ANTONIS ASKANIS LTD ν. LARINA ESTATES LTD, Αρ. Αγωγής: 3193/2020, 27/1/2023 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2023:A12 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Μ. Αγιομαμίτη, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 3193/2020 ΜΕΤΑΞΥ: ANTONIS ASKANIS LTD Ενάγουσα και LARINA ESTATES LTD Εναγόμενη ------------- Αίτηση ημερομηνίας 23.04.21 Ημερομηνία: 27.01.2023 Για Εναγόμενη-Αιτήτρια: κα Α. Αργυρού Για Ενάγουσα-Καθ' ης η αίτηση: κ. Α. Αποστολίδης Ε Ν Δ Ι Α Μ Ε Σ Η Α Π Ο Φ Α Σ Η Μεταξύ της Ενάγουσας και της Εναγόμενης καταρτίστηκε συμφωνία εργολαβίας κατά ή περί την 20.12.18, δυνάμει της οποίας η πρώτη ανέλαβε την υποχρέωση ανέγερσης συγκροτήματος πολυτελών διαμερισμάτων (στο εξής το «έργο») σε τεμάχιο γης ιδιοκτησίας της δεύτερης. Η συνεργασία των διαδίκων δεν εξελίχθηκε ομαλά, με αποτέλεσμα η συμφωνία να τερματιστεί και η Ενάγουσα να αποχωρήσει από το εργοτάξιο και να καταχωρήσει την παρούσα αγωγή με την οποία αξιώνει το ποσό των €214.959 ως οφειλόμενο υπόλοιπο δυνάμει ενδιάμεσου πιστοποιητικού πληρωμής. Περαιτέρω, αξιώνει γενικές αποζημιώσεις, καθώς και τιμωρητικές αποζημιώσεις λόγω δόλου και/ή απάτης και/ή ψευδών παραστάσεων. Με την υπό κρίση αίτηση η Εναγόμενη (στο εξής «Αιτήτρια») αιτείται την έκδοση των ακόλουθων διαταγμάτων: «Α. Διάταγμα του Δικαστηρίου δια του οποίου να διατάσσεται η ακύρωση και/ή η απόρριψη και/ή ο παραμερισμός της υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο αγωγής και/ή του Ειδικώς Οπισθογραφημένου Κλητηρίου Εντάλματος (Δ.2 Θ. 6) της υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο αγωγής, συμπεριλαμβανομένου οποιουδήποτε διατάγματος εκδόθηκε στα πλαίσια της εν λόγω αγωγής. Β. Διαζευκτικά και άνευ βλάβης του αιτητικού Α, διάταγμα του Δικαστηρίου δια του οποίου να διατάσσεται η ακύρωση και/ή η απόρριψη και/ή ο παραμερισμός της υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο αγωγής και/ή του Ειδικώς Οπισθογραφημένου Κλητηρίου Εντάλματος (Δ.2 Θ. 6) της υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο αγωγής καθ' όσον αφορά τις παραγράφους 28 και 29 Ειδικώς Οπισθογραφημένου Κλητηρίου Εντάλματος και της αξίωσης (Γ) της Ειδικής Οπισθογράφησης. Γ. Περαιτέρω και/ή διαζευκτικά και άνευ βλάβης των αιτητικών Α και/ή Β, διάταγμα του Δικαστηρίου δια του οποίου να αναστέλλεται η παρούσα αγωγή και/ή οποιαδήποτε περαιτέρω διαδικασία οι Ενάγοντες - Καθ' ων η Αίτηση τυχόν επιδιώξουν στο πλαίσιο της παρούσας αγωγής εναντίον των Εναγομένων - Αιτητών, πλην την συνέχισης της διαδικασίας εκδίκασης της αίτησης ημερ. 29.12.2020 στη βάση της οποίας εκδόθηκε μονομερώς το προσωρινό διάταγμα ημερ. 04.01.
- Δ. Διάταγμα του Δικαστηρίου δια του οποίου να παραπέμπει την διαφορά που αναφύεται από την ως άνω αριθμό και τίτλο αγωγή και/ή το Ειδικώς Οπισθογραφημένο Κλητήριο Ένταλμα (Δ.2 Θ. 6) σε διαιτησία.» Στις υποστηρικτικές ένορκες δηλώσεις αναφέρθηκε, ανάμεσα σε άλλα, ότι η Ενάγουσα (στο εξής η «Καθ' ης η αίτηση») καταχρηστικά και παράτυπα περιέλαβε στην αγωγή λεπτομέρειες δόλου και/ή απάτης και/ή ψευδών παραστάσεων με απώτερο σκοπό να αποφύγει τη ρήτρα διαιτησίας που περιέχεται στη συμφωνία εργολαβίας που υπέγραψαν οι διάδικοι (Τεκμήριο 2 της αίτησης). Περαιτέρω, η Καθ' ης η αίτηση καταχώρησε την αγωγή παράτυπα σε ειδικά οπισθογραφημένο κλητήριο ένταλμα, ενώ θα έπρεπε αυτή να καταχωρηθεί σε γενικά οπισθογραφημένο κλητήριο ένταλμα, αφ' ης στιγμής προβάλλονται ισχυρισμοί για δόλο. Σε κάθε περίπτωση, οι προαναφερόμενοι ισχυρισμοί είναι επιπόλαιοι και ενοχλητικοί και δεν αποκαλύπτουν συζητήσιμο θέμα εναντίον της Αιτήτριας. Η Καθ' ης η αίτηση, μετά την καταχώρηση της παρούσας αγωγής, ζήτησε με επιστολή της προς τον αρχιτέκτονα την παραπομπή της διαφοράς των διαδίκων σε διαιτησία πλην της αξίωσής της σε σχέση με το ενδιάμεσο πιστοποιητικό πληρωμής με αρ.
- Το προαναφερόμενο πιστοποιητικό δεν αποτελεί εκκαθαρισμένη απαίτηση, αλλά έναν κατ' εκτίμηση υπολογισμό της εκτελεσθείσας εργασίας εν αναμονή της έκδοσης του τελικού πιστοποιητικού. Η Αιτήτρια διαφωνεί με το ενδιάμεσο πιστοποιητικό πληρωμής με αρ.11, καθώς αυτό δεν αποτελεί ακριβή απεικόνιση και υπολογισμό των εκτελεσθεισών εργασιών. Ενόψει της διαφωνίας που υπάρχει σε σχέση με το ενδιάμεσο πιστοποιητικό πληρωμής με αρ.11, θα πρέπει και η εν λόγω απαίτηση της Καθ' ης η αίτηση να παραπεμφθεί σε διαιτησία και η παρούσα αγωγή να παραμεριστεί και/ή να ανασταλεί. Στη διαιτησία που ξεκίνησε μεταξύ των διαδίκων τέθηκε προς εξέταση το κατά πόσο το ενδιάμεσο πιστοποιητικό με αρ. 11 αποτελεί αντικείμενο της διαιτησίας. Οι διαιτητές, με ενδιάμεση απόφαση τους, αποφάνθηκαν αρνητικά. Στις 07.06.22, η Αιτήτρια καταχώρησε τη Γενική Αίτηση με αρ.136/22 Ε.Δ. Λεμεσού με την οποία αξιώνει την απομάκρυνση των διαιτητών στη διαιτησία που ξεκίνησε μεταξύ των διαδίκων. Στα πλαίσια της εν λόγω αίτησης εκδόθηκε προσωρινό διάταγμα, το οποίο κατέστη εκ συμφώνου οριστικό στις 27.06.
- Στη βάση του προαναφερόμενου διατάγματος απαγορεύθηκε στους διαιτητές να προχωρήσουν με τη διαδικασία της διαιτησίας μέχρι την εκδίκαση και αποπεράτωση της προαναφερόμενης Γενικής Αίτησης. Η Καθ' ης η αίτηση καταχώρησε ένσταση προβάλλοντας 13 λόγους ένστασης, οι οποίοι περιστρέφονται στους ακόλουθους δύο άξονες: Η καταχώρηση ειδικώς οπισθογραφημένου κλητηρίου εντάλματος σε αγωγή που εδράζεται σε δόλο συνιστά θεραπεύσιμη παρατυπία που ουδόλως πλήττει την εγκυρότητα της διαδικασίας. Δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις για αναστολή της αγωγής και παραπομπή της επίδικης διαφοράς σε διαιτησία. Συνοπτικά, στις ένορκες δηλώσεις που συνοδεύουν την ένσταση, η Καθ' ης η αίτηση ισχυρίστηκε ότι αποτάθηκε με επιστολή της ημερ.25.02.21 στον αρχιτέκτονα του έργου ζητώντας του να αποφανθεί επί της απαίτησής της λόγω της παράτασης/αναστολής των εργασιών της στο έργο και τον μετέπειτα τερματισμό της συμφωνίας των διαδίκων. Η πιο πάνω απαίτηση της Καθ' ης η αίτηση δεν περιλάμβανε το ενδιάμεσο πιστοποιητικό με αρ.11 το οποίο εκδόθηκε τον Μάρτιο του 2020 και ουδέποτε αμφισβητήθηκε από την Αιτήτρια. Ο αρχιτέκτονας του έργου αποφάνθηκε επί της απαίτησης της Καθ' ης η αίτηση στις 02.04.
- Η απόφαση του δεν καταπιάνεται, ούτε και εξετάζει το ενδιάμεσο πιστοποιητικό με αρ.11 και δεν ασχολείται με την εκτελεσθείσα εργασία και το τελικό πιστοποιητικό. Μετά την απόφαση του αρχιτέκτονα οι διάδικοι, εκ συμφώνου, δήλωσαν την πρόθεση τους για παραπομπή της εν λόγω απόφασης σε διαιτησία, χωρίς να γίνει οποιαδήποτε αναφορά, και πάλι, στο ενδιάμεσο πιστοποιητικό με αρ.
- Η οποιαδήποτε διαφορά ανακύψει σε σχέση με τη συμφωνία εργολαβίας θα πρέπει, για να παραπεμφθεί σε διαιτησία, να τεθεί πρώτα προς τον αρχιτέκτονα και ο τελευταίος να εκδώσει απόφαση επί του ζητήματος της διαφοράς που τέθηκε ενώπιον του. Πρόκειται για προοδευτική διαδικασία, η οποία δεν ακολουθήθηκε σε σχέση με το ενδιάμεσο πιστοποιητικό με αρ.11, εφόσον αυτό ουδέποτε παραπέμφθηκε στον αρχιτέκτονα για να το αναθεωρήσει ή να το ακυρώσει. Περαιτέρω, στην αγωγή εγείρονται ισχυρισμοί δόλου και απάτης αναφορικά με τη μη εξόφληση από την Αιτήτρια του ενδιάμεσου πιστοποιητικού με αρ.
- Αφ' ης στιγμής τίθενται προς εξέταση ζητήματα δόλου και απάτης το Δικαστήριο δεν έχει διακριτική ευχέρεια να αναστείλει την αγωγή και να την παραπέμψει σε διαιτησία. Από την άλλη, η Αιτήτρια δεν συγκεκριμενοποιεί για ποιο λόγο οι προαναφερόμενοι ισχυρισμοί θα πρέπει να διαγραφούν ως δήθεν ενοχλητικοί και επιπόλαιοι. Επιπλέον, η καταχώρηση της παρούσας αγωγής σε ειδικά οπισθογραφημένο κλητήριο ένταλμα δεν την καθιστά άκυρη. Η Αιτήτρια, στα πλαίσια της διαδικασίας της διαιτησίας, ζήτησε με σχετική αίτησή της, όπως οι διαιτητές αποφανθούν ως προς το ότι το ενδιάμεσο πιστοποιητικό με αρ.11 παραπέμφθηκε ενώπιον τους για αναθεώρηση και/ή απόφαση και/ή ότι οι τελευταίοι έχουν αρμοδιότητα να αποφανθούν για την εγκυρότητα και το περιεχόμενό του. Στις 10.02.22, οι διαιτητές εξέδωσαν ενδιάμεση απόφαση με την οποία απέρριψαν το προαναφερόμενο αίτημα της Αιτήτριας. Η ακρόαση της επίδικης αίτησης διεξάχθηκε στη βάση των ενόρκων δηλώσεων που συνοδεύουν την αίτηση και την ένσταση αντίστοιχα. Οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των διαδίκων μέσω των εμπεριστατωμένων αγορεύσεων τους ανέπτυξαν την επιχειρηματολογία τους. Οι αγορεύσεις έχουν μελετηθεί και ληφθεί υπόψη στο σύνολό τους και αναφορά σε αυτές θα γίνει πιο κάτω, όπου αυτό κριθεί σκόπιμο. Συμπεράσματα Η υπό κρίση αίτηση εδράζεται σε δύο πυλώνες. Ο πρώτος πυλώνας συνίσταται στην ακύρωση και/ή παραμερισμό του κλητηρίου εντάλματος ή, διαζευκτικά, τη διαγραφή των παραγράφων 28 και 29 της Έκθεσης Απαίτησης στις οποίες περιλαμβάνονται ισχυρισμοί περί δόλου και/ή απάτης και/ή ψευδών παραστάσεων. Ο δεύτερος πυλώνας, αφορά την αναστολή της αγωγής και την παραπομπή της επίδικης διαφοράς σε διαιτησία, ενόψει της ύπαρξης ρήτρας διαιτησίας. Ξεκινώ από τον πρώτο πυλώνα, ο οποίος διαχωρίζεται σε δύο επιμέρους ενότητες. Αφενός στο ότι το κλητήριο ένταλμα πάσχει, καθώς αυτό καταχωρήθηκε παράτυπα σε ειδικά οπισθογραφημένο κλητήριο ένταλμα, ενώ η Δ.2 θ.6
(4)ορίζει ότι στις περιπτώσεις που θα προβληθεί ισχυρισμός περί δόλου θα πρέπει η αγωγή να καταχωρηθεί σε γενικά οπισθογραφημένο κλητήριο ένταλμα. Αφετέρου, στο ότι οι δικογραφημένοι ισχυρισμοί περί δόλου και απάτης που περιλαμβάνονται στις παραγράφους 28 και 29 της Έκθεσης Απαίτησης θα πρέπει να διαγραφούν, καθώς δεν αποκαλύπτουν συζητήσιμο θέμα, δεν έχουν προοπτική επιτυχίας και είναι ενοχλητικοί και/ή επιπόλαιοι. Η πλευρά της Αιτήτριας έχει δίκαιο ως προς το ότι, στη βάση του υφιστάμενου δικονομικού πλαισίου, όταν μία αγωγή περιλαμβάνει ισχυρισμό περί δόλου, τότε, σύμφωνα με ρητή πρόνοια της Δ.2 θ.6
(4), θα πρέπει να καταχωρείται σε γενικά οπισθογραφημένο κλητήριο ένταλμα (Τύπος 1). Υπάρχει, επομένως, παρατυπία καθώς η αγωγή καταχωρήθηκε σε ειδικά οπισθογραφημένο κλητήριο ένταλμα (Τύπος 2). Ως εκ τούτου, τίθεται το ερώτημα ως προς το κατά πόσο η προαναφερόμενη παρατυπία οδηγεί σε ακύρωση και/ή παραμερισμό της αγωγής, ως η σχετική εισήγηση της Αιτήτριας. Το ερώτημα που τέθηκε αμέσως πιο πάνω απασχόλησε το Ανώτατο Δικαστήριο στην Φαλέκκος ν. Χριστοφίδη
(2013)1 Α.Α.Δ 2534, στην οποία με παρέπεμψε ο ευπαίδευτος συνήγορος της Καθ' ης η αίτηση. Το Ανώτατο Δικαστήριο αποφάσισε, ότι πρόκειται για θεραπεύσιμη παρατυπία. Συγκεκριμένα, λέχθηκαν τα ακόλουθα: «Βασικά η νέα Δ.64 κατάργησε τη διάκριση μεταξύ άκυρης και αντικανονικής διαδικασίας. Δόθηκε στο Δικαστήριο η διακριτική ευχέρεια σε περίπτωση μη συμμόρφωσης με τους Κανονισμούς είτε να παραμερίσει τη διαδικασία, είτε να θεωρήσει τη μη συμμόρφωση θεραπεύσιμη και να εκδώσει διάταγμα για διόρθωση ή άρση της παρατυπίας. Η νομολογία καθιέρωσε κριτήρια για την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του δικαστηρίου με προεξάρχων ότι η άσκηση της διακριτικής ευχέρειας υπέρ της άρσης της παρατυπίας, δεν θα οδηγούσε σε πασιφανή αδικία στην άλλη πλευρά. Σχετικές είναι οι υποθέσεις Wunderlich κ.ά. ν. Παναγιώτου
(1999)1(A) Α.Α.Δ. 366, Landbroke Group Plc κ.ά. ν. Παπακόκκινου
(1999)1(Γ) Α.Α.Δ. 1535 και η αγγλική υπόθεση Metroinvest Ansalt a.ο. v. Commercial Union [1985] 1 WLR 513. Στην προκειμένη περίπτωση η μη συμμόρφωση με τη Δ.2 θ.6
(4)ήταν μια από τις περιπτώσεις που προσπάθησε ρητά να καλύψει η Δ.64 θ.1
(3), ώστε η λανθασμένη χρήση εναρκτήριου μέσου να μην οδηγεί σε ακύρωση. Επομένως, είναι ορθή η κατάληξη του πρωτόδικου δικαστηρίου ότι η συγκεκριμένη περίπτωση καλύπτεται πλήρως από τη Δ.64 θ.1
(1)και
(3)και ότι η διαδικασία δεν έπρεπε να παραμεριστεί, αλλά το δικαστήριο θα έπρεπε να ασκήσει τη διακριτική του ευχέρεια ώστε να την θεραπεύσει. Όπως υποδείξαμε και πιο πάνω, η σημασία τυχόν μη συμμόρφωσης με τη Δ.2 θ.6
(4)δεν είναι πλέον τόσο σοβαρή και ουσιώδης ώστε να μην θεωρηθεί θεραπεύσιμη δυνάμει της Δ.64, ιδιαίτερα όταν δεν επηρεάζονται τα δικαιώματα του Εφεσείοντος, όπως στην παρούσα περίπτωση.» Συνεπώς, η καταχώρηση της παρούσας αγωγής σε ειδικά οπισθογραφημένο κλητήριο ένταλμα δεν οδηγεί σε απόρριψη ή παραμερισμό της, καθώς πρόκειται για θεραπεύσιμη παρατυπία δυνάμει της Δ.64 θ.1
(3). Περαιτέρω, ακολουθώντας την προσέγγιση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην Φαλέκκος ν. Χριστοφίδη (ανωτέρω), εκδίδεται διάταγμα απαλλαγής από τη διαπιστωθείσα παρατυπία. Όπως ειπώθηκε στην προαναφερόμενη απόφαση, διαφορετική αντιμετώπιση της κατάστασης θα ήταν τυπολατρική. Κλείνοντας το εν λόγω ζήτημα σημειώνω, ότι η πιο πάνω προσέγγιση, ως προς το εύρος της Δ.64, υιοθετήθηκε και πιο πρόσφατα στην Πολ. Έφεση αρ.27/14, ημερ.22.07.21, Παπακοκκίνου κ.ά. ν. Makaza Construction Ltd. Η δεύτερη επιμέρους ενότητα του πρώτου πυλώνα αφορά, ως ήδη αναφέρθηκε, τη θέση της Αιτήτριας ότι οι ισχυρισμοί περί δόλου και/ή απάτης και/ή ψευδών παραστάσεων θα πρέπει να διαγραφούν. Νομικό έρεισμα της εν λόγω εισήγησης αποτελεί, επί της ουσίας, η Δ.19 θ.26. Στην υπόθεση Soboh Petroleum (Cyprus) Ltd v. Abdallah κ.ά.
(2013)1Β Α.Α.Δ8 1520, λέχθηκε ότι η εξουσία διαγραφής, δυνάμει της Δ.19 θ.26 είναι διακριτικής μορφής και ταυτόχρονα πλατιά. Επίσης, τονίστηκε, ότι το Δικαστήριο δεν υποδεικνύει στα μέρη πώς θα διαμορφώσουν την υπόθεσή τους, εφόσον αυτά δεν παραβαίνουν τους κανόνες. Η Δ.19 θ.5 επιτάσσει, ότι απαίτηση η οποία στηρίζεται σε απάτη θα πρέπει να περιέχει πλήρεις λεπτομέρειες των ισχυριζόμενων απατηλών πράξεων και θα πρέπει να αναφέρει ότι οι πράξεις αυτές έγιναν με απάτη. Στο σύγγραμμα Odgers on Pleading and Practice, 20th ed., "Fraud", αναφέρεται σχετικά, ότι εάν η αιτία αγωγής βασίζεται σε κατ' ισχυρισμό δόλο, απάτη ή ψευδείς παραστάσεις, τότε, το δικόγραφο θα πρέπει να περιέχει συγκεκριμένα γεγονότα και να διατυπώνει ξεκάθαρα ότι το ένα μέρος της συναλλαγής, δηλαδή ο εναγόμενος, προέβη σε ψευδή δήλωση κάποιου γεγονότος με αποτέλεσμα ο ενάγων να εξαπατηθεί ενεργώντας προς ζημιά του. Εν προκειμένω, η Καθ' ης η αίτηση, συμμορφούμενη με τη Δ.19 θ.5, παρέθεσε λεπτομέρειες των ισχυριζόμενων δόλιων και/ή απατηλών πράξεων της Αιτήτριας ισχυριζόμενη ότι εξαπατήθηκε εξ αυτών και υπέστη ζημιά. Έχοντας υπόψη μου το περιεχόμενο των παραγράφων 28 και 29 της Έκθεσης Απαίτησης δεν διαπιστώνω ότι οι ισχυρισμοί που περιλαμβάνονται σε αυτές είναι ενοχλητικοί ή επιπόλαιοι ή στερούνται εκ πρώτης όψεως πιθανότητας επιτυχίας. Άλλωστε, το κατά πόσο οι εν λόγω ισχυρισμοί θα μετουσιωθούν, μέσω της μαρτυρίας, σε γεγονότα ικανά να στοιχειοθετήσουν δόλο και απάτη θα κριθεί κατά την εκδίκαση της ουσίας της αγωγής και όχι σε αυτό το στάδιο. Η θέση, τώρα, της Αιτήτριας, ότι οι ισχυρισμοί περί δόλου προβλήθηκαν κακόπιστα προκειμένου να αποφύγει η Καθ' ης η αίτηση τη διαδικασία της διαιτησίας και να αιτιολογήσει την καταχώρηση της παρούσας αγωγής, παραπέμπει στον δεύτερο πυλώνα επί του οποίου στηρίζει το αίτημά της. Προχωρώ, επομένως, στην εξέταση της εισήγησης, ότι η παρούσα διαφορά θα πρέπει να παραπεμφθεί σε διαιτησία. Σχετικό είναι το άρθρο 8 του περί Διαιτησίας Νόμου, Κεφ. 4, το οποίο προνοεί τα ακόλουθα: «Αv oπoιoσδήπoτε συμβαλλόμεvoς σε συvυπoσχετικό ή oπoιoδήπoτε πρόσωπo πoυ πρoβάλλει αξίωση μέσω τoυ ή βάσει oδηγιώv τoυ, αρχίζει oπoιαδήπoτε διαδικασία εvώπιov Δικαστηρίoυ κατά oπoιoυδήπoτε άλλoυ πρoσώπoυ πoυ είvαι συμβαλλόμεvoς στo συvυπoσχετικό ή κατά oπoιoυδήπoτε πρoσώπoυ πoυ πρoβάλλει αξίωση μέσω ή βάσει oδηγιώv τoυ, αvαφoρικά με oπoιoδήπoτε από τα θέματα πoυ συμφωvήθηκε vα παραπεμφθoύv σε διατησία, τότε oπoιoσδήπoτε από τoυς διαδίκoυς στηv εv λόγω διαδικασία δύvαται oπoτεδήπoτε μετά τηv εμφάvιση, και πριv παραδώσει oπoιεσδήπoτε γραπτές πρoτάσεις ή πρoβεί σε oπoιoδήπoτε άλλo στάδιo της διαδικασίας, vα απoταθεί στo Δικαστήριo για αvαστoλή της διαδικασίας και τo Δικαστήριo δύvαται vα εκδώσει διάταγμα για αvαστoλή της διαδικασίας αv ικαvoπoιηθεί ότι δεv υπάρχει λόγoς πoυ vα δικαιoλoγεί τη μη παραπoμπή τoυ θέματoς σε διαιτησία σύμφωvα με τo συvυπoσχετικό και ότι o αιτητής ήταv, όταv άρχισε η διαδικασία, και εξακoλoυθεί vα είvαι έτoιμoς και πρόθυμoς vα πράξει oτιδήπoτε τo αvαγκαίo για τηv καvovική διεξαγωγή της διατησίας.» Όπως προκύπτει από το άρθρο 8 και την ερμηνευτική σε σχέση με αυτό νομολογία, το ζήτημα της αναστολής μίας αγωγής ενόψει της ύπαρξης ρήτρας διαιτησίας ανάγεται στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου (Stemaer Shipping Co Ltd v. Sibyl Trading and Shipping Ltd
(1999)1Β Α.Α.Δ 1069). Στην Πολ. Έφεση αρ.229/12, ημερ.20.04.18, Ν. Α. CHANCE LIMITED ν. ELECTROMONTAJ S.A., λέχθηκαν τα ακόλουθα ως προς τον τρόπο με τον οποίο το Δικαστήριο πρέπει να προσεγγίζει αιτήσεις αυτής της φύσης: «Προσεγγίζοντας, λοιπόν, μίαν αίτηση για αναστολή της δικαστικής διαδικασίας λόγω ρήτρας διαιτησίας, το πρώτο που πρέπει να διαπιστωθεί είναι κατά πόσο υπάρχει διαφορά και η ακριβής της φύση. Η ύπαρξη διαφοράς προϋποθέτει κάποιο βαθμό επικοινωνίας μεταξύ των μερών. Πρέπει δηλαδή να τεθεί το θέμα στο άλλο μέρος και να συναντήσει την αντίρρηση του, έστω και εμμέσως. Η άρνηση από μόνη της όμως, χωρίς να παρέχεται δικαιολογία, δεν μπορεί να θεωρηθεί τελειωτικά ότι ισοδυναμεί με την ύπαρξη διαφοράς γιατί μπορεί να οφείλεται σε κάποιο άλλο λόγο, ο οποίος δεν συνιστά διαφορά [βλ. Skaliotou και Tradax Graanhandel B.V. (ανωτέρω)]. Εναπόκειται στον αιτούντα την αναστολή να προσδιορίσει τη διαφορά με ακρίβεια. Απλή αναφορά στη ρήτρα διαιτησίας δεν επαρκεί. Εφόσον διαπιστωθεί η ύπαρξη διαφοράς, τότε εγείρεται το ερώτημα κατά πόσο η διαφορά εμπίπτει στη ρήτρα διαιτησίας.» Θα πρέπει, επομένως, να εξεταστεί κατά προτεραιότητα το κατά πόσο μεταξύ των διαδίκων δημιουργήθηκε διαφορά μέσα στα πλαίσια της επίδικης συμφωνίας εργολαβίας. Σε αυτό το σημείο θεωρώ χρήσιμη την παράθεση των ακόλουθων γεγονότων που αποτελούν κοινό έδαφος μεταξύ των διαδίκων: · Η συμφωνία εργολαβίας είναι αυτή της Μ.Ε.Δ.Σ.Κ. και συγκεκριμένα η πρώτη έκδοση Ιουλίου 1996 του Ε1(Α) Εντύπου Κυρίως Συμβολαίου για Οικοδομικά Έργα (Με Ποσότητες). · Στην προαναφερόμενη συμφωνία περιλαμβάνεται συνυποσχετικό διαιτησίας στο άρθρο 36. · Η έκδοση ενδιάμεσων πιστοποιητικών πληρωμής από τον αρχιτέκτονα προβλέπεται στο άρθρο 31 της συμφωνίας εργολαβίας. · Ο αρχιτέκτονας του έργου έκδωσε το ενδιάμεσο πιστοποιητικό με αρ.11 στις 19.03.20. · Η Αιτήτρια δεν κατέβαλε οποιοδήποτε ποσό έναντι του ενδιάμεσου πιστοποιητικού με αρ.11 εντός της περιόδου των 14 ημερών (βλ. άρθρο 31
(1)και Παράρτημα των όρων της συμφωνίας εργολαβίας), ούτε και μέχρι σήμερα. Η πλευρά της Αιτήτριας αμφισβητεί την ορθότητα του ενδιάμεσου πιστοποιητικού με αρ.11 και υποστηρίζει ότι το εν λόγω ζήτημα θα πρέπει να παραπεμφθεί σε διαιτησία δυνάμει του άρθρου 36 της συμφωνίας εργολαβίας. Το άρθρο 36
(1)-
(4)διαλαμβάνει τα ακόλουθα, ως προς τη διαδικασία που θα πρέπει να ακολουθηθεί σε περίπτωση που προκύπτει αμφισβήτηση ή διαφορά: «
(1)Εις περίπτωση που θα αναφυεί οποιαδήποτε αμφισβήτηση ή διαφορά μεταξύ του Εργοδότη ή τον Αρχιτέκτονα εκ μέρους του αφ' ενός και του Εργολάβου αφ' ετέρου (εξαιρουμένης οποιασδήποτε αμφισβήτησης ή διαφοράς βάσει τον Άρθρου 14Α των παρόντων Όρων) είτε κατά την διάρκεια της εκτέλεσης είτε μετά την συμπλήρωση ή την εγκατάλειψη των Εργασιών και είτε πριν είτε μετά την λύση ή την ισχυριζόμενη λύση της εργοδότησης του Εργολάβου βάσει του παρόντος Συμβολαίου εις ότι αφορά (α) την δομή του παρόντος Συμβολαίου, ή (β) οποιοδήποτε θέμα ή πράγμα οποιασδήποτε φύσης το οποίο αναφύεται με βάση ή σε σχέση με το παρόν Συμβόλαιον και/ή σε σχέση με την εκτέλεση των Εργασιών συμπεριλαμβανομένων οποιουδήποτε Θέματος ή πράγματος το οποίο επαφίεται βάσει του παρόντος Συμβολαίου εις την κρίση του Αρχιτέκτονα ή της κατακράτησης από τον Αρχιτέκτονα οποιουδήποτε Πιστοποιητικού το οποίο ο Εργολάβος δύναται να ισχυρισθεί ότι το δικαιούται ή της ρύθμισης του ποσού Συμβολαίου βάσει του άρθρου 31
(6)των παρόντων Όρων ή των δικαιωμάτων και των ευθυνών των μερών εις το παρόν Συμβόλαιον βάσει των Άρθρων 26, 27, 33 ή 34 των παρόντων Όρων ή της παράλογης είτε προβολής ένστασης είτε άρνησης παροχής συγκατάθεσης ή συμφωνίας από τον Εργοδότη ή τον Αρχιτέκτονα εκ μέρους τον ή από τον Εργολάβο, τότε το Θέμα τέτοιας αμφισβήτησης ή διαφοράς Θα αποβάλλεται εγγράφως από οποιοδήποτε μέρος ή και υπό το δύο μέρη, ανάλογα με την περίπτωση, εις τον Αρχιτέκτονα (με ρητή αναφορά εις το ότι η υποβολή αυτή γίνεται συμφώνως προς τις πρόνοιες της παρούσας παραγράφου του παρόντος Άρθρου και, ανάλογα με την περίπτωση, με αντίγραφο προς το άλλο μέρος) προς επίλυση και έκδοση από τον ίδιο γραπτής σχετικής απόφασης (εις το εξής καλούμενη "η Απόφαση τον Αρχιτέκτονα" )
(2)Εις περίπτωση που, βάσει της παραγράφου
(1)του παρόντος Άρθρου η αμφισβήτηση ή διαφορά υποβάλλεται προς επίλυση εις τον Αρχιτέκτονα, εκτός εάν εν τω μεταξύ οι Εργασίες έχουν εγκαταλειφθεί ή η εργοδότηση του Εργολάβου βάσει του παρόντος Συμβολαίου έχει ή κατ' ισχυρισμό έχει λυθεί, ο Εργολάβος, εις κάθε περίπτωση, Θα συνεχίζει την εκτέλεση των Εργασιών με την απαιτούμενη σπουδή και προσοχή και τόσα ο Εργοδότης άσο και ο Εργολάβος Θα εφαρμόζουν πιστά την οποιαδήποτε Απόφαση του Αρχιτέκτονα εκτός εάν και μέχρις ότου αυτή τροποποιηθεί μετά από παραπομπή της εν λόγω αμιφισβήτησης ή διαφοράς εις Διαιτησία βάσει της παραγράφου
(4)του παρόντος Άρθρου,
(3)Απόφαση τον Αρχιτέκτονα, μεταξύ άλλων, Θα αναφέρει ρητά ότι πρόκειται περί Απόφασης η οποία εκδίδεται συμφώνως προς τις πρόνοιες της παραγράφου (Ι) τον παρόντος Άρθρου. Εις περίπτωση που μια τέτοια Απόφαση δεν περιλαμβάνει την προαναφερόμενη ρητή αναφορά τότε δεν θα θεωρείται ως Απόφαση του Αρχιτέκτονα εκδιδόμενη συμφώνως προς την παράγραφο
(1)τον παρόντος Άρθρου ούτε και θα έχει οποιονδήποτε νομικό αποτέλεσμα το οποία άπτεται μιάς τέτοιας Απόφασης.
(4)Ο Αρχιτέκτονας Θα έχει υποχρέωση να συμπληρώσει και κοινοποιήσει την Απόφαση του τόσο εις τον Εργοδότη όσο και εις τον Εργολάβο εντός 28 ημερών από την ημερομηνία υποβολής του προς επίλυση θέματος. H Απόφυση του Αρχιτέκτονα θα είναι τελεσίδικη και δεσμευτική για τα μέρη εκτός εάν είτε ο Εργοδότης είτε ο Εργολάβος, εντός 28 ημερών υπό την ημερομηνία λήψης της Απόφασης, με γραπτή ειδοποίηση προς τον Αρχιτέκτονα και με αντίγραφο προς το άλλο μέρος, προβάλει ένσταση είτε ως προς το σύνολο είτε ως προς κάποιο μέρος της Απόφασης, εις την οποία περίπτωση ή εις περίπτωση όπου ο Αρχιτέκτονας, για οποιονδήποτε λόγο, παραλείψει να συμπληρώσει και κοινοποιήσει την Απόφαση του προς τα μέρη όπως προαναφέρεται, το ενδιαφερόμενο μέρος θα δικαιούται, με γραπτή ειδοποίηση προς το άλλο μέρος, να αξιώσει την άμεση παραπομπή της αμφισβήτησης ή διαφοράς εις Διαιτησία. Πάντοτε νοουμένου ότι, εις περίπτωση πού ο Αρχιτέκτονας, για οποιονδήποτε λόγο, παραλείψει να συμπληρώσει και κοινοποιήσει την Απόφυση του προς τα μέρη όπως προαναφέρεται αλλά κατόπιν τούτου ουδέν μέρος αξιώσει εντός της προαναφερόμενης προθεσμίας, την παραπομπή της αμφισβήτησης ή διαφοράς εις Διαιτησία, τότε, αφ' ενός η προαναφερόμενη παράλειψη του Αρχιτέκτονα θα Θεωρείται ως τελεσίδικη απόρριψη από τον ίδιο οποιωνδήποτε αιτημάτων τα οποία αποτελούν το θέμα της αμφισβήτησης ή διαφοράς και αφ' ετέρου η προαναφερόμενη μη αξίωση για παραπομπή της αμφισβήτησης ή διαφοράς εις Διαιτησία θα θεωρείται ως οριστική και αδιαμφισβήτητη αποδοχή και από τα δύο μέρη της απόρριψης των αιτημάτων όπως προαναφέρεται, περαιτέρω δε, ουδεμία άλλη απαίτηση ή επιπρόσθετη διαδικασία σε σχέση με το θέμα της αμφισβήτησης ή διαφοράς θα επιτρέπεται να προωθηθεί εκ νέου είτε δια Διαιτησίας είτε βάσει οποιωνδήποτε άλλων προνοιών του παρόντος Συμβολαίου.» Συνάγεται, επομένως, από τις ρητές πρόνοιες του άρθρου 36, ότι για να προκύψει διαφορά εν τη εννοία αυτού, θα πρέπει σε πρώτο στάδιο αυτή η αμφισβήτηση ή διαφορά να τεθεί προς επίλυση ενώπιον του αρχιτέκτονα ο οποίος οφείλει εντός τακτής προθεσμίας να εκδώσει την απόφασή του. Μόνο τότε, δηλαδή μόνο αφού ο αρχιτέκτονας εκδώσει την απόφασή του ή παραλείψει να συμπληρώσει και να κοινοποιήσει την απόφασή του, προς τα μέρη, προκύπτει διαφορά που μπορεί να παραπεμφθεί σε διαιτησία. Εν προκειμένω, η Αιτήτρια δεν υπέβαλε προς επίλυση από τον αρχιτέκτονα του έργου οποιοδήποτε ζήτημα σε σχέση με το ενδιάμεσο πιστοποιητικό με αρ.
- Συγκεκριμένα, δεν ισχυρίστηκε ότι ζήτησε απόφαση του αρχιτέκτονα σε σχέση με το ενδιάμεσο πιστοποιητικό με αρ.
- Ούτε, ασφαλώς, τέθηκε ενώπιον μου οποιαδήποτε σχετική απόφαση του αρχιτέκτονα. Αντιθέτως, παραδέχθηκε ότι καθυστέρησε την πληρωμή του επίμαχου πιστοποιητικού λόγω παύσης στην οικονομική ροή του έργου (βλ. παράγραφοι 8 και 43 της ένορκης δήλωσης του διευθυντή της Αιτήτριας ημερ. 23.04.21 που συνόδευσε την ένσταση της Αιτήτριας στην αίτηση της Καθ' ης η αίτηση για έκδοση προσωρινών διαταγμάτων και η οποία υιοθετήθηκε από την Αιτήτρια και για τους σκοπούς της υπό κρίση αίτησης) και ζήτησε χρόνο για εξόφλησή του (βλ. Τεκμήρια 15 και 16 της ένορκης δήλωσης του διευθυντή της Καθ' ης η αίτηση ημερ.29.12.20, η οποία υιοθετήθηκε και για σκοπούς της παρούσας). Ως εκ των ανωτέρω δεν προέκυψε διαφορά που να μπορεί να παραπεμφθεί προς επίλυση σε διαιτησία, εφόσον οι διάδικοι δεν αποτάθηκαν στον αρχιτέκτονα ζητώντας του να επιλύσει οποιαδήποτε αμφισβήτηση ή διαφορά σε σχέση με το ενδιάμεσο πιστοποιητικό με αρ.
- Επισημαίνω, ότι η Καθ' ης η αίτηση με την επιστολή της ημερ.25.02.21 δεν έθεσε προς επίλυση οποιοδήποτε ζήτημα αναφορικά με το ενδιάμεσο πιστοποιητικό με αρ.11, ούτε και η απόφαση του αρχιτέκτονα ημερ.02.04.21 καταπιάνεται με αυτό. Επομένως, η Αιτήτρια δεν μπορεί να προβάλλει τη θέση, ότι το ενδιάμεσο πιστοποιητικό με αρ.11 συνιστά διαφορά εν τη εννοία του άρθρου 36 και κατ' επέκταση ότι αποτελεί ζήτημα που θα πρέπει να παραπεμφθεί σε διαιτησία. Η ευπαίδευτη συνήγορος της Αιτήτριας ήγειρε ακόμη ένα ζήτημα σε σχέση με το ενδιάμεσο πιστοποιητικό με αρ.11 στην τελική της αγόρευση. Συγκεκριμένα, η κα Αργυρού εισηγήθηκε, ότι η απαίτηση της Καθ' ης η αίτηση αναφορικά με το ενδιάμεσο πιστοποιητικό με αρ.11 είναι πρόωρη και θα πρέπει για αυτόν τον λόγο να απορριφθεί. Η εισήγηση της συνηγόρου της Αιτήτριας βασίστηκε στη θέση, ότι τα ενδιάμεσα πιστοποιητικά δεν είναι δεσμευτικά ως προς την ποσότητα και την ποιότητα της εργασίας και των υλικών που αυτά πιστοποιούν. Αυτό το γεγονός δεν καθιστά, κατά την άποψη μου, πρόωρη την απαίτηση της Καθ' ης η αίτηση. Όπως προκύπτει από τα συγγράμματα που παραθέτει στην αγόρευση της η Αιτήτρια, τα ενδιάμεσα πιστοποιητικά δεν είναι δεσμευτικά, υπό την έννοια, ότι μπορούν να τύχουν αμφισβήτησης από τα μέρη τα οποία δύνανται να προβάλουν υπεράσπιση ή και ανταπαίτηση σε σχέση με αυτά στα πλαίσια δικαστικής διαδικασίας (βλ. και Hudson's Building and Engineering Contracts, 11th ed. παράγραφοι 6.189 και 6.190). Παραθέτω χαρακτηριστικό απόσπασμα από το σύγγραμμα Keating on Building Contracts, 5th ed. σελ.101, το οποίο επικαλέστηκε η Αιτήτρια στην αγόρευση της: "An employer who has a bona fide arquable contention that an interim certificate overvalues the contractor's right to payment has an equivalent remedy and can resist proceedings for summary judgment on that ground." Στην προκείμενη περίπτωση, ως ήδη αναφέρθηκε, η έκδοση ενδιάμεσων πιστοποιητικών προβλέπεται ρητά στο άρθρο 31 της συμφωνίας εργολαβίας. Επίσης, στο Παράρτημα της συμφωνίας εργολαβίας προνοείται και η περίοδος εντός της οποίας θα πρέπει να γίνει η πληρωμή. Η εν λόγω περίοδος καθορίζεται στις 14 μέρες. Από τη στιγμή που δεν έγινε η πληρωμή εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας και δεν ακολουθήθηκε η διαδικασία του άρθρου 36 της συμφωνίας εργολαβίας για αμφισβήτηση του ενδιάμεσου πιστοποιητικού με αρ.11, τότε, το εν λόγω πιστοποιητικό μπορεί να αποτελέσει βάση αγωγής για τη διεκδίκηση του ποσού που καταγράφεται σε αυτό. Επομένως, δεν θεωρώ ότι η παρούσα αγωγή είναι πρόωρη. Ένα τελευταίο ζήτημα που έθεσε η Αιτήτρια, μέσω της αγόρευσης της ευπαίδευτης συνηγόρου της, αφορά τη θεραπεία της παραγράφου Β του παρακλητικού της Έκθεσης Απαίτησης. Σύμφωνα με την Αιτήτρια η εν λόγω θεραπεία αποτελεί διαφορά η οποία έχει παραπεμφθεί σε διαιτησία, καθώς αποτέλεσε αντικείμενο εξέτασης στην απόφαση του αρχιτέκτονα ημερ.02.04.
- Η προαναφερόμενη θέση της Αιτήτριας θα έβρισκε έρεισμα, εάν η θεραπεία της παραγράφου Β μπορούσε να αντικριστεί αποσπασματικά. Με κάθε σεβασμό προς την εισήγηση της κας Αργυρού, θεωρώ ότι το παρακλητικό της παραγράφου Β δεν μπορεί να αντικριστεί αποσπασματικά. Η συνολική μελέτη του ειδικά οπισθογραφημένου κλητηρίου εντάλματος καταδεικνύει, ότι οι αποζημιώσεις (γενικές, επαυξημένες και/ή τιμωρητικές) που διεκδικεί η Καθ' ης η αίτηση με την παρούσα αγωγή εδράζονται και, σε κάθε περίπτωση, συσχετίζονται με τους ισχυρισμούς της περί δόλου και/ή απάτης και/ή ψευδών παραστάσεων. Κατά συνέπεια δεν τίθεται, κατά την κρίση μου, ζήτημα παραπομπής σε διαιτησία της θεραπείας του παρακλητικού της παραγράφου Β της Έκθεσης Απαίτησης. Κατάληξη Για τους λόγους που προσπάθησα πιο πάνω να εξηγήσω, η υπό κρίση αίτηση απορρίπτεται με έξοδα υπέρ της Καθ' ης η αίτηση και εναντίον της Αιτήτριας, όπως αυτά θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή, θα εγκριθούν από το Δικαστήριο και θα είναι πληρωτέα στο τέλος της αγωγής. (Υπ.) .......................................... Μ. Αγιομαμίτης, Α.Ε.Δ. Πιστόν αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο