Α. Χ. ν. Κ. Γ., Αρ. Αγωγής: 438/2020, 24/5/2022 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDAMM:2022:A51 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Α. ΛΟΥΚΑ, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 438/2020 Μεταξύ: Α. Χ. Ενάγουσας και Κ. Γ. Εναγόμενου Αίτηση ημερομηνίας 21/10/21 για παράταση του χρόνου παραγραφής Ημερομηνία: 24/5/2022 Εμφανίσεις: Για Ενάγουσα Αιτήτρια: κ. Μαρκουλλής για Γ. Φ. Πιττάτζης Δ.Ε.Π.Ε. Για Εναγόμενο Καθ΄ ου η αίτηση: κα. Χριστοφόρου για Χ. Κυριακίδης & Σια Δ.Ε.Π.Ε. ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Με την υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο αγωγή η Ενάγουσα Αιτήτρια (στο εξής «η Αιτήτρια») επιζητεί δήλωση ότι ο Εναγόμενος Καθ' ου η αίτηση (στο εξής «ο Καθ' ου η αίτηση») φέρει αποκλειστική ευθύνη για την πρόκληση δυστυχήματος που έλαβε χώρα την 2/10/2017 και γενικές και ειδικές αποζημιώσεις για ταλαιπωρία. Γενικώς οπισθογραφημένο Κλητήριο Ένταλμα καταχωρήθηκε την 13/10/
- Αφού εγέρθηκε προδικαστικά στην Υπεράσπιση ότι το αγώγιμο δικαίωμα της Αιτήτριας παραγράφηκε, όπως άλλωστε προκύπτει από την απλή παράθεση των δύο ημερομηνιών πιο πάνω, η Αιτήτρια καταχώρησε την υπό εξέταση αίτηση. Με αυτή επιδιώκεται παράταση του χρόνου παραγραφής του αγώγιμου δικαιώματος της Αιτήτριας για περίοδο 20 ημερών. Στην ένορκη δήλωση που συνοδεύει την αίτηση προβαίνει η κα. Μάρκου, δικηγόρος στο δικηγορικό γραφείο που εκπροσωπεί την Αιτήτρια, καθώς αυτή αφορά νομικά ζητήματα. Περιγράφει το πως έλαβε χώρα το δυστύχημα. Οι ακριβής περιστάσεις αυτού δεν θα μας απασχολήσουν στο πλαίσιο της εξέτασης της παρούσας αίτησης. Αρκεί να αναφερθεί ότι αυτό επεσυνέβη την 2/10/2017 περί τις 23:
- Περιγράφονται επίσης με λεπτομέρεια οι τραυματισμοί της Αιτήτριας και η ανάγκη μεταφοράς της στο Γενικό Νοσοκομείο Αμμοχώστου. Την 9/10/2017 μεταφέρθηκε για δεύτερη φορά στο χειρουργείο για χειρουργική αποκατάσταση του κατάγματος δεξιού βραχιόνιου. Την 12/10/2017 μεταφέρθηκε στο χειρουργείο του Γενικού Νοσοκομείου Λευωσίας για χειρουργική αποκατάσταση του κατάγματος ιερού οστού και πυελού καθώς και του κατάγματος του δεξιού οφθαλμικού κόγχου. Την 20/10/2017 υποβλήθηκε εκ νέου σε χειρουργική επέμβαση, ενώ την 28/10/2017 παρέμεινε κλινήρης για δύο βδομάδες, μέχρι να αρχίσει κινητοποίηση της με τροχοκάθισμα. Ακολούθησαν συχνές επισκέψεις σε ιατρεία και φυσιοθεραπείες, αλλά και νέες εισαγωγές της μέχρι τον Ιούνιο του
- Όταν η Αιτήτρια αποτάθηκε στο δικηγορικό γραφείο που την εκπροσωπεί, παρήλθε μεγάλο χρονικό διάστημα μέχρι να συλλεχθούν τα απαραίτητα ιατρικά πιστοποιητικά, αποδείξεις και στοιχεία για τους τραυματισμούς της. Ξέσπασε τον Μάρτιο του 2020 η πανδημία και αυτό έκανε ακόμη πιο δύσκολη την προσπάθεια συλλογής των εν λόγω στοιχείων, ενώ οι επισκέψεις της Αιτήτριας σε διάφορα ιατρεία συνεχίζονταν. Επιπρόσθετα αποχώρησε από το δικηγορικό γραφείο που εκπροσωπεί την Αιτήτρια η δικηγόρος που χειριζόταν την υπόθεση της και όταν διαμοιράζονταν οι υποθέσεις της διαπιστώθηκε ότι εξέπνευσε η προθεσμία των τριών ετών εντός των οποίων θα έπρεπε να καταχωρηθεί η αγωγή. Αναφέρεται ότι η Αιτήτρια παρακολουθείται ακόμα από ιατρούς και θα υποβληθεί και σε άλλες χειρουργικές επεμβάσεις, οι οποίες καθυστερούν λόγω πανδημίας. Μόλις έλαβαν την Υπεράσπιση και αντιλήφθηκαν την προδικαστική ένσταση για παραγραφή προέβησαν στην υπό εξέταση αίτηση. Προστίθεται στην ένορκη δήλωση Μάρκου ότι αποτελεί ανθρώπινο λάθος η καταχώρηση της αγωγής 11 μέρες μετά την συμπλήρωση του χρόνου παραγραφής. Άνευ βλάβης αναφέρεται ότι δεν υπάρχει παραγραφή γιατί αναστάλησαν οι προθεσμίες λόγω πανδημίας, ενώ ανάλογο διάταγμα παράτασης του χρόνου παραγραφής έλαβε και ο Καθ' ου η αίτηση για την αγωγή αρ. 603/
- Με την ειδοποίηση περί προθέσεως ένστασης ο Καθ' ου η αίτηση παραθέτει μια σειρά λόγων ένστασης. Με αυτούς ουσιαστικά εγείρεται ότι η αίτηση είναι κατ' ουσία και νόμω αβάσιμη, εμπεριέχονται ασάφειες και αναλήθειες στην ένορκη δήλωση που συνοδεύει την αίτηση, η αίτηση είναι κακόπιστη και προκαλεί βλάβη στα δικαιώματα του Καθ' ου η αίτηση. Υποστηρίζεται τέλος ότι η Αίτηση είναι αναιτιολόγητη, αφού δεν προβάλλονται νέα δεδομένα, που να αιτιολογούν την καθυστέρηση δεδομένου ότι η Αιτήτρια είχε αμέσως γνώση του ατυχήματος. Η ένσταση υποστηρίζεται από ένορκη δήλωση της κας. Μαίρης Χριστοφόρου, δικηγόρου στο δικηγορικό γραφείο που εκπροσωπεί τον Καθ' ου η αίτηση. Ο τελευταίος αθωώθηκε στην ποινική υπόθεση 514/2018, στην κατηγορία της αμέλειας για το επίδικο ατύχημα. Ήγειρε αγωγή για ειδικές αποζημιώσεις εξ' αυτού, αφού έλαβε παράταση του χρόνου παραγραφής μετά από Γενική Αίτηση. Υποστηρίζεται ότι η κα. Μάρκου, ομνύουσα στην ένορκη δήλωση που υποστηρίζει την αίτηση, δεν αναφέρει την πηγή των πληροφοριών της. Σχολιάζεται εκτενώς κάθε παράγραφος της ένορκου δηλώσεως Μάρκου. Αναφέρεται ότι δεν αιτιολογείται η δυσκολία στη λήψη ιατρικών πιστοποιητικών, ενώ η κα. Μάρκου ήταν παρούσα κατά την εκδίκαση της ως άνω αναφερόμενης ποινικής υπόθεσης, άρα γνώριζε τις προθέσεις της Αιτήτριας. Αναφέρονται σε αντίφαση μεταξύ των παραγράφων με τις οποίες ζητείται παράταση του χρόνου παραγραφής και με άλλες (βλ. παρ. 20) όπου εισηγείται η κα. Μάρκου ότι δεν υπήρξε παραγραφή. Κανένας, δε, συσχετισμός δεν μπορεί να γίνει με την έγκριση του αιτήματος του Καθ' ου η αίτηση για παράταση του χρόνου παραγραφής. Τυχόν έγκριση του αιτήματος της Αιτήτριας, θα έβλαπτε τα δικαιώματα του Καθ' ου η αίτηση ανεπανόρθωτα υποστηρίζει η κα. Χριστοφόρου. Οι συνήγοροι των μερών παρέδωσαν εμπεριστατωμένες γραπτές αγορεύσεις στις οποίες θα γίνεται αναφορά όπου κρίνεται σκόπιμο. Εν πρώτοις οφείλω να συμφωνήσω με την εισήγηση του Καθ' ου η αίτηση ότι οι όποιες αναφορές για μη παραγραφή του αγώγιμου δικαιώματος της Αιτήτριας αντιφάσκουν με την ίδια την υπό εξέταση αίτηση. Συγκεκριμένα στο αιτητικό αυτής είναι σαφές ότι επιδιώκεται έκδοση διατάγματος προς παράταση του χρόνου παραγραφής. Η ίδια η πεμπτουσία δηλαδή της αίτησης παραπέμπει σε αποδοχή του ότι έχει επέλθει παραγραφεί, αφού εκείνο που ζητείται είναι η επέκταση του χρόνου αυτής. Δεν μπορεί δηλαδή το Δικαστήριο να μπει στην διαδικασία εξέτασης μιας αίτησης, με την παραδοχή ότι υπάρχει παραγραφή και ταυτόχρονα να εξετάζει το ίδιο το προδικαστικό ζήτημα της παραγραφής. Κάτι τέτοιο πέραν της παραδοξότητας που δημιουργεί, προσκρούει και στον ίδιο τον σκοπό της αίτησης, όπως προκύπτει από τη νομική της βάση, ήτοι την εξέταση του ενδεχόμενου επέκτασης του χρόνου παραγραφής. Σε ότι αφορά την αμφισβήτηση της ενόρκου δηλώσεως Μάρκου, αρκεί να ειπωθεί ότι η ίδια εξηγεί γιατί προβαίνει στην ένορκη δήλωση, αφού αναφέρει ότι η αίτηση άπτεται αποκλειστικά νομικών ζητημάτων. Παρέχει δηλαδή επεξήγηση γιατί δεν προβαίνει σε αυτήν η Αιτήτρια (Νικολάου Γεώργιος ν. Total Properties Ltd και Άλλων
(2011)1 ΑΑΔ 1358). Επιπλέον τα όσα αναφέρει εν πολλοίς αναφέρονται και στην Έκθεση Απαίτησης, ενώ άπτονται νομικών ζητημάτων τα οποία επεξηγεί, ως δικηγόρος στο δικηγορικό γραφείο που εκπροσωπεί την Αιτήτρια και πλήρως εξουσιοδοτημένη, ως αναφέρει, για να προβεί στην ένορκη δήλωση. Έθεσε δηλαδή ενώπιον του Δικαστηρίου στοιχεία που ευρίσκονται στον φάκελο του, μέσω της Ενόρκου Δηλώσεως, την δυσκολία στην περισυλλογή στοιχείων ως δικηγόρος στο δικηγορικό γραφείο που εκπροσωπεί την Αιτήτρια και τη νομική της κρίση. Συνεπώς δεν κρίνεται ότι υφίστατο κάτι το μεμπτό ως προς την ένορκη δήλωση Μάρκου που να δύναται να την αποκλείσει (βλ. και Zeeland Navigation Company Limited ν. Banque Worms και Άλλων
(1997)1 ΑΑΔ 964). Ως προς την ουσία της αίτηση αυτή στηρίζεται στο άρθρο 22 του Περί Παραγραφής Αγώγιμων Δικαιωμάτων Νόμου (66(Ι)/12) (στο εξής «ο Νόμος»), το οποίο προβλέπει ότι: «Ανεξάρτητα από τις διατάξεις οποιουδήποτε άλλου άρθρου του παρόντος Νόμου το Δικαστήριο δύναται να επεκτείνει τον προβλεπόμενο σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος Νόμου χρόνο παραγραφής για περίοδο μέχρι δύο έτη εφόσον κρίνει αυτό δίκαιο και εύλογο υπό τις περιστάσεις. Η αίτηση υποβάλλεται με εναρκτήρια κλήση πριν από την έγερση της αγωγής, ή με παρεμπίπτουσα αίτηση μετά την δικογράφηση παραγραφής ως το άρθρο 21». Το ως άνω άρθρο παρέχει σαφή δικαιοδοτική βάση για την υπό εξέταση αίτηση. Αρκεί να αναφερθεί ότι το Άρθρο 6 του Νόμου ορίζει ότι, καμία αγωγή για αμέλεια, μεταξύ άλλων, δεν εγείρεται μετά την πάροδο τριών ετών από την ημέρα κατά την οποία συμπληρώθηκε η βάση της αγωγής εκτός αν το πρόσωπο που υπέστη την σωματική βλάβη έλαβε γνώση της βλάβης μεταγενέστερα οπότε ο χρόνος παραγραφής αρχίζει από την ημέρα που έλαβε γνώση. Εν προκειμένω είναι παραδεκτό ότι η Αιτήτρια είχε λάβει γνώση του ατυχήματος την μέρα που έλαβε αυτό χώρα, ήτοι την 2/10/2017 και προέβη στην καταχώρηση του Γενικώς Οπισθογραφημένου Κλητηρίου Εντάλματος την 13/10/2020, δηλαδή 11 μέρες μετά την εκπνοή των τριών ετών. Στην παράγραφο 3 του άρθρου 6 του Νόμου διαβάζουμε τα ακόλουθα: «Σε οποιαδήποτε αγωγή, στην οποία η αξίωση αφορά αποζημιώσεις για πρόκληση σωματικής βλάβης και/ή θανάτου ένεκα αστικού αδικήματος, το Δικαστήριο έχει διακριτική εξουσία, αφοί λάβει υπόψη τους λόγους και το χρόνο καθυστέρησης στην καταχώρηση της αγωγής και την διάρκεια της ανικανότητας του ενάγοντα, ή ανάλογα με την περίπτωση, του αποβιώσαντα, να χειριστεί την υπόθεση του, τη προσπάθεια του ενάγοντα, ή ανάλογα με την περίπτωση του αποβιώσαντα για εξασφάλιση των απαραίτητων σχετικών στοιχείων και τη στάση του εναγόμενου σε σχέση με την προσπάθεια αυτή και τις συνέπειες της καθυστέρησης σε σχέση με την διασφάλισή ή και την αξιοπιστία της μαρτυρίας, να αποφασίσει τη μη εφαρμογή των διατάξεων περί παραγραφής. Νοείται ότι, η πιο πάνω διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου δεν θα ασκείται μετά την πάροδο δύο ετών από την ημέρα παραγραφής του δικαιώματος έγερσης αγωγής». Προνοεί δηλαδή το ίδιο το άρθρο την μη εφαρμογή των διατάξεων του, ανάλογα με την περίπτωση, καθορίζοντας μια σειρά δεδομένων που λαμβάνονται υπόψη, όπως, 1. τους λόγους καθυστέρησης, 2. τη διάρκεια ανικανότητας του Ενάγοντα να χειριστεί την υπόθεση του, 3, την προσπάθεια εξασφάλισης σχετικών στοιχείων, 4. τη στάση του Εναγόμενου και 5. τις συνέπειες της καθυστέρησης. Ανάλογη διάταξη, εμπλουτισμένη από σχετική νομολογία ενυπάρχει στο άρθρο 33
(3)του Limitation Act του 1980. Εκεί οι σχετικοί παράγοντες που καθορίζονται δεν είναι ταυτόσημοι αλλά είναι ανάλογοι με αυτούς του άρθρου 6
(3)του Νόμου. Εν πρώτοις αξίζει να αναφερθεί ότι η αναφορά σε ανικανότητα του Ενάγοντα να χειριστεί την υπόθεση του, στο Ηνωμένο Βασίλειο κρίθηκε ότι έγκειται σε διανοητική ανικανότητα (mental incapacity) και όχι την όποια φυσικής, σωματική βλάβη ή ανικανότητα (physical disability) αν και αυτή λαμβάνεται υπόψη[1]. Συνεπώς ναι μεν λαμβάνεται υπόψη η κατάσταση της Αιτήτριας, η οποία χρειάστηκε σειρά χειρουργείων, φυσιοθεραπειών ενώ έπονται και άλλες επεμβάσεις για να αποκατασταθεί, αλλά αυτή η κατάσταση της εφόσον δεν αποτελεί διανοητική ανικανότητα δεν είναι αποφασιστικής σημασίας. Μεγάλη σημασία δίδεται στην βρετανική νομολογία στις συνέπειες που θα έχει στον Καθ' ου η αίτηση πιθανή παράταση του χρόνου παραγραφής. Όπως αναφέρθηκε στην CD v Catholic Child Welfare Society and Others [2018] EWCA Civ 2342, από τον Lewison LJ: "Delay of itself may not preclude disapplication of the limitation period. What is of importance is what prejudice the defendant has suffered by the delay» Η εν λόγω αρχή υιοθετήθηκε και στην πρόσφατη Blackpool Football Club Ltd v DSN, [2021] EWCA Civ
- Οι σχετικές αρχές αναλύθηκαν και στην Cain v Francis, [2009] Q.B. 754 ως κατωτέρω: «To what extent has the defendant been disadvantaged in his investigation of the claim and/or the assembly of evidence, in respect of the issues of both liability and quantum? But it will also be important to consider the reasons for the delay. Thus, there may be some unfairness to the defendant due to the delay in issue but the delay may have arisen for so excusable a reason, that, looking at the matter in the round, on balance, it is fair and just that the action should proceed. On the other hand, the balance may go in the opposite direction, partly because the delay has caused procedural disadvantage and unfairness to the defendant and partly because the reasons for the delay (or its length) are not good ones.» Λαμβάνοντας υπόψη τα πιο πάνω κριτήρια όπως τίθενται στο άρθρο 6 του Νόμου και τη βρετανική νομολογία παρατηρείται ότι:
- Ο χρόνος παραγραφής του αγώγιμου δικαιώματος της Αιτήτριας είχε παρέλθει μόλις 11 μέρες πριν την καταχώρηση του γενικώς οπισθογραφημένου κλητηρίου εντάλματος,
- Υπήρξε δυσκολία στην λήψη των απαραίτητων στοιχείων και τεκμηρίων, καθώς μεσολάβησε η πανδημία, η κήρυξη του Γενικού Νοσοκομείου Αμμοχώστου ως νοσοκομείου αναφοράς και οι απανωτές και συνεχιζόμενες επεμβάσεις προς αποκατάσταση της υγείας της Αιτήτριας,
- Η υγεία της εκ των αναφορών στα δικόγραφα ήταν βεβαρημένη για μεγάλο χρονικό διάστημα μέχρι και ένα έτος μετά το ατύχημα ενώ ακόμη χρειάζεται επεμβάσεις και
- Κανένα διαδικαστικό ή άλλο μειονέκτημα ή αδικία δεν καταδείχθηκε ότι δύναται να προκαλέσει στον Καθ' ου η αίτηση αυτή η ολιγοήμερη επέκταση της προθεσμίας παραγραφής. Εκ των ως άνω κρίνεται ορθό και δίκαιο να επιτύχει η υπό εξέταση αίτηση. Εκδίδεται διάταγμα ως το Α αυτής. Κρίνεται δικαιολογημένο τα έξοδα να ακολουθήσουν την πορεία της αγωγής αφού, έστω εν μέρει ευθύνονται οι δικηγόροι της Αιτήτριας για την καταχώρηση της υπό εξέταση αίτησης, ως παραδέχεται στην ένορκη της δήλωση η κα. Μάρκου, ενώ η επιτυχία της αίτησης τους περιορίζει τα επίδικα ζητήματα, ως αυτά θα αποφασιστούν κατά την ακρόαση της αγωγής. (Υπ.)............ Α. Λουκά Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής [1] Clerk & Lindsell on Torts, στην 20η έκδοση, στη σελίδα 2100 στην παράγραφο 32-64 και Yates v. Thakeham Tiles Ltd
(1995)P.I.Q.R P 135 cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο