Α.S. AIR CONTROL LIMITED AND C. & H. HEAT-FLOW MECHANICAL CONTRACTORS LIMITED J.V. ν. MA. & L. CONSTANTINOU TRADING LTD, Αρ. Αγωγής: 3409/2017, 28/2/2023 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2023:A64 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Γ. Ιωαννίδου - Παπά, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 3409/2017 Μεταξύ: Α.S. AIR CONTROL LIMITED AND C. & H. HEAT-FLOW MECHANICAL CONTRACTORS LIMITED J.V. Ενάγοντες και MA. & L. CONSTANTINOU TRADING LTD Εναγόμενοι ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 28 Φεβρουαρίου 2023 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για Ενάγουσα: κ.Κ.Πόλεος Για Εναγομένη: κα Ν.Κομεσίδου για Σ.Α.Θωμά Δ.Ε.Π.Ε. ΑΠΟΦΑΣΗ Στην Έκθεση Απαίτησης (Ε/Α στο εξής) των εναγόντων αναφέρουν ότι:
(1)είναι Συνεταιρισμός νομότυπα εγγεγραμμένος στον Έφορο Εταιρειών, σύμφωνα με τον Περί Εταιρειών Νόμο Κεφ.113, με έδρα τη Λευκωσία και ασχολούνται με την εισαγωγή συστημάτων κλιματισμού.
(2)Οι Εναγόμενοι, κατά πάντα προς την παρούσα αγωγή χρόνο ήταν και/ ή είναι πελάτες των Εναγόντων, οι οποίοι είναι ιδιοκτήτες καταστήματος που βρίσκεται στο Εμπορικό Κέντρο (ΜΑLL) της Πάφου.
(3)Κατά πάντα ως προς την παρούσα αγωγή χρόνο οι Εναγόμενοι ετύγχανε έτυχαν πελάτες των Εναγόντων, δυνάμει συμφωνίας πώλησης συστημάτων κλιματισμού διαφόρων τύπων. Οι Ενάγοντες ανταποκρίθηκαν πλήρως στις απαιτήσεις ή/και εντολές ή/και παραγγελίες των Εναγομένων και προμήθευσαν αυτούς ή/και εγκατέστησαν στο κατάστημά τους συστήματα κλιματισμού.
(4)Οι Ενάγοντες εκτέλεσαν τις ζητηθείσες εργασίες βάση των οδηγιών των Εναγομένων τις οποίες οι Εναγόμενοι αποδέχτηκαν και παρέλαβαν και/ή ήταν συμφώνοι των παραγγελιών και/ή ήταν της απολύτου εγκρίσεως και/ή εντός των πλαισίων των συμφωνηθέντων. Προς το σκοπό αυτό εκδόθηκε το τιμολόγιο με αριθμό 1036 ημερομηνίας 22/12/13, για το ποσό των €14.000.
(5)Οι Εναγόμενοι κατέβαλαν έναντι του τιμολογίου το ποσό των €11.000, όμως παρά τις οχλήσεις των Εναγόντων το εν λόγω τιμολόγιο απομένει μέχρι σήμερα ανεξόφλητο και/ ή οι Εναγόμενοι συνεχίζουν να οφείλουν στους Ενάγοντες το ποσό των €3,000.
(6)Ήταν ρητός ή/και εξυπακουόμενος όρος της μεταξύ των διαδίκων συμφωνίας ότι οιονδήποτε οφειλόμενο υπόλοιπο χρημάτων θα καταβάλλετο εντός περιόδου 30 ημερών από την παράδοση των εμπορευμάτων, συμφωνία που οι Εναγόμενοι δεν τήρησαν με αποτέλεσμα οι Εναγόμενοι να εξακολουθούν να οφείλουν στους Ενάγοντες το ποσό των €3,000, πλέον νόμιμο τόκο από τη λήξη της τριακοστής ημέρας από την έκδοση του τιμολογίου μέχρι εξοφλήσεως.
(7)Οι Ενάγοντες κάλεσαν τους Εναγόμενους επανειλημμένα να προβούν στην εξόφληση του τιμολογίου, πλην όμως οι Εναγόμενοι αμελούν και/ή αρνούνται και/ή παραλείπουν να το πράξουν.
(8)Οι ενάγοντες επιφυλάσσουν το δικαίωμα τους να αναφερθούν στα ανωτέρω με περισσότερες λεπτομέρειες κατά την δικάσιμο.
(9)Γι΄αυτό και οι ενάγοντες καταχώρησαν την παρούσα αγωγή με την οποία αξιούν από τους εναγόμενους: Α. €3,000 ως ανωτέρω αναφέρεται δυνάμει τιμολογίου και/ ή συμφωνίας και/ή πωλήσεως συστημάτων κλιματισμού. Β. Νόμιμο Τόκο από 27.1.
- Γ. Έξοδα. Δηλαδή βάση της αγωγής των εναγόντων αποτελεί η πώληση συστημάτων κλιματισμού και /ή μηχανολογικών εγκαταστάσεων από αυτούς στο κατάστημα των εναγομένων με την ονομασία M.( ) στο ΜALL στην Πάφο (κατάστημα στο εξής) και η παράλειψη των τελευταίων να καταβάλουν την συμφωνηθείσα αμοιβή των πρώτων, ήτοι το χρηματικό ποσό των €
- Συγκεκριμένα, στην Έκθεση Υπεράσπισής τους (Ε/Υ στο εξής), οι Εναγόμενοι εκθέτουν τη δική τους εκδοχή γεγονότων ως εξής꞉ Οι Εναγόμενοι αρνούνται και/ή δεν παραδέχονται όλους και κάθε ένα ξεχωριστά τους ισχυρισμούς που περιέχονται στην Έκθεση Απαίτησης των Εναγόντων στο βαθμό που είναι αντίθετοι και/ή ασυμβίβαστοι και/ή συγκρούονται και/ή δεν συνάδουν με τους ισχυρισμούς της Υπεράσπισης των Εναγομένων, εκτός εκεί όπου ρητά οι Εναγόμενοι προβαίνουν σε παραδοχή. Χωρίς επηρεασμό της πιο πάνω γενικής άρνησης, οι Εναγόμενοι ισχυρίζονται τα ακόλουθα. Οι Εναγόμενοι αγνοούν και ως εκ τούτου αρνούνται τον ισχυρισμό των Εναγόντων ο οποίος περιέχεται στην παράγραφο 1 της Έκθεσης Απαίτησης τους. Οι Εναγόμενοι συμφωνούν και κατά συνέπεια παραδέχονται το περιεχόμενο της παραγράφου 2 της Έκθεσης Απαίτησης των Εναγόντων. Οι Εναγόμενοι αρνούνται κατηγορηματικά και κατά συνέπεια απορρίπτουν τους ισχυρισμούς των Εναγόντων ως αυτοί εκτίθενται στις παραγράφους 3, 4, 5 και 7 της Έκθεσης Απαίτησης τους και αντ' αυτών θα ισχυριστούν τα κάτωθι: (α) οι Ενάγοντες απέστειλαν στις 06.11.2013 στην κ. Μάρθα Κωνσταντίνου, η οποία κατέχει τη θέση της Διευθύντριας στην εταιρεία των Εναγομένων, προσφορά για το κόστος εκτέλεσης συγκεκριμένων μηχανολογικών εγκαταστάσεων στο κατάστημα των Εναγομένων με την ονομασία M ( ) το οποίο στεγάζεται στο MALL της επαρχίας Πάφου, (β) ουδέποτε υπεγράφη μεταξύ των διαδίκων οιαδήποτε συμφωνία ως λανθασμένα αναφέρουν οι Ενάγοντες στην παράγραφο 3 της Έκθεσης Απαίτησης τους, (γ) το συνολικό κόστος εκτέλεσης των εργασιών οι οποίες αναφέρονταν στην προσφορά των Εναγόντων ανερχόταν στις €14.000,00, (δ) οι Ενάγοντες πριν από την έναρξη των εργασιών συμφώνησαν με τους Εναγομένους στην παρουσία άλλων εμπλεκομένων μερών όπως τοποθετήσουν το ψευδοτάβανο του καταστήματος σε μεγαλύτερο ύψος από το αρχικά αποφασισθέν ούτως ώστε να τοποθετηθούν μόνο στο εν λόγω ψευδοτάβανο σωληνώσεις καταιονισμού (sprinklers) και όχι και στο ταβάνι του καταστήματος, (ε) για τις πιο πάνω αλλαγές συμφωνήθηκε μεταξύ των μερών ότι θα χρησιμοποιηθεί τελικώς μικρότερη ποσότητα σωληνώσεων καταιονισμού κατά συνέπεια θα αφαιρείτο από το ποσό των €14.000,00 το ποσό των €3.000,00 και το τελικό κόστος των μηχανολογικών εγκαταστάσεων θα μειωνόταν στο ποσό των €11.000,00, (στ)οι Ενάγοντες ουδέποτε παρέδωσαν οποιοδήποτε Τιμολόγιο στους Εναγόμενους, (ζ) οι Εναγόμενοι κατέβαλαν από τις 15.01.2014 μέχρι και τις 17.04.2014 στη βάση της μεταξύ τους συνεννόησης το συνολικό ποσό των €11.000,
- Οι Εναγόμενοι απορρίπτουν κατηγορηματικά τους ισχυρισμούς των Εναγόντων οι οποίοι περιέχονται στην παράγραφο 6 της Έκθεσης Απαίτησης και περαιτέρω θα ισχυριστούν ότι : (α) επικοινώνησαν για πρώτη φορά με τη Διευθύντρια των Εναγομένων μέσω ηλεκτρονικού μηνύματος στις 22.01.2016 για καθυστερημένο υπόλοιπο. Το γεγονός ότι οι Ενάγοντες αδιαφόρησαν για την είσπραξη του υπολοίπου για περίοδο δύο ετών περίπου δημιούργησε την εντύπωση στους Εναγόμενους ότι δεν οφείλουν οποιοδήποτε άλλο ποσό. (β) η Διευθύντρια των Εναγομένων ζήτησε από τους Ενάγοντες μέσω ηλεκτρονικού μηνύματος στις 26.01.2016 όπως την εφοδιάσουν με αντίγραφα των Τιμολογίων, (γ) οι Ενάγοντες δεν ανταποκρίθηκαν στο αίτημα της Διευθύντριας των Εναγομένων με αποτέλεσμα αυτή να αναγκαστεί να αποστείλει εκ νέου ηλεκτρονικά μηνύματα στις 17 και 20.10.2016 με τα οποία κάλεσε ξανά τους Ενάγοντες όπως τις αποστείλουν τα τιμολόγια, (δ) οι Ενάγοντες απέστειλαν για πρώτη φορά στις 20.10.2016 με ηλεκτρονικό μήνυμα μέσω των δικηγόρων τους δύο Τιμολόγια και ζήτησαν την εξόφληση του ποσού των €3.190,40, (ε) οι Εναγόμενοι απέστειλαν ηλεκτρονικό μήνυμα στις 26.10.2016 στο δικηγόρο των Εναγόντων με το οποίο ουσιαστικά ενημέρωναν για την πρόθεση τους να εξοφλήσουν το ένα εκ των δύο Τιμολογίων και περαιτέρω εξέφρασαν ξανά τη θέση τους για το ότι θεώρησαν ότι δεν όφειλαν οποιοδήποτε άλλο ποσό σύμφωνα με την πεποίθηση που τους είχε δημιουργηθεί από τη συμπεριφορά των Εναγόντων.
- Οι Εναγόμενοι αρνούνται ότι οι Ενάγοντες δικαιούνται τις θεραπείες που αξιώνουν στην παράγραφο 9 της Έκθεσης Απαίτησης τους, επαναλαμβάνουν όλους τους ισχυρισμούς τους ως αυτοί εκτίθενται στην Έκθεση Υπεράσπισης τους και αιτούνται την απόρριψη της αγωγής με έξοδα εναντίον των Εναγόντων. ΜΑΡΤΥΡΙΑ Για την απόδειξη της υπόθεσης των εναγόντων κατέθεσε μία μάρτυρας η Δ.Παύλου (ΜΕ1). Προς υπεράσπιση των εναγομένων κατέθεσαν δύο μάρτυρες ήτοι η Μ.Κωνσταντίνου και ο Λ.Κωνσταντίνου(ΜΥ1,ΜΥ2). Περαιτέρω κατατέθηκαν συνολικά 12 τεκμήρια και οι γραπτές δηλώσεις των μαρτύρων τεκμήρια Α - Γ. Ως Μάρτυρας Εναγόντων 1 (ΜΕ1) κατέθεσε η Δ.Παύλου η οποία υϊοθέτησε στο δικαστήριο την γραπτή δήλωση της τεκμήριο Α. Σε αυτό αναφέρεται ότι οι ενάγοντες είναι εγγεγραμμένος συνεταιρισμός 2 εταιρειών (τεκμήριο 1) και ασχολείται μεταξύ άλλων με την εισαγωγή και την εγκατάσταση συστημάτων κλιματισμού. Η μάρτυρας είναι στην υπηρεσία των εναγόντων, ως υπεύθυνη λογιστηρίου με καθήκοντα έκδοσης τιμολογίων, τήρησης λογαριασμών και ελέγχου πληρωμής των εργασιών που εκτελούν οι ενάγοντες στους πελάτες τους. Επίσης στο τεκμ.Α αναφέρεται ότι οι ενάγοντες κατόπιν εντολής των εναγομένων στις 6.11.13 εξέδωσαν την προσφορά Τεκμήριο 2 για διάφορες εργασίες τις οποίες προσέφεραν στο κατάστημα των εναγομένων. Το κόστος της προσφοράς αρχικά ανερχόταν στις €16750,00 και οι εναγόμενοι είχαν προβεί σε διαφοροποίηση της εργασίας και το κόστος μειώθηκε στις €14,
- Ακόμη οι εναγόμενοι ζήτησαν περαιτέρω έκπτωση στην προσφορά και οι ενάγοντες αποδέκτηκαν μείωση στις €14,
- Στο τεκμήριο 2 έγιναν χειρόγραφα οι πιο πάνω διαφοροποιήσεις. Η εκτέλεση των εργασιών επιτεύχθηκε περί τον Νοέμβριο μέχρι και τον Δεκέμβριο του 2013 την οποία οι εναγόμενοι έγκριναν και αποδέκτηκαν. Μετά την ολοκλήρωση της εργασίας οι ενάγοντες εξέδωσαν το τιμολόγιο με αρ.1036 ημερ.27.12.13 (τεκμήριο 3) το οποίο και παρέδωσαν στους εναγόμενους το οποίο ουδέποτε αμφισβήτησαν και παρέμεινε οφειλόμενο υπόλοιπο €3000 μέχρι και σήμερα παρά τις οχλήσεις προς αυτούς. Επίσης η ΜΕ1 κατέθεσε στο δικαστήριο τα τεκμήρια 1-
- Κατά την κυρίως εξέταση της ανέφερε ότι οι διαφοροποιήσεις των ποσών χειρόγραφα στην προσφορά τους (τεκμήριο 2) τις έκανε ο μηχανολόγος μηχανικός ο οποίος εκτέλεσε τις εργασίες στο συγκεκριμένο κατάστημα των εναγομένων. Ενώ την περαιτέρω μείωση των €750 την έκανε ο διευθυντής της εταιρείας Κ. Λουκά όταν του ζητήθηκε η έκπτωση και την παραχώρησε. Αντεξεταζόμενη είπε ότι ο μηχανολόγος μηχανικός αφυπηρέτησε από την εταιρεία και η προσφορά κοινοποιήθηκε από αυτόν στους εναγόμενους ίσως προσωπικά ίσως και ηλεκτρονικά. Η τροποποίηση στις εργασίες ζητήθηκε κατά την εκτέλεση της εργασίας. Σε ερώτηση γιατί στις χειρόγραφες αλλαγές επί του τεκμηρίου 2 δεν τοποθετήθηκαν μονογραφές σε αυτό, η μάρτυρας είπε ότι ήταν δύσκολη η επαφή με τους εναγόμενους. Στη θέση ότι οι χειρόγραφες αλλαγές στο τεκμήριο 2 έγιναν μονομερώς, αυτή διαφώνησε και είπε ότι τους είχαν κοινοποιηθεί και έγινε η έκπτωση των €750 η οποία έγινε αποδεκτή από τους εναγόμενους. Περαιτέρω η μάρτυρας είπε ότι το κατάστημα παραδόθηκε σε άριστη κατάσταση. Αυτή δεν έχει γραπτώς την αποδοχή από τους εναγόμενους. Δεν έγινε ένα καθαρό έγγραφο γιατί οι εργασίες προχωρούσαν γρήγορα λόγω των εγκαινίων στο Μall. Επίσης η μάρτυρας δεν αποδέκτηκε ότι ουδέποτε το τεκμήριο 2 κοινοποιήθηκε στους εναγόμενους και ότι ουδέποτε έγινε αποδεκτό από αυτούς, λέγοντας μάλιστα ότι έγιναν και πληρωμές βάσει αυτού. Η θέση της υπεράσπισης ήταν ότι υπήρξε μείωση με προφορική συμφωνία αναφορικά με τις σωλήνες καταιονισμού και το τελικό κόστος μειώθηκε στις €11000,00 και όχι €14000,
- Η μάρτυρας απάντησε ότι με την τροποποίηση των εργασιών μειώθηκε το κόστος από €16750,00 σε €14,750 και όχι €11000,
- Επίσης η θέση της υπεράσπισης ήταν ότι δεν έγινε κοινοποίηση της προσφοράς στους εναγόμενους και αυτοί ενημερώθηκαν για το καθυστερημένο υπόλοιπο στις 22 Ιανουαρίου 2016 με ηλεκτρονικό μήνυμα το οποίο περιέχεται στο τεκμήριο
- Ακόμη η μάρτυρας είπε ότι στην αρχική συμφωνία δεν αναφερόταν ο τρόπος εξόφλησης αλλά δέχτηκαν την σταδιακή εξόφληση οφειλής προφορικά για οικονομική διευκόλυνση των εναγομένων, ως και έγινε. Η ίδια επισκέφτηκε το κατάστημα για να παραδώσει το τιμολόγιο και η εναγόμενη απουσίαζε, ζητήθηκε να υπογραφεί το τιμολόγιο και της αναφέρθηκε ότι θα υπογραφεί από την ίδια την εναγόμενη. Η μάρτυρας αναγνώρισε το τιμολόγιο με αρ.1078 ημερ. 3.7.15 τεκμήριο 7 που αφορά υπηρεσίες που παρείχαν οι ενάγοντες προς τους εναγομένους. Μάλιστα με την έκδοση του τιμολογίου (τεκμ.7) υπενθύμισαν παρά πολλές φορές στους εναγόμενους το οφειλόμενο ποσό των €
- Ως Μάρτυρας Υπερασπίσεως 1 (ΜΥ1) κατέθεσε η Μ. Κωνσταντίνου η οποία υϊοθέτησε στο Δικαστήριο την γραπτή δήλωση της τεκμήριο Β και τα τεκμήρια 8 -
- Στο τεκμήριο Β αναφέρει ότι είναι η διευθύντρια των εναγομένων. Κατά ή περί τον Νοέμβριο του 2013 οι εναγόμενοι ζήτησαν της υπηρεσίες της ενάγουσας για την εκτέλεση μηχανολογικών εγκαταστάσεων στο κατάστημα τους στην Πάφο. Αυτή έλαβε προσφορά και το κόστος ανερχόταν στις €16.750,
- Με κάποιες διαφοροποιήσεις που ζήτησαν το κόστος των εργασιών μειώθηκε στις €14.000,
- Στη συνέχεια υπήρξε άλλη διαφοροποίηση στη συμφωνία τους σχετικά με τις σωληνώσεις καταιονισμού και το κόστος μειώθηκε στις €11000,
- Η εναγόμενη κατέβαλε στην ενάγουσα από τις 15.1.14 μέχρι τις 17.4.14 το ποσό των €11000,
- Στις 22.1.16 η μάρτυρας έλαβε ηλεκτρονικό μήνυμα από αντιπρόσωπο της ενάγουσας ότι οφείλουν καθυστερημένο υπόλοιπο και αυτή ζήτησε αντίγραφα των τιμολογίων. Τελικά η θέση της ήταν ότι κανένα ποσό δεν οφειλόταν στους ενάγοντες πλην του τιμολογίου με αρ. 1078 το οποίο εξόφλησαν. Κατά την κυρίως εξέταση της ανέφερε ότι είναι ιδιοκτήτρια και διευθύντρια της εναγομένης εταιρείας. Αντεξεταζόμενη ανέφερε ότι την προσφορά - τεκμήριο 2 την ξαναείδε, που στάληκε από τους ενάγοντες προς τους εναγόμενους, και την συζήτησαν επιτόπου στο κατάστημα. Αρχικά το ποσό της προσφοράς ήταν €16.750 αλλά θεώρησαν ψηλό το κόστος και ζήτησαν κάποιες διαφοροποιήσεις για να μειωθεί το ποσό, οι οποίες και έγιναν. Τελικά το ποσό έφτασε τις €14.
- Σε ερώτηση ποιές εργασίες δεν εκτελέστηκαν, αυτή είπε ότι δεν μπορεί να ξέρει, αλλά υποστήριξε ότι οι μειώσεις που έγιναν δεν αφορούσαν μόνο τον κλιματισμό αλλά και κάποιες άλλες εργασίες. Ειδικότερα ανέφερε ότι δεν θα γίνονταν κάποιες σωληνώσεις καταιονισμού μεταξύ των δύο ταβανιών και έτσι θα είχαν περισσότερη μείωση των €3000, ως και έγινε. Επίσης είπε ότι μέχρι το 2016 δεν τους ενόχλησαν για οποιοδήποτε οφειλόμενο ποσό. Δεν θυμόταν το όνομά του ατόμου με το οποίο συμφώνησε την τελική τιμή των εργασιών. Ακόμη ρωτήθηκε για το τεκμήριο 12 - μήνυμα με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο το οποίο απέστειλε στην ενάγουσα και σε αυτό αναφερόταν η ίδια ότι το τελικό κόστος θα ήτανε μεταξύ €11.000 και €12.
- Ανέφερε στο Δικαστήριο ότι όταν βρήκε κάποιες σημειώσεις τους, είχε θυμηθεί ότι κατέληξαν στις €11.000 και όχι στις €12.
- Αναγνώρισε επίσης το τεκμήριο 3 το οποίο αποτελεί τιμολόγιο από τους ενάγοντες προς την εταιρεία τους ποσού €14000,
- Στη θέση του κου Πόλεως ότι αυτό παραδόθηκε στο κατάστημα στην Πάφο αυτή επανέλαβε ότι το τεκμήριο 3 δεν το είχε λάβει τουλάχιστον η ίδια. Τελειώνοντας την μαρτυρία της ανέφερε ότι αν ήταν συμφωνημένο το ποσό των €14.000 θα πληρωνόταν, ως πλήρωσαν και τις €11.
- Ως Μάρτυρας Υπερασπίσεως 2 (ΜΥ2) κατέθεσε και ο Λ.Κωνσταντίνου αδελφός της ΜΥ1, ο οποίος υϊοθέτησε στο Δικαστήριο την κατάθεση του (τεκμήριο Γ) στην οποία αναφέρει ότι είναι υπεύθυνος της αποθήκης στο κατάστημα των εναγομένων από τον Ιανουάριο του
- Κατά ή περί τον Νοέμβριο του 2013 η εναγόμενη ζήτησε τις υπηρεσίες της ενάγουσας για την εκτέλεση μηχανολογικών εγκαταστάσεων στο κατάστημα. Η εναγόμενη έλαβε την προσφορά της ενάγουσας και το κόστος των εργασιών ανερχόταν στις €16750,
- Συμφώνησαν για κάποιες διαφοροποιήσεις στην αποθήκη του καταστήματος για μείωση του κόστους σε €14000,
- Επίσης σε επόμενη συνάντηση τους συμφώνησαν για αλλαγές στις σωληνώσεις καταιονισμού στα ταβάνια με αποτέλεσμα το κόστος να μειωθεί περαιτέρω στις €11.
- Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι την προσφορά τεκμήριο 2 δεν την αναγνωρίζει. Ανέφερε ότι γνωρίζει ότι η προσφορά ήταν €16.750 και το γνώριζε προφορικά. Είπε ότι όταν γινόταν η συμφωνία ήταν παρών εκεί στο κατάστημα μαζί με τον ηλεκτρολόγο, και άλλα πρόσωπα και υπήρχε βιασύνη στο να ανοίξει το κατάστημα. Σε ερώτηση πως γνώριζε την αξία του συστήματος κλιματισμού που αφαιρέθηκε είπε ότι ήταν γύρω στις 3.000 - 3.500 ευρώ απ΄ότι θυμάται. Στην υποβολή ότι το τελικό κόστος ήταν €14.750 απάντησε ήταν €14.
- Ακόμη στην ερώτηση πόσα λεφτά πλήρωσε η εναγόμενη στην ενάγουσα απάντησε ότι είναι €11.
- Το τεκμήριο 3 δεν το αναγνώρισε, δεν το είχε δει ποτέ του γιατί δεν ασχολήθηκε με τα οικονομικά. ΕΚΔΟΧΗ ΥΠΕΡΑΣΠΙΣΗΣ Η θέση της υπεράσπισης ως διαφάνηκε κατά την αντεξέταση της ΜΕ1 ήταν εάν η κατ΄ισχυρισμό προσφορά των εναγόντων τεκμ.2 κοινοποιήθηκε και κατά πόσο έγινε αποδεκτή από τους εναγόμενους και γιατί δεν τέθηκαν μονογραφές σε αυτήν από τους τελευταίους εάν όντως είχε γίνει αποδεκτή. Ότι με προφορική συμφωνία μεταξύ των 2 πλευρών έγινε περαιτέρω μείωση του ψηλού κόστους, λόγω των τροποποιήσεων στις σωληνώσεις καταιονισμού με αποτέλεσμα να μειωθεί στις 11.
- ΤΟ ΒΑΡΟΣ ΤΗΣ ΑΠΟΔΕΙΞΗΣ Σύμφωνα με πάγια νομολογία, ο ενάγων σε μία αγωγή έχει το γενικό βάρος να αποδείξει στο μέτρο του ισοζυγίου των πιθανοτήτων ότι η δική του εκδοχή γεγονότων είναι πιο πιθανή παρά να μην είναι. Η αρχή αυτή έχει επαναληφθεί στην απόφαση Χρυσάνθη Χρύσανθου και Σταύρος Φραντζή ν Αντρέα Φραντζή
(2010)1Β Α.Α.Δ.1295. Όπως διευκρινίσθηκε στην υπόθεση Μαρσέλ κ.α. ν. Λαϊκή Τράπεζα Λτδ
(2001)1(B) Α.Α.Δ 1858: «Το κριτήριο είναι κατά πόσο ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης ικανοποίησε το Δικαστήριο, με επαρκή αποδεικτικά στοιχεία, ότι η θέση του ή η εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά όχι (is more probable than not).». Το νομικό ή γενικό βάρος δεν πρέπει όμως να συγχέεται με το αποδεικτικό βάρος απόδειξης. Το πρώτο είναι πάντοτε στους ώμους του Ενάγοντος και δεν μεταφέρεται. Το ειδικό βάρος απόδειξης υποδηλώνει το βάρος που έχει ένας διάδικος να παρουσιάσει ικανοποιητική μαρτυρία για την υποστήριξη ενός επίδικου θέματος ή ενός θέματος που είναι σχετικό, έτσι ώστε το δικαστήριο να καλέσει την άλλη πλευρά να απαντήσει. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ Σκοπός της αξιολόγησης της μαρτυρίας είναι να μπορέσει το Δικαστήριο να προβεί σε διαπιστώσεις αναφορικά με τα πραγματικά γεγονότα και, στη βάση των δικών του ευρημάτων ως προς τα γεγονότα, να εξετάσει στη συνέχεια κατά πόσον ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης, το έχει αποσείσει στον βαθμό που απαιτείται. Ωστόσο, η αξιοπιστία εκτιμάται αυτοτελώς και ανεξαρτήτως επιπέδου απόδειξης (Barry Wynne v. David Costakis Mavronicola κ.α.
(2009)1(β) Α.Α.Δ. 1138, Αθανασίου κ.α. ν Κουνούνη
(1997)1 Α.Α.Δ. 614).). Η μαρτυρία εξετάζεται από τo Δικαστήριο συνολικά και όχι αποσπασματικά (Βλ. μεταξύ άλλων απόφαση της Μιχαηλίδου, Δ., ημερ. 8.4.2014, στην Πολιτική ΄Εφεση Αρ. 273/2010, Βαρβάρα (Ρίτσα) Mason ν. Αντώνη Αντωνίου κ.α). Για το θέμα της αξιοπιστίας της μαρτυρίας απολύτως σχετική είναι η εκτεταμένη ανάπτυξη του θέματος στο βιβλίο των Σάντη - Ηλιάδη, Δίκαιο της Απόδειξης, Hippasus, 2014, Κεφάλαιο 3, IB. Η θετική εντύπωση που αφήνει στο Δικαστήριο ο μάρτυς που καταθέτει αποτελεί σε γενικές γραμμές στοιχείο εξαιρετικής σπουδαιότητας για την κρίση της αξιοπιστίας του. Η αξιοπιστία αποτελεί έννοια πολυσήμαντη. Η εμφάνιση και συμπεριφορά του μάρτυρα ενόσω καταθέτει, η μνήμη του, οι αντιδράσεις του (κατά πόσο δηλαδή είναι φυσικές ή αφύσικες), ο τρόπος που απαντά, η νευρικότητα ή η επιφυλακτικότητα του και η ιδιοσυγκρασία που εκδηλώνει, είναι μεταξύ των στοιχείων που λαμβάνονται υπόψη κατά την αξιολόγηση (Κεντρική Ασφαλιστική Εταιρεία Λτδ ν Ηροδότου, Π.Ε. 332/09, ημερ. 10.6.13, Re N-BCM
(2002)EWCA Civ.1052, C & A Pelekanos Associates Limited ν Πελεκάνου
(1999)1(B) ΑΑΔ 1273, Γεώργιος & Σπύρος Τσαππή Λτδ v. Πολυβίου
(2009)1 Α.Α.Δ. 339). Αποτιμάται η συνολική παρουσία καθενός μάρτυρα στη βάση των εγγενών της μαρτυρίας του χαρακτηριστικών (πηγή γνώσεως, ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος και προκατάληψη) - Phipson on Evidence, 14th edition, σελίδα 251). Το περιεχόμενο της μαρτυρίας του μάρτυρα υποβάλλεται στη βάσανο της λογικής με γνώμονα και την ανθρώπινη εμπειρία ως προς την αναμενόμενη φυσιολογική εξέλιξη των πραγμάτων της ζωής. Προτού χρησιμοποιηθεί η μαρτυρία που έχει προσφερθεί στο Δικαστήριο αυτή πρέπει να αξιολογηθεί ώστε να μπορέσει το Δικαστήριο να προβεί σε διαπιστώσεις πάνω σε όλα τα αμφισβητούμενα γεγονότα (βλ. Κώστας Ιωάννου ν. Όλγας Παλάζη
(2004)1 Α.Α.Δ. 576). Η αποτίμηση της μαρτυρίας του κάθε μάρτυρα δεν πρέπει να συγχέεται με το βάρος απόδειξης που φέρει ο κάθε διάδικος. (Barry Wynne v. David Costakis Mavronicola κ.α.
(2009)1(β) Α.Α.Δ. 1138, KEO Plc v. Χριστάκης Χριστοφή, Πολιτική Έφεση αρ. 138/2010 ημερ. 22/5/2015). Τέλος, σημειώνω ότι αποτελεί βασικό κανόνα ότι μια υπόθεση πρέπει να εκδικάζεται στα αυστηρά πλαίσια των δικογράφων (Cheeseline Ltd v Ανθούλης Θωμά & Υιοί Λτδ, ECLI:CY:AD:2014:A319, Πολιτική Έφεση 45/2009, ημερομηνίας 14.5.2014). Όπως, περαιτέρω, λέχθηκε στην υπόθεση Χριστοδούλου ν. Χρ. Μαρνέρος και Σία Λτδ
(1997)1 Α.Α.Δ. 718 στη σελ. 721 λέχθηκε ότι: «Τα δικόγραφα είναι ουσιώδη στον καθορισμό των επιδίκων θεμάτων και στον καθορισμό της βάσης επί της οποίας θα προχωρήσει η ακρόαση της υπόθεσης. Η σημασία τους τονίστηκε στην υπόθεση Christakis Loucaides v. C. D. Hay and Sons Ltd
(1971)1 C.LR. 134. Τα δικόγραφα δεν έχουν σκοπό μόνο τη διαφύλαξη της κανονικής διαδικασίας. Σκοπό έχουν να μην καταλαμβάνονται εξ απρόοπτου οι διάδικοι στους οποίους θα πρέπει να παρέχεται η δέουσα ευκαιρία να ετοιμάσουν την υπόθεση τους για ακρόαση. Εκτός αν τα επίδικα θέματα καθοριστούν δεόντως η ακρόαση παραμένει χωρίς οριοθέτηση και οι σκοποί της δικαιοσύνης μπορεί να παρακωλυθούν λόγω της αβεβαιότητας (G.I.P. Constructions Ltd v. Panayiota Neophvtou and Οthers
(1983)1 C.LR. 669, 680). Για τον ίδιο λόγο η αξιολόγηση της μαρτυρίας γίνεται υπό το πρίσμα και της συνοχής της εν σχέση προς τη δικογραφηθείσα εκδοχή της κάθε πλευράς. Όπως λέχθηκε στην Χρίστου ν. Ηροδότου κ.α.
(2008)1 Α.Α.Δ. 676: «Δεν διαπιστώνεται όμως καμία ουσιώδης παρέκκλιση μεταξύ δικογραφίας και μαρτυρίας, που είναι βέβαια επιτρεπτό από το Δικαστήριο να εντοπίζεται ως στοιχείο για την τυχόν αξιοπιστία του διαδίκου (δέστε Σοφοκλέους ν. Τσεσμέλογλου
(2006)1 Α.Α.Δ. 1153, 1158-59, H σημαντικότητα της αντεξέτασης έγκειται στην νομική αρχή που καθορίζει ότι όπου ένας μάρτυρας δεν αντεξετάζεται σε ουσιώδες τμήμα της μαρτυρίας του, παρέχεται διακριτική ευχέρεια στο Δικαστήριο να θεωρήσει την παράλειψη αυτή ως αποδοχή των ισχυρισμών του στο σημείο που δεν αντεξετάστηκε (βλ. Philippou General Bonded Warehouse Ltd v. Νικολαϊδη
(2006)1Β 1057). Είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω τους μάρτυρες να δίνουν δια ζώσης τη μαρτυρία τους στο εδώλιο του μάρτυρα και να αξιολογήσω την συνολική εμφάνιση και συμπεριφορά τους. Αποτίμησα τη συνολική τους παρουσία στη βάση των εγγενών χαρακτηριστικών της μαρτυρίας τους όπως η πηγή της γνώσης τους, η ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος, τυχόν προκατάληψη, ανιδιοτέλεια και η αληθοφάνεια (βλ. Phipson on Evidence, 14th edition, σελίδα 251). Το Δικαστήριο έχει την ευχέρεια είτε να αποδεχθεί στο σύνολο την μαρτυρία ενός μάρτυρα ο οποίος κρίθηκε αξιόπιστος είτε να επιλέξει το μέρος της μαρτυρίας του, το οποίο κρίνει ότι εκφράζει την αλήθεια και ταυτόχρονα να απορρίψει άλλο μέρος το οποίο θεωρεί ως λανθασμένο είτε λόγω ανεπίγνωστα ανεπαρκούς παρατήρησης, είτε λόγω αδυναμίας μνήμης (βλ. Shahin Mohamed v. Δημοκρατίας
(2010)2 Α.Α.Δ. 266). Κατά την αξιολόγηση της αξιοπιστίας του κάθε μάρτυρα έλαβα επίσης υπόψη μου ότι είναι ανάγκη μια μαρτυρία να τίθεται στη βάσανο της αξιολόγησης από απόψεως περιεχομένου και να μην γίνεται αποδεκτή ή να απορρίπτεται με μόνο την εξωτερική εντύπωση που προκαλεί ο μάρτυρας στο Δικαστήριο. (βλ. Γεώργιος & Σπύρος Τσαππή Λτδ v. Πολυβίου
(2009)1 Α.Α.Δ. 339). Έχοντας όλα τα πιο πάνω υπόψη μου, προχωρώ να εξετάσω την μαρτυρία που δόθηκε στο Δικαστήριο. ΜΕ1 Πρωτίστως θα εξετάσω την θέση της ΜΕ1 ότι οι εναγόμενοι γνώριζαν για την προσφορά (τεκμ.2) επειδή τους κοινοποιήθηκε, αφού εμφαίνονται πληρωμές από αυτήν στο τεκμήριο 4 και ότι αυτοί την αποδέκτηκαν. Υποστήριξε ότι δεν έγινε ένα καθαρό έγγραφο αλλά εμφαίνονται σε αυτό οι χειρόγραφες αλλαγές των ποσών που έκανε ο μηχανολόγος μηχανικός, γιατί οι εργασίες προχωρούσαν γρήγορα λόγω των εγκαινίων στο Μall. Η υπεράσπιση υπέβαλε στην ΜΕ1 ότι οι χειρόγραφες αλλαγές στο έγγραφο της προσφοράς τεκμ.2 έγιναν αυθαίρετα και μονομερώς από την ενάγουσα και ότι δεν της κοινοποιήθηκε της εναγόμενης. Η μάρτυρας δεν αποδέκτηκε την θέση για την μη κοινοποίηση, αλλά είπε ότι αυτή κοινοποιήθηκε από τον Μηχανολόγο Μηχανικό στους εναγόμενους ίσως προσωπικά ίσως και ηλεκτρονικά. Από αυτή της την απάντηση συνάγεται ότι αυτή δεν γνώριζε και δεν ήταν σίγουρη εφόσον δεν είχε εμπλοκή σε αυτό. Ούτε και παρουσίασε και οποιοδήποτε στοιχείο περί τούτου. Σε ερώτηση εάν έχει γραπτώς την αποδοχή της από τους εναγόμενους απάντησε αρνητικά και ότι στο κατάστημα λειτουργούν τα συστήματα και μπορεί να γίνει έλεγχος. Έχω διαπιστώσει ότι οι θέσεις της υπεράσπισης ήταν ασαφείς αλλά και αντιφατικές γιατί ενώ κατά την ακροαματική διαδικασία αμφισβητούσε την κοινοποίηση της προσφοράς από τους ενάγοντες στους εναγόμενους, την αποδοχή της αλλά και την γνώση τους για το περιεχόμενο της παράλληλα τόσο η ΜΥ1 όσο και ο ΜΥ2 αναφέρουν για την προσφορά των εναγόντων με μόνη διαφορά στις θέσεις τους ότι υπήρξε μείωσης του τελικού ποσού. Επίσης η αναφορά για την προσφορά γίνεται και στην Ε/Υ( παράγραφος 4α). Συνεπώς θεωρώ ότι οι πιο πάνω θέσεις της υπεράσπισης δεν έχουν έρεισμα αντίθετα οι εναγόμενοι γνώριζαν για την προσφορά τεκμήριο
- Το αμφισβητούμενο είναι η διαφορά του τελικού ποσού που ισχυρίζονται οι εναγόμενοι ότι επήλθε μετά από την συμφωνηθείσα μείωση των εργασιών στο κατάστημα. Βέβαια η ΜΕ1 δεν παρουσίασε οποιαδήποτε θετική μαρτυρία ή στοιχείο που να υποστηρίζει αυτή της την θέση. Η ίδια δεν ήταν παρούσα σε όλο αυτό το σκηνικό. Αναφορικά δε με την θέση της για το ότι δεν ετοιμάστηκε ένα καθαρό έγγραφο με τις τροποποιηθείσες μειώσεις των ποσών δεν αποδέχομαι την δικαιολογία ότι έπρεπε να προχωρήσουν γρήγορα οι εργασίες. Να υπενθυμίσω ότι το τεκμήριο 2 φέρει μόνο υπογραφή του Μηχανολόγου Μηχανικού. Αυτή αντεξεταζόμενη γιατί στις χειρόγραφες αλλαγές επί του τεκμηρίου 2 δεν τοποθετήθηκαν μονογραφές σε αυτό, η μάρτυρας είπε ότι ήταν δύσκολη η επαφή με τους εναγόμενους, θέση η οποία δεν ικανοποιεί καθότι η ίδια είπε ότι ο μηχανολόγος μηχανικός που συνέταξε το τεκμήριο 2 εκτελούσε τις εργασίες στο κατάστημα των εναγομένων και συνεπώς θεωρώ ότι θα μπορούσε αυτός να τους παραδώσει εκεί το τροποποιημένο έγγραφο και να το υπογράψουν. Σε ερώτηση της κας Κομεσίδου προς την ΜΕ1 ότι οι αλλαγές έγιναν στις 6.11.13 αυτή απάντησε ότι δεν το γνωρίζει. Η ΜΕ1 αντεξεταζόμενη είπε ότι επικοινώνησε πολλές φορές με την εναγόμενη η οποία απουσίαζε και άφησε αρκετά μηνύματα για το οφειλόμενο ποσό των €3000 χωρίς όμως ανταπόκριση. Ακόμη πήγε στο κατάστημα στην Πάφο και η εναγόμενη δεν ήταν εκεί. Η μάρτυρας όμως δεν ήταν σαφής και επακριβής ήτοι δεν καθόρισε πότε τηλεφώνησε, πότε πήγε, ποιάν εναγόμενη εννοούσε, με ποιάν μίλησε και σε ποιάν παρέδωσε το τιμολόγιο το οποίο οι εναγόμενοι όφειλαν να πληρώσουν. Σε ερώτηση της υπεράσπισης ότι για πρώτη φορά ενημέρωσαν τους εναγόμενους για το καθυστερημένο υπόλοιπο στις 22.1.16 αυτή είπε «αν υπάρχει το τεκμήριο θα πρέπει να έχει γίνει». Δηλαδή αυτή έδωσε μία ασαφή απάντηση. Ουσιαστικά οι ενάγοντες δεν παρουσίασαν καμία μαρτυρία για οποιεσδήποτε οχλήσεις των εναγομένων πριν το 2016 (τεκμ. 5). Για τις οχλήσεις το 2016 και όχι τα προηγούμενα έτη είναι σχετικά τα τεκμήρια 9 και
- Σε κάθε περίπτωση η ΜΕ1 δεν τοποθέτησε τον εαυτό της πουθενά κατά τις συζητήσεις σχετικά με τις ακριβείς εργασίες που θα γίνονταν από τους ενάγοντες στο κατάστημα των εναγομένων, τί μειώσεις έγιναν επακριβώς και πότε σε συσχέτιση με τις εκτελεσθείσες εργασίες και υπηρεσίες που παρείχαν στους εναγόμενους. Μάλιστα αντεξεταζόμενη είπε ότι αυτά ήταν τεχνικά θέματα, δεν γνωρίζει από μηχανολογία και αυτά απασχόλησαν τον μηχανολόγο μηχανικό και τον διευθυντή των εναγόντων, οι οποίοι δεν προσήλθαν για να καταθέσουν ως μάρτυρες και συνεπώς το Δικαστήριο δεν είχε τη δυνατότητα να κρίνει το αξιόπιστο ή όχι των όσων τους αποδόθηκαν σχετικά (βλ. Κολάνη ν. Ταμπούρα
(2010)1Β Α.Α.Δ 1108). Επίσης δεν αποδέχομαι την θέση της ΜΕ1 ότι ενώ οφειλόταν το χρηματικό ποσό των €3000 από τους εναγόμενους στους ενάγοντες αντ΄ αυτού τον Ιούλιο του 2015 οι τελευταίοι προέβηκαν σε γενικό έλεγχο και σε συντήρηση των συστημάτων κλιματισμού στο κατάστημα και εξέδωσαν το τιμολόγιο με αρ.1078 το οποίο οι εναγόμενοι αποδέκτηκαν και εξόφλησαν. Καταλήγω ότι εάν όντως εξακολουθούσε να υπάρχει οφειλόμενο το ποσό των €3000 (για τις εργασίες του 2013), από τον Απρίλιο του 2014 που έγινε η τελευταία πληρωμή από τους εναγόμενους μέχρι τον Ιούλιο 2015 (τεκμ.7) οι ενάγοντες δεν θα εκτελούσαν την πιο πάνω συντήρηση εκεί. Συνακόλουθα η μαρτυρία της ΜΕ1 με τις πιο πάνω ελλείψεις και κενά ενόψει και της ιδιότητας της στην εταιρεία των εναγόντων δεν με ικανοποίησε αναφορικά με το επίδικο θέμα της οφειλής των €3000 εκ μέρους των εναγομένων. Τα λοιπά γεγονότα που σχετίζονται με την συμφωνία των 2 και τα οποία δεν αμφισβητήθηκαν από την υπεράσπιση καθίστανται ευρήματα του δικαστηρίου και θα αναφερθούν πιο κάτω. ΜΥ1 Διαπιστώνω ανακολουθία στις θέσεις της γιατί στην Ε/Υ γίνεται αναφορά ότι το συνολικό κόστος εκτέλεσης των εργασιών της προσφοράς των εναγόντων ανερχόταν στις €14000,
- Δεν γίνεται καμία αναφορά του αρχικού ποσού των €16750,00 το οποίο αναφέρεται στην Ε/Α και στο τεκμήριο
- Στην γραπτή δήλωση της ΜΥ1 τεκμ.Β η οποία έγινε πρόσφατα και μετά την Ε/Υ γίνεται αναφορά και του ποσού των €16750,00 το οποίο μειώθηκε στις €14000,00 και μετά στις €11000,
- Δημιουργείται το ερώτημα ότι εάν όντως μειώθηκε το ποσό μέχρι και τις €11000,00 τότε γιατί αυτή η θέση δεν αναφέρθηκε στην Ε/Υ τους. Επίσης στην παράγραφο 13 του τεκμ. Β η ΜΥ1 αναφέρει ότι η εναγόμενη εξόφλησε το συνολικό ποσό των €11000,00 τελικό ποσό που συμφωνήθηκε για τις τροποποιημένες υπηρεσίες που έλαβε από την ενάγουσα και κανένα ποσό δεν οφείλει. Αυτή η θέση έρχεται σε αντίθεση με την θέση της ιδίας στο τεκμήριο 12 όπου η ίδια απαντά στους συνηγόρους των εναγόντων ισχυριζόμενη ότι μιλούσαν για €11000,00 - €12000,
- Ακόμη και στην τελική αγόρευση της υπεράσπισης γίνεται αντιφατική αναφορά της προσφοράς των εναγόντων στις €14000,00 σε αντίθεση με την γραπτή δήλωση της ΜΥ1 για €16750,
- Συνακόλουθα η ίδια δεν με έπεισε για το τελικό κόστος των εργασιών. (Για τη σημασία της δικογράφησης ισχυρισμών και το πως αυτό επηρεάζει την υπόθεση του κάθε διαδίκου παραπέμπω στην Courtis and others v. Iasonides
(1970)1 CLR 180, Παπαγεωργίου ν. Κλάππα
(1991)1 ΑΑΔ 24 και Ayia Napa Nisi Development Ltd v. Παπαμιχαήλ
(1992)1 ΑΑΔ 549). Η μάρτυρας ουσιαστικά αποδέκτηκε την συνεργασία της με τους ενάγοντες και την παροχή των υπηρεσιών τους στο κατάστημα των εναγομένων στην Πάφο. Η ουσιαστική διαφορά τους ήταν ότι το αρχικό ποσό που συμφωνήθηκε ήταν €16750,00 και είχε μειωθεί γιατί τροποποιήθηκαν οι εκτελεσθείσες εργασίες στα ταβάνια αναφορικά με τις σωλήνες καταιονισμού. Από την μαρτυρία της αποδέχομαι μόνο την θέση της ότι οι ενάγοντες με τους εναγόμενους συνήψαν συμφωνία τον Νοέμβριο του 2013 για την εκτέλεση μηχανολογικών εγκαταστάσεων στο κατάστημα τους για το οποίο τους κατέβαλαν το ποσό των €11,
- Επίσης ότι είχαν συζητήσει την αρχική προσφορά με τους ενάγοντες και λόγω μείωσης των εργασιών μειώθηκε το αρχικό κόστος. Οι ενάγοντες τους έδωσαν χρονική παράταση 3 - 4 μηνών πληρωμής των οφειλομένων. ΜΥ2 Ο μάρτυρας ο οποίος ήταν αδελφός της ΜΥ1 δεν έχει ικανοποιήσει το δικαστήριο για την αλήθεια των λεγομένων του. Ήταν εμφανές από τη μαρτυρία του ότι προσήλθε στο Δικαστήριο για να βοηθήσει τους εναγόμενους στην υπόθεση τους και προσπάθησε ανεπιτυχώς να προσαρμόσει τη μαρτυρία του με αυτή της ΜΥ1 για να ενισχύσει την τελευταία. Ως εκ των άνω κρίνω ότι η μαρτυρία του ήταν ασαφής, μη συγκεκριμένη και δεν παρουσίασε οποιαδήποτε στοιχεία που να πείσουν το δικαστήριο ότι γνώριζε επακριβώς την συμφωνία που συνομολογήθηκε μεταξύ των 2 πλευρών αλλά και ειδικότερα στο τελικό ποσό που κατέληξαν με βάση τις μειώσεις των εργασιών. Ενδεικτικά προβαίνω σε κάποιες αναφορές από την μαρτυρία του. Ερ. Πώς γνωρίζεις ότι η προσφορά ήταν €16750,00; Απ. Προφορικά. Ερ. Σύμφωνα με το τεκμήριο Γ΄ ποιά η αξία των συστημάτων κλιματισμού που αφαιρέθηκε; Απ. Γύρω στις 3,000 - 3,500 νομίζω, που ήταν αχρείαστο να μπει. Υπ. Το τελικό κόστος ήταν 14,
- Απ. 14,
- Ερ. Η διευθύντρια ζήτησε και έλαβε 750 ευρώ. Απ. Δεν το γνωρίζω αυτό. Ερ. Πόσα ποσά πλήρωσε η εναγομένη στην ενάγουσα; Απ. Απ΄ότι γνωρίζω 11,
- Ερ. Το τεκμήριο 3 το αναγνωρίζετε; Απ. Δεν το είδα ποτέ, δεν το αναγνωρίζω, δεν ασχολούμαι με τα οικονομικά. Από τα πιο πάνω συνάγεται ότι ο μάρτυρας είχε επιλεκτική μνήμη. Γιατί αφενός μεν ενώ δεν είχε άμεση εμπλοκή με τα ποσά που συμφωνήθηκαν αυτός προσπάθησε να πείσει ότι γνώριζε και αφετέρου ότι θα μπορούσε να θυμάται και το αρχικό συμφωνηθέν και το τελικό ποσό. Διερωτώμαι όμως πώς είναι δυνατόν χωρίς αυτός να παρουσιάσει οποιοδήποτε δικαιολογητικό να θυμάται όλα αυτά μετά από 9 ½ χρόνια. Συνεπώς πλην των σημείων που αναφέρονται πιο πάνω ότι είναι αποδεκτά από το δικαστήριο διά της μαρτυρίας της ΜΥ1, η μαρτυρία του δεν γίνεται αποδεκτή. Με το πέρας της μαρτυρίας και του ΜΥ2 για τους Εναγόμενους οι ευπαίδευτοι συνήγοροι εφοδίασαν το Δικαστήριο με τις Τελικές Γραπτές τους Αγορεύσεις. Έχω μελετήσει με μέγιστη προσοχή το περιεχόμενό των όσων τέθηκαν ενώπιον μου, πλην όμως δεν κρίνω σκόπιμο να κάνω ειδικότερη αναφορά, εκτός αν κριθεί απαραίτητο. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Σύμφωνα με το άρθρο 10
(1)του περί Συμβάσεων Νόμου, Κεφ.149: «10.-
(1)Συμβάσεις είναι όλες οι συμφωνίες οι οποίες καταρτίζονται με την ελεύθερη συναίνεση μερών ικανών προς το συμβάλλεσθαι, για νόμιμη αντιπαροχή και νόμιμο σκοπό, οι οποίες δεν χαρακτηρίζονται ρητά από το Νόμο αυτό ως άκυρες τηρουμένων των διατάξεων του Νόμου αυτού, οι συμβάσεις δύνανται να καταρτίζονται γραπτά, ή προφορικά, ή μερικώς γραπτά και μερικώς προφορικά, ή δύνανται να συνάγονται από τη συμπεριφορά των μερών.» Επομένως μία σύμβαση μπορεί να καταρτισθεί και προφορικά. Σύμφωνα δε με τη νομολογία απαραίτητες προϋποθέσεις για τη δημιουργία νομικά δεσμευτικής σύμβασης είναι αφενός η πρόθεση δημιουργίας έννομης σχέσης και αφετέρου η ύπαρξη αντιπαροχής (C. MALATHOURAS & SONS LTD v. ΛΑΪΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΛΤΔ
(2004)1Β Α.Α.Δ 1233). Στο σημείο αυτό πρέπει να σημειώσω ότι η κατάρτιση τιμολογίων, η γνησιότητα και η αλήθεια των οποίων αμφισβητείται, δεν δημιουργεί αμάχητο τεκμήριο ύπαρξης συμβατικής σχέσης μεταξύ των διαδίκων και ούτε δημιουργεί αμάχητο τεκμήριο ύπαρξης χρηματικής οφειλής. Οι καταστάσεις λογαριασμού και τα τιμολόγια δεν έχουν αυτοδύναμη αποδεικτική αξία. Αποτελούν σημειώσεις, η αξιοπιστία των οποίων συναρτάται με τη γνώση και την αξιοπιστία του προσώπου το οποίο τα καταρτίζει (βλ.Θεοδώρου ν. Χριστάκης Χ¨Αντωνίου Ξυλουργικές Εργασίες Λτδ
(2003)1 (Γ) Α.Α.Δ. 1492.) Τα τιμολόγια συνεκτιμούνται στο σύνολο της μαρτυρίας (βλ. Palatino Developments Limited v. Telectronics Communication Limited
(2002)1(B) A.A.Δ.962). Επισημαίνεται επίσης, ότι το κατά πόσο έχει συναφθεί σύμβαση σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση, αποτελεί θέμα που κρίνεται με βάση τα δεδομένα κάθε ξεχωριστής περίπτωσης και τις αρχές που η νομολογία έχει αναγνωρίσει διαχρονικά (βλ. σύγγραμμα Chitty on Contracts, General Principles, 24η έκδοση, παραγρ.41, σελ. 21). ΕΥΡΗΜΑΤΑ Λαμβάνοντας λοιπόν υπόψην μου τη μαρτυρία την οποία έχω κάνει δεκτή σε συνδυασμό με τα τεκμήρια που τέθηκαν ενώπιον μου καταλήγω στα ακόλουθα: Αποδέχομαι την αναντίλεκτη θέση ότι οι ενάγοντες αποτελούν συνεταιρισμό και είναι νομότυπα εγγεγραμμένος στον Έφορο Εταιρειών (τεκμ.1). Οι εναγόμενοι αποτελούν ιδιωτική εταιρεία εγγεγραμμένη στον Έφορο Εταιρειών με διευθύντρια και γραμματέα την Μ.Κωνσταντίνου ΜΥ1 (τεκμ. 8). Σύμφωνα με τα δικόγραφα, όσο και με βάση την μαρτυρία που το Δικαστήριο έχει ενώπιον του για την ύπαρξη ή μη συμφωνίας μεταξύ των διαδίκων διαπιστώνω ότι οι Ενάγοντες απέδειξαν την συνεργασία που είχαν με τους εναγόμενους και τους παρείχαν τις υπηρεσίες τους το 2013, στο κατάστημα των τελευταίων με την ονομασία M ( ) στο MALL της Πάφου το οποίο άλλωστε είναι παραδεκτό από αυτούς. Ακόμη την παραδοχή της Μ.Υ1 ότι κατέβαλαν στους ενάγοντες τις €11.000 (τεκμ.4). Το τεκμήριο 2 αφορά το κόστος για τις μηχανολογικές εγκαταστάσεις στο εν λόγω κατάστημα των εναγομένων το οποίο συντάχθηκε και υπογράφηκε από τον μηχανολόγο μηχανικό της εταιρείας των εναγόντων. Υπάρχουν χειρόγραφες σημειώσεις σε αυτό που αφορούσαν μειώσεις των αρχικών ποσών. Αυτό στο οποίο θα επικεντρωθώ είναι εάν αποδεικνύεται από το σύνολο της μαρτυρίας το δικαίωμα των Εναγόντων να λάβουν το ποσό των €3000 που αξιώνουν ως οφειλόμενο αντάλλαγμα για την παροχή των εργασιών και των υπηρεσιών τους προς τους εναγόμενους στη βάση της προσφοράς τεκμήριο 2 και του τιμολογίου (τεκμήριο 3) και ότι αυτό δεν εξοφλήθηκε από τους τελευταίους στα πλαίσια της μεταξύ τους συμφωνίας. Ούτε η ΜΕ1 αλλά ούτε και η διευθύντρια της εναγόμενης απάντησε επακριβώς για τις αλλαγές που έγιναν λέγοντας ότι ήταν μηχανολογικά ή τεχνικά θέματα τα οποία δεν γνωρίζουν. Ούτε βέβαια και προσήλθαν στο δικαστήριο άλλα άτομα που ήταν παρόντα στο κατάστημα πλην του ΜΥ2 στο οποίο έγιναν αυτές οι αλλαγές και ήταν γνώστες για το τί έγινε. Ο μηχανολόγος μηχανικός Α.Πάρπας είναι το πρόσωπο που η ΜΕ1 είπε ότι προέβηκε στις διαφοροποιήσεις των ποσών στο τεκμήριο
- Αυτός ήταν ο άμεσα εμπλεκόμενος για τις εκτελεσθείσες εργασίες δεν παρουσιάστηκε όμως ως μάρτυρας στο δικαστήριο για να εξηγήσει τι επακριβώς έγινε αλλά ούτε και δόθηκε ικανοποιητική δικαιολογία εκ μέρους των εναγόντων περί τούτου. Ούτε και ο Κ.Λουκά διευθυντής των εναγόντων παρουσιάστηκε ο οποίος έκανε την περαιτέρω μείωση των ποσών στο τεκμήριο 2, ως διατείνεται η ΜΕ
- Η απλή κατάθεση ως τεκμήριο της προσφοράς τεκμήριο 2 και του τιμολογίου τεκμήριο 3 από μόνη της χωρίς την παρουσίαση ικανοποιητικής μαρτυρίας δεν είναι αρκετή σύμφωνα με την πιο πάνω αναφερθείσα νομολογία. Η κατάσταση λογαριασμού ημερ. 14.11.16 - τεκμήριο 4 δημιουργήθηκε από τους ενάγοντες και αφορά το λογαριασμό των εναγομένων. Διαφαίνεται ότι οι Εναγόμενοι μέσα σε χρονικό διάστημα 4 μηνών (Ιανουάριο μέχρι Απρίλιο 2014) δηλαδή μετά την ολοκλήρωση των εργασιών προέβηκαν σε πληρωμές €11000,00 (15.1.14, 19.2.14, 17.4.14 και 3.7.15), θέση η οποία είναι αποδεκτή από αυτούς. Συνεπώς αποδέχομαι την καταβολή των χρηματικών ποσών τις πιο πάνω ημερομηνίες, από τους εναγόμενους στους ενάγοντες που εμφαίνονται στο τεκμήριο
- Η ΜΥ1 αποδέχεται (στο τεκμ.12) ότι έχει πληρώσει στους ενάγοντες το ποσό των €11.000, αυτό άλλωστε προκύπτει από το τεκμήριο
- Στις 3.7.15 έγινε γενικός έλεγχος και συντήρηση του συστήματος κλιματισμού από τους ενάγοντες στις εγκαταστάσεις των εναγομένων με βάση το τεκμήριο 7 το οποίο και πάλι είναι υπογραμμένο από την ΜΕ1 και ανυπόγραφο εκ μέρους των εναγομένων το οποίο όμως είναι παραδεκτό ότι πληρώθηκε από αυτούς. Αποδέχομαι ότι στις 5.10.16 οι συνήγοροι των εναγόντων απέστειλαν διπλοσυστημένη επιστολή στην διευθύντρια της εναγομένης, ήτοι 3 χρόνια μετά από την ολοκλήρωση των εργασιών από τους ενάγοντες στο κατάστημα με την οποία ζητούν την πληρωμή των οφειλόμενων τιμολογίων με αρ.1036 και 1078 προς τους ενάγοντες. Επίσης από τους συνήγορους των εναγόντων αποστέλλεται το ηλεκτρονικό μήνυμα - τεκμήριο 11 με τα επισυνημμένα κατ΄ισχυρισμό οφειλόμενα τιμολόγια, προς στην διευθύντρια των εναγομένων. Στην παράγραφο 6 της Ε/Α αναφέρεται ότι οποιοδήποτε οφειλόμενο υπόλοιπο χρημάτων από τους εναγόμενους θα καταβάλλεται στους ενάγοντες εντός περιόδου 30 ημερών από την παράδοση των εμπορευμάτων. Είναι απορίας άξιον γιατί όμως οι ενάγοντες καθυστέρησαν να ειδοποιήσουν τους εναγομένους για τα κατ΄ισχυρισμό οφειλόμενα τους για 3 χρόνια και το έπραξαν το 2016; Θεωρώ ότι εάν όντως οφειλόταν το χρηματικό ποσό των €3000 από τους εναγόμενους στους ενάγοντες για εκτελεσθείσες εργασίες και υπηρεσίες από το 2013 οι τελευταίοι θα τους ενημέρωναν άμεσα, ως οι θέσεις τους βάση της συμφωνίας μεταξύ των και όχι μετά από την πάροδο 3 ετών. Είναι μάλιστα αποδεκτό ότι οι εναγόμενοι μέχρι και τον Απρίλιο του 2014 εξόφλησαν €11000,00 στους ενάγοντες. Αποδέχομαι την θέση της ΜΥ1 ότι τους δόθηκε παράταση 3 - 4 μηνών για την πληρωμή των ποσών. Το ουσιαστικό στην υπόθεση επαναλαμβάνω είναι ότι το κατάλληλο πρόσωπο το οποίο γνώριζε για τις αλλαγές στο κατάστημα δεν κλήθηκε από τους ενάγοντες για να παρουσιαστεί και να καταθέσει σχετικά τόσο για την συνταχθείσα από αυτόν προσφορά αλλά και για τις εκτελεσθείσες εργασίες και υπηρεσίες που έγιναν εκεί αλλά και πώς προέκυψε η μείωση των εργασιών και κατά συνέπεια η μείωση του αρχικού ποσού της προσφοράς από τις €16750,00 στις €14000,00 αλλά και τελικά σε ποιό ποσό κατέληξαν το οποίο αποτελεί και το επίδικο θέμα σε όλη την υπόθεση. Δεν δόθηκε επαρκής μαρτυρία εκ μέρους των εναγόντων περί τούτου οι οποίοι έχουν και το βάρος απόδειξης της υπόθεσης τους. Είναι αποδεκτό ότι οι εργασίες από τους ενάγοντες στο κατάστημα των εναγομένων ολοκληρώθηκαν τον Δεκέμβριο του
- Το τιμολόγιο τεκμήριο 3 φαίνεται να εκδόθηκε από τους ενάγοντες προς τους εναγόμενους είναι υπογραμμένο από την ΜΕ1 και ανυπόγραφο από τους εναγόμενους και αφορά το κατ΄ισχυρισμό οφειλόμενο ποσό των €14000,00 για εκτέλεση μηχανολογικών εγκαταστάσεων στο κατάστημα των εναγομένων. Το δικαστήριο αδυνατεί να προβεί σε εύρημα κατά πόσο αυτό το τιμολόγιο παραδόθηκε στο κατάστημα των εναγομένων καθότι η θέση της ΜΕ1 ότι η ίδια το παρέδωσε εκεί σε κάποιο υπάλληλο δεν γίνεται αποδεκτή. Η ίδια δεν ήταν σε θέση να παρέχει ικανοποιητικά στοιχεία πότε πήγε εκεί, εάν η επίσκεψη της συνδέεται χρονικά με τους επίδικους χρόνους, σε ποιάν το παρέδωσε και με ποιάν συνομίλησε. Αυτά είναι ουσιώδη τα οποία παρέμειναν αναπάντητα στο δικαστήριο. Αποδέχομαι την θέση της διευθύντριας της εναγομένης ότι το τιμολόγιο με αριθμό 1078 ήταν απλήρωτο (τεκμ. 12). Από το 2013 που περατώθηκαν οι εργασίες στο κατάστημα μέχρι και το 2016 οι ενάγοντες δεν έχουν παρουσιάσει ενώπιον του δικαστηρίου οτιδήποτε που να καταδεικνύει την όχληση από αυτούς προς τους εναγομένους για την πληρωμή των κατ΄ισχυρισμό οφειλόμενων €
- ΚΑΤΑΛΗΞΗ Συνοψίζοντας λέγω ότι με το υλικό που παρουσιάστηκε ενώπιον του δικαστηρίου οι ενάγοντες δεν απέσεισαν το βάρος απόδειξης της αξίωσης τους στον απαραίτητο βαθμό του ισοζυγίου των πιθανοτήτων και δεν δικαιούνται σε οποιαδήποτε από τις αξιούμενες θεραπείες. Ενόψει όλων των ανωτέρω η αγωγή αποτυγχάνει και απορρίπτεται. Τέλος τα έξοδα της υπόθεσης επιδικάζονται υπέρ των εναγομένων και εναντίον των εναγόντων, ως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.).................... Γ. Ιωαννίδου - Παπά, Ε.Δ. ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο