Αναστασίας Άσπρου ν. Αντρέα Μιχαήλ, Αρ. Αγωγής: 1403/2014, 2/12/2022

(2011)1 ΑΑΔ 2192), ή οποιουδήποτε προσωπικού συμφέροντος τους, τη μνήμη τους, τις αντιδράσεις τους και γενικά την ιδιοσυγκρασία που εκδήλωσαν και την όλη στάση τους από το εδώλιο του μάρτυρα (C & A Pelecanos Associates Ltd v. Ανδρέα Πελεκάνου

(1999)1 Α.Α.Δ. 1273), έχοντας κατά νου τις νομολογιακές αρχές που διέπουν την αξιολόγηση της μαρτυρίας, την δυνατότητα του Δικαστηρίου να αποδεχτεί ή να απορρίψει είτε όλη είτε μέρος της προσκομισθείσας μαρτυρίας (Φάρμα Ρένος Χ''Ιωάννου Δημοσια Εταιρεία Λτδ ν. Χίννη

(2012)1(Β) ΑΑΔ 1331, Αυξεντίου ν. Δίγκλη

(2007)1(Β) ΑΑΔ 1367) και ότι το έργο του Δικαστηρίου είναι διακριτό των τελικών συμπερασμάτων του στη βάση του βάρους και επιπέδου απόδειξης. 15. Το Δικαστήριο έχει επίσης υπόψιν του ότι αντιφάσεις που εντοπίζονται στη μαρτυρία, για να καθιστούν αναξιόπιστο ένα μάρτυρα, πρέπει να είναι ουσιαστικής μορφής, δηλαδή να πλήττουν ουσιωδώς την αξιοπιστία ενός μάρτυρα ή να φανερώνουν τη διάθεση του να ψευσθεί και να μολύνουν τη μαρτυρία στο βαθμό που να καθίσταται επικίνδυνη η αποδοχή της από το δικαστήριο (Ομήρου ν. Αστυνομίας

(1998)2 ΑΑΔ 98, R.K.B. LEATHERGOODS LIMITED v. Αγγελίδη

(2004)1 ΑΑΔ 1071 και Οράτη ν. Παστού

(2000)1 Α.Α.Δ. 1787). Λαμβάνω επίσης υπόψιν ότι η αξιολόγηση της μαρτυρίας δεν περιορίζεται αποκλειστικώς στην ατομική κρίση της αξιοπιστίας κάθε μάρτυρα ξεχωριστά (Rana και Άλλου ν Δημοκρατίας

(2004)2 ΑΑΔ 489), αλλά αντιπαραβάλλεται και διερευνάται στο σύνολο της μαρτυρίας που παρουσιάζεται και από τις δύο πλευρές (Φώτσιου ν Ηροδότου

(2010)1(B) ΑΑΔ 1172) και συναρτάται με την αντικειμενική όψη των πραγμάτων (Βασιλείου ν Αστυνομίας, Ποιν. Έφ. 159/09, 4.5.12).

1. Η αξιολόγηση της μαρτυρίας έκαστου μάρτυρα που κατέθεσε ενώπιον του Δικαστηρίου στα πλαίσια της παρούσας υπόθεσης παρατίθεται κατωτέρω. V. ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΤΟΥ ΑΤΥΧΗΜΑΤΟΣ (α) Η μαρτυρία
2. Στη γραπτή της δήλωση (Έγγραφο 'Α') η Ενάγουσα επανέλαβε τους ισχυρισμούς της σε σχέση με τις συνθήκες του ατυχήματος.
3. Επιπλέον ανέφερε ότι ο Εναγόμενος παρέλειψε να σταματήσει στην ένωση των δύο δρόμων προκειμένου να δώσει προτεραιότητα στο αυτοκίνητο που ήταν επιβάτιδα με αποτέλεσμα να επέλθει η σύγκρουση. Κατά τη σύγκρουση, το αυτοκίνητο του Εναγόμενου χτύπησε με το δεξιό μπροστινό μέρος του στην αριστερή πλευρά του αυτοκινήτου που η ίδια επέβαινε ως συνεπιβάτιδα. Λόγω της σφοδρότητας της σύγκρουσης το αυτοκίνητο που επέβαινε η ίδια μετακινήθηκε από την αριστερή πλευρά στην δεξιά πλευρά του δρόμου πάνω στο πεζοδρόμιο.
4. Προς υποστήριξη των πιο πάνω κατέθεσε δύο φωτογραφίες από το επίδικο ατύχημα, ως Τεκμήριο 2 («οι Φωτογραφίες»). Ανέφερε ότι εξ όσων γνωρίζει ο πατέρας της έβγαλε τις εν λόγω φωτογραφίες και δεν είναι αντικείμενο επεξεργασίας. Η πιο πάνω θέση της επιβεβαιώθηκε και από τον πατέρα της, κο Άσπρου (ΜΕ5), ο οποίος αναγνώρισε τις Φωτογραφίες αναφέροντας ότι τις είχε βγάλει ο ίδιος. Ο ΜΕ5 ανέφερε ότι μετέβηκε εντός λίγων λεπτών στο χώρο του ατυχήματος κατόπιν ειδοποίησης που έλαβε από την οδηγό του οχήματος στο οποίο η Ενάγουσα επέβαινε. Ο λόγος που τις έβγαλε ήταν ότι λόγω επαγγέλματος ήξερε ότι ήθελε να τις έχει στην κατοχή του. Ακολούθως, ήρθε το ασθενοφόρο το οποίο μετέφερε την Ενάγουσα στο Γενικό Νοσοκομείο Παραλιμνίου. Ερωτηθείς κατά την αντεξέταση του κατά πόσο επεξεργάστηκε τις Φωτογραφίες απάντησε ότι δεν έχει τέτοιες γνώσεις. (β) Αξιολόγηση μαρτυρίας και ευρήματα ως προς τις περιστάσεις του επίδικου ατυχήματος
5. Η σχετική υποβολή του ευπαίδευτου συνηγόρου του Εναγόμενου ότι οι Φωτογραφίες αποτελούν προϊόν επεξεργασίας δεν έχει στηριχθεί από οποιαδήποτε μαρτυρία ενώπιον μου και συναφώς δεν δύναται να γίνει αποδεκτή. Οι Φωτογραφίες αποτελούν αποδεκτή μαρτυρία ως προς τις ζημιές των εμπλεκόμενων οχημάτων καθώς και την τελική τους θέση ως πραγματική μαρτυρία (Conway v. Ηλία

(2003)1(Α) ΑΑΔ 540 και σύγγραμμα Ηλιάδη & Σάντη, «Το Δίκαιο της Απόδειξης», Β' Έκδοση, Λευκωσία, Hippasus Publishing, 2016, σελ. 337). Από τις Φωτογραφίες επιβεβαιώνονται τα όσα η Ενάγουσα και ο ΜΕ5 ανέφεραν ως προς τις συνθήκες του ατυχήματος, τις ζημιές επί των οχημάτων και την τελική θέση των αυτοκινήτων, θέσεις τις οποίες αποδέχομαι και προβαίνω σε ανάλογα ευρήματα ως οι παράγραφοι 2 και 11 ανωτέρω. VI. ΔΑΠΑΝΕΣ 21. Με την αποδοχή από τον Εναγόμενο μέρους των ειδικών ζημιών που αξιώνει η Ενάγουσα (βλ. παρ.1 ανωτέρω), παρέμειναν οι εξής αμφισβητούμενες αξιώσεις της Ενάγουσας προς επίλυση από το Δικαστήριο: (α) ποσό ύψους €3000 για απώλεια απολαβών, (β) ποσό ύψους €135 για αγορά καινούριων γυαλιών, και (γ) ποσό ύψους €450 για αναγκαίες φυσιοθεραπείες. (α) Απώλεια απολαβών (

1. i)Σύνοψη μαρτυρίας σε σχέση με την ισχυριζόμενη απώλεια απολαβών - Μαρτυρία Ενάγουσας (ΜΕ1) 22. Η Ενάγουσα κατέθεσε ότι ενώ κατά το χρόνο του ατυχήματος ήταν φοιτήτρια παράλληλα, «είχε συμφωνήσει» να εργοδοτηθεί στην CI εφόσον ολοκλήρωνε τρίμηνη παρακολούθηση μαθημάτων σε θέματα ασφαλειών. Τα μαθήματα αυτά θα άρχιζαν την 1.6.2014 και θα ακολουθούσαν εξετάσεις και εφόσον επιτύγχανε θα λάμβανε σχετικό πιστοποιητικό. Κατά τη διάρκεια της πιο πάνω τρίμηνης περιόδου θα λάμβανε «εκπαιδευτικό επίδομα» ύψους €1000 μηνιαίως, ήτοι σύνολο €3000. Λόγω των τραυμάτων που υπέστη, δεν ήταν σε θέση να παρακολουθήσει τα μαθήματα και συνεπώς απώλεσε το πιο πάνω ποσό. Περαιτέρω, απώλεσε και απολαβές που θα λάμβανε από την CI το ύψος των οποίων θα συμφωνείτο με τη λήξη της εκπαίδευσης της. Προς υποστήριξη των πιο πάνω κατέθεσε ως Τεκμήριο 1 σχετική βεβαίωση της CI. Περαιτέρω, κατέθεσε ως Τεκμήρια 1Α, 1Β και ΙΓ πιστοποιητικά ασφαλιστικής κατάρτισης που έλαβε στις 27.7.2015 και 22.6.2018, αντίστοιχα, κατόπιν επιτυχίας της σε σχετικές εξετάσεις που έλαβαν χώρα μεταγενέστερα. 23. Αντεξεταζόμενη ανέφερε ότι σπούδασε παιδαγωγικά, ότι σήμερα είναι ιδιοκτήτρια νηπιαγωγείου, ότι κατά το χρόνο του ατυχήματος σπούδαζε και ότι το πτυχίο της το έλαβε το καλοκαίρι του έτους 2015. Επεξήγησε επίσης ότι η σχετικότητα των Τεκμηρίων 1Α, ΙΒ και ΙΓ έγκειται στο ότι το έτος 2014 θα έδινε τις πρώτες εξετάσεις και ότι το έτος 2015 θα έδινε τις επόμενες εξετάσεις για να μπορούσε να εργαστεί. Λόγω του ατυχήματος η πρώτη εξέταση θα έπρεπε να γίνει ένα χρόνο μετά, ήτοι το 2015. Κατόπιν καθυστέρησε να δώσει εξετάσεις για την δεύτερη εξέταση για προσωπικούς λόγους. 24. Ανέφερε επίσης ότι κατά τη διάρκεια των σπουδών της τα καλοκαίρια δούλευε σε ασφαλιστικές εταιρείες και στη CI για «απλή βοήθεια» και ότι θα έπρεπε να πάρει το πιστοποιητικό για να μπορεί να κάνει περισσότερα πράγματα. Το 2015 πήρε το πρώτο πιστοποιητικό ενώ έπρεπε να το πάρει το 2014. Το Καλοκαίρι του 2014 θα εργαζόταν και πάλι για «απλή βοήθεια» ενώ παράλληλα θα διάβαζε για τις εξετάσεις της πιστοποίησης που θα λάμβαναν χώρα. Επομένως, το 2014 δεν μπορούσε να εργαστεί δηλαδή έχασε τρεις μήνες εργασίας. Περαιτέρω ανέφερε ότι η αναφορά επί του Τεκμηρίου 1 σε 1.6.14 και όχι 2.6.14, που ήταν Δευτέρα, αποτελεί τυπογραφικό λάθος. 25. Ερωτηθείσα για ποιον λόγο δεν ξεκίνησε τα μαθήματα όταν ένοιωσε καλά ανέφερε ότι όλο το Καλοκαίρι ήταν στο σπίτι. Ακολούθως, της υποδείχθηκαν τα Τεκμήρια 11 μέχρι 14, που αποτελούν αποσπάσματα από την προσωπική της σελίδα στην ηλεκτρονική πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης "facebook", τα οποία αναγνώρισε. Τα εν λόγω τεκμήρια απεικονίζουν την προσωπική σελίδα της (Τεκμήριο 11), διάφορες φωτογραφίες της σε ταξίδι της Κίνα (Τεκμήρια 12 και 13) και μια επιπλέον φωτογραφία της σε παραλία (Τεκμήριο 14). Ανέφερε ότι η ίδια ανάρτησε τις εν λόγω φωτογραφίες κατά την ημερομηνία που εμφαίνεται επί των εν λόγω τεκμηρίων. - Μαρτυρία κ. Δανιήλ (ΜΕ2) 26. Ο ΜΕ2, ασφαλιστής και διευθυντής της CI, αναγνώρισε το Τεκμήριο 1 και ανέφερε ότι ο ίδιος το υπέγραψε επεξηγώντας ότι η Ενάγουσα θα ξεκινούσε μαθήματα για άδεια εξασκήσεως επαγγέλματος και θα έπαιρνε «εκπαιδευτικό επίδομα» ύψους €3000 το οποίο στη συνέχεια δεν μπορούσε να γίνει λόγω του ατυχήματος. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι η CI ανήκει στον όμιλο της CNP Cyprialife και ότι με τον πατέρα της Ενάγουσας (ΜΕ5) είναι συνεταίροι στην CI αλλά και φίλοι. Κατά την αντεξέταση του κατατέθηκε απόσπασμα από το ηλεκτρονικό αρχείο του Έφορου Εταιρειών ως Τεκμήριο 15, όπου φαίνεται η διεύθυνση του εγγεγραμμένου γραφείου της CI η οποία, ως απεδέχθη ο ΜΕ2, είναι η διεύθυνση της οικίας του πατέρα της Ενάγουσας. Περαιτέρω ανέφερε ότι η Ενάγουσα γνώριζε ότι ο ίδιος και ο πατέρας της είναι διευθυντές στην CI. 27. Ερωτηθείς σε τί αφορούσε η εργασία που θα ξεκινούσε η Ενάγουσα απάντησε ότι θα παρακολουθούσε μαθήματα για να βγάλει την άδεια για θέματα ασφαλειών. Όταν θα ολοκλήρωνε τα μαθήματα θα μπορούσε να βοηθά με τις εισπράξεις, να τηλεφωνά στους πελάτες, να βλέπει κάποιους πελάτες «και ούτω καθεξής.» Ερωτηθείς κατά πόσο μόνο μαθήματα θα έκανε στην εταιρία απάντησε «δεν μπορεί να κάμει κάτι, αν δεν έκαμνε τα μαθήματα». Ερωτηθείς ποιος θα έκανε τα μαθήματα απάντησε η CNP Cyprialife. Περαιτέρω, ανέφερε ότι η Ενάγουσα δεν εργαζόταν τα καλοκαίρια στην CI. - Μαρτυρία κου Άσπρου (ΜΕ5) 28. Ο κος Άσπρου, πατέρας της Ενάγουσας (ΜΕ5) κατά την κυρίως εξέταση του αναγνώρισε το Τεκμήριο 1 και επεξήγησε ότι «είναι η επιστολή που στάλθηκε από το συνέταιρο μου» και η οποία ετοιμάστηκε «όταν αποφάσισα ότι δεν θα δεχθώ την προσφορά» της ασφαλιστικής εταιρείας του Εναγόμενου. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι στην ουσία χειριζόταν ο ίδιος την απαίτηση της Ενάγουσας καθώς η Ενάγουσα ήταν πολύ νεαρή «και δεν γνώριζε από τέτοια πράγματα.» Ερωτηθείς κατά πόσο ο ίδιος είναι που συνομιλούσε με τον ιατρό, τη φυσιοθεραπεύτρια και τους δικηγόρους της Ενάγουσας απάντησε καταφατικά σημειώνοντας ότι «εκτός όταν (ο ιατρός) εξέταζε την Αναστασία που δεν ήμουν παρών για να ξέρω τί κουβέντιαζαν.» 29. Ανέφερε ότι είναι ανώτερος διευθυντής υποκαταστήματος της CNP Cyprialife και επίσης είναι 50% μέτοχος και γραμματέας της CI, η οποία ασχολείται με ασφάλειες ζωής και γενικού κλάδου ασφάλειες. Ο ίδιος και ο ΜΕ2 ίδρυσαν την CI. Η διεύθυνση του εγγεγραμμένου της γραφείου είναι η διεύθυνση της οικίας του ΜΕ5. Ερωτηθείς για ποιον λόγο επί του Τεκμηρίου 1 αναγράφεται η ημερομηνία 1.6.14 η οποία είναι Κυριακή, απάντησε ότι συνήθως όταν κάνεις μια πρόσληψη είναι από την πρώτη του μήνα που ξεκινά. Το Τεκμήριο 1 το ζήτησε ο ίδιος και η Ενάγουσα δεν είχε υπογράψει συμβόλαιο με την CI. 30. Ερωτηθείς τί είδους επίδομα ήταν αυτό που θα έπαιρνε η Ενάγουσα απάντησε ότι είναι ένα εκπαιδευτικό επίδομα ύψους €500 μηνιαίως για τέσσερις μήνες. Λόγω δε του ότι ήταν η κόρη του, θα ήταν €1000 μηνιαίως. Η παραχώρηση εκπαίδευσης και του επιδόματος γίνεται σε συνεργασία με την CNP Ασφαλιστική. Δεν ήταν μόνο για μαθήματα αλλά για ήταν και για άλλες εργασίες που επιτρέπονται από τη νομοθεσία, όπως εισπράξεις, παραδώσεις συμβολαίων και τηλεφωνήματα. Ανέφερε ότι λόγω του ατυχήματος δεν μπόρεσε να πάρει την άδεια του ασφαλιστή και το έπραξε ένα χρόνο μετά, το 2015. Ερωτηθείς πότε ήταν προγραμματισμένες οι εξετάσεις ανέφερε ότι δεν θυμάται ακριβώς αλλά συνήθως γίνονταν τον μήνα Ιούνιο. 31. Ερωτηθείς για ποιον λόγο η Ενάγουσα το έτος 2015 εργοδοτήθηκε στην CNP Ασφαλιστική και όχι στην CI απάντησε ότι «η CIA Cash δεν είναι ασφαλιστική εταιρεία, είναι μεσάζων ασφαλιστική. Βρίσκουμε τους πελάτες και τους ασφαλίζουμε στη CNP Cypria. Αυτή είναι η δουλειά μας. Η CIA Cash έχει συμφωνία συνεργασίας με την CNP Cypria. Πληρώνει προμήθεια.» - Μαρτυρία Μαρίτσα Γερολέμου (ΜΥ1) 32. Η κα Μαρίτσα Γεργολέμου, λειτουργός του Τμήματος Κοινωνικών Ασφαλίσεων κατέθεσε τη Δέσμη Τεκμηρίων 18 που αποτελεί κατάσταση αποδοχών της Ενάγουσας του Τμήματος Κοινωνικών Ασφαλίσεων για τα έτη 2012 μέχρι 2020. Ανέφερε ότι από τα αρχεία του τμήματος προκύπτει ότι η πρώτη της εγγραφή στις κοινωνικές ασφαλίσεις έγινε το έτος 2016. Κατά την κυρίως εξέταση της ανέφερε ότι οποτεδήποτε πρόσωπο λαμβάνει οποιοδήποτε ποσό είτε ως προμήθεια είτε ως επίδομα είτε ως bonus είχε υποχρέωση να το δηλώνει στις Κοινωνικές Ασφαλίσεις. Ερωτηθείσα κατά την αντεξέταση της κατά πόσο το επίδομα που παίρνει ένας πολίτης θα πρέπει να δηλώνεται απάντησε ότι πλην ορισμένων κατηγοριών, όπως δικηγόροι και κομμώτριες, όλοι οι υπόλοιποι πρέπει να το δηλώνουν. (
2. ii)Αξιολόγηση μαρτυρίας σε σχέση με την απώλεια απολαβών 33. Καταρχήν θα πρέπει να σημειωθεί ότι η Ενάγουσα ουδεμία αξίωση προωθεί για απώλεια απολαβών πέραν του εκπαιδευτικού επιδόματος που θα λάμβανε, σύμφωνα με τη θέση της, το Καλοκαίρι του έτους 2014. Συναφώς, οι σχετικές αναφορές της δεν δύνανται να ληφθούν υπόψιν ως εκτός δικογραφίας (Παπαγεωργίου ν. Κλάππα

(1991)1 ΑΑΔ 24). Στρέφομαι τώρα στον ισχυρισμό της περί απώλειας του εκπαιδευτικού επιδόματος ύψους €3000. - Αξιολόγηση μαρτυρίας Ενάγουσας (ΜΕ1) 34. Η μαρτυρία της Ενάγουσας έβριθε από ασάφειες σχετικά με το ζήτημα. Πλην του ότι θα ξεκινούσε εργασία στις 2.6.14 δεν θυμόταν και δεν ήταν σε θέση να παραχωρήσει λεπτομέρειες ως προς την προτειθέμενη εργασία της. Ερωτηθείσα, για παράδειγμα, ποιο ήταν το ωράριο δεν απάντησε συγκεκριμένα αναφέροντας ότι θα ήταν για «λίγες ώρες το πρωί» και αμέσως μετά ερωτηθείσα «όσες θέλεις;» απάντησε «δεν υπήρχε ωράριο σταθερό». Κατόπιν απέφυγε να απαντήσει κατά πόσο είχε υπογράψει οποιοδήποτε συμβόλαιο αναφέροντας ότι «δεν έχω κάτι μαζί μου.» Ακολούθησε ο εξής διάλογος: «Ε. Έχασες το ή δεν υπήρχε; Α. Δεν γνωρίζω αν υπήρχε κάτι από τον υπεύθυνο. Απλά δεν έχω. Ε. Θυμάσαι να υπέγραψες κάτι; Α. Δεν θυμάμαι κάτι, όχι.» 35. Δεν θυμόταν ούτε κατά πόσο έχει στην κατοχή της οποιαδήποτε ηλεκτρονικά μηνύματα ή άλλα έγγραφα που αντάλλαξε με την CI που να δείχνει ότι όντως θα προσλαμβανόταν. Ούτε γνώριζε κατά πόσο την δήλωσαν στις κοινωνικές ασφαλίσεις. Ούτε και θυμόταν πότε ετοιμάστηκε το Τεκμήριο 1 και ποιος το παρέλαβε. Επιπλέον, δεν θυμόταν τί μισθό λάμβανε τα προηγούμενα καλοκαίρια που, όπως είπε, δούλευε στην CI. Ερωτηθείσα εάν είναι η ίδια που ζήτησε την επιστολή αυτή από την Ασφαλιστική Εταιρεία απάντησε «τα ανέλαβε ο παπάς τούτα όχι εγώ.» Δεν γνώριζε ούτε για ποιον λόγο το Τεκμήριο 1 δεν αποκαλύφθηκε στην ένορκη αποκάλυψης εγγράφων της ίδιας, ημερομηνίας 30.6.15. Δεν γνώριζε για ποιον λόγο αποκαλύφθηκε για πρώτη φορά στις 12.9.18, αφού οι δικηγόροι του Εναγόμενου απέστειλαν ηλεκτρονικό μήνυμα, το Τεκμήριο 8, στους δικηγόρους της Ενάγουσας, ζητώντας της έγγραφα σε σχέση με την απώλεια των απολαβών της. Ο δε ΜΕ5 αντεξεταζόμενος επί του σημείου ανέφερε ότι μάλλον θα διέφυγε της Ενάγουσας να το περιλάβει στην αρχική αποκάλυψη. Ερωτηθείσα πότε ακριβώς θα «έδινε» εξετάσεις το έτος 2014 και πάλιν απάντησε με ασαφή τρόπο αλλά και υπό μορφή εικασίας αναφέροντας «λογικά κανονικά το καλοκαίρι που δεν είχα μαθήματα του πανεπιστημίου». 36. Από το εδώλιο του μάρτυρα, κατά την παραχώρηση των πιο πάνω απαντήσεων της, φαινόταν πολύ φοβισμένη, επιδείκνυε νευρικότητα και απαντούσε με αμυντικό τόνο και τρόπο, χωρίς να επιδεικνύει διάθεση ή δεκτικότητα στο να παραχωρήσει περαιτέρω λεπτομέρειες ως προς την προτειθέμενη εργοδότηση της με την CI. 37. Επιπλέον, η ίδια εμφανώς απέφυγε να αποκαλύψει τη θέση που διατηρούσε ο πατέρας της στην CI. Κατά την αντεξέταση της περιορίστηκε στο να αναφέρει ότι ο πατέρας της εργάζεται εκεί (απαντώντας σε ερώτηση του κου Ανδρέου πώς επεξηγείται η πρόσληψη της χωρίς συνέντευξη). Χαρακτηριστικό είναι το εξής απόσπασμα από την αντεξέταση της:[1] «Ε: Είναι αλήθεια ότι ο διευθυντής της CI Insurance είναι ο πατέρας σου; Α: Όχι Ε: Τον πατέρα σου πώς τον λένε; Α. Γιάννο Άσπρου. Ε. Σου υποδεικνύω έρευνα του Εφόρου Εταιρειών (Τεκμήριο 9) που λέει ότι διευθυντές της εταιρείας είναι ο Γιάννος Άσπρου και ο Γιώργος Δανιήλ και γραμματέας της εταιρείας είναι ο κος Άσπρου. Α. Δεν γνωρίζω. Ε. Σου υποβάλλω ότι το Τεκμήριο 1 το ετοίμασε ο πατέρας σου με σκοπό να πάρεις απώλεια απολαβών που δεν ήταν πραγματικές. Α: Η υπογραφή από κάτω λέει είναι ο κος Δανιήλ. Ε. Στο Τεκμήριο 1 πού γράφει ο κος Δανιήλ; Α. Πούποτε, ήταν η υπογραφή του. Ε. Πώς γνωρίζεις την υπογραφή του; Α. Έμαθα την. Ε. Ο πατέρας σου τί έκανε στην εταιρεία εκεί; Α: Την τότε περίοδο; Ε. Ναι. Α. Δεν γνωρίζω ακριβώς αλλά είχε κάποια θέση φαντάζομαι. Ε. Τί θέση είχε ο πατέρας σου στην εταιρεία εκεί; Α: Δεν γνωρίζω.» 38. Η θέση της Ενάγουσας ότι δεν γνώριζε ποια θέση κατέχει ο πατέρας της στην CI δεν κρίνεται πειστική στη βάση του ότι, όπως η ίδια ανέφερε, εργαζόταν τα προηγούμενα καλοκαίρια στην CI. Επιπλέον, αντίθετη ήταν η μαρτυρία του ΜΕ2 ο οποίος ήταν σαφής ότι η Ενάγουσα γνώριζε για τη θέση που κατείχε ο πατέρας της στην CI. Συνεπώς, η μη αποκάλυψη της θέσης του πατέρα της στην CI εύλογα αποδίδεται στην προσπάθεια της να παρουσιάσει το Τεκμήριο 1 ως μια παντελώς ανεξάρτητη πηγή επίρρωσης των όσων η ίδια ανέφερε σε σχέση με τον ισχυρισμό της για απώλεια απολαβών. 39. Η Ενάγουσα προέβαλε και αναλήθειες όπως για παράδειγμα το ότι η CI είναι «γαλλική εταιρεία», στα πλαίσια προσπάθειας της να αιτιολογήσει το ύψος του «εκπαιδευτικού επιδόματος» απαντώντας στον προβληματισμό του κου Ανδρέου ότι είναι ιδιαίτερα ψηλό εφόσον θα ήταν για «κάποιες ώρες» τα πρωινά και για να διαβάζει για τις εξετάσεις που θα έδινε. Η θέση της ότι πρόκειται για «γαλλική εταιρεία» διαψεύστηκε από τον ίδιο τον διευθυντή της CI, τον ΜΕ2 κατά την αντεξέταση του.[2] 40. Επιπλέον, ο ΜΕ2 διέψευσε και τη θέση της ότι η Ενάγουσα εργαζόταν τα προηγούμενα καλοκαίρια στην CI. Η ίδια, ερωτηθείσα τί μισθό λάμβανε από την CI τα προηγούμενα καλοκαίρια απάντησε ότι δεν θυμάται. 41. Ερωτηθείσα για ποιον λόγο, ενώ είχε αυτό το δεσμό με την CI, μετά έδωσε εξετάσεις με την CNP, όπως προκύπτει από τα Τεκμήρια 1Α, 1 Β, 1Γ δεν έδωσε κάποια επεξήγηση. Ερωτηθείσα τί ποσό της έδινε η CNP για να κάνει την εκπαίδευση εκεί απάντησε ότι δεν θυμάται ενώ κατόπιν επιμονής του κου Ανδρέου απάντησε και πάλιν υπό μορφή εικασίας ότι «λογικά κυμαίνονταν στα ίδια ποσά.» 42. Ερωτηθείσα κατά την αντεξέταση της για ποιον λόγο δεν μπορούσε να ξεκινήσει την εκπαίδευση της στην CI 15-20 ημέρες που θα ένοιωθε καλύτερα, απάντησε ότι δεν ήταν καλά στις 15 ημέρες και όλο το καλοκαίρι ήταν στο σπίτι. Ο κος Ανδρέου, παρουσιάζοντας της τα Τεκμήρια 12 και 13 την ρώτησε εάν η τελικά ήταν στο σπίτι όλο το Καλοκαίρι ή αν μετέβηκε στην Κίνα. Απάντησε ότι ανάρτησε τις εν λόγω φωτογραφίες από την Κίνα τον Αύγουστο του έτους 2014 αλλά δεν σημαίνει ήταν στην Κίνα εκείνη την περίοδο. Ερωτηθείσα «πότε πήγες δηλαδή;» απάντησε ότι δεν θυμάται.[3] Περαιτέρω, δεν θυμόταν για πόσες ημέρες μετέβηκε στην Κίνα.[4] 43. Η πιο πάνω θέση της δεν κρίνεται πειστική. Εν πρώτοις, παρατηρείται επιλεκτικότητα στη μνήμη της ως προς τις κινήσεις της το Καλοκαίρι του έτους 2014. Ειδικότερα, ενώ ήταν σε θέση να θυμηθεί και να αναφέρει ότι το ίδιο καλοκαίρι πήγαινε κάποιες επισκέψεις και περιπάτους χωρίς να μετακινείται ιδιαίτερα δεν θυμόταν εάν ταξίδεψε σε υπερατλαντικό ταξίδι στην Κίνα.[5] Παρά τις προσπάθειες του κου Ανδρέου να την ενθαρρύνει να θυμηθεί υποδεικνύοντας της τις φωτογραφίες που η ίδια ανάρτησε στην ως άνω διαδικτυακή πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης, εντούτοις η ίδια επέμεινε ότι δεν θυμάται. Ερωτηθείσα εάν η ημερομηνία 19.6.14 που εμφανίζεται επί του Τεκμηρίου 14 είναι η ημερομηνία που η ίδια μετέβηκε στην εν λόγω παραλία, και πάλιν δεν θυμόταν.[6] 44. Επιπλέον, αντίθετη ήταν η μαρτυρία του πατέρα της, ΜΕ5, ως προς τα πιο πάνω. Σε αντίθεση με τα όσα η Ενάγουσα ανέφερε, ο ίδιος κατά την αντεξέταση του κατέθεσε ότι η Ενάγουσα έμεινε στο σπίτι για ένα με ενάμιση μήνα και όχι «όλο το καλοκαίρι». Σε σχέση με το θέμα της Κίνας, ο ΜΕ5 ανέφερε ότι μετέβηκαν μαζί στην Κίνα και ότι δεν κράτησε το εισιτήριο. Παρά το ότι ανέφερε ότι έχει «τη βίζα του στο διαβατήριο» δεν την παρουσίασε ούτε ήταν διατεθειμένος να απαντήσει πότε πήγαν. Ερωτηθείς «πότε πήγατε» απάντησε «έχει αρκετά χρόνια». Ανέφερε όμως ότι επρόκειτο για ταξίδι «της εταιρείας» τα οποία γίνονται πάντα την τελευταία εβδομάδα Ιουλίου ή πρώτη εβδομάδα Αυγούστου. Άρα «οποιαδήποτε χρονιά και να ήταν», ακόμα και αν ήταν το έτος 2014, ήταν δύο μήνες μετά το ατύχημα. 45. Η πιο πάνω θέση του βρίσκεται σε αντίθεση με τα όσα η Ενάγουσα ανέφερε για το ταξίδι στην Κίνα η οποία, επαναλαμβάνω έσπευσε να σημειώσει ότι η ημερομηνία ανάρτησης δεν σημαίνει ήταν η ημερομηνία που πήγε στην Κίνα. 46. Υπό το φως των πιο πάνω δεν δύναμαι να αποδεχτώ τη θέση της Ενάγουσας ότι η ίδια δεν ήταν σε θέση να εργαστεί ενωρίτερα εντός του Καλοκαιριού του έτους 2014 καθότι, όπως ανέφερε, ήταν στο σπίτι λόγω των τραυμάτων που προκλήθηκαν από το ατύχημα. 47. Στρεφόμενη στα τεκμήρια που παρουσίασε η Ενάγουσα προς επίρρωση της θέσης της για λήψη «εκπαιδευτικού επιδόματος» σημειώνω τα εξής. - Τεκμήριο 1 και μαρτυρία ΜΕ2 και ΜΕ5 48. Το Τεκμήριο 1 αποτελεί σύμφωνα με την ενώπιον μου μαρτυρία έγγραφο το οποίο συνέταξε και υπέγραψε ο ΜΕ2, ένας εκ των διευθυντών της CI. Εκεί βεβαιώνεται, μεταξύ άλλων ότι, η Ενάγουσα «προσλήφθηκε» από την CI με ημερομηνία έναρξης την 1.6.2014 και ότι «θα έπαιρνε εκπαιδευτικό επίδομα €1000 για τρεις μήνες, μέχρι να ολοκλήρωνε τη σχετική για το επάγγελμα μας εκπαίδευση.» Όπως διεφάνη από την ενώπιον μου μαρτυρία ο ΜΕ2 είναι ιδρυτικό μέλος, συνεταίρος και στενός φίλος του πατέρα της Ενάγουσας ο οποίος και πάλιν σύμφωνα με την ενώπιον μου μαρτυρία, ανέλαβε το χειρισμό της απαίτησης της Ενάγουσας. Μάλιστα, ο ΜΕ2 ήταν σαφής ότι ο πατέρας της Ενάγουσας (ΜΕ5) του ζήτησε να ετοιμάσει το Τεκμήριο 1 ενημερώνοντας τον ότι «θα ήταν καλό για το ατύχημα.»[7] Λαμβάνω τούτο υπόψιν για σκοπούς αξιολόγησης της μαρτυρίας του ΜΕ2. 49. Όπως και η ίδια η Ενάγουσα, ο ΜΕ2 απέφυγε να παραχωρήσει σαφείς απαντήσεις στα εύλογα ερωτήματα του ευπαίδευτου συνηγόρου του Εναγόμενου. Απέφυγε να απαντήσει στο κατά πόσο η Ενάγουσα μπορούσε να παρακαθίσει λίγο αργότερα τις εξετάσεις εάν η ίδια ήταν σε τόσο κακή κατάσταση[8] και κατόπιν επιμονής του κου Ανδρέου κατέληξε ότι «αν ήταν εντάξει στην υγεία της» θα μπορούσε να έρθει αργότερα στην εκπαίδευση αλλά «το πιο πιθανόν να μην συμπληρώνονταν τα άτομα.» 50. Ενθαρρύνοντας τον ο κος Ανδρέου να θυμηθεί τί έγινε, επέμενε να απαντά με αοριστολογίες και υποθέσεις παραπέμποντας στο Τεκμήριο 1 που ο ίδιος ετοίμασε αναφέροντας «σας λέω για. αν δεν ξεκίνησε λόγω ατυχήματος, όπως λέω στην επιστολή, δεν παρευρέθηκε λόγω του ότι ήταν ασθενής, λόγω του ότι ήταν άρρωστη που το ατύχημα.» Περαιτέρω, σε αντίθεση με τη θέση της Ενάγουσας δια το ότι η CI είναι γαλλική εταιρεία στα πλαίσια προσπάθειας της να αιτιολογήσει το ύψος του εκπαιδευτικού επιδόματος, ο ΜΕ2 απέδωσε το ύψος του «εκπαιδευτικού επιδόματος» στο ότι «είναι παιδιά μας»[9] απορρίπτοντας το ότι πρόκειται για γαλλική εταιρεία. Ερωτηθείς για ποιον λόγο τότε δεν την προσέλαβαν το 2016 οπότε και η ίδια πήγε να εργαστεί για την CNP Ασφαλιστική, απάντησε ότι δεν γνωρίζει. Δεν μπορούσε ούτε να τοποθετηθεί σε σχέση με το για ποιον λόγο η έναρξη της εκπαίδευσης ήταν στις 1.6.14, ημέρα Κυριακή. Κατά την παραχώρηση των πιο πάνω απαντήσεων του ο ίδιος επιδείκνυε ανασφάλεια και νευρικότητα. 51. Από τη μαρτυρία του ίδιου του ΜΕ5 προέκυψε ότι ο ίδιος κατεύθυνε την ετοιμασία του Τεκμηρίου 1. Αυτό προέκυψε από τις εξής αναφορές του: (α) ερωτηθείς για ποιον λόγο δεν αναγράφεται ημερομηνία σύνταξης: «Αν θέλετε να μου πείτε ότι έγινε μετά, αφού εμείς την εκάμαμε μπορούσαμε να την αλλάξουμε και να βάλουμε ότι ημερομηνία θέλουμε.»[10] (β) απαντώντας την αμέσως επόμενη ερώτηση του συνηγόρου «αν θέλατε θα μπορούσατε όμως» απάντησε «ναι αφού είναι δική μας η εταιρεία.»[11] (γ) σε υποβολή του κου Ανδρέου ότι το Τεκμήριο 1 φτιάχτηκε από τον ίδιο για να λάβει η κόρη του αυξημένες αποζημιώσεις απάντησε ότι «από τη στιγμή που παραδέχεστε ότι είναι δική μας επιστολή, αναγνωρίζετε το γεγονός ότι είναι από μια εταιρεία που ελέγχω κατά 50% τουλάχιστον, αν ήθελα να πάρει περισσότερα λεφτά θα μπορούσα να της βάλω 3-4 χιλιάδες το μήνα.»[12] 52. Από τις πιο πάνω αναφορές του προκύπτει ότι ο ίδιος είχε άμεση εμπλοκή και επιρροή στην τελική διαμόρφωση του περιεχομένου του Τεκμηρίου 1. Ο ίδιος, υπενθυμίζω, με βάση τα όσα ο ίδιος ανέφερε είναι ιδρυτικό μέλος μέτοχος και γραμματέας της CI και χειρίστηκε εξ ολοκλήρου την απαίτηση της Ενάγουσας. Ως γενικότερη παρατήρηση από τα όσα ανέφερε ο ΜΕ5 ενώπιον του Δικαστηρίου εύλογα προκύπτει ότι ο ίδιος αντιμετώπισε την απαίτηση της Ενάγουσας ως προσωπική του αξίωση. Χαρακτηριστικό είναι η αναφορά ότι ο ίδιος «αποφάσισε» να «απορρίψει» την πρόταση της ασφαλιστικής εταιρείας για εξώδικη διευθέτηση.[13] Υπό το πρίσμα αυτό, ουδόλως η μαρτυρία του δύναται να θεωρηθεί ως ανεξάρτητη επίρρωση των όσων η Ενάγουσα κατέθεσε ενώπιον του Δικαστηρίου. 53. Υπό το φως της ασάφειας που διέπνεε τη μαρτυρία του ΜΕ2, των όσων ο ΜΕ5 ανέφερε πιο πάνω και της στενής μεταξύ τους επαγγελματικής και προσωπικής σχέσης, στοιχείο από το οποίο ο ΜΕ2 δεν κατάφερε να απαλλαχθεί, αποτελεί την κρίση του Δικαστηρίου ότι ο ΜΕ2 παραχώρησε μαρτυρία προς υποβοήθηση της υπόθεσης της θυγατέρας του στενού του φίλου και συνεργάτη, με τη μαρτυρία του να μην δύναται να θεωρηθεί ως ανεξάρτητη επίρρωση των όσων η Ενάγουσα και ο πατέρας της κατέθεσαν ενώπιον του Δικαστηρίου. - Τεκμήρια 1Α, 1Β και 1Γ 54. Κατά την κρίση του Δικαστηρίου το περιεχόμενο των Τεκμηρίων 1Α - 1Γ ουδόλως δύναται να στηρίξει τη θέση της Ενάγουσας για απώλεια εκπαιδευτικού επιδόματος το έτος 2014. Εν πρώτοις, αφορούν παντελώς διαφορετική περίοδο. Το γεγονός ότι παρακάθισε εξετάσεις το έτος 2015 δεν δύναται από μόνο του να παράσχει έρεισμα στη θέση της ότι θα παρακαθόταν εξετάσεις το έτος 2014. Επιπλέον, τα εν λόγω τεκμήρια αφορούν μόνο σε επιτυχία / αποτυχία των σχετικών εξετάσεων και καμία αναφορά γίνεται σε οποιοδήποτε πληρωτέο εκπαιδευτικό επίδομα ύψους €1000 ή άλλως πως. Αντίθετα, από τη Δέσμη Τεκμηρίων 18, κατάσταση αποδοχών της Ενάγουσας, ουδόλως προκύπτει οποιαδήποτε λήψη οποιασδήποτε αντιμισθίας από την CNP Ασφαλιστική ή οποιαδήποτε άλλη ασφαλιστική εταιρεία από το 2015 και εντεύθεν υπό μορφή «εκπαιδευτικού επιδόματος» ή άλλως πως. Στη βάση των πιο πάνω, δεν δύναται ευλόγως να αποδοθεί οιαδήποτε αποδεικτική αξία στα εν λόγω τεκμήρια σε σχέση με το επίδικο θέμα απώλειας απολαβών το έτος 2014. - Μαρτυρία ΜΕ5 55. Η μαρτυρία του ΜΕ5 ως προς το ζήτημα απώλειας απολαβών δεν προσθέτει οποιαδήποτε βαρύτητα στα όσα η Ενάγουσα ισχυρίστηκε σε σχέση με το Τεκμήριο 1. Από τη μαρτυρία του ΜΕ5 προέκυψε ότι ο ίδιος διαμόρφωσε το Τεκμήριο 1 (βλ. παρ. 51 πιο πάνω) και είναι μόνο μέσω επίμονης αντεξέτασης των ΜΕ1, ΜΕ2 και ΜΕ5 που αναδεικνύθηκε η επιρροή του ΜΕ5 ως προς την τελική του διαμόρφωση. Αρχικώς επιχείρησε να αποστασιοποιηθεί από τα γεγονότα ζητώντας από τον ΜΕ2 να το υπογράψει, όπως όμως ο ίδιος ο ΜΕ2 ανέφερε μπορούσε να γράψει οτιδήποτε επιθυμούσε επί του περιεχομένου του. 56. Επιπλέον, ενώ ήταν σαφής ότι επειδή η Ενάγουσα ήταν μικρή και δεν ήξερε από τέτοια πράγματα και ότι ο ίδιος συνομιλούσε και με τους δικηγόρους της Ενάγουσας για χειρισμό της απαίτησης, εντούτοις, για το ζήτημα της αποκάλυψης εγγράφων ανέφερε ότι θα διέφυγε της Ενάγουσας να αποκαλύψει το Τεκμήριο 1 στην πρώτη αποκάλυψη. 57. Τέλος, εξέφρασε σαφή άποψη δια το ότι το εκπαιδευτικό επίδομα δεν δηλώνεται στις κοινωνικές ασφαλίσεις και μόνο εφόσον οι ασφαλιστές εξασφαλίσουν άδεια δηλώνονται στης κοινωνικές ασφαλίσεις. Η πιο πάνω θέση του αντικρούστηκε σαφώς από τη μαρτυρία της λειτουργού των Κοινωνικών Ασφαλίσεων (ΜΥ1). Τέλος, απέφυγε να τοποθετηθεί ευθέως σε σχέση με το θέμα της Κίνας, χωρίς να αποκλείει όμως ότι ταξίδεψε με την Ενάγουσα το καλοκαίρι του έτους 2014. - Μαρτυρία Μαρίτσας Γερολέμου (ΜΥ1) 58. Αποδέχομαι τη μαρτυρία της ΜΥ1 η οποία ήταν σαφής ως προς τα ζητήματα που κατέθεσε. Προς τούτο, λαμβάνω υπόψιν την ιδιότητα υπό την οποία κατέθεσε, ως λειτουργό του κράτους με την ίδια να μην έχει οποιοδήποτε προσωπικό συμφέρον στην έκβαση της υπόθεσης. (iii) Κατάληξη ως προς την αξίωση της Ενάγουσας για απώλεια απολαβών 59. Υπό το φως των πιο πάνω δεν αποδέχομαι τη μαρτυρία της Ενάγουσας ότι η ίδια υπέστη απώλεια απολαβών υπό μορφή εκπαιδευτικού επιδόματος όπως η ίδια την περιέγραψε. Παρά την προσπάθεια της να επιρρώσει τη θέση της δια μέσου του Τεκμηρίου 1 στην πορεία διεφάνη, για τους λόγους που επεξήγησα ανωτέρω, ότι καμία ανεξάρτητη μαρτυρία προσκομίστηκε προς υποστήριξη της θέσης της. Αντίθετα, η μοναδική ανεξάρτητη μαρτυρία που δόθηκε για το ζήτημα των απολαβών της Ενάγουσας, ήτοι μέσω του Τεκμηρίου 18, κατέδειξε ότι η ίδια ουδέποτε έλαβε οιοδήποτε εκπαιδευτικό επίδομα από οποιαδήποτε ασφαλιστική εταιρεία. Για τους λόγους που έχω παραθέσει ανωτέρω δεν αποδέχομαι ούτε τη μαρτυρία των ΜΕ2 και ΜΕ5 σχετικά με το υπό κρίση ζήτημα. (β) Έξοδα για αγορά γυαλιών 60. Η Ενάγουσα στην παράγραφο 34 της γραπτής της δήλωσης ισχυρίστηκε ότι συνεπεία του ατυχήματος έσπασαν τα γυαλιά της και επιβαρύνθηκε το ποσό των €135 το οποίο αντιπροσωπεύει το τίμημα αγοράς για καινούρια γυαλιά. Προς υποστήριξη της θέσης της κατέθεσε ως απόδειξη πληρωμής το ποσό των €135 με ημερομηνία πληρωμής 2.7.14, ως Τεκμήριο 5. Αντεξεταζόμενη ανέφερε ότι τα γυαλιά κόπηκαν και διαλύθηκαν συνεπεία του ατυχήματος λόγω της πίεσης με την οποία άνοιξε ο αερόσακος. Ειδικότερα ότι έσπασε ο σκελετός και ο φακός. Ανέφερε ότι τα είδε ότι έσπασαν όταν προσπαθούσε να βγει από το αυτοκίνητο, αλλά κατόπιν δεν θυμάται τί απέγιναν. Το νέο ζευγάρι γυαλιών ήταν το ίδιο με αυτό που έσπασε. Ανέφερε ότι το νέο ζευγάρι το αγόρασαν οι γονείς της και τους έδωσε τα χρήματα. 61. Ο πατέρας της (ΜΕ5), αντεξεταζόμενος ανέφερε σε σχέση με τα γυαλιά που έσπασαν είχαν αγοραστεί για €200. Όταν έσπασαν ήθελε τα ίδια και τα «βρήκαμε σε έκπτωση». Περαιτέρω, ανέφερε ότι ο ίδιος τα πλήρωσε και του τα έδωσε πίσω από το χαρτζιλίκι της. 62. Αποδέχομαι τη θέση της Ενάγουσας ότι έσπασαν τα γυαλιά της κατά το ατύχημα. Αυτό συνάδει ως ζήτημα κοινής λογικής και με τη σφοδρότητα της σύγκρουσης, όπως απεικονίζεται στις Φωτογραφίες (Τεκμήριο 2) καθώς και τη θέση της για άνοιγμα αερόσακου, θέση η οποία παρέμεινε αναντίλεκτη. Αποδέχομαι επίσης ότι αγόρασε καινούρια γυαλιά θέση η οποία στηρίζεται επί του Τεκμηρίου 5. Αποδέχομαι και τη θέση του ΜΕ5 ότι ο ίδιος αγόρασε τα γυαλιά και ότι η Ενάγουσα του παραχώρησε τα χρήματα, θέση στην οποία παρέμεινε σταθερός και παρείχε πλήρεις επεξηγήσεις και λεπτομέρειες κατά την αντεξέταση του. (γ) Φυσιοθεραπείες (

1. i)Σύνοψη μαρτυρίας σε σχέση με τις ισχυριζόμενες δαπάνες για 18 συνεδρίες φυσιοθεραπείας - Η μαρτυρία της Ενάγουσας 63. Η Ενάγουσα στη γραπτή της δήλωση ανέφερε ότι υποβλήθηκε σε 18 φυσιοθεραπείες, εκ €25 εκάστη. Συνεπώς κατέβαλε συνολικά το ποσό των €450. Προς υποστήριξη της θέσης της κατέθεσε απόδειξη πληρωμής προς την εταιρεία Κρίστα Κλείτου Λτδ για το πιο πάνω ποσό, με ημερομηνία 30.6.2014, ως Τεκμήριο 3. Σχετικά με το είδος της φυσιοθεραπείας ανέφερε ότι ήταν τύπου μασάζ στην περιοχή του αυχένα, στον αριστερό ώμο και κάποιες ασκήσεις. Επιπλέον, κατέθεσε παραπεμπτικό από το Δρ. Σιμιλλίδη, Ειδικό Ορθοπεδικό, για 18 φυσιοθεραπείες, ημερομηνίας 6.6.14, ως Τεκμήριο 6Α. 64. Αντεξεταζόμενη δεν ήταν σε θέση να προσδιορίσει τον αριθμό φυσιοθεραπειών που έκανε αναφέροντας ότι δεν θυμάται και ότι θα πρέπει να ήταν περίπου δέκα. Δεν θυμόταν πόσο συχνά πήγαινε αλλά «συνήθως γίνονται μια με μια και να έχει μια μέρα ξεκούραση και μετά.» Ερωτηθείσα πόσες φορές πήγαινε την εβδομάδα απάντησε «αν ήταν μία με μία να ήταν 3;» ενώ ερωτηθείσα κατά πόσο έκανε τα Σαββατοκύριακα ανέφερε ότι «Σάββατο μπορεί να έγινε, Κυριακή όμως όχι.» - Μαρτυρία Κρίστα Κλείτου (ΜΕ3) 65. Η ΜΕ3, φυσιοθεραπεύτρια, αναγνώρισε το Τεκμήριο 3 αναφέροντας ότι είναι η απόδειξη που εξέδωσε προς την Ενάγουσα για 18 συνεδρίες φυσιοθεραπείας, εκ €25 έκαστη, ήτοι σύνολο €450. Ανέφερε ότι ήταν η Ενάγουσα που την πλήρωσε. Επιπλέον αναγνώρισε και το Τεκμήριο 6Α αναφέροντας ότι πρόκειται για το παραπεμπτικό του Ορθοπεδικού. 66. Αντεξεταζόμενη ανέφερε ότι είναι φυσιοθεραπεύτρια με πτυχίο από την Αθήνα, ειδίκευση από το Τορόντο και ασκεί το επάγγελμα από το 1996. Ανέφερε ότι σε διάστρεμμα στον αυχένα είναι καλύτερα να γίνονται καθημερινά φυσιοθεραπείες και ότι η ίδια εργάζεται και Σάββατο αν είναι ανάγκη. Σε σχέση με την Ενάγουσα, από το αρχείο της που διατηρεί προκύπτει ότι έκανε καθημερινά φυσιοθεραπείες εκτός Κυριακής από τις 7.6.14 και εντεύθεν. Ήταν ακινητοποιημένος ο αυχένας της και έπρεπε να γίνει μεγάλη μυοχαλάρωση για να μπορεί να κινείται, ενώ φορούσε και κολάρο. Από τις σημειώσεις της προέκυψε ότι η τελευταία φορά που έκανε φυσιοθεραπείες είναι 30.6.14. Η ίδια είναι κουμπάρα του πατέρα της Ενάγουσας τον οποίο γνωρίζει από μικρή και την Ενάγουσα γνωρίζει «από μωρό». Δεν θυμάται να είχε τραύματα ή ζαλάδες, εκδορές ή πόνο στη μέση. (
2. ii)Αξιολόγηση μαρτυρίας σε σχέση με τις φυσιοθεραπείες 67. Παρά το ότι η Ενάγουσα δεν ήταν σε θέση να τοποθετηθεί με σαφήνεια ως προς τον αριθμό φυσιοθεραπειών, εντούτοις η μαρτυρία της ΜΕ3 ήταν καταλυτική σχετικά με το ζήτημα. Το Δικαστήριο αναγνωρίζει τη στενή σχέση μεταξύ της Ενάγουσας, του πατέρα της (ΜΕ5) και της ίδιας της ΜΕ3 και η μαρτυρία της προσεγγίζεται με την ανάλογη περίσκεψη και προσοχή. Εντούτοις, η ίδια η ΜΕ3 παρέμεινε σταθερή και σαφής στις απόψεις της με την μαρτυρία που προσκόμισε να μην κλονίζεται κατά την αντεξέταση της. Η μαρτυρία της χαρακτηριζόταν από ειρμό και συνοχή χωρίς να παρατηρείται οποιαδήποτε προσπάθεια υπερβολής. Η ίδια επεξήγησε ότι προκύπτει με βάση το αρχείο που διατηρεί ότι η ίδια διενήργησε 18 φυσιοθεραπείες σε καθημερινή βάση, καθώς ο αυχένας είναι ένα «λεπτό» σημείο στο σώμα. 68. Ως εκ των πιο πάνω, αποτελεί την κρίση του Δικαστηρίου ότι η ΜΕ3 προσήλθε Δικαστήριο να πει την αλήθεια, με τη μαρτυρία της ουδόλως να μολύνεται από την εξ αντικειμένου στενή σχέση της με τους ΜΕ1 και ΜΕ5. Συναφώς, αποδέχομαι ότι η ίδια διενήργησε 18 φυσιοθεραπείες στην Ενάγουσα από τις 7.6.14 μέχρι τις 30.6.14, σε καθημερινή βάση, για το συνολικό ποσό των €450, θέση που συνάδει με τα ενώπιον μου Τεκμήρια (βλ. Τεκμήριο 3 και 6Α). (δ) Ευρήματα ως προς τα έξοδα της Ενάγουσας 69. Υπό το φως όλων των πιο πάνω βρίσκω ότι τα γυαλιά της Ενάγουσας έσπασαν κατά το επίδικο ατύχημα και ότι η ίδια αγόρασε καινούρια γυαλιά για το ποσό των €135. Επιπλέον βρίσκω ότι η Ενάγουσα υποβλήθηκε σε 18 φυσιοθεραπείες εκ €25 η καθεμία, ήτοι για το συνολικό ποσό των €450. VII. ΣΩΜΑΤΙΚΕΣ ΒΛΑΒΕΣ, ΠΟΝΟΣ ΚΑΙ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ (α) Η Μαρτυρία ως προς τις σωματικές βλάβες, πόνο και ταλαιπωρία της Ενάγουσας (
3. i)Σύνοψη μαρτυρίας Ενάγουσας (ΜΕ1) 70. Η Ενάγουσα κατέθεσε ότι αμέσως μετά το ατύχημα μεταφέρθηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Παραλιμνίου με ασθενοφόρο. Στις 2.6.2014 εξετάστηκε από ειδικό ορθοπεδικό χειρούργο στη Λεμεσό, τον Δρα Σιμιλλίδη, καθώς αντιμετώπιζε έντονη κεφαλαλγία, ζάλη, τάση για εμετό, πόνο και δυσκαμψία στην περιοχή του αυχένα, έντονους πόνους στο θώρακα, στον αριστερό ώμο αντιβράχιο, τον αριστερό μηρό και τον δεξί ώμο. Συνέχισε ότι: «15. Είχα άλγος κατά την ψηλάφηση της αυχενικής Χώρας, συνοδευόμενο από έντονο μυϊκό σπασμό στερνοκλειδομαστοειδών μυών και τραπεζοειδών μυών ελάττωση της κινητικότητας της αυχενικής μοίρας κατά 50%. 16. Είχα άλγος κατά την ψηλάφηση του θώρακα και δυσκολία κατά τις αναπνευστικές κινήσεις με παρουσία αιματώματος πρόσθιο τοίχωμα. 17. Είχα έγκαυμα τριβής οπίσθιας αριστερού αντιβραχίου 9X2 εκ. 18. Είχα εκδορές και αιμάτωμα αμφοτέρων άνω μηρών. 19. Είχα συμπτωματολογία διάσεισης που ήτο κεφαλαλγία και ζάλη. 20. Είχα θλάση και διάστρεμμα αυχενικής μοίρας. 21. Είχα θλάση και αιμάτωμα πρόσθιου θώρακα από ζώνη ασφαλείας. 22. O αριστερός μου ώμος ήταν διογκωμένος, επώδυνος στη ψηλάφηση παρουσίαζε χαρακτηριστική ελάττωση κινητικότητας. » 71. Ανέφερε επίσης ότι ο Δρ Σιμιλλίδης της χορήγησε αντιφλεγμονώδη φάρμακα και χρήση αυχενικού κολάρου. Επίσης της συνέστησε ιατρική εξέταση από νευρολόγο, ανάπαυση και ξεκούραση και την παρέπεμψε σε φυσιοθεραπεία. Ανέφερε επίσης ότι μέχρι σήμερα εξακολουθεί να έχει ακόμη ενοχλήματα ιδιαίτερα στον αυχένα και να λαμβάνει φαρμακευτική αγωγή και ότι δεν μπορούσε να εκτεθεί στον ήλιο, να παρακολουθήσει τηλεόραση ή να αναγνώσει έντυπα και είχε ζαλάδες. Από τον χρόνο του ατυχήματος τα ενοχλήματα από την αυχενική μοίρα έχουν υποχωρήσει σε αρκετό βαθμό, όμως εξακολουθεί να έχει ενοχλήσεις και πόνο μετά από σκύψιμο ή σε απότομες στροφές της κεφαλής. Λόγω των ενοχλημάτων που συνεχίζουν, η ίδια είναι αναγκασμένη να λαμβάνει φαρμακευτική αγωγή. Τα ενοχλήματα από το θώρακα ήταν αρκετά έντονα και βασανιστικά ιδιαίτερα κατά τις αναπνευστικές κινήσεις ή κατά τις πρωινές ώρες. Το αιμάτωμα απορρίφθηκε μετά πάροδο τριών εβδομάδων. Όσον αφορά τα ενοχλήματα από τον αριστερό ώμο, ήταν και τούτα αρχικά έντονα. Προς υποστήριξη των πιο πάνω κατέθεσε το ιατρικό πιστοποιητικό του Δρ. Σιμιλλίδη ως Τεκμήριο 4 («το Ιατρικό Πιστοποιητικό Σιμιλλίδη»). Ως Τεκμήριο 6 κατέθεσε συνταγογράφηση φαρμάκων του Δρ. Σιμιλλίδη. 72. Αντεξεταζόμενη ανέφερε ότι στο Γενικό Νοσοκομείου Παραλιμνίου την εξέτασε ιατρός και υπεβλήθη σε ακτινογραφίες («οι Ακτινογραφίες») ενώ δεν θυμόταν κατά πόσο ο εκεί ιατρός της είπε να φύγει. Ανέφερε ότι ενώ ήταν στο νοσοκομείο δεν ένοιωθε τόσους πολλούς πόνους και ότι οι περισσότεροι πόνοι ήρθαν μετά. Ανέφερε ότι ένοιωθε έγκαυμα στον αγκώνα, είχε πόνο στο θώρακα προφανώς από τη ζώνη, ένοιωθε περίεργα στους μηρούς της και είχε πόνο στον αριστερό της ώμο, αυχένα, στο κεφάλι και ξεκίνησαν και οι πονοκέφαλοι ενώ δεν μπορούσε να κινήσει το κεφάλι της αρκετά. Ο Δρ. Σιμιλλίδης την ρώτησε πού πονάει και τις έκανε διάφορες ασκήσεις για να εντοπίσει τον πόνο. Δεν ήταν σίγουρη κατά πόσο ο Δρ. Σιμιλλίδης είδε ακτινογραφίες. 73. Περαιτέρω, κατά την αντεξέταση της ανέφερε ότι παρέμεινε στο σπίτι καθ' όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού. Ανέφερε ότι δεν χτύπησε το κεφάλι της, ότι δεν έχασε τις αισθήσεις της και ότι ενώ είχε τάση για εμετό δεν έκανε εμετό. Περαιτέρω ανέφερε ότι ο λόγος για τον οποίο δεν επισκέφθηκε νευρολόγο, ως η σχετική εισήγηση του Δρα Σιμιλλίδη, ήταν ότι βαριόταν να τρέχει στους γιατρούς, κουράστηκε, ήθελε ξεκούραση και δεν είχε διάθεση να πηγαίνει σε ιατρούς.[14] Ανέφερε επίσης ότι για 2-3 μήνες υπέφερε από κεφαλαλγία και ζαλάδες και δεν μπορούσε να οδηγήσει. Ακολούθησε συζήτηση για το ταξίδι στην Κίνα καθώς και τις φυσιοθεραπείες στις οποίες υπεβλήθη, σύμφωνα με τα όσα έχω ήδη παραθέσει ανωτέρω. (
4. ii)Σύνοψη μαρτυρίας του πατέρα της Ενάγουσας (ΜΕ5) 74. Ο ΜΕ5 αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι γύρω στα μεσάνυχτα την ημέρα του ατυχήματος του είπαν από το νοσοκομείο ότι «θα ήταν καλύτερα» να παραμείνει εκεί αλλά ότι δεν υπάρχει πρόβλημα να την πάρει στο σπίτι. Περαιτέρω, ανέφερε ότι έχει εμπειρία σε χειρισμό απαιτήσεων. Ερωτηθείς για ποιον λόγο δεν ζήτησε την έκθεση του ιατρού των πρώτων βοηθειών απάντησε ότι εκείνη την ώρα δεν το σκέφτηκε εφόσον αυτά γίνονται σε μεταγενέστερο στάδιο. Ερωτηθείς για ποιον λόγο δεν το έπραξε ούτε μεταγενέστερα απάντησε ότι την υπόθεση την χειρίστηκε η αστυνομία. Ερωτηθείς ξανά εάν γνωρίζει ότι ο ίδιος ή η Ενάγουσα μπορούσαν να αποστείλουν μια επιστολή στο νοσοκομείο και να ζητήσουν την έκθεση απάντησε ότι δεν υπήρχε λόγος εφόσον «έφυγα από το νοσοκομείο για να πάω σε δικό μου ιατρό γιατί τους έχω περισσότερη εμπιστοσύνη.» Ως προς το ζήτημα των Ακτινογραφιών, ανέφερε ότι τις Ακτινογραφίες τις έχει στην κατοχή του ο Δρ. Σιμιλλίδης. (iii) Σύνοψη μαρτυρίας Δρ. Φλωρεντίας Ζεϊντούνη (ΜΥ2) 75. Η Δρ. Ζεϊντούνη κλήθηκε από την πλευρά του Εναγόμενου για να παρουσιάσει το φάκελο που διατηρείται στο αρχείο του Γενικού Νοσοκομείου Παραλιμνίου σε σχέση με την Ενάγουσα και ειδικότερα σε σχέση με την εισαγωγή της την ημερομηνία του ατυχήματος. Ανέφερε ότι έχει στην κατοχή της πιστό αντίγραφο του φακέλου του χρόνου της επίσκεψης της Ενάγουσας το τμήμα επειγόντων, το οποίο κατέθεσε ως Τεκμήριο 19. Ανέφερε ότι από το Τεκμήριο 19 προκύπτει ότι ο ιατρός που εξέτασε την Ενάγουσα ήταν ο Δρ. Ιλαρίωνας Ντοβλαντίδης ο οποίος σήμερα δεν εργάζεται στη δημόσια υπηρεσία. Ως προς την ειδικότητα του Δρ. Ντοβλαντίδη ανέφερε ότι πρόκειται για γενικό ιατρό. Αντεξεταζόμενη επεξήγησε ότι πρόκειται για ειδικό γενικό ιατρό με ειδική εκπαίδευση να εργάζεται στο Τμήμα Ατυχημάτων και Επειγόντων Περιστατικών. Απέρριψε την υποβολή του κου Ιωάννου ότι ο Δρ. Ντοβλαντίδης δεν έχει ειδικότητα να εξετάζει ορθοπεδικά τραύματα αναφέροντας ότι η θέση αυτή θα πρέπει να υποβληθεί στη Δημοκρατία για το ποιοι θα πρέπει να προσλαμβάνονται στα επείγοντα. Περαιτέρω, η ίδια διευκρίνισε ότι δεν έχει προσωπική γνώση των όσων καταγράφονται επί του Τεκμηρίου 19. (
5. iv)Σύνοψη Μαρτυρίας Δρ. Ιλαρίων Ντοβλαντίδη (ΜΥ3) 76. Ο ΜΥ3 ανέφερε ότι είναι Γενικός Ιατρός, ότι στις 31.5.2014 εργαζόταν στο Τμήμα Ατυχημάτων και Επειγόντων Περιστατικού του Νοσοκομείου Παραλιμνίου και ότι στη βάση του Τεκμηρίου 19 προκύπτει ότι ο ίδιος εξέτασε την Ενάγουσα κατά την πιο πάνω ημερομηνία. Οι σημειώσεις στη δεύτερη σελίδα του Τεκμηρίου 19 είναι του ιδίου. Από το Τεκμήριο 19 προκύπτει ότι η Ενάγουσα κατά την κλινική εξέταση παρουσίασε ισχιαλγία και κοιλιακό άλγος. Το ισχίο είναι το μεγάλο μηριαίο κόκκαλο. 77. Ανέφερε ότι από τις σημειώσεις του στη δεύτερη σελίδα του Τεκμηρίου 19 προκύπτει ότι η Ενάγουσα δεν φορούσε κολάρο αλλά ότι συνήθως μετά το τροχαίο ο νοσηλευτής τοποθετεί κολάρο. 78. Ανέφερε ότι η σημείωση «ΚΦ» στη δεύτερη σελίδα του Τεκμηρίου 19 σημαίνει ότι στην επισκόπηση δεν παρουσιάστηκαν ευρήματα. Ειδικότερα, κατάσταση της Ενάγουσας ήταν «κατά φύση», δηλαδή, ήταν φυσιολογική η εικόνα της, ότι δεν είχε μώλωπες ούτε εκδορές. Περαιτέρω, από τις σημειώσεις του προκύπτει δεν υπήρξαν ευρήματα κατά τη ψηλάφηση στο θώρακα, ότι δεν αναφέρονται ευρήματα στην ακρόαση των πνευμόνων ούτε άλλα ευρήματα. 79. Ερωτηθείς, διευκρίνισε ότι εάν η Ενάγουσα είχε τραυματιστεί στο κεφάλι, ή είχε αιματώματα σε διάφορα μέρη του σώματος ή παρουσίαζε τριβές και εκδορές ή μείωση της κίνησης του αυχένα, θα το σημείωνε. Ερωτηθείς εάν από το φάκελο προκύπτει ότι η Ενάγουσα είχε οτιδήποτε άλλο εκτός από ισχιαλγία και κοιλιακό άλγος, απάντησε αρνητικά. 80. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι την τελευταία σελίδα του Τεκμηρίου 19 την συμπλήρωσε νοσηλευτής και όχι ο ίδιος. Εάν κατά την εκτίμηση προκύψει ότι ο ίδιος έχει αυχενική δυσκαμψία τοποθετείται κολάρο. Ερωτηθείς σχετικά απάντησε ότι στη βάρδια του βλέπει 50 άτομα και δεν μπορεί να θυμάται ιδίως 8 έτη μετά από ποιον νοσηλευτή συμπληρώθηκε το συγκεκριμένο έντυπο ή εάν έχει μιλήσει με τον νοσηλευτή ο οποίος συμπλήρωσε την τελευταία σελίδα του Τεκμηρίου 19. Επεξήγησε ότι αυτό δεν έχει σημασία εφόσον ο ίδιος προβαίνει σε ιατρική εκτίμηση. 81. Περαιτέρω ανέφερε ότι με βάση τις σημειώσεις του νοσηλευτή στο Τεκμήριο 19 τοποθετήθηκαν δύο οροί. Αυτό γίνεται ως θέμα συνήθους πρακτικής για προστασία του ασθενούς σε περίπτωση που υποστεί υπόταση και για να υπάρχει πρόσβαση σε φλέβα σε περίπτωση χρειαστεί να χορηγήσουν φάρμακα. 82. Η ασθενής κατέφτασε στο νοσοκομείο στις 8:10 μ.μ. και πήρε εξιτήριο είτε στις 9:45 μ.μ. είτε στη 1:15 π.μ. της επόμενης ημέρας. Από την ώρα που εισήχθη στο νοσοκομείο χρειάστηκε μία ώρα για να γίνουν αναλύσεις αίματος και ακτινογραφίες. Με την εισαγωγή του ασθενούς λαμβάνεται ιστορικό, γίνεται κλινική εξέταση και παραπέμπεται για αναλύσεις αίματος και ακτινογραφίες. Με βάση τις αναλύσεις δεν μπορεί να αποκλειστεί τραύμα στο κεφάλι. Ο σκοπός που έγιναν οι αναλύσεις είναι για να δουν αν υπάρχει εσωτερική αιμορραγία. Τις ακτινογραφίες τις διενεργεί ακτινογράφος και η εκτίμηση τους γίνεται από ειδικό ακτινολόγο. Οι σημειώσεις του στη σελίδα 2 καταγράφηκαν προτού γίνουν οι ακτινογραφίες. Η ασθενής δεν παρουσίασε τραυματισμό μαλακών μορίων στον αυχένα. Περαιτέρω, ανέφερε ότι ο ίδιος συμπλήρωσε την τρίτη σελίδα του τεκμηρίου 19. Την πέμπτη σελίδα επίσης τη συμπλήρωσε νοσηλευτής και εκεί που αναφέρει «σύμπτωμα» είναι αυτά που αναφέρει ο ίδιος ο ασθενής. Στο πάνω μέρος της πέμπτης σελίδας, όπου υπάρχει μια κλίμακα, το 5 κρίνεται ως πολύ σοβαρό περιστατικό και το 1 να είναι κάτι «που μπορεί να περιμένει». Ερωτηθείς τί θα πει «τροχαίο άλγος» απάντησε «ισχιαλγία» και αμέσως επόμενη ερώτηση κατά πόσο «είναι θέμα ορθοπεδικού ιατρού» απάντησε «σαν σύμπτωμα είναι πρώτη εκτίμηση από εμάς.» (
6. v)Σύνοψη Μαρτυρίας Δρ. Σιμιλλίδη (ΜΕ4) 83. Ο Δρ. Σιμιλλίδης κατά την κυρίως εξέταση του αναγνώρισε και υιοθέτησε το Ιατρικό Πιστοποιητικό Σιμιλλίδη (Τεκμήριο 4) το οποίο εξέδωσε στις 30.6.2014. Επεξήγησε επίσης ότι το Τεκμήριο 6 είναι μια συνταγή που συνταγογράφησε στις 2.6.2014 και το Τεκμήριο 6(Α) παραπομπή για φυσιοθεραπευτική αγωγή. Κατέθεσε επίσης δύο αποδείξεις για τα ποσά των €50 και €300 αντίστοιχα, ως Δέσμη Τεκμηρίων 16. Ανέφερε ότι τελευταία φορά είδε την Ενάγουσα στις 30.6.2014 και έκτοτε την ξαναείδε το έτος 2021 για προβλήματα που είχε στον ώμο και στον αυχένα. 84. Επί του Ιατρικού Πιστοποιητικού Σιμιλλίδη (Τεκμήριο 4) αναφέρονται τα εξής: «Η ανωτέρω ασθενής ενεπλάκη σε τροχαίο ατύχημα την 31/5/14 και τραυματίστηκε στο κεφάλι, αυχένα, θώρακα, αριστερό ώμο και αντιβράχιο, άνω αριστερό μηρό και δεξί άνω μηρό. Μεταφέρθηκε στο Νοσοκομείο Παραλίμνιου με ασθενοφόρο για εξέταση και ακτινογραφίες. Κατά την 1η αντικειμενική εξέταση που έγινε από μένα στις 2/6/2014 τα υποκειμενικά ενοχλήματα ήσαν τα ακόλουθα: έντονη κεφαλαλγία και ζάλη, τάση για έμετο, τρομερός πόνος και δυσκαμψία στην περιοχή του αυχένα και έντονος πόνος στον θώρακα, αριστερό ώμο και αντιβράχιο, αριστερό μηρό και δεξί μηρό. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ: -Αρτηριακή πίεση 130/80 -Σφυγμός 80/min -Κόρες οφθαλμών ισομεγέθεις και αντιδρούσαν κανονικά στο φως -Άλγος κατά την ψηλάφηση της αυχενικής χώρας, συνοδευόμενο από έντονο μυϊκό σπασμό στερνοκλειδομαστοειδων μυών και τραπεζοειδών μυών και ελάττωση της κινητικότητας της αυχενικής μοίρας κατά 50%. -Άλγος κατά την ψηλάφηση του θώρακα και δυσκολία κατά τις αναπνευστικές κινήσεις με παρουσία αιματώματος πρόσθιο τοίχωμα -Έγκαυμα τριβής οπίσθιας επιφάνειας αριστερού αντιβραχίου 9Χ2 εκ (Άνοιξαν οι αερόσακκοι) -Εκδορές και αιμάτωμα αμφοτέρων άνω μηρών ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΕΣ από το νοσοκομείο δεν έδειξαν οστικές κακώσεις ΔΙΑΓΝΩΣΗ - Συμπτωματολογία διάσεισης -Θλάση / διάστρεμμα αυχενικής μοίρας (Whiplash injury) -Θλάση (αιμάτωμα πρόσθιου θώρακα από ζώνη ασφαλείας -Ο αριστερός ώμος ήταν διογκωμένος, επώδυνος στη ψηλάφηση και παρουσίαζε χαρακτηριστική ελάττωση κινητικότητας -Έγκαυμα τριβής οπίσθιας επιφάνειας αριστερού αντιβραχίου 9X2 εκ -Εκδορές και αιμάτωμα αμφοτέρων άνω μηρών ΘΕΡΑΠΕΙΑ Χορήγηση αντιφλεγμονωδών φαρμάκων, χρήση αυχενικού κολάρου. Συνεστήθη εξέταση από νευρολόγο ιατρό και παραπέμφθηκε για φυσιοθεραπεία. Συνεστήθη ανάπαυση και ξεκούραση. ΕΞΕΛΙΞΗ - ΓΝΩΜΑΤΕΥΣΗ - ΠΡΟΓΝΩΣΗ Η κεφαλαλγία και ζάλη για την οποία παραπονείται η ασθενής είναι συμπτώματα εγκεφαλικής διάσεισης και διήρκησαν αρκετές εβδομάδες. Η ασθενής δεν μπορεί να εκτεθεί στον ήλιο, να παρακολουθήσει τηλεόραση ή να αναγνώσει έντυπα. Παραπονείται επίσης για ζαλάδες. Αναμένεται να υποχωρήσουν. Τα ενοχλήματα από την αυχενική μοίρα έχουν υποχωρήσει σε αρκετό βαθμό, όμως τούτη εξακολουθεί να αιτιάται για πόνο μετά από σκύψιμο ή σε απότομες στροφές της κεφαλής. Τα ενοχλήματα τούτα αναμένεται όπως μην εξαλειφθούν ποτέ πλήρως αλλά να παρουσιάζουν υφέσεις και εξάρσεις. Δεν αποκλείεται συνεπεία του ανωτέρω τροχαίου τα ενοχλήματα τούτα να χειροτερέψουν εις το εγγύς μέλλον και θα είναι αναγκασμένη να λαμβάνει φαρμακευτική αγωγή για υποχώρηση των ενοχλημάτων του ή κατά την περίοδο των κρίσεων να φορά αυχενικό κολάρο. Η ανωτέρω κάκωση προδιαθέτει για μελλοντική ανάπτυξη μετατραυματικής σπονδυλαρθρίτιδα. Τα ενοχλήματα από το θώρακα ήσαν αρκετά έντονα και βασανιστικά ιδιαίτερα κατά τις αναπνευστικές κινήσεις η κατά τις πρωινές ώρες. Το αιμάτωμα απορροφήθηκε μετά πάροδο 3 εβδομάδων και οι εκδορές επουλώθηκαν. Όσον αφορά τα ενοχλήματα από τον αριστερό ώμο, ήταν και τούτα αρχικά έντονα. Η ασθενής παραπονείτο για πόνο σε απαγωγή και προσαγωγή του ώμου. Τούτα υποχώρησαν σε μεγάλο βαθμό, δεν έχουν όμως εξαλειφθεί πλήρως. Το έγκαυμα τριβής στην οπίσθια επιφάνεια του αριστερού αντιβραχίου(9Χ2εκ) επουλώθηκε μετά πάροδο 3 εβδομάδων από το ατύχημα έχοντας αφήσει αλλαγή στην χροιά του δέρματος. Τα αιματώματα από τους μηρούς υποχωρήσαν σε 3 περίπου εβδομάδες και δεν έχουν αφήσει κατάλοιπα. Η ανωτέρω ασθενής υπέστη αρκετά σοβαρούς τραυματισμούς συνεπεία του ανωτέρω τροχαίου με αποτέλεσμα να εξακολουθεί ακόμα να έχει κάποια ενοχλήματα ιδιαίτερα από τον αυχένα και να λαμβάνει φαρμακευτική αγωγή.» 85. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι γνωρίζει τον κ. Άσπρου, πατέρα της Ενάγουσας (ΜΕ5) γιατί τυγχάνει να είναι συμπέθερος μιας μακρινής συμπεθέρας που δεν γνωρίζει ακριβώς τί σχέση είχαν. Περαιτέρω ανέφερε ότι η Ενάγουσα στις 2.6.2014 του προσκόμισε ακτινογραφίες που λήφθηκαν στο Νοσοκομείο Παραλιμνίου. Ανέφερε ότι δεν είχε μιλήσει με την Ενάγουσα τηλεφωνικώς πριν τον επισκεφθεί όμως δεν θυμόταν κατά πόσο συνοδευόταν από τον πατέρα της κατά την πιο πάνω εξέταση. Περαιτέρω ανέφερε ότι ο ίδιος δεν κράτησε τις ακτινογραφίες εφόσον αυτές ανήκουν στον ασθενή. 86. Ως προς το «έγκαυμα τριβής» που αναφέρεται επί το Ιατρικού Πιστοποιητικού Σιμιλλίδη, ανέφερε ότι αν ο ασθενής ακολουθεί τις οδηγίες των ιατρών και χρησιμοποιεί τις κατάλληλες κρέμες, μπορεί να πάρει δύο μήνες για να επανέλθει στην αρχική χροιά του. 87. Επιπλέον ανέφερε ότι η Ενάγουσα υπέστη μια αρκετά σοβαρή θλάση στο διάστρεμμα του αυχένα. Ερωτηθείς σε σχέση με την αναφορά του σε τραύματος στο κεφάλι επί της παραγράφου 1 του πιστοποιητικού του, ανέφερε ότι οι εκεί αναφορές του αφορούν στα όσα του ανέφερε η ίδια η Ενάγουσα. Διευκρίνισε ότι ο οφθαλμός της λειτουργούσε κανονικά και δεν υπήρχε κρανιακή αιμορραγία ή αιμάτωμα. Σε σχέση με την αναφορά του ότι η Ενάγουσα δεν μπορεί να εκτεθεί στον ήλιο, να παρακολουθήσει τηλεόραση ή να αναγνώσει έντυπα, ανέφερε ότι μετά από ώρα όταν προσηλωθούν ή παρακολουθήσουν κάτι στον υπολογιστή αυτό προκαλεί ενόχληση. Τα συμπτώματα αυτά, όπως και η ζάλη, μπορούν να διαρκέσουν από λίγες ημέρες μέχρι και λίγες εβδομάδες. Ερωτηθείς για ποιον λόγο δεν επεξήγησε το μέγεθος της διόγκωσης του ώμου ή έστω το ποσοστό της δυσκαμψίας, ανέφερε ότι αν πίστευε ότι ήταν κάτι σοβαρό θα προχωρούσε σε περαιτέρω εξετάσεις ή ότι χρειαζόταν να γίνει. Περαιτέρω ανέφερε ότι η 50% μείωση της κινητικότητας του αυχένα είναι κάτι που συμβαίνει πολύ συχνά. 88. Ερωτηθείς για ποιον λόγο παρέπεμψε την Ενάγουσα σε φυσιοθεραπεία στη βάση του Τεκμηρίου 6(Α) στις 6.6.14, ήτοι σε ημερομηνία που δεν την εξέτασε απάντησε ότι μπορεί να ήρθε η μητέρα ή ο πατέρας της και ήθελε παραπεμπτικό το οποίο ετοίμασε στις 6.6.14. Ερωτηθείς περαιτέρω για ποιον λόγο δεν παραχώρησε το παραπεμπτικό την ημερομηνία που αρχικά την εξέτασε, απάντησε ότι συνήθως συστήνει να μην αρχίσει αμέσως τη φυσιοθεραπεία. Ερωτηθείς για ποιον λόγο στη συνταγή που της χορήγησε στις 2.6.14 δεν έγγραψε και τον αυχενικό κολάρο απάντησε ότι μάλλον θα της τον είχαν χορηγήσει στο Νοσοκομείου Παραλιμνίου. (
7. vi)Σύνοψη Μαρτυρίας Δρ. Ηλία Γεωργίου (ΜΥ4) 89. Ο Δρ. Ηλίας Γεωργίου, Ειδικός Ορθοπεδικός Χειρούργος, κατέθεσε ότι εξέτασε την Ενάγουσα στις 15.12.16. Για σκοπούς της κατάθεσης του κατέθεσε βιογραφικό του σημείωμα ως Τεκμήριο 20. Περαιτέρω, ανέφερε ότι κατόπιν της εξέτασης της Ενάγουσας ετοίμασε ιατρικό πιστοποιητικό το οποίο κατέθεσε ως Τεκμήριο 21 («το Ιατρικό Πιστοποιητικό Γεωργίου») και υιοθέτησε το περιεχόμενο του. Το Ιατρικό Πιστοποιητικό Γεωργίου κατατέθηκε και από την ίδια την Ενάγουσα ως Τεκμήριο 7 στα πλαίσια της κυρίως εξέτασης της. «Το ιατρικό της ιστορικό σύμφωνα με το οποίο φέρεται να είχε εμπλακεί σε τροχαίο ατύχημα την 31/5/14, αποτέλεσε την βάση της δικής μου εξέτασης η οποία έγινε στις 15/12/2016. Σκοπός της εξέτασης η καταγραφή λεπτομερούς ιατρικού της ιστορικού, η εκτίμηση της σημερινής της κατάστασης μετά από αναγκαία κλινική εξέταση και μελέτη ακτινογραφιών που τυχόν ελήφθησαν και η ετοιμασία της παρούσας ιατρικής έκθεσης. Στο ιστορικό της αναφέρει ότι ενώ επέβαινε οχήματος στην θέση του συνοδηγού, επεσυνέβη πλάγιο — μετωπική σύγκρουση με άλλο ιδιωτικό saloon όχημα. Κατά την εξέταση συνοδευόταν από τον πατέρα της. Δηλώνει ότι έφερε την ζώνη ασφαλείας. Μετά το ατύχημα αναφέρει ότι αισθάνθηκε ψυχολογική αναστάτωση όχι όμως ιδιαίτερο πόνο. Εξετάστηκε στο Νοσοκομείο Παραλιμνίου και απολύθηκε. Το ατύχημα συνέβηκε στην Αυγόρου και μετά από αυτό επέστρεψε στην Λεμεσό. Την επόμενη μέρα αναφέρει ότι εξετάστηκε από τον ιατρό. Απαντώντας σε αναγκαία ερώτηση του ιστορικού της για να περιγράψει τις επώδυνες περιοχές του σώματος της που παρουσίασε, αναφέρει ότι την επόμενη μέρα 'πονούσε παντού'. Από το ίδιο ιστορικό αναφέρει ότι δεν υπέστη εξωτερικό τραύμα στην κεφαλή, δεν απώλεσε τις αισθήσεις τις μετά το ατύχημα, δεν παρουσίασε εμετό αλλά ούτε και περιτραυματική αμνησία. Κατά την δική μου εξέταση τέθηκε στην διάθεση μου προς κατατόπιση αντίγραφο ιατρικού πιστοποιητικού του ιατρού Φ. Σιμιλλίδη ημερομηνίας 30/6/14. Σε αυτό ο ιατρός κατέγραψε σαν διάγνωση: • Συμπτώματα διάσεισης. • Θλάση αυχένα και πρόσθιου μέρους του θώρακα. • Διόγκωση στον αριστερό ώμο με δυσκαμψία. • Έγκαυμα τριβής στην οπίσθια επιφάνεια του αριστερού αντιβραχίου και εκδορές και αιμάτωμα στους μηρούς. Συνεστήθη συντηρητική αγωγή με αρχική χρήση αυχενικού κολάρου και λήψη αναλγητικού. Η κλινική εξέταση έδειξε τα πιο κάτω ευρήματα: i.Φυσιολογικό εύρος κίνησης ολόκληρης της σπονδυλικής στήλης. ii. Δεν υφίσταται μυϊκός σπασμός ή ευαισθησία στους παρασπονδύλιους μύες. iii. Η κινητικότητα της σπονδυλικής στήλης παρουσιάζεται ανώδυνη. iv. Φυσιολογική λειτουργικότητα των αρθρώσεων και του μυοσκελετικού συστήματος των άνω και κάτω άκρων. v. Απουσία αντανακλαστικής σκολίωσης. vi. Η λειτουργικότητα του νευροαγγειακού συστήματος ευρίσκεται σε φυσιολογικά πλαίσια τόσο στα άνω όσο και στα κάτω άκρα. vii. Φυσιολογική κινητικότητα — λειτουργικότητα των ώμων, αγκώνων, καρπών και δακτύλων των χεριών. viii. Φυσιολογική κινητικότητα — λειτουργικότητα των ισχίων, γονάτων, ποδοκνημικών και ποδών. Δεν προσκόμισε οποιαδήποτε ακτινολογική εξέταση αναφέροντας ότι οι ακτινογραφίες ευρίσκονται σε δίσκο ηλεκτρονικού υπολογιστή. Παράκληση όπως σε σύντομο Χρονικό διάστημα με προμηθεύσει με τον συγκεκριμένο δίσκο τον οποίο και άμεσα θα επέστρεφα, δεν είχε καμία ανταπόκριση μέχρι την ημέρα της ετοιμασίας της παρούσας ιατρικής έκθεσης. 1. Η μη απώλεια των αισθήσεων σε απουσία ιστορικού τραυματισμού της κεφαλής, σε απουσία εξωτερικού τραύματος της κεφαλής, σε απουσία ιστορικού εμετών ή περιτραυματικής αμνησίας αποκλείει εξ' ορισμού την εγκεφαλική διάσειση. 2. Ενδεικτικό είναι και το γεγονός ότι δεν κρίθηκε αναγκαία η παραμονή της σε νοσηλευτικό ίδρυμα για προληπτική — προφυλακτική παρακολούθηση. 3. Από το ιστορικό και μόνον παρουσιάζεται ότι υπέστη τραυματισμό μαλακών μορίων στον αυχένα, στο πρόσθιο θωρακικό τοίχωμα και στον αριστερό ώμο. 4. Ο τραυματισμός δεν παρουσίασε κανένα απολύτως βαθμό σοβαρότητας. Δεν υπέστη οποιοδήποτε κάταγμα αλλά ούτε και κρίθηκε αναγκαία η οποιασδήποτε εξειδικευμένη εξέταση μαγνητικής ή αξονικής τομογραφίας. 5. Τα σημερινά κλινικά μου ευρήματα παρουσιάζονται απόλυτα φυσιολογικά και στηρίζουν την γνώμη για την απουσία οποιασδήποτε μορφής λειτουργικού κατάλοιπου. Η ίδια αναφέρει χορήγηση φυσιοθεραπείας δεν θυμόταν όμως έστω και κατά προσέγγιση τον αριθμό των Εξετάστηκε από τον ιατρό Σιμιλλίδη δε δυο περιπτώσεις. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ: Παρατηρώ δυστυχώς ότι στο ιατρικό πιστοποιητικό του ιατρού Σιμιλλίδη ουδεμία αναφορά υπάρχει για τα κλινικά του αντικειμενικά ευρήματα που να προκύπτουν από την τελευταία του εξέταση. Αναφέρεται μόνο σε υποκειμενικές ενοχλήσεις. Δεν υπάρχει προηγούμενο ιστορικό καταγμάτων τραυματισμών σοβαρών παθήσεων ή εγχειρήσεων. ΕΡΓΑΣΙΑΚΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ: Κατά την περίοδο του ατυχήματος αναφέρει ότι ήταν απόφοιτος παιδαγωγικών αλλά δεν εργαζόταν. Στο παρόν στάδιο εργάζεται μερικό ωράριο εργοδοτούμενη από ιδιώτη. Περιγράφοντας την σημερινή της κατάσταση 2% χρόνια από το ατύχημα αναφέρει ότι αισθάνεται πολύ καλά. Σε ορισμένες περιπτώσεις παρουσιάζει ήπια ενόχληση στην οσφύ. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ: Στο ιατρικό πιστοποιητικό του ιατρού Σιμιλλίδη δεν υπάρχει οποιαδήποτε διαγνωστική τοποθέτηση για τραυματισμό της οσφύος. Η κλινική εξέταση έδειξε τα πιο κάτω ευρήματα: i. Φυσιολογικό εύρος κίνησης ολόκληρης της σπονδυλικής στήλης. ii. Δεν υφίσταται μυϊκός σπασμός ή ευαισθησία στους παρασπονδύλιους μύες. iii. Η κινητικότητα της σπονδυλικής στήλης παρουσιάζεται ανώδυνη. iv. Φυσιολογική λειτουργικότητα των αρθρώσεων και του μυοσκελετικού συστήματος των άνω και κάτω άκρων. v. Απουσία αντανακλαστικής σκολίωσης. vi. Η λειτουργικότητα του νευροαγγειακού συστήματος ευρίσκεται σε φυσιολογικά πλαίσια τόσο στα άνω όσο και στα κάτω άκρα. vii. Φυσιολογική κινητικότητα — λειτουργικότητα των ώμων, αγκώνων, καρπών και δακτύλων των χεριών. viii. Φυσιολογική κινητικότητα — λειτουργικότητα των ισχίων, γονάτων, ποδοκνημικών και ποδών. Δεν προσκόμισε οποιαδήποτε ακτινολογική εξέταση αναφέροντας ότι οι ακτινογραφίες ευρίσκονται σε δίσκο ηλεκτρονικού υπολογιστή. Παράκληση όπως σε σύντομο χρονικό διάστημα με προμηθεύσει με τον συγκεκριμένο δίσκο τον οποίο και άμεσα θα επέστρεφα, δεν είχε καμία ανταπόκριση μέχρι την ημέρα της ετοιμασίας της παρούσας ιατρικής έκθεσης. 1. Η μη απώλεια των αισθήσεων σε απουσία ιστορικού τραυματισμού της κεφαλής, σε απουσία εξωτερικού τραύματος της κεφαλής, σε απουσία ιστορικού εμετών ή περιτραυματικής αμνησίας αποκλείει εξ' ορισμού την εγκεφαλική διάσειση. 2. Ενδεικτικό είναι και το γεγονός ότι δεν κρίθηκε αναγκαία η παραμονή της σε νοσηλευτικό ίδρυμα για προληπτική — προφυλακτική παρακολούθηση. 3. Από το ιστορικό και μόνον παρουσιάζεται ότι υπέστη τραυματισμό μαλακών μορίων στον αυχένα, στο πρόσθιο θωρακικό τοίχωμα και στον αριστερό ώμο. 4. Ο τραυματισμός δεν -παρουσίασε κανένα απολύτως βαθμό σοβαρότητας. Δεν υπέστη οποιοδήποτε κάταγμα αλλά ούτε και κρίθηκε αναγκαία η οποιασδήποτε εξειδικευμένη εξέταση μαγνητικής ή αξονικής τομογραφίας. 5. Τα σημερινά κλινικά μου ευρήματα παρουσιάζονται απόλυτα φυσιολογικά και στηρίζουν την γνώμη για την απουσία οποιασδήποτε μορφής λειτουργικού κατάλοιπου.» 90. Ο Δρ. Γεωργίου ανέφερε ότι για σκοπούς σύνταξης του ιατρικού του πιστοποιητικού έλαβε υπόψιν το Ιατρικό Πιστοποιητικό Σιμιλλίδη (Τεκμήριο 4). Aνέφερε ότι δεν του προσκομίστηκε οτιδήποτε άλλο, όπως για παράδειγμα, οι Ακτινογραφίες. Η Ενάγουσα του ανέφερε ότι βρίσκονται σε ηλεκτρονικό δίσκο και της ζήτησε να τις προσκομίσει για αξιολόγηση, όπως καταγράφει και επί του Ιατρικού Πιστοποιητικού Γεωργίου, όμως η ίδια παρέλειψε να το πράξει. 91. Ερωτηθείς ποια είναι η διαφορά μεταξύ της ορολογίας θλάσης ή διαστρέμματος, που χρησιμοποίησε ο Δρ. Σιμιλλίδης και τραυματισμός μαλακών μορίων, που χρησιμοποίησε ο ίδιος, απάντησε ότι από πρακτικής πλευράς δεν υπάρχει διαφορά αλλά από ακαδημαϊκής πλευράς ο ίδιος προτιμά την τελευταία ορολογία. 92. Ερωτηθείς σε σχέση με τις διαβαθμίσεις της σοβαρότητας για τραυματισμούς μαλακών μορίων ανέφερε ότι οι τραυματισμοί μαλακών μορίων κατατάσσονται σε 3 κατηγορίες. Πρώτου βαθμού είναι ο ελαφριάς έντασης τραυματισμός, δευτέρου βαθμού είναι ο μέτριας έντασης τραυματισμός και τρίτου βαθμού είναι ο σοβαρής μορφής τραυματισμός. Πρόσθεσε ότι: «ειδικά για τον αυχένα ο βαθμός και η κατηγορία εκτιμάται από μία απλή ακτινογραφία του αυχένα η οποία θα δείξει τον ονομαζόμενο ευθειασμό του αυχένα. (.) Για να εξηγήσω όπως έχω καθήκον με απλά λόγια στο Δικαστήριο το τί είναι ευθειασμός και τις κατηγορίες που ανέφερα έχω φέρει μαζί μου απεικονίσεις ακτινογραφιών που θα ήθελα να καταθέσω και που θα βοηθήσουν το Δικαστήριο κατά τη γνώμη μου σε πολύ μεγάλο βαθμό. Τις απεικονίσεις τις πήρα στον ηλεκτρονικό μου υπολογιστή από την Εθνική Ιατρική Βιβλιοθήκη των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής της οποίας βιβλιοθήκης είμαι εγγεγραμμένο μέλος και αν μου ζητηθεί έχω και τα αποδεικτικά μαζί μου.» 93. Ακολούθως, κατέθεσε τις ως άνω αναφερόμενες απεικονίσεις ακτινογραφιών ως Τεκμήριο 22 και επεξήγησε ότι στην πρώτη σελίδα, η πρώτη απεικόνιση η καμπύλη του αυχένα γίνεται ευθεία και προκύπτει ευθειασμός. Η δεύτερη εικόνα απεικονίζει φυσιολογικό αυχένα. Περαιτέρω, στη δεύτερη σελίδα απεικονίζονται οι τρεις περιπτώσεις σοβαρού, μέτριου και ελαφρύ βαθμού τραυματισμού στον αυχένα στη βάση της καμπυλότητας του αυχένα. 94. Ερωτηθείς ως προς την περίοδο αποθεραπείας αναλόγως με τη σοβαρότητα του τραυματισμού μαλακών μορίων του αυχένα, ανέφερε ότι ο πρώτου βαθμού (ελαφριάς μορφής) τραυματισμός κατά κανόνα αποκαθίσταται σε δύο εβδομάδες, ο δεύτερου βαθμού (μέτριας μορφής) τραυματισμός σε δύο μέχρι τέσσερις εβδομάδες και ο τρίτου βαθμού (σοβαρής μορφής) τραυματισμός, μέχρι και έξι εβδομάδες, με την προϋπόθεση χορήγησης και φυσιοθεραπευτικής αγωγής ταυτόχρονα. 95. Ερωτηθείς ως προς τον τρόπο αντιμετώπισης σοβαρής μορφής θλάσης αυχένα ανέφερε ότι αυτό το οποίο γίνεται πρωτίστως, ακόμα και σε ελαφριάς μορφής θλάσης, γίνεται μια ακτινογραφία του αυχένα όπως τις απεικονίσεις που κατέθεσε (Τεκμήριο 22). Σε περίπτωση που κατά την εξέταση ο ιατρός σχηματίσει την εντύπωση σοβαρής μορφής τραυματισμού, τότε παραπέμπεται σε εξετάσεις εξιδεικευμένες αξονικής ή μαγνητικής τομογραφίας. 96. Ερωτηθείς αν πρόσωπο έχει υποστεί σοβαρή θλάση μετά από πόση ώρα θα αναμενόταν να παρουσιάσει πόνο στον αυχένα ή δυσκαμψία απάντησε ότι σε μια σοβαρή θλάση τα συμπτώματα παρουσιάζονται αμέσως μετά τον τραυματισμό. 97. Σε σχέση με τη θέση του Δρ. Σιμιλλίδη ότι τα ενοχλήματα στον αυχένα δεν αναμένεται να εξαλειφθούν πλήρως αλλά να παρουσιάζουν υφέσεις και εξάρσεις ανέφερε ότι «τα διαστρέμματα, θλάσεις, η τραυματισμός μαλακών μορίων που είναι η φράση που προτιμώ, δεν αποτελούν ανίατης μορφής τραύματα που να προκαλούν ενοχλήσεις εφόρου ζωής. Είναι συνηθέστατα τραύματα και σε τροχαία ατυχήματα και σε αρθριτικά τραύματα. Θεραπεύονται. Όπως ο ποδοσφαιριστής επανέρχεται στις δραστηριότατες του.» 98. Ανέφερε ότι διαφωνεί με τη θέση του Δρ. Σιμιλλίδη ότι τα τραύματα που υπέστη η Ενάγουσα προϋποθέτουν την ανάπτυξη σπονδυλοαρθρίτιδας. Αυτό διότι, όπως επεξήγησε, αποτελεί αξίωμα και όχι κανόνα που επιδέχεται εξαιρέσεις, ότι απαραίτητη προϋπόθεση ανάπτυξης μετατραυματικής αρθρίτιδας είναι η παρουσία ενδοαρθρικού κατάγματος. Ειδικότερα, σε σχέση με την σπονδυλική στήλη, απαραίτητη προϋπόθεση είναι τα κατάγματα των σπονδύλων και μάλιστα αυτά που αφορούν τα σώματα των σπονδύλων και όχι της οστέινες προεξοχές, που ονομάζονται ιατρικά αποφύσεις του σπονδύλου. 99. Ερωτηθείς κατά πόσο το Τεκμήριο 19 συνάδει με τα ευρήματα του Δρ. Σιμιλλίδη απάντησε ότι «στην 5η σελίδα, πάνω με μαύρα γράμματα 'RTA' δηλ. Road Traffic Accident. Μετά ακολουθεί μια παύλα και είναι καταγεγραμμένο 'ισχιαλγία αρ. κοιλιακό άλγος'. Η 'ισχιαλγία' δεν σημαίνει άλγος στο ισχίο αλλά άλγος κατά μήκος του ισχιακού νεύρου. Με απλά λόγια, ο ασθενής λέει γιατρέ ο πόνος αρχίζει από τον γλουτό και κατεβαίνει κάτω στο πόδι. Αυτή είναι η ισχιαλγία. Και το κοιλιακό άλγος μιλά από μόνο του. Ερχόμενος τώρα στην ερώτηση, αυτή η διάγνωση δεν συνάδει καθόλου με τις διαγνώσεις που κατέγραψε ο κος Σιμιλλίδης στο ιατρικό του πιστοποιητικό.» 100. Ως προς την θεραπευτική αγωγή με φυσιοθεραπεία, ανέφερε ότι κατά κανόνα ο ιατρός σε πρώτο στάδιο παραπέμπει ασθενή για 8-12 συνεδρίες, ακολουθεί επαναξέταση και εκτίμηση του αποτελέσματος της φυσιοθεραπείας. Εάν ο ιατρός το κρίνει μπορεί να επεκτείνει την θεραπεία σε έξι μέχρι οκτώ συνεδρίες και ακολουθεί νέα επανεκτίμηση. 101. Ερωτηθείς κατά πόσο εξέτασε την Ενάγουσα, εφόσον η θέση της ήταν ότι δεν την εξέτασε, απάντησε καταφατικά και διευκρίνισε ότι κατέγραψε τα ευρήματα του στην τέταρτη σελίδα του Τεκμηρίου 21. 102. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι επί της τελευταίας σελίδας του Τεκμηρίου 19, εκεί όπου αναφέρει «κολάρο», μεγάλη σημασία έχει ο τίτλος του εγγράφου αυτού, ήτοι «Ιατρικές Υπηρεσίες & Υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας - Έντυπο Επείγουσας Κλήσης Ασθενοφόρου». Επεξήγησε ότι όταν κληθεί ένα ασθενοφόρο με την φράση «τροχαίο ατύχημα» οι οδηγίες πάντοτε και στην Αγγλία και στην Κύπρο είναι ο νοσοκόμος αμέσως χωρίς καν να ρωτήσει τίποτε είναι να βάλει ένα αυχενικό κολάρο. Αυτό γίνεται καθώς σε περίπτωση που υπάρχει κάταγμα στον αυχένα, μια απλή κίνηση του αυχένα μπορεί να προκαλέσει τετραπληγία, δηλαδή, παράλυση των δύο άνω και των δύο κάτω άκρων. Αυτός είναι ο λόγος που και ένα γδάρσιμο να πάθει ένας στο χέρι σε ένα τροχαίο όταν κληθεί ασθενοφόρο το πρώτο πράμα που θα κάνουν οι νοσηλευτές είναι να τοποθετήσουν αυχενικό κολάρο. Επιπλέον, ανέφερε ότι μέρος της θεραπείας του τραυματισμού μαλακών μορίων είναι και η χρήση κολάρου. 103. Ερωτηθείς σε τί αφορά το «whiplash injury» απάντησε ότι κατά τη σύγκρουση ο αυχένας κινείται προς τα πίσω, ακολούθως ο αυχένας κινείται μπροστά και τέλος επανέρχεται στην ουδέτερα ζώνη. Λέγεται δίκην μαστίγιου διότι όταν κτυπήσω το μαστίγιο δημιουργείται ένα κύμα που έρχεται προς τα πίσω δηλαδή προς εμένα που χτύπησα το μαστίγιο. Ερωτηθείς κατά πόσο ο ίδιος είναι σε θέση να διαβεβαιώσει τί κινήσεις έκανε ο αυχένας της Ενάγουσας κατά το χρόνο του ατυχήματος απάντησε ότι αν ληφθεί υπόψιν ότι η σύγκρουση ήταν πλαγιομετωπική τότε η κίνηση, εφόσον, η βία έρχεται από το πλάι είναι η προς το πλάι κλίση της κεφαλής και όχι η προς τα πίσω. 104. Ερωτηθείς εάν ο ίδιος ήταν σε θέση να βγάλει ακτινογραφίες για να βεβαιωθεί σε ποιο από τα τρία στάδια σοβαρότητας ήταν οι τραυματισμοί της Ενάγουσας απάντησε ότι «(μ)ετά από 2.5 χρόνια δεν χρειαζόμουν ούτε είχα το δικαίωμα να βγάλω ακτινογραφίες αλλά και να έβγαζα θα ήταν φυσιολογικές. Εκείνο που έχει μέγιστη σημαία είναι οι ακτινογραφείς που βγήκαν αμέσως μετά το ατύχημα και παρακαλώ αν είναι τεκμήριο να τις δω και τώρα να τις δω και να πω σε ποια κατηγορία υπάγεται. Ελαφρά μέτρια ή σοβαρή.» 105. Ερωτηθείς για το διαρρεύσαν χρονικό διάστημα μεταξύ της σύνταξης της έκθεσης του στις 19.1.2017 και την εξέταση που διενήργησε στις 15.12.2016, απάντησε ότι ο μήνας που πέρασε οφειλόταν στο ότι ήταν σε αναμονή να του προσκομίσει η Ενάγουσα τον δίσκο με τις ακτινογραφίες. Όταν είδε ότι δεν ερχόταν συνέταξε την έκθεση του και την απέστειλε. Διευκρίνισε ότι όταν η ίδια του ανέφερε ότι οι ακτινογραφείς βρίσκονται σε δίσκο, ο ίδιος της ζήτησε να του τις προσκομίσει και τη διαβεβαίωσε ότι θα της τον επέστρεφε αμέσως και ότι δεν πήρε αρνητική απάντηση. 106. Ερωτηθείς κατά πόσο είναι σε θέση να αναφέρει σε ποια κατηγορία κατατάσσονται οι τραυματισμοί της Ενάγουσας ανέφερε ότι θα μπορεί να το πράξει μόλις δει τις ακτινογραφείς. 107. Ερωτηθείς από πού εξασφάλισε το ιατρικό ιστορικό που καταγράφει επί του Τεκμηρίου 21 ανέφερε ότι το έλαβε από το Ιατρικό Πιστοποιητικό Σιμιλλίδη και από την ίδια την Ενάγουσα. 108. Ανέφερε περαιτέρω ότι αμφισβητεί το συμπέρασμα του Δρ Σιμιλλίδη ότι η Ενάγουσα είχε υποστεί «αρκετά σοβαρούς τραυματισμούς», όπως καταγράφεται στη δεύτερη σελίδα του Τεκμηρίου 4, παρ. 8, εφόσον «εάν χαρακτηρίζω κάποιον ασθενή με τον όρο υπέστη σοβαρούς τραυματισμούς διερωτώμαι ποια ελληνική λέξη θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί για ασθενείς με κατάγματα, που χειρουργούνται που παραμένουν σε νοσηλευτικό ίδρυμα και μάλιστα σε ορισμένες περιπτώσεις σε μακρόν χρόνο.» Περαιτέρω, ανέφερε ότι καμία αναφορά γίνεται στα κλινικά αντικειμενικά ευρήματα του Δρ Σιμιλλίδη που να προκύπτουν από την τελευταία του εξέταση αλλά μόνο σε υποκειμενικές ενοχλήσεις. Επιπλέον ανέφερε ότι το γεγονός ότι οι τραυματισμοί δεν παρουσίασαν βαθμό σοβαρότητας προκύπτει και από το γεγονός ότι η ίδια απολύθηκε από το Νοσοκομείο Παραλιμνίου, δηλαδή δεν υπήρχε κάταγμα, δεν χρειάστηκε νοσηλεία και δεν παρουσίασε νευρολογική σημειολογία. 109. Σε σχέση με το Τεκμήριο 6Α ανέφερε ότι δεν περιλαμβάνεται η μορφή της φυσιοθεραπείας που θα έπρεπε να ακολουθηθεί. Αυτό θα έπρεπε να περιληφθεί με δεδομένο ότι υπάρχουν πολλά είδη φυσιοθεραπείας. 110. Ερωτηθείς για τα φάρμακα που συνταγογραφήθηκαν στην Ενάγουσα στη βάση του Τεκμηρίου 6, ανέφερε ότι τα πρώτα δύο φάρμακα είναι αλοιφές συντριβής, το τρίτο είναι αντιφλεγμονώδες χάπι και το τέταρτο χάπι προστατευτικό του στομάχου. 111. Περαιτέρω αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι ο Δρ Σιμιλλίδης ο οποίος την εξέτασε 2 ημέρες μετά του ατύχημα ήταν σε καλύτερη θέση να περιγράψει τους μώλωπες, τυχόν εκδορές που με τον χρόνο αποκαθίστανται και δεν μπορούσε ο ίδιος να τις δει. Όμως και ο ίδιος εάν έβλεπε τις ακτινογραφείς θα μπορούσε να κατατάξει την σοβαρότητα των τραυματισμών. Διαφωνεί με τον χαρακτηρισμό του Δρ. Σιμιλλίδη για σοβαρούς τραυματισμούς εφόσον δεν αναφέρθηκε καν σε ευθειασμό. Διευκρίνισε δε ότι ο ίδιος εκτίμησε το ιστορικό στη βάση του Ιατρικού Πιστοποιητικού Σιμιλλίδη και στη βάση των όσων η Ενάγουσα του ανέφερε. 112. Ακολούθως, παραχώρησε παραδείγματα αντικειμενικών ευρημάτων που θα έπρεπε να υπάρχουν επί του Ιατρικού Πιστοποιητικού Σιμιλλίδη όπως, για παράδειγμα, κατά πόσο και σε ποια έκταση οι κινήσεις το ώμου ή του αυχένα αποκαταστάθηκαν. 113. Σε υποβολή του κου Ιωάννου ότι το ιατρικό του πιστοποιητικό δεν έχει καμία αποδεικτική αξία διότι παρέλειψε να προβεί σε ακτινογραφία MRI και δεν ζήτησε να ξεκαθαρίσει τις «αμφισβητήσεις» απάντησε ότι «2.5 χρόνια μετά αν έκανα ακτινογραφία θα έβρισκα φυσιολογικά ευρήματα. Και τότε τι έπρεπε να κάμω να πω ότι δεν είχε τροχαίο ατύχημα; αυτά είναι υποχρέωση του θεράποντος ιατρού που βλέπει τον άρρωστο αμέσως και παίρνει και την ευθύνη.» (β) Αξιολόγηση μαρτυρίας αναφορικά με τις σωματικές βλάβες, πόνο και ταλαιπωρία της Ενάγουσας (
8. i)Αξιολόγηση μαρτυρίας Ενάγουσας (ΜΕ1) και του πατέρα της (ΜΕ5) 114. Όπως εύστοχα ο κος Ανδρέου σημειώνει, τα όσα η Ενάγουσα κατέγραψε επί της γραπτής της δήλωσης σε σχέση με τις σωματικές της βλάβες αποτελούν πιστή αντιγραφή του περιεχομένου του Ιατρικού Πιστοποιητικού Σιμιλλίδη (Τεκμήριο 4). Κατά τα λοιπά η μαρτυρία της διαπνέεται από ασάφεια, σύγχυση και έλλειψη στοιχειωδών λεπτομερειών. Λίγα πράγματα θυμόταν πέραν από αυτά που κατέγραψε ο Δρ. Σιμιλλίδης. Για παράδειγμα, δεν θυμόταν πόσες φορές επισκέφθηκε τον Δρ. Σιμιλλίδη, πότε της είπε να ξεκινήσει φυσιοθεραπείες ή για ποιον λόγο ο Δρ. Σιμιλλίδης δεν την παρέπεμψε σε φυσιοθεραπείες στις 2.6.14 που την εξέτασε και την παρέπεμψε στις 6.6.2014, με παραπεμπτικό το οποίο δεν θυμόταν σε ποιον παραδόθηκε. Δεν θυμόταν εάν έκανε ακτινογραφίες ο Δρ. Σιμιλλίδης, δεν θυμόταν σε ποιες ακτινογραφίες αναφερόταν ο κος Ανδρέου όταν την ρώτησε για ποιον λόγο δεν παραχώρησε τις ακτινογραφίες του Γενικού Νοσοκομείου στον Δρ. Γεωργίου όπως της είχε ζητήσει ούτε και θυμόταν εάν της είχαν ζητηθεί σε κάθε περίπτωση. Δεν θυμόταν αν είχε πληγή στο κεφάλι ή αν χτύπησε πάνω στον αερόσακο του οχήματος στο οποίο επέβαινε ως συνοδηγός, ούτε μετά από πόσο καιρό οδήγησε αυτοκίνητο και δεν θυμόταν πόσες φυσιοθεραπείες έκανε. Δεν θυμόταν κατά πόσο εκείνο το Καλοκαίρι μετέβηκε στην Κίνα ούτε πόσες μέρες έκανε εκεί. Περαιτέρω, δεν θυμόταν εάν ο Δρ. Σιμιλλίδης ήταν ο ιατρός που εξέτασε το θέμα σκολίωσης που είχε παλαιότερα και δεν θυμόταν γιατί έφυγε από το νοσοκομείο. Χαρακτηριστικό είναι το εξής απόσπασμα από την αντεξέταση της: «Ε. Σου υποβάλλω ότι δεν έφυγες να πάεις στο ιατρό σου αλλά έφυγες να πάεις σπίτι σου. Α: Έπρεπε να με δει ο ιατρός δεν μπορούσα να μείνω στο Νοσοκομείο του Παραλιμνίου. Ε. Αφού ήταν Κυριακή την επομένη, και ήξερες ότι δεν μπορείς να πάεις στο Σιμιλλίδη, σωστά; Α: Ναι. Ε. Γιατί έφυγες από το Γενικό; Α: Για να έφυγα μάλλον δεν μπορούσα να μείνω. Ε. Γιατί; Α: Δεν θυμάμαι. Το μόνο που θυμάμαι είναι ότι μετά τις 12 έφυγα και ήρθα σπίτι μου.»[15] 115. Από το εδώλιο του μάρτυρα η Ενάγουσα ενίοτε ήταν αμήχανη και ανασφαλής και κατά την προσκόμιση της μαρτυρίας της παρείχε λιγοστές πληροφορίες σχετικά με την ταλαιπωρία που υπέστη. Άλλοτε παρουσίαζε αδιαφορία δίδοντας τη εντύπωση ότι ήθελε να αποχωρήσει από τη δικαστική αίθουσα. Ως γενική παρατήρηση, από τη μαρτυρία της απουσίαζε παντελώς το στοιχείο αυθορμητισμού και η παραχώρηση τέτοιων λεπτομερειών που εύλογα αναμένεται από την σχετική περιγραφή ενός προσώπου που γνήσια υπέστη παρατεταμένο πόνο και ταλαιπωρία. Στα πλαίσια αυτά παρατηρείται επιτηδευμένη προσπάθεια να παραμείνει εντός των αυστηρών πλαισίων των Ιατρικού Πιστοποιητικού Σιμιλλίδη, χωρίς η ίδια να προσθέτει οτιδήποτε ουσιώδες. Χαρακτηριστικά είναι τα ακόλουθα παραδείγματα από την αντεξέταση της: «Ε. Στην έκθεση του Δόκτωρ Σιμιλλίδη είχατε συμπτώματα διάσεισης, δεν μπορούσες να διαβάσεις, να εκτεθείς στον ήλιο για αρκετές εβδομάδες κλπ. Για πόσες μέρες διήρκησαν αυτά τα συμπτώματα; Α. Ο γιατρός λέει αρκετές εβδομάδες, φαντάζομαι αρκετές εβδομάδες. Ε. Εσείς τί λέτε; Α. Εγώ του είπα τα συμπτώματα που είχα και τα σημείωσε.»[16] [.] Ε. Ο γιατρός σου είπε να κάνεις MRI εξέταση για τον αυχένα; Α. Ό,τι έγραψε εκείνα ισχύουν, οτιδήποτε άλλο δεν γνωρίζω. E. Φαρμακευτική αγωγή για πόσο καιρό έλαβες; Α. Εν θυμούμαι τα χάπια, τα χάπια που μου έβαλε η συνταγή δεν θυμάμαι τα έπινα μέχρι να λείψουν. Ε. Μετά ξαναγόρασες άλλα; Α. Αν χρειάστηκε να πιάσω έπιασα, αλλά δεν θυμούμαι.»[17] 116. Μη πειστική κρίνεται η θέση της ότι δεν αποτάθηκε σε νευρολόγο, ως η σχετική σύσταση του Δρ. Σιμιλλίδη, επειδή «είχε κουραστεί». Ως θέμα κοινής λογικής, πρόσωπο το οποίο υποφέρει από πόνο και ταλαιπωρία για παρατεταμένο χρονικό διάστημα αναμένεται να ακολουθήσει τις συστάσεις του θεράποντος ιατρού του ώστε να απαλλαχθεί. Δεν είναι αντιληπτό για ποιον λόγο ήταν περισσότερο επίπονη για την ίδια η περαιτέρω διερεύνηση των σωματικών της βλαβών με νευρολόγο. Η μόνη λογική εξήγηση που δύναται ευλόγως να αποδοθεί στην μεταγενέστερη εκδηλωθείσα αδιαφορία της να διερευνήσει τα τραύματα της και τις ενοχλήσεις της με νευρολόγο ήταν ότι έπαυσαν να την ταλαιπωρούν. 117. Ως προς το θέμα των Ακτινογραφιών, αντίθετη ήταν η θέση του πατέρα της ο οποίος ανέφερε ότι τις Ακτινογραφίες τις κατέχει ο Δρ. Σιμιλλίδης εφόσον του προσκομίσθηκαν. Σημειώνω εδώ ότι αντίθετη άποψη είχε και ο Δρ. Σιμιλλίδης τόσο με την Ενάγουσα όσο και με τον πατέρα της, ο οποίος ανέφερε ότι δεν τις κατέχει, εφόσον οι ακτινογραφίες ανήκουν στον ασθενή. 118. Μη πειστική κρίνεται και η θέση του πατέρα της ότι ο λόγος για τον οποίο δεν ζήτησε την ιατρική έκθεση από το Τμήμα Επειγόντων ήταν ότι «δεν το σκέφτηκε» εκείνη την ώρα αλλά ούτε και μεταγενέστερα καθώς «την υπόθεση χειρίστηκε η αστυνομία». Τούτο διότι η πιο πάνω αναφορά του αντικρούεται με την υπόλοιπη μαρτυρία του στα πλαίσια της οποίας ανέφερε κατ' επανάληψη ότι κατέχει μεγάλη πείρα στον χειρισμό απαιτήσεων ως ασφαλιστής και στέλεχος ασφαλιστικών υπηρεσιών και ήταν για το λόγο αυτό που πρόβηκε σε συγκεκριμένες ενέργειες από την ώρα που έσπευσε στο χώρο του ατυχήματος, όπως ήταν, για παράδειγμα, η λήψη των Φωτογραφιών. Ακριβώς στη βάση της πείρας του αυτής εύλογα αναμένεται να γνώριζε και για την αποδεικτική αξία της ιατρικής έκθεσης των επειγόντων του νοσοκομείου του κράτους. Συνάγεται συνεπώς ότι ο ίδιος δεν ζήτησε την έκθεση καθώς δεν επιθυμούσε να το πράξει. 119. Επιπλέον, ενώ η ίδια Ενάγουσα ερωτάτο συγκεκριμένα για την υπόθεση της, απαντούσε με υποθετικά δίδοντας την εντύπωση ότι ήθελε να αποφύγει να απαντήσει ευθέως τα εύλογα ερωτήματα του κου Ανδρέου. Χαρακτηριστικά είναι τα εξής παραδείγματα: (α) Ερωτηθείσα κατά πόσο η ίδια προσκόμισε τις Ακτινογραφίες στον Δρ. Σιμιλλίδη απάντησε «λογικά του τις πήρα.» Ανέφερε όμως ότι δεν θυμάται από το 2014 και «όταν είσαι σε κατάσταση σιοκ δεν θυμάσαι» ενώ αμέσως μετά συμφώνησε με την εισήγηση του κου Ανδρέου ότι το «σιοκ» ήταν δύο ημέρες προηγουμένως στο νοσοκομείο. Ερωτηθείσα για ποιον λόγο δεν παραχώρησε τις Ακτινογραφίες στον Δρ. Γεωργίου, ως ο ίδιος της είχε ζητήσει, σύμφωνα με την σχετική εισήγηση του κου Ανδρέου, απάντησε ότι «για να μην του τις παραδώσω σημαίνει δεν με ρώτησε.» (β) Ερωτηθείσα για ποιον λόγο έφυγε από το Γενικό Νοσοκομείο ημέρα Σάββατο, με δεδομένο ότι η επόμενη ημέρα ήταν Κυριακή και δεν μπορούσε να δει τον Δρ. Σιμιλλίδη, όπως απεδέχθη κατά την αντεξέταση της, απάντησε «για να έφυγα μάλλον δεν μπορούσα να μείνω.» (γ) Ερωτηθείσα κατά πόσο θυμάται πότε της είπε ο Δρ. Σιμιλλίδης να ξεκινήσει φυσιοθεραπείες απάντησε «φαντάζομαι έπρεπε να ξεκινήσουν άμεσα.» (δ) Ενώ δεν τοποθετήθηκε ως προς το πόσες φυσιοθεραπείες έκανε εντούτοις σε σχετική ερώτηση του κου Ανδρέου απάντησε ότι «συνήθως γίνονται μια με μια για να έχει μια μέρα ξεκούραση και μετά.» (ε) Ερωτηθείσα πόσες ημέρες δεν μπορούσε να εκτεθεί στον ήλιο και πόσο καιρό διήρκησαν τα συμπτώματα «διάσεισης» σύμφωνα με αυτά που καταγράφονται επί του Ιατρικού Πιστοποιητικού Σιμιλλίδη απάντησε «ο γιατρός λέει αρκετές εβδομάδες, φαντάζομαι αρκετές εβδομάδες.» Σε αμέσως επόμενη ερώτηση του κου Ανδρέου «εσείς τί λέτε;» απάντησε «εγώ του είπα τα συμπτώματα που είχα και τα σημείωσε». [18] 120. Επιπρόσθετα, η μαρτυρία της ήταν παντελώς αντίθετη με αυτή του πατέρα της ως προς το θέμα του χρόνου που χρειάστηκε να παραμείνει στο σπίτι λόγω των τραυμάτων της. Ενώ η ίδια ισχυρίστηκε ότι ήταν στο σπίτι «όλο το Καλοκαίρι», ο πατέρας της αναφέρθηκε σε «ενάμισι μήνα» ενώ κατά την αντεξέταση του εμμέσως αποδέχθηκε ότι ταξίδι στην Κίνα μπορεί να έλαβε χώρα το ίδιο το καλοκαίρι του 2014 αναφέροντας μάλιστα ότι η Ενάγουσα στην CI θα εδικαιούτο και 5-7 ημέρες άδεια. 121. Στην βάση των πιο πάνω αποτελεί την κρίση του Δικαστηρίου ότι η μαρτυρία της Ενάγουσας και του ΜΕ5 δεν συνιστά ασφαλές και σταθερό υπόβαθρο από το οποίο το Δικαστήριο δύναται να αντλήσει ασφαλή συμπεράσματα. Ως εκ τούτου, αποδέχομαι τη μαρτυρία της ως προς τις σωματικές βλάβες, πόνο και ταλαιπωρία που υπέστη η Ενάγουσα στην έκταση μόνο που αυτή συνάδει με τα ιατρικά ευρήματα, ως αυτά κρίνονται αποδεκτά από το Δικαστήριο πιο κάτω και παρατίθενται στις παραγράφους 145-154. Κατά τα λοιπά η μαρτυρία τους ως προς το θέμα αυτό απορρίπτεται ως μη αξιόπιστη. (
9. ii)Αξιολόγηση μαρτυρίας Δρ. Ζεϊντούνη (ΜΥ2) 122. Η μαρτυρία της ΜΥ2 ήταν τυπικής μορφής και επικεντρώθηκε στην κατάθεση του Τεκμηρίου 19, το περιεχόμενο και η φύση του οποίου, όπως η ΜΥ2 το περιέγραψε, δεν αποτέλεσε αντικείμενο αμφισβήτησης. Συναφώς το Δικαστήριο αποδέχεται την μαρτυρία της. (iii) Αξιολόγηση ιατρικής μαρτυρίας ως προς τις σωματικές βλάβες της Ενάγουσας 123. Εξετάζοντας την μαρτυρία των ΜΕ4, ΜΥ3 και ΜΥ4 και έχοντας κατά νουν την πείρα και τα προσόντα τους,[19] καταλήγω ότι είναι εμπειρογνώμονες οι οποίοι κατέθεσαν εντός της σφαίρας της εμπειρογνωμοσύνης τους. - Αξιολόγηση μαρτυρίας Δρ. Ντοβλαντίδη (ΜΥ3) 124. Ο Δρ. Ντοβλαντίδης (ΜΥ3) παρέμεινε σταθερός στις θέσεις του με την μαρτυρία του ουδόλως να κλονίζεται κατά τη διάρκεια της αντεξέτασης του, με τα όσα κατέθεσε να στηρίζονται στα αρχεία που διατηρούνται στο Γενικό Νοσοκομείο Αμμοχώστου και ειδικότερα στο Τεκμήριο 19. Δεν παρατηρείται καμία υπερβολή ως προς την εμπλοκή του στα επίδικα γεγονότα, γεγονός που συμβαδίζει πλήρως με το ανεξάρτητο της μαρτυρίας του, στοιχείο το οποίο προκύπτει εξ αντικειμένου από την ιδιότητα υπό την οποία κατέθεσε, ήτοι ιατρό του κράτους στα επείγοντα του Γενικού Νοσοκομείου Παραλιμνίου. Συνεπώς αποδέχομαι τη μαρτυρία του ως προς τη διάγνωση στην οποία προέβη αφού εξέτασε την Ενάγουσα, ήτοι ισχιαλγία και κοιλιακό άλγος. - Αξιολόγηση μαρτυρίας Δρ. Σιμιλλίδη (ΜΕ4) 125. Από το εδώλιο του μάρτυρα ο ΜΕ4 παρουσιάστηκε εξαιρετικά νευρικός, με λιγοστή υπομονή και έλλειψη διάθεσης να διαφωτίσει το Δικαστήριο ως προς τους λόγους που κατέληξε στα συμπεράσματα του επί του ιατρικού του πιστοποιητικού. Στα πλαίσια αυτά, κατέφευγε κατ' επανάληψη σε μειωτικά σχόλια και ειρωνεία έναντι του συνηγόρου των Εναγόμενων, με το Δικαστήριο να εφιστά την προσοχή του προς τούτο. Η σημασία της στάσης του δεν περιορίζεται σε ό,τι αφορά μόνο τη στάση και συμπεριφορά του από το εδώλιο του μάρτυρα. Επεκτείνεται και στην ουσία των θέσεων του, ως μάρτυρα που κατέθεσε υπό την ιδιότητα του εμπειρογνώμονα ενώπιον του Δικαστηρίου, εφόσον με την πιο πάνω στάση του περιόρισε ουσιωδώς τη δυνατότητα του Δικαστηρίου να κρίνει την ακρίβεια των συμπερασμάτων του και να διαμορφώσει τη δική του ανεξάρτητη άποψη. Προς τούτο κρίνω σκόπιμο να παραθέσω αυτούσιο απόσπασμα από το σύγγραμμα Ηλιάδη & Σάντη, «Το Δίκαιο της Απόδειξης», Β' Έκδοση, Λευκωσία, Hippasus Publishing, 2016, στις σελ. 580 - 582 ώστε να καταδειχθεί το εύρος των καθηκόντων ενός εμπειρογνώμονα που καταθέτει ενώπιον του Δικαστηρίου (ο τονισμός δικός μου). «Ρόλος του Πραγματογνώμονα. (α) Καθήκοντα Και Υποχρεώσεις Πραγματογνωμόνων Το καθήκον των πραγματογνωμόνων έναντι του Δικαστηρίου κατά τη μαρτυρία τους έγκειται στην αιτιολογημένη, αντικειμενική και αμερόληπτη παρουσίαση των αναγκαίων επιστημονικών κριτηρίων ώστε να δώσουν τη δυνατότητα στο Δικαστήριο να κρίνει ευρέως την ακρίβεια των επίδικων συμπερασμάτων τους και να διαμορφώσει συναφώς τη δική του ανεξάρτητη άποψη δια της εφαρμογής των κριτηρίων αυτών στα γεγονότα της υπόθεσης (Παναγρίτη ν. Χαραλάμπους

(2012)1(Α) ΑΑΔ 439, Σαρρής ν. Καλλεγίας και Άλλων

(2011)1(Β) ΑΑΔ 958, Cybarco Ltd v. Kouascik

(2001)1(Γ) ΑΑΔ 2013, Πιττάλης και Άλλων v. Ianira Enterprises Ltd και άλλων

(1997)1(Β) ΑΑΔ 814, Philippou v. Odysseos

(1989)1 CLR 1). Το καθήκον αυτό έχει προτεραιότητα έναντι των όποιων υποχρεώσεων του πραγματογνώμονα προς τον πελάτη (Inman v. Abbot and Haliburton

(2015)2 SCR 182, Stanton v. Callaghan

(1998)3 All ER 961) [.] Η μαρτυρία των πραγματογνωμόνων, ιδίως στις μέρες μας όπου οι επιστήμες κάθε μορφής αναπτύσσονται ραγδαίως και γίνονται όλο και πιο εξιδεικευμένες, ενδείκνυται όπως παρατίθεται με σαφήνεια και λεπτομέρεια, σε καταληπτή γλώσσα και (στο μέτρο του πρακτικώς δυνατού), χωρίς περίπλοκους και δυσνόητους επαγγελματικούς και τεχνικούς όρους (R v. Reed

(2009)EWCA Crim 2698), για να μπορεί να γίνεται κατανοητή και αντιληπτή από το Δικαστήριο και τους δικηγόρους (Μιχαήλ ν. Κυριάκου

(2004)1(Γ) ΑΑΔ 1825, Syncon Ltd v. Σπύρου

(2002)1(Β) ΑΑΔ 1314) και να ερμηνεύεται σωστά (Sand Others v. R

(2012)EWCA Crim 1433), δίχως πιθανότητα σύγχυσης ή παραπλάνησης [.] Στην R v. Harris

(2006)1 Cr App R 55, τονίστηκε σχετικώς και εν είδει καθοδήγησης επί του θέματος, ότι: (

1. i)Η πραγματογνωμοσύνη που παρουσιάζεται στο Δικαστήριο πρέπει να είναι το ανεξάρτητο προϊόν του πραγματογνώμονα, ανεπηρέαστο από τις ανάγκες της υπόθεσης. (
2. ii)Ο πραγματογνώμονας πρέπει να παρουσιάζει στο Δικαστήριο ανεξάρτητη επικουρία με την αντικειμενική και ανεπηρέαστη γνώμη του και δεν πρέπει να αναλαμβάνει το ρόλο δικηγόρου. (iii) Ο πραγματογνώμονας θα πρέπει να αναφέρει τα γεγονότα και τα συμπεράσματα πάνω στα οποία βασίζει τη γνώμη του και δεν πρέπει να παραλείπει ουσιώδη γεγονότα τα οποία θα μπορούσαν να διαφοροποιήσουν τη γνώμη του. (
3. iv)Ο πραγματογνώμονας θα πρέπει να διευκρινίσει αν συγκεκριμένο ερώτημα δεν εμπίπτει στη σφαίρα της πραγματογνωμοσύνης του. (
4. v)Αν ο πραγματογνώμονας κρίνει ότι δεν έχει στην κατοχή του ικανοποιητικά στοιχεία ώστε να διαμορφώσει ολοκληρωμένη άποψη για αυτά που ζητούνται, θα πρέπει να το δηλώσει στην έκθεση του (ή ακόμα και τη μαρτυρία του), με την επισήμανση ότι ένεκα τούτου η γνώμη του εν μπορεί παρά να είναι προκαταρκτική (provisional). (
5. vi)Αν μετά την ανταλλαγή των εκθέσεων πραγματογνωμοσύνης, ο πραγματογνώμονας μεταβάλει τη γνώμη του είναι επιτατικό όπως κοινοποιεί τη μεταβολή (κυρίως αν αυτή αφορά σε ουσιώδη θέματα) τόσο στον αντίδικο και στο μέρος που τον καλεί, όσο και στο Δικαστήριο.» 126. Ειδικότερα, κατά την αντεξέταση του κατέστη σαφές ότι σε πολλές περιπτώσεις ο ΜΕ4 κατέφευγε στην πιο πάνω μειωτική συμπεριφορά όταν καλείτο να απαντήσει σε ουσιώδη και εύλογα ερωτήματα που του τίθονταν από το συνήγορο του Εναγόμενου που αφορούσαν τόσο τις σωματικές βλάβες της Ενάγουσας όσο και το ζήτημα της ανεξαρτησίας και αξιοπιστίας του ιδίου. Χαρακτηριστικά είναι τα εξής παραδείγματα: (α) Σε σχέση με την προηγούμενη γνωριμία τους με τον ΜΕ5, πατέρα της Ενάγουσας: «E. Τον πατέρα της τον κο Γιάννου Άσπρου, των γνωρίζατε από πριν; Α. Μάλιστα Ε. Έτυχε καμία φορά να συνεργαστείτε σε οποιοδήποτε claim; Α. Όχι. Ε. Πώς το γνωρίζετε αυτό; Μπορείτε να μας πείτε; Α. Η Κύπρος αν δεν απατούμε έχει πάνω από 100.000 Κύπριους - Ε. Εγώ θέτω την ερώτηση και εσείς απαντάτε. Α. Συγνώμη και στο σεβαστό Δικαστήριο, τους μάρτυρες φέρνετε τους τζιαι κάθε κύριος τους ρωτά άσχετα πράγματα; [.] Ε. Θα επαναλάβω, γιατρέ από πού γνωρίζετε τον κύριο Γιάννου Άσπρου;» Ακολούθως ανέφερε ότι τον γνωρίζει από τη Λεμεσό και είναι μακρινός συγγενής. (β) σε σχέση με την κάρτα ασθενούς της Ενάγουσας «Ε: Κάρτα ασθενούς, τί είναι αυτό το πράγμα για εσάς; Α. Είναι εκεί. δεν γνωρίζετε; Ε. Τί είναι η κάρτα ασθενούς; Α. Εσείς ξέρετε;» [.] Ε. (.) δεν έπρεπε να καταστρέψετε την κάρτα ασθενούς. Α. Το πώς εργάζομαι είναι δική μου υπόθεση, δηλαδή αμφιβάλλετε κύριε συνήγορε ότι δεν την είδα και ζητά πιστοποιητικό και έφκαλα που το μυαλό μου το πιστοποιητικό; Πες μου να το ξέρω; Ε. Η κάρτα ασθενούς γράφει τον αριθμό των επισκέψεων και την πρόοδο του ασθενή; Α. Συνήθως τα γράφουμε, κάθε γιατρός ή δικηγόρος εργάζεται με δικό του τρόπο και κράτα τα στοιχεία του ή τα τεκμήρια του με τον τρόπο τον δικό του. Α. Εσείς τί εκάμετε; Ε. Εγώ πιάνω κάρτα . δεν ακούσατε; Η θέλετε να ξαναρωτήσετε; Έχω διαφορετικές κάρτες για τροχαία.»[20] (γ) σε σχέση με το τί εξέταση διενήργησε στις 2.6.14 «Ε. Θυμάστε να μιλήσατε τηλεφωνικώς με την Ενάγουσα πριν να έρθει - Α. Όχι ήρθε στο ιατρείο μου. Ε. Δεν μιλήσατε τηλεφωνικώς; Α. Όχι. Ε. Αν ένα περιστατικό είναι σοβαρό γιατρέ το εξετάζετε και Κυριακή; Ημέρες που δεν εργάζεστε; Α. Βέβαια. Ε. Μπορείτε να μας περιγράψετε την εξέταση που κάνατε στις 02/06/2014; Α. Συγνώμη αν το Δικαστήριο αν εγκρίνει αυτήν την ερώτηση να απαντήσω, θεωρώ ότι είναι μια βλακώδης ερώτηση.» (δ) Ερωτηθείς για ποιον λόγο δεν περιέγραψε το μέγεθος της διόγκωσης του ώμου ή έστω το ποσοστό της δυσκαμψίας όπως έκανε με τον αυχένα απάντησε ότι «δεν υπήρχε λόγος να συγχύζεστε εσείς και το Δικαστήριο.»[21] 127. Επιπλέον, χρησιμοποιούσε ιατρικούς όρους χωρίς, πολλές φορές, να επιδεικνύει διάθεση να επεξηγεί τα όσα αναφέρει σε απλή κατανοητή γλώσσα, παρά τις εύλογες προσπάθειες του κου Ανδρέου. Χαρακτηριστικό είναι το εξής παράδειγμα: «Ε. και θα μπορούσατε να μας πείτε αν θυμάστε πού ήταν αυτή η δυσκαμψία, ο περιορισμός της κινητικότητας, δεξιά ή αριστερά, πώς το μετρήσατε; Μπορούσε να γυρίσει δεξιά ή αριστερά, ή μπορούσε λίγο δεξιά ή αριστερά, τις μοίρες πώς τις μετρήσατε που υπήρχε περιορισμός; Α. όπως σου είπα προηγουμένως, επειδή δεν είσαστε γιατρός και δεν ξέρετε ιατρική είναι κλινική εξέταση και μέτρηση που κάμουμε και συνήθως οφείλεται στην κάμψη των μαλακών μορίων κυρίως των στερνοκλειδομαστοειδών και τραπεζοειδών μυών.» 128. Επιπλέον, διεφάνη ότι ο ίδιος διατηρούσε επιλεκτική μνήμη σε συγκεκριμένα θέματα, όπως, για παράδειγμα, το ότι ενώ ήταν βέβαιος ότι δεν του τηλεφώνησε η Ενάγουσα προτού τον επισκεφτεί στις 2.6.14, εντούτοις, δεν θυμόταν κατά πόσο κατά την πιο πάνω επίσκεψη συνοδευόταν από τον πατέρα της. 129. Περαιτέρω ενώ ερωτάτο συγκεκριμένα για την Ενάγουσα, ο ίδιος σε πολλά σημεία απέφευγε να απαντήσει συγκεκριμένα, προβάλλοντας απαντήσεις που αφορούν στη γενική πρακτική. Για παράδειγμα: (α) Ενώ ερωτήθηκε σχετικά με την εξέταση που διενήργησε στις 2.6.2014 σε σχέση με την Ενάγουσα, αναφέρθηκε στην γενική πρακτική που ακολουθεί με προβάλλοντας ότι: «Συνήθως όταν έρχεται κάποιος ασθενής . παίρνεις πρώτα το ιστορικό το πώς έγινε το συμβάν και ρωτάς αν νοσηλεύτηκε αν εξετάστηκε από άλλους γιατρούς, λαμβάνεις το ιστορικό της άρρωστης αν έχει τυχόν παθήσεις ή αλλεργίες, αν παίρνει φαρμακευτική αγωγή για οποιονδήποτε λόγο ή κάνει χρήση ουσιών και μετά από το ιστορικό που λαμβάνεται προχωράς στην κλινική εξέταση η οποία κλινική εξέταση πρέπει ο άλλος να βγάζει τα ρούχα του να εξετάζεται ο ασθενής με παρουσία νοσηλεύτριας πάντα, ή άντρας ή γυναίκα πρέπει να υπάρχει μια νοσοκόμα και σαν γιατρός έμπειρος θα διαγνώσει ή θα λαθεύσει σε εξετάσεις ή ευρήματα.»[22] (β) Κληθείς να διευκρινίσει εάν, όπως αναφέρει στη δεύτερη σελίδα του Ιατρικού Πιστοποιητικού Σιμιλλίδη, το αιμάτωμα στο θώρακα, οι εκδορές και τα εγκαύματα τριβής επουλώθηκαν εντός τριών εβδομάδων και πάλιν δεν απάντησε συγκεκριμένα σε σχέση με την Ενάγουσα, απαντώντας «συνήθως.»[23] (γ) Ερωτηθείς πόσες ημέρες πήρε το έγκαυμα τριβής να επανέλθει στην κανονική του χροιά και πάλιν απάντησε γενικά: «αν ακολουθεί τις οδηγίες των γιατρών και χρησιμοποιεί τις κρέμες μπορεί να πάρει και δύο μήνες.»[24] (δ) Ερωτηθείς για πόσο χρονικό διάστημα διήρκησαν κατά τη θέση του τα συμπτώματα διάσεισης που ο ίδιος περιέγραψε απάντησε, «όταν την είδα στις 30 Ιουνίου εξακολουθούσε να έχει ενοχλήσεις. Συνήθως αποχωρούν με την πάροδο των εβδομάδων, αλλά δεν υπάρχει συγκεκριμένος αριθμός για να σας πω συγκεκριμένα. Ούτε καμία θλάση είναι ίδια, υπάρχουν βαριές και ελαφριές υπάρχουν πολλών ειδών (.).»[25] 130. Η δε μαρτυρία του διαπνέεται και από ασάφειες σε πολλά σημεία. Για παράδειγμα, πέραν των πιο πάνω, ερωτηθείς πόσο καιρό διήρκησαν τα συμπτώματα διάσεισης που σύμφωνα με τη θέση του επί του Ιατρικού Πιστοποιητικού Σιμιλλίδη ανέφερε ότι υπέστη η Ενάγουσα, δεν ήταν σε θέση να τοποθετηθεί.[26] Δεν τοποθετήθηκε ούτε σε σχέση με το χρονικό διάστημα σε σχέση με το οποίο η Ενάγουσα ταλαιπωρείτο σύμφωνα με τη θέση του με αδυναμία παρακολούθησης στον υπολογιστή ή στην τηλεόραση. Αναφέρθηκε ότι γενικά «τα συμπτώματα μπορούν να διαρκέσουν από λίγες μέρες μέχρι και λίγες εβδομάδες.»[27] Περαιτέρω, κατά την αντεξέταση του διευκρίνισε ότι οι εκεί αναφορές του βασίζονται στα όσα η ίδια η Ενάγουσα του ανέφερε.[28] 131. Παρατηρείται και εν μέρει αστάθεια στις θέσεις του. Για παράδειγμα, ενώ ανέφερε ότι η Ενάγουσα υπέστη «μια αρκετά σοβαρή θλάση στο διάστρεμμα του αυχένα»[29] στη συνέχεια αποδέχθηκε ότι αν επρόκειτο για κάτι σοβαρό θα προχωρούσε σε εισήγηση για περαιτέρω εξετάσεις για τον αυχένα.[30] Επιπλέον, ενώ αρχικά ανέφερε ότι οι θλάσεις αυχένα ελαφριού βαθμού διαρκούν δύο περίπου εβδομάδες, οι μέτριου βαθμού 2-6 εβδομάδες και οι σοβαρού πάνω από 6 εβδομάδες, σε άλλο σημείο ανέφερε ότι η θλάση που διαρκεί πάνω από 2 εβδομάδες είναι σοβαρού βαθμού.[31] Επιπλέον, ενώ στην αρχή της αντεξέτασης του ανέφερε ότι δεν γνώριζε ότι θα ερχόταν στο Δικαστήριο να παραχωρήσει μαρτυρία,[32] στη συνέχεια ανέφερε ότι ο λόγος που δεν ανέφερε το ποσοστό διόγκωσης ή δυσκαμψίας του ώμου ήταν για να μην «συγχιστεί» ο συνήγορος και το Δικαστήριο.[33] 132. Στο ιατρικό του πιστοποιητικό εντοπίζονται και ανακρίβειες. Για παράδειγμα, στην πρώτη γραμμή αναφέρεται ότι τραυματίστηκε στο κεφάλι ενώ κατά την αντεξέταση του απεδέχθη ότι οι εκεί αναφορές αποτελούν αναφορές της Ενάγουσας.[34] Ερωτηθείς για ποιον λόγο δεν ξεκαθάρισε ότι οι εκεί αναφορές του αφορούν στα όσα η ίδια η Ενάγουσα ανέφερε δεν παραχώρησε οποιαδήποτε πειστική απάντηση και περιορίστηκε στο να αναφέρει ότι δεν υπήρχε κρανιακή αιμορραγία ή αιμάτωμα. Περαιτέρω, καμία επεξήγηση παραχώρησε σε σχέση με τους λόγους για τους οποίους συνέστησε περαιτέρω διερεύνηση από νευρολόγο. 133. Επιπλέον, κατά την αντεξέταση του διεφάνη ότι παρέλειψε να καταγράψει τα αντικειμενικά του ευρήματα κατά την εξέταση της Ενάγουσας στις 30.6.14. Χαρακτηριστικό είναι το ακόλουθο απόσπασμα από την αντεξέταση του: «Ε. Περιοριστήκατε στις 30/06 να αναφερθείτε μόνο στους πόνους, είναι αντικειμενικά ευρήματα; Α. Έχω απαντήσει, απάντησα στο Δικαστήριο σας είπα την εξέτασα τώρα αν δεν το έγραψα δεν το έγραψα. Ε. Δεν γράψατε αντικειμενικά ευρήματα; Α. Θα σου πω πώς θα αγορεύσεις; Ε. Γράψατε; Ναι ή όχι; Γράψατε αντικειμενικά ευρήματα; Α. Αν έγραφα θα φαινόταν τζαμαί.»[35] 134. Δεν επεξήγησε επί ποιων αντικειμενικών ευρημάτων προέβαλε τη θέση περί μόνιμων καταλοίπων και ειδικότερα τη θέση του ότι ενοχλήματα από την αυχενική μοίρα» «αναμένεται όπως μην εξαλειφθούν ποτέ πλήρως αλλά να παρουσιάζουν υφέσεις και εξάρσεις.»[36] Το μόνο το οποίο ανέφερε είναι ότι η Ενάγουσα «αιτιάται» για πόνο μετά από σκύψιμο ή απότομες στροφές της κεφαλής. Ούτε επεξήγησε στη βάση ποιων αντικειμενικών ευρημάτων κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα πιο πάνω προδιαθέτουν για μελλοντική ανάπτυξη μετατραυματικής σπονδυλοαρθρίτιδας. Όταν δε του υποβλήθηκε ότι οι τραυματισμοί μαλακών μορίων του αυχένα δεν αποτελούν αιτία μετατραυματικής αρθρίτιδας ανέφερε ότι διαφωνεί. Ερωτηθείς αμέσως μετά από ποια εξέταση θα φαίνονταν οι βλάβες οι οποίες προδιαθέτουν για την ανάπτυξη μετατραυματικής αρθρίτιδας, απάντησε με την εξέταση Μαγνητικής Τομογραφίας (MRI),[37] την οποία όμως δεν συνέστησε στην Ενάγουσα.[38] 135. Από το σύνολο των πιο πάνω προκύπτει ότι η μαρτυρία του Δρ. Σιμιλλίδη δεν δύναται από μόνη της να αποτελέσει σταθερό υπόβαθρο στη βάση του οποίου το Δικαστήριο δύναται να προβεί σε δικά του ανεξάρτητα συμπεράσματα. Η πιο πάνω παρατήρηση μου όμως δεν καθιστά το σύνολο της μαρτυρίας του Δρ. Σιμιλλίδη ως παντελώς αναξιόπιστη και απορριπτέα. Αποδέχομαι τη θέση του ότι εξέτασε την Ενάγουσα στις 2.6.14 και 30.6.14 εφόσον δεν διεφάνη από την αντεξέταση του ότι ο ίδιος εξέδωσε ένα «ψεύτικο» ιατρικό πιστοποιητικό ως η σχετική εισήγηση της πλευράς του Εναγόμενου. Επομένως, παρά τις πιο πάνω παρατηρήσεις μου απομένει το γεγονός ότι ο Δρ. Σιμιλλίδης εξέτασε την Ενάγουσα δύο ημέρες μετά το επίδικο ατύχημα, ότι πρόκειται για τον θεράπων ιατρό της και ειδικό επί των υπό κρίση τραυμάτων. 136. Στη βάση όλων των πιο πάνω, αποδέχομαι μόνο το μέρος της μαρτυρίας του το οποίο συνάδει με την ιατρική μαρτυρία του Δρ. Γεωργίου, η οποία ελέχθηκε ως αξιόπιστη (βλ. παρ. 137-144 πιο κάτω), καθώς και με άλλα στοιχεία της ενώπιον μου αποδεχτής και αξιόπιστης μαρτυρίας, όπως προχωρώ να επεξηγήσω στις παρ. 145-154 πιο κάτω. - Αξιολόγηση μαρτυρίας Δρ. Γεωργίου (ΜΥ4) 137. Η μαρτυρία του Δρ. Γεωργίου ήταν σαφής, με τον ίδιο να είναι σε θέση να τεκμηριώνει τις απόψεις του σε απλή κατανοητή γλώσσα, διαφωτίζοντας το Δικαστήριο ως προς την μεθοδολογία που ακολούθησε για εξαγωγή των συμπερασμάτων του που κατέγραψε επί του Ιατρικού Πιστοποιητικού Γεωργίου. Η μαρτυρία του είχε ειρμό και συνοχή με τον ίδιο να αναγνωρίζει και να αντιμετωπίζει ευθέως και με επάρκεια τη δυσκολία που αντιμετώπισε λόγω μη προσκόμισης των Ακτινογραφιών από την Ενάγουσα. 138. Σημειώνω στο σημείο αυτό ότι δεν με βρίσκει σύμφωνη η εισήγηση του ευπαίδευτου συνηγόρου της Ενάγουσας ότι η μαρτυρία του Δρ. Γεωργίου δεν έχει οποιαδήποτε αποδεικτική αξία στη βάση του ότι το Ιατρικό Πιστοποιητικό Γεωργίου εκδόθηκε 2,5 έτη μετά το ατύχημα ή στη βάση του ότι ο ίδιος δεν είδε τις Ακτινογραφίες. 139. Εν πρώτοις, τονίζω ότι ουδόλως ο Δρ. Γεωργίου έσπευσε να γνωματεύσει επί ζητημάτων που θα μπορούσαν να ελεγχθούν μόνο σε χρόνο κοντά στο ατύχημα. Αντίθετα, ήταν σαφής ότι δεν ήταν σε θέση 2,5 έτη μετά το ατύχημα να τοποθετηθεί ως προς τα αιματώματα, τις εκδορές και τους μώλωπες. Αυτό το οποίο ο Δρ. Γεωργίου έπραξε είναι να παραθέσει τα σχόλια του επί συγκεκριμένων συμπερασμάτων που καταγράφονται στο Ιατρικό Πιστοποιητικό Σιμιλλίδη και να επεξηγήσει για ποιον λόγο διαφωνεί επιστημονικά με την μεθοδολογία που προηγήθηκε των συμπερασμάτων του Δρ. Σιμιλλίδη. Καμία αρχή δικαίου απαγορεύει την γνωμάτευση εμπειρογνώμονα επί γνωμάτευσης κάποιου άλλου εμπειρογνώμονα στην πιο πάνω βάση. Αντίθετα, εφόσον υπάρχουν δύο εκ διαμέτρου απόψεις, η πιο πάνω προσέγγιση ενδείκνυται προς υποβοήθηση του Δικαστηρίου για να καταλήξει σε ορθά συμπεράσματα. Στην παρούσα περίπτωση, ο Δρ. Γεωργίου επεξήγησε για ποιον λόγο θεωρεί ότι τα τραύματα που περιεγράφηκαν από τον Δρ. Σιμιλλίδη δεν ήταν σοβαρής μορφής ως ο Δρ. Σιμιλλίδης τα περιέγραψε. Ειδικότερα, αναφέρθηκε στο γεγονός ότι καμία αναφορά έγινε από τον Δρ. Σιμιλλίδη για ευθειασμό, ότι η ίδια η Ενάγουσα απολύθηκε αμέσως από το Γενικό Νοσοκομείο Παραλιμνίου, ότι ο ίδιος ο Δρ. Σιμιλλίδης δεν παρέπεμψε την Ενάγουσα για περαιτέρω ακτινολογικές εξετάσεις ή εξετάσεις με μαγνητικό τομογράφο και ότι δεν καταγράφηκε οποιοδήποτε κάταγμα. Περαιτέρω σημείωσε ότι δεν παρέχονται αντικειμενικά ευρήματα κατά την δεύτερη εξέταση της Ενάγουσας στις 30.6.14, παρά πόνο υποκειμενικές ενοχλήσεις της Ενάγουσας. 140. Ανεξαρτήτως της πιο πάνω επισήμανσης μου, τονίζω ότι το βάρος απόδειξης βρίσκεται στους ώμους της Ενάγουσας και εάν η ίδια επιθυμούσε να παρουσιάσει τις Ακτινογραφίες για οποιονδήποτε λόγο και σκοπό θα έπρεπε να το πράξει. Δεν αποτελούσε καθήκον της πλευράς του Εναγόμενου να το πράξει. Αντίθετα, η παράλειψη της πλευράς της Ενάγουσας να παρουσιάσει τις Ακτινογραφίες αποδυναμώνει περαιτέρω τα όσα ο Δρ. Σιμιλλίδης ανέφερε εφόσον τα συμπεράσματα του, όπως ο ίδιος ανέφερε βασίσθηκαν και επί των Ακτινογραφιών. Εύλογα επομένως εγείρεται το ερώτημα για ποιον λόγο δεν προσκομίστηκαν. Υπενθυμίζω στο σημείο αυτό ότι αποτέλεσε τη θέση του Δρ. Σιμιλλίδη ότι ο ίδιος δεν έχει στην κατοχή του τις Ακτινογραφίες εφόσον ανήκουν στην Ενάγουσα ενώ αποτέλεσε τη θέση του πατέρα της Ενάγουσας ότι τις Ακτινογραφίες τις έχει ο Δρ. Σιμιλλίδης. Η δε Ενάγουσα ανέφερε ότι για να μην προσκομίσει της Ακτινογραφίες στον Δρ. Γεωργίου σημαίνει δεν της είχαν ζητηθεί ενώ ο πατέρας της ανέφερε ότι επεξηγήθηκε στον Δρ. Γεωργίου ότι δεν τις έχει στην κατοχή της η Ενάγουσα. Ανεξαρτήτως του ποιος τις έχει πράγματι στην κατοχή του, δεν διεφάνη ότι είτε η Ενάγουσα είτε ο Δρ. Σιμιλλίδης επιχείρησε, έστω, να τις εντοπίσει με σκοπό να τις παρουσιάσει. Επομένως η παράλειψη της πλευράς της Ενάγουσας να παρουσιάσει Ακτινογραφίες δεν δύναται να θεωρηθεί ως λόγος δια την απόρριψη του Ιατρικού Πιστοποιητικού Γεωργίου ως αναξιόπιστη μαρτυρία υπό αυτές τις συνθήκες. 141. Δεύτερον, η αξία του Ιατρικού Πιστοποιητικού Γεωργίου έγκειται και στην καταγραφή του περί απουσίας μόνιμων καταλοίπων, με δεδομένη τη θέση της Ενάγουσας και του Δρα Σιμιλλίδη για μόνιμα κατάλοιπα. Στα πλαίσια αυτά, ο Δρ. Γεωργίου επιβεβαίωσε ότι από την κλινική του εξέταση διεφάνη ότι 2,5 έτη μετά το ατύχημα δεν υφίστανται μόνιμα κατάλοιπα. 142. Τρίτον, η αποδεικτική αξία του Ιατρικού Πιστοποιητικού Γεωργίου έγκειται και στις επεξηγήσεις του περί απουσίας πιθανότητας ανάπτυξης οστεοαρθρίτοιδας. Τούτο σαφώς κατέστη αναγκαίο στη βάση της θέσης που εξέφρασε ο Δρ Σιμιλλίδης περί του αντιθέτου. 143. Δεν με βρίσκει σύμφωνη ούτε η θέση του συνηγόρου της Ενάγουσας ότι η πλευρά του Εναγόμενου απέκρυψε από τον Δρ. Γεωργίου το Τεκμήριο 19 και το Τεκμήριο 6Α. Από τα πρακτικά προκύπτει ότι ο συνήγορος του Εναγόμενου το έθεσε στον Δρ. Γεωργίου και του ζήτησε να τοποθετηθεί επί του περιεχομένου του, όπως και έγινε. Περαιτέρω δεν με βρίσκει σύμφωνη η θέση του συνηγόρου της Ενάγουσας ότι η πλευρά της Ενάγουσας καταβλήθηκε εξ απήνης με την παρουσίαση των θέσεων του Δρ. Γεωργίου, με δεδομένο ότι η ίδια η Ενάγουσα παρουσίασε το Ιατρικό Πιστοποιητικό Σιμιλλίδη κατά την κυρίως εξέταση της ως Τεκμήριο 7 και συναφώς προκύπτει ότι το είχε στην κατοχή της. Επιπλέον, όπως προκύπτει από τα πρακτικά η αντεξέταση του Δρ. Σιμιλλίδη ήταν ιδιαίτερα εκτενής και το σύνολο των θέσεων του Δρ. Γεωργίου του είχε τεθεί δεόντως. Κατά τα λοιπά, δεν εξειδικεύτηκε από το συνήγορο της Ενάγουσας σε ποιες θέσεις γίνεται αναφορά δια το ότι δεν υπεβλήθησαν στον Δρ. Σιμιλλίδη. Συνεπώς, η σχετική εισήγηση του συνηγόρου της Ενάγουσας δεν δύναται να γίνει αποδεχτή. 144. Υπό το φως των πιο πάνω αποδέχομαι το σύνολο της μαρτυρίας του Δρ. Γεωργίου ως αξιόπιστη. (γ) Αποδοχή ιατρικών συμπερασμάτων 145. Στη βάση των πιο πάνω, από τα όσα τέθησαν ενώπιον μου από τον Δρ. Σιμιλλίδη και τον Δρ. Γεωργίου αποδέχομαι ότι η Ενάγουσα, συνεπεία του ατυχήματος υπέστη θλάση στον αυχένα, θλάση στο θώρακα και τραυματισμό μαλακών μορίων στον αριστερό ώμο. Όπως ο Δρ. Γεωργίου ανέφερε[39] τα πιο πάνω προκύπτουν από το ιστορικό ως αυτό καταγράφεται επί του Ιατρικού Πιστοποιητικού Γεωργίου και το οποίο δεν αποτέλεσε αντικείμενο αμφισβήτησης. 146. Δεν μου διαφεύγει ότι τίποτε από τα πιο πάνω καταγράφηκαν από τον Δρ. Ντοβλαντίδη στα επείγοντα του Γενικού Νοσοκομείου Παραλιμνίου. Τούτο όμως δύναται εύλογα να αποδοθεί, όπως ορθά ο κος Ιωάννου σημείωσε, στο ότι ο Δρ. Σιμιλλίδης ως Ειδικός Ορθοπεδικός Χειρουργός ήταν σε καλύτερη θέση να διαγνώσει τα πιο πάνω. Τούτο εξάλλου απεδέχθη και ο ίδιος ο Δρ. Ντοβλαντίδης κατά την αντεξέταση του αναφέροντας επιπλέον ότι η δική του διάγνωση του για ισχιαλγία και κοιλιακό άλγος έγινε ως «πρώτη εκτίμηση». Προς τούτο, λαμβάνω επίσης υπόψιν, όπως ο ίδιος ο Δρ. Ντοβλαντίδης ανέφερε, ότι κατά την καταγραφή των ευρημάτων του επί του Τεκμηρίου 19, δεν είχε ενώπιον του τις Ακτινογραφίες που λήφθηκαν στο Γενικό Νοσοκομείο Αμμοχώστου. Επομένως, τα όσα αναφέρονται από τον ίδιο επί του Τεκμηρίου 19, αφορούν, αφενός, σε «πρώτη εκτίμηση» και, αφετέρου, προτού ελεγχθεί το περιεχόμενο των Ακτινογραφιών ή η έκθεση του ειδικού ακτινολόγου. 147. Στη βάση των πιο πάνω τραυματισμών της Ενάγουσας αποδέχομαι τη θέση του Δρ. Σιμιλλίδη ότι η Ενάγουσα αντιμετώπιζε κεφαλαλγία, ζάλη, πόνο στον αυχένα, στο θώρακα και στον ώμο. Αποδέχομαι επίσης τη θέση του Δρ. Σιμιλλίδη ότι της χορηγήθηκε φαρμακευτική αγωγή συμφώνα με το Τεκμήριο 6, θέση η οποία δεν αποτέλεσε αντικείμενο αμφισβήτησης. Επιπλέον αποδέχομαι τη θέση του Δρ. Σιμιλλίδη ότι της χορηγήθηκε θεραπεία με κολάρο, θέση η οποία επιβεβαιώνεται και από τα όσα ο Δρ. Σιμιλλίδης ανέφερε σε σχέση με την θεραπεία τραυματισμού μαλακών μορίων (βλ. παρ. 102 πιο πάνω). 148. Επίρρωση για την αποδοχή των πιο πάνω συμπερασμάτων του Δρ. Σιμιλλίδη αντλώ, ως ζήτημα κοινής λογικής, και από την σφοδρότητα του επίδικου ατυχήματος όπως απεικονίζεται στις Φωτογραφίες (Τεκμήριο 2). Η σφοδρότητα της σύγκρουσης προκύπτει από την έκταση των ζημιών των δύο οχημάτων όπως απεικονίζεται στις Φωτογραφίες, από το γεγονός ότι το όχημα που επέβαινε η Ενάγουσα παρασύρθηκε στην αντίθετη πλευρά του δρόμου και από το άνοιγμα των αερόσακων, ζητήματα τα οποία δεν αμφισβητήθηκαν από την πλευρά του Εναγόμενου. Στα πλαίσια αυτά, οι ως άνω τραυματισμοί της Ενάγουσας δεν δύνανται να χαρακτηρισθούν ως υπερβολικοί. 149. Πέραν της πιο πάνω επισήμανσης μου, δεν δύναμαι ευλόγως να αποδεχθώ τα όσα ο Δρ. Σιμιλλίδης ανέφερε περί μόνιμων καταλοίπων καθώς αυτά ουδόλως έχουν τεκμηριωθεί με οποιονδήποτε τρόπο (βλ. παρ. 133 και 134 πιο πάνω). Περαιτέρω, αντίθετη ήταν η γνωμάτευση του Δρ. Γεωργίου εν σχέσει με το εν λόγω ζήτημα (βλ. παρ. 89 πιο πάνω). 150. Οι πιο πάνω παρατηρήσεις μου σε σχέση με τα όσα καταγράφησαν από τον Δρ. Ντοβλαντίδη δεν εφαρμόζονται σε ό,τι αφορά τις παρατηρήσεις του Δρ. Σιμιλλίδη για εκδορές, αιματώματα και εγκαύματα τριβής. Τούτο διότι δεν είναι αποδεκτό ότι ένας ιατρός των επειγόντων δεν είναι σε θέση ή είναι σε λιγότερο κατάλληλη θέση από έναν Ειδικό Ορθοπεδικό να δει και να καταγράψει εκδορές, αιματώματα και εγκαύματα οποιασδήποτε μορφής. Ο Δρ. Ντοβλαντίδης, ο οποίος επεξήγησε την συσσωρευμένη πείρα του στα επείγοντα με τον ίδιο να εξετάζει δεκάδες περιστατικά σε μία μόνο βάρδια, ήταν σαφής ότι δεν εντόπισε αυτά τα πράγματα. Από τις δύο εκδοχές το Δικαστήριο, στη βάση της αξιολόγησης της μαρτυρίας έκαστου μάρτυρα που έχει παρατεθεί ανωτέρω, αποδέχεται αυτήν του Δρ. Ντοβλαντίδη. 151. Ως προς το χρόνο που διήρκησε ο πόνος και ταλαιπωρία της Ενάγουσας συνεπεία των πιο πάνω τραυμάτων σημειώνω τα ακόλουθα: (α) Το περιεχόμενο του Ιατρικού Πιστοποιητικού Σιμιλλίδη καθώς και η μαρτυρία του διαπνέεται, όπως έχω σημειώσει και πιο πάνω, από ασάφεια σε σχέση με το εν λόγω ζήτημα. Ουδόλως τοποθετήθηκε με σαφή τρόπο ο Δρ. Σιμιλλίδης σε σχέση με την περίοδο που η Ενάγουσα ταλαιπωρείτο από τα συμπτώματα που περιέγραψε. Η μεν Ενάγουσα ανέφερε ότι η ίδια ήταν καθηλωμένη στο σπίτι ολόκληρο το καλοκαίρι και ο πατέρας της αναφέρθηκε σε περίοδο 1 με 1,5 μήνα. Συναφώς, ούτε η μαρτυρία της ΜΕ1 ή του ΜΕ5 δύναται να αποτελέσουν σταθερό υπόβαθρο για την εξαγωγή ασφαλούς συμπεράσματος σε σχέση με το σημείο αυτό. (β) Παρά την αναφορά του Δρ. Σιμιλλίδη περί λήψης φαρμάκων μετά τις 30.6.14, δεν παρουσιάσθηκαν οποιεσδήποτε αποδείξεις προς τούτο. Ούτε και η θέση αυτή συνάδει με την θέση της ΜΕ3, τη μαρτυρία της οποίας το Δικαστήριο απεδέχθη, η οποία ανέφερε ότι οι φυσιοθεραπείες ολοκληρώθηκαν μέχρι τις 30.6.14. (γ) Περαιτέρω, παρά το ότι προκύπτει ότι ο Δρ. Σιμιλλίδης φαίνεται να συνέστησε εξέταση από νευρολόγο ιατρό καμία ιατρική μαρτυρία προσκομίστηκε από Ειδικό Νευρολόγο προς τούτο, προς επίρρωση της θέσης του Δρ. Σιμιλλίδη ότι η ίδια συνέχισε να έχει ενοχλήσεις. Ούτε επεξηγήθηκε ο λόγος για τον οποίο η Ενάγουσα, σύμφωνα με τη θέση του, παραπέμφθηκε σε περαιτέρω εξέταση από Ειδικό Νευρολόγο. Αντίθετα, η ίδια η Ενάγουσα ανέφερε ότι δεν επιθυμούσε την περαιτέρω ιατρική διερεύνηση των τραυμάτων της. Περαιτέρω, καμία άλλη εξέταση ή θεραπεία φαίνεται να συνέστησε ο Δρ. Σιμιλλίδης μετά τις 30.6.22. 152. Συναφώς, στη βάση του ότι (α) σύμφωνα με τη μαρτυρία της ΜΕ3 (φυσιοθεραπεύτριας) οι συνεδρίες φυσιοθεραπείας ολοκληρώθηκαν μέχρι τις 30.6.14, (β) η ίδια η Ενάγουσα δεν προχώρησε σε ιατρική διερεύνηση των τραυμάτων της μετά τις 30.6.14 με ειδικό νευρολόγο, (γ) ο Δρ. Σιμιλλίδης καμία περαιτέρω διαγνωστική εξέταση συνέστησε ενώ απεδέχθη κατά την αντεξέταση του ότι τούτο θα έπραττε εάν πρόκειτο για σοβαρής μορφής τραυμάτων, αποτελεί την κρίση του Δικαστηρίου ότι τα συμπτώματα των τραυμάτων που ταλαιπωρούσαν την Ενάγουσα ήταν μέτριας σοβαρότητας και διήρκησαν για περίοδο 3-4 εβδομάδων από το ατύχημα. 153. Επίρρωση για την πιο πάνω κατάληξη μου αντλώ και από την ιατρική γνωμάτευση του Δρ. Γεωργίου ο οποίος ανέφερε ότι όταν πρόσωπο υποστεί σοβαρή θλάση αυχένα, ήτοι θλάση αποθεραπεία της οποίας κατά κανόνα διαρκεί πέραν των τεσσάρων και μέχρι έξι εβδομάδες, τότε ο πόνος ή η δυσκαμψία παρουσιάζονται αμέσως μετά τον τραυματισμό. Στην παρούσα περίπτωση, συμπτώματα για τέτοιο πόνο στον αυχένα δεν καταγράφηκε επί του Τεκμηρίου 19 από τον Δρ. Ντοβλαντίδη ο οποίος εξέτασε την Ενάγουσα αμέσως μετά το ατύχημα. Επιπλέον, η ίδια η Ενάγουσα ανέφερε ότι δεν αισθανόταν ιδιαίτερο πόνο στο Νοσοκομείο Παραλιμνίου και ότι «ο πόνος ήρθε μετά». 154. Συνάδει επίσης και με τις θέσεις του ίδιου του Δρ Σιμιλλίδη ο οποίος, (α) σε σχέση με τον αυχένα, επαναλαμβάνω, απεδέχθηπα κατά τη διάρκεια της αντεξέτασης του ότι αν επρόκειτο για σοβαρό τραυματισμό θα προχωρούσε σε περαιτέρω εξετάσεις για τον αυχένα[40] και (β) ανέφερε ότι δεν είχε σημειώσει ότι υπήρξε ευθειασμός από τις κακώσεις. [41] (δ) Ευρήματα ως προς τις σωματικές βλάβες, πόνο και ταλαιπωρία της Ενάγουσας 155. Υπό το φως των πιο πάνω, βρίσκω ότι αμέσως μετά το ατύχημα η Ενάγουσα μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο στο Τμήμα Ατυχημάτων και Επειγόντων Περιστατικών του Γενικού Νοσοκομείου Παραλιμνίου, όπου υπεβλήθη σε ιατρική εξέταση, αιματολογικές εξετάσεις και ακτινογραφίες. Κατά τη διακομιδή της, τοποθετήθηκε αυχενικό κολάρο ως η συνήθης πρακτική των νοσηλευτών. Ο ιατρός που την εξέτασε διέγνωσε ισχιαλγία και κοιλιακό άλγος. Απελύθη γύρω στα μεσάνυχτα. Στην πορεία διεφάνη ότι η Ενάγουσα συνεπεία του ατυχήματος υπέστη θλάση στον αυχένα, θλάση στο θώρακα και τραυματισμό μαλακών μορίων στον αριστερό ώμο. Της χορηγήθηκε φαρμακευτική αγωγή ως το Τεκμήριο 6, με αντιφλεγμονώδη χάπια, χάπια για προστασία του στομάχου και κρέμα εντριβής. Επίσης υπεβλήθη σε θεραπεία με κολάρο και φυσιοθεραπεία μέχρι τις 30.6.14. Η ίδια ταλαιπωρήθηκε από κεφαλαλγία, ζάλη, πόνο στον αυχένα στο θώρακα και στον ώμο, συμπτώματα τα οποία ήταν μέτριας σοβαρότητας και την ταλαιπώρησαν για περίοδο 3-4 εβδομάδων από το ατύχημα. VIII. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΩΝ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΩΝ 156. Σύμφωνα με τη νομολογία του Ανώτατου Δικαστηρίου οι ζημιές που έχουν αποκρυσταλλωθεί μέχρι τη δίκη και ο αριθμητικός υπολογισμός τους είναι δυνατός, επιδικάζονται ως ειδικές αποζημιώσεις. Οι μελλοντικές απώλειες, δαπάνες και οι αποζημιώσεις για πόνο, ταλαιπωρία και απώλεια της προσωπικής άνεσης συναποτελούν και επιδικάζονται υπό τη μορφή γενικών αποζημιώσεων (Jamal Ismail v. Αντωνίου κ.ά. Πολ. Εφ. 333/2009 12.2.2014, ECLI:CY:AD:2014:A107 και Κυριακή Κολάνη ν. Δημήτρη Ταμπούρα

(2001)1 ΑΑΔ 1108). 157. Όσον αφορά την κατηγορία γενικών αποζημιώσεων, το Δικαστήριο δύναται να αποδώσει ποσό στη βάση τους αρχής τη αποκατάστασης (Alfa Concrete Public Company Ltd ν. Γλυκύ Πολ. Εφ. 316/13 21.7.20) και όχι τιμωρίας του παραβάτη. Η ατέλεια του χρήματος ως μέσου για αποκατάσταση δεν πρέπει να επενεργεί ως επαύξηση των αποζημιώσεων (Μαυρομετρή ν. Λουκά

(1995)1 ΑΑΔ 66). Στόχος των αποζημιώσεων είναι να αποδοθεί δικαιοσύνη στην απώλεια και στη ζημιά του διαδίκου που τραυματίστηκε χωρίς να εναποτίθεται υπέρμετρο βάρος στον αδικοπραγούντα (βλ. Ismail (ανωτέρω) και εκεί αναφερόμενες αποφάσεις). 158. Προς τούτο το Δικαστήριο καθοδηγείται από προηγούμενες αποφάσεις οι οποίες δεν αποτελούν δεσμευτικό προηγούμενο υπό την έννοια τους αρχής του stare decisis (Παναγή ν. Θεοδώρου

(1992)1 ΑΑΔ 1303). Η συνεχής μείωση τους αξίας του χρήματος λαμβάνεται σοβαρά υπόψη με τη νομολογία του Ανώτατου Δικαστηρίου να δείχνει σταθερή άνοδο του επιπέδου των γενικών αποζημιώσεων (βλ. Ismail (ανωτέρω), Παναγιώτου ν. Φραγκέσκου

(1999)1 ΑΑΔ 687, Λαγοπίδης ν. Αναστασίου Αναστασιάδη άλλως Τάσος Πολ. Εφ. 250/2011 28.5.2017, ECLI:CY:AD:2017:A180 και G&L Calibers Ltd v. Λεμεσιανού

(2003)1 ΑΑΔ 948) με το Ανώτατο Δικαστήριο να έχει τονίσει την ανάγκη για δίκαιη και φιλελεύθερη αποτίμηση του ανθρώπινου πόνου (Ismail (ανωτέρω) και εκεί αναφερόμενες αποφάσεις. Επομένως θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η πάροδος του χρόνου από την επιδίκαση αποζημιώσεων σε ανάλογα ατυχήματα σε παλαιότερα χρόνια Alfa Concrete Public Company Ltd ν. Γλυκύ Πολ. Εφ. 316/13 21.7.20). 159. Η αρχή τους αποκατάστασης εφαρμόζεται και σε σχέση με την κατηγορία των ειδικών αποζημιώσεων. Στα πλαίσια αυτά ο Ενάγοντας έχει το βάρος να αποδείξει με σαφή και συγκεκριμένη μαρτυρία τα κονδύλια που διεκδικεί ως ειδικές ζημιές με την απόδειξη τους να κυμαίνεται σε αυστηρά πλαίσια (Παναγιώτου ν. Φραγκέσκου κ.ά.

(1999)1 ΑΑΔ 687, Χαραλάμπους ν. Χαραλάμπους (Αρ.2)

(2012)1 ΑΑΔ 753). ΧΙ. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΩΝ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΩΝ

1. Ως προς τις ειδικές ζημιές, βρίσκω ότι στη βάση των παραδεκτών γεγονότων η Ενάγουσα υπέστη ειδική ζημιά ύψους €350 ως ιατρικά έξοδα του Δρ. Σιμιλλίδη και ύψους €48,50 ως έξοδα αγοράς φαρμάκων. Στη βάση των όσων έχω παραθέσει στις παραγράφους 60-69 πιο πάνω, βρίσκω ότι υπέστη ειδική ζημιά ύψους €135 για αγορά καινούριων γυαλιών και ύψους €450 για φυσιοθεραπείες. Συνεπώς, αποδέχομαι το συνολικό ποσό των €983,50 ως ειδικές ζημιές.
2. Ως προς τις γενικές αποζημιώσεις στην Χριστοφίνη ν. Φραντζή Πολ. Εφ. 328/11, 31.5.17, η εφεσίλβητη υπέστη διάστρεμμα αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης και αιμωδίες άνω άκρων, θλάση προσθίου θωρακικού τοιχώματος και μώλωπες στην περιοχή στέρνου. Έγινε θεραπεία με τοποθέτηση αυχενικού κολλάρου για 15 μέρες, αναλγητικά και αντιφλεγμονώδη φάρμακα, φυσιοθεραπεία και ανάπαυση. Περαιτέρω, έγινε αποδεχτό ότι υπήρχαν κατάλοιπα κατά το χρόνο έκδοσης της απόφασης υπό μορφή άλγους, δυσκαμψίας του αυχένα και αιμωδίες των άνω άκρων κατά τις αλλαγές του καιρού ή αρκετής κούρασης. Το Δικαστήριο έκρινε ότι το ποσό των €7000 ήταν εύλογο υπό τις περιστάσεις. Η πιο πάνω υπόθεση είναι σαφώς σοβαρότερη με δεδομένη την ύπαρξη μόνιμων καταλοίπων αρκετά χρόνια μετά το ατύχημα.
3. Στην Ιωαννίδου ν. Αναστασίου Πολ. Εφ. 15/11 11.9.17 το τραύμα του Εφεσίβλητου συνίστατο σε κάκωση θωρακοοσφυϊκής μοίρας σπονδυλικής στήλης, η οποία του προκάλεσε άλγος και περιορισμό των κινήσεων της συγκεκριμένης μοίρας. Έμεινε δύο μέρες στο Νοσοκομείο, εξήλθε φέροντας ειδική ζώνη, υποβλήθηκε σε φυσιοθεραπεία και αξονική τομογραφία και του δόθηκαν αντιφλεγμονώδη και αναλγητικά. Του χορηγήθηκε αναρρωτική άδεια για δύο μήνες, από 30.9.2006 μέχρι 30.11.
4. Δεν φαίνεται να έμεινε οποιοδήποτε κατάλοιπο στον Εφεσίβλητο. Κρίθηκε ότι το ποσό των €5500 που επιδικάστηκε από το πρωτόδικο Δικαστήριο υπό τύπον γενικών αποζημιώσεων υπέρ του Εφεσίβλητου ήταν υψηλό αλλά όχι υπερβολικό. Η πιο πάνω υπόθεση είναι σαφώς σοβαρότερη με δεδομένη την έκταση του εύρους των θεραπευτικών παρεμβάσεων συγκριτικά με την υπό κρίση περίπτωση, την μεγαλύτερη χρονική περίοδο αποθεραπείας και την περίοδο νοσηλείας.
5. Στην υπόθεση Στεφάνου ν. Αντωνίου Πολ. Εφ. 508/12 17.12.18 για (α) σοβαρής μορφής εγκεφαλική διάσειση, (β) διάστρεμμα αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης πρώτου βαθμού, (γ) θλάση θώρακος και θωρακικής μοίρας και (δ) θλάση δεξιού μηρού, επιδικάστηκε ποσό €6.000,
6. Στην Alfa Concrete Public Company Ltd ν. Γλυκύ Πολ. Εφ. 316/13 21.7.20, ο εφεσίβλητος υπέστη βαθύ θλαστικό τραύμα στο τριχωτό της κεφαλής, εγκεφαλική διάσειση, διάστρεμμα αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης, έντονο πονοκέφαλο, ζαλάδες και ίλιγγο, αλλά και διαταραχή μνήμης και αδυναμία συγκέντρωσης ως εκ των οποίων του έγινε συρραφή του τραύματος, του χορηγήθηκε προστατευτικό κολλάρο για τον αυχένα, εμβόλιο τετάνου, αντιβίωση και παυσίπονα. Πρόσθετα, είχε μυϊκό σπασμό στην αυχενική περιοχή και την ωμοπλάτη, ενώ υπήρχε και τοπική ευαισθησία και περιορισμός κινητικότητας. Καθόρισε ως δίκαιο ποσό αυτό των €6000 η οποία επικυρώθηκε από το Ανώτατο. Οι ως άνω υποθέσεις είναι επίσης σοβαρότερες με δεδομένη τη σοβαρότερη φύση των εκεί τραυμάτων.
7. Στην Χριστοδούλου ν. Hoffer Πολ. Έφ. Αρ. 263/2012, ημερ. 10.1.2018, η εφεσείουσα συνεπεία ατυχήματος διαγνώστηκε με κάκωση του αυχένα, τραυματισμό στην περιοχή του θώρακα και φούσκωμα στο πηγούνι. Την επόμενη μέρα του ατυχήματος επισκέφθηκε τα εξωτερικά ιατρεία του Γενικού Νοσοκομείου Λάρνακας όπου παραπονέθηκε για πόνο στον αυχένα, κεφαλαλγία και ζάλη. Της χορηγήθηκε φαρμακευτική αγωγή και της συστήθηκε να χρησιμοποιεί κολάρο αυχένος. Την 21.6.2008 επισκέφθηκε τον Δρα Σεργίου, ορθοπεδικό ιατρό, ο οποίος διέγνωσε κάκωση του αυχένα, με τις κινήσεις αυτού να είναι επώδυνες και περιορισμένες. Παρουσίαζε ζάλη και κεφαλαλγία. Της χορηγήθηκε φαρμακευτική αγωγή. Εξετάστηκε ξανά από τον Δρα Σεργίου στις 10.7.2008, 19.7.2008 και 25.8.
8. Κατά την τελευταία εξέταση, η βελτίωση της κατάστασης της ήταν ικανοποιητική, εξακολουθούσε όμως να παραπονείται για ελαφριά ζάλη. Τα συμπτώματα ζάλης διήρκησαν για δύο με τρεις μήνες περίπου μετά το ατύχημα, όπως έκρινε το πρωτόδικο Δικαστήριο. Επιπλέον, 6 μήνες μετά το ατύχημα, εξετάστηκε από ειδικό νευρολόγο κατόπιν παραπομπής από τον ειδικό ορθοπεδικό χειρούργο που την παρακολουθούσε. Το Εφετείο επικύρωσε την απόφαση του πρωτόδικου Δικαστηρίου για γενικές αποζημιώσεις ύψους €
9. Όπως ορθά σημειώνει ο κος Ανδρέου, η εν λόγω υπόθεση είναι σαφώς σοβαρότερη από την υπό κρίση περίπτωση εφόσον 6 μήνες μετά το ατύχημα αποζητούσε θεραπεία και υποβαλλόταν σε ιατρικές εξετάσεις.
10. Το Δικαστήριο δεν δύναται ευλόγως να αντλήσει καθοδήγηση από την απόφαση Κεζαρίδης ν. Κωνσταντίνου Πολ. Έφ. 12058, 21.2.2007 στην οποία ο ευπαίδευτος συνήγορος της Ενάγουσας με έχει παραπέμψει, εφόσον εκεί οι τραυματισμοί ήταν σαφώς σοβαρότεροι. Ειδικότερα, υπήρχαν κακώσεις στο κεφάλι, εγκεφαλική διάσειση με τις ακτινογραφίες να δεικνύον ευθειασμό και σπονδ