ΠΑΥΛΟΥ Χ"ΠΑΥΛΗ ως Διαχειριστή της περιουσίας της αποβιώσασας Ανδρούλας Χ"Παυλή ν. ΣΠΥΡΟΥ ΣΜΥΡΛΗ, Αρ. Αγωγής: 2258/2013, 8/11/2023

(1)(γ), άρθρα 31 και 43 του περί Δικαστηρίων Νόμου 14/60, στην Νομολογία, στις αρχές της υπόθεσης Meynall v. Morris

(1911)LT 667, στην Ετήσια Πρακτική του 1958, στις αρχές της επιείκειας και του συμψηφισμού («equitable set-off») στην Πρακτική, στις συμφυείς εξουσίες και στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου. Στην ένορκη δήλωση του δικηγόρου Νικόλαου Καντάρα («ένορκη δήλωση Καντάρα») γίνεται αναφορά στην επιδίκαση εξόδων με την ενδιάμεση απόφαση ημερ. 19/12/19 στα πλαίσια αίτησης τροποποίησης υπέρ του Καθ' ου η Αίτηση και εναντίον του Αιτητή, καθώς και στην τελική απόφαση ημερ. 30/09/20 και στα ποσά που επιδικάστηκαν υπέρ του Αιτητή και εναντίον του Καθ' ου η Αίτηση. Περαιτέρω, όπως αναφέρεται στην ένορκη δήλωση Κανταρά, ο Αιτητής καταχώρησε αίτηση έρευνας ημερ. 09/04/21 εναντίον του Καθ' ου η Αίτηση σε σχέση με τα ποσά της τελικής απόφασης και ο Καθ' ου η Αίτηση καταχώρησε αίτηση έρευνας ημερ. 26/04/21 εναντίον του Αιτητή σε σχέση με τα επιδικασθέντα υπέρ του έξοδα της ενδιάμεσης απόφασης ημερ. 19/12/19, οι οποίες εκκρεμούν. Όπως προβάλλεται, ο Καθ' ου η Αίτηση μέχρι σήμερα ουδέν ποσό κατέβαλε στον Αιτητή έναντι του εξ' αποφάσεως χρέους και ότι ο Καθ' ου η Αίτηση προβαίνει σε μέτρα εκτέλεσης εναντίον του για ένα ποσό πολύ μικρότερο από αυτά που οφείλει στον Αιτητή, τονίζοντας ότι στην ένορκη δήλωση που συνοδεύει την ένσταση ημερ. 29/09/21 στην αίτηση έρευνας του Αιτητή ημερ. 09/04/21 ισχυρίζεται ότι δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να πληρώσει κανένα ποσό στον Αιτητή, δηλαδή ο ίδιος προσπαθεί να εισπράξει χρήματα από τον Αιτητή και να μην καταβάλει οποιοδήποτε ποσό. Στην ένορκη δήλωση Κανταρά παρατίθενται τα εξής τεκμήρια: · Αντίγραφο της συνταχθείσας απόφασης ημερ. 30/09/

1. · Αντίγραφο της συνταχθείσας απόφασης στην ενδιάμεση αίτηση τροποποίησης ημερ. 19/12/
2. · Αντίγραφο επιστολής των δικηγόρων του Αιτητή ημερ. 11/02/22 προς τον δικηγόρο του Καθ' ου η Αίτηση με την οποία προβάλλεται ότι προτάθηκε εξώδικη διευθέτηση του ζητήματος. · Αντίγραφο επιστολής των δικηγόρων του Καθ' ου η Αίτηση ημερ. 14/02/22 προς τους δικηγόρους του Αιτητή με την οποία προβάλλεται ότι η πρόταση απορρίφθηκε. Στην Ειδοποίηση περί πρόθεσης Ένστασης ο Καθ' ου η Αίτηση προβάλλει διάφορους λόγους ένστασης τους οποίους αναπαράγει και στην ένορκη δήλωση που την συνοδεύει. Όπως προβάλλει ο Καθ' ου η Αίτηση, το Δικαστήριο δεν έχει δικαιοδοσία να εκδώσει τα αιτούμενα διατάγματα, καθότι δεν παρέχεται τέτοια εξουσία από τους Θεσμούς Πολιτικής Δικονομίας ή από οποιοδήποτε Νόμο ή Νομολογία, ειδικότερα σε σχέση με τα αιτητικά της αναστολής των μέτρων εκτέλεσης. Περαιτέρω, εγείρει τον ισχυρισμό ότι στο Κυπριακό Δίκαιο δεν αναγνωρίζεται ο συμψηφισμός απαιτήσεων (set-off) και σε σχέση με τα επιδικασθέντα έξοδα δεν μπορεί να επέμβει το Δικαστήριο ή να τα συμψηφίσει. Σε ένα άλλο λόγο ένστασης ο Καθ' ου η Αίτηση ισχυρίζεται ότι δεν συντρέχει κατάχρηση της δικαστικής διαδικασίας ή καταφρόνηση του Δικαστηρίου εκ του λόγου ότι λήφθηκε μέτρο εκτέλεσης με την καταχώρηση της αίτησης έρευνας προς είσπραξη των επιδικασθέντων δικηγορικών εξόδων και για τον λόγο αυτό δεν μπορεί να γίνεται επίκληση της σύμφυτης εξουσίας του Δικαστηρίου για αναστολή της διαδικασίας. Ως εκ των λόγων αυτών ζητά την απόρριψη της αίτησης. Τα μέρη παρέδωσαν στο Δικαστήριο γραπτές αγορεύσεις προς υποστήριξη των εκατέρωθεν θέσεων τους, τις οποίες μελέτησα με προσοχή, όμως δεν κρίνω σκόπιμο να γίνει οποιαδήποτε ειδικότερη αναφορά σε αυτές. Με την υπό κρίση αίτηση ο Αιτητής εξαιτείται αναστολή των μέτρων εκτέλεσης και διαζευτικά τον συμψηφισμό των εκατέρωθεν επιδικασθέντων ποσών στα πλαίσια της διαδικασίας της αγωγής. Εκ της φύσεως των αιτημάτων κρίνω σκόπιμο να εξετάσω πρώτα το αιτητικό του συμψηφισμού, ήτοι το αιτητικό υπό Γ και σε περίπτωση που αυτό απορριφθεί τότε θα προχωρήσω στην εξέταση των αιτητικών υπό Α και Β, καθότι τυχόν έγκριση του αιτητικού υπό Γ καθιστά άνευ αντικειμένου τα υπόλοιπα αιτητικά. Περαιτέρω, θα πρέπει να επισημάνω ότι με το υπό Γ αιτητικό ο Αιτητής εξαιτείται συμψηφισμό οποιουδήποτε επιδικασθέντος ποσού στο οποίο συμπεριλαμβάνονται και τα επιδικασθέντα δικηγορικά έξοδα, τα οποία αναφέρονται στο σχετικό τεκμήριο της συνταχθείσας υπέρ του Ενάγοντα/Αιτητή απόφασης και παρατίθεται ανωτέρω. Συνεπώς, αυτό που θα προχωρήσω αμέσως μετά να εξετάσω είναι κατά πόσο δύνανται να συμψηφιστούν τα έξοδα που επιδικάστηκαν στις 19/12/19 υπέρ του Καθ' ου η Αίτηση και εναντίον του Αιτητή στα πλαίσια της ενδιάμεσης αίτησης τροποποίησης με τα έξοδα που επιδικάστηκαν υπέρ του Αιτητή και εναντίον του Καθ' ου η Αίτηση ως αυτά υπολογίστηκαν από τον Πρωτοκολλητή και εγκρίθηκαν από το Δικαστήριο με την έκδοση της τελικής απόφασης ημερ. 30/09/
3. Η υπό κρίση αίτηση βασίζεται, μεταξύ άλλων, στις Δ.59 θθ. 7 & 13 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας («Θ.Π.Δ.»). Αυτές αντιστοιχούν με τις παλιές Αγγλικές Διαταγές O.65 (rr) 14 και 27

(21). Ειδικότερα η Δ. 59 θ. 7 των Θ.Π.Δ. προνοεί τα εξής: «A set-off for damages or costs between parties may be allowed. ». Η Δ.59 θ. 13 των Θ.Π.Δ. προβλέπει ως εξής: «In any case in which, under Rule 13 of this Order, or any other Rule of Court, or by the order or direction of a Court or Judge, or otherwise, a party entitled to receive costs is liable to pay costs to any other party, the taxing officer may tax the costs such party is so liable to pay, and may adjust the same by way of deduction or set-off, or may, if he shall think fit, delay the allowance of the costs such party is entitled to receive until he has paid or tendered the costs he is liable to pay; or such officer may allow or certify the costs to be paid, and the same may be recovered by the party entitled thereto in the same manner as costs ordered to be paid may be recovered». Στα σχόλια του Annual Practice 1959 σελ 1899 -1900 αναφέρονται τα ακόλουθα ως προς την ερμηνεία της πανομοιότυπης με την Κυπριακή Διαταγή 59 θ 7, ήτοι της O.65 (rr) 14 : «Effect of the Rule: The Rule does not apply to costs in independent proceedings even though they are subsequently consolidated. » Στο Annual Practice του 1958 στα σχόλια της 0.65 r.27 reg

(21)παρατίθενται τα εξής: «... .costs payable under different orders in the same suit, and notwithstanding change of solicitors,........or in two suits in which the same estate is being administered ...... may be set off against each other; but the costs of two independent proceedings in different Courts cannot be set off against each other». Συνεπώς, οι ως άνω διαταγές εφαρμόζονται όταν τα έξοδα προκύπτουν στην ίδια διαδικασία. Η πιο πάνω αναφορά απαντά και στον λόγο ένστασης που προβάλλει ότι δεν επιτρέπεται ο συμψηφισμός στο Κυπριακό Δίκαιο, θέση που απορρίπτεται. Χαρακτηριστικά στον κυρίως τίτλο της Αγγλικής υπόθεσης David v. Rees [1904] 2 K. B. 435 αναφέρθηκαν τα εξής: «The provisions of Order LXV., r. 14, and Order LXV., r. 27, sub-r. 21, with regard to set-off of costs between parties are confined to cases in which the judgments for costs sought to be set off against each other are in the same action or proceeding, and do not extend to cases in which the judgments for costs are in distinct and independent litigations. ». Στην υπόθεση Αναφορικά με την αίτηση του Serguei Pugachev

(2006)1 A.Α.Δ. 353 αναφέρθηκαν τα εξής (υπογραμμίσεις δικές μου): «Ορθώς επιχειρηματολογεί ο Αιτητής ότι στους θεσμούς δεν προβλέπεται διαδικασία υπολογισμού εξόδων από τον Πρωτοκολλητή άλλη από τη διαδικασία ψήφισης. Όντως βεβαίως, όπως παρατηρεί ο Εναγόμενος 2, το Δικαστήριο εδώ δεν διέταξε να γίνει ψήφιση και έτσι δεν θα εφαρμόζετο η διαδικασία της ψήφισης. Όμως, η διαταγή όπως τα έξοδα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή δεν συνεπάγεται άλλη θεσμική διαδικασία εμπίπτουσα στη δικαιοδοσία του Πρωτοκολλητή και απολήγουσα σε δική του τελική απόφαση, παρά μόνο ισοδυναμεί με απ' ευθείας διαταγή του Δικαστηρίου ως προς τα έξοδα όπως αυτά θα εγκριθούν τελικά από το Δικαστήριο, αφού αυτό βοηθηθεί από τον Πρωτοκολλητή στον υπολογισμό τους, με συνέπεια προς τη βασική αρχή της Δ.59, θ.1 ότι τα έξοδα είναι στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου. Ο όποιος υπολογισμός των εξόδων από τον Πρωτοκολλητή λοιπόν, ακόλουθα τέτοιας διαταγής του Δικαστηρίου, δεν έχει αυτόνομη ή τελική ισχύ αλλά πρέπει να υποβάλλεται για έγκριση των υπολογισθέντων εξόδων προς το Δικαστήριο το οποίο έχει και την οριστική ευθύνη στο θέμα....... Αν ήταν άλλως, μάλιστα, ο υπολογισμός των εξόδων από τον Πρωτοκολλητή χωρίς έγκριση του Δικαστηρίου δεν θα μπορούσε ποτέ να αμφισβητηθεί αφού θα ακολουθούσε νόμιμα τη διαταγή του Δικαστηρίου και δεν θα συνιστούσε ψήφιση.». Αυτό που προκύπτει εκ των ανωτέρω νομικών αρχών λαμβανομένων υπόψη των γεγονότων της παρούσας, τα εκατέρωθεν έξοδα προέκυψαν από έγκριση του Δικαστηρίου ασκώντας τις εξουσίες του δυνάμει της Δ.59 θ. 1 Θ.Π.Δ. και όχι κατόπιν ψήφισης. Συνεπώς, κρίνω ότι η σχετική αίτηση μπορεί να υποβληθεί στο Δικαστήριο το οποίο έχει την ευθύνη για την τελική έγκριση των εξόδων. Η πρόνοια της Δ.59 θ. 13 των Θ.Π.Δ. αναφέρεται στον Υπεύθυνο ψήφισης εξόδων και δεν αναφέρεται στην περίπτωση που το Δικαστήριο καθορίζει στα πλαίσια των εξουσιών του τα έξοδα με την βοήθεια του Πρωτοκολλητή και της κατοπινής εγκρίσεώς τους. Στην Αγγλική υπόθεση Reid v. Cupper [1915] 2 K.B. 147 στα λόγια του Buckley L.J. γίνεται η διάκριση της εξουσίας που δίδει η Αγγλική Διαταγή 14 σε σχέση με την Διαταγή 27

(21), με την δεύτερη να αποτελεί εξουσία που δύναται να ασκήσει ο Υπεύθυνος ψήφισης εξόδων και δεν αφορά την εξουσία του Δικαστηρίου (υπογραμμίσεις δικές μου): «I must, however, see what are the authorities. Before discussing Barker v. Hemming

(1)I may observe that I am considering the powers not of a taxing Master but of a judge to direct a set-off. There is another rule, Order LXV., r. 27, sub-r. 21, directing what a taxing Master may do. That rule says: "In any case in which, under the last preceding regulation or any other rule of Court, or by the order or direction of a Court or judge, or otherwise, a party entitled to receive costs is liable to pay costs to any other party, the taxing officer may tax the costs such party is so liable to pay, and may adjust the same by way of deduction or set-off," and so on. That is addressed to what the taxing Master may do.». Ως εκ τούτου δεν κρίνω ότι η αίτηση δεν μπορεί να υποβληθεί έστω και στο παρών στάδιο και να εξεταστεί από το Δικαστήριο. Η εξουσία του Δικαστηρίου να διατάξει συμψηφισμό βασίζεται στις αρχές του ονομαζόμενου «equitable set-off». Το κατά πόσο το Δικαστήριο θα επιτρέψει τον συμψηφισμό εξαρτάται από τις περιστάσεις της κάθε περίπτωσης, ενώ αν δεν υπάρχουν πειστικοί παράγοντες που να εισηγούνται το αντίθετο, τότε γενικά είναι δίκαιο να δίδεται άδεια, ειδικότερα όταν δεν υπάρχει προοπτική αποπληρωμής ενός ποσού χρέους το οποίο συμψηφίζεται (βλ. Blackstone's Civil Practice, 2018, par. 63.20). Επανερχόμενος στα γεγονότα της υπό κρίση αίτησης ουδείς εκ των λόγων ένστασης κρίνεται βάσιμος ώστε το Δικαστήριο να οδηγηθεί σε απόρριψη της. Η υπό κρίση αίτηση αφορά σε αίτημα να συμψηφιστούν έξοδα τα οποία αφορούν την ίδια δικαστική διαδικασία, ήτοι διαταγές οι οποίες εκδόθηκαν στα πλαίσια της εκδίκασης και τελικής κατάληξης της υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο αγωγής. Όπως προκύπτει από τα αναντίλεκτα γεγονότα ουδέν ποσό καταβλήθηκε έναντι των οφειλόμενων ποσών εκ των διαταγών του Δικαστηρίου για τα εκατέρωθεν έξοδα. Τίποτα δεν μου παρατέθηκε από πλευράς του Καθ' ου η Αίτηση πέραν της όποιας νομικής επιχειρηματολογίας που να μπορώ να αξιολογήσω ώστε να μην δεχθώ τον συμψηφισμό. Αντιθέτως, παρατηρώ ότι η θέση της πλευράς του Αιτητή που υποστηρίζει ότι στην ένορκη δήλωση ημερ. 29/09/21 που συνοδεύει την Ένσταση του Καθ' ου η Αίτηση στην αίτηση έρευνας ημερ. 09/04/21 υποστηρίζει ότι δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να εξοφλήσει το εξ αποφάσεως χρέος, κάτι που διαπιστώνω εκ του φακέλου του Δικαστηρίου ότι όντως κάτι τέτοιο προβάλλει. Όμως δεν είναι κάτι για το οποίο προβαίνω σε οποιοδήποτε εύρημα, καθότι θα ακολουθήσει η οικονομική εξέταση του Καθ' ου η Αίτηση, ώστε να διαπιστωθεί η ικανότητα του προς αποπληρωμή του εξ αποφάσεως χρέους του. Από την άλλη, ο Καθ' ου η Αίτηση με την αίτηση έρευνας που καταχώρησε προσπαθεί να ανακτήσει το ποσό των επιδικασθέντων εξόδων της ενδιάμεσης απόφασης ημερ. 19/12/19. Υπό αυτές τις περιστάσεις κρίνω ότι είναι δίκαιο και εύλογο να διατάξω τον συμψηφισμό. Ως εκ τούτου, ασκώντας την διακριτική μου ευχέρεια εκδίδω διάταγμα με το οποίο διατάσσεται ο συμψηφισμός του ποσού εξόδων που επιδικάστηκε στα πλαίσια της ενδιάμεσης απόφασης ημερ. 19/12/19 υπέρ του Καθ' ου η Αίτηση και εναντίον του Αιτητή με το ποσό εξόδων που επιδικάστηκαν υπέρ του Αιτητή εναντίον του Καθ' ου η Αίτηση στα πλαίσια της τελικής απόφασης του Δικαστηρίου ημερ. 30/09/20. Εκ της κατάληξης του Δικαστηρίου, οι αξιούμενες θεραπείες υπό Α και Β για αναστολή καθίστανται άνευ αντικειμένου και απορρίπτονται. Σε σχέση με το ζήτημα των εξόδων της παρούσας διαδικασίας λαμβάνω υπόψη μου ότι η πλευρά του Αιτητή θα μπορούσε να προωθήσει σχετική αίτηση συμψηφισμού ή αναστολής εκτέλεσης της διαταγής εξόδων ημερ. 19/12/19 με την έκδοση της τελικής απόφασης του Δικαστηρίου ημερ. 30/09/20 και δεν το έπραξε. Ως εκ τούτου, επιδικάζονται έξοδα υπέρ του Αιτητή και εναντίον του Καθ' ου η Αίτηση στην κλίμακα του ποσού στο οποίο αφορούσε η θεραπεία του συμψηφισμού, δηλαδή στην κλίμακα εξόδων €500 - €2.000 μειωμένα όμως κατά το ήμισυ. (υπ.)................. Χ-Μ Καραπατάκης, Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφον Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο