ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΛΤΔ ν. Σάββα Κουππά, Αρ. Αγωγής:1128/19, 10/5/2023

(1)του 1999 με τον οποίον τροποποιήθηκε το Κεφ. 6 περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμου με την κατάργηση και αντικατάσταση των μερών VIII και IX αυτού. Με βάση το νέο Άρθρο 82 του Κεφ. 6 πιστωτής δύναται να αποτεθεί στο Δικαστήριο να εξεταστεί ο εξ' αποφάσεως οφειλέτης σε σχέση με την οικονομική του δυνατότητα, να εξοφλήσει το εξ' αποφάσεως χρέος. Με βάση το άρθρο 87, το Δικαστήριο έχει την εξουσία αφού επιληφθεί της Αιτήσεως και αξιολογήσει τη μαρτυρία, να εκδώσει διάταγμα πληρωμής του χρέους ανάλογα με την οικονομική κατάσταση του οφειλέτη. Με βάση το άρθρο 87, δίδεται η εξουσία στο Δικαστήριο όπως εκδώσει διάταγμα με το οποίο να πληρώνεται το εξ' αποφάσεως χρέος. Ο σκοπός της παρούσας διαδικασίας όπως έχει λεχθεί στην απόφαση Φιλίππου ν. Συνεργατικής Πιστωτικής Εταιρείας Παλλουριώτισσας Πολιτική Έφεση 9212 ημερ. 22/12/2009 είναι: «ο προσδιορισμός των μέσων του εξ' αποφάσεως χρεώστη με βάση το μέρος IX του Κεφ. 6...έχει εξεταστικό χαρακτήρα και εστιάζεται στη διαπίστωση των πόρων και μέσων του χρεώστη». Η γενική αρχή που πρέπει να καθοδηγήσει το Δικαστήριο διά να ασκήσει την κρίση του ορθά, είναι ότι θα πρέπει να επιτευχθεί με τη διαταγή του Δικαστηρίου παράλληλα με τη σταδιακή αποπληρωμή του χρέους από τον εξ' αποφάσεως χρεώστη, η διατήρηση αξιοπρεπούς επιπέδου διαβίωσης του ίδιου και της οικογένειας του. (βλ. Χρηστάκη Παναγιώτου ν. Μιχαήλ ) Πολιτική Έφεση 9915 ημερ. 25/02/1998. Στόχος του Δικαστηρίου είναι να πετύχει μίαν ισορροπία μεταξύ της ανάγκης να εκτελεστεί η Δ δικαστική απόφαση αφενός και της ανάγκης να μην στερηθεί ο εξ' αποφάσεως οφειλέτης από τα αναγκαία υλικά αγαθά για τη διαβίωση του ιδίου και της οικογένειας του αφετέρου. Η ανάγκη για την αποτελεσματική εκτέλεση δικαστικών αποφάσεων και η σημασία που έχει για την αποτελεσματική απονομή της δικαιοσύνης, έχει τονιστεί στην πρόσφατη απόφαση Εθνική Τράπεζα Ελλάδος ν. Μαρία Κωνσταντίνου, Πολιτική Έφεση ημερ. 26/06/2000 όπου λέχθηκαν τα εξής: «Η εκτέλεση δικαστικών αποφάσεων είναι στοιχείο που συνάπτεται άμεσα με το κύρος της δικαστικής διαδικασίας. Η αξιοπιστία της δικαιοσύνης εξαρτάται από την αποτελεσματικότητα της. Διαφορετικά δημιουργείται δυσπιστία για την αποστολή της με ανάλογες διαβρωτικές επιπτώσεις...τα προβλεπόμενα από τον νόμο μέσα αναγκαστικής εκτέλεσης δεν πρέπει να καταντούν ατελέσφορα εκτός στις απόλυτα δικαιολογημένες περιπτώσεις. Πρέπει να εξισορροπείται η ανάγκη εκτέλεσης με την προοπτική αξιοπρεπής διαβίωσης του ανθρώπου στο πλαίσιο κράτος δικαίου». Στην πιο πάνω απόφαση, επεξηγήθηκε ότι αφού το Δικαστήριο διαπιστώσει ποιο είναι το χρηματικό ποσό αναγκαίο για τη διαβίωση του οφειλέτη και της οικογένειας του, και αφαιρεθεί αυτό το ποσό δια να εξασφαλιστούν τα πιο πάνω, τότε η οποιαδήποτε διαταγή για πληρωμή του χρέους με δόσεις, επαφίεται στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου. Η νομολογία μας είναι πλούσια και κατατοπιστική για το τι εννοείται με την αξιοπρεπή διαβίωση του χρεώστη και της οικογένειας του. Στην υπόθεση Αντώνης Φλαγκοφάς ν. Αταλέζα Λτδ, 1 ΑΑΔ 686 λέχθηκε ότι η αξιοπρεπής διαβίωση του χρεώστη και της οικογένειας του, περιλαμβάνει τη στέγαση, τη διατροφή και την ιατρική περίθαλψη των μελών της οικογένειας του καθώς τη μόρφωση των παιδιών και κάποια ευχέρεια για την κοινωνική διακίνηση του χρεώστη. Όμως σε σωρεία υποθέσεων, έχει λεχθεί ότι ο χρεώστης δεν θα πρέπει να αφεθεί να δημιουργήσει υποχρεώσεις εκτός από τις απόλυτα αναγκαίες ως έχουν επεξηγηθεί πιο πάνω με αποτέλεσμα να αποφύγει την αποπληρωμή του εξ' αποφάσεως χρέος. (Βλ. Anestos Adamou ν Xenophon Ioannides

(1963)2 CLR 488). Μάλιστα δε στην υπόθεση Συνεργατική Πιστωτική Εταιρεία Αραδίππου ν. Ιακώβου, Πολιτική Έφεση 10335 ημερ. 10/12/1999 αποφασίστηκε ότι η οικονομική ικανότητα του οφειλέτη να πληρώνει χρέος το οποίο δεν ήταν αναγκαίο για τη διαβίωση της και της οικογένειας της υποδηλούσε ικανότητα της να πληρώνει το ισάξιο ποσό προς αποπληρωμή του εξ' αποφάσεως χρέους. «Δεν μπορεί να επιτραπεί σε οφειλέτη να δημιουργήσει υποχρεώσεις άλλες από τις απαραίτητες για την αντιμετώπιση ουσιωδών αναγκών του ίδιου και της οικογένειας του και στη συνέχεια να τις προβάλλει ως δικαιολογία για την αδυναμία του να πληρώσει το εξ' αποφάσεως χρέος. Η εκούσια πληρωμή των ΛΚ50.00 μηνιαίως, εξυπακούει ικανότητα της να καταβάλλει αυτό το ποσό προς ικανοποίηση του χρέους της». Στην αγγλική υπόθεση Mc Ewan ν. Mc Ewan, [1972] 2Α11 ER 708, αποφασίστηκε ότι η απόφαση του Δικαστηρίου σε σχέση με το ποσό που θα πληρώνει ο εξ' αποφάσεως χρεώστης δεν κρίνεται μόνο με αναφορά των υφισταμένων του εισοδημάτων, αλλά και με βάση τη δυνατότητα του να εξασφαλίσει επικερδή εργοδότηση εάν το επιθυμεί και καταβάλει προσπάθεια προς αυτήν την κατεύθυνση. Αυτή η αρχή υιοθετήθηκε και στην Κύπρο σε σχέση με την παρούσα διαδικασία. (βλ. Λέφος Σάββα ν. Λαϊκή Κυπριακή Τράπεζα (Χρηματοδοτήσεις) Λτδ Πολιτική Έφεση 9542 ημερ. 20/061997) Ο τρόπος με τον οποίον εκτιμάται αυτό το κριτήριο, επεξηγήθηκε στην απόφαση Παναγιώτου ν. Μιχαήλ Πολιτική Έφεση 9915. Σε εκείνην την απόφαση, λέχθηκε ότι η δυνατότητα του ατόμου να βρει απασχόληση εξαρτάται τόσο από τον ίδιο, δηλαδή από την κατάσταση της υγείας του ως και επίσης από τα προσόντα του σε συνάρτηση με το οικονομικό κλίμα που επικρατεί για εξεύρεση εργασίας τη δεδομένη περίοδο. «Το πρόβλημα της υγείας της Εφεσείουσας, το οποίο θα μπορούσε και μπορεί να αντιμετωπιστεί, η αφοσίωση της προς τον συμβίο της τον οποίον θέλει να φροντίζει και οι ευθύνες της προς το παιδί της που διαμένει μαζί τους δεν αποτελούν, ακόμα και σωρευτικά ιδωμένα, βάσιμες αιτίες για τη μη αναζήτηση εργασίας εκ μέρους της. Αλλά και το επίπεδο μόρφωσης και κατάρτισης της, δεν αποτελούν αφ' αυτών, στη σημερινή κυπριακή οικονομική πραγματικότητα εμπόδιο για την εξασφάλιση κάποιας εργασίας. Εκείνο που εν προκειμένω ελλείπει στην περίπτωση της Εφεσείουσας, είναι απλώς η αναγκαία βούληση. Ο σκοπός της πιο πάνω νομοθετικής πρόνοιας, η οποία απορρίπτει την εισήγηση του Εφεσείοντος είναι πασιφανής. Ο εξ' αποφάσεως πιστωτής δεν μπορεί να γνωρίζει ποια είναι τα περιουσιακά στοιχεία του εξ' αποφάσεως οφειλέτη, τα οποία θα μπορούσαν να δικαιολογήσουν την έκδοση διατάγματος καταβολής του εξ' αποφάσεως χρέους διά μηνιαίων δόσεων. Έτσι το βάρος απόδειξης ότι ο εξ' αποφάσεως οφειλέτης δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να εξοφλήσει το χρέος του, μετατοπίζεται στους ώμους του. Ο εξ' αποφάσεως οφειλέτης υποχρεούται να προβαίνει ενόρκως σε πλήρη αποκάλυψη όλων των περιουσιακών του στοιχείων για να δείξει, αν έτσι ισχυρίζεται, πως δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να εξοφλήσει το χρέος του ή να καθορίσει το ποσό που προτείνει ότι είναι μέσα στην οικονομική δυνατότητα να εξοφλήσει το χρέος του ή να καθορίσει το ποσό που προτείνει ότι είναι μέσα στην οικονομική του δυνατότητα να πληρώνει μηνιαίως. Ο εξ' αποφάσεως πιστωτής μπορεί επίσης να θέσει ενώπιον του Δικαστηρίου οποιαδήποτε στοιχεία έχει που αφορούν την περιουσία του εξ' αποφάσεως χρεώστη. Οι αποφάσεις του Δικαστηρίου θα πρέπει να εφαρμόζονται. Στις αστικές υποθέσεις η περιουσία του εξ' αποφάσεως χρεώστη βαρύνεται με το ποσό που οφείλεται δυνάμει της δικαστικής απόφασης προς όφελος του εξ' αποφάσεως πιστωτή. Θεωρείται δηλαδή στην πράξη πως μέρος της περιουσίας και των εισοδημάτων του εξ' αποφάσεως χρεώστη, ανήκουν στον εξ' αποφάσεως πιστωτή, μέχρι την εξόφληση του εξ αποφάσεως χρέους». Το βάρος απόδειξης το έχει ο οφειλέτης να αποδείξει ότι δεν δύναται να αποπληρώσει το εξ' αποφάσεως χρέος, δηλαδή είναι υποχρεωμένος ο οφειλέτης να φέρει τέτοια στοιχεία ενώπιον του Δικαστηρίου, να αποκαλύψει την οικονομική του κατάσταση και τα δεδομένα του, ώστε να πείσει ότι δεν μπορεί να αποπληρώσει το εξ' αποφάσεως χρέος. Η παρούσα διαδικασία δεν διεξάγεται αντιπαραθετικά, αλλά έχει εξεταστικό χαρακτήρα. Ρόλος του Δικαστηρίου είναι να εξετάσει τα οικονομικά δεδομένα του οφειλέτη, ώστε να μπορέσει να βρεθεί τρόπος να αποπληρωθεί το εξ' αποφάσεως χρέος. Όσον αφορά το θέμα του βάρους απόδειξης παραπέμπω στην υπόθεση Βασιλειάδης Γιαννάκης ν. Χαράλαμπου Τσουρή 1

(2007)1 Α.Α.Δ. «Ο σκοπός της πιο πάνω νομοθετικής πρόνοιας, η οποία απορρίπτει την εισήγηση του Εφεσείοντος είναι πασιφανής. Ο εξ' αποφάσεως πιστωτής δεν μπορεί να γνωρίζει ποια είναι τα περιουσιακά στοιχεία του εξ' αποφάσεως οφειλέτη, τα οποία θα μπορούσαν να δικαιολογήσουν την έκδοση διατάγματος καταβολής του εξ' αποφάσεως χρέους διά μηνιαίων δόσεων. Έτσι το βάρος απόδειξης ότι ο εξ' αποφάσεως οφειλέτης δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να εξοφλήσει το χρέος του, μετατοπίζεται στους ώμους του. Ο εξ' αποφάσεως οφειλέτης υποχρεούται να προβαίνει ενόρκως σε πλήρη αποκάλυψη όλων των περιουσιακών του στοιχείων για να δείξει, αν έτσι ισχυρίζεται, πως δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να εξοφλήσει το χρέος του ή να καθορίσει το ποσό που προτείνει ότι είναι μέσα στην οικονομική του δυνατότητα να πληρώνει μηνιαίως. Ο εξ' αποφάσεως πιστωτής μπορεί επίσης να θέσει ενώπιον του Δικαστηρίου οποιαδήποτε στοιχεία έχει που αφορούν την περιουσία του εξ' αποφάσεως χρεώστη. Οι αποφάσεις του Δικαστηρίου θα πρέπει να εφαρμόζονται. Στις αστικές υποθέσεις η περιουσία του εξ' αποφάσεως χρεώστη βαρύνεται με το ποσό που οφείλεται δυνάμει της δικαστικής απόφασης προς όφελος του εξ' αποφάσεως πιστωτή. Θεωρείται δηλαδή στην πράξη πως μέρος της περιουσίας και των εισοδημάτων του εξ' αποφάσεως χρεώστη ανήκουν στον εξ' αποφάσεως πιστωτή, μέχρι την εξόφληση του εξ αποφάσεως χρέους». Ο Καθ' ου η Αίτηση 1 αντεξετάστηκε σε σχέση με την οικονομική του ικανότητα να πληρώσει το εξ' αποφάσεως χρέος. Δεν προσκόμισε κανένα στοιχείο για να τεκμηριώσει αυτά τα οποία έχει αναφέρει στο Δικαστήριο. Μεταξύ άλλων, έχει αναφέρει ότι είναι διαζευγμένος με δύο ανήλικα παιδιά, ηλικίας 15 ετών και 3 ετών. Σε σχέση με το 15χρονο ανήλικο τέκνο, αυτό διαμένει στο εξωτερικό και πληρώνει όποιο ποσό μπορεί για τη συντήρηση του. Σε σχέση με το μικρό το παιδί των 3 ετών, έχει αναφέρει ότι υπάρχει διάταγμα Δικαστηρίου διατροφής €300 τον μήνα. Έχει αναφέρει ότι έχει να εργαστεί για 3 χρόνια. Έχει κληθεί στις Κοινωνικές Ασφαλίσεις για εξεύρεση εργασίας, αλλά ο ίδιος αρνείται οποιανδήποτε προοπτική που του παρέχεται εξαιτίας όπως έχει αναφέρει, το ωράριο και επειδή δεν μπορεί να εγκαταλείψει τη μητέρα του. Παράλληλα όμως έχει αναφέρει, ότι υπάρχουν διάφοροι φίλοι και συγγενικά πρόσωπα που κάποτε διαμένουν με τη μητέρα του όταν εκείνος απουσιάζει. Η μητέρα του έχει εισόδημα €1.150 το οποίο θα μπορούσε να γίνει χρήση για να εξευρεθεί βοηθός της μητέρας του. Επίσης έχει αναφέρει ότι σε αρκετές περιστάσεις έχει αποχωρήσει από το σπίτι για έκτακτη απασχόληση και για να ικανοποιήσει τις έκτακτες του χρηματικές ανάγκες. Συνεπώς, δεν γίνεται πιστευτό ότι δεν μπορεί να εργοδοτηθεί εξαιτίας της μητέρας του. Έχει υποβάλει στο παρελθόν, Αίτηση για Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα το οποίο απορρίφθηκε, διότι σταμάτησε να υπογράφει στις Κοινωνικές Ασφαλίσεις. Έχει αναφέρει, ότι όλα τα έξοδα διαβίωσης του καλύπτονται από το επίδομα που παίρνει η μητέρα του, ήτοι δηλαδή το ρεύμα του περίπου €130 μηνιαίως, ελάχιστο ποσό για τον λογαριασμό του νερού, €15 για τον καθένα για έξοδα κινητού τηλεφώνου και διαδικτύου. Επίσης πληρώνονται τα έξοδα για τη διατροφή που αγοράζουν και οι δύο. Έχει αναφέρει, ότι εκτός από το εξ' αποφάσεως χρέος έχει κι άλλα χρέη ύψους €120.000 και €100.000 για την αγορά διαμερίσματος. Αναφέρει ότι είναι ιδιοκτήτης διαμερίσματος στη Λακατάμια και αυτό το διαμέρισμα είναι ακατοίκητο και δεν έχει κάνει καμία προσπάθεια να το ενοικιάσει, αν και το έχει παραχωρήσει για κάποιον χρόνο σε φιλικό του πρόσωπο για να διαμένει εκεί δωρεάν. Ο Καθ' ου η Αίτηση 1 είχε την υποχρέωση να προσκομίσει στο Δικαστήριο όλα εκείνα τα εισοδηματικά και περιουσιακά στοιχεία που θα φανέρωναν την οικονομική του δυνατότητα να πληρώνει το εξ' αποφάσεως χρέος. Δεν έφερε τίποτε σήμερα στο Δικαστήριο και υποχρεώθηκε η συνήγορος από την πλευρά των Αιτητών, να του υποβάλει πάρα πολλές ερωτήσεις, να τον αντεξετάσει ώστε να ανακαλύψει λεπτομέρειες σε σχέση με την ύπαρξη και τη διάθεση της κινητής, της ακίνητης περιουσίας, ως και των εισοδημάτων του. Δεν θεωρώ ότι υπήρξε απόλυτα ειλικρινής με το Δικαστήριο, διότι από τη μία παρέπεμψε στη μη ικανότητα του να εγκαταλείψει τη μητέρα του για οποιονδήποτε χρόνο για να εργαστεί, από την άλλην όμως ανέφερε ότι αναλαμβάνει έκτακτες εργασίες. Επίσης υπάρχουν συγγενικά και φιλικά πρόσωπα με τους οποίους έχει αφήσει τη μητέρα του. Έχει αναφέρει ότι υπάρχει και κινητό τηλέφωνο το οποίο κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας, ήχησε ήχος για να τον υπενθυμίσει για κάποια πράγματα που αφορούν τα φάρμακα της. Επίσης δεν ήταν καθόλου πειστικός για να εξηγήσει γιατί για 3 χρόνια ενώ έχει προσόντα ως μάγειρας και ήταν και υπεύθυνος σε ξενοδοχείο, ότι δεν έχει βρει επικερδή εργοδότηση ώστε να εξοφλήσει το εξ' αποφάσεως χρέος. Φάνηκε ότι έχει την ικανότητα να βρει πόρους με την υποβολή Αίτησης Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος. Δεν έδωσε όμως πειστικές εξηγήσεις για το γεγονός ότι απορρίφθηκε η εν λόγω Αίτηση, ούτε έδωσε οποιαδήποτε στοιχεία σε σχέση με αυτές τις έκτακτες εργασίες που κάνει για τρίτους ώστε να φανεί κατά πόσο όντως αυτά τα εισοδήματα που λέει ότι παίρνει, είναι πενιχρά. Δεν έχει προσκομίσει έντυπο των Κοινωνικών Ασφαλίσεων, ούτε φορολογική δήλωση για να πείσει σε σχέση με τα εισοδήματα του. Επίσης φαίνεται ότι έχει κάνει κι άλλα χρέη. Δεν μπορεί ένας χρεώστης να αφεθεί να κάνει χρέη προς τρίτους και να τα επικαλείται ως λόγο για τη μη αποπληρωμή του εξ' αποφάσεως χρέους. Δεν έχει δώσει καμία πειστική εξήγηση για το γεγονός ότι ενώ έχει διαμέρισμα ιδιόκτητο στη Λακατάμια και έχει εκφράσει την πρόθεση του να μείνει με τη μητέρα του για λόγους αγάπης και στοργής προς τη μητέρα του, δεν έχει καταβάλει προσπάθεια να ενοικιάσει αυτό το διαμέρισμα. Ως εκ τούτου θεωρώ, ότι έχει την ικανότητα να εργαστεί, έχει την ικανότητα να ενοικιάσει το διαμέρισμα του και έχει τους τρόπους, να αρχίσει να αποπληρώνει σταδιακά το εξ' αποφάσεως χρέος. Αφού έλαβα υπόψη μου το ύψος του χρέους, τον χρόνο που θα χρειαστεί να αποπληρωθεί, τα εισοδήματα που μπορεί να κερδίσει ο Καθ' ου η Αίτηση αν καταβάλει πραγματική προσπάθεια να εργοδοτηθεί και ενοικιάσει το διαμέρισμα του, θεωρώ ότι μπορεί να πληρώνει ποσό της τάξης των €350. Εκδίδεται διάταγμα όπως ο Καθ' ου η Αίτηση 1 από την 01/09/2023 καταβάλλει το ποσό των €200 μηνιαίως με 4 μέρες χάρη και αυτό το ποσό θα αυξηθεί από την 01/12/2023 στα €350 μηνιαίως προς εξόφληση του εξ' αποφάσεως χρέους. Θεωρώ ότι η περίοδος από σήμερα μέχρι την 01/09 είναι ικανοποιητικός χρόνος για να βρει ενοικιαστή για το διαμέρισμα και θεωρώ ότι ο χρόνος από σήμερα μέχρι την 01/12 είναι ικανοποιητικός χρόνος να βρει εργοδότη, εφόσον είναι μάγειρας και θεωρώ ότι μπορεί να αποκτήσει απολαβές τουλάχιστον €1.600 ως είχε και στο παρελθόν. Το ποσό των €350 από την 01/12 δεν είναι μεγάλο ποσό για να αρχίσει η σταδιακή αποπληρωμή του χρέους και παράλληλα να διασφαλίσει για εκείνον αξιοπρεπές επίπεδο διαβίωσης. Εκδίδεται διάταγμα μηνιαίων δόσεων ως αναφέρεται πιο πάνω. Τα έξοδα αυτής της διαδικασίας, επιδικάζονται εναντίον του Καθ' ου η Αίτηση 1 ως αυτά υπολογιστούν από τον πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο (Υπ.)....... Ν. Ταλαρίδου‑Κοντοπούλου, Α. Ε. Δ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο