ΓΙΩΡΓΟΣ ΛΑΜΠΗΣ ν. ΤΑΚΗΣ Λ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΗ, Αρ. Αγωγής: 1767/2021, 18/4/2023

(1990)1 Α.Α.Δ. 434, καθιερώθηκαν τα κριτήρια που διέπουν την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου κατά την εξέταση αιτήματος για παροχή ασφάλειας εξόδων, σχετικό απόσπασμα της οποίας παραθέτω κατωτέρω: «Το θέμα ανάγεται στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου όπως υποδηλώνει ο όρος «may» (δύναται) που απαντάται στο πλαίσιο της Δ.60 κ.1, που ασκείται δικαστικά. Το ίδιο υποστηρίζεται και από την Αγγλική Πρακτική όπως συνοψίζεται στους Halsbury's Laws of England (4th Ed., vol. 37, pp 384-385). Όταν τεθεί το θεμέλιο για την άσκηση της δικαιοδοσίας, με τη διαπίστωση ότι ο Ενάγων (εφεσείων) έχει τη συνήθη κατοικία του στο εξωτερικό, οι παράγοντες οι οποίοι λαμβάνονται υπόψη στην άσκηση της διακριτικής εξουσίας του πρωτόδικου δικαστηρίου είναι κατ' εξοχή δύο, η κατοχή εκ μέρους του Ενάγοντα περιουσίας και ιδίως ακίνητης (που δεν μετακινείται εύκολα) στην Κύπρο, και η ισχύς της υπόθεσης του.» Ως έχει λεχθεί επίσης στην υπόθεση Genemp Trading[1], στα ευρύτερα κριτήρια παροχής ασφάλειας εξόδων συγκαταλέγεται και η δύναμη της υπόθεσης του ενάγοντα διότι αν έχει καλή υπόθεση και η υπεράσπιση φαίνεται να μην ευσταθεί, θα ήταν αντίθετο με το πνεύμα της δικαιοσύνης να διαταχθεί η καταβολή ασφάλειας εξόδων επιβραβεύοντας με τον τρόπο αυτό τον εναγόμενο και προκαλώντας καθυστέρηση στην όλη διαδικασία. Έχει λεχθεί ακόμη ότι ο χρόνος υποβολής της αίτησης αποτελεί πρόσθετο στοιχείο που λαμβάνεται υπόψη και δεν αποκλείεται η καθυστέρηση του διαδίκου να αποταθεί εγκαίρως για ασφάλεια εξόδων, σε συσχετισμό με άλλους ενισχυτικούς παράγοντες, να οδηγήσει το Δικαστήριο στην απόρριψη του αιτήματος. Το ποσό της ασφάλειας, όπως λέχθηκε στην υπόθεση Senior Service Ltd and Others v. Chrysanthi Shipping Co. Ltd andAnother

(1975)1 C.L.R. 316, είναι κατά κανόνα εκείνο το οποίο υπό κανονικές συνθήκες θα υποστεί ο διάδικος ο οποίος εξαιτείται την ασφάλεια. Το ύψος του ποσού ασφάλειας εξόδων βρίσκεται στην κρίση του Δικαστηρίου και όπως αναφέρθηκε στην υπόθεση Standard Ltd κ.ά. v. Gold Seal Ship. Co Ltd

(1993)1 Α.Α.Δ. 121, τα έξοδα δεν πρέπει να είναι ούτε φανταστικά ούτε καταπιεστικά, με την έννοια ότι απαγορεύουν ουσιαστικά την προσφυγή στο Δικαστήριο. Έχοντας υπόψη τις πιο πάνω νομολογιακές αρχές προχωρώ να εξετάσω εάν στην προκειμένη περίπτωση πληρούνται οι προϋποθέσεις έκδοσης του αιτούμενου διατάγματος σε συνάρτηση με τους προβαλλόμενους λόγους ένστασης. Από τη μαρτυρία που έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου προκύπτει ότι ο Ενάγων είναι μόνιμος κάτοικος εξωτερικού και συγκεκριμένα ότι διαμένει μόνιμα στην Αγγλία. Η θέση αυτή δεν έχει αμφισβητηθεί από τον Ενάγοντα, αντιθέτως, επιβεβαιώνεται μέσα από το περιεχόμενο της Έκθεσης Απαίτησης. Ενόψει της διαπίστωσης αυτής, προχωρώ να εξετάσω τους λοιπούς παράγοντες που λαμβάνονται υπόψη κατά την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου. Όσον αφορά την οικονομική κατάσταση του Ενάγοντα, μέσω της ένορκης δήλωσης που συνοδεύει την αίτηση προβάλλεται η θέση ότι ο Ενάγων δεν διαθέτει περιουσία εντός της δικαιοδοσίας της Κυπριακής Δημοκρατίας, η οποία θα μπορούσε να αποτελέσει αντικείμενο εκτέλεσης ώστε να καλύψει τα έξοδα σε περίπτωση απόρριψης της αγωγής. Ουδεμία αναφορά γίνεται επί του ζητήματος αυτού από μέρους του Ενάγοντα, ο οποίος ουδέν αναφέρει σε σχέση με την οικονομική του κατάσταση και ούτε προβάλλει οποιονδήποτε ισχυρισμό σε σχέση με την κατοχή περιουσίας στην Κύπρο ή στο εξωτερικό και κατ' επέκταση για τη δυνατότητά του να ικανοποιήσει τυχόν έξοδα που θα επιδικαστούν εναντίον του σε περίπτωση απόρριψη της αγωγής, με αποτέλεσμα η προαναφερόμενη θέση του Αιτητή να παραμένει αναντίλεκτη. Επομένως, θεωρώ ότι στα πλαίσια και για σκοπούς της υπό κρίση αίτησης, υπάρχει τέτοια μαρτυρία η οποία ικανοποιεί τα κριτήρια που θέτει η νομολογία, και ειδικότερα προκύπτει ότι ο Ενάγων διαμένει μόνιμα στο εξωτερικό και ότι δεν έχει περιουσιακά στοιχεία στην Κύπρο τα οποία θα μπορούσαν να αποτελέσουν αντικείμενο εκτέλεσης για τυχόν κάλυψη εξόδων που ενδεχομένως να επιδικαστούν εναντίον του. Απομένει λοιπόν να εξεταστεί η ισχύς της υπόθεσης του Ενάγοντα και η προβαλλόμενη υπεράσπιση. Ως προκύπτει από την Έκθεση Απαίτησης, ο Ενάγων αξιώνει την επιδίκαση αποζημιώσεων εναντίον του Εναγόμενου πλέον τόκους και έξοδα. Επιπρόσθετα αξιώνει την έκδοση αναγνωριστικής απόφασης ότι η απόφαση της Επιτροπής Καθορισμού Δικηγορικής Αμοιβής του Παγκύπριου Δικηγορικού Συλλόγου με βάση την οποία καθορίστηκε η δικηγορική αμοιβή του Εναγόμενου σε €43.000 και τα έξοδα της εν λόγω διαδικασίας ύψους €1.500 διατάχθηκε όπως επιβαρύνουν την περιουσία της αποβιωσάσης, παραβίασε οδηγίες και/ή κανονισμούς και/ή γενικές αρχές του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και/ή του Ελεύθερου Ανταγωνισμού και/ή του Συντάγματος. Σύμφωνα με την Έκθεση Απαίτησης, ο Ενάγων καταλογίζει στον Εναγόμενο, ο οποίος είχε διοριστεί εκτελεστής της διαθήκης της αποβιωσάσης θείας του Ενάγοντα, ότι αυτός δεν ενήργησε με τη δέουσα επιμέλεια και προσοχή που θα ενεργούσε ένας μέσος συνετός και επιμελής δικηγόρος κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του, εφόσον δεν συγκέντρωσε έγκαιρα όλα τα στοιχεία που αφορούσαν την περιουσία της αποβιωσάσης, δεν υπέβαλε έγκαιρα την απογραφή και τους ενδιάμεσους λογαριασμούς, καθυστέρησε υπερβολικά να ολοκληρώσει τη διαχείριση και να διανέμει τα μερίσματα στους κληροδόχους και το μερίδιο του Ενάγοντα και δεν προέβη στις εκ του νόμου προβλεπόμενες ενέργειες για να εξασφαλίσει χωρίς καθυστέρηση φοροαπαλλαγή από το Τμήμα Εσωτερικών Προσόδων. Επιπρόσθετα, ισχυρίζεται ότι ο Εναγόμενος είχε απευθυνθεί στην αρμόδια επιτροπή του Παγκύπριου Δικηγορικού Συλλόγου με απόφαση της οποίας είχε καθοριστεί η αμοιβή για τις παρασχεθείσες υπηρεσίες του στο ποσό των €43.000 πλέον ΦΠΑ και διέταξε όπως το ποσό των €1.500 που αναλογούσαν στα έξοδα της διαδικασίας θα καταβάλλονταν από την περιουσία της αποβιωσάσης. Αποτελεί θέση του Ενάγοντα ότι οι Κανονισμοί επί τη βάσει των οποίων λήφθηκε η προαναφερόμενη απόφαση παραβίαζαν, μεταξύ άλλων, τα άρθρα 101 και 102 της Συνθήκης Λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης και για το λόγο αυτό προέβη σε σχετική καταγγελία στα αρμόδια όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι προαναφερθέντες κανονισμοί καταργήθηκαν και συνεπεία τούτου, η Ευρωπαϊκή Ένωση τερμάτισε την έρευνα που διεξήγαγε σε σχέση με αυτούς. Καταλογίζεται ακόμη στον Εναγόμενο ότι παρέβη θέσμιο καθήκον, αφού δεν εκτέλεσε με τη δέουσα επιμέλεια τα καθήκοντα του ως προσωπικός αντιπρόσωπος της αποβιωσάσης, ως αυτά κωδικοποιούνται στον περί Διαχείρισης Κληρονομιών Αποθανόντων Νόμο, Κεφ. 189. Εγείρεται ακόμη ότι ο Εναγόμενος καταχράστηκε την εμπιστοσύνη που του υπέδειξε η αποβιώσασα και ο Ενάγων με αποτέλεσμα να αποκομίσει ίδιο οικονομικό όφελος και να πλουτήσει αδικαιολόγητα σε βάρος του Ενάγοντα. Από την πλευρά του ο Αιτητής μέσω της Υπεράσπισης του ισχυρίζεται ότι (

1. i)το αγώγιμο δικαίωμα του Ενάγοντα εναντίον του έχει παραγραφεί καθώς αφορά σε αποζημιώσεις για αμέλεια και/ή παράβαση θέσμιου καθήκοντος και/ή για αδικαιολόγητο πλουτισμό και/ή αξίωση αποκατάστασης και/ή πρόκειται για αγωγή κληρονόμου σε σχέση με περιουσία θανόντος και σε κάθε περίπτωση ο Ενάγων είχε γνώση της απόφασης της αρμόδιας επιτροπής του Παγκύπριου Δικηγορικού Συλλόγου από τις 16.02.2011, (
2. ii)η εξακρίβωση της περιουσίας της αποβιωσάσης ήταν πολύ δύσκολη διότι ο σύζυγος της είχε αποβιώσει και δεν είχε στενούς συγγενείς στην Κύπρο, (iii) η οποιαδήποτε καθυστέρηση είχε παρουσιαστεί οφειλόταν στον ίδιο τον Ενάγοντα, (
3. iv)η αμοιβή του είχε καθοριστεί με βάση τους ισχύοντες κατά τον ουσιώδη χρόνο κανονισμούς κατόπιν διαδικασίας ενώπιον της αρμόδιας επιτροπής του Παγκύπριου Δικηγορικού Συλλόγου στην οποία ο Ενάγων ήταν παρών και εκπροσωπείτο από δικηγόρο (
4. v)η αμοιβή είχε καθοριστεί στη βάση της αξίας της περιουσίας της αποβιωσάσης, η οποία δεν αμφισβητήθηκε από τον Ενάγοντα, (
5. vi)ο Εναγόμενος παρείχε τις υπηρεσίες του ως εκτελεστής της διαθήκης της αποβιωσάσης, οι οποίες δεν αμφισβητήθηκαν και κατ' επέκταση δικαιούται αμοιβής και (vii) ο Εναγόμενος ισχυρίζεται ότι είχε καλέσει επανειλημμένα τον Ενάγοντα για να του μεταβιβάσει το μερίδιο του, πλην όμως ο Ενάγων αρνείτο και/ή αμελούσε να το πράξει και μόλις του δόθηκαν τα σχετικά στοιχεία, ο Εναγόμενος προχώρησε σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες για τη μεταβίβαση του μεριδίου του. Με βάση τους ισχυρισμούς του Εναγόμενου, ως αυτοί έχουν εκτεθεί ανωτέρω, διαφαίνεται η ύπαρξη καλής, βάσιμης και ουσιαστικής υπεράσπισης επί νομικών ισχυρισμών που αφορούν το ζήτημα της παραγραφής, ζήτημα που εάν αποδειχθεί θα οδηγήσει σε απόρριψη της αγωγής. Ως έχει νομολογηθεί η ύπαρξη καλής υπόθεσης με μεγάλη πιθανότητα επιτυχίας, που βασίζεται αποκλειστικά στην εκτίμηση του Ενάγοντα, δεν είναι αρκετή για να αποτρέψει το Δικαστήριο από την έκδοση διατάγματος παροχής ασφάλειας εξόδων, αφού λάβει υπόψη και τις λοιπές περιστάσεις της υπόθεσης[2]. Στο παρόν στάδιο το Δικαστήριο περιορίζεται στη διαπίστωση της ισχύς της υπόθεσης του Ενάγοντα, χωρίς να προβαίνει σε αξιολόγηση των σχετικών ισχυρισμών. Ως εκ τούτου και με βάση τις θέσεις και των δύο πλευρών εκείνο το οποίο μπορεί να λεχθεί είναι ότι ο Εναγόμενος έχει καταδείξει στο βαθμό που απαιτείται ότι έχει καλή και ουσιαστική υπεράσπιση τόσο επί διαδικαστικών όσο και επί ουσιαστικών θεμάτων, τα οποία μπορούν να είναι καθοριστικά για την όλη τύχη της αγωγής. Η διαπίστωση αυτή γίνεται με αναφορά στην ημερομηνία που κατ΄ ισχυρισμό ο Ενάγων έλαβε γνώση της απόφασης της αρμόδιας επιτροπής του Παγκύπριου Δικηγορικού Συλλόγου, ότι αυτός είχε εκπροσωπηθεί στο πλαίσιο της διαδικασίας ενώπιον του Παγκύπριου Δικηγορικού Συλλόγου από δικηγόρο, ότι η εν λόγω απόφαση δεν εφεσιβλήθηκε, ότι η απόφαση αυτή λήφθηκε στη βάση των κατά τον ουσιώδη χρόνο ισχυόντων κανονισμών καθώς και ότι η αμοιβή του είχε καθοριστεί με βάση την αξία της περιουσίας της αποβιωσάσης, η οποία σύμφωνα με τον Αιτητή δεν είχε αμφισβητηθεί από τον Καθ΄ου η αίτηση. Στο παρόν στάδιο δε, δεν θα μπορούσε να αποκλειστεί το ενδεχόμενο οποιασδήποτε πιθανότητας επιτυχίας των προβαλλόμενων ισχυρισμών, χωρίς το Δικαστήριο να υπεισέλθει στην ουσία της αγωγής, αφού αυτοί δεν μπορούν να χαρακτηριστούν, στη βάση των όσων τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου, ως παντελώς ατεκμηρίωτοι. Όσον αφορά τον ισχυρισμό του Ενάγοντα, ότι δεν μπορεί να εγείρεται ζήτημα παραγραφής καθώς η αίτηση στερείται σχετικής νομικής βάσης και ότι τέτοιο ζήτημα δεν μπορεί να εξεταστεί καθώς δεν υπάρχουν παραδεκτά γεγονότα, δεν διαφοροποιεί τα όσα έχουν αναφερθεί ανωτέρω. Ως έχει ήδη λεχθεί, το Δικαστήριο στο παρόν στάδιο δεν υπεισέρχεται στην ουσιαστική εξέταση των προβαλλόμενων ισχυρισμών και συνεπώς δεν αποτελεί προαπαιτούμενο η ύπαρξη παραδεκτών ή αδιαμφησβήτητων γεγονότων για να εξεταστούν οι προβαλλόμενοι ισχυρισμοί, ισχυρισμοί οι οποίοι θα εξεταστούν κατά την ακροαματική διαδικασία, αλλά το Δικαστήριο αρκείται στη διαπίστωση καλής υπόθεσης και στη διερεύνηση εάν η προβαλλόμενη υπεράσπιση φαίνεται να ευσταθεί ή όχι. Κατά συνέπεια, η μη συμπερίληψη στη νομική βάση της αίτησης του περί Παραγραφής Αγώγιμων Δικαιωμάτων Νόμου δεν την καθιστά αστήρικτη, εφόσον το δικαιοδοτικό άρθρο της παρούσας αίτησης που δεν είναι άλλο από τη Δ.60 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας περιλαμβάνεται σε αυτήν. Εγείρεται ακόμη από τον Ενάγοντα ότι η παρούσα αίτηση είναι πρόωρη καθότι καταχωρήθηκε πριν από την καταχώρηση του Παραρτήματος του Εναγόμενου και προτού σημειωθεί επί αυτού ότι θα υπάρχει αίτημα για ασφάλεια εξόδων. Η θέση όμως αυτή είναι αντίθετη με όσα αναφέρονται στην ίδια τη Διαταγή 60 Θ. 1, όπου γίνεται ρητή αναφορά ότι αίτηση για παροχή ασφάλειας εξόδων μπορεί να υποβληθεί σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας. Η πρόσφατη τροποποίηση της Δ.30 δεν έχει καταργήσει ή με οποιοδήποτε άλλο τρόπο τροποποιήσει τη Δ.60 εισάγοντας ως επιπρόσθετη προϋπόθεση επιτυχίας της αίτησης την καταχώριση παραρτήματος (Τύπου 25), επί του οποίου να δηλώνεται η πρόθεση για επιδίωξη παροχής ασφάλειας εξόδων, ως ισχυρίζεται ουσιαστικά ο Καθ' ου η αίτηση. Μια τέτοια ερμηνεία της νέας Δ.30, δεν θα συμβάδιζε και με τα όσα έχουν καθιερωθεί νομολογιακά, ήτοι ότι αιτήματα τέτοιας φύσης θα πρέπει να υποβάλλονται έγκαιρα[3] και να υποδεικνύεται προς τούτο εύλογη σπουδή[4]. Τέλος, όσον αφορά το ζήτημα του ύψους του ποσού που επιδιώκεται να καταχωρηθεί ως ασφάλεια εξόδων, κρίνω ότι αυτό είναι όντως διογκωμένο και αδικαιολόγητο και πως οι χρεώσεις εξόδων για προσέλευση στον Πρωτοκολλητή για διάφορα διαβήματα, η χρέωση για ετοιμασία και αποστολή 10 επιστολών και οι 5 εμφανίσεις για ακρόαση που δεν έγινε είναι υπερβολικές τόσο ως προς την αναγκαιότητα τους όσο και ως προς το ύψος τους. Στην προκειμένη περίπτωση, θεωρώ ότι το ποσό των €6.200 πλέον ΦΠΑ πλέον €121,42 πραγματικά έξοδα είναι εύλογο και ικανοποιητικό υπό τις περιστάσεις, για να διασφαλίσει τα τυχόν έξοδα της αγωγής. Κατά συνέπεια έχω ικανοποιηθεί ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις έκδοσης των αιτούμενων διαταγμάτων. Ως εκ τούτου, η παρούσα Αίτηση επιτυγχάνει. Εκδίδεται διάταγμα με το οποίο ο Ενάγων διατάσσεται όπως παράσχει ασφάλεια εξόδων στον Εναγόμενο για το ποσό των €6.200 πλέον ΦΠΑ πλέον €121,42 πραγματικά έξοδα. Η ασφάλεια εξόδων να παρασχεθεί είτε με κατάθεση του εν λόγω ποσού σε μετρητά είτε με την παράδοση ανέκκλητης τραπεζικής εγγύησης για το ίδιο ποσό στον Πρωτοκολλητή του Δικαστηρίου, εντός 45 ημερών από σήμερα. Μέχρι τη συμμόρφωση και την καταβολή του εν λόγω ποσού σύμφωνα με τα πιο πάνω ή την εκπνοή του χρόνου που έχει καθοριστεί, η διαδικασία της παρούσας αγωγής αναστέλλεται. Αν ο Ενάγων παραλείψει να παράσχει τη διαταχθείσα ασφάλεια εντός της καθορισμένης προθεσμίας, τότε η υπόθεση θα θεωρείται ως εγκαταλειφθείσα. Εάν υπάρξει συμμόρφωση με τη διαταγή ως προς την ασφάλεια εξόδων, το Πρωτοκολλητείο να θέσει την υπόθεση ενώπιον του Δικαστηρίου για ορισμό, το συντομότερο. Υπ. ........... Γ. Καραμαλλή, Προσ. Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής [1] Genemp Trading Ltd v. Λαϊκή Κυπριακή Τράπεζα Δημόσια Εταιρεία Πρώην Λαϊκή Κυπριακή Τράπεζα Λτδ

(2011)1(Β) Α.Α.Δ. 1314 [2] TBF (Cyprus) Ltd κ.ά. v. Εμπορικής Μελετών Σχεδιασμού κ.ά.

(2003)1(Α) Α.Α.Δ. 459 [3] Alahmari v. Alia Airline

(1990)1 Α.Α.Δ. 434 [4] Sally Line Ltd v. Greenmar Nav. Ltd κ.ά.

(1993)1 Α.Α.Δ. 633, cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο