EFTYCHIOS PARPAS (CONSTRUCTION) LTD ν. Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας, Αρ. Αγωγής: 3268/18, 28/3/2023

(1)/2001 και διεξήγαν εργοληπτικές εργασίες. Οι Εναγόμενοι ως εκ της ιδιότητας τους ήταν νομικά υπεύθυνοι για τις υποθέσεις της Κυπριακής Δημοκρατίας. ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΑΙΤΗΣΗΣ Δυνάμει γραπτής συμφωνίας ημερομηνίας 27/07/2011, οι Ενάγοντες συμφώνησαν να αναλάβουν έναντι αμοιβής του ποσού των €1.863.000 πλέον ΦΠΑ και έναντι άλλου ποσού, την υποχρέωση να εκτελέσουν και να συντηρήσουν το υπαίθριο αμφιθέατρο του Δήμου Ιδαλίου και σύμφωνα με τα έγγραφα της συμφωνίας, ήτοι όροι συμβολαίου, τεχνικές προδιαγραφές και τα σχέδια που ετοιμάστηκαν. Οι όροι του συμβολαίου ήταν 'οι όροι του συμβολαίου μέρος Ι Γενικοί όροι μέρος ΙΙ-Ειδικοί όροι'. Στο άρθρο 2 της συμφωνίας, καθορίζεται ότι τα έγγραφα που αποτελούν τη συμφωνία είναι τα ακόλουθα: (α) η προσφορά (β) τα δελτία ποσοτήτων (γ) οι όροι του συμβολαίου (δ) οι τεχνικές προδιαγραφές (ε) τα σχέδια (στ) η ειδοποίηση αποδοχής προσφοράς (ζ) η τραπεζική εγγύηση συμβολαίου (η) άλλοι όροι και έγγραφα που συμφωνήθηκαν και καταγράφονται. Η συμφωνία προέβλεπε μεταξύ άλλων τα ακόλουθα: -Από καιρού εις καιρό και υπό τις καθορισμένες από τη συμφωνία προϋποθέσεις, κατά την εκτέλεση των εργασιών, ο μηχανικός και/ή ο αρχιτέκτονας θα εξέδιδε πιστοποιητικό ενδιάμεσης πληρωμής δηλώνοντας το ποσό της πληρωμής το οποίο θα θεωρούσε πληρωτέο στους Εναγόμενους για μεταξύ άλλων, μόνιμες εργασίες που εκτελέστηκαν, υλικά επί τόπου, αναπροσαρμογές τιμών και οποιοδήποτε άλλο ποσό θα δικαιούνταν να πληρωθούν οι Ενάγοντες σύμφωνα με το συμβόλαιο ή αλλιώς και σε τέτοια περίπτωση οι Εναγόμενοι όφειλαν εντός 28 ημερών από την ημερομηνία παράδοσης του εκάστοτε ενδιάμεσου πιστοποιητικού σε αυτούς ή στην περίπτωση του πιστοποιητικού τελικής πληρωμής και/ή του τελικού πιστοποιητικού εντός 56 ημερών, να πληρώνουν τους Ενάγοντες το ποσό που πιστοποιήθηκε ότι ήταν πληρωτέο προς αυτούς. -Ο μηχανικός και/ή αρχιτέκτονας θα είχε δικαίωμα να εκδίδει οδηγίες για τροποποίηση της φύσης, ποιότητας ή ποσότητας του έργου ή μέρους του και οι Ενάγοντες θα εκτελούσαν τέτοιες οδηγίες και σε τέτοιαν περίπτωση οι τροποποιήσεις που θα ζητούνταν από τον μηχανικό θα επιμετρούνταν και εκτιμούνταν από τον μηχανικό και/ή από τον επιμετρητή ποσοτήτων και θα λαμβάνονταν υπόψη στις πληρωμές. -Σε περίπτωση αναθεώρησης του δείκτη ωρομισθίων οικοδομικών επαγγελμάτων και/ή του σκυροδέματος και/ή του πετρελαίου και/ή του σιδήρου από τη βασική ένδειξη που αναφέρεται στη συμφωνία θα προστίθετο ή θα αφαιρείτο από το ποσό που θα οφειλόταν στους Ενάγοντες το ποσό που θα υπολογιζόταν με βάση την εξίσωση που καθορίζεται στη συμφωνία. -Οι Εναγόμενοι υπό τις καθοριζόμενες από τη συμφωνία προϋποθέσεις, θα είχαν δικαίωμα να λύσουν την εργοδότηση των Εναγόντων, οπόταν οι Εναγόμενοι θα είχαν δικαίωμα να εργοδοτήσουν άλλον εργολάβο για τη συμπλήρωση του έργου. -Σε περίπτωση λύσης της εργοδότησης των Εναγόντων, ο μηχανικός και/ή αρχιτέκτονας όφειλε να πιστοποιήσει το ποσό της εργασίας και/ή κέρδους και/ή υλικών επί τόπου που δεν θα είχαν χρησιμοποιηθεί και/ή μηχανημάτων εργολάβου και/ή προσωρινών έργων κατά τη λύση θα είχαν εκτελεσθεί και/ή κερδηθεί από τους Ενάγοντες. -Οι Ενάγοντες θα αποκτούσαν δικαίωμα πληρωμής μετά τη λήξη της περιόδου ευθύνης για ελαττώματα και/ή μετά που ο μηχανικός και/ή αρχιτέκτονας θα εξακρίβωνε τις ζημιές και/ή έξοδα που θα είχαν υποστεί οι Ενάγοντες και θα πιστοποιούσε υπό τις καθορισμένες από τη συμφωνία προϋποθέσεις, το ποσό που οι Ενάγοντες θα δικαιούνταν να πληρωθούν. -Μετά τη λήξη της περιόδου ευθύνης ο μηχανικός και/ή αρχιτέκτονας θα εξέδιδε το πιστοποιητικό τελικής πληρωμής και/ή πιστοποιητικό τελικού λογαριασμού με το οποίο θα καθόριζε το υπόλοιπο που θα οφειλόταν από τους Εναγόμενους προς τους Ενάγοντες ή από τους Ενάγοντες προς τους Εναγόμενους. -Σε περίπτωση παράλειψης των Εναγομένων να πληρώσουν τους Ενάγοντες εντός της περιόδου που καθορίζεται από τη συμφωνία, οι Εναγόμενοι οφείλουν να καταβάλλουν στους Ενάγοντες τόκο υπερημερίας για τα ποσά αυτά που θα παρέμειναν απλήρωτα, από την ημερομηνία που έπρεπε να πληρώσουν. Σύμφωνα με τους όρους του συμβολαίου, οι Εναγόμενοι διόρισαν μηχανικό του έργου τους αρχιτέκτονες Σπυρίδης και Σπυρίδης και διόρισαν επιμετρητή ποσοτήτων τον Κ. Π. και επιθεωρήτρια για το έργο την κα Χ. «Με βάση τους όρους συμφωνίας, οι Ενάγοντες εξέδωσαν στις 12/07/2011 προς όφελος των Εναγομένων, δύο τραπεζικές εγγυήσεις επί της Τράπεζας Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ ως ακολούθως: -Εγγυητική Επιστολή Προκαταβολής ύψους €181.571,00 με αριθμό 00193-02-0148962 και -Εγγυητική Επιστολή Πιστής Εκτέλεσης ύψους €186.300,00 με αριθμό 00193-02-0148954». Ως ημερομηνία έναρξης του έργου, καθορίστηκε η 29/08/2011 και ως ημερομηνία αποπεράτωσης του έργου, η 28/02/

1. Οι Ενάγοντες προσήλθαν κανονικά και άρχισαν τις εργασίες που ανέλαβαν στον χρόνο που προέβλεπε η συμφωνία. Στις 05/03/2013 οι Εναγόμενοι εισήλθαν στο χώρο του έργου και προχώρησαν στη λύση της εργοδότησης των Εναγομένων. Μετά τη λύση, προχώρησαν στην κατάσχεση εγγυητικών. Από την έναρξη των εργασιών, είχαν εκδοθεί 10 πιστοποιητικά ενδιάμεσης πληρωμής τα οποία ξοφλήθηκαν από τους Εναγόμενους. Οι Ενάγοντες υπέβαλαν προσχέδιο τελικού λογαριασμού και/ή όλα τα απαραίτητα στοιχεία που απαιτούνται από τη συμφωνία για την ετοιμασία τελικού λογαριασμού και καθορισμού του ποσού που οι Ενάγοντες θα δικαιούνταν να πληρωθούν βάσει της συμφωνίας. Συναντήθηκαν με τον μηχανικό και τον επιμετρητή ποσοτήτων και προέβαλαν πρόσθετα στοιχεία που τους ζητήθηκαν και συμφώνησαν τον τελικό λογαριασμό για τις εργασίες που εκτέλεσαν μέχρι την ημερομηνία λύσης της εργοδότησης τους. Ως αποτέλεσμα των όσων αναφέρονται στην αμέσως προηγούμενη παράγραφο συμφωνήθηκε ότι οι Ενάγοντες δικαιούνται να πληρωθούν €293.047,68 όπως με λεπτομέρεια αναφέρεται πιο κάτω: Εκτελεσθείσα Εργασία €585.691,80 Αυξομειώσεις Τιμών €5.536,99 Αποδέσμευση κράτησης €57.193,68 Προκαταβολή και/ή επιστροφή ποσού κατασχεθείσας εγγυητικής που αναφέρεται στην παράγραφο 13.1 ανωτέρω €181.571,00 Επιστροφή κατασχεθείσας εγγυητικής πιστής εκτέλεσης που αναφέρεται στην παράγραφο 13/2 ανωτέρω €186.300,00 Σύνολο €1.016.293,47 Μείον ποσό που πληρώθηκε €723.245,79 Υπόλοιπο οφειλόμενο €293.047,68» Στις 07/11/2016 ο μηχανικός εξέδωσε πιστοποιητικό πληρωμής με ένδειξη 'τελικός λογαριασμός' για να πληρωθούν οι Ενάγοντες το ποσό των €293.047,
2. Οι Εναγόμενοι έπρεπε να πληρώσουν τον τελικό λογαριασμό μέχρι 02/01/
3. Δεν πλήρωσαν τον λογαριασμό κατά παράβαση της συμφωνίας εντός της καθορισμένης προθεσμίας. Στις ή γύρω στις 04/11/2016, ο μηχανικός και/ή ο επιμετρητής ποσοτήτων επιβεβαίωσαν ότι: Ως αποτέλεσμα του τερματισμού της λύσης της εργοδότησης των Εναγόντων και της εργοδότησης άλλης εργοληπτικής εταιρείας για να εκτελέσει και/ή συμπληρώσει το έργο, οι Ενάγοντες είχαν οικονομικό όφελος €87.431,04 και ότι το δικαίωμα των Εναγομένων για αποκοπή αποζημιώσεων για καθυστερήσεις έχει απωλεσθεί λόγω πρόσθετων εργασιών που ανέθεσαν στην εργοληπτική εταιρεία που εργοδότησαν για να εκτελέσει και/ή συμπληρώσει το έργο. Με επιστολή των δικηγόρων ημερομηνίας 07/07/2017 τους κάλεσαν να πληρώσουν τον λογαριασμό. Επί του οφειλόμενου ποσού στη βάση των όρων της συμφωνίας, δικαιούνται τόκους υπερημερίας. Εναλλακτικά οι Εναγόμενοι πλούτησαν αδικαιολόγητα από τις υπηρεσίες των Εναγόντων και/ή την εκτέλεση των εργασιών από τους Ενάγοντες και οι Ενάγοντες, σύμφωνα με τις αρχές του αδικαιολόγητου πλουτισμού και/ή τις αρχές του δικαίου της αποκατάστασης, δικαιούνται αποζημίωση σύμφωνα με την παράγραφο 22 πιο πάνω. Εναλλακτικά οι Ενάγοντες δικαιούνται σε εύλογη αμοιβή για τις υπηρεσίες τους προς τους Εναγόμενους και/ή την εκτέλεση των εργασιών από τους Ενάγοντες σύμφωνα με την παράγραφο 22 πιο πάνω. ΕΚΘΕΣΗ ΥΠΕΡΑΣΠΙΣΗΣ Ο Εναγόμενος έχει καταχωρήσει Υπεράσπιση στην αγωγή. Είχε εγείρει προδικαστική ένταση ότι η αγωγή καταχωρήθηκε πρόωρα διότι δεν έχει ακόμη αποφασίσει η αρμόδια αρχή σε σχέση με το οφειλόμενο ποσό. Επί της ουσίας αρνούνται την ουσία των ισχυρισμών της Ενάγουσας και την καλούν σε αυστηρή απόδειξη των ισχυρισμών της. Οι Εναγόμενοι αρνούνται την παράγραφο 5 της έκθεσης απαίτησης των Εναγόντων ως αυτή είναι διατυπωμένη και θέτουν τους Ενάγοντες σε αυστηρή απόδειξη των ισχυρισμών τους. Ισχυρίζονται δε ότι τα πραγματικά γεγονότα είναι τα ακόλουθα: -Την 27/07/2011 υπογράφηκε συμφωνία μεταξύ της Επαρχιακής Διοίκησης Λευκωσίας και της εταιρείας EFTYCHIOS PARPAS Ltd για το έργο «Ανέγερση Υπαίθριου Αμφιθεάτρου στον Δήμο Ιδαλίου» για το ποσό των €1.863.000.000 πλέον ΦΠΑ με διάρκεια σύμβασης 18 μηνών. -Το έργο συγχρηματοδούνταν από το Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης. -Η έναρξη των εργασιών καθορίστηκε στις 29/08/2011 με ημερομηνία παράδοσης την 28/02/
4. Οι Εναγόμενοι αρνούνται τις παραγράφους 6, 7 και 8 της έκθεσης απαίτησης των Εναγόντων ως αυτές είναι διατυπωμένες και θέτουν τους Ενάγοντες σε αυστηρή απόδειξη των ισχυρισμών τους. Ισχυρίζονται δε ότι τα πραγματικά γεγονότα είναι αυτά που εμφαίνονται στη συμφωνία των Εναγόντων με τους Εναγόμενους. Οι Εναγόμενοι ειδικότερα αναφέρουν τα εξής: -Όσον αφορά το στοιχείο 8.1, οι Εναγόμενοι ισχυρίζονται ότι το εν λόγω έργο το οποίο είναι συγχρηματοδοτούμενο από ευρωπαϊκά κονδύλια, κάθε πιστοποιητικό πληρωμής που υπέβαλε ο εργολάβος ελεγχόταν αρχικά από τον επιμετρητή ποσοτήτων, στη συνέχεια από την επιθεωρήτρια εργοταξίου και στη συνέχεια υπογραφόταν κατάλληλα και προωθούνταν προς τον συντονιστή του έργου για τελικό έλεγχο και υπογραφή. Παραπέμπουν δε στη συμφωνία των μερών και συγκεκριμένα στα άρθρα 60.1, 60.2, 60.5 και 6.
5. -Όσον αφορά το στοιχείο 8.2 οι Εναγόμενοι παραπέμπουν στα άρθρα 51.1, 51.2 και 51.3 της συμφωνίας. -Όσον αφορά το στοιχείο 8.3 οι Εναγόμενοι παραπέμπουν στο άρθρο 70 της συμφωνίας και αντιτείνουν και ισχυρίζονται ότι στην προκειμένη περίπτωση εφαρμοζόταν μόνο για εργατικά βάσει και του παραρτήματος 2 των όρων προσφοράς, έγγραφο το οποίο επιφυλάσσονται να προσκομίσουν κατά την ακροαματική διαδικασία. -Όσον αφορά το στοιχείο 8.4 οι Εναγόμενοι παραπέμπουν στο άρθρο 63.1 της συμφωνίας. -Όσον αφορά τα στοιχεία 8.4.1, 8.4.2 και 8.5 οι Εναγόμενοι παραπέμπουν στα άρθρα 63.2 και 63.3 της συμφωνίας. Συγκεκριμένα το στοιχείο 8.4.1 το οποίο αφορά το άρθρο 63.2 αναφέρει ότι ο μηχανικός του έργου πρέπει να προσδιορίσει το ποσό εργασίας που εκτελέστηκε μέχρι τη λύση της εργοδότησης για μελλοντικούς σκοπούς και όχι να την πιστοποιήσει. Επιπρόσθετα, το άρθρο 63.3 συνοπτικά αναφέρει μεταξύ άλλων, ότι ο εργοδότης δεν θα έχει υποχρέωση να πληρώσει στον εργολάβο οποιοδήποτε πρόσθετο ποσό αναφορικά με τη συμφωνία, μέχρι τα έξοδα για την εκτέλεση, συμπλήρωση και επιδιόρθωση των ελαττωμάτων, οι ζημιές ή ποινικές ρήτρες για καθυστέρηση στη συμπλήρωση και όλα τα άλλα έξοδα που έχει υποστεί ο εργοδότης έχουν εξακριβωθεί και το αντίστοιχο ποσό έχει πιστοποιηθεί από τον μηχανικό του έργου. -Όσον αφορά το στοιχείο 8.6 οι Εναγόμενοι παραπέμπουν στο άρθρο 60.10 της συμφωνίας. -Οι Εναγόμενοι επιφυλάσσονται να αναφερθούν με περισσότερη λεπτομέρεια στα άρθρα, στους όρους, στο περιεχόμενο και την ερμηνεία της συμφωνίας και των σχετικών εγγράφων κατά την ακροαματική διαδικασία. Θέτουν τους Ενάγοντες σε αυστηρή απόδειξη των ισχυρισμών τους. Οι Εναγόμενοι αντιτείνουν και ισχυρίζονται ότι τα πραγματικά γεγονότα είναι τα ακόλουθα: -Η έναρξη των εργασιών καθορίστηκε στις 29/08/2011 με ημερομηνία παράδοσης την 28/02/
6. -Μετά την παρέλευση ενός έτους και ενώ είχε παρατηρηθεί αρκετή καθυστέρηση στην πρόοδο των εργασιών, άρχισε να εμφανίζεται πρόβλημα στις οικονομικές δυνατότητες της εργοληπτικής εταιρείας. Συνεπεία τούτου, δημιουργήθηκε θέμα μείωσης της ποιότητας και του ρυθμού εκτέλεσης εργασιών. -Λόγω των ανωτέρω, έγιναν συναντήσεις και ανταλλαγή αλληλογραφίας μεταξύ του εργοδότη και του εργολάβου. Παρά ταύτα, αν και δόθηκε στον εργολάβο χρόνος αυτός δεν εξηύρε λύση με αποτέλεσμα τη λύση της εργοδότησης στις 05/03/2013 καθώς και εξαργύρωση των εγγυητικών πιστής εκτέλεσης και προκαταβολής που είχε υποβάλει ο εργολάβος. -Μέχρι το σημείο εκείνο, η εκτελεσθείσα εργασία βάσει του δελτίου ποσοτήτων της συμφωνίας, ανερχόταν σε 28% της συνολικής η οποία μπορεί να αναχθεί σε 12 μήνες καθυστέρησης. -Στη συνέχεια αποφασίστηκε να πραγματοποιηθούν διορθώσεις και επικαιροποίηση των σχεδίων, δελτίων ποσοτήτων και όρων προσφοράς με σκοπό την εκ νέου προσφοροδότηση του έργου, ώστε να ολοκληρωθεί μέσα στα χρονικά πλαίσια της προγραμματικής περιόδου χρηματοδότησης από τα ευρωπαϊκά ταμεία. Για λόγους επίσπευσης του έργου, η διάρκεια στο νέο συμβόλαιο ορίστηκε σε μήνες. Συνεπεία τούτου, προέβησαν σε εκ νέου συναντήσεις με τους αρμόδιους φορείς για τις ενέργειες στις οποίες θα ακολουθούσαν. -Υπό το φως των ανωτέρω, ο εργοδότης υπέστη ζημιές οι οποίες μεταξύ άλλων αφορούσαν επιπλέον ωρομίσθια δημοσίων υπαλλήλων, έξοδα για την ασφάλεια για κάλυψη του εργοταξίου, έξοδα για εργοδότηση επιθεωρήτριας μετά το πέρας της συμβατικής ημερομηνίας παράδοσης, επιπρόσθετη πληρωμή των μελετητών του έργου τόσο για την ετοιμασία νέων όρων προσφοράς όσο και την επιπρόσθετη επίβλεψη του νέου κατασκευαστικού συμβολαίου. -Οι Εναγόμενοι επιφυλάχθηκαν να αναφερθούν με λεπτομέρεια σε όσα διαδραματίστηκαν, να προσκομίσουν τη σχετική αλληλογραφία, έγγραφα και λεπτομέρειες σε σχέση με τις ζημιές που έχουν υποστεί κατά την ακροαματική διαδικασία. Οι Εναγόμενοι ουδέποτε συμφώνησαν ότι οι Ενάγοντες δικαιούνται επιστροφή του ποσού των €293.047,68 και το υπό αναφορά ποσό συμφωνήθηκε μόνο μεταξύ του εργολάβου, επιμετρητή ποσοτήτων, μηχανικού του έργου, επιθεωρήτρια του εργοταξίου και όχι με τον συντονιστή που είναι το αρμόδιο πρόσωπο έγκρισης της πληρωμής. Το ότι δεν εξασφάλισαν την απαιτούμενη έγκριση, προκύπτει εξαιτίας της μη υπογραφής του πιστοποιητικού λογαριασμού του συντονιστή. Δεν γίνεται μνεία σε χρονικά περιθώρια πληρωμής, αφού έχει διαταραχθεί η κανονική εξέλιξη του έργου και συνέπεια. Επήλθε λύση της συμφωνίας. Χρονικά περιθώρια στη συμφωνία εφαρμόζονται μόνο, όταν έχει ολοκληρωθεί το έργο και στην περίπτωση της λύσης της εργοδότησης δεν υπάρχει τέτοια υποχρέωση. Κατά τον έλεγχο του τελικού λογαριασμού που είχαν υποβάλει οι Ενάγοντες, διαπιστώθηκαν λάθη και παραλείψεις. Μεταξύ άλλων, δεν είχαν πραγματοποιηθεί αποκοπές για τη ζημιά που είχε υποστεί ο εργοδότης εξαιτίας της λύσης της συμφωνίας, π. χ. οι επιπρόσθετες ποσότητες σε εργασίες εκσκαφών οπλισμού επιχωματώσεων και αποκοπών για κακοτεχνίες. Προγραμματίστηκαν συναντήσεις για να επιδιορθωθούν κακοτεχνίες και για την ετοιμασία έκθεσης από τον εργολάβο, για το πρόβλημα της χρηματοδότησης του έργου ώστε δικαιολογημένα να αξιώνει την εν λόγω πληρωμή. Δεν υπέβαλε τέτοια έκθεση για να δικαιολογεί απαίτηση πληρωμής. Η αγωγή είναι πρόωρη επειδή δεν έχει αποκρυσταλλωθεί επιστροφή οποιουδήποτε ποσού στους Ενάγοντες. Το ποσό που αξιώνουν είναι εξωπραγματικό και υπερβολικό. ΜΑΡΤΥΡΙΑ Με το παράρτημα Α κατατέθηκαν τα ακόλουθα παραδεκτά γεγονότα:
7. Οι Ενάγοντες είναι εταιρεία εγγεγραμμένη στο Τμήμα του Εφόρου Εταιρειών με αρ. εγγραφής ΗΕ
9. Στις 27/07/2011 τα μέρη υπέγραψαν συμφωνία για την ανάθεση στους Ενάγοντες, της ανέγερσης υπαίθριου αμφιθεάτρου στον Δήμο Ιδαλίου. Κατά την εν λόγω συμφωνία, τα πιο κάτω αποτελούν μέρος της συμφωνίας: η προσφορά, τα δελτία ποσοτήτων, οι όροι του συμβολαίου, οι τεχνικές προδιαγραφές, τα σχέδια, η ειδοποίηση αποδοχής προσφοράς, η τραπεζική εγγύηση συμβολαίου.
10. Βάσει του τόμου Α, οδηγίες προς οικονομικούς φορείς, οι αρχιτέκτονες Σπυρίδης & Σπυρίδης, ήταν μελετητές του έργου και λειτουργούσαν ως μηχανικός του έργου.
11. Βάσει του τόμου Α, οδηγίες προς οικονομικούς φορείς, οι «Ανδρέας Πολυκάρπου, Bond Foster & Polycarpoy», ήταν επιμετρητές ποσοτήτων του έργου και λειτουργούσαν ως επιμετρητής ποσοτήτων του έργου.
12. Οι Εναγόμενοι διόρισαν την κα Ο. Χ. ως επιθεωρήτρια εργοταξίου.
13. Στις 12/07/2011 οι Ενάγοντες εξέδωσαν προς όφελος των Εναγόντων εγγυητική επιστολή προκαταβολής ύψους €181.157,00 με αριθμό 00193-02-0148963 και με ημερομηνία λήψης 30/03/
15. Στις 12/07/2011 οι Ενάγοντες εξέδωσαν προς όφελος των Εναγόντων εγγυητική επιστολή πιστής εκτέλεσης ύψους €186.300,00 με αριθμό 00193-02-0148954 και με ημερομηνία λήξης 30/03/
17. Ως ημερομηνία έναρξης του έργου, καθορίστηκε η 29/08/2011 και ως ημερομηνία αποπεράτωσης η 28/02/
19. Στις 05/03/2013 οι Εναγόμενοι, προχώρησαν στη λύση της εργοδότησης των Εναγόντων.
20. Αμέσως μετά τη λύση της εργοδότησης των Εναγόντων, οι Εναγόμενοι εξαργύρωσαν την εγγυητική επιστολή προκαταβολής στις 09/04/2013 και την εγγυητική πιστής εκτέλεσης στις 15/03/
21. Πρώτος μάρτυρας των Εναγόντων, ήταν ο διευθυντής του έργου Λ. Λ. Η γραπτή συμφωνία συνομολογήθηκε στις 27/07/2021 για την εκτέλεση έργου υπαίθριου αμφιθέατρου στον Δήμο Ιδαλίου με τίμημα €1.863.
22. Επιβεβαίωσε τα γεγονότα που καταγράφονται στην έκθεση απαιτήσεως πιο πάνω. Ανέφερε μεταξύ άλλων, ότι μέχρι την 28/02/2013 είχαν εκδοθεί 10 πιστοποιητικά ενδιάμεσης πληρωμής και γι' αυτά τα πιστοποιητικά, ετοίμαζαν Αιτήσεις. Τις Αιτήσεις τις επιθεωρούσε η επιθεωρήτρια, ο επιμετρητής ποσοτήτων και στην περίπτωση που είχαν παρατηρήσεις, προέβαιναν σε τέτοιες παρατηρήσεις. Κατά τη λύση της εργοδότησης, όλη η εκτελεσθείσα εργασία ήταν καταμετρημένη. Μετά τη συμπλήρωση του έργου ετοίμασε προσχέδιο τελικού λογαριασμού και το υπέβαλε στους Εναγόμενους, είχε ελεγχθεί από την επιθεωρήτρια και από τον επιμετρητή ποσοτήτων. Η επιθεωρήτρια έκανε μετρήσεις επί τόπου και ο επιμετρητής έλεγχο των ποσοτήτων της εκτελεσθείσας εργασίας. Συναντήθηκε με τον διευθυντή των Εναγόντων Ε.Π. Ετοίμασε το προσχέδιο του τελικού λογαριασμού το οποίο υπέβαλε στους Εναγομένους και ελέγχθηκε από την επιθεωρήτρια και τον επιμετρητή ποσοτήτων. Η επιθεωρήτρια έκανε μετρήσεις στο έργο επί τόπου και έλεγχο των ποσοτήτων της εκτελεσθείσας εργασίας σε συνεννόηση με τον επιμετρητή ποσοτήτων. Ο διευθυντής των Εναγόντων Ε. Π. συναντήθηκε με τον επιμετρητή ποσοτήτων και συζήτησαν το προσχέδιο που είχαν υποβάλει και στο πλαίσιο αυτό, συμφωνήθηκε μεταξύ άλλων ο τελικός λογαριασμός για τις εργασίες που οι Ενάγοντες εκτέλεσαν μέχρι την ημερομηνία λύσης της εργοδότησης τους. Στις 07/11/2016 ο μηχανικός κατόπιν εισήγησης του επιμετρητή, εξέδωσε το πιστοποιητικό πληρωμής με ένδειξη επί του εγγράφου 'ο τελικός λογαριασμός' για να δικαιούνται οι Ενάγοντες να πληρωθούν το ποσό των €293.047,
23. Αυτό είναι το ποσό που δικαιούνται να πληρωθούν. Ενημερώθηκε ότι παρά πολλών προσπαθειών που έγιναν για να πληρωθεί ο τελικός λογαριασμός, αυτές οι προσπάθειες ήταν ανεπιτυχείς. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι η λύση της συνεργασίας τους, επήλθε την 05/03/2013 λόγω του ΦΠΑ που κόπηκε και σταμάτησαν να πληρώνουν τον εργολάβο με την κρίση που ήρθε. Δεν μπορούσε να θυμηθεί το σύνολο της εκτελεσθείσας εργασίας την 05/03/2013 ώστε να αναφερθεί σε συγκεκριμένα στοιχεία. Σε σχέση με τα πιστοποιητικά πληρωμής, δεν είχαν χρονικά περιθώρια πληρωμής επειδή διαταράχθηκε η κανονική εξέλιξη του έργου και παρέπεμψε στο συμβόλαιο για διευκρινίσεις. Ήταν θέση του, ότι ο εργοδότης είχε συνολικό όφελος από την εργασία και αυτό προκύπτει από τα έγγραφα. Δεν συμφώνησε ότι δεν έχουν γίνει οι κατάλληλες αποκοπές από τη ζημιά που είχε υποστεί ο εργοδότης από τη λύση της σύμβασης. Στη συνάντηση ήταν παρούσα η επιθεωρήτρια, ο επιμετρητής και θεωρεί ότι υπήρχαν δύο αντιπρόσωποι της κυβέρνησης. Διαφώνησε ότι τον τελικό λογαριασμό θα πρέπει να τον υπογράψει ο συντονιστής του έργου. O Λ.Μ. (ΜΕ2) είναι δημοτικός γραμματέας του Δήμου Ιδαλίου και είχε εμπλοκή στο έργο στο στάδιο της μελέτης και της κατασκευής. Η μελέτη και επίβλεψη ανατέθηκε στους Spyrides & Spyrides Chartered Architects και Papadopoulos and associates και ο Π. Σ. ήταν υπεύθυνος της ομάδας συμβούλων και μελετητών. Για το ίδιο έργο, ο Δήμος συμβλήθηκε ξεχωριστά με το γραφείο 'Ανδρέας Πολυκάρπου' Bond Foster & Polycarpou και τους διόρισε ως επιμετρητές ποσοτήτων. Για την κατασκευή του έργου, υπογράφτηκε συμφωνία μεταξύ της Επαρχιακής Διοίκησης Λευκωσίας και των Εναγόντων κατόπιν δημοσίου διαγωνισμού που προκηρύχθηκε από την Επαρχιακή Διοίκηση Λευκωσίας και συμμετείχε στην επιτροπή παρακολούθησης του έργου ως εκπρόσωπος του Δήμου και λάμβανε μέρος στις συνεδρίες του εργοταξίου. Οι Ενάγοντες δεν προχωρούσαν ικανοποιητικά με την εκτέλεση του έργου και ως αποτέλεσμα αυτού, η Επαρχιακή Διοίκηση Λευκωσίας προχώρησε στη λύση της εργοδότησης των Εναγόντων. Εξαιτίας κακοτεχνιών που παρουσιάστηκαν στις εκτελεσθείσες εργασίες και ειδικά στις επιφάνειες μπετόν fair face, ο Δήμος Ιδαλίου ζήτησε από το αρχιτεκτονικό γραφείο, οι εργολάβοι να προβούν σε τροποποιήσεις για επιδιόρθωση κακοτεχνιών και αναβάθμισης της μελέτης που έκαναν. Οι σύμβουλοι ετοίμασαν νέα έγγραφα προσφοράς και αφού προκηρύχθηκε νέος διαγωνισμός και έγινε αξιολόγηση προσφορών, η Επαρχιακή Διοίκηση Λευκωσίας συμβλήθηκε και ανέθεσε τη συμπλήρωση του έργου στην εργοληπτική εταιρεία Multipro Ltd και υπογράφτηκε νέα συμφωνία μεταξύ των μερών και η εταιρεία Multipro, είχε υποχρέωση να συμπληρώσει τις εργασίες εντός 10 μηνών από την ημερομηνία εντολής έναρξης των εργασιών. Στην ουσία, οι σύμβουλοι αναγκάστηκαν να κάνουν επιπρόσθετη εργασία που αφορούσε την ετοιμασία νέων εγγράφων αξιολόγησης των προσφορών και τροποποιήσεις σε σχέση με την αρχική μελέτη. Στους όρους εντολής τους, ήταν η αξιολόγηση των νέων προσφορών εργολάβου που θα λάμβαναν. Ό,τι ζητήθηκε σε εκείνο το στάδιο της εργασίας, αξιολογήθηκε και πληρώθηκε. Η διαφωνία προέκυψε μεταγενέστερα στα πλαίσια της υλοποίησης του δεύτερου συμβολαίου που ούτε εκείνο προχώρησε κανονικά και απείλησαν οι σύμβουλοι να αποσυρθούν από το έργο. Η διαδικασία κατέληξε σε διαιτησία από τον Δήμο Ιδαλίου. Αναφορικά με τα επιπρόσθετα έξοδα, δεν αφορούσαν μόνο την επιδιόρθωση κακοτεχνιών των Εναγόντων, αλλά και τη βελτίωση του όρου αισθητικής και μείωση του κόστους συντήρησης που αφορούσε το συνολικό κτήριο. Η Ο. Χ. ΜΕ3 ήταν επιθεωρήτρια του εργοταξίου, πολιτικός μηχανικός και η Επαρχιακή Διοίκηση της ανέθεσε την παροχή υπηρεσιών πολιτικού μηχανικού για την εκτέλεση του έργου. Μέρος των καθηκόντων της, ήταν ο έλεγχος των Αιτήσεων πληρωμής που υπέβαλε ο εργολάβος του έργου. Καταμετρούσε την εκτελεσθείσα εργασία επί τόπου, προέβαινε σε διορθώσεις στην κάθε Αίτηση των Εναγόντων και ο επιμετρητής ετοίμαζε το πιστοποιητικό πληρωμής. Ο επιμετρητής της έστελνε το πιστοποιητικό πληρωμής για τελικό έλεγχο και υπογραφή και στη συνέχεια, το απέστελλαν στον μηχανικό που εξέδιδε την πληρωμή με κοινοποίηση στον επιμετρητή ποσοτήτων και συντονιστή του έργου. Όταν τερματίστηκε η εργοδότηση των Εναγόντων, προχώρησε σε επί τόπου λεπτομερή καταμέτρηση των εργασιών και κακοτεχνιών που είχαν εκτελέσει οι Ενάγοντες μέχρι την ημερομηνία λύσης της εργοδότησης. Η καταμέτρηση των εργασιών και των κακοτεχνιών, αποστάλθηκε στον μηχανικό και τον επιμετρητή ποσοτήτων για την ετοιμασία δελτίου ποσοτήτων. Όταν το έργο ανατέθηκε στον νέο εργολάβο, συνέχισε με τα ίδια καθήκοντα και απ' ό,τι γνωρίζει ο διευθυντής των Εναγόντων και του έργου Λ. Λ. συναντήθηκαν αρκετές φορές για να συζητήσουν τον τελικό λογαριασμό που υπέβαλαν οι Ενάγοντες. Στη συνάντηση που είχαν στις 12/01/2016, κατέληξαν σε συμφωνία για τον τελικό λογαριασμό και ο επιμετρητής με επιστολή ημερομηνίας 04/11/2016, ενημέρωσε τον μηχανικό του έργου για το ποσό του τελικού λογαριασμού και πώς αυτό έχει υπολογιστεί. Υπέβαλε ο επιμετρητής τον τελικό λογαριασμό στην Επαρχιακή Διοίκηση και με βάση την εισήγηση του επιμετρητή, υπέγραψε στις 07/11/
24. Η εταιρεία Multipro Ltd συμπλήρωσε τις εργασίες της στις 11/01/2016, ο μηχανικός πιστοποίησε την ουσιαστική συμπλήρωση και στις 11/01/2017 έγινε ο έλεγχος των εργασιών και στις 27/01/2017 ο αρχιτέκτονας απέστειλε το πιστοποιητικό ευθύνης ελαττωμάτων. Αντεξεταζόμενη ανέφερε ότι ανάμεσα στα καθήκοντα της, ήταν και η ενημέρωση του συντονιστή του έργου και είχε συνεργασία μαζί του για τη διόρθωση των πιστοποιητικών πληρωμής του έργου. Δεν είχε προβεί σε παρατηρήσεις και απλά καταμετρούσε την εργασία. Αναφορικά με τα πιστοποιητικά πληρωμής, αρχικά τα υπέγραψε ο επιμετρητής ποσοτήτων και μετά μπήκε νέα διαδικασία ότι δεν χρειαζόταν να υπογράψει ο επιμετρητής, αφού ο μηχανικός του έργου ήταν ο Π. Σ. Αρχικά εκείνη καταμετρούσε την εργασία και μετά απέστελλε το πιστοποιητικό στον επιμετρητή, ο οποίος διαβεβαίωνε την ποσότητα της εργασίας. Για να μην γίνεται διπλός έλεγχος της εργασίας, έστελνε πίσω το έγγραφο εάν συμφωνούσε ή όχι. Το υπέγραφε εάν ήταν σωστό και αυτό διαβιβαζόταν στον συντονιστή του έργου και στον μηχανικό του έργου για να κάνει την πληρωμή μετά. Όλα τα ηλεκτρονικά μηνύματα αποστέλνονταν στον συντονιστή του έργου. Της υποδείχθηκε το Τεκμήριο 5.2 το μέρος Γ και ανέφερε ότι δεν φέρει υπογραφή του συντονιστή και δεν γνωρίζει γιατί διότι δεν ενημερωνόταν για τις διεργασίες της πληρωμής από ένα σημείο και μετά. Ήταν θέση της, ότι δεν σημαίνει ότι το διατακτικό δεν ήταν ορθό, αλλά ότι ο συντονιστής δεν το έλεγξε ακόμη. Σε σχέση με τον τελικό λογαριασμό, υποβλήθηκε για έλεγχο και εγκρίθηκε από τον μηχανικό. Ο δικός της έλεγχος αφορά μόνο καταμέτρηση της εργασίας, δηλαδή κατά πόσο η εργασία έγινε ή όχι. Διαφώνησε ότι οι ενάγοντες δεν δικαιούνται πληρωμή επί του τελικού πιστοποιητικού. Ο ΜΕ4 Π. Σ. αρχιτέκτονας και διευθυντής της ομάδας των συμβούλων, ετοίμασε τη μελέτη του έργου και επέβλεπε την κατασκευή του. Μέρος των καθηκόντων του, ήταν η έκδοση πιστοποιητικών πληρωμής βάσει των οποίων πληρωνόταν ο εργολάβος για την εργασία που εκτελούσε και συνολικά είχε εκδώσει 10 πιστοποιητικά πληρωμής. Μετά την υποβολή Αίτησης πληρωμής του εργολάβου, η επιθεωρήτρια του εργοταξίου έλεγχε επί τόπου την εργασία και απέστελλε τις σημειώσεις της στον επιμετρητή ποσοτήτων και αφού αυτός έκανε τελικό έλεγχο, έκανε εισήγηση για πιστοποίηση του εγγράφου. Βάσει της εισήγησης, εξέδιδε ενδιάμεσα πιστοποιητικά πληρωμής. Μετά τον τερματισμό της εργοδότησης των Εναγόντων, η επιθεωρήτρια και ο επιμετρητής είχαν προβεί σε επιβεβαίωση της εργασίας τους και την καταμέτρηση της μέχρι την ημερομηνία λήξης της εργασίας τους ως και επίσης έγινε καταγραφή των ατελειών και κακοτεχνιών. Ο δήμος ζήτησε από το γραφείο του και την υπόλοιπη ομάδα μελετητών, να προβούν σε βελτίωση των σχεδίων των κατασκευών και να ετοιμάσουν έγγραφα για την προσφοροδότηση των νέων εργασιών. Μετά την τροποποίηση των σχεδίων, ετοιμάστηκαν νέα έγγραφα προσφοράς και προκηρύχθηκε διαγωνισμός και έγινε αξιολόγηση προσφορών. Στη συνέχεια, η Επαρχιακή Διοίκηση ανέθεσε τη συμπλήρωση της εργασίας στην εταιρεία Multipro η οποία όφειλε να συμπληρώσει τις εργασίες της μέχρι 27/02/
25. Τελικά οι εργασίες συμπληρώθηκαν στις 11/01/2016 και προχώρησε στην πιστοποίηση των εργασιών που είχαν συμπληρωθεί. Οι Ενάγοντες είχαν υποβάλει προσχέδιο τελικού λογαριασμού το οποίο ελέγχθηκε και διορθώθηκε από τον επιμετρητή ποσοτήτων και την επιθεωρήτρια εργοταξίου. Έγιναν συναντήσεις μεταξύ των πιο πάνω και των εκπροσώπων των Εναγόντων και κατέληξαν σε συμφωνία. Ο επιμετρητής ποσοτήτων εφαρμόζοντας τις πρόνοιες του άρθρου 63 των όρων συμβολαίου, ετοίμασε επιστολή με την οποίαν εισηγούνταν την πιστοποίηση του ποσού που δικαιούται να πληρωθεί ο εργολάβος και τον ενημέρωσε σχετικά με επιστολή ημερομηνίας 04/11/
26. Την ίδια ημέρα με επιστολή του ημερομηνίας 04/11/2016, υπέβαλε στην Επαρχιακή Διοίκηση Λευκωσίας τον τελικό λογαριασμό, παραθέτοντας περιληπτικά τα ποσά όπως προέκυπταν από τις αναλύσεις του επιμετρητή ποσοτήτων. Το πιστοποιητικό τελικού λογαριασμού όπως προνοείται από το άρθρο 63.3 των όρων συμβολαίου ετοιμάστηκε και εκδόθηκε στις 07/11/
27. Αναφορικά με την καθυστέρηση της εταιρείας Multipro να συμπληρώσει τις εργασίες, δεν γνωρίζει εάν έγινε αποκοπή πληρωμής κάποιου ποσού, αλλά ο τελικός διακανονισμός έγινε με τον συντονιστή του έργου απευθείας. Εξαιτίας της καθυστέρησης, είχαν ως ομάδα μελετητών υποστεί ζημιά από την παρατεταμένη επίβλεψη και αποζημιώθηκαν από τον Δήμο μέσω διαδικασίας διαιτησίας. Οι επιπρόσθετες εργασίες, αφορούσαν μέρος των επενδύσεων του κτηρίου και επιπρόσθετες μηχανολογικές και ηλεκτρολογικές υπηρεσίες. Με αναφορά το Τεκμήριο 5.1, ανέφερε ότι η πρώτη παράγραφος είναι το ποσό του τελικού λογαριασμού του πρώτου εργολάβου που προέκυψε όταν υπολογίστηκε η εργασία του και μετά την αποπεράτωση του έργου, λαμβάνοντας υπόψη τις κακοτεχνίες. Το ποσό στην παράγραφο 2, είναι η εκτίμηση το τι θα κόστιζε το έργο εάν θα συνέχιζε ο πρώτος εργολάβος. Το ποσό στην παράγραφο 3, είναι το τι κόστιζε το έργο με τον δεύτερο εργολάβο αφαιρουμένων των ποσών των βελτιώσεων από τις επενδύσεις. Το ποσό στην παράγραφο 4, είναι το συνολικό κόστος του έργου, δηλαδή τα τιμολόγια της Multipro και το ποσό του πρώτου εργολάβου. Το ποσό της πέμπτης παραγράφου, είναι η αφαίρεση του ποσού εάν τελείωνε το έργο ο πρώτος εργολάβος αφαιρώντας το ποσό το οποίο θα κόστιζε εάν τελείωνε η Multipro το έργο, εξαιρουμένων οποιωνδήποτε βελτιώσεων. Εάν το έργο το τελείωνε ο πρώτος εργολάβος, θα στοίχιζε €1.929.660 και για την ίδια εργασία εάν την τελείωνε η Multipro, θα στοίχιζε €1.841.898 και έτσι υπήρχε εξοικονόμηση του ποσού των €87.
28. Η παράγραφος 6, είναι το ποσό που έπρεπε να καταβληθεί από τον εργολάβο εξαιτίας καθυστερήσεων στο έργο. Σε σχέση με τις καθυστερήσεις, υπολογίστηκε η ημερομηνία παράδοσης του έργου με τον πρώτο εργολάβο και προκύπτει μία διαφορά 18 ημερών και για το δεύτερο συμβόλαιο, ήταν 304 μέρες αφαιρουμένων των 18 ημερών που προέκυψαν από τον τερματισμό του πρώτου εργολάβου και 60 ημέρες που προέκυψαν εξαιτίας των επιπρόσθετων εργασιών. Συνολικά 211 μέρες καθυστέρηση και €105.500, ήτοι βάσει ρήτρας €500 την ημέρα για κάθε μέρα καθυστέρησης. Ο εργοδότης είχε δικαίωμα να κάνει αποκοπές εξαιτίας της καθυστέρησης, αλλά εξαιτίας της διακοπής της εργασίας του πρώτου εργολάβου και την προσθήκη των επιπρόσθετων εργασιών, ο χρόνος αποπεράτωσης έπαψε να είναι ουσιώδης. Ήταν σε κατάσταση που ο χρόνος ήταν αόριστος 'time at last' και ήταν εισήγηση του στον εργοδότη να χειριστεί το θέμα ως δικό του θέμα. Κατέθεσε το Τεκμήριο 7 που είναι το πιστοποιητικό συμπλήρωσης εργασιών της Multipro. Το Τεκμήριο 13 εκδόθηκε στις 27/01/2017 και εργασίες και κακοτεχνίες που αφορούσαν τον πρώτο εργολάβο, είχαν γίνει κατά τη διάρκεια συμπλήρωσης του έργου από τον δεύτερο εργολάβο. Αναφορικά με κακοτεχνίες που αφορούσαν τον δεύτερο εργολάβο, τις έκανε πριν εκδοθεί το εν λόγω πιστοποιητικό. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι σε σχέση με τις τροποποιήσεις ή διαφοροποιήσεις, ενημέρωνε τον συντονιστή του έργου που ήταν υπεύθυνος του έργου. Σε σχέση με την υποβολή ότι δεν ενήργησε σύμφωνα με το άρθρο 61 και 62 του συμβολαίου, απάντησε ότι σε συνάντηση στο εργοτάξιο πριν την έκδοση του πρώτου πιστοποιητικού, ανέφερε ότι η διαδικασία καθορίστηκε μετά από απαίτηση του συντονιστή του έργου για να αποφεύγονται χρονοτριβές στην έκδοση και πληρωμή του εργολάβου. Πιστεύει ότι οι οδηγίες είναι καταγραμμένες στα πρακτικά του εργοταξίου. Σε σχέση με τα πιστοποιητικά, τα υπέγραφε ο ίδιος, η επιθεωρήτρια και ο συντονιστής του έργου. Δεν είχε αντίγραφα της υπογραφής του συντονιστή και τα πιστοποιητικά αποστέλλονταν ανυπόγραφα και τα προωθούσε ο ίδιος για αποπληρωμή. Τα πιστοποιητικά είναι ανυπόγραφα, διότι γινόταν η αποστολή τους στον συντονιστή και αυτός δεν τους έδιδε αντίγραφο της υπογραφής του. Δεν μπορεί να θυμάται κατά πόσο ο συντονιστής ήταν παρών κατά την επί τόπου ελέγχου έρευνα. Θεωρεί ότι υπάρχουν κάπου καταγεγραμμένες σημειώσεις για επιδιόρθωση και κάλυψη κακοτεχνιών, για τις οποίες ευθύνεται ο πρώτος εργολάβος. Σε σχέση με το προσχέδιο του τελικού λογαριασμού του πρώτου εργολάβου, ανέφερε ότι ενημερώθηκε ο εργοδότης και η επιθεωρήτρια ως αντιπρόσωπος του εργοδότη όπως είχε συμφωνηθεί. Δεν ξέρει ότι το προσχέδιο δεν υποβλήθηκε στον συντονιστή. Ως μηχανικός έλεγξε την πιστοποίηση του επιμετρητή ποσοτήτων. Σε σχέση με την πιστοποίηση του επιμετρητή ποσοτήτων, ανέφερε ότι δεν την έλεγξε σε μίαν ημέρα επειδή τα είχαν δει και συζητήσει προηγουμένως. Δεν γνωρίζει περί της ύπαρξης λαθών και αποκλίσεις που έχουν συμφωνηθεί. Δέχθηκε ότι κάπου είναι καταγραμμένα λάθη του πρώτου εργολάβου, επί παραδείγματι οι εκσκαφές. Σε σχέση με την υποβολή κατά πόσο επιβεβαίωσε σύμφωνα με το άρθρο 63.5 του συμβολαίου εάν είχε εξακριβώσει τα οφειλόμενα στον εργοδότη, ανέφερε ότι λήφθηκε υπόψη στην ετοιμασία των εγγράφων του δεύτερου εργολάβου. Οι αποκοπές βάσει του άρθρου 63.5, έπρεπε να γίνουν στον υπολογισμό του τελικού λογαριασμού του πρώτου εργολάβου. Οι αποκοπές δεν έγιναν επειδή ο εργοδότης τους ήταν ο δήμος και όχι η Επαρχιακή Διοίκηση. Αναφορικά με τον τελικό λογαριασμό, θεωρεί ότι πρέπει να είχε παραληφθεί από την Επαρχιακή Διοίκηση. Θεωρεί ότι εάν το πιστοποιητικό έπρεπε να υπογράφεται από τον συντονιστή, τότε μόνο είναι έγκυρο το πιστοποιητικό πληρωμής. Δέχτηκε ότι δεν υπήρχε υπογραφή του συντονιστή επί του Τεκμηρίου
30. Δέχτηκε ότι ο ίδιος το υπέγραψε στις 04/11, αλλά ο συντονιστής δεν είχε περιθώριο μέχρι 07/11 να το υπογράψει. Τελευταίος μάρτυρας των Εναγόντων, Ε. Λ. είναι διευθυντής της εταιρείας ο οποίος ανέφερε ότι η εταιρεία ξεκίνησε κανονικά την εργασία στις 29/08/
31. Ως ήταν υποχρέωση τους, πριν την υπογραφή της συμφωνίας, παρέδωσαν στους Εναγόμενους δύο εγγυητικές επιστολές από την Τράπεζα Κύπρου και οι δύο ημερομηνίας 12/07/2011 ως ακολούθως:
32. εγγυητική επιστολή προκαταβολής ύψους €181.571 με αριθμό 00193-02-0148963 και
33. εγγυητική επιστολή πιστής εκτέλεσης ύψους €186.300 με αριθμό 00193-02-0148954 και οι δύο εγγυητικές επιστολές έχουν συμπεριληφθεί στα έγγραφα συμφωνίας. Εξαιτίας της οικονομικής κρίσης, επηρεάστηκε η ρευστότητα της εταιρείας και ζήτησαν παράταση του χρόνου χωρίς αποζημιώσεις για να συμπληρώσουν το έργο και ο εργοδότης εφαρμόζοντας τις πρόνοιες της συμφωνίας εισήλθαν στο εργοτάξιο και προέβηκαν στη λύση της σύμβασης. Μετά τη λύση εργοδότησης των Εναγόντων, οι Εναγόμενοι παρουσίασαν και εξαργύρωσαν την εγγυητική πιστής εκτέλεσης ύψους €186.300 με αριθμό 00193-02-0148954 και την εγγυητική επιστολή προκαταβολής ύψους €181.571 με αριθμό 00193-02-
34. Από την έναρξη των εργασιών μέχρι τον τερματισμό της εργοδότησης των Εναγόντων ο αρχιτέκτονας είχε εκδώσει 10 ενδιάμεσα πιστοποιητικά πληρωμής τα οποία εξοφλήθηκαν από τους Εναγόμενους. Οι Αιτήσεις ενδιάμεσης πληρωμής για έκδοση πιστοποιητικών πληρωμής ετοιμάζονταν εκ μέρους των Εναγόντων από τον διευθυντή του έργου, Λ. Λ. και ελέγχονταν από την επιθεωρήτρια και τον επιμετρητή. Όπου θεωρείτο απαραίτητο, προέβαιναν σε διορθώσεις και ακολούθως εκδιδόταν το πιστοποιητικό ενδιάμεσης πληρωμής από τον αρχιτέκτονα και βάσει αυτού γινόταν η πληρωμή. Μετά τη λύση της εργοδότησης των Εναγόντων, όλη η εκτελεσθείσα εργασία ελέγχθηκε και καταμετρήθηκε από την επιθεωρήτρια και τον διευθυντή έργου Λ. Λ. και καταγράφηκαν οι ελαττωματικές εργασίες. Οι Εναγόμενοι μετά τη λύση εργοδότησης των Εναγόντων, εργοδότησαν άλλην εργοληπτική εταιρεία, τη Multipro Ltd για την εκτέλεση και συμπλήρωση του έργου. Οι Ενάγοντες υπέβαλαν προσχέδιο τελικού λογαριασμού και όλα τα απαραίτητα στοιχεία που απαιτούνταν από τη συμφωνία για την ετοιμασία του τελικού λογαριασμού ώστε να καθοριστεί το ποσό που οι Ενάγοντες δικαιούνταν να πληρωθούν σύμφωνα με τους όρους της συμφωνίας. Μετά την υποβολή του προσχεδίου τελικού λογαριασμού, ο ίδιος μαζί με τον διευθυντή του έργου, Λ. Λ., συναντήθηκαν με τον επιμετρητή ποσοτήτων αρκετές φορές και συζήτησαν το προσχέδιο που είχε υποβληθεί. Στο πλαίσιο αυτό, σε συνάντηση που έγινε την 12/01/2016 στην οποίαν ήταν παρούσα και η επιθεωρήτρια συμφωνήθηκε, μεταξύ όλων, ο τελικός λογαριασμός για τις εργασίες που οι Ενάγοντες εκτέλεσαν μέχρι την ημερομηνία λύσης της εργοδότησης τους και αφού έγινε αφαίρεση του ποσού που πληρώθηκε στη Multipro Ltd για επιδιόρθωση των ελαττωματικών εργασιών, καθορίστηκε το ποσό που δικαιούνταν να πληρωθούν για την εκτελεσθείσα εργασία. Ο επιμετρητής ποσοτήτων με επιστολή του ημερομηνίας 04/11/2016 απευθύνθηκε στον αρχιτέκτονα του έργου και τον ενημέρωσε ότι το ποσό του τελικού λογαριασμού είχε ετοιμαστεί και ανερχόταν στο ποσό των €585.691,80 συν ΦΠΑ αφού αφαιρέθηκε το ποσό για την επιδιόρθωση των κακοτεχνιών από τη Multipro Ltd. Περαιτέρω παρέθεσε κάποια στοιχεία του τελικού κόστους για τη λήψη τελικής απόφασης για τη λήξη του συμβολαίου σύμφωνα με τα αρχικά άρθρα των όρων συμβολαίου. Ο αρχιτέκτονας με επιστολή του ημερομηνίας 04/11/2016 κοινοποίησε την επιστολή του επιμετρητή ποσοτήτων στους Εναγόμενους και υπέβαλε τον τελικό λογαριασμό. Επίσης παρέθεσε τα ποσά που προέκυπταν από την επιστολή του επιμετρητή ποσοτήτων. Στη συνέχεια στις 07/11/2016 ο αρχιτέκτονας εξέδωσε το πιστοποιητικό πληρωμής με ένδειξη τελικός λογαριασμός σύμφωνα με το οποίο οι Ενάγοντες δικαιούνται να πληρωθούν το ποσό των €293.047,
35. Το εν λόγω πιστοποιητικό υπογράφτηκε τόσο από τον μηχανικό του έργου, όσο και από την επιθεωρήτρια. Σύμφωνα με τους όρους της συμφωνίας, το πιστοποιητικό που εξέδωσε ο αρχιτέκτονας έπρεπε να εξοφληθεί το αργότερο μέχρι τις 11/01/
36. Τόσο ο επιμετρητής ποσοτήτων, όσο και ο αρχιτέκτονας με τις αντίστοιχες επιστολές του ημερομηνίας 04/11/2016, πιστοποίησαν ότι ως αποτέλεσμα του τερματισμού της λύσης της εργοδότησης των Εναγόντων, οι Εναγόμενοι είχαν οικονομικό όφελος €87.431,04 και ότι επίσης το δικαίωμα των Εναγόντων για αποκοπή αποζημιώσεων για καθυστερήσεις, είχε απωλεσθεί λόγω πρόσθετων εργασιών κι εγκαταστάσεων νέων συστημάτων αξίας €411.546,34 στις οποίες προέβηκαν οι Εναγόμενοι μετά τη λύση της εργοδότησης των Εναγόντων. Επίσης αναφέρουν πως οι Εναγόμενοι δικαιούνται αποζημιώσεις για καθυστερήσεις, διότι λόγω των ενεργειών τους, ο χρόνος έπαυσε να είναι ουσιώδης και περιέπεσε σε κατάσταση 'time at large'. Μετά την έκδοση του πιστοποιητικού πληρωμής από τον αρχιτέκτονα στις 07/11/2016, επισκέφτηκε τα γραφεία της Επαρχιακής Διοίκησης και ζήτησε από τον συντονιστή του έργου, κ. Σ. να προωθήσει την πληρωμή. Του ανέφερε ότι λόγω πίεσης στη δουλειά και έλλειψης χρόνου δεν το είχε προωθήσει. Αυτό επαναλήφθηκε 3-4 φορές. Επίσης, για το ίδιο θέμα τον πήρε τηλέφωνο αρκετές φορές και η απάντηση ήταν πάντοτε η ίδια. Επειδή δεν ανταποκρινόταν στις παρακλήσεις του, επικοινώνησε με τους δικηγόρους τους και τους ζήτησε να στείλουν επιστολή με την οποίαν να καλούν τους Εναγόμενους να εξοφλήσουν το ποσό του πιστοποιητικού. Οι δικηγόροι τους απέστειλαν επιστολή ημερομηνίας 07/07/
37. Οι Εναγόμενοι ουδέποτε ανταποκρίθηκαν στην επιστολή των δικηγόρων τους και μέχρι σήμερα δεν έχουν κάνει οποιανδήποτε πληρωμή. Σε σχέση με την εγγυητική προκαταβολή, ο εργοδότης προχώρησε στην εξαργύρωση ολόκληρου του ποσού ενώ δεν έπρεπε, διότι στην πορεία με τα διατακτικά έκαναν αποκοπή και έπεφτε κάτω το ποσό και έπρεπε να αφαιρεθεί ένα ποσό της τάξης των €30.
38. Τα πιστοποιητικά Τεκμήρια 2.1-2.11 έχουν όλα πληρωθεί. Αυτά τα πιστοποιητικά του τα έδωσε ο αρχιτέκτονας και τα έπαιρνε στην Επαρχιακή Διοίκηση και τελείωνε. Το ποσό της εγγυητικής που του πήραν, δεν επιστράφηκε ποτέ και δεν έλαβε πιστοποιητικό ενδιάμεσο ή τελικό υπογεγραμμένο από τον συντονιστή του έργου. Ποτέ δεν υπέγραψε και όταν του έδιδε ο αρχιτέκτονας διατακτικό, το έπαιρνε στην Επαρχιακή Διοίκηση και πλήρωνε και δεν τον ρωτούσαν εάν ήταν υπογεγραμμένο. Υπέγραφαν οι τρεις. Το τελικό προσχέδιο υποβλήθηκε στην επιθεωρήτρια και στον επιμετρητή ποσοτήτων για να μετρηθεί η εργασία που είχε γίνει μέχρι τότε. Ως προς αυτό, ήταν η συντονίστρια που ενημέρωνε την Επαρχιακή Διοίκηση. Με τον επιμετρητή είχαν μίαν επαφή και νομίζει ότι τους είπε για το Τεκμήριο
39. Στην υποβολή γιατί ο λογαριασμός τους είχε υποβληθεί στις 04/11/2016 αφού ο τελικός λογαριασμός ήταν έτοιμος τον Ιανουάριο του 2016, ανέφερε ότι δεν θυμάται και πήγε στην Επαρχιακή Διοίκηση, βρήκε τον συντονιστή ο οποίος του είπε ότι 'δεν έχω χρόνο να κάτσω να δω τον φάκελο, δεν μπορώ να κάμω τίποτε'. Του είπε να επιστρέψει μετά από έναν μήνα και έτσι πήγε ο χρόνος. Ουδέποτε υπέγραφε ο συντονιστής του έργου. Του το έδινε ο αρχιτέκτονας, το έπαιρνε στην Επαρχιακή Διοίκηση και πληρωνόταν. Για τις επιστολές Τεκμήριο 4 και
40. 1, ανέφερε ότι είχαν μίαν επαφή με τον αρχιτέκτονα και τον επιμετρητή και έπαιρναν τηλέφωνο και τον Π. Κρατούσε το διατακτικό που του έδωσε ο αρχιτέκτονας και πήγε να πληρωθεί και ο συντονιστής του είπε ότι δεν είχε χρόνο. Πήγε πολλές φορές και έγινε το ίδιο. Πρώτος και μοναδικός μάρτυρας της Υπεράσπισης, ήταν ο Κ. Σ. πολιτικός μηχανικός, μέλος του ΕΤΕΚ και το πρόσωπο που διορίστηκε συντονιστής στο έργο "ανέγερση υπαίθριου αμφιθεάτρου στον Δήμο Ιδαλίου". Η Επαρχιακή Διοίκηση Λευκωσίας με γραπτή συμφωνία, συμβλήθηκε με την Ο. Χ. για την παροχή υπηρεσιών πολιτικού μηχανικού ως επιθεωρήτρια εργοταξίου βοηθού συντονιστή έργου. Επίσης η Επαρχιακή Διοίκηση, συμβλήθηκε με την Ενάγουσα εταιρεία με γραπτή συμφωνία στις 27/07/
41. Για την ανάληψη, εκτέλεση και συντήρηση των έργων πιο πάνω, μηχανικός του έργου ορίστηκε εκ μέρους της ομάδας μελετητών ο Π. Σ. επιμετρητής ποσοτήτων που ορίστηκε εκ μέρους της εταιρείας Ανδρέας Πολυκάρπου Bond Foster ο A. P. Το έργο ξεκίνησε στις 29/08/2011 με διάρκεια 18 μήνες με ημερομηνία περάτωσης του έργου την 28/02/
42. Τα καθήκοντα του ήταν μεταξύ άλλων, ο τελικός έλεγχος κάθε Αίτησης πληρωμής που υπέβαλαν οι Ενάγοντες και πιστοποίηση και σύσταση της πληρωμής προς τον μηχανικό του έργου πριν την έκδοση του πιστοποιητικού πληρωμής. Η διαδικασία έκδοσης των ενδιάμεσων πιστοποιητικών, αφορούσε: Την υποβολή Αίτησης πληρωμής εκ μέρους των Εναγόντων προς τον μηχανικό του έργου, με κοινοποίηση στον επιμετρητή ποσοτήτων και στον εργοδότη. Ταυτόχρονα με τους ελέγχους που διεξήγαγε ο επιμετρητής ποσοτήτων ως όφειλε βάσει συμβολαίου, η επιθεωρήτρια εργοταξίου εκτελούσε τους δικούς της ελέγχους και ενημέρωνε τον συντονιστή έργου και τον επιμετρητή ποσοτήτων. Ο επιμετρητής ποσοτήτων προχωρούσε σε κατάλληλες διορθώσεις όπου απαιτείτο, βάσει του δικού του ελέγχου και των παρατηρήσεων της επιθεωρήτριας και προέβαινε σε εισήγηση προς τον μηχανικό του έργου με κοινοποίηση προς τον συντονιστή. Ο μηχανικός του έργου, κατόπιν ελέγχου, πιστοποιούσε το ποσό πληρωμής που θεωρούσε οφειλόμενο και πληρωτέο στους Ενάγοντες και το υπέβαλε στον εργοδότη προς έγκριση. Η επιθεωρήτρια εργοταξίου ήλεγχε αν οι παρατηρήσεις της είχαν ληφθεί υπόψη και βεβαίωνε την ορθότητα του ποσού πληρωμής. Ο συντονιστής του έργου πραγματοποιούσε τον τελικό έλεγχο στο ποσό πληρωμής και αν δεν είχε παρατηρήσεις, προχωρούσε με σύσταση προς τον μηχανικό του έργου για έκδοση του πιστοποιητικού πληρωμής. Είχε συστήσει την πληρωμή 10 ενδιάμεσων πιστοποιητικών πληρωμής για εργασίες που εκτέλεσαν οι Ενάγοντες με επιστολή του μηχανικού του έργου (Τεκμήριο 6). Η Επαρχιακή Διοίκηση Λευκωσίας εφαρμόζοντας το άρθρο 63.1Δ της συμφωνίας, ενημέρωσαν τους Ενάγοντες με την επιστολή Τεκμήριο 7, ότι εντός χρονικού διαστήματος 14 ημερών, επρόκειτο να εισέλθουν στο εργοτάξιο του έργου και να προχωρήσουν σε λύση της εργοδότησης τους. Οι Ενάγοντες στις 13/02/2013 κατά παράβαση του άρθρου 63.1, προχώρησαν σε μετακίνηση υλικών μέρους της περίφραξης, δύο αποθηκών και του γραφείου της βοηθού συντονιστή, περιλαμβανομένων εγγράφων, σχεδίων και δεδομένων από το αρχείο της συντονίστριας. Στις 26/02 έγινε συνεδρία στα γραφεία της Επαρχιακής Διοίκησης σε παρουσία όλων των εμπλεκομένων του έργου, εκτός των Εναγόντων και αποφασίστηκε η άμεση επαναπροκήρυξη του έργου με σκοπό την ολοκλήρωση του από άλλον εργολάβο. Λόγω του κινδύνου επανένταξης του έργου από το πρόγραμμα συγχρηματοδότησης σε περίπτωση καθυστερημένης αποπεράτωσης του έργου, ο συντονιστής και ο κύριος μηχανικός του έργου, προχώρησαν στη λύση της εργοδότησης στις 05/03/
43. Αμέσως μετά η Επαρχιακή Διοίκηση προχώρησε σε εξαργύρωση της εγγυητικής πιστής εκτέλεσης ύψους €186.300 και της εγγυητικής προκαταβολής ύψους €181.571 που είχαν διορία λήξης την 30/03/
44. Αυτό έγινε παρά την οδηγία που δόθηκε από τον μηχανικό του έργου στους Ενάγοντες στις 12/12/2012 να προχωρήσουν σε ανανέωση και επέκταση της ισχύος των εγγυητικών. Επιμετρητής ποσοτήτων του έργου ορίστηκε εκ μέρους της εταιρείας Α. Π. Bond Foster & Polycarpou ο κος Α. Π. με καθήκοντα όπως ορίζονται στον Τόμο Β-όροι συμβολαίου Ι-γενικοί όροι και μέρος ΙΙ Ειδικοί όροι της συμφωνίας. Στις 23/04 πραγματοποιήθηκε συνάντηση στον χώρο του εργοταξίου με σκοπό την καταμέτρηση των εργασιών και την καταγραφή των κακοτεχνιών στην παρουσία του μηχανικού του έργου, του συντονιστή, της επιθεωρήτριας εργοταξίου και του εκπροσώπου του εργολάβου. Αυτή η εργασία ολοκληρώθηκε από τον Μάιο του
45. Ως αποτέλεσμα της πιο πάνω εργασίας, ετοιμάστηκαν νέα έγγραφα για την εκ νέου προκήρυξη του έργου. Σε εκείνο το χρονικό σημείο, οι Ενάγοντες δεν είχαν οποιανδήποτε αξίωση για πρόσθετη πληρωμή λόγω απόκλισης από τις ποσότητες του δελτίου ποσοτήτων. Οι μελετητές προχώρησαν στις αναγκαίες τροποποιήσεις, σε σχέδια, τεχνικές προδιαγραφές, δελτία ποσοτήτων που αφορούσαν την επιδιόρθωση και κάλυψη των κακοτεχνιών και κατάρτησαν νέα έγγραφα προσφορών για το ίδιο έργο. Ο Δήμος Ιδαλίου ουδέποτε ζήτησε βελτιώσεις στη μελέτη. Το έργο ήταν ήδη καθυστερημένο και κινδύνευε η χρηματοδότησή του και έτσι δεν επιτρεπόταν η απόκλιση από τα αρχικά σχέδια. Στη συνέχεια, η Επαρχιακή Διοίκηση συμβλήθηκε με την εταιρεία Multipro την 20/01/2014 για να ολοκληρωθεί το έργο σε χρονική διάρκεια των 10 μηνών. Η προσωρινή παραλαβή του έργου έγινε στις 11/01/2016 και ο μηχανικός του έργου πιστοποίησε τη συμπλήρωσή της. Ο μάρτυρας δεν γνώριζε ότι οι Ενάγοντες υπέβαλαν προσχέδιο τελικού λογαριασμού, διότι τέτοιος λογαριασμός δεν του υποβλήθηκε προσωπικά. Ούτε γνώριζε ότι ο επιμετρητής του έργου προέβη στην ενεργεία να συναντηθεί με τους Ενάγοντες μόνος του για να συζητήσει το εν λόγω προσχέδιο. Δεν γνώριζε ούτε ειδοποιήθηκε από κάποιον για να συμμετέχει στη συνάντηση στις 12/01/2016 για να επιτευχθεί συμφωνία για τον τελικό λογαριασμό. Δεν υπήρχε καμία γραπτή ενημέρωση για το θέμα του τελικού λογαριασμού των Εναγόντων, από τον μηχανικό του έργου, τον επιμετρητή των ποσοτήτων και την επιθεωρήτρια του εργοταξίου. Στις αρχές Νοεμβρίου 2016, αφέθηκε στο γραφείο το ντοσιέ εγγράφων το οποίο περιείχε:
46. Επιστολή του επιμετρητή ποσοτήτων ημερομηνίας 04/11/2016 Τεκμήριο Δικαστηρίου 4, με τη θέση του αναφορικά με τον τελικό λογαριασμό των Εναγόντων. Η επιστολή απευθυνόταν προς τον μηχανικό του έργου και ζητούσε λήψη τελικής απόφασης. Στην επιστολή του, περιλαμβανόταν υπολογισμός αποζημιώσεων προς τον εργοδότη για καθυστερήσεις και δικαιολόγηση του γεγονότος ότι ο εργοδότης δεν επιβαρύνθηκε με επιπρόσθετο κόστος λόγω αλλαγής εργολάβου με αναφορά στον τελικό λογαριασμό της εταιρείας Multipro Ltd, ο οποίος δεν είχε ακόμα ολοκληρωθεί. Επίσης υπήρχε αναφορά του στη δυνατότητα αποκοπών για τα επιπρόσθετα έξοδα που υπέστη ο εργοδότης και αφορούν την επίβλεψη και τη ζήτηση νέων προσφορών, βασιζόμενος στα άρθρα 63.2 και 63.3 του Τόμου Β-Όροι Συμβολαίου Ι-Γενικοί όροι και Μέρος ΙΙ Ειδικοί Όροι της συμφωνίας αλλά και στο άρθρο 65.8 που είναι άσχετο με την εν λόγω περίπτωση.
47. Ανάλυση από τον επιμετρητή ποσοτήτων του ποσού τελικού λογαριασμού ύψους €585.691,80 Τεκμήριο Δικαστηρίου
49. Επιστολή του μηχανικού του έργου προς την Επαρχιακή Διοίκηση Λευκωσίας ημερομηνίας 04/11/2016 με περιληπτική ανάλυση του ποσού τελικού λογαριασμού, αναφορά σε ποσό €105.500,00 ως ποσό αποζημιώσεων για καθυστερήσεις και αναφορά σε δυνατότητα αποζημιώσεων για την επίβλεψη και τη ζήτηση νέων προσφορών τα οποία υπέστη ο εργοδότης, χωρίς όμως υπολογισμό τους, Τεκμήριο Δικαστηρίου 5

(1). 4. Πιστοποιητικό Πληρωμής Τελικού Λογαριασμού για ποσό €293.047,68 με ολική επιστροφή προς τους Ενάγοντες του ποσού της εγγυητικής πιστής εκτέλεσης ύψους €186.300,00 που είχε κατασχεθεί από την Επαρχιακή Διοίκηση Λευκωσίας και χωρίς οποιανδήποτε αποκοπή για αποζημιώσεις στον εργοδότη που φέρει την υπογραφή του μηχανικού του έργου και της επιθεωρήτριας εργοταξίου ημερομηνίας 07/11/2016 Τεκμήριο Δικαστηρίου 5

(2). Το πιστοποιητικό πληρωμής του τελικού λογαριασμού, η επιστολή του μηχανικού του έργου, η επιστολή του επιμετρητή ποσοτήτων και η ανάλυση του τελικού λογαριασμού, δεν τους αποστάλθηκαν με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο και διά χειρός όπως γινόταν στις υπόλοιπες ενδιάμεσες πληρωμές. Πιστοποιητικό πληρωμής τελικού λογαριασμού για το ποσό των €293.047,68 ουδέποτε εκδόθηκε αφού ουδέποτε υπογράφηκε από τον συντονιστή του έργου. Οι Ενάγοντες ουδέποτε εξέδωσαν ανάλογη πληρωμή τελικού λογαριασμού. Αυτό σημαίνει ότι γνώριζαν πως ο συντονιστής του έργου, έπρεπε να υπογράψει το πιστοποιητικό πληρωμής του τελικού λογαριασμού για να θεωρείται εκδομένο και έτοιμο προς πληρωμή. Περίπου τον Νοέμβριο του 2016, ο Ε. Λ. τον επισκέφθηκε στο γραφείο του και ζήτησε να προωθηθεί άμεσα η πληρωμή του πιστοποιητικού πληρωμής του τελικού λογαριασμού. Του εξήγησε ότι λόγω φόρτου εργασίας, δεν μπορούσε να πραγματοποιήσει έλεγχο του πιστοποιητικού αμέσως. Τον επισκέφθηκε στο γραφείο του άλλες 1‑2 φορές μέχρι το τέλος του χρόνου και τον ενημέρωσε ότι θα πραγματοποιούσε τον έλεγχο του τελικού λογαριασμού αρχές του επόμενου χρόνου. Τον Ιανουάριο 2017 ξεκίνησε τον έλεγχο του πιστοποιητικού τελικού λογαριασμού, όπου και αμέσως διαπίστωσε δύο σημαντικά λάθη: -την ολική επιστροφή προς τους Ενάγοντες του ποσού της εγγυητικής πιστής εκτέλεσης ύψους €186.300,00 που είχε κατασχεθεί από την Επαρχιακή Διοίκηση Λευκωσίας. -την απουσία αποκοπών ως ποσό αποζημιώσεων για ζημιές που υπέστη ο εργοδότης από την αδυναμία των Εναγόντων να ολοκληρώσουν το έργο. Για τα πιο πάνω, ενημερώθηκε τόσο ο μηχανικός του έργου, όσο και ο επιμετρητής ποσοτήτων, οι οποίοι εξέφρασαν την άποψη ότι το θέμα αποκοπών για αποζημιώσεις εμπίπτει στις αρμοδιότητες του εργοδότη. Τηλεφώνησε στον Ε. Λ. και του ζήτησε να συναντηθούν στο γραφείο του. Στη συνάντηση του εξήγησε ότι το πιστοποιητικό τελικού λογαριασμού, είχε λάθη και ότι αυτό θα μειωνόταν αρκετά. Του εξήγησε ότι για να μπορεί ο εργοδότης να επιστρέψει το ποσό της εγγυητικής πιστής εκτέλεσης και να μην λάβει υπόψη του τις αποκοπές για καθυστερήσεις και επιπρόσθετα έξοδα επίβλεψης και ετοιμασία νέων εγγράφων προσφοράς, θα έπρεπε οι Ενάγοντες να ετοιμάσουν γραπτό αίτημα συνοδευόμενο από δικαιολογητικά στοιχεία και να εξηγούν γιατί ζητούν την επιστροφή του ποσού και την επάλειψη αποζημιώσεων. Στη συνέχεια, αυτή η σημείωση θα έπρεπε να αποσταλεί προς τον μηχανικό του έργου και να προωθηθεί από την Επαρχιακή Διοίκηση και εν συνεχεία, να προωθηθεί προς έγκριση στην Κεντρική Επιτροπή Αλλαγών και Απαιτήσεων. Τους επόμενους μήνες, επικοινώνησε μαζί του τηλεφωνικά για να τον ρωτήσει αν προχωρούν με την υποβολή του αιτήματος και του είπε ότι προσπαθούσε να βρει στοιχεία από τις τράπεζες. Στην τελευταία του συνομιλία, του ανέφερε ότι δεν καταλάβει γιατί πρέπει να υποβάλει αίτημα, εφόσον είχε αποστείλει την επιστολή ημερομηνίας 29/11/

1. Του εξήγησε γιατί δεν μπορούσε να χρησιμοποιηθεί εκείνη η επιστολή. Αρχές του 2018 επικοινώνησε ξανά με τον Ε. Λ. και τον ενημέρωσε ότι δεν επιθυμεί να ετοιμάσει αίτημα και ότι είχε αναθέσει την υπόθεση σε δικηγόρους για να επιλυθεί μέσω της δικαστικής οδού. Επικοινώνησε μαζί του ακόμα 3‑4 φορές με σκοπό την εξωδικαστική επίλυση του θέματος. Η τελευταία συνάντηση ήταν 11/06/2021, όμως δεν υπήρχε θετική ανταπόκριση. Τον Απρίλιο του 2018 επικοινώνησε με τον μηχανικό του έργου και επιμετρητή ποσοτήτων και τους ενημέρωσε για τη διαφωνία των Εναγόντων να υποβάλουν Αίτηση δικαιολόγησης επιστροφής της εγγυητικής πιστής εκτέλεσης και επάλειψης των αποζημιώσεων. Διευθετήθηκε συνάντηση στο γραφείο του A. P. στις 23/04/
2. Στις 28/06/2019 ο επιμετρητής ποσοτήτων υπέβαλε προσχέδιο αναθεωρημένου τελικού λογαριασμού στον μηχανικό του έργου και τον συντονιστή του έργου, στο οποίο λαμβάνει υπόψη μόνο κάποιες από τις παρατηρήσεις που του έχουν επισημανθεί, ενώ αφαιρεί τη θεώρηση ότι το έργο είχε καταστεί απεριόριστου χρόνου όπως επίσης δικαιολογητικό για την επιστροφή της εγγυητικής πιστής εκτέλεσης. Το προσχέδιο συζητήθηκε σε συνάντηση ημερομηνίας 05/07/2019 παρουσία του μηχανικού του έργου και ζητήθηκε να ενσωματωθούν οι υπόλοιπες παρατηρήσεις και να σταλεί εκ νέου για έγκριση. Από τότε δεν έχει πραγματοποιηθεί καμία περαιτέρω ενέργεια. Τα δικαιολογητικά στοιχεία για τις επιπρόσθετες ποσότητες, εκσκαφές και επιχωματώσεις, δεν έχουν υποβληθεί. Συνεπώς σύμφωνα με τους κανόνες μέτρησης του συμβολαίου, οι επιπρόσθετες εκσκαφές που έκαναν οι Ενάγοντες, ήταν αποκλειστικά δική τους ευθύνη. Ενημερώθηκε για τον τελικό λογαριασμό, ενώ είχαν περάσει 2.5 χρόνια. Για την καθυστέρηση αυτήν, ευθύνονται οι Ενάγοντες γιατί για έναν ολόκληρο χρόνο ενώ είχε τις παρατηρήσεις του μάρτυρα για τον τελικό λογαριασμό, δεν έκαναν καμία ενέργεια. Επίσης έγραψε στην επιστολή του ότι δεν καταλαβαίνει γιατί πρέπει να κάνει αναθεώρηση του τελικού λογαριασμού και ο μάρτυρας του απάντησε ότι ζητούσε να γίνουν οι απαραίτητες διορθώσεις να γίνουν διευκρινίσεις και να δοθούν αποδείξεις αναφορικά με τις επαναμετρήσεις των ποσοτήτων τις οποίες είχε κάνει απαίτηση ο εργολάβος. Αντεξεταζόμενος ανέφερε, ότι ήταν γραφόμενος ως συντονιστής του έργου και αυτό προκύπτει από όλα τα πρακτικά των συναντήσεων των εμπλεκομένων μερών. Γίνεται αναφορά στον συντονιστή του έργου, στο συμβόλαιο του έργου κάτω από την ομπρέλα του εκπροσώπου του εργοδότη. Με αναφορά το Τεκμήριο 9, παραπέμπει στη σελίδα 78 ως προς την αναφορά στον συντονιστή του έργου. Περαιτέρω στην πρώτη συνάντηση του εργοταξίου, καθορίστηκαν οι ρόλοι των σχετικών παραγόντων και δεν άλλαξε ποτέ το πρόσωπο του συντονιστή. Στο συμβόλαιο καθορίζεται ότι ο συντονιστής εκπροσωπεί τον εργοδότη και εκπροσωπεί τα δικαιώματα του εργοδότη στο συμβόλαιο σαν εκπρόσωπος του εργοδότη. Ένα από αυτά τα καθήκοντα, είναι να ελέγχει τις πληρωμές. Εξήγησε ότι σε σχέση με τις εγγυητικές κατά τον χρόνο που έγινε η λύση της εργοδότησης, ο εργολάβος δεν είχε ανανεώσει την εγγυητική προκαταβολής του, οπότε δεν υπήρχε το χρονικό περιθώριο να αποφανθεί επί όλων των ζητημάτων που να αφορούσε την πληρωμή των Εναγόντων. Ενόψει αυτού αναγκαστικά, έγινε κατάσχεση όλου του ποσού της εγγυητικής. Στη συνέχεια θα έπρεπε να ελέγξουν τι έγινε και να ελεγχθεί κατά πόσο ο εργολάβος είχε αποδώσει τα οφειλόμενα στην Υπηρεσία ΦΠΑ για να του επιστραφεί το υπόλοιπο της εγγυητικής. Ο εργολάβος ενώ είχε δοθεί η οδηγία για την ανανέωση των εγγυητικών στις 18/12/2012, δεν το έπραξε αυτό και ενόψει της λήξης του στις 30/03/2013 έγινε η κατάσχεση. Αυτός είναι ο λόγος που εξαργυρώθηκε ολόκληρη η εγγυητική χωρίς να περιμένουν να δουν ποιο ποσό ήταν οφειλόμενο προς τον εργολάβο και ποιο όχι. Στις 05/03 αποστάλθηκαν οι επιστολές για τη λύση του συμβολαίου. Σύμφωνα με το συμβόλαιο, με τη λύση της εργοδότησης, γίνεται και η εξαργύρωση της εγγυητικής πιστής εκτέλεσης. Απέρριψε το ενδεχόμενο η εξαργύρωση αυτή να έγινε κακόβουλα, διότι δόθηκε κάθε ευκαιρία στον εργολάβο να ολοκληρώσει το έργο. Από εκεί και πέρα, ο εργολάβος αφού δεν ακολουθούσε τα όσα λέει το συμβόλαιο, ευθύνεται διότι το συμβόλαιο προνοούσε ότι έπρεπε να ανανεώνονται οι εγγυητικές έγκαιρα. Τελικά ο χρόνος αποπεράτωσης του έργου, ήταν στις 28/02/2013 και η ισχύς των εγγυητικών μέχρι 30/03/2013, όμως ο χρόνος αποπεράτωσης εν τέλει ήταν θεωρητικός και μέχρι εκείνο το σημείο, ο εργολάβος είχε επιτελέσει έργο μόνο 30%, έτσι δεν υπήρχε περίπτωση το έργο να είχε τελειώσει μέχρι 28/02/
3. Αναφορικά με τα καθήκοντα του επιμετρητή ποσοτήτων, τα καθήκοντα του ήταν να ελέγχει τους λογαριασμούς των πληρωμών, με τους οποίους ζητά χρήματα ο εργολάβος και να πιστοποιεί τον μηχανικό του έργου ποιο ποσό θεωρεί ότι είναι οφειλόμενο. Την τελική ευθύνη για το οφειλόμενο ποσό, το είχε ο μηχανικός του έργου και στη συνέχεια πιστοποιεί το ποσό αυτό, αφού το ελέγξει και προχωρά προς έγκριση από τον εργοδότη. Στην περίπτωση του έργου αυτού, ήταν υπεύθυνοι σε πρώτο επίπεδο η επιθεωρήτρια του εργοταξίου και στη συνέχεια ο συντονιστής του έργου και αφού οι δύο έχουν δώσει τη σύμφωνη γνώμη τους, επιστρέφεται πίσω στον μηχανικό του έργου η Αίτηση για πληρωμή για να γίνει έκδοση του πιστοποιητικού. Ο μάρτυρας πιστοποιούσε πιστοποιητικά πληρωμής. Ήταν ο τρίτος που υπέγραφε στα πιστοποιητικά και μετά επιστρέφονταν στον μηχανικό για να γίνει η έκδοση του πιστοποιητικού. Ανέφερε ότι τα διατακτικά πληρωμής είχαν όλα την υπογραφή του. Σε σχέση με το Τεκμήριο 3, επεξήγησε ότι υπήρχαν αφαιρέσεις για κακοτεχνίες αποκλειστικά. Αυτές οι αφαιρέσεις δεν ήταν αποζημίωση του εργοδότη για τις ζημιές που υπέστη, λόγω της λύσης της εργοδότησης που καθορίζεται ρητά στο συμβόλαιο στο άρθρο 63 και παρέπεμψε στο άρθρο 63.3 που αφορά την πληρωμή μετά τη λύση εργοδότησης. Η πληρωμή του τελικού λογαριασμού, γίνεται μόνο μετά την έκδοση του πιστοποιητικού ευθύνης ελαττωμάτων και αυτό έγινε τον Γενάρη του
4. Οι ζημιές δόθηκαν στον μηχανικό του έργου και στον επιμετρητή και του ζητήθηκε να γίνει αποκοπή, αλλά δεν προχώρησαν σε αποκοπή. Το ότι δεν προχώρησε σε αποκοπή, δεν έγινε αποδεκτό. Αναφορικά με το ποσό των €105.500 ως ποσό αποζημιώσεων για καθυστερήσεις, ο μηχανικός του έργου έχει τη δυνατότητα πληρωμής αποζημιώσεων για την επίβλεψη και τη ζήτηση νέων προσφορών. Όμως στην προκειμένη, δεν αναφέρεται κάποιο ποσό. Το ποσό των €105.500 για τις καθυστερήσεις, δεν τις αφαιρεί από το πιστοποιητικό για πληρωμή. Σε σχέση με τον χρόνο αποπεράτωσης του έργου, ανέφερε ότι δεν ήταν πλέον ουσιώδης όρος της συμφωνίας, ούτε και ο εργοδότης συμφώνησε στον αναθεωρημένο λογαριασμό που του έστειλε ο επιμετρητής. Ο λόγος που ο χρόνος δεν ήταν ουσιώδης πλέον, είναι διότι το έργο δεν καθυστέρησε απλά, σταμάτησε. Είχαν να κάνουν πλέον με ένα έργο το οποίο δεν ολοκληρώθηκε. Αναφορικά με το ζήτημα του τελικού ποσού, ουδέποτε υπέγραψε τέτοιο πιστοποιητικό. Επίσης σε σχέση με την αναμενόμενη διαδικασία πληρωμής, παρέπεμψε στα 10 ενδιάμεσα πιστοποιητικά πληρωμής που τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου. Η διαδικασία για τις πληρωμές, είναι ότι χρειάζονταν 4 υπογραφές για να εκδίδεται πιστοποιητικό πληρωμής. Το συμβόλαιο επέτρεπε στον εργοδότη, να κάνει χρήση την περίφραξη και τον εξοπλισμό του εργολάβου. Ο Δήμος Ιδαλίου δεν ήταν συμβεβλημένος με τον εργολάβο. Ανέφερε ότι οι ζημιές βάσει των προνοιών του συμβολαίου, θα έπρεπε να αποκοπούν από την εκτελεσθείσα εργασία και όχι από την εγγύηση πιστής εκτέλεσης. Μοναδικές αποκοπές που έγιναν, ήταν για τις κακοτεχνίες και όχι για τις ζημιές του εργοδότη ενόψει της λύσης του συμβολαίου. Ανέφερε ότι αυτές οι ζημιές αναφέρθηκαν στον μηχανικό. Ανέφερε ότι δεν ισχύει ότι η επιπρόσθετη εργασία για τον οπλισμό εκσκαφές και επιχωματώσεις, ενσωματώνεται στα ενδιάμεσα πιστοποιητικά και έχει κατατεθεί μόνο στον τελικό λογαριασμό. Αυτές τις πληρωμές δεν τις πιστοποίησε η επιθεωρήτρια εργασιών και ο επιμετρητής ποσοτήτων και απουσιάζουν οι υπογραφές τους στο σημείο αυτό. Επίσης στον τελικό λογαριασμό, απουσιάζει η αιτιολόγηση των ποσών με στοιχεία. Για τις παρατηρήσεις αυτές, απέστειλε ηλεκτρονικά μηνύματα. Υπάρχουν νέα σχέδια για τον δεύτερο εργολάβο και στα σχέδια αυτά καταγράφονται οι κακοτεχνίες του πρώτου εργολάβου. Κάποιες εργασίες με την Ενάγουσα, είχαν προνοήσει να γίνει η εκτέλεση τους με διορισμένη υπεργολαβία που με τον δεύτερο εργολάβο, ενσωματώθηκαν στο νέο συμβόλαιο και σχέδια. Προστέθηκαν αυτές οι νέες εργασίες στον νέο εργολάβο για να μην χαθεί άλλος πολύτιμος χρόνος και είχαν χαθεί ήδη 12 μήνες. Δεν έγινε αναβάθμιση των εργασιών. Εξαιτίας των κακοτεχνιών του πρώτου εργολάβου, δεν μπορούσε να γίνει fair face και ο αρχιτέκτονας επέλεξε οι κακοτεχνίες να καλυφθούν με ορθομαρμάρωση. Ο αρχιτέκτονας έχει την εξουσία να κάνει αλλαγές και δεν έχει φορτωθεί το κόστος αυτών των αλλαγών στην Ενάγουσα. Ο γρανίτης έχει αφαιρεθεί από την επιδιόρθωση των κακοτεχνιών. Είναι αλήθεια ότι με τη δεύτερη προσφοροδότηση, δεν προέκυψαν ζημιές υπό την έννοια ότι δεν είχαν αλλάξει οι τιμές. Αυτές οι ζημιές είναι από την άποψη της εκτελεσθείσας εργασίας. Δεν λήφθηκαν υπόψη οι ζημιές του εργοδότη εξαιτίας της λύσης του αρχικού συμβολαίου και της εκπόνησης νέας προσφοροδότησης. Σε κάθε περίπτωση, οι Ενάγοντες ουδέποτε του απέστειλαν κατά τον επίδικο χρόνο τιμολόγιο ώστε να ακολουθηθεί η ενδεδειγμένη διαδικασία της πληρωμής. Επίσης είχε ζητήσει από τους Ενάγοντες, να δικαιολογήσουν γιατί θεωρούσαν ότι δεν θα έπρεπε να γίνει κατάσχεση της εγγύησης πιστής εκτέλεσης και δεν συμμορφώθηκαν ώστε να διαβιβαστεί το αίτημα στην αρμόδια επιτροπή. Το ποσό των €615.248,26 είναι η εκτελεσθείσα εργασία, όμως δεν είναι το ποσό που θα πρέπει να πληρωθεί ο εργολάβος. Τα ποσά που αφαιρούνται είναι για τις κακοτεχνίες επί των Τεκμηρίων 3 και 5.
5. Όμως στα Τεκμήρια αυτά, δεν έχουν υπολογιστεί οι υπόλοιπες ζημιές του εργοδότη. Το ποσό των €591.752 είναι η εκτελεσθείσα εργασία πλέον €23,496.25 ως οι οδηγίες που δόθηκαν και αφαιρεί το ποσό των €21.559 για κακοτεχνίες με βάση το συμβόλαιο της νέας εταιρείας. Αυτό με το οποίο δεν συμφωνεί, είναι με τη θέση των Εναγόντων στο επόμενο έγγραφο που είναι το πιστοποιητικό που γίνεται επιστροφή όλου του ποσού της εγγύησης πιστής εκτέλεσης χωρίς να αφαιρεθούν οι ζημιές. Αυτό το ποσό έπρεπε να αποκοπεί για να γίνει συμβιβασμός. Ο συντονιστής διενεργεί τελικό έλεγχο και θα έπρεπε να διορθωθεί το πιστοποιητικό σύμφωνα με τον όρο 63.3 του συμβολαίου. Τις ζημιές δεν τις υπολόγισε ο μηχανικός και δεν τις αναφέρει καθόλου. Ουδέποτε είχε βγει με τον νενομισμένο τρόπο ο τελικός λογαριασμός για να απαλλαγεί από κάτι ο εργολάβος. Ο συντονιστής του έργου, είναι εκπρόσωπος του εργοδότη και είναι εκεί για να κάνει τελικό έλεγχο του λογαριασμού. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Δεν αμφισβητείται ότι η συμφωνία πρόσληψης των Εναγόντων για το έργο λύθηκε και ότι την ευθύνη για τη διακοπή του συμβολαίου, την είχε ο εργολάβος που αδυνατούσε να εκτελέσει τις υποχρεώσεις του. Οι Ενάγοντες εξέδωσαν τιμολόγιο για να πληρωθούν 2.5 χρόνια μετά τη διακοπή του συμβολαίου. Ο εργοδότης αναγκάστηκε να αναθέσει τη συμπλήρωση του έργου σε δεύτερο εργολάβο, ήτοι την εταιρεία Multipro Ltd και η εκτέλεση του έργου συμπληρώθηκε πέραν της καθορισμένης ημερομηνίας συμπλήρωσης του έργου, την 11/01/
6. Λίγα είναι τα αμφισβητούμενα ζητήματα και αυτά προσδιορίζονται ως εξής:
7. Κατά πόσο υπήρχε συμφωνία που προέβλεπε συγκεκριμένη διαδικασία σε σχέση με τον τρόπο της έγκρισης των πληρωμών και κατά πόσο αυτή είχε ακολουθηθεί στην περίπτωση της έκδοσης του τελικού λογαριασμού,
8. Τι προέβλεπε η συμφωνία για το θέμα πληρωμής του εργολάβου στην περίπτωση λύσης της εργοδότησης τους και κατά πόσο ενόψει των συμφωνηθέντων, οι Ενάγοντες δικαιούνται πληρωμή για εκτελεσθείσα εργασία που περιλαμβάνεται στον τελικό λογαριασμό που έχουν ετοιμάσει,
9. Κατά πόσο οι Ενάγοντες εκτέλεσαν πράγματι την εργασία για την οποίαν αξιώνουν πληρωμή και πού και ποια είναι αυτή η εργασία. Προς αναζήτηση απαντήσεων στα πιο πάνω ερωτήματα, άκουσα με προσοχή την προφορική μαρτυρία που προσκόμισαν τα μέρη. Βοηθητική για τη διασταύρωση αυτών που είχαν λεχθεί από τους μάρτυρες της υπόθεσης, ήταν το κείμενο παραδεκτών γεγονότων, το γραπτό συμβόλαιο που περιέχει λεπτομερείς πρόνοιες για κάθε πτυχή των σχέσεων, των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων των μερών με αναφορά το έργο, την αλληλογραφία μεταξύ των μερών σε ανύποπτο χρόνο και κατά τον επίδικο χρόνο της συνεργασίας τους και τα ενδιάμεσα πιστοποιητικά πληρωμής που συνοδεύονται με επιστολή προς τον εργοδότη. Η πεποίθηση μου ότι ένας μάρτυρας ήταν μάρτυρας της αλήθειας, βεβαιώνεται με συγκεκριμένα στοιχεία της υπόθεσης. Το ερώτημα ως προς την αξιοπιστία, πρέπει να απαντηθεί με αυτοτέλεια έτσι που να δημιουργείται η απαραίτητη εικόνα της βεβαιότητας αναφορικά με τα πραγματικά γεγονότα της υπόθεσης. Η αξιολόγηση της μαρτυρίας πρέπει να γίνεται με βάση το περιεχόμενο της μαρτυρίας, την ποιότητα της και την πειστικότητα της σε σύγκριση με την υπόλοιπη μαρτυρία της υπόθεσης. (βλ. Ομήρου ν Δημοκρατία

(2001)2 ΑΑΔ 506). Ως εκ τούτου έχω αξιολογήσει ξεχωριστά κάθε μάρτυρα σε σχέση με τα λεγόμενα του και τα αποδεικτικά στοιχεία που έχει προσκομίσει για να πείσει για την αλήθεια της εκδοχής του. Επιπρόσθετα, έχω αναλύσει τη μαρτυρία του κάθε μάρτυρα με αναφορά και την υπόλοιπη μαρτυρία της υπόθεσης, ώστε σε κάθε περίπτωση η προφορική μαρτυρία να έχει διασταυρωθεί με άλλα στοιχεία ή να έχει καταρριφθεί από άλλα στοιχεία και/ή μαρτυρία που αποδεικνύονται ως αναντίλεκτη στην υπόθεση. Έλαβα υπόψη μου πιθανά ελατήρια που μπορεί να είχε κάθε μάρτυρας να πει ή να μην πει την αλήθεια ώστε να διαπιστωθούν με τη μεγαλύτερη δυνατή ακρίβεια τα γεγονότα της υπόθεσης. O ΜΕ1 αναφέρθηκε στο ιστορικό της υπόθεσης και καταχώρησε τα τιμολόγια και πιστοποιητικά που θεώρησε ότι ήταν σημαντικά για την υπόθεση. Είναι σημαντικό να αναφερθεί, ότι τα ενδιάμεσα πιστοποιητικά που κατέθεσε, τα προμηθεύθηκε από τον αρχιτέκτονα του έργου και δεν είναι τα πρωτότυπα ενδιάμεσα πιστοποιητικά πληρωμής, καθότι είναι φωτοαντίγραφα και δεν φέρουν όλες τις υπογραφές. Το σημείο Γ των εγγράφων είναι κενό. Το συγκεκριμένο κενό αφορά την υπογραφή του συντονιστή. Στο συγκεκριμένο σημείο, αναγράφεται ότι ''πιστοποιείται η πληρωμή ποσού χρημάτων, εκδίδεται το παρόν πιστοποιητικό από τον υπεύθυνο συντονιστή του έργου''. Περαιτέρω, τα πλείστα ενδιάμεσα πιστοποιητικά συνοδεύονται από επιστολή του αρχιτέκτονα προς τον συντονιστή του έργου ΜΥ1, για να προβεί στην πληρωμή. Τα εν λόγω ενδιάμεσα πιστοποιητικά (Τεκμήρια 2.1 μέχρι 2.11) είχαν πληρωθεί όμως ο ΜΕ1 ήταν βέβαιος ως προς τη μη αναγκαιότητα αυτά τα έγγραφα να φέρουν όλες τις υπογραφές που προβλέπονται στο έντυπο. Δηλαδή, επειδή τα εν λόγω πιστοποιητικά εν τέλει είχαν πληρωθεί, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν ήταν ανάγκη η έγγραφη συγκατάθεση του συντονιστή επί των πιστοποιητικών του έργου προκειμένου να πληρωθούν. Δεν μπορεί να αληθεύει ότι ήταν απαραίτητο μόνο η υπογραφή του επιμετρητή του έργου και της επιθεωρήτριας εργοταξίου επί των πιστοποιητικών προκειμένου να πληρωθεί ο εργολάβος. Εάν είχαν έτσι τα πράγματα ως είχε εισηγηθεί ο ΜΕ1, δεν θα ήταν ανάγκη τα πιστοποιητικά να αποστέλλονται από τον αρχιτέκτονα στον συντονιστή με συνοδευτική επιστολή και με ένα μέρος του εγγράφου κενό ως προς την υπογραφή. Επιπρόσθετα, ο ΜΕ1 δεν ισχυρίστηκε θετικά ότι κατά τη λύση του συμβολαίου ετοίμασε τιμολόγιο με τον τελικό λογαριασμό προκειμένου να αξιώσει πληρωμή με τον ίδιο τρόπο σε σχέση με όλην την εκτελεσθείσα εργασία του έργου. Δεν έδωσε εξήγηση για το γεγονός ότι ο τελικός λογαριασμός που κατέθεσε ως Τεκμήριο 5.2 είχε υπογραφεί την 07/11/2016 (πέραν των 2 ετών από τη λύση του συμβολαίου), χωρίς να φέρει την υπογραφή του συντονιστή και χωρίς να συνοδεύεται από το τιμολόγιο που ετοίμασαν οι Ενάγοντες για να αποδείξουν την απαίτησή τους. Ρωτήθηκε να εξακριβώσει ποια ήταν η εργασία για την οποίαν αξιώνει πληρωμή και ανέφερε ότι δεν μπορούσε να θυμηθεί. Ενόψει αυτού, εάν γνήσια διεκδικούσε πληρωμή για συγκεκριμένη εργασία που είχε εκτελέσει προκειμένου να είναι πειστικός, θα ήταν ορθό να είχε προσκομίσει μαζί με το Τεκμήριο 5.2 (που είναι το μόνο πρωτότυπο πιστοποιητικό πληρωμής) το εν λόγω τιμολόγιο που περιέχει τις εκτελεσθείσες εργασίες, ώστε να θεμελιώσει την αξίωση των Εναγόντων. Ενόψει του ότι το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 5.2 αφορά την περίοδο που λήγει την 28/02/2013 και οι υπογραφές του μηχανικού του έργου, του υπεύθυνου επιθεωρητή φέρουν ημερομηνία 07/11/2016 (ήτοι χρόνο πολύ μεταγενέστερο της λύσης της συμφωνίας) θα έπρεπε να δοθούν εξηγήσεις γιατί δεν προωθήθηκε τον ουσιώδη χρόνο το έγγραφο αυτό στον συντονιστή του έργου για να υπογράψει και αυτός, ως είχε γίνει με τα ενδιάμεσα πιστοποιητικά. Δεν διαφεύγει της προσοχής μου, ότι ο μηχανικός του έργου υπέγραψε το Τεκμήριο 5.2 δύο φορές. Η πρώτη υπογραφή στη δεξιά ανώτερη γωνία, πιστοποιεί έλεγχο του λογαριασμού του εργολάβου. Στο κάτω μέρος του εγγράφου, ο μηχανικός του έργου υπέγραψε και δεύτερη φορά σημαίνοντας 'ότι εκδίδεται το παρόν πιστοποιητικό'. Εάν θέση του μάρτυρα ήταν ότι δεν υπήρχε διαδικασία να εγκρίνει και ο συντονιστής του έργου κάθε πιστοποιητικό στο τρίτο σημείο (Γ) όπου αναγράφονται οι λέξεις ότι 'πιστοποιείται και συστήνεται η πληρωμή του ποσού προς πληρωμή Υπεύθυνος Συντονιστής/Μηχανικός Έργου' προς τι εξυπηρετούσε ο μηχανικός του έργου να υπογράφει το πιστοποιητικό δύο φορές; Επομένως σκόπιμα, ως φαίνεται αφέθηκε κενό το σημείο Γ ως αναγκαίο διάβημα στην αλυσίδα έγκρισης του λογαριασμού, ενώ ο μηχανικός του έργου με σπουδή υπέγραψε δύο φορές το Τεκμήριο 5.2 που θα ήταν περιττό διάβημα, εκτός και αν αληθεύει ότι εκδίδει το πιστοποιητικό αφού λάβει υπόψη του και τη θέση του συντονιστή του έργου. Περαιτέρω, ο ΜΕ1 δεν έδωσε καμία απάντηση για το γεγονός ότι δεν αφαιρέθηκε από τον λογαριασμό κανένα ποσό για αφαιρέσεις που εντάσσονται στις ρήτρες για καθυστερήσεις, σημεία 14 και 17 του Τεκμηρίου 5.

1. Η μαρτυρία του ότι δεν υπήρχαν τέτοιες ζημιές, έρχεται σε αντίθεση με άλλη μαρτυρία των Εναγόντων, εκπρόσωπο του Δήμου Ιδαλίου ΜΕ2, ο οποίος επιβεβαίωσε τα λεχθέντα του ΜΥ1 ότι υπήρχαν επιπρόσθετες δαπάνες του έργου εξαιτίας καθυστερήσεων και επανάληψη μέρος των διεργασιών του έργου, εξαιτίας της διακοπής του πρώτου συμβολαίου. Ήταν μέρος της μαρτυρίας των Εναγόντων, ότι οι σύμβουλοι αναγκάστηκαν να κάνουν επιπρόσθετη εργασία που αφορούσε την ετοιμασία νέων εγγράφων αξιολόγησης των προσφορών, ως και επίσης τροποποιήσεις που προστέθηκαν σε σχέση με την αρχική μελέτη. Στους όρους εντολής τους, ήταν η αξιολόγηση των νέων προσφορών εργολάβου που θα λαμβάναν. Ό,τι ζητήθηκε σε εκείνο το στάδιο της εργασίας αξιολογήθηκε, καταμετρήθηκε και πληρώθηκε. Η διαφωνία προέκυψε μεταγενέστερα στα πλαίσια της υλοποίησης του δεύτερου συμβολαίου, που ούτε εκείνο προχώρησε κανονικά και απείλησαν οι σύμβουλοι να αποσυρθούν από το έργο. Η διαδικασία κατέληξε σε διαιτησία από τον Δήμο Ιδαλίου. Η θέση του ότι εκδόθηκε ο τελικός λογαριασμός, δεν συνάδει με τη θέση του ότι το εν λόγω πιστοποιητικό δεν τέθηκε υπόψη του συντονιστή του έργου. Ενόψει των πιο πάνω, δεν θεωρώ ότι είπε όλην την αλήθεια και πιστεύω ότι θα πρέπει να γνώριζε ότι είχε ακολουθηθεί παράτυπη και διαφορετική διαδικασία έγκρισης στην περίπτωση του Τεκμηρίου 5.2 και επέλεξε να μην το αποκαλύψει στο Δικαστήριο για τους δικούς του λόγους. Ο εκπρόσωπος του Δήμου Ιδαλίου, αναφέρθηκε στο ιστορικό της εκτέλεσης του έργου, δεν έχει συμφέρον από την όλη διαφορά και κρίνεται ως τυπικός και ανεξάρτητος μάρτυρας, κρίνεται αξιόπιστος. Η ΜΕ3 αναφέρθηκε μόνο στα γεγονότα της υπόθεσης που γνώριζε και κράτησε ίσες αποστάσεις από τα μέρη. Επιβεβαίωσε τη θέση του ΜΥ1, ότι λάμβανε και αυτός ρόλο και λόγο στις πληρωμές κατά τη διάρκεια εκτέλεσης των εργασιών και ανέφερε ότι το Τεκμήριο 5.2 θα έπρεπε να είχε αποσταλεί στον συντονιστή του έργου, αλλά δεν γνώριζε τι είχε γίνει μετά τη δική του υπογραφή επί του πιστοποιητικού, αφού ο δικός της ρόλος σταματούσε με τον έλεγχο της καταμέτρησης των εργασιών και των κακοτεχνιών. Δεν παρουσίασε το αποτέλεσμα της καταμέτρησης της εργασίας που έκανε ως ανέφερε κατά το χρονικό διάστημα της λύσης του συμβολαίου από υπαιτιότητα του εργολάβου, όμως κατατέθηκε το Τεκμήριο 3 που περιλαμβάνει δελτίο ποσοτήτων και λεπτομερή καταγραφή των εργασιών. Την αποδέχομαι ως αξιόπιστο μάρτυρα. Σε γενικές γραμμές, ο ΜΕ4 επανέλαβε όσα είπαν οι ΜΕ2 και ΜΕ3 σε σχέση με τη νενομισμένη διαδικασία πληρωμής των ενδιάμεσων πιστοποιητικών. Επιβεβαίωσε τη μαρτυρία των υπόλοιπων μαρτύρων που αναφέρθηκαν σε ζημιές που προκλήθηκαν στον εργοδότη εξαιτίας της διακοπής του συμβολαίου και τα απαρίθμησε. Ανέφερε ότι έπρεπε να ετοιμάσουν νέα έγγραφα οι σύμβουλοι για την προσφοροδότηση νέων εργασιών και νέα έγγραφα προσφοράς για να προκηρυχθεί νέος διαγωνισμός για να αξιολογηθούν οι προσφορές. Επίσης η καθυστέρηση ήταν τέτοια, που ο μηχανικός ανέφερε ότι ο παράγοντας χρόνου δεν ήταν σημαντικός πλέον κατά την εκτέλεση της εργασίας. Όμως αυτό το συμπέρασμα δεν μπορεί να είναι ορθό διότι ως ανέφερε και ο ίδιος, το μεγαλύτερο μέρος της καθυστέρησης, προκλήθηκε εξαιτίας της διακοπής του συμβολαίου του πρώτο του εργολάβου, ο οποίος για χρονικό διάστημα αδυνατούσε να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του. Επομένως, δεν υποστηρίζεται το συμπέρασμα του ότι ο εργοδότης δεν δικαιούται αποζημιώσεις για την προκληθείσα καθυστέρηση στην εκτέλεση του έργου. Ούτε θεωρώ ότι είναι ορθή η τοποθέτηση του στην παράγραφο 16 της δήλωσης του ότι ετοιμάστηκε και εκδόθηκε στις 07/11/2016 το πιστοποιητικό τελικού λογαριασμού όπως προνοείται από το άρθρο 63.3 των όρων του συμβολαίου. Η θέση αυτή στηρίζεται στην αντίληψή του, ότι το προσχέδιο του τελικού λογαριασμού είχε συμφωνηθεί επειδή έγιναν συναντήσεις μεταξύ των επιμετρητών ποσοτήτων και των εκπροσώπων των Εναγόντων. Η διαπίστωση αυτή προκύπτει από πληροφόρηση που έτυχε από τους επιμετρητές ποσοτήτων. Δεν αμφισβήτησε ότι ο συντονιστής του έργου θα έπρεπε και εκείνος με τη σειρά του να εγκρίνει και/ή να πιστοποιήσει τον τελικό λογαριασμό. Επομένως δεν μπορεί να είχε θεωρήσει ότι με μόνο τη δική του υπογραφή, είχε εκδοθεί πιστοποιητικό πληρωμής του τελικού λογαριασμού και ενδεχομένως η τοποθέτηση του αυτή να οφείλεται σε λανθασμένη αντίληψη ότι υπήρχε συμφωνία μεταξύ του εργοδότη και του επιμετρητή ποσοτήτων σε σχέση με τον τελικό λογαριασμό. Δεν υπάρχει θετική μαρτυρία ότι υπήρχε τέτοια συμφωνία και αντίθετα στη βάση των λεχθέντων του ΜΥ1, κάτι τέτοιο δεν συμφωνήθηκε. Υπήρχε συγκεκριμένη καθορισμένη διαδικασία για τις πληρωμές που ακολουθήθηκε σε όλες τις περιπτώσεις και που είχε συμφωνηθεί κατά την έναρξη των εργασιών. Δεν μπορούσε να υπάρχει τέτοια συμφωνία εκ των πραγμάτων για την πληρωμή του τελικού λογαριασμού, αφού ο ΜΥ1 δεν έλαβε γνώση του Τεκμηρίου 5.
2. Ο ΜΕ4 παραδέχτηκε ότι το χρονικό διάστημα μεταξύ της δικής του επιστολής ημερομηνίας 04/11/2016, ήτοι Τεκμήριο 4 και 5.1 και της υπογραφής του Τεκμηρίου 5.2, ήταν τόσο μικρό που δεν θα προλάμβανε ο συντονιστής να ελέγξει και να υπογράψει το Τεκμήριο 5.2 στις 07/
3. Επίσης είναι αυθαίρετο το συμπέρασμα του ότι ο τελικός λογαριασμός θα έπρεπε να είχε παραληφθεί από την Επαρχιακή Διοίκηση. Τέλος, η διαπίστωση του ότι είχε εκδοθεί τελικός λογαριασμός είναι αντιφατικός ισχυρισμός σε σχέση με αυτά τα οποία κατέγραψε στο Τεκμήριο 4 με τα οποία υπέδειξε ότι "όπως προκύπτει από τους όρους του συμβολαίου, 63.2, 63.3 και 65.8, από το πιο πάνω ποσό, θα μπορεί να γίνει αποκοπή για τα πραγματικά έξοδα που υπέστη ο εργοδότης και επιπρόσθετα έξοδα που αφορούν την επίβλεψη και τη ζήτηση νέων προσφορών." Εφόσον παραδέχτηκε ότι υπήρχαν τέτοια επιπρόσθετα έξοδα και ζημιές του εργοδότη, δεν μπορεί να είναι σωστή η διαπίστωση του ότι εκδόθηκε τελικός λογαριασμός που ήταν υποχρεωμένος ο εργοδότης να τον πληρώσει που δεν περιλαμβάνει αφαιρέσεις και αφαιρέσεις για καθυστερήσεις. Εξαιτίας αυτών των αντιφάσεων, τα συμπεράσματα του επί των θεμάτων της έκδοσης τελικού πιστοποιητικού, απορρίπτονται και θεωρώ ότι αυτές οι διαπιστώσεις προκαλούν μόνο σύγχυση ως προς την υποχρέωση πληρωμής. Αποδέχομαι όμως ως ορθή την τοποθέτηση του σε σχέση με τις εργασίες που έπρεπε να επαναληφθούν. Ο τελευταίος μάρτυρας ΜΕ5, επανέλαβε στην ουσία τα όσα είχε αναφέρει ο ΜΕ
4. Στη βάση της μαρτυρίας του, προκύπτει και παραδέχεται ότι κατά τη συνάντηση που πραγματοποιήθηκε την 12/01/2016 όπου συζητήθηκε το προσχέδιο τελικού λογαριασμού που είχε υποβάλει, παρούσα ήταν μόνο η επιθεωρήτρια του εργοταξίου και όχι ο συντονιστής του έργου. Η μαρτυρία του περιέχει ασάφειες και γενικότητες. Ανέφερε ότι υπέβαλε τον τελικό λογαριασμό, αλλά όχι σε ποιο πρόσωπο το είχε υποβάλει. Απέφυγε να τοποθετηθεί επί του κρίσιμου ερωτήματος κατά πόσο το εν λόγω προσχέδιο υποβλήθηκε στον συντονιστή του έργου και η θέση του ότι η επιθεωρήτρια ενημέρωνε την Επαρχιακή Διοίκηση, είναι αυθαίρετο συμπέρασμα. Ενόψει της θέσης της ΜΕ3 ότι δεν γνωρίζει τι είχαν γίνει τα πιστοποιητικά πληρωμής μετά που επιθεώρησε την εργασία και υπέγραψε τα εν λόγω πιστοποιητικά σε σχέση με την εκτέλεση της εργασίας, δεν μπορεί να είναι το πρόσωπο που ενημέρωνε τον εργοδότη. Δεν γίνεται πιστευτός ο ισχυρισμός του ότι δεν γνώριζε και δεν θυμάται γιατί ο τελικός λογαριασμός καθυστέρησε τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα να υποβληθεί. Παραδέχτηκε ότι ο τελικός λογαριασμός ήταν έτοιμος από τον Ιανουάριο του 2016 και δεν μπορούσε να αναφέρει συγκεκριμένους λόγους για τους οποίους το Τεκμήριο 5.2 εν τέλει υποβλήθηκε τον Νοέμβριο του
5. Ανέφερε αντεξεταζόμενος, ότι προσέγγισε τον συντονιστή του έργου και ότι αυτός του είχε πει "δεν έχω χρόνο να κάτσω να δω τον φάκελο, δεν μπορώ να κάνω τίποτε". Αυτή η θέση είναι αντιφατική με τη θέση ότι όλοι γνώριζαν για το προσχέδιο του τελικού λογαριασμού και ότι αυτό το ποσό όντως πιστοποιήθηκε για πληρωμή. Επίσης η θέση αυτή αντιφάσκει με τη θέση ότι ενημερωνόταν η Επαρχιακή Διοίκηση για τα σχετικά του τιμολογίου μέσω της επιθεωρήτριας του εργοταξίου. Εάν όντως ήταν ενήμερη η Επαρχιακή Διοίκηση σε σχέση με τον τελικό λογαριασμό και εάν αυτό είχε εγκριθεί, ο μάρτυρας δεν θα είχε λόγο να προσεγγίσει τον συντονιστή του έργου ώστε αυτός να εξετάσει το προσχέδιο του τελικού λογαριασμού για να εξασφαλίσει έγκριση για την πληρωμή του. Επίσης δεν είναι αλήθεια ότι ουδέποτε υπέγραφε ο συντονιστής του έργου τα πιστοποιητικά πληρωμής. Προκύπτει από τα Τεκμήρια 2.1‑2.11, ότι τα εν λόγω πιστοποιητικά πληρωμής, διαβιβάζονταν πάντοτε στον συντονιστή για να τα υπογράψει και να εγκριθεί η πληρωμή. Επίσης αυτά τα Τεκμήρια τα είχε παραλάβει ο μάρτυρας από τους μηχανικούς του έργου. Αυτά τα Τεκμήρια είναι αντίγραφα και όχι τα πρωτότυπα επί των οποίων θα έπρεπε να καταγράφονται όλες οι υπογραφές. Επομένως, είναι αυθαίρετο το συμπέρασμα του μάρτυρα ότι ο συντονιστής του έργου ουδέποτε ενημερωνόταν και ουδέποτε υπέγραφε αυτά τα πιστοποιητικά για να επιτευχθεί η πληρωμή. Επίσης το γεγονός ότι κρατούσε το διατακτικό που του έδωσε ο αρχιτέκτονας και ότι πήγε με αυτό το διατακτικό Τεκμήριο 5.2 για να πληρωθεί, αποδεικνύει ότι γνώριζε ότι είχε υποχρέωση το εν λόγω έγγραφο να υποβληθεί μέσω της νενομισμένης διαδικασίας στον συντονιστή να το υπογράψει, ώστε να εκδοθεί η πληρωμή. Ούτε ευσταθεί η θέση του ότι το δικαίωμα των Εναγόντων για αποκοπή αποζημιώσεων για καθυστερήσεις, είχε απωλεσθεί λόγω πρόσθετων εργασιών και εγκαταστάσεων νέων συστημάτων αξίας €411.
6. Η τοποθέτηση αυτή δεν δικαιολογείται με βάση τα ενώπιον μου στοιχεία. Κάτι τέτοιο δεν υποστηρίζεται από τον μηχανικό του έργου Τεκμήρια 5.1 ο οποίος εισηγήθηκε ανατροπή ενόψει βελτιώσεων στο έργο. Σε κάθε περίπτωση, ουδέποτε λήφθηκε απόφαση επί του ζητήματος. Περαιτέρω, η τοποθέτηση του ότι ο εργοδότης δεν είχε το δικαίωμα να προβεί στην κατάσχεση της εγγύησης, είναι και αυτό αυθαίρετο και δεν βασίζεται σε κάποια πρόνοια της συμφωνίας ώστε να στηρίζεται το συμπέρασμα του ότι αυτό το οποίο έγινε ήταν παράνομο. Δεν τον αποδέχομαι ως μάρτυρα της αλήθειας σε σχέση με το κρίσιμο ερώτημα της έγκρισης της πληρωμής του τελικού λογαριασμού. Ο μοναδικός μάρτυρας της Υπεράσπισης, ήταν ο εκπρόσωπος της Επαρχιακής Διοίκησης και ενεργούσε ως εκπρόσωπος του εργοδότη στα πλαίσια του έργου. Δεν πρόκειται για πρόσωπο που έχει προσωπικό συμφέρον στην υπόθεση, παρά μόνο τα όσα υποστήριξε είναι υπό την ιδιότητα του ως λειτουργός και ως εκπρόσωπος του εργοδότη. Επιπρόσθετα, το άλλο που ενισχύει την αξιοπιστία του, είναι ότι τα λεγόμενα του υποστηρίζονται από το περιεχόμενο των εγγράφων που έχουν τεθεί ενώπιον μου. Σε σχέση με κάθε ενέργεια που έλαβε στα πλαίσια της εκτέλεσης των καθηκόντων του, είχε προβεί σε παραπομπή στη σχετική πρόνοια του συμβολαίου. Αναγνώρισε και παραδέχτηκε ότι υπέγραψε τα ενδιάμεσα πιστοποιητικά πληρωμής. Η θέση του ότι έπρεπε και αυτός να υπογράψει τα πιστοποιητικά προκειμένου να εγκριθεί η πληρωμή, υποστηρίζεται τόσο από τη συνοδευτική επιστολή του μηχανικού προς τον ίδιο κατά την αποστολή των εν λόγω πιστοποιητικών, ως και επίσης εξαιτίας του γεγονότος ότι υπάρχει κενό σημείο στο έντυπο για την υπογραφή του συντονιστή του έργου, προκειμένου να εγκριθεί η πληρωμή. Αναφορικά με την κατάσχεση της εγγύησης, και πάλι παρέπεμψε στη σχετική πρόνοια του συμβολαίου που επέτρεπε την κατάσχεση της εγγύησης κατά τη λύση της συμφωνίας εργολαβίας για την οποίαν ευθύνεται ο εργολάβος. Το ότι η λύση της συμφωνίας επήλθε από υπαιτιότητα του εργολάβου, είναι αναντίλεκτο γεγονός. Επίσης με βάση τα γεγονότα που έχουν αποδειχθεί αναντίλεκτα, προκύπτει ότι το έργο θα έπρεπε να ολοκληρωθεί στις 28/02 και επειδή η λύση της σύμβασης επήλθε στις 05/03/2013 και ο εργολάβος παραβίασε την υποχρέωση του να ανανεώσει την εγγύηση ως όφειλε, ο εργοδότης είχε το δικαίωμα να προβεί στην κατάσχεση της εγγύησης. Η θέση του ότι επήλθαν έξοδα και ζημιές από τη λύση του συμβολαίου, είναι λογικό επακόλουθο ενόψει του γεγονότος ότι ο εργολάβος είχε εκτελέσει κατά τη λύση της σύμβασης μόνο το 30% της εργασίας που προέβλεπε η συμφωνία ότι έπρεπε να εκτελεστεί. Περαιτέρω, θα έπρεπε κάποιες εργασίες να επαναληφθούν, ήτοι να γίνουν νέες μελέτες, νέα έγγραφα, νέα προκήρυξη του έργου και νέα διαδικασία λήψης προσφορών ώστε να ανατεθεί το υπόλοιπο της εκτέλεσης του έργου σε δεύτερο εργολάβο. Επίσης είναι λογικό επακόλουθο, ότι η λύση της συμφωνίας θα πρέπει να προκάλεσε επιπρόσθετη καθυστέρηση στην εκτέλεση του έργου διότι έπρεπε να γίνει καταμέτρηση της εκτελεσθείσας εργασίας και μετά να ακολουθήσουν τα διαβήματα για την προκήρυξη νέων προσφορών. Η θέση του ότι δεν είχε υπόψη του και ότι δεν του υποβλήθηκε το προσχέδιο του τελικού λογαριασμού και ότι δεν ήταν παρών στη συνάντηση που πραγματοποιήθηκε την 12/01/2016, υποστηρίζεται από το γεγονός ότι το Τεκμήριο 5.2, δεν φέρει την υπογραφή του. Είναι λογικό ότι εάν πράγματι ο τελικός λογαριασμός είχε εγκριθεί από τον συντονιστή του έργου, τότε ο ΜΕ5 δεν θα είχε κανέναν λόγο να τον επισκέπτεται στο γραφείο του και να αποδέχεται ως δικαιολογία για τη μη πληρωμή του λογαριασμού ότι ο συντονιστής του έργου δεν είχε χρόνο για να ελέγξει το προσχέδιο. Επίσης το γεγονός ότι δεν εγκρίθηκε η πληρωμή, συνάδει και με το γεγονός ότι η εγγύηση κατασχέθηκε και δεν είχε επιστραφεί στον εργολάβο. Επομένως οι Ενάγοντες δεν μπορούν ενόψει της μη επιστροφής της εγγύησης να θεωρούσαν ότι ο τελικός λογαριασμός είχε εγκριθεί. Το γεγονός ότι δεν έγινε κάτι σε σχέση με την επιστροφή της εγγύησης, παραπέμπει σε εκκρεμότητα και σε μη αποδοχή του τελικού λογαριασμού. Τα πιο πάνω αναντίλεκτα γεγονότα, συνάδουν με τη θέση του μάρτυρα ότι συζήτησε εν τέλει το θέμα με τους Ενάγοντες όταν τον προσέγγισαν και τους είπε ότι θα έπρεπε να αποταθούν με δικαιολογητικά για την επιστροφή της εγγύησης ώστε αυτός με τη σειρά του να προωθήσει τέτοιο αίτημα στην αρμόδια επιτροπή. Ούτε θα ήταν λογικό για τους Ενάγοντες να θεωρήσουν ότι είχαν υποβάλει τις σωστές δικαιολογίες με την αποστολή του Τεκμηρίου 16 στις 29/11/
7. Το Τεκμήριο 16 αποστάλθηκε πριν τη λύση της σύμβασης και τα όποια δικαιολογητικά αναφέρονται στην εν λόγω επιστολή, είχαν ξεπεραστεί εκ των πραγμάτων εξαιτίας της λύσης του συμβολαίου στις 05/03/
8. Σε κάθε περίπτωση, οι Ενάγοντες ενόψει της μη επιστροφής της εγγύησης, δεν μπορεί να θεωρούσαν γνήσια ότι είχε εγκριθεί η πληρωμή του τελικού λογαριασμού ως είχαν εισηγηθεί ενόρκως στο Δικαστήριο. Αντίθετα το τι πραγματικά είχε γίνει και συμφωνήθηκε, καταγράφεται με λεπτομέρεια στο Τεκμήριο 20, το περιεχόμενο του οποίου συνάδει και είναι συνεπής με την εκδοχή που προέβαλε ενόρκως ο μάρτυρας Υπεράσπισης στο Δικαστήριο, έτσι ο μάρτυρας αυτός κρίνεται αξιόπιστος και η μαρτυρία του είναι βάση για την εξαγωγή πραγματικών ευρημάτων στην υπόθεση. ΕΥΡΗΜΑΤΑ Με βάση την αξιόπιστη μαρτυρία της υπόθεσης, προκύπτει ότι πληρώθηκαν και πιστοποιήθηκαν για πληρωμή από τον συντονιστή του έργου, τα ενδιάμεσα πιστοποιητικά πληρωμής Τεκμήρια 2.1‑2.
9. Η διαδικασία που ακολουθήθηκε για να εγκριθεί η πληρωμή, είναι ως αυτή που είχε αναφέρει ο ΜΥ
10. Στις 05/03 διακόπηκε το συμβόλαιο του έργου του εργολάβου με την Επαρχιακή Διοίκηση σε σχέση με το έργο και η λύση του συμβολαίου, επήλθε εξαιτίας της υπαιτιότητας του εργολάβου ώστε να έχει εφαρμογή η παράγραφος 63.3 του συμβολαίου. Επειδή ο εργολάβος δεν ανανέωσε την εγγυητική, ο εργοδότης προχώρησε στην κατάσχεση των δύο εγγυήσεων και το έργο ανατέθηκε σε δεύτερο εργολάβο. Η εργασία καταμετρήθηκε και στη συνέχεια ετοιμάστηκαν νέες μελέτες για να ετοιμαστεί νέα προκήρυξη προσφορών και για να ανατεθεί εν τέλει η δεύτερη διαδικασία προσφοράς στην εταιρεία Multipro. Ο δεύτερος εργολάβος είχε εκπληρώσει την υποχρέωση του να συμπληρώσει το έργο την 11/01/
11. Η μάρτυρας 3 (ΜΕ3) καταμέτρησε την εκτελεσθείσα εργασία που είχε συμπληρώσει ο πρώτος εργολάβος πριν τη λύση της σύμβασης και υπέγραψε το Τεκμήριο 5.
12. Επίσης το έγγραφο αυτό, υπογράφτηκε και από τον μηχανικό του έργου, όμως το έντυπο αυτό ουδέποτε αποστάλθηκε ή τέθηκε προς έγκριση του ΜΥ1 ως εκπρόσωπο του εργοδότη και συντονιστή του έργου. Ο μηχανικός του έργου ετοίμασε τα Τεκμήρια 4 και 5.
13. Σημειώνεται στο Τεκμήριο 5.1, ότι η επιβολή αποζημιώσεων για καθυστερήσεις, είναι κάτι το οποίο είχε ο εργοδότης το δικαίωμα να προβεί στις σχετικές αποκοπές αλλά ότι η απόφαση αυτή μπορεί να ανατραπεί από τον εργολάβο σε διεκδίκηση του για μη υποβολή καθυστερήσεων επειδή με τη νέα εργασία, επήλθαν κάποιες βελτιώσεις με αποτέλεσμα ο χρόνος αποπεράτωσης του έργου να μην είναι ουσιώδης. Επίσης με το Τεκμήριο 4 ο μηχανικός του έργου είχε επισημάνει ότι όπως προκύπτει από τους όρους του συμβολαίου 63.2, 63.3 και 65.8, από το ποσό που διεκδικούσε ο εργολάβος βάσει του τελικού λογαριασμού, θα μπορούσε να γίνει αποκοπή για τα πραγματικά έξοδα που υπέστη ο εργοδότης και για τα επιπρόσθετα έξοδα που αφορούσε την επίβλεψη και τη ζήτηση νέων προσφορών. Από την καταμέτρηση της εργασίας, αφαιρέθηκε το ποσό της αξίας για τις εργασίες κάλυψης κακοτεχνιών από τον δεύτερο εργολάβο και για τις οδηγίες κάλυψης κακοτεχνιών του πρώτου εργολάβου από τον δεύτερο εργολάβο. Δεν υπάρχει δικαιολογία για την εκτέλεση επιπρόσθετης εργασίας. Στο Τεκμήριο 3, δεν λήφθηκαν υπόψη τυχόν ζημιές για τις καθυστερήσεις, ούτε τυχόν έξοδα που προκλήθηκαν ως συνέπεια της διακοπής της συμφωνίας. ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΛΗΞΗ Προτού αναλύσω το ζήτημα των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεων των μερών στη βάση των συμφωνηθέντων, κρίνω σκόπιμο να παραθέσω τις πιο σημαντικές πρόνοιες του γραπτού συμβολαίου που είναι βοηθητικές στην επίλυση της διαφοράς (Τεκμήριο 9). Η πρόνοια 1.1 περιέχει ερμηνεία για τον συντονιστή του έργου (Τεκμήριο 9). Η πρόνοια 2.1 είναι σχετική επειδή παραθέτει όλα τα καθήκοντα και εξουσίες του μηχανικού του έργου. Η παράγραφος 2.7 είναι σχετική, διότι προνοεί για τα καθήκοντα του επιθεωρητή του εργοταξίου. Η παράγραφος 5.2 του συμβολαίου είναι σημαντική διότι καταγράφει ότι υπάρχουν διάφορα έγγραφα που αποτελούν τη συνολική συμφωνία μεταξύ των μερών, αλλά κυριαρχούσα σημασία στην περίπτωση αντιφάσεων μεταξύ των διάφορων εγγράφων και της συμφωνίας, είναι ότι επικρατούν οι πρόνοιες της συμφωνίας (Τεκμήριο 9) προς επίλυση των αντιφάσεων. Οι πρόνοιες 10.1, 10.2, 10.3 και 10.4 είναι σχετικές πρόνοιες που αφορούν τις εγγυήσεις πιστής εκτέλεσης του συμβολαίου. 10.1 Για την πιστή εκτέλεση του συμβολαίου, ο εργολάβος οφείλει εντός 28 ημερών από την ημερομηνία έκδοσης της επιστολής αποδοχής, να εξασφαλίσει με δικά του έξοδα και υποβάλει στον εργοδότη, ειδοποιώντας ταυτόχρονα τον μηχανικό, εγγύηση πιστής εκτέλεσης συμβολαίου από χρηματοπιστωτικό ίδρυμα της εγκρίσεως του εργοδότη, για ποσό ίσο με το ποσοστό που αναφέρεται στο παράρτημα προσφοράς εφαρμοζόμενου επί του ποσού συμβολαίου. Η εγγύηση πρέπει να είναι στη μορφή του εντύπου που επισυνάπτεται στους παρόντες όρους. 10.2 Ο εργοδότης έχει το απόλυτο δικαίωμα της μη εκπλήρωσης των υποχρεώσεων του που απορρέουν από το συμβόλαιο μέχρι η εγγύηση πιστής εκτέλεσης συμβολαίου που αναφέρεται στο εδάφιο 10.1 υποβληθεί από τον εργολάβο και τύχει της έγκρισης του. 10.3 Σε περίπτωση που η εγγύηση πιστής εκτέλεσης συμβολαίου που αναφέρεται στο εδάφιο 10.1 δεν υποβληθεί από τον εργολάβο στον εργοδότη εντός 28 ημερών από την ημερομηνία έκδοσης της επιστολής αποδοχής, ο εργοδότης έχει το απόλυτο δικαίωμα χωρίς επηρεασμό των δικαιωμάτων του ή οποιωνδήποτε απαιτήσεων που έχει ή θα έχει έναντι του εργολάβου για τη μη συμμόρφωση του εργολάβου με τις πρόνοιες του εδαφίου 10.1 ή οποιασδήποτε άλλης πρόνοιας του συμβολαίου και αφού δώσει 7 ημερών γραπτή προειδοποίηση στον εργολάβο, να λύσει την εργοδότηση του εργολάβου και να κατάσχει την εγγύηση συμμετοχής χωρίς πλέον να φέρει οποιανδήποτε ευθύνη έναντι του εργολάβου για οποιοδήποτε ζήτημα ή θέμα οποιασδήποτε μορφής σχετικά με το συμβόλαιο. Ο εργοδότης θα δικαιούται πληρωμής από τον εργολάβο για όλα τα έξοδα που θα υποστεί για επιλογή νέου εργολάβου για την εκτέλεση του έργου, το δε ποσό αυτό θα μπορεί, κατά την απόλυτη κρίση του εργοδότη, να ανακτηθεί από την εγγύηση συμμετοχής. 10.4 Η εγγύηση πιστής εκτέλεσης συμβολαίου, πρέπει να παραμένει σε ισχύ μέχρι και την 28η ημέρα μετά την ημερομηνία που αναφέρεται στο πιστοποιητικό ευθύνης ελαττωμάτων σύμφωνα με το άρθρο
14. Προς τούτο, ο εργολάβος οφείλει να ανανεώσει την ισχύ της εγγύησης πιστής εκτέλεσης συμβολαίου μέχρι και την πιο πάνω ημερομηνία. Μετά την ημερομηνία συμπλήρωσης του έργου που έχει πιστοποιηθεί από τον μηχανικό σύμφωνα με το άρθρο 48 ή σε περίπτωση έκδοσης από τον μηχανικό, σύμφωνα με το άρθρο 48 περισσοτέρων του ενός πιστοποιητικών μετά την τελευταία ημερομηνία που θα έχει πιστοποιηθεί, ο εργολάβος θα έχει δικαίωμα να μειώσει κατά το ήμισυ το ποσό της εγγύησης πιστής εκτέλεσης συμβολαίου. Οι πρόνοιες 63.1, 63.2 και 63.3 καθορίζουν τα δικαιώματα και υποχρεώσεις των μερών στην περίπτωση λύσης του συμβολαίου από υπαιτιότητα του εργολάβου. 63.1 "Αν ο εργολάβος κηρυχθεί δυνάμει των διατάξεων οποιουδήποτε νόμου σε κατάσταση πτώχευσης, εκκαθάρισης ή πτωχευτικού συμβιβασμού ή εκούσια ή ακούσια πτωχεύσει ή χρεοκοπήσει ή περιέλθει σε κατάσταση εκκαθάρισης, πτωχευτικού συμβιβασμού ή διάλυσης (άλλη από την περίπτωση εκούσιας εκκαθάρισης για σκοπούς συγχώνευσης ή αναδόμησης) ή καταστεί αφερέγγυος ή προβεί σε διευθετήσεις με τους πιστωτές του ή προβεί σε ανάθεση υπέρ των πιστωτών του ή συμφωνήσει να εκτελεί το συμβόλαιο ή οποιουδήποτε μέρους του υπό την επίβλεψη των πιστωτών του ή αν διοριστεί διαχειριστής, κηδεμόνας ή εκκαθαριστής επί οποιουδήποτε ουσιώδους μέρους των περιουσιακών του στοιχείων ή αν δυνάμει των διατάξεων οποιουδήποτε νόμου αναφορικά με αναδιοργάνωση, διευθέτηση ή αναπροσαρμογή χρεών, έχει αρχίσει νομική διαδικασία ή έχει παρθεί απόφαση σχετικά με τη διάλυση ή εκκαθάριση ή αν έχουν ληφθεί οποιαδήποτε μέτρα για επιβολή ενεχυρίασης ουσιώδους μέρους των περιουσιακών του στοιχείων ή αν γίνει οποιαδήποτε ενέργεια ή συμβεί οποιοδήποτε γεγονός αναφορικά με τον εργολάβο ή τα περιουσιακά του στοιχεία που δυνάμει των διατάξεων οποιουδήποτε νόμου έχουν ουσιαστικά παρόμοια αποτελέσματα με οποιεσδήποτε από τις προαναφερθείσες ενέργειες ή γεγονότα ή αν ο εργολάβος ενεργήσει αντίθετα από τις πρόνοιες του εδαφίου 3.1 ή υπάρχει διάταγμα κατάσχεσης των εμπορευμάτων του ή αν ο εργολάβος ενέχεται σε υπόθεση διαφθοράς ή δωροδοκίας ή προσφοράς προμήθειας ή φιλοδωρήματος σε οποιοδήποτε πρόσωπο ως αμοιβή ή κίνητρο για την εκτέλεση πράξης ή την παράλειψη ή αποχή από την εκτέλεση πράξης που σχετίζεται με το συμβόλαιο ή αν ο μηχανικός πιστοποιήσει στον εργοδότη με κοινοποίηση στον εργολάβο ότι κατά τη γνώμη του, ο εργολάβος. (Α) έχει υπαναχωρήσει από το συμβόλαιο. (Β) χωρίς εύλογη δικαιολογία έχει παραλείψει να αρχίσει την εκτέλεση του έργου σύμφωνα με το εδάφιο 41.1 ή να λάβει τα μέτρα όπως αυτά καθορίζονται στο εδάφιο 46.1 για επίσπευση της προόδου εκτέλεσης του έργου ή οποιουδήποτε τμήματος αυτού εντός 28 ημερών από τη λήψη ειδοποίησης σύμφωνα με το εδάφιο 46.
15. (Γ) έχει παραλείψει να συμμορφωθεί με ειδοποίηση που δόθηκε σύμφωνα με το εδάφιο 37.4 ή με οδηγία που εκδόθηκε σύμφωνα με το εδάφιο 39.1 εντός 28 ημερών από τη λήψη τους. (Δ) παρά την προηγούμενη γραπτή προειδοποίηση του μηχανικού κατ' εξακολούθηση ή κατάφορα αμελεί να συμμορφωθεί με οποιαδήποτε από τις υποχρεώσεις του σύμφωνα με το συμβόλαιο ή (Ε) έχει ενεργήσει αντίθετα με τις πρόνοιες του εδαφίου 4.1, τότε ο εργοδότης έχει δικαίωμα αφού δώσει στον εργολάβο 14 ημερών προειδοποίηση, να εισέλθει στο εργοτάξιο και στο έργο να λύσει την εργοδότηση του εργοδότη χωρίς αυτό να απαλλάσσει τον εργολάβο από οποιανδήποτε από τις υποχρεώσεις ή ευθύνες του που απορρέουν από το συμβόλαιο και χωρίς αυτό να επηρεάζει τα δικαιώματα και εξουσίες που παρέχονται στον εργοδότη ή τον μηχανικό από το συμβόλαιο. Ο εργοδότης έχει τότε δικαίωμα να συμπληρώσει ο ίδιος το έργο ή να εργοδοτήσει οποιονδήποτε άλλον εργολάβο για να συμπληρώσει το έργο. Ο εργοδότης ή ο άλλος εργολάβος θα έχουν δικαίωμα να χρησιμοποιήσουν για τη συμπλήρωση αυτήν τόσο μέρος των μηχανημάτων εργολάβου, προσωρινών έργων και υλικών όσο θα κρίνουν κατάλληλο. 63.2 Ο μηχανικός οφείλει τα πρακτικά ενωρίτερο δυνατό μετά την είσοδο στο εργοτάξιο και στο έργο και τη λύση της εργοδότησης αυτής από τον εργοδότη να ορίσει και να προσδιορίσει μονομερώς ή με ή μετά από αναφορά στα μέρη ή μετά από τέτοια διερεύνηση ή εξέταση που ο ίδιος θα κρίνει κατάλληλη να κάνει ή αρχίσει και να πιστοποιήσει: (Α) το ποσό αν υπάρχει, το οποίο κατά τον χρόνο της εισόδου και λύσης αυτής είχε εύλογα κερδηθεί από τον εργολάβο ή το οποίο θα είχε εύλογα προκύψει ως κέρδος στον εργολάβο αναφορικά με την εργασία που είχε μέχρι τον χρόνο εκείνον πραγματικά γίνει από αυτόν σύμφωνα με το συμβόλαιο και (Β) την αξία των προαναφερόμενων μη χρησιμοποιηθέντων ή εν μέρει χρησιμοποιηθέντων υλικών, μηχανημάτων εργολάβου και προσωπικών έργων". 63.3 "Αν ο εργοδότης λύσει την εργοδότηση του εργολάβου σύμφωνα με το παρόν άρθρο, δεν θα έχει υποχρέωση να πληρώσει στον εργολάβο οποιοδήποτε πρόσθετο ποσό (περιλαμβανομένων ζημιών) αναφορικά με το συμβόλαιο μέχρι τη λήξη της περιόδου ευθύνης για ελαττώματα και μετά από αυτήν, μέχρι τα έξοδα για την εκτέλεση, συμπλήρωση και επιδιόρθωση των ελαττωμάτων, οι ζημιές ή ποινικές ρήτρες για καθυστέρηση στη συμπλήρωση και όλα τα άλλα έξοδα τα οποία έχει υποστεί ο εργοδότης έχουν εξακριβωθεί και το αντίστοιχο ποσό έχει πιστοποιηθεί από τον μηχανικό. Ο εργολάβος θα έχει τότε δικαίωμα να λάβει μόνο τέτοιο ποσό (αν υπάρχει) που ο μηχανικός θα πιστοποιήσει ότι θα ήταν πληρωτέο στον εργολάβο αν είχε δεόντως συμπληρώσει το έργο, τότε ο εργολάβος οφείλει όταν τούτο του ζητηθεί, να πληρώσει στον εργοδότη το ποσό της πιο πάνω διαφοράς το οποίο θα θεωρείται ως χρέος οφειλόμενο από τον εργολάβο στον εργοδότη και το οποίο θα μπορεί να ανακτηθεί ανάλογα". Η πρόνοια 65.8 είναι σχετική πρόνοια για πληρωμή οφειλομένων ποσών στον εργολάβο κατόπιν λύσης του συμβολαίου, αλλά και ταυτόχρονου δικαιώματος του εργοδότη να δικαιούται να πιστωθεί με οποιεσδήποτε εκκρεμείς οφειλές από τον εργολάβο και παρατίθεται πιο κάτω: 65.8 "Εάν το συμβόλαιο λυθεί σύμφωνα με τα πιο πάνω, ο εργολάβος θα πρέπει να πληρωθεί από τον εργοδότη, στον βαθμό που τα ποσά αυτά δεν έχουν ήδη καλυφθεί από έναντι πληρωμές που έγιναν προς τον εργολάβο, για οποιανδήποτε εργασία που εκτελέστηκε πριν την ημερομηνία της λύσης με τις τιμές και τιμές μονάδος που περιλαμβάνονται στο συμβόλαιο και επιπλέον θα πρέπει να πληρωθεί για: (Α) τα πληρωτέα ποσά αναφορικά με οποιαδήποτε προκαταρκτικά έξοδα που αναφέρονται στα δελτία ποσοτήτων, στον βαθμό που η εργασία ή υπηρεσία που σχετίζεται με αυτά έχει εκτελεστεί ή εκπληρωθεί και το κατάλληλο ποσοστό τέτοιων εξόδων τα οποία έχουν μερικώς εκτελεστεί ή εκπληρωθεί. (Β) τα έξοδα των υλικών, μηχανικού εξοπλισμού ή εμπορευμάτων που εύλογα έχουν παραγγελθεί για το έργο και τα οποία έχουν παραδοθεί στον εργολάβο ή τα οποία ο εργολάβος είναι νομικά υποχρεωμένος να αποδεχθεί για παραλαβή, νοείται δε ότι τα υλικά, μηχανικός εξοπλισμός ή εμπορεύματα αυτά θα περιέλθουν στην ιδιοκτησία του εργοδότη μόλις καταβάλει την πληρωμή γι' αυτά. (Γ) Τα έξοδα τα οποία εύλογα προέκυψαν στην αναμονή της συμπλήρωσης ολόκληρου του έργου, μέχρι του βαθμού εκείνου που τα έξοδα αυτά δεν καλύφθηκαν από άλλες πληρωμές που αναφέρονται στο παρόν εδάφιο. (Δ) Οποιοδήποτε πρόσθετο ποσό που είναι πληρωτέο σύμφωνα με τις πρόνοιες των εδαφίων 65.3 και 65.
16. (Ε) Τέτοιο ποσοστό των εξόδων που θα κριθεί ως εύλογο, λαμβάνοντας υπόψη τυχόν πληρωμές που έγιναν ή θα γίνουν για εργασία που εκτελέστηκε, για την απομάκρυνση των μηχανημάτων εργολάβου στις εγκαταστάσεις στη χώρα εγγραφής του εργολάβου ή χωρίς επιπρόσθετα έξοδα σε άλλον προορισμό και (Στ) Τα εύλογα έξοδα για τον επαναπατρισμό του προσωπικού και εργατών του εργολάβου που εργοδοτούνται για ή σε σχέση με το έργο κατά την ημερομηνία της λύσης. Νοείται ότι από οποιεσδήποτε πληρωμές οφείλει ο εργοδότης σύμφωνα με το παρόν εδάφιο, ο εργοδότης δικαιούται να πιστωθεί με οποιεσδήποτε εκκρεμείς οφειλές από τον εργολάβο για προκαταβολές σε σχέση με μηχανήματα εργολάβου, υλικά και μηχανικό εξοπλισμό και άλλα ποσά τα οποία κατά την ημερομηνία της λύσης, ήταν ανακτήσιμα από τον εργοδότη εκ του εργολάβου σύμφωνα με τους όρους του συμβολαίου. Ο μηχανικός οφείλει αφού διαβουλευτεί με τον εργοδότη και τον εργολάβο, να προσδιορίσει οποιαδήποτε ποσά που είναι πληρωτέα σύμφωνα με το παρόν εδάφιο και να ειδοποιήσει σχετικά τον εργολάβο με κοινοποίηση στον εργοδότη". Για να πετύχουν στην αξίωση τους οι Ενάγοντες, δεν μπορούν να βασίζονται στην πιστή εκτέλεση της συμφωνίας επειδή από δική τους υπαιτιότητα λύθηκε το συμβόλαιο. Δεν μπορούν να στηριχθούν στην αρχή του quantum meruit σε σχέση με την αξία της εκτελεσθείσας εργασίας επειδή δεν προσκόμισαν την απαιτούμενη μαρτυρία σε σχέση με την ποιότητα, ποσότητα και την αξία της εκτελεσθείσας εργασίας που προσέφεραν στο έργο. Ο αντιπρόσωπος των Εναγόντων, δεν μπορούσε να θυμηθεί τις λεπτομέρειες των εργασιών που περιλαμβάνονται στο προσχέδιο του τελικού λογαριασμού και το Τεκμήριο 5.2 δεν συνοδεύεται με το τιμολόγιο όπου απαριθμούνται οι εργασίες που είχαν εκτελεστεί για να αξιώνουν πληρωμή. Η μαρτυρία των ΜΕ2, 3 και 4 εστιάστηκε στην καταμέτρηση και την πιστοποίηση της εργασίας ώστε να καταλήξουν στο συμπέρασμα ότι το 30% της αξίας της εργασίας του συμβολαίου είχε εκτελεστεί αλλά δεν προσκόμισαν θετική μαρτυρία για τη συγκεκριμένη εργασία ώστε το Δικαστήριο στη βάση τέτοιας μαρτυρίας, να είναι σε θέση να εξάξει τα δικά του συμπεράσματα σε σχέση με την εργασία. Επομένως, η όλη απαίτηση των Εναγόντων στηρίζεται στην προϋπόθεση ότι εκδόθηκε πιστοποιητικό πληρωμής σε σχέση με το προσχέδιο τελικού λογαριασμού. Δηλαδή η θέση τους, ήταν ότι το γεγονός της έκδοσης του εν λόγω πιστοποιητικού, προϋποθέτει ότι εκτελέστηκε η αξία της εργασίας που ισχυρίζονται ότι δικαιούνται να την πληρωθούν. Η απαίτηση τους στηρίζεται εν τέλει στον τρόπο ερμηνείας των σχετικών προνοιών της συμφωνίας. Διά την ορθή ερμηνεία μίας συμφωνίας, είναι ανάγκη να ληφθούν υπόψη κάποιοι κανόνες που διέπουν το ζήτημα αυτό. Ο γενικός κανόνας είναι ότι σκοπός της ερμηνείας της συμφωνίας, είναι να εξευρεθεί η πρόθεση των μερών. Στην Αλεξάνδρου Λτδ ν. Συμβούλιο Αποχετεύσεως Λευκωσία 1ΑΑΔ

(1999)σελ. 630, λέχθηκε ότι διαπιστώνεται η πρόθεση των μερών από τη γλωσσική διατύπωση της συμφωνίας, όμως η ερμηνεία που θα αποδοθεί σε αυτές τις λέξεις δεν μπορεί να βρεθεί εντελώς ανεξάρτητα και ασύνδετα από το πραγματικό υπόβαθρο που πλαισιώνει τη σύναψη της συμφωνίας. Επίσης στην Κουνούνα ν. Κώστας Κυριάκου Υιοί Λτδ 1ΑΑΔ

(2001)2126, ως και επίσης στη Λάμπρου ν. Παράσχου 1ΑΑΔ

(1993)σελ. 397, επεξηγήθηκε ότι ο σκοπός των μερών μπορεί να συναχθεί μόνο από το σύνολο του κειμένου και όταν η σύμβαση είναι σαφής ως προς το νόημα της, το Δικαστήριο δεν μπορεί να προσδώσει διαφορετικό νόημα στη σύμβαση από αυτό που οι ίδιες οι λέξεις της σύμβασης ενέχουν. Η υπόθεση Φούτας ν. Εταιρεία Βάσος Λτδ 1ΑΑΔ

(1993)σελ. 168, επεξηγεί ότι η προσαγωγή εξωγενούς μαρτυρίας για την ορθή ερμηνεία των όρων της σύμβασης, επιτρέπεται όποτε διαπιστώνεται η ύπαρξη κενού ή αμφιβολιών. Τούτο ισχύει όχι μόνο σε σχέση με την ερμηνεία της συμφωνίας, αλλά και για την εφαρμογή της. Παραθέτω πιο κάτω απόσπασμα αυτής της απόφασης το οποίο είναι βοηθητικό. "When any doubt arises upon the true meaning or sense of the words themselves, or any difficulty as to their application under the surrounding circumstances, the sense and meaning of the language may be investigated and ascertained by evidence dehors the instrument itself; for both reason and common sense agree that by no other means can the language of the instrument be made to speak the real mind of the party." Ελεύθερη μετάφραση: «Όταν υπάρχει αμφιβολία σε σχέση με την πραγματική ερμηνεία και έννοια των λέξεων της σύμβασης ή υπάρχει δυσκολία σε σχέση με την εφαρμογή τους έχοντας υπόψη τα πραγματικά περιστατικά της υπόθεσης, τότε η ερμηνεία των λέξεων μπορεί να εξεταστεί και να διαπιστωθεί λαμβάνοντας υπόψη μαρτυρία που βρίσκεται εκτός του κειμένου της σύμβασης. Η λογική και κοινή λογική υπαγορεύουν ότι πρέπει να αποδοθεί τέτοια ερμηνεία στις λέξεις της σύμβασης που να φανερώνουν την πραγματική πρόθεση του συμβαλλόμενου μέρους». Για τον καθορισμό των δικαιωμάτων και ευθυνών των μερών, σημασία έχει η πρόθεση των μερών κατά τη σύναψη της συμφωνίας. Αυτοί οι κανόνες επεξηγήθηκαν με σαφήνεια από τον Δικαστή κ. Π. Καλλή στην απόφαση Μετάλλικα Ηρακλής Μιχαηλίδης Λτδ. ν G & C Exhaust Systems Ltd.[1] στο ακόλουθο απόσπασμα: «Σύμφωνα με τους ερμηνευτικούς κανόνες, μία σύμβαση πρέπει να ερμηνεύεται σύμφωνα με το λεκτικό της και με τρόπο που θα πραγματοποιείται η πρόθεση των μερών, όπως αυτή συνάγεται από το σύνολο της σύμβασης... Αν οι πρόνοιες μίας συμφωνίας εκφράζονται με σαφήνεια και δεν υπάρχει τίποτα που καθιστά ικανό το Δικαστήριο να το ερμηνεύσει με τρόπο διαφορετικό από εκείνο που επιτρέπεται από το λεκτικό του, χωρίς αμφιβολία πρέπει να επικρατήσει το λεκτικό. Αν όμως οι πρόνοιες και οι φράσεις είναι αντιφατικές και αν υπάρχουν λόγοι οι οποίοι φαίνονται στην όψη του εγγράφου οι οποίοι προσφέρουν απόδειξη της πραγματικής πρόθεσης των μερών, τότε εκείνη η πρόθεση θα επικρατήσει έναντι της φανερής και συνήθους έννοιας των λέξεων». Το Τεκμήριο 9 είναι η ολοκληρωμένη συμφωνία μεταξύ των μερών. Τα τεχνικά ζητήματα περιέχονται στα σχέδια και, στα έντυπα προσφορών όμως ενόψει ειδικής πρόνοιας σε σχέση με την ιεράρχηση των εγγράφων στην περίπτωση που προκύπτει αντιφατικό νόημα από τη σύγκριση των εγγράφων, επικρατεί και δεσμεύουν οι πρόνοιες του Τεκμηρίου

1. Το Τεκμήριο 9 συνιστά αναλυτική συμφωνία που περιέχει τις υποχρεώσεις και δικαιώματα των μερών για κάθε ζήτημα, σε κάθε στάδιο της εκτέλεσης της συμφωνίας και για κάθε ενδεχόμενο ή περίπτωση που ήθελε συμβεί στη σχέση του εργολάβου και του εργοδότη που αναντίλεκτα στην προκειμένη περίπτωση, είναι η Επαρχιακή Διοίκηση. Τα ειδικά θέματα που ενδιαφέρουν για την οριστική επίλυση της διαφοράς, είναι ο τρόπος που εξουσιοδοτείται η πληρωμή του εργολάβου και πώς διαμορφώνεται η αξίωση του εργολάβου να πληρωθεί για εργασία που ισχυρίζεται ότι έχει εκτελέσει ενόψει της λύσης της σύμβασης από δική του υπαιτιότητα. Για τα συγκεκριμένα ζητήματα, υπάρχουν ειδικές πρόνοιες που από μόνες τους ή σε συνδυασμό με άλλες πρόνοιες του συμβολαίου, περιέχουν οριστική λύση στα προβλήματα που παρουσιάζονται ενόψει της διακοπής της συνεργασίας του εργολάβου με την εργοδότηση στα πλαίσια του έργου. Κατά την εξέλιξη της εκτέλεσης της συμφωνίας, οι Ενάγοντες εκτελούσαν εργασίες και είχαν απαίτηση να πληρώνονται ανάλογα με την πρόοδο της εργασίας. Ο μόνος αντικειμενικός τρόπος για να καθοριστεί αυτό, ήταν με την έκδοση ενδιάμεσων πιστοποιητικών πληρωμής. Με βάση την αξιόπιστη μαρτυρία που έχει τεθεί ενώπιον μου, προκύπτει ότι η επιθεωρήτρια του εργοταξίου καταμετρούσε την εκτελεσθείσα εργασία για την οποίαν οι Ενάγοντες είχαν την απαίτηση να πληρωθούν και υπέγραφε το ενδιάμεσο πιστοποιητικό ο επιμετρητής ποσοτήτων και μηχανικός του έργου που στη συνέχεια διαβίβαζε τα πιστοποιητικά στον συντονιστή του έργου για υπογραφή. Σύμφωνα με το μέρος 2 του συμβολαίου, οι ειδικοί όροι του συμβολαίου, υπερισχύουν των γενικών όρων του συμβολαίου και στο άρθρο 1 των ειδικών όρων, περιέχονται οι ορισμοί των όρων του συμβολαίου και προνοείται ότι ο υπεύθυνος συντονιστής, είναι εκπρόσωπος του εργοδότη και σημαίνει το γραφείο του πρώτου αρχιτέκτονα του Τμήματος Δημοσίων Έργων. Σύμφωνα με το άρθρο 60.2 του συμβολαίου, αφού ο μηχανικός υπογράψει πιστοποιητικό ενδιάμεσης πληρωμής, οφείλει να το παραδώσει στον εργοδότη για να προβεί ο εργοδότης σε κράτηση του ποσού που υπολογίζεται εφαρμόζοντας το ποσοστό κράτησης και για την αφαίρεση ποσών που έχουν καταστεί οφειλόμενα και πληρωτέα από τον εργολάβο στον εργοδότη (πέραν από αφαιρέσεις που δικαιούται δυνάμει του άρθρου 47 του συμβολαίου για καθυστέρηση στην εκτέλεση του έργου) ή που πρέπει να κρατηθούν με βάση οποιανδήποτε πρόνοια του συμβολαίου. Τα πιο πάνω καταδεικνύουν ότι η υπογραφή του συντονιστή επί των ενδιάμεσων πιστοποιητικών πληρωμής, ήταν αναγκαία προϋπόθεση για την έκδοση εν τέλει των ενδιάμεσων πιστοποιητικών πληρωμής. Νοουμένου ότι ετηρείτο σωστά η διαδικασία τα εν λόγω πιστοποιητικά να δημιουργούσαν αντικειμενική υποχρέωση των Εναγομένων να πληρώνουν τους Ενάγοντες. Οι Ενάγοντες εκτελούσαν εργασίες και είχαν απαίτηση να πληρώνονται ανάλογα με την πρόοδο της εργασίας. Επομένως ο μόνος αντικειμενικός τρόπος για να καθοριστεί αυτό, ήταν με την έκδοση πιστοποιητικών πληρωμής που θα τα πιστοποιούσε η επιθεωρήτρια του εργοταξίου και ο επιμετρητής ποσοτήτων με την υπογραφή αυτών. Αυτό θα καταμαρτυρούσε ότι είχε γίνει η εργασία για την οποίαν οι Ενάγοντες απαιτούσαν πληρωμή, αλλά το πιστοποιητικό θα διαβιβαζόταν στον συντονιστή για να κάνει αποκοπές και/ή αφαιρέσεις που είχε δικαίωμα να τις κάνει σύμφωνα με όρους του συμβολαίου. Και αυτό το σύστημα πληρωμής που προνοείται στη βάση των όρων της συμφωνίας, εφαρμόστηκε και στην πράξη ως προκύπτει από τα Τεκμήρια 2.1‑2.
2. Επομένως υπήρχε συμφωνία των μερών σε σχέση με τον τρόπο πληρωμής ανάλογα με την πρόοδο της εργασίας η οποία θα πιστοποιόταν με αντικειμενικό τρόπο. Είχαν συμφωνήσει ότι ο εργοδότης στο πρόσωπο του συντονιστή, θα υπέγραφε και εκείνος με τη σειρά του για να γίνουν τυχόν προσαρμογές στην απαίτηση των Εναγόντων για πληρωμή ως προνοούσε η συμφωνία. Το γεγονός ότι εκδόθηκαν πέραν των 10 ενδιάμεσων πιστοποιητικών πληρωμής με αυτόν τον τρόπο, σημαίνει ότι το σύστημα λειτουργούσε και ότι στην πράξη είναι αυτό το οποίο αποδέχτηκαν και οι Ενάγοντες ως τρόπος να ρυθμίζεται η πληρωμή της εργασίας. Μετά τη λύση της συμφωνίας, οι Ενάγοντες δεν προχώρησαν σε απαίτηση πληρωμής για την εργασία που είχαν εκτελέσει μέχρι σε εκείνο το σημείο την 05/03/
3. Το τιμολόγιο ετοιμάστηκε 2.5 χρόνια αργότερα. Το γεγονός ότι το προσχέδιο του τελικού λογαριασμού ετοιμάστηκε χρόνια αργότερα για να υποβληθεί, αποδεικνύει ότι οι Ενάγοντες γνώριζαν και αποδέχτηκαν τους όρους του συμβολαίου, διαφορετικά θα είχε ισχύ ο όρος 60.5 του συμβολαίου το οποίο προνοεί ότι όχι αργότερα από 84 μέρες μετά την έκδοση του πιστοποιητικού παραλαβής για ολόκληρο το έργο, ο εργολάβος οφείλει να υποβάλει στον μηχανικό προσωρινό τελικό λογαριασμό συνοδευόμενο με υποστηρικτικά έγγραφα για να το εγκρίνει σε μορφή που το έχει εγκρίνει ο μηχανικός. Είναι αναντίλεκτο γεγονός, ότι επήλθε λύση της εργοδότησης με υπαιτιότητα του εργολάβου, σύμφωνα με τον όρο 63.1 της συμφωνίας πιο πάνω. Σε τέτοια περίπτωση, δημιουργείτο αντικειμενική υποχρέωση του εργοδότη να πληρώσει τον εργολάβο για εργασία που είχε εκτελέσει ως προνοεί η διαδικασία που προβλέπεται στον όρο 63.3 της συμφωνίας. Ως προνοεί ο όρος που καταγράφεται πιο πάνω, ο εργολάβος θα είχε το δικαίωμα να υποβάλει προσχέδιο του τελικού λογαριασμού μέχρι τη λήξη της περιόδου ευθύνης για ελαττώματα και μέχρι τα έξοδα για την εκτέλεση, συμπλήρωση και επιδιόρθωση των ελαττωμάτων οι ζημιές ή ποινικές ρήτρες για καθυστέρηση στη συμπλήρωση και όλα τα έξοδα τα οποία έχει υποστεί ο εργοδότης έχουν εξακριβωθεί και μόνο τότε ο εργολάβος θα είχε δικαίωμα να λάβει το ποσό του τελικού λογαριασμού. Σε τέτοιαν περίπτωση, ο εργολάβος θα είχε να πάρει το εν λόγω ποσό αφού πρώτα αφαιρεθεί το ποσό που είχε πιστοποιήσει ο μηχανικός ως οφειλόμενο στον εργοδότη. Με λίγα λόγια, η πιο πάνω πρόνοια προέβλεπε ότι ο εργολάβος θα πληρωνόταν για την εκτελεσθείσα εργασία, αυτό το οποίο θα πληρωνόταν εάν είχε ολοκληρωθεί το έργο, αφαιρουμένου του ποσού που θα οφειλόταν εις τον εργοδότη εξαιτίας των ζημιών που θα προκαλούσε η λύση του συμβολαίου και το ποσό των εξόδων. Η εργασία θα έπρεπε να μετρηθεί και να πιστοποιηθεί για να δικαιολογηθεί αντικειμενικά η υποχρέωση του εργοδότη να πληρώσει τον εργολάβο. Επίσης το άρθρο 63.1 προνοεί ρητώς, ότι η λύση της εργοδότησης δεν απαλλάσσει τον εργολάβο από τις υποχρεώσεις του και τις ευθύνες του, αλλά ούτε και επηρεάζει και το δικαίωμα και τις εξουσίες του εργοδότη να ζητήσει αποκοπή και αφαίρεση ποσού για εκτελεσθείσες εργασίες εξαιτίας ζημιών που έχουν προκληθεί στον εργοδότη. Με βάση την αναντίλεκτη μαρτυρία που έχει τεθεί ενώπιον μου, προκύπτει ότι υπήρχαν καθυστερήσεις στο έργο που προκλήθηκαν στον εργοδότη εξαιτίας της διακοπής του συμβολαίου, η αξία αυτών των καθυστερήσεων καταγράφηκαν από τον μηχανικό ο οποίος εισηγήθηκε όπως μη ληφθεί υπόψη αυτό το ποσό των €105.000 και αφαιρεθεί, όμως όπως προκύπτει πιο πάνω από τις πρόνοιες του συμβολαίου, το θέμα αυτό κατά πόσο εν τέλει θα έπρεπε το ποσό αυτό να αφαιρεθεί ή όχι ή να αποκοπεί, εμπίπτει στις αρμοδιότητες του εργοδότη. Δεν φαίνεται αυτό το ποσό να ενσωματώθηκε στο Τεκμήριο 5.2 και η θέση του ΜΥ1 επί αυτού του σημείου, είναι ότι ουδέποτε τέθηκε ενώπιον του το προσχέδιο του τελικού λογαριασμού ούτως ώστε να αξιολογήσει τα δεδομένα και να αποφασίσει κατά πόσο το ποσό αυτό θα έπρεπε να ενσωματωθεί στο πιστοποιητικό του τελικού λογαριασμού. Το ίδιο ισχύει και για τα έξοδα που προκύπτει ότι προκλήθηκαν από την ανάθεση του έργου σε δεύτερο εργολάβο, μεταξύ άλλων, και για την ετοιμασία νέων σχεδίων, την ανακήρυξη νέας προσφοράς και τη διαδικασία της προσφοροδότησης σε δεύτερο εργολάβο. Με βάση τις πρόνοιες του συμβολαίου και ειδικότερα των προνοιών που προβλέπουν για το ζήτημα της πληρωμής μετά τη λύση του συμβολαίου από υπαιτιότητα του εργολάβου, προκύπτει ότι ο εργοδότης δεν είχε εκχωρήσει την εξουσία του να προβεί στις εν λόγω αποκοπές και αφαιρέσεις για τυχόν ζημιές ήθελε προκληθεί ως συνέπεια της λύσης του συμβολαίου. Δεύτερον, ουδέποτε δημιουργήθηκε αντικειμενική υποχρέωση του εργοδότη να πληρώσει τον εργολάβο βάσει των προνοιών του συμβολαίου, επειδή ουδέποτε τέθηκε υπόψη του συντονιστή το προσχέδιο του τελικού λογαριασμού ώστε να ενημερωθεί σε σχέση με την πιστοποίηση της εκτελεσθείσας εργασίας και για να αξιολογήσει και να εκτιμήσει κατά πόσο θα προχωρούσε σε αποκοπές και αφαιρέσεις που είχε δικαίωμα να το κάνει βάσει των προνοιών του συμβολαίου. Ουδέποτε εκδόθηκε τελικό πιστοποιητικό πληρωμής, απλούστατα διότι δεν τηρήθηκε η νενομισμένη διαδικασία για την έκδοση τέτοιου πιστοποιητικού ως οι πρόνοιες της συμφωνίας στην περίπτωση λύσης του συμβολαίου από υπαιτιότητα του εργολάβου. Αναφορικά με τη θέση των Εναγόντων ότι δεν θα έπρεπε ποτέ να γίνουν οποιεσδήποτε αφαιρέσεις ή αποκοπές ενόψει της επιπρόσθετης εργασίας, τέτοια συγκεκριμένη μαρτυρία για επιπρόσθετη εργασία δεν έχει προσκομιστεί και ούτε καταγράφεται ότι υπήρχε επιπρόσθετη εργασία που εκτελέστηκε επί του Τεκμηρίου 5.
4. Εκείνο που καταγράφεται στην έκθεση απαιτήσεως, είναι ότι οι Ενάγοντες είχαν το δικαίωμα να πληρωθούν επειδή είχε εκδοθεί και πιστοποιηθεί πιστοποιητικό πληρωμής ύψους €293.047,68, όμως δεν έχουν αποδείξει ότι όντως εκδόθηκε τέτοιο πιστοποιητικό πληρωμής. Δεν εκδόθηκε τέτοιο πιστοποιητικό πληρωμής και αυτό θα μπορούσε να εκδοθεί μόνο ως προνοεί το συμβόλαιο ενόψει της αξιόπιστης μαρτυρίας του ΜΥ1 ο οποίος ανέφερε ότι ουδέποτε υπέγραψε το Τεκμήριο 5.2 για να το προωθήσει στον μηχανικό για έκδοσή του. Οι Ενάγοντες ισχυρίζονται ότι έχουν εκτελέσει το 30% της αξίας της εκτελεσθείσας εργασίας του έργου, όμως ως έχω αναφέρει πιο πάνω, δεν έχουν προσκομίσει θετική μαρτυρία για τις λεπτομέρειες αυτής της εργασίας ώστε να δικαιούνται πληρωμή άλλου ποσού στη βάση της αποκατάστασης (quantum meruit) σε σχέση με εργασία που εκτελέστηκε. Σε κάθε περίπτωση, αξίωση των Εναγόντων επί αυτής της βάσης δεν δικογραφείται με σαφήνεια. Επιπρόσθετα, είναι οι Ενάγοντες που ήταν υπαίτιοι για τη λύση του συμβολαίου, δεν μπορούν να βασιστούν στην πιστή εκτέλεση των συμφωνηθέντων για να απαιτήσουν πληρωμή ποσού. Ενόψει του γεγονότος ότι αυτοί ευθύνονται για τη διακοπή του συμβολαίου, δεν έχουν αποδείξει ότι ο Εναγόμενος είχε όφελος από τη μερική εκτέλεση των συμβατικών τους υποχρεώσεων. Στην αγγλική υπόθεση Stocznia Gdanska SA v .Latvian S. S. Co [1998] 1 W. L. R. 574, 588, επεξηγήθηκε ότι το κριτήριο που καθορίζει κατά πόσο δεν υπήρχε αντιπαροχή για τα συμφωνηθέντα, δεν είναι κατά πόσο οι Ενάγοντες είχαν όφελος από τη μερική εκπλήρωση των συμβατικών υποχρεώσεων, αλλά κατά πόσο οι Εναγόμενοι έχουν εκπληρώσει τις συμβατικές τους υποχρεώσεις για τα οποία είχαν το δικαίωμα να πληρωθούν. "The test is not whether the promise has received a specific benefit, but rather whether the promisor has performed any part of the contractual duties in respect of which the payment is due". Το συμβόλαιο Τεκμήριο 9, περιείχε συγκεκριμένη πρόνοια για τη μερική εκπλήρωση των συμβατικών υποχρεώσεων των Εναγόντων ενόψει λύσης του συμβολαίου από δική τους υπαιτιότητα, ήτοι η πρόνοια 63.3 πιο πάνω. Δεν δόθηκε η ευκαιρία στον εργοδότη να τοποθετηθεί σε σχέση με τις αφαιρέσεις ώστε να αποκρυσταλλωθεί το οφειλόμενο ποσό ως η πρόνοια πιο πάνω. Ο εργοδότης δικαιούται αφαίρεση για τα ακόλουθα : -έξοδα για την εκτέλεση έργου -συμπλήρωση και επιδιόρθωση των ελαττωμάτων -ζημιές ή ποινικές ρήτρες για καθυστέρηση στη συμπλήρωση -άλλα έξοδα τα οποία έχει υποστεί ο εργοδότης έχουν εξακριβωθεί Σύμφωνα με τη συγκεκριμένη πρόνοια του συμβολαίου, τα πιο πάνω ποσά θα πρέπει να πιστοποιηθούν από τον μηχανικό και μόνο εάν η διαφορά είναι μεγαλύτερη από το ποσό που θα οφείλει ο εργολάβος στον εργοδότη, έχει το δικαίωμα να πληρωθεί. Με βάση το Τεκμήριο 5.1, προκύπτει ότι ο μηχανικός είχε επισημάνει ότι μπορούσε να γίνει αποκοπή για πραγματικά έξοδα και επιπρόσθετα έξοδα που αφορούν την επίβλεψη και τη ζήτηση των προσφορών τα οποία είχε υποστεί ο εργοδότης, θα μπορούσε να γίνει αποκοπή βάσει των άρθρων 63.2, 63.3 και 65.8 του Τεκμηρίου
5. Επίσης αναγνώρισε ότι ο εργοδότης, είχε το δικαίωμα να προβεί στις σχετικές αποκοπές και για την καθυστέρηση αλλά ότι η απόφαση αυτή θα μπορούσε να ανατραπεί με σχετικό αίτημα στον εργοδότη. Εάν θα μπορούσε να ανατραπεί, πρόκειται για ζήτημα που θα ήταν στη διάκριση του εργοδότη εφόσον βάσει της πρόνοιας 63.3, ο εργολάβος είχε δικαίωμα να πληρωθεί μόνο εάν αξία της εργασίας κατά το στάδιο της εκτέλεσης του έργου με τον δεύτερο εργολάβο, ήταν μεγαλύτερη από το ποσό που είχε το δικαίωμα ο εργοδότης να αφαιρέσει δυνάμει της συμφωνίας και που στην περίπτωση που το ποσό ήταν μεγαλύτερο, το χρέος αυτό θα ήταν οφειλόμενο από τον εργολάβο προς τον εργοδότη. Εκείνο που προκύπτει από το Τεκμήριο 5.1, είναι ότι το συνολικό κόστος του έργου ανήλθε στο ποσό των €2.253.444,49 σε σχέση με την εκτίμηση κόστους στη βάση της προσφοράς των Εναγόντων (€1.929.660). Με βάση το άρθρο 2.1 του συμβολαίου, ο μηχανικός είχε την εξουσία να εκδίδει πιστοποιητικά πληρωμής μόνο εάν για το συγκεκριμένο θέμα, λάβει την έγκριση του εργοδότη. Εκείνο το οποίο είχε αναφέρει ο ΜΥ1, ήταν ότι δυνατόν να υπήρχε ο τρόπος να αναθεωρηθεί η αποκοπή ποσών για την καθυστέρηση επειδή κατά την εκτέλεση του έργου από τον δεύτερο εργολάβο, έγιναν επιπρόσθετες εργασίες που κατέστησαν τον παράγοντα χρόνο, μη ουσιώδης και ότι οι βελτιώσεις του έργου θα μπορούσαν να συμψηφιστούν με τις ζημιές και επιπρόσθετα έξοδα. Όμως δεν λήφθηκαν υπόψη οι θέσεις του εργοδότη επί του ζητήματος, διότι το Τεκμήριο 5.2 δεν τέθηκε υπόψη του προς έγκριση κατά τον επίδικο χρόνο. Σε μεταγενέστερο χρόνο και σύμφωνα με τη μαρτυρία του ΜΥ1, ακολούθησαν τα ακόλουθα: Τηλεφώνησαν στον κο Ευ. Λ. και του ζήτησε να συναντηθούν στο γραφείο του. Στη συνάντηση του εξήγησε, ότι το πιστοποιητικό τελικού λογαριασμού για το ποσό των €293.047,68, το οποίο ήταν πεπεισμένος ότι δικαιούται, περιείχε λάθη και θα μειωνόταν αρκετά. Του εξήγησε ότι, για να μπορεί ο εργοδότης να επιστρέψει πίσω αυτούσιο το ποσό της εγγυητικής πιστής εκτέλεσης και να μην λάβει υπόψη του τις αποκοπές για καθυστερήσεις και επιπρόσθετα έξοδα επίβλεψης και ετοιμασίας νέων εγγράφων προσφοράς, θα έπρεπε να ακολουθηθεί η νενομισμένη διαδικασία, δηλαδή να ετοιμάσουν οι Ενάγοντες γραπτό αίτημα συνοδευόμενο από δικαιολογητικά στοιχεία, με το οποίο να εξηγούν και να δικαιολογούν γιατί ζητούν την επιστροφή του ποσού αυτού και την απαλοιφή των αποζημιώσεων, το οποίο να σταλεί προς τον μηχανικό του έργου, να εγκριθεί από αυτόν και να προωθηθεί προς την Επαρχιακή Διοίκηση Λευκωσίας, η οποία στη συνέχεια θα το προωθούσε προς έγκριση στην Κεντρική Επιτροπή Αλλαγών και Απαιτήσεων. Τα ίδια εξήγησε και σε τηλεφωνική επικοινωνία με τον κο Λ. Λ. Τους επόμενους μήνες, επικοινώνησε άλλες 2-3 φορές τηλεφωνικά με τον κο Ευ. Λ. να ρωτήσει αν προχωρούν με την υποβολή του αιτήματος και του ανέφερε ότι προσπαθούσε να βρει στοιχεία από τις τράπεζες, ενώ στην τελευταία τους συνομιλία του ανέφερε ότι δεν κατανοεί γιατί πρέπει να υποβάλει αίτημα αφού είχε στείλει επιστολή ημερομηνίας 29/11/2012, την οποίαν και κατέθεσε ως Τεκμήριο Δικαστηρίου 16, στο σημείο 12 της γραπτής δήλωσής του. Του εξήγησε τους λόγους που εκείνη η επιστολή δεν μπορούσε να χρησιμοποιηθεί και του έδωσε διευκρινίσεις για τον τρόπο που έπρεπε να δομηθεί η νέα επιστολή του αιτήματός του. Στις αρχές του 2018, επικοινώνησε ξανά τηλεφωνικά με τον κο Ευ. Λ. ο οποίος τον ενημέρωσε ότι δεν επιθυμεί να ετοιμάσει αίτημα και ότι έχει αναθέσει την υπόθεση σε δικηγόρους για να επιλυθεί μέσω δικαστικής οδού. Με τον κο Ευ. Λ. επικοινώνησε άλλες 3-4 φορές, με σκοπό την εξωδικαστική επίλυση του θέματος και τη διόρθωση του πιστοποιητικού πληρωμής του τελικού λογαριασμού με τελευταία αυτήν στις 11/06/2021 με καμία όμως θετική ανταπόκριση. Τον Απρίλιο του 2018, επικοινώνησε με τον μηχανικό του έργου και τον επιμετρητή ποσοτήτων και τους ενημέρωσε για τις εξελίξεις στην υπόθεση και τη διαφωνία των Εναγόντων να υποβάλουν Αίτηση δικαιολόγησης επιστροφής της εγγύησης πιστής εκτέλεσης και απαλοιφής των αποζημιώσεων. Διευθετήθηκε συνάντηση στο γραφείο του κου Α. Π. στις 23/04/2018, παρουσία του κου Π. Σ. όπου συζητήθηκαν τα λάθη στο υποβληθέν πιστοποιητικό πληρωμής τελικού λογαριασμού. Στις 28/06/2019 ο επιμετρητής ποσοτήτων έχει υποβάλει προσχέδιο αναθεωρημένου τελικού λογαριασμού στον μηχανικό του έργου και στον συντονιστή του έργου στο οποίο λαμβάνει υπόψη μόνο κάποιες από τις παρατηρήσεις που του έχουν επισημανθεί, ενώ αφαιρεί τη θεώρηση του ότι το έργο έχει καταστεί απροσδιορίστου χρόνου, όπως επίσης και την επιστροφή της εγγυητικής πιστής εκτέλεσης. Το προσχέδιο συζητήθηκε σε από κοινού συνάντηση στις 05/07/2019, παρουσία του μηχανικού του έργου και ζητήθηκε όπως ενσωματωθούν και οι υπόλοιπες παρατηρήσεις και σταλεί εκ νέου. Ακόμη και μετά την καταχώρηση της αγωγής, ο εργοδότης δεν προχώρησε σε οριστική απόφαση σε σχέση με το Τεκμήριο 5.
6. Η αξίωση των Εναγόντων στηρίζεται επί του τελικού πιστοποιητικού τελικού λογαριασμού. Δεν έχουν προσκομίσει πρωτογενή γεγονότα ως προς την αξία της εκτελεσθείσας εργασίας και το όφελος του εργοδότη από τη μερική εκπλήρωση των συμφωνηθέντων ώστε να αξιώνουν το ανάλογο ποσό της αξίωσης στη βάση της αποκατάστασης (quantum meruit). Σε κάθε περίπτωση, η απαίτηση των Εναγόντων δεν περιλαμβάνει τα αναγκαία ουσιώδη γεγονότα ως προς την αξία της εργασίας και το συνολικό όφελος του Εναγόμενου από τη μερική και το 30% επί του όλου εκτέλεση του έργου ώστε να εκφράζεται στην απαίτηση ολοκληρωμένο αγώγιμο δικαίωμα επί αυτής της βάσης. Κατά συνέπεια, οι Ενάγοντες δεν έχουν αποδείξει ότι υπήρξε συμμόρφωση με τις πρόνοιες της συμφωνίας σε σχέση με την έκδοση τελικού λογαριασμού ώστε να αποδειχθεί ότι