1 μέχρι 1.4 του δικογράφου Υπεράσπισης αναλώνονται στην καταγραφή προδικαστικών ενστάσεων σε σχέση με την παραγραφή του αγώγιμου δικαιώματος του αιτητή. Ο αιτητής μετά την δικογράφηση των προαναφερθέντων ενεργοποίησε άμεσα, την δυνατότητα που του δίδει η πρόνοια του άρθρου 22 του Νόμου, καταχωρώντας την παρούσα παρεμπίπτουσα στην διαδικασία, αίτηση. Συνεπώς το παρόν δικονομικό διάβημα είναι ορθό και έλαβε χώρα την κατάλληλη χρονική στιγμή, και συνεπώς οι σχετικοί λόγοι ένστασης επί του προκειμένου δεν ευσταθούν και απορρίπτονται. Τούτων λεχθέντων, στρέφομαι τώρα να εξετάσω κατά πόσον συντρέχουν λόγοι που να δικαιολογούν την εφαρμογή του άρθρου 22 του Νόμου. Ο χρόνος παραγραφής που ενδιαφέρει στην παρούσα περίπτωση εντοπίζεται στο Άρθρο 6 του Νόμου το οποίο διαβάζει ως ακολούθως: «6

(2)Αν η αξίωση στην αγωγή αφορά αποζημιώσεις για αμέλεια, οχληρία ή παράβαση θέσμιου καθήκοντος, καμία αγωγή δεν εγείρεται μετά την πάροδο τριών ετών από την ημέρα κατά την οποία συμπληρώθηκε η βάση της αγωγής εκτός αν το πρόσωπο που υπέστη την σωματική βλάβη έλαβε γνώση της βλάβης μεταγενέστερα οπότε ο χρόνος παραγραφής αρχίζει από την ημέρα που έλαβε γνώση». Ανάγνωση της προτιθέμενης αγωγής που επιθυμεί ο αιτητής να καταχωρήσει φανερώνει ότι η βάση αγωγής εδράζεται στην κατ΄ισχυρισμό αμέλεια του καθ' ού η αίτηση η οποία προέκυψε από το τροχαίο ατύχημα, συνεπώς στην παρούσα περίπτωση η βάση αγωγής συμπληρώθηκε και/ή ολοκληρώθηκε κατά την ημερομηνία του δυστυχήματος, ήτοι τις 2.10.17. Η υποπαράγραφος

(3)του άρθρου 6 του Νομοθετήματος, προνοεί ότι: «Σε οποιαδήποτε αγωγή, στην οποία η αξίωση αφορά αποζημιώσεις για πρόκληση σωματικής βλάβης και/ή θανάτου ένεκα αστικού αδικήματος, το Δικαστήριο έχει διακριτική εξουσία, αφοί λάβει υπόψη τους λόγους και το χρόνο καθυστέρησης στην καταχώρηση της αγωγής και την διάρκεια της ανικανότητας του ενάγοντα, ή ανάλογα με την περίπτωση, του αποβιώσαντα, να χειριστεί την υπόθεση του, τη προσπάθεια του ενάγοντα, ή ανάλογα με την περίπτωση του αποβιώσαντα για εξασφάλιση των απαραίτητων σχετικών στοιχείων και τη στάση του εναγόμενου σε σχέση με την προσπάθεια αυτή και τις συνέπειες της καθυστέρησης σε σχέση με την διασφάλισή ή και την αξιοπιστία της μαρτυρίας, να αποφασίσει τη μη εφαρμογή των διατάξεων περί παραγραφής. Νοείται ότι, η πιο πάνω διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου δεν θα ασκείται μετά την πάροδο δύο ετών από την ημέρα παραγραφής του δικαιώματος έγερσης αγωγής». Διαφαίνεται από το πιο πάνω λεκτικό του άρθρου του Νόμου ότι το Δικαστήριο διατηρεί ευρεία διακριτική ευχέρεια ως προς την εξέταση τέτοιου αιτήματος εφόσον, δύναται να επεκτείνει τον χρόνο παραγραφής μέχρι και 2 έτη, αν αυτό κρίνει δίκαιο και εύλογο υπό τις περιστάσεις. Οι πρόνοιες του άρθρου προσφέρουν καθοδήγηση ως προς τα κριτήρια και/ή παράγοντες που ένα Δικαστήριο οφείλει να λάβει υπόψη κατά την ενάσκηση της διακριτικής του ευχέρειας, ενώ αντίστοιχη καθοδήγηση επί του ζητήματος μπορεί να αντληθεί από τις διατάξεις του Limitation Act 1980 της Αγγλίας, αλλά και την πλούσια επί του θέματος Αγγλικής Νομολογίας. Έρευνα του Δικαστηρίου φανερώνει ότι κατά την άσκηση της διακριτικής του ευχέρειας, ορθό θα ήταν όπως το Δικαστήριο λάβει υπόψιν όλες τις σχετικές συνθήκες, γεγονότα και παράμετρους της υπόθεσης, κρίνοντας την επί των δικών της ιδιαίτερων, εάν υπάρχουν, περιστατικών. Παράλληλα πρέπει να εξεταστούν οι λόγοι που προβάλλονται αναφορικά με την επιδειχθείσα καθυστέρηση στην καταχώρηση της αγωγής, το χρόνο λήψης διορθωτικών προς τούτο διαβημάτων, την τυχόν ζημιά που θα προκληθεί στον προτιθέμενο ενάγοντα από τυχόν απόρριψη του αιτήματος του σε αντιπαραβολή με την ζημιά που θα προκληθεί στον εναγόμενο από την τυχόν έγκριση της αιτήσεως, καθώς και κατά πόσο η εν λόγω καθυστέρηση θα οδηγήσει σε αδυναμία του εναγόμενου να προβάλλει την υπεράσπιση του. Στην υπόθεση Hartley v Birmingham City District Council [1992] ALL ER 213 o Λόρδος Parker ανέφερε στην απόφαση του ότι δεν μπορεί να δοθεί εξαντλητική καθοδήγηση στην καταγραφή των κριτηρίων που το Δικαστήριο οφείλει να εξετάζει, καθότι κάθε υπόθεση οφείλει να κρίνεται δυνάμει των δικών της ιδιαίτερων περιστατικών. Συγκεκριμένα αναφέρθηκε: «The task of the judge is to consider whether in all the circumstances it is equitable or fair or just, that the action should be allowed to succeed..». Στην παρούσα περίπτωση, έχοντας υπόψη το σύνολο των γεγονότων, κρίνω ότι τα διορθωτικά μέτρα που λήφθηκαν έντεκα

(11)μόλις μέρες μετά την λήξη της περιόδου των τριών χρόνων, με την καταχώρηση του γενικώς Οπισθογραφημένου Κλητηρίου Εντάλματος δεν αποτελούν χρόνο που να ισοδυναμεί με καταφρόνηση ή απεμπόληση των δικαιωμάτων του αιτητή στην προσπάθεια του όπως προωθήσει την παρούσα αγωγή και αν πετύχει, όπως αποζημιωθεί σε σχέση με τις σωματικές και υλικές ζημιές που υπέστη. Οι δε λόγοι για την καθυστέρηση στην καταχώρηση της αγωγής του εντός της περιόδου παραγραφής επεξηγούνται και εξαντλούνται στις παραγράφους 7-9 της Ένορκης Δήλωσης της κας. Μάρκου. Το γεγονός ότι ο αιτητής κατείχε από τον Ιούλιο του 2020 το σχετικό ιατρικό πιστοποιητικό σε σχέση με τους τραυματισμούς του δεν αποτελεί γεγονός το οποίο απέκρυψε, αλλά αντίθετα, αποκάλυψε δεόντως, ως και η υποχρέωση του, ως μέρος των γεγονότων που συνθέτουν το παρόν αίτημα. Ειλικρινή κρίνει το Δικαστήριο και την θέση περί ανθρώπινου λάθους που έλαβε χώρα μετά την αποχώρηση συνηγόρου από το δικηγορικό γραφείο του κ. Πιττάτζη, σε ότι αφορά την μη έγκαιρη κατά 11 μέρες, καταχώρηση του Γενικώς Οπισθογραφημένου Κλητηρίου. Αξίζει εδώ να σημειωθεί ότι ο Νομοθέτης για τέτοιου είδους υποθέσεις καθόρισε τον χρόνο παραγραφής μετά την πάροδο και/ή την συμπλήρωση τριών

(3)ετών από το συμβάν και/ή από την ολοκλήρωση της βάσης της αγωγής. Ως έχει λεχθεί στα πλαίσια Διάλεξης του Εντίμου Δικαστή Ναθαναήλ Π.Ε.Δ (ως ήταν τότε) επί ζητημάτων παραγραφής ημερ. 31.3.06: «..θεωρείται ότι άτομα με καλό και βάσιμο αγώγιμο δικαίωμα θα πρέπει να ο προωθούν με εύλογη επιμέλεια και το ενωρίτερο δυνατό. Αυτό προέρχεται από τις επιταγές του δικαίου της επιείκειας που εκφράζεται και με το λατινικό αξίωμα: "vigilantibus non dormientibus subvenit aequitas"». Το δικαίωμα συνεπώς που δίδεται από τον Νόμο για καταχώρηση αγωγής εντός τριών ετών, δεν πρέπει να εκλαμβάνεται να σημαίνει ότι κάθε προτιθέμενος ενάγοντας πρέπει να περιμένει μέχρι την υστάτη για καταχώρηση της αγωγής του. Όμως το δικαίωμα του για καταχώρηση ακόμη και την τελευταία μέρα της χρονικής περιόδου που του παρέχεται μέσω Νομοθετήματος, παραμένει αναφαίρετο. Η τυχόν δε επιλογή του για καταχώρηση επί της λήξης της χρονικής περιόδου δεν πρέπει να επενεργεί αρνητικά εις βάρος του. Αντίστοιχα, το Δικαστήριο πρέπει να εξισορροπήσει ότι τυχόν έγκριση του αιτήματος δεν θα επιφέρει δυσμενή επηρεασμό επί των δικαιωμάτων του εναγόμενου στην προώθηση της υπεράσπισης του. Έγκριση του αιτήματος δια παράταση της προθεσμίας καταχώρησης της αγωγής θα έχει ως αποτέλεσμα την αφαίρεση από το οπλοστάσιο των επιχειρημάτων του εναγόμενου την προβολή της νομικής υπεράσπισης της παραγραφής. Αυτό όμως δυνάμει της νομολογίας δεν μπορεί να αποτελέσει σχετικό κριτήριο για την έγκριση ή όχι του αιτήματος, εκτός αν ο χρόνος που διέρρευσε έχει ως αποτέλεσμα να μειωθεί σημαντικά η ικανότητα του εναγόμενου να υπερασπιστεί με αποτελεσματικό τρόπο την αγωγή εναντίον του. Στην Hartley (supra) λέχθηκε επίσης ότι : «In my view, however, as the prejudice resulting from the loss of the limitation defence will always or almost always be balanced by the prejudiced to the plaintiff from the operation of the limitation provision the loss of the defence as such will be of little importance. What is of paramount importance is the effect of the delay on the defendants' ability to defend». Στην Cain v Francis and Mckay v Hmalani and another [2008] EWCA Civ 1451 λέχθηκε ότι : «Ιn considering whether it is fair and just in all the circumstances to expect the defendant to meet the claim on the merits, notwithstanding the delay in commencing proceedings, the length of the delay will be important, not so much for itself, as for the effect it has had. It will also be important to consider the reasons for the delay. There may be some unfairness to the defendant due to the delay but nevertheless that delay may have arisen for so excusable reason that, considering the mater as a whole, on balance, it is far ad just that the action should proceed». Από το περιεχόμενο της ένορκης δήλωσης, προκύπτει ότι ο ενάγοντας ουδέποτε εγκατέλειψε την επιθυμία όπως προωθήσει και καταχωρήσει την παρούσα αγωγή, ως και κατέθεσε, έστω και 11 μέρες εκπρόθεσμα, με την οποία διεκδικεί όχι μόνο €62.250 ως ειδικές αποζημιώσεις, αλλά και γενικές αποζημιώσεις για τους τραυματισμούς που υπέστη. Επιφυλάσσει δε το δικαίωμα του για τυχόν τροποποίηση της απαίτησης του, εάν αυτό κριθεί αναγκαίο, ενόψει ενδεχόμενου νέου χειρουργείου που μπορεί να λάβει χώρα, ένεκα των τραυματισμών του. Εφαρμόζοντας τις πιο πάνω νομολογιακές αρχές επί των γεγονότων της παρούσας υπόθεσης παρατηρώ ότι αποκτά ιδιαίτερη σημασία ότι η πλευρά του εναγόμενου δεν αμφισβητεί ότι για τουλάχιστον 3 μήνες μετά το επίδικο δυστύχημα, ο ενάγοντας ταλαιπωρείτο και υποβλήθηκε σε εγχείρηση, όπως ούτε αμφισβητεί ότι, το πρώτο στην σειρά ιατρικό πιστοποιητικό που τον αφορά ετοιμάστηκε μόλις, τον Ιούλιο του 2020, για λόγους, φρονεί το Δικαστήριο, που δεν άπτονταν της απραξίας ή αδιαφορίας του αιτητή. Επίσης, δεν μπορεί παρά να τονιστεί το γεγονός ότι οι ζημιές που υπέστη από το ατύχημα ενδέχεται να μην έχουν, στο παρόν στάδιο, ακόμη, αποκρυσταλλωθεί. Εξίσου σημαντικό είναι το γεγονός ότι ο εναγόμενος καμία ζημία δεν έπαθε, ούτε ενδέχεται να υποστεί από τυχόν έγκριση του αιτήματος, αφού και ο ίδιος, καταχώρησε αντίστοιχη αγωγή με την οποίαν απαιτεί την υπέρ του επιδίκαση ειδικών και γενικών αποζημιώσεων. Παρά την πάροδο τριών χρόνων από το οδικό ατύχημα που επεσυνέβη το 2017, ο εναγόμενος αποφάσισε, όπως προωθήσει σχετική απαίτηση εναντίον του αιτητή, καταδεικνύοντας με αυτήν του την απόφαση ότι διατηρεί και κατέχει όλα τα απαραίτητα εχέγγυα προς προβολή αντιστοίχως, της δικής του υπερασπιστικής γραμμής. Σε απάντηση του επιχειρήματος της κας. Λεωνίδου ότι, αν ήθελε με σοβαρότητα ο αιτητής όπως προωθήσει την απαίτηση του, μπορούσε να καταχωρήσει ανταπαίτηση στα πλαίσια της αγωγής υπ' αριθμό 603/20 του Ε.Δ. Αμμοχώστου, το Δικαστήριο παραπέμπει στο άρθρο 18 του Ν.66(Ι)/2012 το οποίο προνοεί ότι: «Για σκοπούς υπολογισμού του χρόνου παραγραφής σε σχέση με ανταπαίτηση, η ανταπαίτηση λογίζεται ότι καταχωρείται την ίδια ημέρα ως και η αγωγή εναντίον του ανταπαιτητή, αν η βάση της ανταπαίτησης προέκυψε από τα ίδια ή ουσιαστικά τα ίδια γεγονότα με αυτά της αγωγής. Άλλως η ανταπαίτηση θεωρείται χωριστή αγωγή και δεν εγείρεται αν κατά τον χρόνο της καταχώρησης της ανταπαίτησης έχει συμπληρωθεί ο χρόνος παραγραφής σε σχέση με τη βάση της ανταπαίτησης». Συνάγεται από την πιο πάνω πρόνοια ότι, ο Νομοθέτης παρέχει μεν την δυνατότητα στον ανταπαιτούντα διάδικο να καταχωρίσει ανταπαίτηση μετά την εκπνοή του χρόνου παραγραφής, πλην όμως, στην παρούσα περίπτωση, υπενθυμίζεται ότι η αγωγή του εναγόμενου (εκεί ενάγοντα), με αριθμό 603/20 του Ε.Δ. Αμμοχώστου καταχωρήθηκε την 28.12.20, ήτοι, επίσης εκτός της περιόδου παραγραφής του αγωγίμου δικαιώματος του, κατόπιν άδειας του Δικαστηρίου. Αν ο αιτητής στην παρούσα συνεπώς, επέλεγε την καταχώρηση ανταπαίτησης στην προαναφερθείσα αγωγή, τότε και πάλι, η βάση αγωγής του, ως ανταπαιτών διάδικος θα ήταν εκτός των καθορισμένων, νομοθετικών προθεσμιών. Για όλους τους πιο πάνω λόγους, κρίνω ότι η άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου κλίνει υπέρ της έγκρισης του αιτήματος, ενώ ο αιτούμενος χρόνος των 20 ημερών δεν αποτελεί χρόνο εντός του οποίου ο εναγόμενος και η υπεράσπιση του έχουν επηρεαστεί δυσμενώς και/ή σε τέτοιο βαθμό που να μην δικαιολογούν έγκριση της αίτησης. Εν κατακλείδι, θεωρώ ότι οφείλεται αναφορά σε δύο επιμέρους σημεία, για σκοπούς πληρότητας της παρούσας απόφασης. Το επιχείρημα του αιτητή ότι το αγώγιμο δικαίωμα του δεν έχει παραγραφεί διότι ο χρόνος αναστέλλεται για το διάστημα εκείνο που εμποδίστηκε από δικαιοστάσιο ή λόγω ανωτέρας βίας από του να εγείρει αγωγή κατά το τελευταίο εξάμηνο του χρόνου παραγραφής, (Άρθρο 13(α) του Ν. 66(Ι)/12) με προς τούτο αναφορά στην πανδημία και το ιδιότυπο του τρόπου λειτουργίας των Πρωτοκολλητείων και εν γένει των Δικαστηρίων, (με επίκληση των σχετικών Ανακοινώσεων και Εγκυκλίων του Ανωτάτου Δικαστηρίου ημερ. 16.32020 και 30.4.2020), θα μπορούσε να εξεταστεί από το Δικαστήριο, εάν η αίτηση εδράζετο μεταξύ άλλων και στις εν λόγω Εγκυκλίους. Καμία αναφορά στις εν λόγω Εγκυκλίους δεν γίνεται στην νομική βάση της αίτησης. Δεύτερον, η συγκεκριμένη επιχειρηματολογία, προσκρούει στην ουσία του όλου αιτήματος, ήτοι, στην απόδοση από το Δικαστήριο: «παράτασης του χρόνου παραγραφής του αγώγιμου δικαιώματος του αιτητή». Στην σελίδα 3 της επιχειρηματολογίας/ αγορεύσεων του κ. Μαρκουλλή, καταγράφονται τα ακόλουθα: «Την αμέσως επόμενη μέρα, το Ανώτατο Δικαστήριο με ανακοίνωση ή και εγκύκλιο του ημερ. 16.3.2020 (Παράρτημα Α) καθορίζει διάφορα μέτρα με ισχύ από 16.3.20 μέχρι 30.4.20. Σύμφωνα με την παράγραφο Β της ανακοίνωσης, τα Πρωτοκολλητεία θα αποδέχονται αγωγές μόνο όταν συνοδεύονται με αίτηση για έκδοση ενδιάμεσων διαταγμάτων επείγουσας φύσεως ή αν προβλέπεται προθεσμία ή παραγραφή (εντός της ανωτέρω περιόδου). Ακολούθως, με νέα ανακοίνωση ή και εγκύκλιο ημερ. 30.4.20 (Παράρτημα Β) το Ανώτατο Δικαστήριο επέτρεψε την κανονική λειτουργία των Πρωτοκολλητείων από 4.5.20. Άρα λοιπόν, εντός του τελευταίου εξαμήνου, ο ενάγοντας εμποδίστηκε για λόγους ανωτέρας βίας να καταχωρήσει την αγωγή του για περίοδο 32 ημερών, ήτοι από 2.4.20 μέχρι 4.5.20. Τούτο έχει σαν αποτέλεσμα την αναστολή του χρόνου παραγραφής για την ανωτέρω περίοδο και την συμπλήρωση του 6 μήνες μετά την 4.5.20 που εξέλειψε ο λόγος αναστολής, ήτοι στις 4.11.20. Συνεπώς είναι η άποψη μας ότι ο ενάγοντας δεν έχει κανένα πρόβλημα με την αγωγή που την ήγειρε στις 13.10.20. Καταχωρήσαμε όμως την υπό κρίση αίτηση για να απλοποιηθεί η περαιτέρω διαδικασία και να πάρει επιτέλους η υπόθεση την φυσιολογική πορεία της, αφού ήδη εγέρθηκαν 3 ξεχωριστές διαδικασίες που περιπλέκουν αχρείαστα τα πράγματα και σπαταλιέται πολύτιμος δικαστικός χρόνος» (τονισμός δικός μου). Με δεδομένη την πιο πάνω τοποθέτηση, και την τελική επιλογή των συνηγόρων όπως μην αφήσουν το ζήτημα να επιλυθεί προδικαστικώς, ή όπως εξεταστεί αυτεπαγγέλτως από το Δικαστήριο, η περαιτέρω ενασχόληση του Δικαστηρίου με αυτή την γραμμή επιχειρηματολογίας, θα παρέμενε μια άσκηση επί χάρτου, με το έργο του Δικαστηρίου να παραμένει, όπως αποφασίσει επί του αιτήματος για παράταση του χρόνου παραγραφής του αγωγίμου δικαιώματος. Το ζήτημα λοιπόν παραμένει απλό. Ο αιτητής επικαλέστηκε εκείνους τους λόγους που κατέγραψε στην αίτηση του και που μνημονεύθηκαν προηγουμένως. Οι λόγοι αυτοί έχουν ως ανωτέρω ήδη κριθεί βάσιμοι από το Δικαστήριο και αυτό είναι αρκετό για την επιτυχία της αίτησης. Ενόψει όλων των ανωτέρω, εκδίδεται Διάταγμα παράτασης του χρόνου παραγραφής του αγώγιμου δικαιώματος του αιτητή για περίοδο 20 ημερών. Ως προς τα έξοδα δεν υπάρχει κανένας λόγος όπως αυτά μην ακολουθήσουν το αποτέλεσμα, με αυτά να επιδικάζονται υπέρ του αιτητή και εναντίον του καθ'ου η αίτηση, ως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.)..................................... Μ.Ναθαναήλ, Ε.Δ Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο