HELLENIC BANK PUBLIC COMPANY LTD ν. Εύη Γιάλλουρη κ.α., Αρ. Αγωγής: 6398/14, 18/5/2023

(1991)934, η σύγχρονη τάση είναι τα Δικαστήρια να επιτρέπουν τροποποιήσεις στις κατάλληλες υποθέσεις, ακόμη και όταν τέτοια τροποποίηση είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης, νοουμένου ότι δεν θα προκληθεί αδικία στην άλλην πλευρά με την προτεινόμενη τροποποίηση. Δίδεται η τροποποίηση φιλελεύθερα εάν αυτή είναι αναγκαία για να αποδοθεί δικαιοσύνη. Να σημειωθεί, ότι σε εκείνην την υπόθεση το αίτημα για τροποποίηση έγινε μετά που είχαν ήδη μαρτυρήσει επτά μάρτυρες της υπόθεσης. Στην υπόθεση Ταξί Κυριάκος ν. Παύλου 1 ΑΑΔ

(1995)560, επεξηγήθηκε από το Εφετείο ότι το Δικαστήριο ασκεί διακριτική εξουσία να επιτρέψει τροποποίηση δικογράφου. Για την άσκηση αυτής της εξουσίας, λαμβάνεται υπόψη το σύνολο των περιστάσεων της υπόθεσης και όχι μόνο το επανορθώσιμο των συνεπειών της προτεινόμενης τροποποίησης. Σε εκείνην την υπόθεση, δεν εγκρίθηκε το αίτημα τροποποίησης της έκθεσης Υπεράσπισης, διότι ο Εναγόμενος ισχυρίστηκε ότι μόλις είχαν περιέλθει εις γνώση του κάποια γεγονότα ενώ το Δικαστήριο διαπίστωσε ότι δεν ήταν έτσι τα πράγματα. Στην υπόθεση Δημητρώφ ν. Ιωάννου 1 ΑΑΔ 1645

(2003), το Δικαστήριο δεν ενέκρινε τέταρτη Αίτηση των Εναγόντων για τροποποίηση των δικογράφων, επειδή ήταν φανερό ότι η Αίτηση ενείχε το στοιχείο της κακοπιστίας. Παρ' όλο τούτο, το Εφετείο ανέτρεψε την απόφαση του Πρωτόδικου Δικαστηρίου και επέτρεψε τη μερική τροποποίηση του δικογράφου για να συμπεριληφθεί μία τυπικού χαρακτήρα τροποποίηση για σκοπούς απονομής της δικαιοσύνης. Στην υπόθεση Anna Latouf Agini v. Εθνική Τράπεζας Ελλάδας 1 ΑΑΔ 11

(1999), επικυρώθηκε απόφαση του Πρωτόδικου Δικαστηρίου να αρνηθεί την τροποποίηση της έκθεσης Υπεράσπισης με την προσθήκη και ανταπαίτησης εκεί όπου διαπίστωσε ότι η τροποποίηση δυνατόν να επιφέρει βλάβη στον αντίδικο ή ακόμη εκεί που η κακή πίστη του Αιτητή είναι εμφανής και επειδή τα γεγονότα της υπόθεσης αποκάλυπταν την πρόθεση της Εναγομένης για κωλυσιεργία η οποία έπρεπε να αντιμετωπιστεί δεόντως από το Δικαστήριο. Σημείωσε δε την ανάγκη να αποτρέπεται κατάχρηση των διαδικασιών του Δικαστηρίου, ειδικά όταν διαπιστώνεται εκθεμελίωση της σωστής πορείας της υπόθεσης από τα σωστά της πλαίσια με αποτέλεσμα να κινδυνεύει η ορθή απονομή δικαιοσύνης. Η τροποποίηση δικογράφου είναι εφικτή σε κάθε περίπτωση που αυτό κρίνεται αναγκαίο για τον προσδιορισμό της ουσίας της διαφοράς ή για την αποτροπή της πολλαπλότητας των διαδικασιών. Εξαίρεση αποτελούν οι περιπτώσεις που η τροποποίηση δυνατόν να επιφέρει βλάβη στον αντίδικο ή ακόμη εκεί που η κακή πίστη του Αιτητή είναι εμφανής (Βλ. Χρίστου ν. Στυλιανού 92) 1(Α) Α.Α.Δ. 704 και Φοινιώτης v. Greenmar Navigation

(1989)1 (Ε) ΑΑΔ 33. Στη Μιχάλης Παπόρης ν. MASKINFABRIKEN "SIO" A/S

(1996)1(B) A.A.Δ. 1037 αναφέρθηκαν τα εξής: «Η διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου να αποτρέπει κατάχρηση των διαδικασιών του, είναι βαθιά ριζωμένη στους θεσμούς της δικαιοσύνης που είχαμε δεχθεί και αναπτύξει. Χωρίς το όπλο αυτό, το όλο σύστημα απονομής της δικαιοσύνης θα μπορούσε να καταντήσει άθυρμα στα χέρια των επιτηδείων. Παράλληλα θα επερχόταν επικίνδυνη υπονόμευση και αποδυνάμωση της κοινωνικής αποστολής της δικαιοσύνης. Η εξουσία του Δικαστηρίου, όπως τόνισε ο Λόρδος Diplock στο ψηλότερο δυνατό επίπεδο της δικαστικής κρίσης, στην Ηunter v. Chief Constable of West Midlands & Another 81] 3 All E.R. 727, 729 έχει σύμφυτο χαρακτήρα και μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε κάθε πρόσφορη περίπτωση για την περιφρούρηση της αποτελεσματικής λειτουργίας των δικαστικών διαδικασιών». Ενασκώντας τη διακριτική του εξουσία, έλαβε υπόψη την επί του θέματος φιλελεύθερη προσέγγιση των Δικαστηρίων κατά την εξέταση Αιτήσεων αυτού του είδους. Έλαβε επίσης υπόψη και τον σημαντικό παράγοντα της καθυστέρησης στην υποβολή της Αίτησης για τροποποίηση σε συνάρτηση με το ιστορικό της διαδικασίας και αυτό ως λογική απόρροια των προνοιών του άρθρου 30.2 του Συντάγματος που επιτάσσει την μέσα σε εύλογο χρόνο διεξαγωγή και περάτωση της δίκης. Η αναφορά που γίνεται για την Εναγόμενη 4 στην παράγραφο 8 της έκθεσης απαίτησης, είναι ως ακολούθως: «Ο Εναγόμενος 4 με βάση έγγραφη συμφωνία ημερομηνίας 07/07/2009 εγγυήθηκε όλες τις υποχρεώσεις της Εναγόμενης 1 και Π. Ξ. προς τους Ενάγοντες μέχρι το ποσό των €190.000 πλέον τόκους, προμήθειες, τραπεζικά δικαιώματα, άλλα έξοδα και δαπάνες που θα προκύψουν ως τον τελικό διακανονισμό όλων των οφειλόμενων από τους Εναγόμενους αρ. 1 και Π. Ξ. ποσά. Οι Ενάγοντες επιφυλάσσονται να αναφερθούν κατά τη δικάσιμο στο πλήρες κείμενο, ερμηνεία και ισχύ της πιο πάνω συμφωνίας εγγύησης και/ή εγγύησης ως και σε άλλα θέματα που έχουν σχέση με τα επίδικα θέματα». Σε απάντηση αυτού του δικογραφημένου ισχυρισμού στην απάντηση, η Εναγόμενη 4 με την Υπεράσπιση που καταχωρήθηκε στις 07/12/2015 στην παράγραφο 6 της Υπεράσπισης αναφέρει τα εξής: "Ειδικότερα και αναφορικά με τους ισχυρισμούς των Εναγόντων που αναφέρονται στις παραγράφους 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14 και υπό στοιχεία αυτών της εκθέσεως απαιτήσεως οι Εναγόμενοι αρ, 4 επαναλαμβάνουν προς Υπεράσπιση τους όσα έχουν εκτεθεί στην παρούσα Υπεράσπιση και περαιτέρω ισχυρίζονται ότι ως εκ της εικονικότητας των κατ' ισχυρισμό συμφωνιών επί των οποίων οι εξασφαλίσεις και/ή εγγυήσεις και/ή υποθηκεύσεις και/ή έγγραφα ανέκκλητης δέσμευσης αυτές στηρίζονται δεν παράγουν κανένα δεσμευτικό αποτέλεσμα καθώς είναι εξ' απαρχής άκυρες και/ή παράνομες και/ή ανυπόστατες και/ή ανεφάρμοστες και/ή στηρίζονται επί παράνομων και/ή ανεφάρμοστων συμφωνιών". Στην υπόθεση Δημοτικό Συμβούλιο Αγλαντζιάς ν. Χαρικλείδη 1 ΑΑΔ 1608

(2001)το Εφετείο επεξήγησε ότι η τροποποίηση της δικογραφίας είναι εφικτή σε κάθε περίπτωση που κρίνεται αναγκαία για τον προσδιορισμό της ουσίας της διαφοράς και ότι εξαίρεση αποτελούν οι περιπτώσεις που η τροποποίηση δυνατό να επιφέρει βλάβη στον αντίδικο ή εκεί που η κακή πίστη του Αιτητή είναι εμφανής (Χρίστου ν. Αζά) 1 Α.Α.Δ. 704, 707

(1992). Στην άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου, συνεκτιμάται και ο παράγων της καθυστέρησης στην υποβολή της Αίτησης σαν λογική απόρροια των διατάξεων του αρ. 30.2 του Συντάγματος. (βλ. Χρίστου, πιο πάνω) Στον προσδιορισμό των συμφερόντων της δικαιοσύνης, όπως διαγράφονται στη συγκεκριμένη υπόθεση, συνεκτιμώνται και οι επιπτώσεις από την τροποποίηση στα δικαιώματα και συμφέροντα του αντιδίκου. Η διεξαγωγή της δίκης μέσα σε εύλογο χρόνο, καθιερώνεται από το άρθρο 30.2 του Συντάγματος ως θεμελιώδες δικαίωμα του κάθε διάδικου. Η τροποποίηση επιτρέπεται κατά κανόνα, εφόσον δεν προκαλείται ανεπανόρθωτη ζημιά στον αντίδικο, δηλαδή ζημιά άλλη από εκείνην που μπορεί να θεραπευτεί με την έκδοση της κατάλληλης διαταγής ως προς τα έξοδα. Το αποδεικτικό βάρος για την αιτιολόγηση του αιτήματος και της καθυστέρησης στη διατύπωση των θέσεων του Αιτητή, ποικίλλει ανάλογα με το στάδιο κατά το οποίο υποβάλλεται η Αίτηση. Όσο μεγαλύτερη είναι η καθυστέρηση, ανάλογα επαυξάνει και το βάρος το οποίο πρέπει να αποσείσει ο Αιτητής για την έκδοση διατάγματος για την τροποποίηση. Η καθυστέρηση είναι σχετικός παράγοντας σε Αιτήσεις για τροποποίηση της δικογραφίας, αλλά δεν είναι εκ προοιμίου και απαρέγκλιτα αποφασιστικής σημασίας (Βλ. Astor Manufacturing v. A & G Leventis Co. 993) 1 Α.Α.Δ. 726, 730 στην οποίαν εγκρίθηκε τροποποίηση σε Αίτηση που καταχωρήθηκε 11 χρόνια μετά την καταχώριση της αγωγής, γιατί υποβλήθηκε σε μία γνήσια προσπάθεια κάλυψης όσων εκλήφθηκαν ως ελλείψεις της έκθεσης απαιτήσεως και γιατί υποβλήθηκε καλόπιστα. Βλ., επίσης, Saba & Co.(Τ.Μ.Ρ.) v. T.M.P. Agents 994) 1 Α.Α.Δ. 426). Τέλος έχει νομολογηθεί ότι κατά την εξέταση του παράγοντα της καθυστέρησης, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη και η συμπεριφορά των μερών παρ' όλο που η ευθύνη για τη διασφάλιση του δικαιώματος που κατοχυρώνεται από το αρ. 30.2 του Συντάγματος βαρύνει το Δικαστήριο (Βλ. Καυκαρής ν. Δημοκρατίας 90) 2 Α.Α.Δ. 203, Χριστοδούλου ν. Αστυνομίας 92) 2 Α.Α.Δ. 84, Λυσιώτη ν. Δημοκρατίας 00) 1 A.A.Δ. 364 και Union Alimentaria Sanders S.A. v. Spain, Series A, 157, Publication of the European Court of Human Rights, παραγ. 35

(1989). «Βλέπουμε λοιπόν, πώς η στάση της Εφεσείουσας κάθε άλλο παρά συνέβαλε στην εκδίκαση της υπόθεσης μέσα σε εύλογο χρόνο. Διάδικος ο οποίος με τη στάση του υπονομεύει το δικαίωμα εκδίκασης μέσα σε εύλογο χρόνο, δεν μπορεί να επικαλείται ένα τέτοιο δικαίωμα για να αντικρούσει αίτημα του αντιδίκου του για τροποποίηση. Όπως έχει τεθεί στη Θεοδώρου ν. Θεοδώρου 96) 1 Α.Α.Δ. 66 δεν μπορεί να οικοδομηθεί υπόθεση για αντισυνταγματικό τρόπο διεξαγωγής της δίκης πάνω στις ίδιες τις παραλείψεις των ενδιαφερομένων. Ομοίως και στην παρούσα υπόθεση, η Εφεσείουσα δεν μπορεί να οικοδομήσει πάνω στην καθυστέρηση ανεξήγητη έστω των Εφεσίβλητων. Κατά τα άλλα, η επίδικη τροποποίηση δικαιολογείται απόλυτα με βάση τις αρχές που διέπουν την τροποποίηση της δικογραφίας και δεν παρέχεται πεδίο επέμβασης μας». Το ότι καταχωρήθηκε η παρούσα Αίτηση στις 04/11/2022 μετά την έναρξη της ακρόασης, εγείρει σοβαρά ερωτηματικά αναφορικά με τις πραγματικές προθέσεις και των στόχων των Εναγομένων. (Παπαχρυσοστόμου ν. Γρηγοριάδης 1 Α. Α. Δ.817/2012) Με την προτεινόμενη Υπεράσπιση, δεν υπάρχει μόνο τροποποίηση ή μεταβολή υφιστάμενης Υπεράσπισης, αλλά αντικατάσταση της όλης Υπεράσπισης που έχει προβληθεί. Περαιτέρω, ως προκύπτει από την προτεινόμενη Υπεράσπιση, υπάρχει αναφορά σε γεγονότα τα οποία είχαν γίνει το 2016 και μετά. Δεν είναι κατανοητό ακριβώς ποια είναι η Υπεράσπιση που προβάλλεται, ήτοι δηλαδή ότι η συμφωνία των μερών ήταν διαφορετική από αυτήν που προβάλλεται στην απαίτηση ή ότι άλλαξε σε κάποιο στάδιο η συμφωνία μεταξύ τους; Δημιουργείται σύγχυση ως προς τα ποια είναι η Υπεράσπιση που επιχειρούν να εκφράσουν με την προτεινόμενη τροποποίηση. Στις παραγράφους 10 και 11 της προτεινόμενης τροποποίησης αναφέρονται σε προσπάθειες τους να καλέσουν την Ενάγουσα να μεταβεί στο Κτηματολόγιο για να γίνει η μεταβίβαση του ακινήτου. Δεν είναι γνωστό τι σχέση έχει αυτό με τη συμφωνία εγγύησης που αναφέρεται στην έκθεση απαίτησης την οποίαν έχουν υπογράψει. Με την παράγραφο 12 της προτεινόμενης Υπεράσπισης, δημιουργείται περισσότερη σύγχυση διότι στην ουσία παραδέχονται ότι υπήρχε προσωπική εγγύηση των Εναγομένων

1. Δηλαδή ενημέρωσαν τους Ενάγοντες ότι στην περίπτωση που πράγματι θα λάμβανε χώρα η μεταβίβαση, οποιαδήποτε εγγύηση από πλευράς τους, είτε εταιρική, είτε προσωπική θα ακυρωνόταν. Εφόσον με τα πιο πάνω παραδέχονται την ύπαρξη της εγγύησης, πρόκειται για ισχυρισμό αντίθετο με τον ισχυρισμό ότι ουδέποτε υπήρξε προσωπική εγγύηση. Εφόσον ήταν η θέση τους ότι αποφάσισαν να ακυρώσουν την εγγύηση που υπέγραψαν, σημαίνει ότι; Θέλουν να προβάλουν τη θέση ότι υπήρχε άλλη μεταγενέστερη συμφωνία που αντικατέστησαν τις συμβατικές υποχρεώσεις που ανέλαβαν με την εγγύηση και όχι αυτό που προτείνουν σήμερα ότι προσωπική εγγύηση ουδέποτε υπήρξε. Ακολούθως στην παράγραφο 14 της προτεινόμενης Υπεράσπισης, αναφέρονται στην πρακτική που γίνεται σε αυτές τις περιπτώσεις όπου υπάρχει developer, για να ισχυριστούν ότι δεν υπήρξε προσωπική εγγύηση. Δεν είναι καθαρό και ούτε εκφράζεται ολοκληρωμένα σε ποιο μέρος της συμφωνίας, υπήρξε πρόνοια που σταματούσε την ευθύνη των Εναγομένων δυνάμει της προσωπικής εγγύησης που υπέγραψαν. Τούτο δεν εκφράζεται ολοκληρωμένα με τα γεγονότα που προσπαθούν να προβάλουν ενώπιον του Δικαστηρίου και εφόσον η Υπεράσπιση δεν εκφράζει ολοκληρωμένα τη θέση των Εναγομένων, δεν είναι κατανοητό γιατί θα πρέπει να επιτρέψω αυτήν την τροποποίηση. Σε κάθε περίπτωση, η τροποποίηση δικογράφου είναι εφικτή μόνο εκεί που κρίνεται αναγκαίο για τον προσδιορισμό της ουσίας της διαφοράς ή για την αποτροπή της πολλαπλότητας των διαδικασιών και εξαίρεση αποτελούν οι περιπτώσεις που η τροποποίηση δυνατό να επιφέρει βλάβη στον αντίδικο ή ακόμα εκεί όπου η κακή πίστη του Αιτητή είναι εμφανής. Δεν εκφράζεται Υπεράσπιση με το προτεινόμενο νέο δικόγραφο. Επεκτείνεται το κείμενο σε νέο πεδίο χωρίς να είναι γνωστό πού οδηγείται η δίκη. Στην ουσία επιζητείται επανάνοιγμα της υπόθεσης, εκτροχιασμό της δίκης χωρίς να διαφαίνεται κατά πόσο η τροποποίηση είναι αναγκαία ώστε να προστεθούν ουσιώδη γεγονότα προς επίλυση επίδικων θεμάτων στην αγωγή. Πέραν από αυτό όμως, είναι και το θέμα το οποίο έθιξε η κυρία Μιχαήλ με την αγόρευση της, το θέμα της καθυστέρησης. Αν όντως επικαλούνται γεγονότα τα οποία έγιναν το 2016 είναι άξιο απορίας γιατί περίμεναν 7 χρόνια για να αποταθούν στο Δικαστήριο για να καταχωρήσουν την παρούσα Αίτηση, η οποία στην ουσία θα αλλοίωνε τη βάση της αγωγής η οποία στηρίζετο σε αξίωση των Εναγόντων ότι οι Εναγόμενοι 4 υπέγραψαν προσωπική εγγύηση σε σχέση με όλες τις υποχρεώσεις ως αναφέρεται στην παράγραφο 8 της έκθεσης απαίτησης. Δεν είναι κατανοητό γιατί για σειρά ετών μετά από αρκετές αναβολές της ακροαματικής διαδικασίας που ζήτησαν οι Εναγόμενοι 4 για διευθέτηση της υπόθεσης θυμήθηκαν τώρα ότι η υφιστάμενη Υπεράσπιση δεν τους εξυπηρετεί. Επί παραδείγματι με το ηλεκτρονικό τους μήνυμα ημερομηνίας 21/03/2023 προέβαλαν την ακόλουθη θέση ενώπιον του Δικαστηρίου "πέραν όμως από τα γεγονός ότι θα υπάρχει συνεχιζόμενη, σήμερα το πρωί η πλευρά του Εναγόμενου 4, προέβη σε πρόταση στην Ενάγουσα ώστε να δοθεί το ενυπόθηκο ακίνητο προς απαλλαγή του Εναγόμενου
2. Να σημειωθεί ότι για τους Εναγόμενους 1 και 3 έχει εκδοθεί απόφαση και απλά παρέμεινε η αγωγή για τον Εναγόμενο 4 που είναι ουσιαστικά ο developer και είναι από αυτόν που αγοράστηκε το ενυπόθηκο ακίνητο". Εφόσον η θέση τους είναι ότι δεν υπήρχε τέτοια εγγύηση ως προς τι ανέφεραν στο Δικαστήριο εκείνην την ημέρα να γίνει αυτή η πρόταση προς απαλλαγή του Εναγόμενου 4; Συνεπώς κρίνω, ότι η Αίτηση καταχωρήθηκε αδικαιολόγητα, καθυστερημένα και δεν έχω πειστεί ότι είναι καλόπιστα που προβάλλεται αυτό το αίτημα στο στάδιο ή υπό αυτές τις συνθήκες. Δεν έχω πειστεί ότι με την προτεινόμενη τροποποίηση ξεκαθαρίζουν τα επίδικα θέματα της αγωγής. Αντίθετα περιπλέκονται, συγχύζονται τα επίδικα θέματα της αγωγής που βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο της. Θα συμφωνούσα με την κυρία Μιχαήλ ότι αν εγκριθεί η τροποποίηση, θα πρέπει όλοι να πάνε πίσω στην αρχή για να σχεδιάσουν την όλην πορεία της αγωγής που δεν είναι επιθυμητό και δεν είναι προς την ορθή απονομή της δικαιοσύνης. Συνεπώς το αίτημα απορρίπτεται και τα έξοδα της Αίτησης επιδικάζονται υπέρ των Εναγόντων και εναντίον της Εναγόμενης 4 όπως θα υπολογιστούν από τον πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.).......... Ν. Ταλαρίδου-Κοντοπούλου, Α. Ε. Δ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο