ΕΛΕΝΗΣ ΣΚΟΥΛΙΑ ν. PRIME INSURANCE CO LTD, Αρ. Αγωγής: 4985/2013, 13/3/2023 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Β. Α. Λοΐζου, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 4985/2013 Μεταξύ: ΕΛΕΝΗΣ ΣΚΟΥΛΙΑ Ενάγουσας και PRIME INSURANCE CO LTD Εναγόμενη Ημερομηνία: 13 Μαρτίου, 2023 Εμφανίσεις: Για την Ενάγουσα: κ. Σ. Φλουρέντζος για Κώστας Π. Δημητριάδης Δ.Ε.Π.Ε. Για την Εναγόμενη: κα Α. Κοζάκου για Θεόδωρος Μ. Ιωαννίδης Δ.Ε.Π.Ε. ΑΠΟΦΑΣΗ Με την αγωγή της, η Ενάγουσα αξιώνει εναντίον της Εναγόμενης ασφαλιστικής εταιρείας το ποσό των €4.331 ως ειδικές αποζημιώσεις και την επιδίκαση γενικών αποζημιώσεων συνεπεία της ισχυριζόμενης αμέλειας του οδηγού του ασφαλισμένου από την Εναγόμενη οχήματος, η οποία οδήγησε στην πρόκληση του επίδικου τροχαίου ατυχήματος. Κρίνω σκόπιμο, στο σημείο αυτό, να καταγράψω τα γεγονότα τα οποία προκύπτουν από την ανταλλαχθείσα δικογραφία[1] ως παραδεκτά. Η Ενάγουσα, κατά τον ουσιώδη για την παρούσα αγωγή χρόνο και δη κατά την 28/4/2013 ήταν η ιδιοκτήτρια και οδηγός του οχήματος Α το οποίο οδηγούσε κατά μήκος της Λεωφόρου Γιάννου Κρανιδιώτη στα Λατσιά, με κατεύθυνση από τα Λατσιά προς Δάλι. Κατά τον ίδιο χρόνο, κάποιος Ε.Τ., ήταν ο οδηγός του οχήματος Β το οποίο οδηγούσε κατά μήκος της οδού Αγίου Γεωργίου στα Λατσιά με κατεύθυνση την Λεωφόρο Γιάννου Κρανιδιώτη. Η συμβολή των οδών Γιάννου Κρανιδιώτη και Αγίου Γεωργίου και ελέγχεται από φώτα τροχαίας. Μεταξύ των οχημάτων Α και Β επήλθε η επίδικη σύγκρουση, επί της συμβολής των δύο πιο πάνω αναφερόμενων οδών. Η Εναγόμενη είναι ασφαλιστική εταιρεία δεόντως εγγεγραμμένη σύμφωνα με τις πρόνοιες του Νόμου και έχει την έδρα της στην Λευκωσία της επαρχίας Λευκωσίας. Κατά τον ουσιώδη για την παρούσα αγωγή χρόνο, η Εναγόμενη είχε ασφαλισμένο το όχημα Β, το οποίο οδηγείτο από τον Ε.Τ. Για τα πιο πάνω κοινώς αποδεκτά και μη αμφισβητούμενα γεγονότα, τα οποία, προκύπτουν από την ανταλλαχθείσα δικογραφία προβαίνω σε ανάλογα ευρήματα. Η ουσιαστική διαφωνία των μερών αφορά στις συνθήκες κάτω από τις οποίες επισυνέβη το επίδικο ατύχημα, ποιος δηλαδή ευθύνεται γι' αυτό, ενώ αμφισβητούμενες είναι και οι κατ' ισχυρισμό ειδικές ζημιές της Ενάγουσας και οι ισχυριζόμενες σωματικές της βλάβες. Σύμφωνα με τους δικογραφημένους ισχυρισμούς της, η Ενάγουσα ισχυρίζεται ότι κατά τον ουσιώδη για την παρούσα αγωγή χρόνο έχαιρε άκρας υγείας και ενεργητικότητας, απολάμβανε πλήρως τις χαρές και απολαύσεις της ζωής και ασχολείτο με διάφορα αθλήματα και χόμπι και εργαζόταν ως καθηγήτρια σε ιδιωτικό σχολείο στη Λευκωσία λαμβάνοντας μισθό εκ €1.100 μηνιαίως. Ως προς τις συνθήκες επέλευσης του ατυχήματος, αποτελεί ισχυρισμό της Ενάγουσας ότι, ενώ τα οχήματα Α και Β οδηγούνταν κατά τον τρόπο και με την κατεύθυνση για τα οποία ήδη προέβηκα σε ανάλογα ευρήματα πιο πάνω, όταν ο οδηγός του οχήματος Β έφτασε στη συμβολή της Λεωφόρου Γιάννου Κρανιδιώτη με την οδό Αγίου Γεωργίου έστριψε δεξιά ως η πορεία του επιχειρώντας να εισέλθει στη λεωφόρο Γιάννου Κρανιδιώτη, με κατεύθυνση τα Λατσιά και απέκοψε την πορεία της Ενάγουσας, η οποία οδηγούσε νόμιμα το όχημά της σε ευθεία πορεία και ενώ το φως των φώτων τροχαίας που έλεγχε την πορεία της ήταν πράσινο. Η Ενάγουσα παραθέτει τις λεπτομέρειες αμέλειας που καταλογίζει στον οδηγό του οχήματος Β. Δίδει περαιτέρω λεπτομέρειες αναφορικά με τις σωματικές βλαβες τις οποίες ισχυρίζεται ότι υπέστη συνεπεία του ατυχήματος, αλλά και τις ειδικές ζημιές της. Συγκεκριμένα, η Ενάγουσα ισχυρίζεται ότι υπέστη τις ακόλουθες σωματικές βλάβες: (α) Αιμάτωμα στο τριχωτό της κεφαλής (επί της δεξιάς βρεγματικής χώρας). (β) Διάστρεμμα αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης. (γ) Επώδυνη δυσκαμψία της αυχενικής μοίρας (οι κινήσεις κάμψης, έκτασης και στροφικές ήταν περιορισμένες) (δ) Εγκεφαλική διάσειση. (ε) Μερική απώλεια συνειδήσεως. (στ) Τάση για εμετό λόγω της εγκεφαλικής διάσεισης. Αποτελεί περαιτέρω ισχυρισμό της ότι έφερε αυχενικό κολάρο για 3 εβδομάδες, ήταν με αναρρωτική άδεια από τις 28/4/2013 μέχρι και την 20/5/2013 και ότι μέχρι και σήμερα υποφέρει ως αποτέλεσμα των κακώσεων που υπέστη, δίδοντας σχετικές λεπτομέρειες. Ως προς τις ειδικές ζημιές που αξιώνει, αυτές έχουν ως εξής: Ανταλλακτικά, εξαρτήματα, εφαρμογές, διορθώματα, ισιώματα, μπογιατίσματα, μηχανικά, ηλεκτρολογικά, μέτρημα τιμονιού και άλλα εργατικά για την επιδιόρθωση του οχήματος Α. €2.179,00 Απώλεια χρήσης και/ή μεταφορικά και/ή έξοδα ενοικίασης άλλου οχήματος €702,00 Ιατρικά έξοδα €350,00 Απώλεια απολαβών €1.100,00 Σύνολο €4.331,00 Σημειώνω ότι η απαίτηση της Ενάγουσας για το ποσό των €1.100 ως απώλεια απολαβών εγκαταλείφθηκε τελικά. Στην αντίπερα όχθη, η Εναγόμενη με την Υπεράσπισή της ισχυρίζεται ότι η σύγκρουση μεταξύ των οχημάτων Α και Β ήταν αποτέλεσμα της αμέλειας και παράβασης των εκ του νόμου και Κανονισμών απορρεόντων καθηκόντων της Ενάγουσας. Συγκεκριμένα, ισχυρίζεται ότι, ο οδηγός του οχήματος Β φτάνοντας στη συμβολή, το φως της πορείας του ήταν πράσινο. Εισερχόμενος δε στη λεωφόρο συγκρούστηκε με την Ενάγουσα η οποία οδηγούσε αμελώς και κατά παράβαση των καθηκόντων της παραβιάζοντας τα φώτα τροχαίας και προκαλώντας τη σύγκρουση. Η Εναγόμενη αρνείται και απορρίπτει τις λεπτομέρειες αμέλειας που καταλογίζει η Ενάγουσα προς την κατεύθυνση της Εναγόμενης και παραθέτει τις λεπτομέρειες αμέλειας που αυτή με τη σειρά της καταλογίζει στην Ενάγουσα. Αρνείται τέλος τις σωματικές βλάβες και ειδικές ζημιές που η Ενάγουσα δικογραφεί με την αγωγή της και ισχυρίζεται ότι η Ενάγουσα δεν τραυματίστηκε από το ατύχημα. Παρεμβάλλω στο σημείο αυτό ότι ενώ αρχική η Ενάγουσα ισχυρίστηκε ότι οδηγός του οχήματος ήταν κάποιος E.R., με την Απάντησή της στην Υπεράσπιση της Εναγόμενης, αποδέχθηκε τον ισχυρισμό που η τελευταία προέβαλε με την Υπεράσπισής της, ότι δηλαδή ο οδηγός του ενεχόμενου οχήματος Β ήταν κάποιος ο E.Τ και όχι ο E.R. Πέραν της άρνησης του συνόλου των ισχυρισμών που περιλαμβάνονται στην Υπεράσπιση, η Απάντηση στην Υπεράσπιση περιορίστηκε ουσιαστικά στην αποδοχή του ισχυρισμού της Εναγόμενης ως προς την ορθή ταυτότητα του οδηγού του οχήματος Β. Στο σημείο αυτό, σημειώνω ότι τα επίδικα θέματα περιορίζονται σε εκείνα που προσδιορίζονται στη δικογραφία, με σκοπό τη διασφάλιση του δικαιώματος ενός διαδίκου να απαντήσει στις θέσεις και τους ισχυρισμούς του αντιδίκου του (βλ. Παπαγεωργίου ν Κλάππα
(1991)1 ΑΑΔ 24). Το Δικαστήριο, συνεπώς, δεν θα επεκταθεί στην εξέταση θεμάτων πέραν από τα επίδικα θέματα όπως αυτά καθορίζονται από τα δικόγραφα (βλ. A.A. Pilottos Ltd v Cyprus Petroleum Refinery Ltd, Πολιτική Έφεση αρ. 90/2013, απόφαση ημερομηνίας 19 Οκτωβρίου 2021, ECLI:CY:AD:2021:A468). Ο προσδιορισμός των επιδίκων θεμάτων, μέσω των δικογράφων, είναι απαραίτητος προκειμένου να γίνει αποδεκτή μαρτυρία προς απόδειξή τους και μαρτυρία η οποία έχει προσκομισθεί η οποία δεν καλύπτεται από τα δικόγραφα αγνοείται (βλ. Federal Bank of Lebanon (SAL) v Σιακόλα
(2011)1(Β) ΑΑΔ 1422, Πούρικος ν Σάββα κ.α.
(1991)1 ΑΑΔ 507). Τέλος, σύμφωνα με τη σχετική Νομολογία, ακόμη και μαρτυρία η οποία κατατίθεται χωρίς ένσταση, αγνοείται, εάν τελικά κριθεί ότι δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή (βλ. Μελάς ν Κυριάκου
(2003)1 ΑΑΔ 826). Για σκοπούς απόδειξης της υπόθεσής της Ενάγουσας κατέθεσαν ενώπιον του Δικαστηρίου τέσσερις μάρτυρες με πρώτη την ίδια την Ενάγουσα η οποία κατέθεσε ως μέρος της κυρίως εξέτασής της, ως Έγγραφο Α, γραπτή δήλωσή της. Στο πλαίσιο της μαρτυρίας της, η Ενάγουσα παρουσίασε ως Τεκμήριο 1 επιστολή απαίτησης προς την Εναγόμενη, ημερομηνίας 29/4/
- Κατέθεσε ως Τεκμήριο 2 αντίγραφο του Πιστοποιητικού Εγγραφής του οχήματος Β στο όνομά της. Ιατρική σημείωση του Τμήματος Επειγόντων Ατυχημάτων και Επειγόντων Περιστατικών (ΤΑΕΠ) του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας ημερομηνίας 28/4/2013, κατατέθηκε ως Τεκμήριο
- Ιατρικό Πιστοποιητικό του Δρ. Α. Π., Ορθοπεδικού Χειρούργου ημερομηνίας 17/5/2013 κατατέθηκε ως Τεκμήριο
- Κατέθεσε ως Τεκμήριο 5 πρωτότυπη Κάρτα Εργασίας - Τιμολόγιο για το όχημα Α, για το ποσό των €2.179,
- Ως Τεκμήριο 6 κατατέθηκαν Συμφωνίες Ενοικίασης μηχανοκίνητου οχήματος για τις περιόδους 30/4/2015 - 6/5/2013 και 6/5/2013 - 24/5/2013, ημερομηνίας 30/4/
- Σημειώνω επίσης ότι, στο πλαίσιο της αντεξέτασής της Ενάγουσας, κατόπιν αναγνώρισης του, κατατέθηκε ως Τεκμήριο 7 αντίγραφο της κάρτας εργασίας (Τεκμηρίου 5) συνοδευόμενο από δύο φωτογραφίες. Όπως προέκυψε κατά την ακρόαση και συνιστά κοινό έδαφος, η πρώτη από τις φωτογραφίες απεικονίζει το όχημα Α ενώ η δεύτερη το όχημα Β και λήφθηκαν στην σκηνή. Τα όσα η Ενάγουσα κατέθεσε ενώπιον του Δικαστηρίου, μπορούν αν συνοψιστούν ως εξής: Αναφέρθηκε στις συνθήκες επέλευσης του επίδικου ατυχήματος, ως αποτέλεσμα του οποίου, οδηγήθηκε στο ΤΑΕΠ του Γ. Ν. Λευκωσίας, καθότι είχε ζαλάδες και πόνους στον αυχένα και την σπονδυλική της στήλη. Απολύθηκε από το ΤΑΕΠ αφού ο ιατρός που την εξέτασε της έδωσε οδηγίες για τη λήψη φαρμακευτικής αγωγής και χρήσης μαλακού αυχενικού κολάρου. Η Ενάγουσα ανέφερε ότι συνέχισε και την επόμενη μέρα του ατυχήματος να ταλαιπωρείται από ανυπόφορους πόνους στον αυχένα, τάσεις για εμετό και ζαλάδες. Γι' αυτό το λόγο αποτάθηκε σε ορθοπεδικό χειρούργο ο οποίος και εξέδωσε το ιατρικό πιστοποιητικό Τεκμήριο 4 το οποίο η Ενάγουσα κατέθεσε και σύμφωνα με το οποίο η Ενάγουσα υπέστη εγκεφαλική διάσειση και διάστρεμμα της αυχενικής μοίρας της σπονδυλική στήλης. Η Ενάγουσα ανέφερε ότι ήταν με αναρρωτική άδεια για έναν μήνα από τις 28/4/2013 μέχρι και την 31/5/
- Η Ενάγουσα ανέφερε ότι φορούσε αυχενικό κολάρο για 3 εβδομάδες και κατόπιν συμβουλής του ιατρού συνέχισε να το φορεί κατά διαστήματα εντός των επόμενων 6 μηνών όποτε αντιμετώπιζε πόνους στον αυχένα της. Ακολούθησε φαρμακευτική αγωγή και έκανε καθημερινές παγοθεραπείες για το αιμάτωμα που υπέστη. Παρέμεινε κλινήρης για τις πρώτες δέκα ημέρες λόγω πόνων και ζαλάδων συνεπεία της εγκεφαλικής διάσεισης και δεν μπορούσε να κινείται. Η Ενάγουσα ανέφερε ότι ως αποτέλεσμα των επώδυνων κακώσεων που υπέστη έχει ακόμη και σήμερα πόνους στον αυχένα, ιδιαίτερα μετά από μακρά ορθοστασία ή όταν κουράζεται λόγω φυσικής κόπωσης. Εργάζεται ως καθηγήτρια και η ανάγκη για μακρά ορθοστασία επηρέασε την επαγγελματική της ζωή, όπως και τον ύπνο της. Κάνει φυσιοθεραπείες για να απαλύνει τους πόνους που νιώθει. Για τους πρώτους δύο μήνες μετά το ατύχημα, η Ενάγουσα δεν μπορούσε να γυμναστεί ενώ πλέον, όποτε γυμνάζεται, κουράζεται πιο εύκολα απ' ότι προηγουμένως αφού μειώθηκαν οι αποθεματικές της δυνάμεις. Πέραν της γραπτής δήλωσης της, η Ενάγουσα ανέφερε ότι, μετά τη σύγκρουση έσπευσε να σταθμεύσει το αυτοκίνητο της κάπου, κατέβηκε από το αυτοκίνητο, κάθισε λίγο και ακολούθως ένας κύριος που έμεινε δίπλα και είχε δει το περιστατικό κάθισε μαζί της μέχρι να καταφθάσει η οικογένειά της. Ερωτηθείσα ποιος είναι ο κύριος ο οποίος περίμενε μαζί της μέχρι να έρθει η οικογένεια της, η Ενάγουσα ανάφερε ότι ήταν μάρτυρας και είχε δει το ατύχημα αφού εκείνην τη στιγμή βρισκόταν στο μπαλκόνι του διαμερίσματος του και είχε καθαρή ορατότητα. Τέλος, η Ενάγουσα ανέφερε ότι το ατύχημα διερευνήθηκε από την αστυνομία, τόσο η ίδια όσο και ο αναφερόμενος μάρτυρας έδωσαν κατάθεση στο πλαίσιο της διερεύνησης της υπόθεσης και εκδόθηκε εξώδικο πρόστιμο στον οδηγό του οχήματος Β. Κατά την αντεξέτασή της, ερωτήθηκε για ποιον λόγο δεν είχε αναφέρει μέχρι την ακρόαση το περιστατικό με τον μάρτυρα με την Ενάγουσα να απαντά ότι δεν ανέφερε οτιδήποτε διότι είχε πάει στην Αστυνομία, έδωσε κατάθεση και είχε «κοπεί» εξώδικο στον οδηγό του οχήματος Β και ως εκ τούτου θεώρησε ότι η υπόθεση είχε λήξει και θα οδηγείτο σε συμβιβασμό. Αναφορικά δε για την έκδοση εξώδικου προστίμου προς τον οδηγό του οχήματος Β, η Ενάγουσα ανέφερε ότι αυτό της είχε λεχθεί από τον αστυνομικό που της πήρε κατάθεση, θέση η οποία επίσης αμφισβητήθηκε έντονα από τη συνήγορο της Εναγόμενης. Η Ενάγουσα επέμεινε ότι έδωσε κατάθεση στην Αστυνομία και ότι ήρθε αστυνομικός στον χώρο ο οποίος έλαβε μέτρα, αποστάσεις και προέβη σε σχεδιάγραμμα. Η Ενάγουσα συγκεκριμενοποίησε ότι μετά το ατύχημα όταν οι δικοί της κατέφθασαν στη σκηνή, εκείνη πήγε στο νοσοκομείο και έμεινε εκεί η Αστυνομία μαζί με τον αδελφό της στη σκηνή. Την κατάθεση στην Αστυνομία την έδωσε κάποιες μέρες μετά, δεν είχε όμως την κατάθεση αυτή για να την παρουσιάσει. Τόσο η θέση της Ενάγουσας για την παρουσία μάρτυρα στην σκηνή αλλά και τα όσα ανέφερε σχετικά με την διερεύνηση της υπόθεσης από τις αστυνομικές αρχές αμφισβητήθηκαν έντονα από την ευπαίδευτη συνήγορο της Εναγόμενης. Ανέφερε περαιτέρω η Ενάγουσα ότι στη σκηνή ήρθαν και οι αντιπρόσωποι των ασφαλιστικών εταιρειών οι οποίοι έβγαλαν φωτογραφίες τόσο των οχημάτων, όσο και του χώρου. Ερωτηθείσα σχετικά με το Τεκμήριο 1, ανέφερε ότι ήξερε ότι η ασφαλιστική της κίνησε τις διαδικασίες, αλλά η προτεραιότητα της ίδιας ήταν να δει την υγεία της. Σε σχέση με το ατύχημα, ανέφερε ότι τα φώτα λειτουργούσαν κανονικά τη συγκεκριμένη ώρα. Θυμόταν ότι έλεγξε ότι το φως ήταν πράσινο λέγοντας ότι, πέραν του ότι μπροστά της υπήρχαν δυο αυτοκίνητα τα οποία πέρασαν την ίδια ώρα που πέρασε και η ίδια, όταν πέρασε έλεγξε και το φως εξακολουθούσε να είναι πράσινο. Αρνήθηκε την υποβολή της συνηγόρου ότι εισήλθε στη συμβολή ενώ το φως ήταν κόκκινο. Το όχημα του ασφαλισμένου από την Εναγόμενη οδηγού το είδε ενώ μπήκε στη διασταύρωση αλλά επέμεινε ότι το φως για την ίδια ήταν πράσινο και η έγνοια της ήταν να προχωρήσει μπροστά. Δεν υπολόγιζε ότι δεν θα σταματούσε ο οδηγός του οχήματος Β. Δεν θυμόταν εάν υπήρχαν άλλα άτομα στην σκηνή πέραν των ατόμων που ανέφερε, λόγω του σοκ που υπέστη από τη σύγκρουση. Μέσα στο μισάωρο που χρειάστηκε για να καταφθάσει η οικογένειά της, είχαν έρθει οι ασφαλιστικές και η Αστυνομία ενώ υπήρχαν και άτομα στο καφέ απέναντι. Από ένα σημείο και μετά ήρθε ο φίλος της ο οποίος την πήρε με το αυτοκίνητο του στο νοσοκομείο. Μετά το ατύχημα ήταν ο αδελφός της που ανέλαβε οτιδήποτε αφορούσε την επιδιόρθωση του οχήματός της. Η Ενάγουσα επέμεινε στη θέση της ότι είχε μείνει χωρίς αυτοκίνητο για έναν μήνα και αναγκάστηκε να ενοικιάσει αυτοκίνητο για την εν λόγω περίοδο. Αναφορικά με τις σωματικές της βλάβες, η Ενάγουσα ανάφερε κατά την αντεξέτασή της ότι μετά το ατύχημα έτυχε εξέτασης από ιατρό και της δόθηκε κολάρο και τις επόμενες μέρες ήταν σπίτι. Έγιναν ακτινογραφίες όμως δεν διαγνώστηκε κάποιο κάταγμα. Η Ενάγουσα ανάφερε ότι την ώρα της σύγκρουσης είχε γυρίσει προς το αυτοκίνητο που ερχόταν πάνω της με αποτέλεσμα να πάθει αρκετή ζημιά στον αυχένα. Η Ενάγουσα αρνήθηκε ότι το μόνο που χρειάστηκε ήταν να της δώσουν κάποια αναλγητικά και ακολούθως την έστειλαν σπίτι λέγοντας ότι συνέχιζε να έχει έντονους πόνους και γι' αυτό την επομένη αποτάθηκε σε δεύτερο ιατρό, ο οποίος της εισηγήθηκε να κάνει παγοθεραπείες και να μην αφαιρέσει τον κολάρο για έναν περίπου μήνα, με την εισήγηση όπως παραμείνει κλινήρης για δέκα μέρες. Ερωτηθείσα ως προς το πως είναι δυνατό να υπέγραψε το Τεκμήριο 6 την επομένη του ατυχήματος, ενώ ισχυρίστηκε ότι έπραξε σύμφωνα με την εισήγηση του ιατρού παραμένοντας κλινήρης για δέκα ημέρες, η Ενάγουσα ανέφερε ότι είχε μεταβεί με τη μητέρα της ως συνοδηγός για σκοπούς υπογραφής της συμφωνίας ενοικίασης του οχήματος. Ο λόγος δε για τον οποίο επεδίωξε την άμεση ενοικίαση οχήματος, παρά την εισήγηση του ιατρού ήταν διότι ζούσε μόνη της, μακριά από τους δικούς της. Η Ενάγουσα αρνήθηκε τη θέση της συνηγόρου ότι εργαζόταν κανονικά για τον έναν μήνα που ακολούθησε του ατυχήματος και τις υποβολές της ως προς τα συμπτώματα και τις σωματικές βλάβες που ισχυρίστηκε ότι υπέστη. Η Ενάγουσα επέμεινε στη θέση της ότι μέχρι και σήμερα έχει ενοχλήσεις στον αυχένα της και αντιμετωπίζει πονοκεφάλους. Ερωτηθείσα για ποιον λόγο τότε, εφόσον μέχρι σήμερα έχει ενοχλήσεις στον αυχένα της, δεν επισκέφθηκε ιατρό, η Ενάγουσα ανέφερε ότι αποφάσισε μόνη της να πηγαίνει σε φυσιοθεραπείες. Διευκρίνισε, τέλος ότι νιώθει τις ενοχλήσεις που ανέφερε μετά από έντονη σωματική κόπωση. Επόμενος μάρτυρας για την Ενάγουσα ήταν ο Ξ.Μ. (στο εξής ο «ΜΕ1») ο οποίος κατέθεσε ως μέρος της κυρίως εξέτασής του, Γραπτή Δήλωσή του ως Έγγραφο Β. Στο πλαίσιο της αντεξέτασής του και αφού ο ΜΕ1 τις αναγνώρισε, κατατέθηκαν τρεις φωτογραφίες της περιοχής όπου επισυνέβη το ατύχημα. Συγκεκριμένα, κατατέθηκε ως Τεκμήριο 8 φωτογραφία, από την ιστοσελίδα Google Maps, στην οποία απεικονίζεται το μπαλκόνι του διαμερίσματός του. Ως Τεκμήριο 9 κατατέθηκε αεροφωτογραφία, από την ιστοσελίδα Google Maps, στην οποία απεικονίζεται η συμβολή της Λεωφόρου Γιάννου Κρανιδιώτη και της οδού Αγίου Γεωργίου. Ως Τεκμήριο 10 κατατέθηκε φωτογραφία, από την ιστοσελίδα Google Maps, στην οποία απεικονίζεται το υποκατάστημα της Τράπεζας Κύπρου που βρίκσεται στη συμβολή και ορισμένα από τα φώτα τροχαίας που ρυθμίζουν την συμβολή. Η μαρτυρία του ΜΕ1 μπορεί να συνοψιστεί ως εξής. Ανέφερε ότι εργάζεται ως λειτουργός απαιτήσεων και ερευνητής ατυχημάτων. Την Ενάγουσα δεν τη γνωρίζει προσωπικά και την είδε μόνο τη μέρα του ατυχήματος. Το μπαλκόνι του έχει θέα προς τη Λεωφόρο Γιάννου Κρανιδιώτη και βρίσκεται πολύ κοντά στη συμβολή όπου επεσυνέβη το ατύχημα. Όταν επεσυνέβη το επίδικο ατύχημα βρισκόταν στο μπαλκόνι του. Η απόσταση από το μπαλκόνι του μέχρι τη συμβολή δεν είναι πέραν των 40 μέτρων και έχει πλήρη ορατότητα προς τα εκεί. Την ώρα που επεσυνέβη το ατύχημα ο ΜΕ1 κάπνιζε και κοίταζε προς τον δρόμο οπότε και το είδε να εκτυλίσσεται. Σε σχέση με το τι ακριβώς είδε κατά τον επίδικο χρόνο ο μάρτυρας ανέφερε τα εξής: «Συγκεκριμένα, είδα το αυτοκίνητο της Ενάγουσας να οδηγείται στη Λεωφ. Γιάννου Κρανιδιώτη με κατεύθυνση από Λατσιά προς Δάλι και όταν έφτασε στα φώτα της συμβολής της Λεωφ. Κρανιδιώτη με την οδό Αγίου Γεωργίου, που είναι πάροδος στα αριστερά ως η πορεία της, η Ενάγουσα προχώρησε κανονικά με πράσινο φως. Μπροστά από την Ενάγουσα υπήρχαν και άλλα αυτοκίνητα τα οποία είχαν περάσει και αυτά κανονικά με πράσινο φως. Όταν η Ενάγουσα μπήκε στην εν λόγω συμβολή, το αυτοκίνητο που οδηγούσε ο [ ] βγήκε ξαφνικά από την οδό Αγίου Γεωργίου και χτύπησε με το μπροστινό μέρος του αυτοκινήτου του στην αριστερή πλευρά του αυτοκινήτου της Ενάγουσας. Δεν υπήρχε κάποια εναλλαγή στα φώτα εκείνην τη στιγμή και το φως για την πορεία της Ενάγουσας ήταν καθαρά πράσινο ενώ περνούσε». Κατά την αντεξέτασή του, ανέφερε ότι ο ίδιος περιέγραψε και έδωσε τα στοιχεία του στον λειτουργό της ασφάλειας της Ενάγουσας, αλλά ο ίδιος δεν γνωρίζει εάν αυτός τα κατέγραψε ή όχι. Ανάφερε περαιτέρω ότι δεν πήγε στην Αστυνομία και δεν έδωσε ποτέ οποιαδήποτε κατάθεση σε σχέση με το ατύχημα. Επιβεβαίωσε επίσης ότι δεν μετέβη η Αστυνομία στον χώρο. Μέχρι την ώρα που είχε κατεβεί ο ίδιος δεν είχαν καταφτάσει λειτουργοί της Εναγόμενης. Κλήθηκε να παραστεί στο Δικαστήριο ως μάρτυρας τηλεφωνικώς, από τους δικηγόρους της Ενάγουσας. Όταν υποδείχθηκε στο ΜΕ1 η φωτογραφία Τεκμήριο 9 και του ζητήθηκε να σημειώσει με κόκκινο μελάνι το σημείο στο οποίο βρίσκεται η πολυκατοικία στην οποία διαμένει και από το μπαλκόνι της οποίας είδε το ατύχημα όταν αυτό επεσυνέβη, ο ΜΕ1 κατέγραψε το γράμμα Α στο κυκλώνοντας το. Διαφάνηκε όμως κατά την αντεξέταση ότι η εν λόγω καταγραφή του ΜΕ1 ήταν λανθασμένη αφού τελικά δεν είναι εκεί που βρίσκεται το διαμέρισμά του σε σχέση με τη συμβολή. Διορθώνοντας την αρχική του καταγραφή, ο ΜΕ1 σημείωσε με το γράμμα Β, το σημείο στο οποίο βρίσκετα, τελικά, η πολυκατοικία στην οποία διαμένει, σε σχέση με τη συμβολή. Ζητήθηκε ακολούθως από τον μάρτυρα να σημειώσει επί του Τεκμηρίου 8 πού βρίσκεται το κτήριο στο οποίο διαμένει και από το μπαλκόνι του οποίου είδε το επίδικο ατύχημα. Ο ΜΕ1 ανέφερε περαιτέρω ότι μέχρι σήμερα συνεχίζει να διαμένει εκεί και ακολούθως περιέγραψε τόσο το κτήριο στο οποίο διαμένει, όσο και τα γειτονικά σε σχέση με αυτό κτήρια, με τον ΜΕ1 να αναφέρει ότι η πολυκατοικία στην οποία διαμένει είναι μονώροφη, και η απόστασή της από τη συμβολή είναι περίπου στα 40 μέτρα και όχι στα 200 όπως του υποβλήθηκε. Αναφορικά με τα όσα ο ΜΕ1 παρακολούθησε να λαμβάνουν χώρα από το μπαλκόνι του διαμερίσματός του, ανέφερε ότι: «Από τα χρόνια που δουλεύω σε ασφαλιστικές κοιτάζω τα φώτα τροχαίας, λόγω επαγγέλματος. Καθόμουν και κάπνιζα στο μπαλκόνι και έβλεπα προς τα φώτα γιατί πάντα από αυτή την κατεύθυνση βλέπω όταν κάθομαι στο μπαλκόνι. Έβλεπα την πορεία των αυτοκινήτων, δεν παρακολουθούσα συγκεκριμένα ένα αυτοκίνητο. Όταν πέρασε αυτό το αυτοκίνητο, αφού ακολουθούσε άλλα αυτοκίνητα που έρχονταν από την Αγίου Γεωργίου δεν σταμάτησε, συνέχισε ευθεία». Συνεχίζοντας, ο ΜΕ1 ανέφερε ότι υπήρχαν και άλλα αυτοκίνητα και μπροστά και πίσω από το όχημα Α, αλλά εκείνα τα οποία βρίσκονταν πίσω ήταν σε κάποια απόσταση ενώ η Ενάγουσα ακολουθούσε σειρά αυτοκινήτων. Υπήρχε τροχαία κίνηση η οποία όμως δεν ήταν πολύ πυκνή και τα οχήματα κινούντο, υπήρχε δηλαδή ροή της κυκλοφορίας. Διευκρίνισε ο μάρτυρας ότι δεν παρακολουθούσε κάποιο συγκεκριμένο αυτοκίνητο κατά τον εν λόγω χρόνο και δη το όχημα Α, αλλά παρακολουθούσε γενικά τη ροή των οχημάτων και είδε την σύγκρουση. Ζητήθηκε ακολούθως στον μάρτυρα να σημειώσει, επί του Τεκμηρίου 9, που ακριβώς βρίσκονται τα φώτα τροχαίας που διέπουν την κίνηση που έρχεται από την οδό Αγίου Γεωργίου με τον ΜΕ1 να προβαίνει σε σχετική κυκλική σημείωση επί του εγγράφου. Αναφορικά με το όχημα Β, ο ΜΕ1 ανέφερε ότι το είχε δει να προσπαθεί να στρίψει δεξιά στη συμβολή και να εισέρχεται στη συμβολή χωρίς να έχει αλλάξει η ένδειξη των φώτων τροχαίας. Αποδέχθηκε όμως ο ΜΕ1 ότι από τη θέση που βρισκόταν δεν μπορούσε να ξέρει ποια ακριβώς ήταν η ένδειξη των φώτων τροχαίας που διέπουν την Αγίου Γεωργίου, κατά τον χρόνο που το όχημα Β κινήθηκε με τον τρόπο που ο ΜΕ1 ανέφερε. Αρνήθηκε τέλος τη θέση ότι η Ενάγουσα εισήλθε στη συμβολή με κόκκινο φως διότι πίστευε ότι θα προλάβαινε να περάσει, με τον ΜΕ1 να εμμένει στη θέση του ότι η Ενάγουσα πέρασε ξεκάθαρα με πράσινο φως. Τονίζω ότι η μαρτυρία της Ενάγουσας και του ΜΕ1 και οι πιο πάνω θέσεις τους τέθηκαν κάτω από έντονη αμφισβήτηση από την πλευρά της Εναγόμενης Τρίτος μάρτυρας για την Ενάγουσα ήταν ο Δρ. Α.Π., Ορθοπεδικός Χειρούργος (στο εξής ο «ΜΕ3»), η μαρτυρία του οποίου μπορεί να συνοψιστεί ως εξής. Αναφέρθηκε αρχικά στα προσόντα και την κατάρτισή του. Ακολούθως αναφέρθηκε στην επίσκεψη της Ενάγουσας στο ιατρείο του στις 29/4/2013 και αναγνώρισε ότι αυτός εξέδωσε το Ιατρικό Πιστοποιητικό ημερομηνίας 17/5/2013 Τεκμήριο
- Σύμφωνα με τα όσα καταγράφει στο Τεκμήριο 4, κατόπιν εξέτασης της Ενάγουσας, διαπιστώθηκε μικρό αιμάτωμα στο τριχωτό της κεφαλής της, επί της δεξιάς βρεγματικής χώρας, μερική απώλεια συνειδήσεως, τάση προς εμετό λόγω εγκεφαλικής διάσεισης και επώδυνη δυσκαμψία του αυχένα λόγω διαστρέμματος. Αναφορικά με τη θεραπεία που ο ίδιος συνέστησε στην Ενάγουσα, ανέφερε ότι, σύμφωνα και με το πιστοποιητικό του, έδωσε οδηγίες για κολάρο, παραμονή στο κρεβάτι, λήψη φαρμακευτικής αγωγής εισηγήθηκε επανεξέταση. Σχετικά με την τελευταία εισήγησή του, ανέφερε ότι επανεξέτασε την Ενάγουσα στις 20/5/2013 δίδοντας παράταση στην άδεια ασθενείας της Ενάγουσας διότι αυτή είχε ακόμη ενοχλήσεις. Ερωτηθείς κατά πόσο ήταν φυσιολογικό η Ενάγουσα να αντιμετωπίζει ενοχλήσεις μέχρι και σήμερα, μετά από φυσική κόπωση, ο ΜΕ2 ανέφερε ότι: «τούτο είναι δύσκολο να απαντηθεί, διότι καμία φορά τούτα τα ενοχλήματα, ιδίως του αυχένα συνδέονται με μια πολύ συχνή πάθηση το αυχενικό σύνδρομο, το οποίο κυρίως παρατηρείται σε νεαρά άτομα που κάνουν καθιστική εργασία, που είναι σσιφτοί και δεν μπορούμε να το αποδώσουμε ούτε στον τραυματισμό, ούτε στο αυχενικό σύνδρομο, αλλά μπορεί και να συνυπάρχουν ή μπορεί το ένα να είναι αιτία να επιδεινωθεί το αυχενικό σύνδρομο». Ο ΜΕ2 πρόσθεσε ακολούθως ότι δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο οι σημερινές ενοχλήσεις της Ενάγουσας να οφείλονται σε ατύχημα, αλλά «ούτε μπορούμε να το αποδώσουμε ολοκληρωτικά στον τραυματισμό». Κατά την αντεξέτασή του, επιβεβαίωσε ότι ακτινογραφικά δεν σημειώθηκε οποιοδήποτε κάταγμα. Συμφώνησε ότι τα παράπονα της Ενάγουσας για κεφαλαλγία, ζάλη, τάση προς εμετό, δυσκαμψία και πόνο στον αυχένα ήταν υποκειμενικά, προσθέτοντας ότι: «σε συνδυασμό με την κάκωση της κεφαλής, γιατί είχε αναπτύξει ένα αιμάτωμα στη δεξιά βρεγματική χώρα, δεν μπορείς να αγνοήσεις τα υποκειμενικά αυτά ενοχλήματα, αλλά κατά την εξέταση βλέπεις ότι, από την πείρα μας βλέπουμε ότι συνάδουν με την κάκωση την αντικειμενική». Επί του προκειμένου ανέφερε περαιτέρω ότι: «... εάν ερχόταν ένας ασθενής και μου έλεγε ότι τραυματίστηκα σε δυστύχημα και ζαλίζομαι και έχω τάση για εμετό κτλ, χωρίς εγώ αντικειμενικά να βρίσκω κάποια κάκωση της κεφαλής, τότε ήταν να βρεθώ σε αμφιβολία κατά πόσο είναι ειλικρινής ή όχι». Αναφορικά με το αιμάτωμα στην κεφαλή της Ενάγουσας το οποίο χαρακτήρισε ως το αντικειμενικό στοιχείο το οποίο εντόπισε, ο ΜΕ2 διευκρίνισε ότι πρόκειται για μώλωπα ο οποίος εκδηλώνεται την επόμενη ή μετά από δυο μέρες από τον τραυματισμό. Μώλωπες του είδους που η Ενάγουσα υπέστη υποχωρούν το πολύ εντός 15 ημέρες. Αποδέχθηκε όμως ότι ένας μικρός μώλωπας δύναται να υποχωρήσει εντός τριών με πέντε ημερών. Ερωτηθείς κατά πόσο το 10ήμερο κατά το οποίο η Ενάγουσα παρέμεινε κλινήρης θα μπορούσε να οδηγεί, ο ΜΕ2 απάντησε ότι η σύστασή του ήταν να μην το πράττει. Αναφορικά με τις ενοχλήσεις που ταλαιπωρούσαν την Ενάγουσα, ο μάρτυρας προσδιόρισε ότι αυτές θα υποχωρούσαν χρονικά σε δυο μήνες, με τον μάρτυρα να προσθέτει ότι υπολόγιζε ότι, με την πάροδο των εν λόγω δυο μηνών, η Ενάγουσα θα επανερχόταν και θα γινόταν εντελώς καλά από τα συμπτώματά της. Στο σημείο αυτό η συνήγορος επανήλθε στο κατά πόσο χρόνια μετά το ατύχημα είναι δυνατό να συνεχίζει να ταλαιπωρείται από τις ενοχλήσεις αυτές. Κρίνω σκόπιμο να παραθέσω το πιο κάτω απόσπασμα από τα πρακτικά που τηρήθηκαν κατά τη δικάσιμο: «E. Σήμερα και όταν λέω σήμερα εννοώ τούτη την περίοδο δικαιολογείται η ασθενής να παραπονείται ότι το κτύπημα εκείνο, το οποίο περιγράψατε, το οποίο είπετε σε δύο μήνες υπολογίζετε να υποχωρεί. Μπορεί να έχει προβλήματα, τα οποία επηρεάζουν την επαγγελματική της ζωή, προβλήματα που επηρεάζουν τον ύπνο της, να έχει σωματική κόπωση, να στερείται τις απολαύσεις της ζωής και γενικά να ταλαιπωρείται μέχρι και σήμερα, πιστεύετε ότι 10 χρόνια μετά, εκείνο το πρόβλημα που παρουσιάστηκε, δικαιολογείται να τα έχει; A. Προηγουμένως σας εξήγησα για το αυχενικό σύνδρομο. E. Το οποίο; A. Μα είπαμε τα προηγουμένως. E. Το οποίο όμως, είπατε ότι δεν ξέρετε αν συνδέεται με κάτι που κτύπησα σε δυστύχημα και υποφέρω, πώς συνδέεται; A. Δηλαδή, αν έρθει τώρα η ασθενής και μου πει αυτά όλα, τα οποία περιγράφετε εσείς, εγώ ίσως κρίνω ότι είναι υπερβολικά, αλλά σε συνδυασμό με το ιστορικό της, δεν μπορώ να αποκλείσω και τελείως, το οποίο όπως σας είπα μπορεί να οφείλεται και σε αυχενικό σύνδρομο, στο οποίο ίσως να συνέβαλλε ο τραυματισμός. E. Αλλά μπορεί και να μην συνέβαλε ο τραυματισμός; A. Σίγουρα δεν οφείλεται εις τον τραυματισμό, ίσως όμως να συνέβαλε, δεν ξέρω αν είμαι κατανοητός. E. Ναι, είστε. Και είπετε ότι από τις 20 του Μάη αυτή η κοπέλα δεν σας ξαναεπισκέφθηκε, δεν ήρθε κατά τη διάρκεια αυτών των 10 χρόνων να σας πει "γιατρέ, πονώ", ας πούμε; A. Όχι. E. Άρα να θεωρήσω ότι η κοπέλα αυτή, σύμφωνα με τα όσα είπατε από την πείρα σας ότι δύο μήνες μετά το δυστύχημα αποθεραπεύτηκε. A. Από τον τραυματισμό; E. Ναι. A. Θα έλεγα ναι.» Τελευταίος μάρτυρας για την Ενάγουσα ήταν ο Α.E. ισιωτής αυτοκινήτων (στο εξής ο «ΜΕ3»), στον οποίο υποδείχθηκε το Τεκμήριο 5 το οποίο ο μάρτυρας αναγνώρισε. Κληθείς να επεξηγήσει το περιεχόμενο τα Τεκμηρίου 5 ο μάρτυρας ανέφερε ότι αυτό αντικατοπτρίζει τις επιδιορθώσεις που το όχημα Α χρειαζόταν και στις οποίες κατέληξε σε συμφωνία με τον εκτιμητή. Διευκρίνισε περαιτέρω ότι δεν προχώρησε άμεσα με την επιδιόρθωση του οχήματος, γιατί ο εκτιμητής του είπε ότι «χωρίς ευθύνη» επεξηγώντας ότι αυτό σημαίνει ότι η ασφάλεια δεν αναλαμβάνει την ευθύνη να πληρώσει. Διευκρίνισε προς τούτο ότι όποτε η ασφαλιστική εταιρεία αναλαμβάνει την ευθύνη, ο μάρτυρας προχωρά με την επιδιόρθωση. Εάν όμως δεν αναλάβει την ευθύνη, ο μάρτυρας περιμένει να έρθει σε συμφωνία η ασφαλιστική με τον ιδιοκτήτη για να προχωρήσει και να φτιάξει το αυτοκίνητο, για να ξέρει ποιος θα τον πληρώσει ουσιαστικά. Στην προκειμένη δεν ανέλαβε την ευθύνη η ασφαλιστική εταιρεία για να τον πληρώσει. Μέχρις ότου να του δοθούν εντολές για επιδιόρθωση από την ασφάλεια, δόθηκαν οδηγίες από την ίδια την Ενάγουσα, στη βάση των οποίων προχώρησε και επιδιόρθωσε το όχημα Α. Κατά την αντεξέτασή του, αναγνώρισε τις χειρόγραφες αναγραφές επί του Τεκμηρίου 5 ως δικές του και επανέλαβε ότι ο λόγος που καθυστέρησε να επιδιορθωθεί το όχημα εντός των ημερών που αναγράφονταν στο Τεκμήριο 5, ήτοι εντός έξι ημερών, διότι δεν αναλάμβανε την ευθύνη η ασφαλιστική. Περαιτέρω διευκρίνισε ο μάρτυρας ότι, η επιδιόρθωση του οχήματος χρειαζόταν έξι εργάσιμες μέρες και η οποιαδήποτε καθυστέρηση δεν αφορούσε την επιδιόρθωση αυτή καθ' αυτή, αλλά άλλα ζητήματα που προέκυψαν, ήτοι το ζήτημα της ευθύνης. Μετά το πέρας της υπόθεσης της Ενάγουσας, η Εναγόμενη παρουσίασε έναν και μοναδικό μάρτυρα, τον Ζ.Τ., ο οποίος είναι ο ασφαλισμένος της Εναγόμενης και πατέρας του οδηγού του οχήματος Β (στο εξής ο «ΜΥ1»). Ο μάρτυρας αναγνώρισε τον εαυτό του και το όχημα Β στη δεύτερη φωτογραφία του Τεκμηρίου 7, με τον μάρτυρα να αναφέρει επίσης ότι δεν υπήρχε οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο όταν κατέφθασε εκείνος αφού είχε καταφθάσει πρώτος στη σκηνή. Ανέφερε περαιτέρω ότι δεν υπήρχε οποιαδήποτε εμπλοκή της Αστυνομίας και ουδέποτε κλήθηκε ο γιος του να πληρώσει οποιοδήποτε πρόστιμο. Κατά την αντεξέτασή του επιβεβαίωσε ότι δεν είδε το ατύχημα, ότι γνωρίζει πως έγινε στη βάση των όσων του ανέφερε το γιος του και τα άτομα από το καφενείο που βρισκόταν κοντά, προσωπικά όμως ο ίδιος δεν γνωρίζει πως επισυνέβη. Έφτασε στη σκηνή περίπου 15 λεπτά μετά το ατύχημα. Δεν μίλησε με την Ενάγουσα. Μίλησε με την ασφαλιστική του και με άτομα από το καφενείο και δεν είδε οποιουσδήποτε άλλους μάρτυρες στη σκηνή. Ακολούθως, του υποδείχθηκαν τα Τεκμήρια 8, 9 και 10 επί των οποίων αναγνώρισε τα φώτα τροχαίας, καθώς επίσης και ακόμη μια φωτογραφία η οποία κατατέθηκε ως Τεκμήριο
- Ο μάρτυρας σημείωσε με μπλε μελάνι, κυκλώνοντας επί του Τεκμηρίου 11 τα φώτα που διέπουν την επίδικη συμβολή για τα οχήματα τα οποία κατευθύνονται προς την συμβολή από την οδό Αγίου Γεωργίου. Ο ΜΥ1 αποδέχθηκε ότι δεν γνωρίζει προσωπικά πώς έγινε το δυστύχημα, αλλά ούτε και εάν η Ενάγουσα έδωσε κατάθεση στην Αστυνομία. Η ακρόαση της υπόθεσης ολοκληρώθηκε με την κατάθεση των εμπεριστατωμένων γραπτών αγορεύσεων των ευπαίδευτων συνηγόρων των διαδίκων, οι οποίοι μέσω των αγορεύσεων τους επιχειρηματολόγησαν προς υποστήριξη των εκατέρωθεν θέσεων τους, παραπέμποντας σε σχετική νομολογία. Συγκεκριμένη αναφορά στις εισηγήσεις των ευπαίδευτων συνηγόρων γίνεται κατωτέρω, όπου αυτό κρίνεται αναγκαίο, για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης. Παρακολούθησα τους μάρτυρες που κατέθεσαν ενώπιόν μου με προσοχή, διατηρώντας κατά νου τις καθιερωμένες αρχές της νομολογίας που διέπουν την αξιολόγηση της μαρτυρίας. Έχω επίσης διεξέλθει του περιεχομένου του συνόλου των όσων τέθηκαν ενώπιόν μου. Η αξιολόγηση της μαρτυρίας, για σκοπούς ελέγχου της αξιοπιστίας, γίνεται ούτως ώστε να μπορέσει το Δικαστήριο να προβεί σε διαπιστώσεις αναφορικά με τα πραγματικά γεγονότα και ακολούθως να εξετάσει κατά πόσο ο διάδικος που φέρει το βάρος απόδειξης των ισχυρισμών του, το έχει αποσείσει, στον βαθμό που απαιτείται (βλ. Barry Wynne v. David Costaki Mavronicola
(2009)1 ΑΑΔ 1138). Η αξιολόγηση γίνεται με βάση το περιεχόμενο, την ποιότητα και πειστικότητά της και σε σύγκριση με την υπόλοιπη μαρτυρία (βλ. Ομήρου ν. Δημοκρατίας
(2001)2 ΑΑΔ 506) και η μαρτυρία υπόκειται στη βάσανο της λογικής και της ανθρώπινης εμπειρίας (βλ. Χρίστου ν. Ηροδότου κ.α.
(2008)1 ΑΑΔ 676, Χριστοφίνης ν. Φραντζή, Πολιτική Έφεση αρ. 328/2011, απόφαση ημερομηνίας 31 Μαΐου 2017, ECLI:CY:AD:2017:A202). Σημειώνω επίσης ότι η αξιολόγηση της μαρτυρίας γίνεται σε συνάρτηση και με τα τεκμήρια και τις δικογραφημένες θέσεις (βλ. Ιωαννίδης v. Στυλιανός & Γεώργιος Εργοληπτική Εταιρεία Λτδ, Πολιτική Έφεση αρ. 369/14, απόφαση ημερομηνίας 25 Μαΐου 2022, ECLI:CY:AD:2022:A214 και Νεοφύτου v. Γερακιώτη
(2010)1 ΑΑΔ 25). Κατά την αξιολόγηση, το Δικαστήριο διατηρεί την ευχέρεια να αποδεχθεί μέρος της μαρτυρίας ενός, κατά τα άλλα, αξιόπιστου μάρτυρα και να απορρίψει το υπόλοιπο μέρος της μαρτυρίας του, εάν κρίνει ότι έρχεται σε αντίθεση ή ότι δεν συνάδει με άλλη αξιόπιστη μαρτυρία (βλ. Χριστοφίδου ν. Παπαχρυσοστόμου
(2009)1 ΑΑΔ 1360, Theomaria Estates Ltd v. Samuel Mason κ.α.
(2005)1 ΑΑΔ 256). Οι μάρτυρες συνεπώς, μπορούν να γίνουν πιστευτοί μερικώς ή ολικώς και η επιλεκτική αποδοχή μέρους της μαρτυρίας ενός μάρτυρα δεν είναι επιλήψιμη (βλ. Χρίστου ν. Khoreva
(2002)1 ΑΑΔ 454). Η αξιοπιστία εξετάζεται ανεξάρτητα από το επίπεδο απόδειξης, το οποίο, σε αστικές υποθέσεις, όπως η παρούσα, είναι στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων το οποίο επιτάσσει ότι ο διάδικος που φέρει το βάρος απόδειξης πρέπει να ικανοποιήσει το Δικαστήριο, με επαρκή στοιχεία, ότι η εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά όχι (more probable than not) (βλ. Μπούλος Μαρσέλ κ.ά. ν. Λαϊκής Κυπριακής Τράπεζας Λτδ
(2001)1 ΑΑΔ 1858, Demil Imports Exports v. Κωνσταντινίδης
(2011)1(Α) ΑΑΔ 462). Των πιο πάνω λεχθέντων, προχωρώ στην αξιολόγηση της ενώπιόν μου προσαχθείσας μαρτυρίας και σημειώνω, εν προκειμένω, τα εξής. Για σκοπούς καλύτερης δομής της απόφασης και ευκολότερης κατανόησης των θεμάτων που εγείρονται, κρίνω ότι η αξιολόγηση της προσκομισθείσας μαρτυρίας θα πρέπει να διαχωριστεί μεταξύ της μαρτυρίας που αφορά το ατύχημα και της μαρτυρίας που άπτεται των σωματικών βλαβών και των ειδικών ζημιών. Σε υποθέσεις όπως η παρούσα, η πραγματική μαρτυρία αποκτά ιδιαίτερη σημασία εφόσον μπορεί να αποτελέσει ασφαλές μέσο για την άσκηση κρίσης για την αξιοπιστία της μαρτυρίας, αλλά και για την ακρίβειά της σε σχέση με τις συνθήκες του ατυχήματος (βλ. Κυριάκου ν. Δημητρίου
(1997)1 ΑΑΔ 1362 και Conway v. Νεοφύτου
(2003)1 ΑΑΔ 540). Φωτογραφίες, για παράδειγμα, της σκηνής, των οχημάτων ή των ζημιών, μπορούν να κατατεθούν και να αποτελέσουν πραγματική μαρτυρία για την κατάδειξη τόσο των ζημιών των οχημάτων, όσο και των συνθηκών κάτω από τις οποίες επισυνέβη το ατύχημα. (βλ. Κονναρή ν. Κυριάκου
(1996)1 ΑΑΔ 267, Conway (ανωτέρω), Το Δίκαιο της Απόδειξης των Τ. Ηλιάδη και Ν. Γ. Σάντη, Β' Έκδοση, 2016, σελ. 337). Στην παρούσα υπόθεση, οι μοναδικές φωτογραφίες που σχετίζονται άμεσα με την επίδικη σύγκρουση είναι οι δύο φωτογραφίες που επισυνάπτονται στην Κάρτα Εργασίας Τεκμήριο 7 που κατατέθηκε κατά την αντεξέταση της Ενάγουσας, αφού πρώτα αναγνωρίστηκε από αυτήν. Οι εν λόγω δύο φωτογραφίες, δεν έχει αμφισβητηθεί από οποιονδήποτε εκ των διαδίκων, ότι απεικονίζουν τα ενεχόμενα οχήματα μετά που επισυνέβη το επίδικο ατύχημα. Στη βάση δε των δύο αυτών φωτογραφιών, προκύπτει η ύπαρξη ζημιάς στο όχημα Α, με τη μορφή κτυπήματος στο σημείο μεταξύ του αριστερού μπροστινού τροχού του οχήματος και της αριστερής μπροστινής πόρτας του. Σε σχέση δε με το όχημα Β σημειώνω ότι, εντοπίζεται εκτεταμένη ζημιά στο μπροστινό μέρος του οχήματος, στο σημείο του μπροστινού προφυλακτήρα. Με βάση λοιπόν αυτήν τη μη αμφισβητούμενη, πραγματική μαρτυρία, την οποία αποδέχομαι, καθίσταται εύρημά μου ότι από την επίδικη σύγκρουση τα οχήματα Α και Β υπέστησαν τις ζημιές που αμέσως πιο πάνω κατέγραψα. Ως προς τις συνθήκες του επίδικου ατυχήματος, μαρτυρία παρουσιάστηκε μόνο από την πλευρά της Ενάγουσας, με την επί του προκειμένου εκδοχή της να είναι, αυτολεξεί, η εξής: «Στις 28/4/2013 οδηγούσα το αυτοκίνητο μου στα Λατσιά, κατά μήκος της Λεωφόρου Γιάννου Κρανιδιώτη. Είχα κατεύθυνση από τα Λατσιά προς το Δάλι και πλησίαζα στα φώτα τροχαίας της συμβολής της Λεωφόρου Γιάννου Κρανιδιώτη με την οδό Αγίου Γεωργίου. Η οδός Αγίου Γεωργίου ήταν στα αριστερά ως η πορεία μου. Κάποιος [ ] οδηγούσε το αυτοκίνητο με αριθμό εγγραφής [ ] κατά μήκος της οδού Αγίου Γεωργίου, δηλαδή από το Γέρι προς τη Λεωφόρο Γιάννου Κρανιδιώτη. Όταν θα έφτανε στη συμβολή των εν λόγω δρόμων, η οποία ελέγχεται από τα φώτα τροχαίας που ανέφερα, ο [ ] είχε πρόθεση να στρίψει δεξιά ως η πορεία του για να κατευθυνθεί προς το Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας. Ενώ οδηγούσαμε τα αυτοκίνητα μας όπως έχω αναφέρει, όταν εγώ έφτασα στα εν λόγω φώτα τροχαίας, συνέχισα κανονικά την ευθεία πορεία μου αφού το φως για την πορεία μου ήταν πράσινο. Μπροστά μου υπήρχαν και άλλα δύο αυτοκίνητα τα οποία επίσης προχώρησαν κανονικά με ευθεία πορεία. Την ίδια ώρα, ο [ ] έφτασε στα εν λόγω φώτα, και εντελώς ξαφνικά και απροειδοποίητα προχώρησε και έστριψε δεξιά ως η πορεία του για να εισέλθει στην Λεωφόρο Γιάννου Κρανιδιώτη και απέκοψε την ελεύθερη πορεία μου.» Υπενθυμίζω ότι, δεν προσφέρθηκε οποιαδήποτε μαρτυρία από πλευράς Υπεράσπισης ως προς τις συνθήκες του ατυχήματος. Παρά λοιπόν την έντονη αμφισβήτηση της εκδοχής της Ενάγουσας ως προς τις συνθήκες υπό τις οποίες επήλθε η επίδικη σύγκρουση, η πλευρά της Εναγόμενης καμία μαρτυρία προσέφερε προς υποστήριξη της δικής της εκδοχής αλλά και για σκοπούς αντίκρουσης των θέσεων της Ενάγουσας και του ΜΕ1 επί του προκειμένου, κεφαλαιώδους σημασίας, ζητήματος. Μοναδικός μάρτυρας της Εναγόμενης ήταν ο ΜΥ1, ασφαλισμένος της Εναγόμενης και πατέρας του οδηγού του οχήματος Β, η μαρτυρία του οποίου όμως περιορίστηκε στα γεγονότα που ακολούθησαν της επίδικης τροχαίας σύγκρουσης και αποσκοπούσε, κυρίως, στην αντίκρουση του ισχυρισμού του ΜΕ1 ότι μετέβη στη σκηνή και του ισχυρισμού της Ενάγουσας ότι το ατύχημα διερευνήθηκε από την αστυνομία. Εφόσον λοιπόν η εκδοχή που η Ενάγουσα προώθησε ως προς τις συνθήκες του ατυχήματος είναι η μόνη που παρουσιάστηκε ενώπιον του Δικαστηρίου, αυτό που πρέπει να εξεταστεί είναι κατά πόσο υπάρχουν «. εγγενείς δυσκολίες σε σχέση με τους μάρτυρες και την αξιοπιστία τους και εάν τα γεγονότα όπως τέθηκαν είναι αρκετά για να αποδείξουν την υπόθεση της Ενάγουσας στο αναγκαίο επίπεδο» (βλ. Τράπεζα Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ ν. Χαραλάμπους κ.α.
(2010)1 (Β) ΑΑΔ 829, Barry Wynne v. David Costakis Mavronicola (ανωτέρω)). Επί του προκειμένου σημειώνω ότι καμία δυσκολία εντοπίζω στο να αποδεχθώ τη μαρτυρία της Ενάγουσας και του ΜΕ1 ως προς το επίδικο αυτό θέμα. Η μαρτυρία αμφότερων των μαρτύρων ήταν σταθερή, σαφής, πειστική και συνάδει με τους δικογραφημένους ισχυρισμούς της Ενάγουσας. Η ουσία της μαρτυρίας των δύο αυτών μαρτύρων ήταν κοινή και παρέμεινε ακλόνητη κατά την αντεξέταση αφού σύμφωνα με αυτήν, η Ενάγουσα εισήλθε στη συμβολή με πράσινο, σε αντίθεση με τον οδηγό του οχήματος Β ο οποίος εισήλθε με κόκκινο με πρόθεση να στρίψει δεξιά, με αποτέλεσμα να αποκόψει την πορεία του οχήματος Α και να συγκρουστή στην αριστερή πλευρά του. Τονίζω επίσης ότι αμφότεροι οι μάρτυρες ανέφεραν ότι ο οδηγός του οχήματος Β βγήκε από την οδό Αγίου Γεωργίου και συγκρούστηκε με το όχημα Α. Συνεπώς, έστω και αν ο ΜΕ1 ανέφερε ότι ο οδηγός του οχήματος Β βρισκόταν αρχικά σε αναμονή, η μαρτυρία και των δύο ως προς την ενέργεια που αποδίδουν στον οδηγό του οχήματος Β, η οποία οδήγησε και στη σύγκρουση είναι, ουσιαστικά, η ίδια, ασχέτως της κατάστασης στην οποία ο κάθε ένας ισχυρίστηκε ότι βρισκόταν το όχημα Β προηγουμένως. Οι όποιες δε αντιφάσεις στις οποίες τυχόν να υπέπεσε ο ΜΕ1, ήταν επουσιώδεις και δεν κλονίζουν, θεωρώ, την αξιοπιστία του, λαμβανομένου υπόψη, μεταξύ άλλων, και του χρόνου που παρήλθε. Η αρχική αδυναμία του ΜΕ1 να εντοπίσει, επί της δορυφορικής φωτογραφίας - κάτοψης της περιοχής (Τεκμήριο 9), την πολυκατοικία στην οποία διαμένει, δεν θεωρώ ότι πλήττει καίρια την αξιοπιστία του μάρτυρα. Η ουσία της μαρτυρίας του ήταν ότι είδε την Ενάγουσα να περνά με πράσινο και τον οδηγό του ασφαλισμένου από την Εναγόμενη οχήματος Β να κτυπά στην αριστερή πλευρά του οχήματος Α. Ούτε και εντοπίζω οποιεσδήποτε ενδείξεις οι οποίες να τείνουν να καταδείξουν ότι η εισήγηση της ευπαίδευτης συνηγόρου της Εναγόμενης, ότι ο ΜΕ1 είναι ψευδομάρτυρας και ότι προσήλθε ενώπιον του Δικαστηρίου με αλλότρια κίνητρα, είναι βάσιμη. Σημειώνω επίσης ότι, οι υποβολές της ευπαίδευτης συνηγόρου της Εναγόμενης ως προς το πως, κατά τη θέση της, επισυνέβη το ατύχημα, δεν έχουν από μόνες τους οποιαδήποτε αποδεικτική αξία στην απουσία προσκόμισης σχετικής μαρτυρίας (βλ. Α.Ι. κ.α. ν. Π.Φ. κ.α., Πολιτική Έφεση 283/12, απόφαση ημερομηνίας 27 Σεπτεμβρίου, 2019). Κατά συνέπεια, η όλη εκδοχή της πλευράς της Εναγόμενης, στην απουσία προσκόμισης μαρτυρίας ως προς τα γεγονότα που να την υποστηρίζει, παρέμεινε, εν τέλει, μετέωρη. Στην απουσία συνεπώς αυτού του απαραίτητου υποβάθρου, δεν δύναται να εξεταστεί η εκδοχή της υπεράσπισης ως προς τις συνθήκες του ατυχήματος. Πρέπει στο σημείο αυτό να τονίσω επίσης ότι δεν παραγνωρίζω τα όσα η ευπαίδευτη συνήγορος της Εναγόμενης προωθεί στην αγόρευσή της σε σχέση με τους ισχυρισμούς της Ενάγουσας για τη διερεύνηση του ατυχήματος από την αστυνομία. Οι εν λόγω ισχυρισμοί της Ενάγουσας όμως δεν άπτονται των συνθηκών του ατυχήματος αλλά του τι ακολούθησε αυτού. Δεν θεωρώ συνεπώς ότι οι επί του προκειμένου αναφορές της Ενάγουσας, παρά το γεγονός ότι δεν υποστηρίχθηκαν από τον ΜΕ1 ο οποίος ανέφερε ρητά ότι το ατύχημα δεν έτυχε οποιασδήποτε διερεύνησης θέση την οποία εξέφρασε και ο ΜΥ1, μπορούν να πλήξουν την εν γένει αξιοπιστία της ως προς το πως επισυνέβη το ατύχημα αυτό καθ' αυτό. Πρόκειται για μαρτυρία που αφορά στο τι ακολούθησε της τροχαίας σύγκρουσης, οπότε δεν θεωρώ ότι οι αναφορές της Ενάγουσας σχετικά με αυτό το θέμα μπορούν να πλήξουν την αξιοπιστία της και την όλη εκδοχή της αναφορικά με την ουσία της διαφοράς των διαδίκων που άπτεται του ζητήματος της ευθύνης για την πρόκληση της σύγκρουσης. Αναφορικά με τη μαρτυρία του ΜΥ1 σημειώνω ότι αυτή αφορούσε, κατά κύριο λόγο, τα όσα έλαβαν χώρα μετά το επίδικο ατύχημα όταν και ο μάρτυρας κατέφθασε στη σκηνή. Αν και η εντύπωση που αποκόμισα από τον ΜΥ1 ήταν θετική και αποδέχομαι τον ισχυρισμό του ότι δεν διερευνήθηκε το ατύχημα από την αστυνομία, εντούτοις, η δεν ήταν βοηθητική σχετικά με το επίδικο θέμα της σύγκρουσης και κατ' επέκταση της ευθύνης αφού ο ΜΥ1, όπως ειλικρινά παραδέχθηκε, δεν ήταν στον χώρο όταν έγινε η σύγκρουση και τα όσα γνωρίζει για τις συνθήκες είναι στη βάση των όσων του ανέφερε ο υιός του, οδηγός του οχήματος Β. Στη βάση όλων των πιο πάνω, αποδέχομαι ως αξιόπιστη τη μαρτυρία της Ενάγουσας και του ΜΕ1 ως προς το πως επισυνέβη το επίδικο ατύχημα και προβαίνω στα ακόλουθα, περαιτέρω ευρήματα: Κατά την 28/4/2013 και περί ώρα 1400, ενώ τα οχήματα Α και Β οδηγούντο από την Ενάγουσα και τον Ε.Τ., αντίστοιχα, έχοντας τις κατευθύνσεις για τις οποίες έχω ήδη προβεί σε σχετικά ευρήματα, η Ενάγουσα έφθασε στα φώτα τροχαίας της συμβολής της Λεωφόρου Γιάννου Κρανιδιώτη με την οδό Αγίου Γεωργίου, η οποία είναι σχήματος «Τ», εισήλθε κανονικά επί της συμβολής με πρόθεση να συνεχίσει κανονικά την ευθεία πορεία της με κατεύθυνση το Δάλι, αφού το φως για την πορεία της ήταν πράσινο. Μπροστά από το όχημα Α υπήρχαν άλλα δύο αυτοκίνητα τα οποία επίσης προχώρησαν κανονικά με ευθεία πορεία. Την ίδια ώρα, ο Ε.Τ., οδηγώντας επί της οδού Αγίου Γεωργίου, φτάνοντας στα εν λόγω φώτα με το όχημα Β, εντελώς ξαφνικά και απροειδοποίητα προχώρησε και εισήλθε εντός της συμβολής με κόκκινο με σκοπό να στρίψει δεξιά ως η πορεία του και να εισέλθει στη Λεωφόρο Γιάννου Κρανιδιώτη με κατεύθυνση τα Λατσιά με αποτέλεσμα, η μπροστινή πλευρά του οχήματος Β να συγκρουστεί με την αριστερή πλευρά του οχήματος Α προκαλώντας τις ζημιές για τις οποίες έχω ήδη προβεί σε σχετικά ευρήματα. Η Εναγόμενη ειδοποιήθηκε για την πρόθεση της Ενάγουσας να υποβάλει απαίτηση για το επίδικο ατύχημα με επιστολή απαίτησης ημερομηνίας 29/4/2013 (Τεκμήριο 1). Στρέφομαι τώρα στις κατ' ισχυρισμό σωματικές βλάβες της Ενάγουσας για τις οποίες σχετική μαρτυρία δόθηκε από την Ενάγουσα και τον ΜΕ2. Επαναλαμβάνω ότι με την αγωγή της, η Ενάγουσα αξιώνει αποζημιώσεις για κατ' ισχυρισμό τραυματισμούς και σωματικές βλάβες που υπέστη συνεπεία του επίδικου ατυχήματος. Σε αυτό το πλαίσιο, προσκομίστηκε ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρία του ιατρού ΜΕ2. Σύμφωνα με τη Νομολογία, όπου μάρτυρες παρουσιάζονται ως πραγματογνώμονες, έχουν ως καθήκον να θέσουν ενώπιον του Δικαστηρίου όλα τα αναγκαία επιστημονικά δεδομένα για να δύναται το Δικαστήριο να καταλήξει στα δικά του συμπεράσματα (βλ. Μελικίδης ν. Παπαγεωργίου κ.α.
(2013)1 ΑΑΔ 832). Η πραγματογνωμοσύνη ενός μάρτυρα μπορεί να βασίζεται είτε στα ακαδημαϊκά του προσόντα, είτε στην πραγματική εμπειρία που απέκτησε σε ένα θέμα (βλ. Θεοσκέπαγγη Φαρμ κ.α. ν. Κυπριακής Δημοκρατίας
(1990)1 ΑΑΔ 984) και η παρουσίαση του αναγκαίου υποβάθρου εμπειρογνωμοσύνης ούτως ώστε να καταστεί αποδεκτή μαρτυρία γνώμης, είναι απαραίτητη. Συνεπώς, ο ΜΕ2 έδωσε μαρτυρία υπό την ιδιότητά του ως μάρτυρας πραγματογνώμονας, ήτοι Ορθοπεδικός Χειρούργος. Ως προς τα προσόντα του, αυτά δεν τέθηκαν υπό οποιαδήποτε αμφισβήτηση από την πλευρά της Εναγόμενης. Στη βάση αυτών λοιπόν των μη αμφισβητούμενων προσόντων του ΜΕ2 αποδέχομαι ότι πρόκειται για πραγματογνώμονα μάρτυρα. Τονίζω επίσης ότι δεν προσφέρθηκε οποιαδήποτε μαρτυρία πραγματογνώμονα από την άλλη πλευρά η οποία να βρίσκεται σε διάσταση με τη μαρτυρία του ΜΕ
- Το γεγονός όμως ότι η μαρτυρία του ΜΕ2 δεν έχει αντικρουστεί και το Δικαστήριο δεν καλείται να αξιολογήσει διιστάμενες εκδοχές πραγματογνωμόνων, δεν το απαλλάσσει από την υποχρέωση αιτιολόγησης των λόγων αποδοχής ή απόρριψής της μαρτυρίας του ΜΕ
- Των πιο πάνω λεχθέντων, σημειώνω ότι ο ΜΕ2 καταθέτοντας ενώπιον του Δικαστηρίου ήταν σαφής και επεξήγησε τα ευρήματά του ως προς την ιατρική εικόνα και κατάσταση της Ενάγουσας κατά τον χρόνο της εξέτασής της αλλά και για την αποθεραπεία της γενικότερα. Έδωσε όλες τις απαραίτητες εξηγήσεις στις διάφορες ερωτήσεις που του υποβλήθηκαν και ήταν πλήρως κατατοπιστικός αναφορικά με τις συνέπειες των τραυματισμών, επεξηγώντας τη φύση και τη σοβαρότητά τους. Σημειώνω, σε κάθε περίπτωση ότι, η μαρτυρία του ΜΕ2 δεν τέθηκε υπό οποιαδήποτε ουσιαστική αμφισβήτηση, αλλά ούτε και κλονίστηκε καθ' οιονδήποτε τρόπο η αξιοπιστία του κατά την αντεξέταση. Επομένως, ο ΜΕ2 κρίνεται αξιόπιστος, αποδέχομαι τη μαρτυρία του στην ολότητά της και κρίνω ότι μπορώ να βασιστώ σε αυτήν για σκοπούς εξαγωγής ευρημάτων. Δεν μπορώ όμως να αποδεχθώ τα όσα η Ενάγουσα ανέφερε ως προς την έκταση των σωματικών βλαβών της. Παρά το γεγονός ότι η μαρτυρία της Ενάγουσας ως προς το μέρος που αυτή αφορούσε στις συνθήκες του επίδικου ατυχήματος παρουσίαζε την απαιτούμενη σταθερότητα, συνοχή και πειστικότητα με αποτέλεσμα να γίνει αποδεκτή, εντούτοις, στο μέρος που η μαρτυρία της αφορούσε την έκταση των σωματικών της βλαβών που υπέστη, ήταν εμφανής η προσπάθεια της να μεγαλοποιήσει και να υπερβάλει ως προς το μέγεθος και τη φύση των βλαβών αυτών αλλά και να υπερτονίσει ότι μέχρι σήμερα ταλαιπωρείται, ως αποτέλεσμα του επίδικου ατυχήματος. Η μαρτυρία της, ότι μέχρι και σήμερα νιώθει ενοχλήσεις στον αυχένα συνεπεία του ατυχήματος, βρίσκεται σε πλήρη αντίθεση με τη μαρτυρία πραγματογνώμονα που η ίδια παρουσίασε, αφού ο ΜΕ2 ανέφερε ρητά ότι η Ενάγουσα αποθεραπεύτηκε δύο μήνες μετά το ατύχημα και ότι το αυχενικό σύνδρομο που πιθανό να ανέπτυξε η Ενάγουσα δεν οφείλεται στο ατύχημα. Σημειώνω επίσης ότι η Ενάγουσα, στο πλαίσιο της μαρτυρίας της επί του προκειμένου ζητήματος, ανέφερε ότι για να αντιμετωπίσει τις ενοχλήσεις του αυχένα της επισκέπτεται φυσιοθεραπεύτρια, πλην όμως καμία απολύτως απόδειξη προσκόμισε η οποία να αφορά οποιαδήποτε φυσιοθεραπεία από την ημερομηνία του ατυχήματος μέχρι και σήμερα. Παραπέμπω επίσης στο γεγονός ότι ενώ είχε συστηθεί να παραμείνει στο κρεβάτι για σκοπούς ανάπαυσης, την ίδια μόλις ημέρα να έσπευσε να ενοικιάσει όχημα για τις μετακινήσεις της (βλ. σχετικά Τεκμήρια 4 και 6). Σημειώνω όμως ότι, οι ισχυρισμοί ότι η Ενάγουσα επισκέφθηκε το ΤΑΕΠ του Γ. Ν. Λευκωσίας την ημέρα του ατυχήματος και τον ΜΕ2 την επομένη δεν αμφισβητήθηκαν. Ούτε και αμφισβητήθηκαν επιτυχώς η ορθότητα των όσων καταγράφονται στα Τεκμήρια 3 και
- Σημειώνω εξάλλου ότι, στο δικόγραφό της, η Εναγόμενη περιορίζεται μόνο σε μια γενική άρνηση του ισχυρισμού της Ενάγουσας ότι υπέστη οποιεσδήποτε σωματικές βλάβες συνεπεία του ατυχήματος. Προβαίνω συνεπώς στα εξής, περαιτέρω, ευρήματα. Συνεπεία του ατυχήματος, η Ενάγουσα επισκέφθηκε το ΤΑΕΠ του Γ. Ν. Λευκωσίας όπου κατόπιν εξέτασής της εκδόθηκε η Ιατρική Σημείωση ημερομηνίας 28/4/2013 (Τεκμήριο 3) σύμφωνα με την οποία συστήθηκε στην Ενάγουσα η λήψη φαρμακευτικής αγωγής Mydoflex, καθώς επίσης και η χρήση αυχενικού κολλάρου μαλακού τύπου. Η Ενάγουσα την 29/4/2013 επισκέφθηκε τον ΜΕ2 ο οποίος κατόπιν εξέτασής της, εξέδωσε το Ιατρικό Πιστοποιητικό ημερομηνίας 17/5/2013 (Τεκμήριο 4). Ως αποτέλεσμα του επίδικου ατυχήματος, η Ενάγουσα υπέστη, μικρό αιμάτωμα στο τριχωτό της κεφαλής (επί της δεξιάς βρεγματικής χώρας), εγκεφαλική διάσειση, με μερική απώλεια συνειδήσεως, τάση για εμετό και διάστρεμμα της αυχενικής μοίρας της σπονδυλική στήλης και δυσκαμψίας της αυχενικής μοίρας. Για σκοπούς θεραπείας εφαρμόστηκε αυχενικό κολλάρο, συνεστήθη παγοθεραπεία για το αιμάτωμα και ανάπαυση για δέκα τουλάχιστον ημέρες. Χορηγήθηκε αναρρωτική άδεια από 28/4/2013 - 20/5/2013 και ακολούθως από 20/5/2013 - 31/5/
- Η Ενάγουσα μετά την πάροδο 2 μηνών από την ημερομηνία του ατυχήματος αποθεραπεύτηκε πλήρως. Στρέφομαι, τέλος, στη μαρτυρία που αφορά στις ειδικές ζημιές της Ενάγουσας. Για σκοπούς απόδειξης των απωλειών της αυτών, η Ενάγουσα παρουσίασε ως Τεκμήριο 5 την Κάρτα Εργασίας στην οποία περιλαμβάνεται η εκτίμηση για την επιδιόρθωση του οχήματός της η οποία ανέρχεται στο ποσό των €2.179,
- Ως Τεκμήριο 6 κατέθεσε τις Συμφωνίες Ενοικίασης μηχανοκίνητου οχήματος για τις περιόδους 30/4/2015 - 6/5/2013 και 6/5/2013 - 24/5/2013, ημερομηνίας 30/4/2013 για το συνολικό ποσό των €702,
- Κατατέθηκε επίσης το Ιατρικό Πιστοποιητικό (Τεκμήριο 4) σύμφωνα με το οποίο, η Ενάγουσα κατέβαλε στον ΜΕ2 το ποσό των €250,00 για την έκδοση του και την ιατρική της εξέταση. Σχετική με τη σύνταξη και έκδοση του Τεκμηρίου 5 ήταν η μαρτυρία του ΜΕ3 ο οποίος ετοίμασε και συνέταξε το εν λόγω έγγραφο μαζί με τον εκτιμητή της Εναγόμενης. Το τι αναδείχθηκε στο πλαίσιο της αντεξέτασής του ΜΕ3 από την ευπαίδευτη συνήγορο της Εναγόμενης ήταν ότι, ενώ η απώλεια χρήσης του οχήματος Α για σκοπούς επιδιόρθωσης του υπολογίστηκε και καθορίστηκε στις έξι ημέρες, εντούτοις, το όχημα Α επιδιορθώθηκε με καθυστέρηση αφού χρειάστηκε περισσότερος χρόνος για να δοθούν εντολές για την επιδιόρθωσή του, εντολές οι οποίες εν τέλει δόθηκαν από την πλευρά της Ενάγουσας και όχι από την ασφάλεια. Τονίζω επίσης ότι η εκτίμηση για την επιδιόρθωση του οχήματος Β, ως προς το μέρος που αυτή αφορούσε στο υπολογισθέν κόστος της, δεν αμφισβητήθηκε. Όπως δεν έτυχε οποιασδήποτε αμφισβήτησης ούτε το ποσό των €250 για την ιατρική εξέταση και την έκδοση του πιστοποιητικού Τεκμήριο
- Η δε ειλικρινής και γνήσια μαρτυρία του ΜΕ3, την οποία αποδέχομαι, ήταν ότι έλαβε τελικά οδηγίες για να προβεί στην επιδιόρθωση και αφού διασφάλισε την πληρωμή του, προχώρησε στην επιδιόρθωση του οχήματος Α. Σχετικά με το Τεκμήριο 6, σημειώνω ότι η συνήγορος δεν αμφισβήτησε το περιεχόμενό του, αυτό καθ' αυτό, αλλά το κατά πόσο δικαιολογείται η απαίτηση της Ενάγουσας για να αποζημιωθεί για το ενοικιαζόμενο όχημα εφόσον η καθυστέρηση για την επιδιόρθωση του οχήματος Α οφειλόταν στο γεγονός ότι οι οδηγίες της για την επιδιόρθωση του οχήματος Α δόθηκαν μεταγενέστερα με αποτέλεσμα το όχημά της να επιδιορθωθεί ένα μήνα μετά το ατύχημα και όχι έξι ημέρες μετά. Στη βάση της πιο πάνω μαρτυρίας, η απαίτηση της Ενάγουσας για την απώλεια χρήσης του οχήματος Α για την περίοδο από 30/4/2013 μέχρι και 24/5/2013 δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή εφόσον για σκοπούς επιδιόρθωσής του χρειάζονταν μόνο 6 ημέρες και η καθυστέρηση οφειλόταν σε λογους που δεν αφορούσαν την επιδιόρθωση. Προβαίνω συνεπώς στα ακόλουθα περαιτέρω ευρήματα. Για σκοπούς επιδιόρθωσης του οχήματος Α, η Ενάγουσα κατέβαλε το ποσό των €2.077,
- Για την έκδοση του πιστοποιητικού και την ιατρική της εξέταση, η Ενάγουσα κατέβαλε στον ΜΕ2 το ποσό των €250,
- Τέλος, για την ενοικίαση οχήματος ως αποτέλεσμα της απώλειας χρήσης του οχήματος για την περίοδο των έξι ημερών, βρίσκω ότι η Ενάγουσα κατέβαλε το ποσό των €102,00 το οποίο είναι και το ποσό που καθορίζεται στο Τεκμήριο
- Το επίπεδο απόδειξης, σε αστικές υποθέσεις όπως η παρούσα, είναι αυτό του ισοζυγίου των πιθανοτήτων το οποίο επιτάσσει ότι ο διάδικος που φέρει το βάρος απόδειξης πρέπει να ικανοποιήσει το Δικαστήριο ότι η εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά όχι (βλ. Μπούλος Μαρσέλ κ.ά. ν. Λαϊκής Κυπριακής Τράπεζας Λτδ
(2001)1 ΑΑΔ 1858, Demil Imports Exports v. Κωνσταντινίδης
(2011)1(Α) ΑΑΔ 462). Για σκοπούς επιτυχίας μιας αγωγής, απαιτείται από τον Ενάγοντα να προσκομίσει, επαρκή και αξιόπιστη μαρτυρία η οποία να έχει την αναγκαία αποδεικτική βαρύτητα ώστε να ικανοποιείται το εφαρμοζόμενο βάρος απόδειξης (βλ. Το Δίκαιο της Απόδειξης, Τ. Ηλιάδη και Ν. Γ. Σάντη, Β' Έκδοση, 2016, Λευκωσία, σελ. 196). Αποτυχία του διάδικου να αποδείξει την υπόθεσή του στο επίπεδο του ισοζυγίου των πιθανοτήτων, συνεπάγεται και αποτυχία απόσεισης του βάρους απόδειξης που ο διάδικος φέρει, έστω και αν η εκδοχή του είναι πιο πιθανή από αυτή της άλλης πλευράς (βλ. Μπούλος Μαρσέλ (ανωτέρω), Αθανασίου ν. Κουνούνη
(1997)1 ΑΑΔ 614 και Χρυσάνθου κ.ά. ν. Φραντζή
(2010)1 ΑΑΔ 1295). Σύμφωνα με το άρθρο 51 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148: «Αμέλεια συvίσταται- (α) στηv τέλεση πράξης τηv oπoία υπό τις περιστάσεις δεv θα τελoύσε λoγικό συvετό πρόσωπo ή στηv παράλειψη τέλεσης πράξης τηv oπoία υπό τις περιστάσεις τέτoιo πρόσωπo θα τελoύσε͘ ή (β) στηv παράλειψη καταβoλής τέτoιας δεξιότητας ή επιμέλειας για τηv άσκηση επαγγέλματoς, επιτηδεύματoς ή ασχoλίας όπως έvα λoγικό συvετό πρόσωπo, πoυ έχει τα πρoσόvτα για τηv άσκηση τoυ επαγγέλματoς αυτoύ, επιτηδεύματoς ή ασχoλίας θα κατέβαλλε υπό τις περιστάσεις, και στηv πρόκληση ζημιάς εξαιτίας αυτής: Νoείται ότι για αυτή δύvαται vα τύχει απoζημίωσης μόvo τo πρόσωπo έvαvτι τoυ oπoίoυ o υπαίτιoς της αμέλειας υπείχε υπoχρέωση, υπό τις περιστάσεις, vα μηv επιδείξει αμέλεια.» Αμέλεια συνίσταται στην παράλειψη εκπλήρωσης καθήκοντος μέριμνας και φροντίδας για την ασφάλεια άλλων που χρησιμοποιούν τον δρόμο, που κατά λογική πρόβλεψη μπορούν να επηρεαστούν από τις πράξεις του οδηγού (βλ. Σωκράτους ν Αστυνομίας
(1989)2 ΑΑΔ 1). Σε αγωγές που αφορούν αμέλεια, το βάρος απόδειξης βρίσκεται στους ώμους του εκάστοτε Ενάγοντα (βλ. Σοφοκλέους ν. Καλογήρου
(1997)1(Α) ΑΑΔ 369). Πέραν της απόδειξης της αμέλειας, ο εκάστοτε Ενάγοντας πρέπει να αποδείξει την αιτιώδη συνάφεια μεταξύ αμέλειας και ζημιάς (βλ. Μακρίδης και Υιοί Λτδ ν. Λουκά
(2003)1(Α) ΑΑΔ 447). Το μέτρο κρίσης της οδικής συμπεριφοράς είναι αυτό του μέσου συνετού οδηγού. Παραπέμπω προς τούτο στη Βίκης ν Νεοφύτου
(1990)1 ΑΑΔ 345 στην οποία λέχθηκαν τα εξής: «Όπως διαφαίνεται από τις αποφάσεις στις οποίες έχει αναφερθεί ο δικηγόρος του εφεσείοντα και, γενικότερα, από τις αρχές που διέπουν τον καθορισμό της αμέλειας, το μέτρο με το οποίο κρίνονται οι πράξεις προσώπων που χρησιμοποιούν το δημόσιο δρόμο, είναι εκείνο του μέσου συνετού ανθρώπου, και ο προσδιορισμός του καθήκοντος ενός εκάστου ποικίλλει ανάλογα με τα αντικειμενικά δεδομένα που επικρατούν στη σκηνή. Το καθήκον για τη λήψη προφυλακτικών μέτρων μορφοποιείται ενόψει κινδύνου ο οποίος διαφαίνεται κατά λογική πρόβλεψη.» Στη Φοινικαρίδης ν Γεωργίου κ.α.
(1991)1 ΑΑΔ 475, λέχθηκε ότι: «. η αμέλεια ως πραγματικό γεγονός συνίσταται στην παράλειψη επίδειξης εύλογης προσοχής κάτω από τις συγκεκριμένες περιστάσεις της κάθε υπόθεσης. Συναφώς, θα υπενθυμίζαμε πως, γενικά, εφόσο η πιθανότητα δημιουργίας κινδύνου είναι εύλογα εμφανής, η παράλειψη λήψης μέτρων προφύλαξης συνιστά αμέλεια.» Το καθήκον επιμέλειας οδηγού οχήματος προσδιορίζεται αντικειμενικά, είναι απρόσωπο και καθολικό και οφείλεται σε κάθε τρίτο που κατά λογική πρόβλεψη μπορεί να επηρεαστεί από τις πράξεις του οδηγού (βλ. Συκοπετρίτης ν. Χριστοδούλου
(2004)1 (Α) ΑΑΔ 218). Τέλος, το ζήτημα της αμέλειας, αποφασίζεται υπό το φως του συνόλου της μαρτυρίας που έχει προσαχθεί ενώπιον του Δικαστηρίου, ασχέτως εάν η μαρτυρία δόθηκε από τον Ενάγοντα ή τον Εναγόμενο (βλ. Kardanos Transport Co. Limited v. Κωνσταντίνου
(2011)1 ΑΑΔ 267, Fabrey a.ο. v. Demetriou, as administratrix of the estate of the deceased Angelos Demetriou
(1976)1 C.L.R. 1) Εκείνο το οποίο απομένει συνεπώς να εξεταστεί είναι εάν οι αντίστοιχες συμπεριφορές των ενεχόμενων οδηγών ήταν τέτοιες που να εκπίπτουν του επιπέδου ενός μέσου συνετού οδηγού. Στη βάση των πιο πάνω ευρημάτων μου και της αξιολόγησης της μαρτυρίας, κρίνω ότι η Ενάγουσα και οι μάρτυρες της, απέδειξαν στον απαιτούμενο βαθμό, αμέλεια εκ μέρους του οδηγού του ασφαλισμένου από την Εναγόμενη οχήματος Β. Η αμέλεια του συνίσταται στο γεγονός ότι ως οδηγός του οχήματος Β εισήλθε στη συμβολή των δύο οδών κατά παράβαση της κόκκινης ένδειξης των φώτων τροχαίας, επιδιώκοντας να στρίψει δεξιά και να εισέλθει εντός της Λεωφόρου Γιάννου Κρανιδιώτη με αποτέλεσμα να συγκρουστεί στην αριστερή πλευρά του οχήματος της Ενάγουσας και να προκαλέσει το επίδικο ατύχημα. Στην βάση των πιο πάνω ευρημάτων μου, δεν εντοπίζονται οποιαδήποτε στοιχεία αμέλειας της Ενάγουσας. Σε κάθε περίπτωση, σημειώνω ότι η απόρριψη της εκδοχής της Εναγόμενης, ειδικότερα ενόψει της απουσίας οποιασδήποτε μαρτυρίας γεγονότων προς θεμελίωσή της, συμπαρασύρει και το οποιοδήποτε ενδεχόμενο ύπαρξης συντρέχουσας αμέλειας από πλευράς Ενάγουσας. Στη βάση της κατάληξής μου αυτής, η Ενάγουσα δικαιούται σε απόφαση για ειδικές και γενικές αποζημιώσεις. Αναφορικά με τις ειδικές αποζημιώσεις συνολικού ύψους €2.429,98 όπως έχω ήδη καταγράψει ανωτέρω, αυτές αποδείχθηκαν με την αξιόπιστη μαρτυρία που προσκομίστηκε από πλευράς Ενάγουσας και των μαρτύρων της. Καταλήγω συνεπώς ότι, η Ενάγουσα δικαιούται στην επιδίκαση του ως άνω ποσού. Στρέφομαι τώρα στην αξίωση της Ενάγουσας για την επιδίκαση γενικών αποζημιώσεων. Σύμφωνα με τη νομολογία, οι προηγούμενες αποφάσεις δεν συνιστούν, κατ' ανάγκη, δεσμευτικό προηγούμενο ενόψει των διαφορετικών γεγονότων της κάθε υπόθεσης σε σχέση με τους τραυματισμούς. Στην απόφαση Ταμπούρας ν. Κολάνη
(2008)1(Α) ΑΑΔ 384 λέχθηκαν τα εξής καθοδηγητικά: «Όσον αφορά ευρύτερα την επάρκεια των γενικών αποζημιώσεων που δόθηκαν είναι δεδομένη και αποδεκτή από τη νομολογία η αυξητική τάση στις αποζημιώσεις για τον ανθρώπινο πόνο και την ταλαιπωρία, έχοντας υπόψη και τη σημασία των αποζημιώσεων. (A. Panayides Contracting Ltd v. Χαραλάμπους
(2004)1 Α.Α.Δ. 416). Η απόδοση αποζημιώσεων πρέπει επίσης να αντανακλά και να αντικατοπτρίζει την αγοραστική αξία του χρήματος σε δεδομένη στιγμή, ώστε με εύλογο τρόπο να προσεγγίζεται τουλάχιστο χρηματικά η αποκατάσταση της ζημιάς. (Lankuttisv. Νικόλα
(2002)1 Α.Α.Δ. 1128). Βεβαίως, ορθή είναι και η άλλη διαπίστωση στη νομολογία ότι προηγούμενες αποφάσεις στα θέματα των αποζημιώσεων δεν αποτελούν κατ' ανάγκη δεσμευτικό προηγούμενο (G & L Calibers Ltd v. Λεμεσιανού
(2003)1 Α.Α.Δ. 948), ενώ η αυξητική τάση στις αποζημιώσεις δεν αποτελεί και οδικό χάρτη για αιτιολόγηση παροχής αυξανόμενων ποσών σε κάθε περίπτωση (Σπύρος Μελάς και Ελένη Λτδ ν. Πολίτη
(2003)1 Α.Α.Δ. 590).» Υπενθυμίζω στο σημείο αυτό ότι οι τραυματισμοί της Ενάγουσας, συνίσταντο σε
(1)μικρό αιμάτωμα στο τριχωτό της κεφαλής,
(2)διάστρεμμα αυχενικής μοίρας και
(3)εγκεφαλική διάσειση. Ως αποτέλεσμα της εγκεφαλικής διάσεισης, η Ενάγουσα αντιμετώπισε μερική απώλεια συνειδήσεως και τάση προς εμετό. Ως αποτέλεσμα του διαστρέμματος, η Ενάγουσα αντιμετώπισε δυσκαμψία της αυχενικής μοίρας. Για σκοπούς θεραπείας εφαρμόστηκε αυχενικό κολλάρο, συνεστήθη παγοθεραπεία για το αιμάτωμα και ανάπαυση για δέκα τουλάχιστον ημέρες. Χορηγήθηκε αναρρωτική άδεια ενός μηνός. Σύμφωνα με την αξιόπιστη μαρτυρία του ΜΕ2, η Ενάγουσα μετά την πάροδο δύο μηνών από το ατύχημα, αποθεραπεύτηκε πλήρως. Για σκοπούς υπολογισμού των γενικών αποζημιώσεων σε σχέση με τους τραυματισμούς της Ενάγουσας, άντλησα καθοδήγηση από διάφορες υποθέσεις των οποίων τα γεγονότα προσομοιάζουν με αυτά της παρούσας. Παραπέμπω προς τούτο στην απόφαση L. P. Transbeton Ltd v. Σταύρου
(2009)1 ΑΑΔ 304, στην οποία ο Ενάγοντας υπέστη αιμάτωμα περιοφθαλμικά του αριστερού ματιού και βλεφάρου καθώς και εγκεφαλική διάσειση. Υπέστη επίσης διάστρεμμα της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης, δηλαδή θλάση των συνδέσμων των αρθρικών θυλάκων των μικροαυχενικών αρθρώσεων. Ο Ενάγοντας επέστρεψε στην εργασία του δύο μήνες μετά τον τραυματισμό του. Το Ανώτατο Δικαστήριο επικύρωσε την πρωτόδικη απόφαση με την οποία επιδικάστηκε το ποσό των 2.500 Λ.Κ. ως γενικές αποζημιώσεις. Στην Κεζαρίδης ν. Κωνσταντινου
(2007)1(Β) ΑΑΔ 1373 ο Ενάγοντας υπέστη σοβαρό διάστρεμμα της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης, κακώσεις στην κεφαλή και εγκεφαλική διάσειση. Οι γενικές αποζημιώσεις ύψους 6.000 Λ.Κ. που επιδικάστηκαν πρωτόδικα, αν και κρίθηκαν ότι πλησίαζαν το ανώτατο όριο, επικυρώθηκαν από το Ανώτατο Δικαστήριο εφόσον κρίθηκε ότι δεν ήταν στον βαθμό που θα εκαθιστούσε την περίπτωση κατάλληλη για μείωσή τους. Πιο πρόσφατα, στην απόφαση Χριστοφίνης ν. Φραντζή, Πολιτική Έφεση αρ. 328/2011, απόφαση ημερομηνίας 1 Μαΐου, 2017, στην οποία γίνεται ρητή αναφορά στις δύο πιο πάνω αναφερθείσες αποφάσεις, το Ανώτατο Δικαστήριο μείωσε το αρχικώς επιδικασθέν ποσό των €10.000 σε €7.
- Τούτο διότι, το αρχικό ποσό κρίθηκε ως υπερβολικό στη βάση των βλαβών που η Εφεσίβλητη είχε υποστεί. Συγκεκριμένα, οι σωματικές βλάβες που είχε υποστεί συνίσταντο σε διάστρεμμα αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης και αιμωδίες άνω άκρων, θλάση πρόσθιου θωρακικού τοιχώματος και μώλωπες στην περιοχή στέρνου. Ως αποτέλεσμα των εν λόγω τραυματισμών, η Εφεσίβλητη για 15 μέρες φορούσε αυχενικό κολλάρο ενώ τα κατάλοιπα ήταν άλγος, δυσκαμψία του αυχένα και αιμωδίες άνω άκρων μόνο κατά την αλλαγή του καιρού και μετά από κόπωση. Κρίθηκε ότι το ποσό των €7.000 ήταν δίκαιο και εύλογο για τον πόνο και ταλαιπωρία που η εφεσίβλητη είχε υποστεί και εξακολουθούσε να υφίσταται εξαιτίας του δυστυχήματος. Λαμβάνοντας υπόψη τα πιο πάνω, καθώς και τον επηρεασμό της αξίας του χρήματος από την πάροδο του χρόνου, αναλόγως της υπόθεσης, κρίνω ως κατάλληλο ποσό γενικών αποζημιώσεων για την παρούσα σε σχέση με τον πόνο, ταλαιπωρία της Ενάγουσας το ποσό των €4.
- Απομένει το ζήτημα του τόκου, στην επιδίκαση του οποίου η Ενάγουσα δικαιούται σε σχέση με τα επιδικασθέντα ποσά των ειδικών και γενικών αποζημιώσεων, σχετικές είναι οι πρόνοιες του άρθρου 58Α του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148 σύμφωνα με το οποίο: «Σε oπoιαδήπoτε εvώπιov oπoιoυδήπoτε δικαστηρίoυ διαδικασία για τηv είσπραξη απoζημιώσεωv για σωματική βλάβη ή θάvατo συvεπεία αστικoύ αδικήματoς τo δικαστήριo επιδικάζει, εκτός αv είvαι ικαvoπoιημέvo ότι συvτρέχoυv ειδικoί περί τoυ αvτιθέτoυ λόγoι, ετήσιο τόκο ύψους ίσου με το ύψος του τόκου που καθορίζεται σύμφωνα με τις διατάξεις των εδαφίων
(2),
(3)και
(4)του άρθρου 33 του περί Δικαστηρίου Νόμου, αvαφoρικά με oλόκληρo ή μέρoς τoυ πoσoύ τωv απoζημιώσεωv πoυ έχoυv επιδικαστεί, για oλόκληρη ή για μέρoς της περιόδoυ μεταξύ της ημερoμηvίας κατά τηv oπoία γεvvήθηκε τo αγώγιμo δικαίωμα και της ημερoμηvίας καταχώρισης της αγωγής: Νoείται ότι για εκκρεμoύσες αγωγές ή απαιτήσεις τo επιτόκιo, αvαφoρικά με oλόκληρo ή μέρoς τoυ πoσoύ για oλόκληρη ή για μέρoς της περιόδoυ, όπως τo δικαστήριo κρίvει πρέπov, αvέρχεται στo 6% για τηv περίoδo μεταξύ της oπoίας γεvvήθηκε τo αγώγιμo δικαίωμα, της έvαρξης της ισχύoς τoυ περί Αστικώv Αδικημάτωv (Τρoπoπoιητικoύ) Νόμoυ τoυ 1996 και σε 8% από τηv έvαρξη της ισχύoς τoυ περί Αστικώv Αδικημάτωv (Τρoπoπoιητικoύ) Νόμoυ τoυ 1996 μέχρι την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του περί Αστικών Αδικημάτων (Τροποποιητικού) Νόμου του 2008 και από την ημερομηνία αυτή μέχρι την τελική αποπληρωμή του ποσού της απόφασης το επιτόκιο καθορίζεται σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος άρθρου.» Στην απόφαση Xριστοδούλου ν. Aγαθοκλέους
(1997)1 ΑΑΔ 396, λέχθηκαν τα εξής καθοδηγητικά: «Σύμφωνα με την αυθεντία Φοινικαρίδης και Άλλη ν. Γεωργίου και Άλλων
(1991)1 Α.Α.Δ. 475, η επιδίκαση τόκου με βάση το άρθρο 58Α του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148 και Ν. 156/85, διέπεται από τις αρχές της αγγλικής νομολογίας όπου γίνεται διαχωρισμός μεταξύ διαφόρων κατηγοριών αποζημίωσης. Επιδικάζεται δε τόκος επί μεν των ειδικών αποζημιώσεων από την έγερση του αγώγιμου δικαιώματος μέχρι την απόφαση αλλά μειωμένος κατά το μισό για να αντισταθμισθεί το ότι δεν προκύπτει όλη η ζημιά από την αρχή, επί δε των γενικών αποζημιώσεων από την επίδοση της αγωγής στον εναγόμενο μέχρι την απόφαση. Για την απώλεια μελλοντικών απολαβών δεν επιδικάζεται τόκος. Τονίζεται δε στην πιο πάνω απόφαση ότι οι αρχές αυτές δεν αποτελούν κανόνα δικαίου ή έστω πρακτικής και μπορούν να διαφοροποιηθούν αν το απαιτούν οι ιδιαίτερες περιστάσεις της υπόθεσης. Στην παρούσα υπόθεση ο πρωτόδικος Δικαστής επεδίκασε γενικές αποζημιώσεις αφού έλαβε υπόψη και τον κίνδυνο απώλειας μελλοντικών αποζημιώσεων. Δεν έχει ξεχωρίσει το ποσό που επεδίκασε για τον εν λόγω κίνδυνο. Στην υπόθεση Φοινικαρίδης (ανωτέρω) κρίθηκε ως ορθό όπως στις περιπτώσεις αυτές αντί το ποσό να αποτελεί απροσδιόριστο μέρος της συνολικής αποζημίωσης για πόνους, ταλαιπωρία και απώλεια των απολαύσεων της ζωής να προσδιορίζεται και να υπολογίζεται χωριστά, ούτως ώστε να αποφεύγεται η επιβάρυνση τούτου με τόκους.» Κρίνω ότι στην προκειμένη περίπτωση, δικαιολογείται η επιδίκαση νόμιμου τόκου επί των ειδικών αποζημιώσεων, μειωμένου κατά το ήμισυ μέχρι σήμερα και πλήρους νόμιμου τόκου από σήμερα, μέχρι εξόφλησης. Αναφορικά με τις γενικές αποζημιώσεις κρίνω ότι ενδείκνυται η επιδίκαση νόμιμου τόκου από την καταχώρηση της αγωγής. Στη βάση όλων των πιο πάνω συνεπώς, η αγωγή επιτυγχάνει και εκδίδεται απόφαση υπέρ της Ενάγουσας και εναντίον της Εναγόμενης ως ακολούθως: (α) για το ποσό των €2.429,98 ως ειδικές αποζημιώσεις πλέον τον εκάστοτε νόμιμο τόκο από 28/4/2013 (ημερομηνία ατυχήματος) μειωμένο κατά το ήμισυ μέχρι σήμερα, και πλέον πλήρη νόμιμο τόκο από σήμερα μέχρι εξόφλησης, (β) για το ποσό των €4.500 ως γενικές αποζημιώσεις πλέον τον εκάστοτε νόμιμο τόκο από 24/7/2013 (ημερομηνία καταχώρησης της αγωγής) μέχρι εξόφλησης, (γ) πλέον έξοδα στην κλίμακα της απόφασης, όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο, πλέον νόμιμο τόκο, πλέον Φ.Π.Α. (Υπ.) ...................................... Β. Α. Λοΐζου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής [1] Παρλάτα ν Δημητρίου, Πολιτική Έφεση αρ. 387/2009, απόφαση ημερομηνίας 21/5/2014 cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο