Xαράλαμπος Παναγή ν. A.N. Constantinou Trading Limited, Αρ. Αγωγής: 3623/2014, 23/5/2023

Xαράλαμπος Παναγή ν. A.N. Constantinou Trading Limited, Αρ. Αγωγής: 3623/2014, 23/5/2023 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2023:A128 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ Ενώπιον: Μ-Α ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 3623/2014 Μεταξύ: Xαράλαμπος Παναγή Ενάγοντας και A.N. Constantinou Trading Limited Εναγόμενων Ημερομηνία: 23 Μαίου 2023 Εμφανίσεις: Για Ενάγοντα: κος Λαζάρου για Λυσάνδου & Θωμά Δ.Ε.Π.Ε. Για Εναγόμενη: κος Α. Γιωρκάτζης για κκ Ανδρέας Γιωρκάτζης Δ.Ε.Π.Ε. ΑΠΟΦΑΣΗ Κατ' εφαρμογή του Κανονισμού 6(β) του περί της Ηλεκτρονικής Δικαιοσύνης (Ηλεκτρονική Επικοινωνία) Διαδικαστικού Κανονισμού του 2021,η απόφαση δίδεται χωρίς τη φυσική παρουσία των συνηγόρων των διαδίκων και διαβιβάζεται σε αυτούς ηλεκτρονικά, με τη συγκατάθεσή τους. Στις 30/08/2011 o Ενάγοντας τραυματίστηκε στα δάκτυλα ενώ εργαζόταν στο εργοστάσιο της Εναγόμενης κατά το χειρισμό σύνθετης μηχανής χαρτομάντηλων. Με την υπό την ως άνω αριθμό και τίτλο αγωγή ο Ενάγοντας εγκαλεί την Εναγόμενη της οποίας αποδίδει αμέλεια και/ή παράβαση των εκ του νόμου απορρεόντων καθηκόντων της. Σύμφωνα με τη δικογραφημένη εκδοχή του Ενάγοντα η Εναγόμενη μεταξύ άλλων παράλειψε να παρέχει σ' αυτόν ασφαλείς συνθήκες εργασίας αλλά και να φροντίσει για την ασφαλή εκτέλεση της εργασίας του. Διεκδικεί γενικές και ειδικές αποζημιώσεις για τις σωματικές βλάβες και ειδικές ζημιές που ισχυρίζεται ότι έχει υποστεί. Η Εναγόμενη εταιρεία αρνείται τους ισχυρισμούς και θέσεις του Ενάγοντα αλλά και ότι είναι υπαίτια για την πρόκληση του ατυχήματος θέτοντας ότι το ατύχημα οφείλεται στην αποκλειστική αμελή συμπεριφορά και ενέργεια του Ενάγοντα. Σύμφωνα με τη δικογραφημένη εκδοχή της ο Ενάγοντας ενήργησε αδιαφορώντας με τις οδηγίες ασφάλειας της Εναγόμενης αφού προσπάθησε να τραβήξει από τη μηχανή κατά τη διάρκεια της λειτουργίας της μέρος χαρτιού που παρέμεινε στη μηχανή κατά τη διαδικασία εκτύπωσης του με αποτέλεσμα να παγιδευτούν τα δάκτυλα του μεταξύ των περιστρεφόμενων κυλίνδρων. Η Εναγόμενη παραθέτει λεπτομέρειες αμέλειας του Ενάγοντος. Επιπρόσθετα ισχυρίζεται ότι ο Ενάγοντας εξέθεσε τον εαυτό του σε αχρείαστο κίνδυνο με δική του πρωτοβουλία με αποτέλεσμα να εφαρμόζεται η υπεράσπιση «Volenti not fit inuria». Αρνείται δε τις λεπτομέρειες σωματικών βλαβών καθώς και τις λεπτομέρειες ειδικών ζημιών. Η προφορική μαρτυρία είναι καταγεγραμμένη στα πρακτικά της διαδικασίας, η δε έγγραφη είναι καταχωρισμένη ως Τεκμήρια. Συνοπτικά παρατίθενται αμέσως πιο κάτω τα κύρια σημεία της μαρτυρίας. Το τι ακολουθεί στην παρούσα εννοείται είναι αποτέλεσμα μελέτης του συνόλου της μαρτυρίας και εξέταση των θέσεων που εγέρθηκαν.[1] Σημειώνεται επιπροσθέτως ότι η ακροαματική διαδικασία ολοκληρώθηκε με τις εκατέρωθεν αγορεύσεις. Για να αποδείξει τις αξιώσεις του ο Ενάγοντας κατέθεσαν ο ίδιος ο Ενάγοντας (ΜΕ1) και η κα Μ. Σιάμμαρου (ΜΕ2). Ο Ενάγοντας κατάθεσε στο Δικαστήριο το Έγγραφο Α το οποίο αποτέλεσε μέρος της κυρίως εξέτασης του. Σημειώνεται εξ' αρχής ότι η παράγραφος 14 του εν λόγω εγγράφου αφορά μη δικογραφημένους ισχυρισμούς και δε θα ληφθεί υπόψη. Υπενθυμίζω επίσης ότι τα δικόγραφα είναι αυτά που προσδιορίζουν τα επίδικα θέματα και η δίκη πρέπει να δρομολογείται στη βάση αυτών[2]. Συνεπώς θέσεις που προβλήθηκαν είτε από την πλευρά του Ενάγοντα είτε της Εναγόμενης και δε δικογραφούνται δε θα ληφθούν υπόψη. Συνοπτικά είναι η θέση του Ενάγοντα ότι κατά το χρόνο που έγινε το ατύχημα εργαζόταν ως χειριστής μηχανημάτων στο εργοστάσιο της Εναγόμενης παραγωγής προϊόντων από χαρτί. Προσλήφθηκε λόγω της ιδιότητας του ως μηχανολόγος μηχανικών. Ως Τεκμήριο 1 κατάθεσε κατάσταση εισοδημάτων του από τις Υπηρεσίες Κοινωνικών Ασφαλίσεων για τα έτη 2011-

1. Τα τελευταία εισοδήματα του ανέρχονταν σε €1.
2. Κατά το χρόνο που έγινε το ατύχημα ήταν 27 ετών. Για την εκτέλεση της εργασίας του λάμβανε οδηγίες από κάποιον κο Γ. Κόκκινο. Την 30/08/2011 ενώ χειριζόταν τη σύνθετη μηχανή παραγωγής χαρτομάντηλων περί την ώρα 09:30 π.μ. προσπαθώντας να τοποθετήσει ανάγλυφο πλαστικό εκτύπωσης σε κυλίνδρους έθεσε σε λειτουργία το διακόπτη (push button) για ελεγχόμενη κίνηση. Οι κύλινδροι όμως περιστράφησαν με μεγάλη ταχύτητα αντί με χαμηλή ταχύτητα με αποτέλεσμα να παγιδευτούν τα δάκτυλα του μεταξύ των κυλίνδρων. Το συγκεκριμένο μηχάνημα δεν είχε πιστοποιητικό καταλληλότητας. Συνεπεία του ατυχήματος τραυματίστηκε και οδηγήθηκε στο τμήμα Πρώτων Βοηθειών του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού. Υπέστη ακρωτηριασμό μέρους της ονυχοφόρου φάλαγγος του δείκτη και μέσου δακτύλου του αριστερού χεριού του. Ως Τεκμήριο 2 κατάθεσε ιατρικό πιστοποιητικό από Δρ. Ζήνωνος και ως Τεκμήριο 3 κατάθεσε απόδειξη είσπραξης με αρ. 0918580 για το ποσό των €47.84σ. Σε σχέση με το Τεκμήριο 2 αναφέρω ότι έγινε δήλωση κατά την ακροαματική διαδικασία ότι το περιεχόμενο του εν λόγω Τεκμηρίου γίνεται αποδεκτό για την αλήθεια του περιεχομένου του. Ο ΜΕ1 επισκέφθηκε επίσης το Αχίλλειο Νοσοκομείο όπου εξετάστηκε από τον Δρ. Παναγιώτου και υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση για καθαρισμό των τραυμάτων του. Η έκταση και κάμψη του 2ου δακτύλου του ήταν πλήρης αλλά η έκταση του 3ου δακτύλου του υπολείπετο κάποιες μοίρες. Τα έξοδα της επέμβασης καταβλήθηκαν από την Εναγόμενη. Ως επίσης ανάφερε ο μάρτυρας παρακολούθησε πρόγραμμα κινησιοθεραπείας. Το επίδικο ατύχημα διερεύνησε το τμήμα επιθεώρησης εργασίας μετά από επιστολή των δικηγόρων του ημερομηνίας 26/01/
3. Στις 25/07/2012 το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας (στο εξής «ως το ΤΕΕ») απέστειλε στους δικηγόρους του Ενάγοντα έκθεση διερεύνησης ατυχήματος. Ως ειδικές ζημιές διεκδικεί το συνολικό ποσό των €3.197,84σ. που αφορά αναλυτικά α) €300 έξοδα για έκδοση ιατρικού πιστοποιητικού Δρ. Ανδρέα Παναγιώτου, β) €47,84σ έξοδα για έκδοση ιατρικού πιστοποιητικού από Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού, γ) €450, έξοδα κινησιοθεραπείας και δ) €2.400,00 ως απώλεια εισοδημάτων. Συνεπεία του ατυχήματος υπόφερε και συνεχίζει να υποφέρει αφού παρουσιάζει πόνο και στα δύο του δάκτυλα όταν ασκηθεί πίεση στις άκρες αυτών και κατά τις καιρικές αλλαγές. Το αριστερό του χέρι έχει χάσει τη φυσιολογική του εμφάνιση και του προκαλεί δυσάρεστα αισθήματα. Επίσης κατά τη διάρκεια της σίτισης του δεν μπορεί να κρατά μαχαιροπήρουνα και κατά τη διάρκεια εργασίας του χρησιμοποιεί μόνο το δεξί του χέρι. Σημειώνεται ότι κατά την ακροαματική διαδικασία έγιναν παραδεκτά τα ποσά ως το α) και β) ανωτέρω. Αντεξεταζόμενος ο ΜΕ1 ανάφερε ότι γνωρίζει άριστα την αγγλική γλώσσα. Σε σχέση με το εγχειρίδιο χρήσης της μηχανής ανάφερε ότι δεν το είδε ποτέ στο εργοστάσιο. Η μηχανή από την οποία τραυματίστηκε ως ανάφερε ήταν καινούρια, δεν την χρησιμοποιούσαν τόσο συχνά και ήταν λίγες οι ώρες εργασίες που μπορούσαν να εργαστούν στην εν λόγω μηχανή. Ο ΜΕ1 δεν εργαζόταν αποκλειστικά στην εν λόγω μηχανή. Ουσιαστικά 1-2 φορές χρησιμοποίησε το συγκεκριμένο μηχάνημα. Ο ΜΕ1 συμφώνησε ερωτώμενος κατά την αντεξέταση του με τις διαπιστώσεις της επιθεωρήτριας εργασίας ως καταγράφονται στο Τεκμήριο 4 και δη ότι εναπόκειτο στο χειριστή της μηχανής να διασφαλίσει ότι ο διακόπτης ρυθμίστηκε με χαμηλές στροφές. Εξήγησε ο μάρτυρας και κατά την αντεξέταση του ότι ενώ πάτησε το διακόπτη ελεγχόμενης κίνησης ώστε να πάρει τη θέση της η μηχανή και να μπορέσει να βάλει τη στάμπα (κλισέ) η μηχανή ξεκίνησε στο μέγιστο των στροφών και δε σταμάτησε ποτέ. Σε ερώτηση τι έκανε για να ρυθμίσει το διακόπτη σε χαμηλές στροφές επανέλαβε ότι o διακόπτης ελεγχόμενης κίνησης «push button» πρέπει να είναι πατημένος για να πάρει την ορθή θέση η μηχανή, πράγμα που έκανε. Ο μάρτυρας θεωρεί ότι δε λειτούργησε ο διακόπτης (push button) επισημαίνοντας ξανά ότι ενώ η μηχανή είχε πάρει τη θέση της και έπρεπε να λειτουργούσε με χαμηλές στροφές αυτές αυξήθηκαν χωρίς να σταματήσει η μηχανή. Εξήγησε πολλές φορές επαναλαμβάνοντας κάθε φορά τη διαδικασία που απαιτείται για να τεθεί σε λειτουργία ο διακόπτης ελεγχόμενης κίνησης. Ο ίδιος ως ανάφερε δεν είναι ειδικός για να γνωρίζει το λόγο που κατά τη γνώμη του δε λειτούργησε ο διακόπτης ελεγχόμενης κίνησης (push button). Ανάφερε επίσης ότι τοποθέτησε το κλισέ όταν είδε ότι η μηχανή είχε πάρει τη θέση της. Φαινομενικά φαινόταν ότι σταμάτησε η μηχανή αλλά μόλις έβαλε το κλισέ ξεκίνησε. O μάρτυρας εξήγησε επίσης ότι ο διακόπτης (push button) σε καμία περίπτωση δεν είχε σχέση με το διακόπτη για έναρξη της μηχανής. Γι' αυτό το σκοπό υπήρχε το κουμπί «auto operation» που βρισκόταν στην άλλη πλευρά. Επεσήμανε ότι δε θα έβαζε το χέρι του ενώ λειτουργούσε η μηχανή. Είχε εκπαιδευτεί στη χρήση του μηχανήματος από κάποιο κο Γιώργο Κόκκινο και από άλλα δύο παιδιά που δούλευαν εκεί. Σε σχέση με την απώλεια εισοδημάτων που αναφέρει ότι υπέστη, αντεξεταζόμενος ουσιαστικά ανάφερε ότι διεκδικεί το ποσό των €2.400,00 ως απώλεια εισοδημάτων όχι γιατί απώλεσε το ποσό αλλά γιατί είχε την εντύπωση ότι θα έπρεπε να επιστρέψει το εν λόγω ποσό στην Εναγόμενη καθότι του είχε ζητηθεί να πληρώσει το ποσό της επέμβασης που του είχε πληρώσει η Εναγόμενη. Όμως παραδέχθηκε ότι δεν απώλεσε το ποσό. Αναφορικά με τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει σε προσωπικό επίπεδο μετά τους τραυματισμούς του ο ΜΕ1 επεσήμανε ότι αντιμετωπίζει προβλήματα στην εργασία του αφού τα μηχανήματα που χειρίζεται έχουν οθόνες αφής και με το δάκτυλο που είναι τραυματισμένο δεν τον βολεύει λόγω της παραμόρφωσης. Δεν μπορεί να τρυπήσει, να κρατήσει ή να τοποθετήσει κάποια μοτέρ καδένες. Επίσης κατά τους χειμερινούς μήνες επηρεάζεται περισσότερο και πάει με το γάντι στην εργασία του. Δεύτερη μάρτυρας εκ μέρους του Ενάγοντα ήταν η ΜΕ2, Λειτουργός επιθεώρησης εργασίας του ΤΕΕ. Ασχολείται με τη διερεύνηση εργατικών ατυχημάτων. Σε σχέση με το επίδικο ατύχημα ενημερώθηκε από τους δικηγόρους του Ενάγοντα την 26/01/2012 μέσω επιστολής. Στις 24/02/2012 επισκέφθηκε το εργοστάσιο της Εναγόμενης για να διερευνήσει το ατύχημα. Έλαβε πληροφορίες για το ατύχημα από κάποιο κο Γ. Κόκκινο. Έλαβε καταθέσεις από το διευθυντή της Εναγόμενης κο Α. Κωνσταντίνου αλλά και από τον Ενάγοντα. Πρόβηκε σε μετρήσεις και έλαβε φωτογραφίες από τη σκηνή του ατυχήματος. Εξήγησε το Τεκμήριο 4 που είναι η έκθεση διερεύνησης ατυχήματος που ετοίμασε. Εξήγησε ότι η επίδικη μηχανή ήταν σύνθετη (εκτυπωτική και κοπτική) κινέζικης κατασκευής και τη χρησιμοποιούσαν για την παραγωγή χαρτομάντηλων διαστάσεων 38cm x38cm. Μέσω της εκθέσεως της εξηγεί τη διαδικασία που ακολουθείται και πως λειτουργεί η μηχανή. Μεταξύ άλλων αναφέρει ότι κάτω από τους κυλίνδρους εκτύπωσης υπήρχε ο διακόπτης (push button) για ελεγχόμενη κίνηση (τύπου «Inching»). Η ΜΕ2 πρόβηκε σε διαπιστώσεις όπως ότι ο Ενάγοντας εργαζόταν στην Εναγόμενη για περίπου 2 χρόνια, ότι στη μηχανή υπήρχαν ακάλυπτα-επικίνδυνα μέρη (κολάνια, τροχαλίες, περιστρεφόμενοι κύλινδροι),ότι η μηχανή εισάχθηκε το έτος 2011 από την Εναγόμενη εταιρεία καινούρια από την Κίνα αλλά δεν έφερε σήμανση CE ενώ δεν υπήρχε διαθέσιμη ΕΚ δήλωση συμμόρφωσης. Η σήμανση CE που αναγραφόταν στον πίνακα ελέγχου αφορούσε τον ηλεκτρολογικό εξοπλισμό της μηχανής. Το εγχειρίδιο της μηχανής, το οποίο ήταν γραμμένο στα Αγγλικά δεν παρείχε επαρκείς πληροφορίες σε θέματα ασφαλούς λειτουργίας της μηχανής. Διαπίστωσε επίσης η μάρτυρας ότι ο διακόπτης (push button) για ελεγχόμενη κίνηση, τύπου «inching» τον οποίο θεωρούσαν και λειτουργούσαν σαν διακόπτη ελεγχόμενης αργής κίνησης (inching), λειτουργούσε και ως διακόπτης παύσης της λειτουργίας της μηχανής. Επίσης η κίνηση του συγκεκριμένου διακόπτη εσφαλμένα ήταν συνδεδεμένη και με τη ρύθμιση της ταχύτητας περιστροφής των κυλίνδρων που φτάνει μέχρι 1500 r/min με αποτέλεσμα να εναπόκειτο στο χειριστή να διασφαλίσει ότι ο διακόπτης ρυθμίστηκε σε χαμηλές στροφές. Μέχρι το έτος 2012 που έγινε ο έλεγχος η Εναγόμενη είχε αιτηθεί προς το ΤΕΕ έκδοση πιστοποιητικού εγγραφής το οποίο μέχρι τότε εκκρεμούσε λόγω προβλημάτων ασφάλειας και υγείας. Κατά την επιθεώρηση όσο και κατά τη διάρκεια προηγούμενων επιθεωρήσεων δε υπέδειξε η Εναγόμενη γραπτή εκτίμηση κινδύνων ούτε εφαρμοζόταν σύστημα διαχείρισης των θεμάτων ασφάλειας και υγείας. Ως Τεκμήριο 5 η ΜΕ2 κατάθεσε υπηρεσιακό σημείωμα διερεύνησης ατυχήματος με συμπεράσματα και εισηγήσεις. Σύμφωνα με τη ΜΕ2 δεν έπρεπε ο διακόπτης ελεγχόμενης κίνησης (push button) να είναι συνδεδεμένος με το ρυθμιστή ταχύτητας των κυλίνδρων γιατί αυτό είχε ως αποτέλεσμα η ταχύτητα με τη χρήση του διακόπτη να μην είναι ελεγχόμενη και αργή. Ο χειροκίνητος τροχός για την κίνηση των κυλίνδρων στην πράξη δε χρησιμοποιείτο . Στις 29/05/2012 επειδή διαπιστώθηκε να υφίστανται τα ίδια προβλήματα ασφάλειας της μηχανής επιδόθηκε απαγόρευση χρήσης της μηχανής. Εξήγησε επίσης ότι καταχωρήθηκε ποινική δίωξη εναντίον της Εναγόμενης εταιρείας και του διευθυντή της κου Κωνσταντίνου οι οποίοι καταδικάστηκαν σε δύο κατηγορίες οι οποίες περιλαμβάνονται στο Τεκμήριο
4. Ως Τεκμήριο 6 κατάθεσε ενημερωτικό σημείωμα από τη Νομική Υπηρεσία της Δημοκρατίας για την έκβαση της ποινικής υπόθεσης αρ. 32199/12 μεταξύ του Διευθυντή Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας και της Εναγόμενης εταιρείας και του διευθυντή αυτής. Αντεξεταζόμενη ερωτήθηκε τι εννοούσε ότι η μηχανή είχε κατασκευαστικό λάθος με τη μάρτυρα να εξηγεί ότι η μηχανή δεν έπρεπε να λειτουργεί με το τρόπο που λειτουργούσε δηλαδή να ήταν συνδεδεμένος ο διακόπτης ελεγχόμενης κίνησης με το ρυθμιστή ταχύτητας περιστροφής των κυλίνδρων. Σύμφωνα με τις διαπιστώσεις της ΜΕ2 το βασικό πρόβλημα ασφάλειας το οποίο ουσιαστικά δημιουργούσε τον κίνδυνο ήταν αυτό. Προκαλούσε προβλήματα ασφάλειας κατά τη λειτουργία της μηχανής αφού εάν η μηχανή παρέμενε ρυθμισμένη σε μεγάλη ταχύτητα με τη χρήση του διακόπτη θα κινείτο με μεγάλη ταχύτητα. Μετά την έκδοση ειδοποίησης απαγόρευσης ως ανάφερε η ΜΕ2, ο εργοδότης αντικατέστησε το κουμπί και μπορούσε πλέον η μηχανή να λειτουργεί με ασφάλεια. Στο σημείο αυτό αναφέρω ότι κατά την ακροαματική διαδικασία τέθηκε ότι στο Τεκμήριο 5 η μάρτυρας αναφέρεται σε συμπεράσματα που δε δικογραφούνται. Παρατηρώντας το Τεκμήριο 5 διαπιστώνω ότι δε δικογραφείται στην Έκθεση Απαίτησης του Ενάγοντος ότι η μηχανή είχε κατασκευαστικό λάθος. Η θέση αυτή της μάρτυρας δε θα ληφθεί υπόψη. Επισημαίνω όμως ότι τα λοιπά συμπεράσματα της και δη η διαπίστωση της η οποία προέκυψε κατά τη διερεύνηση του ατυχήματος ότι δεν έπρεπε ο διακόπτης ελεγχόμενης κίνησης να συνδέεται με το ρυθμιστή ταχύτητας (αλλά όχι η προσωπική της γνώμη για το εάν ξεκίνησε η μηχανή ή όχι από μόνη της) συνδέεται με τη δικογραφημένη εκδοχή του Ενάγοντα και δη με τη θέση του ότι η μηχανή ήταν ακατάλληλη και επικίνδυνη για την ασφάλεια των εργοδοτουμένων της Εναγόμενης. Ερωτώμενη κατά την αντεξέταση της για τις διαπιστώσεις της στο Τεκμήριο 4 ότι η επίδικη μηχανή δεν έφερε σήμανση CE εξήγησε ότι η δήλωση CE σημαίνει ότι ο κατασκευαστής έχει συμμορφωθεί με ευρωπαϊκή νομοθεσία αλλά εφόσον ο εξοπλισμός εισάχθηκε για τη συγκεκριμένη εργασία την υποχρέωση για ασφαλή λειτουργία αυτής έχει ο εργοδότης ο οποίος παρέλειψε να συμμορφωθεί με τη σήμανση CE. Σε σχέση με τις ελλείψεις στο εγχειρίδιο χρήσης η ΜΕ2 εξήγησε αντεξεταζόμενη ότι σε σχέση με την ασφάλεια του εξοπλισμού δεν υπάρχει επαρκής πληροφόρηση αλλά στο εν λόγω εγχειρίδιο γίνεται αναφορά μόνο σε 4 σημεία και αυτό είναι ελλιπές. Τόνισε επίσης τη σημασία του να διαβαστεί το εν λόγω εγχειρίδιο από τον εργοδότη αλλά και ότι ο εργοδότης οφείλει να ενημερώνει για τους κινδύνους στην εργασία γραπτώς. Στην προκείμενη περίπτωση ο εργοδότης παρέλειψε να παραδώσει πιστοποιητικό γραπτής εκτίμησης κινδύνων. Πρώτος και μοναδικός μάρτυρας εκ μέρους της Εναγόμενης ήταν ο κος Κωνσταντίνου (ΜΥ1). Ο ΜΥ1 κατάθεσε ως μέρος της κυρίως εξέτασης του, το Έγγραφο Β. Εξήγησε τη σχέση του με την Εναγόμενη και δη ότι είναι το μόνο μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου. Κατάθεσε ως Τεκμήριο 9 ηλεκτρονική έρευνα από τον Έφορο Εταιρειών και Διανοητικής Ιδιοκτησίας σε σχέση με την Εναγόμενη. Εξήγησε ότι η μηχανή σταματά από τον κεντρικό διακόπτη («off») είτε από το «manual» και τίθεται σε λειτουργία η χειροκίνητη χρήση. Σε ερώτηση τι σημαίνει «inching» (ελεγχόμενη κίνηση) είπε ότι αφορά ένα χειροκίνητο κουμπί που πρέπει να είναι πατημένο για να δουλέψει η μηχανή. Πατώντας το η μηχανή δεν πάει πάνω από 30 στροφές για να γυρίσουν οι κύλινδροι. Μετά από την πρόσληψη του Ενάγοντα στην Εναγόμενη, εκπαιδεύτηκε αυτός στα μηχανήματα για περίοδο 3 μηνών από έμπειρο χειριστή περιλαμβανομένης και μιας μηχανής παρόμοιας με την επίδικη. Η επίδικη μηχανή εισάχθηκε καινούρια το έτος 2011 και είχε την ίδια χρήση και λειτουργία με την άλλη μηχανή την οποία χειριζόταν ο Ενάγοντας. Είναι η θέση του ΜΥ1 ότι λόγω του ότι ο Ενάγοντας γνώριζε άριστα την αγγλική γλώσσα και κατόπιν δικής του επιθυμίας του ανατέθηκε αποκλειστικά ο χειρισμός της επίδικης μηχανής καθώς και η εκπαίδευση άλλων χειριστών. Ο πίνακας ελέγχου και ο ηλεκτρολογικός εξοπλισμός της επίδικης μηχανής ήταν σύμφωνα με τις Ευρωπαϊκές προδιαγραφές. Aποτέλεσε επίσης θέση του ΜΥ1 ότι η επίδικη μηχανή είχε τη δυνατότητα ελέγχου της κίνησης από το χειριστή της ο οποίος είχε και την ευθύνη ρύθμισης περιστροφής των κυλίνδρων. Σε σχέση με το επίδικο ατύχημα ενημερώθηκε για το πως έγινε αυτό από τον κο Γιώργο Κόκκινο στις 30/08/2011 ο οποίος του είπε ότι ο Ενάγοντας κατά το χειρισμό της μηχανής έθεσε ο ίδιος σε λειτουργία την ταχύτητα στροφών που ο ίδιος επέλεξε. Ενώ ήταν σε λειτουργία η μηχανή λανθασμένα προσπάθησε να τραβήξει μέρος του χαρτιού που σχίστηκε και έπεσε στους περιστρεφόμενους κυλίνδρους της μηχανής. Είναι η θέση του ουσιαστικά ότι ο Ενάγοντας αψήφησε τον κίνδυνο με το να τοποθετήσει το χέρι του στους περιστρεφόμενους κυλίνδρους για να τραβήξει το χαρτί. Θα έπρεπε να θέσει σε λειτουργία το χειροκίνητο τροχό για περιστροφή των κυλίνδρων. Ο Ενάγοντας σύμφωνα με το ΜΥ1 εξέθεσε τον εαυτό του σε κίνδυνο τον οποίο γνώριζε ή όφειλε να γνωρίζει. Τα έξοδα επέμβασης και περίθαλψης του Ενάγοντα στο Αχίλλειο Νοσοκομείο από τον Δρ. Παναγιώτου τα πλήρωσε η Εναγόμενη. Αντεξεταζόμενος σε ερώτηση για το εάν η μηχανή σύναδε με τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές ο ΜΥ1 ανάφερε ότι δε θυμάται εάν η μηχανή είχε σήμανση CE αλλά ανάφερε επιπλέον ότι για να επιτραπεί ο εκτελωνισμός σημαίνει ότι πληρούσε τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές. Δε γνώριζε γιατί το ΤΕΕ αποφάσισε ότι η μηχανή δε σύναδε με ευρωπαϊκές προδιαγραφές. Αναφορικά με την απαγόρευση που έκδωσε το ΤΕΕ για τη λειτουργία της επίδικης μηχανής ο ΜΥ1 είπε ότι δε σημαίνει ότι η απαγόρευση σχετίστηκε με το ότι η μηχανή δεν ήταν σύμφωνη με τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές. Απλώς εκδόθηκε μια απαγόρευση. Επανεξεταζόμενος διευκρίνισε ότι έχει αρθεί η απαγόρευση. Αντεξεταζόμενος επίσης παραδέχθηκε ότι ο διακόπτης ελεγχόμενης κίνησης ήταν συνδεδεμένος με τη ρύθμιση ταχύτητας περιστροφής των κυλίνδρων. Μετά από υπόδειξη στο μάρτυρα του Τεκμηρίου 7 το οποίο αναγνώρισε ερωτήθηκε για το εάν κατηγορήθηκε και εάν καταχωρήθηκε εναντίον του όσο και εναντίον της Εναγόμενης ποινική δίωξη με το ΜΥ1 να απαντά ότι κατηγορήθηκε γιατί δεν είχε ενημερώσει έγκαιρα το ΤΕΕ για το επίδικο ατύχημα. Σε ερώτηση προς το ΜΥ1 για το εάν γνωρίζει για ποιες κατηγορίες επιβλήθηκε ποινή απάντησε αρνητικά. Όταν υποδείχθηκε στο μάρτυρα ότι επιβλήθηκε ποινή στη 2η και 3η κατηγορία του Τεκμηρίου 7 απάντησε ότι έγινε παραδοχή και επιβλήθηκε ποινή μετά από συμβουλή που έλαβαν από τους νομικούς τους συμβούλους. Προχώρησα στην αξιολόγηση της μαρτυρίας αφού παρακολούθησα τους μάρτυρες ενώ έδιδαν τη μαρτυρία τους και έλαβα υπόψη την ποιότητα της μαρτυρίας, τη σαφήνεια στον τρόπο απάντησης, στη φυσικότητα και αμεσότητα των απαντήσεων, την ύπαρξη τυχόν συμφέροντος, τυχόν ουσιαστικές αντιφάσεις, τη μνήμη των μαρτύρων, τους λόγους που είχαν να τα θυμούνται αυτά κοσκινίζοντας τη μαρτυρία τους, συγκρίνοντας, συσχετίζοντας και αντιπαραβάλλοντας τούτη με τα όσα ανάφερε ο κάθε μάρτυρας ξεχωριστά.[3] Σε σχέση με τον εμπειρογνώμονα, αυτός οφείλει να εφοδιάσει το Δικαστήριο με όλα τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια και δεδομένα που θα του επιτρέψουν να καταλήξει σε δικαστική κρίση. Ενώ η μαρτυρία πραγματογνώμονα, κατά κανόνα θεωρείται μαρτυρία ανεξάρτητου μάρτυρα, η εκτίμηση της εν λόγω μαρτυρίας δε διαφέρει από την εκτίμηση της μαρτυρίας άλλων μαρτύρων. Και τούτο, επειδή οι κανόνες που διέπουν τη μαρτυρία των πραγματογνωμόνων είναι ίδιοι με τους κανόνες που διέπουν τη μαρτυρία όλων των άλλων μαρτύρων. Ένα πρόσωπο μπορεί να θεωρηθεί ως εμπειρογνώμονας, με βάση, είτε τα ακαδημαϊκά του προσόντα είτε την πείρα του σ' ένα τομέα, η οποία από μόνη της μπορεί να καταστήσει το μάρτυρα εμπειρογνώμονα ή πραγματογνώμονα. Το Δικαστήριο θα αξιολογήσει όλα τα γεγονότα της κάθε υπόθεσης, την όλη εντύπωση και τους λόγους που δίνει ο μάρτυρας για τα όσα κατάθεσε.[4] Η αξιολόγηση της μαρτυρίας θα γίνει, μόνο επί των διιστάμενων εκδοχών[5] αφού τα πιο κάτω αναφερόμενα γεγονότα είναι κοινά αποδεκτά ή μη αμφισβητούμενα: α) Ο Ενάγοντας κατά τον επίδικο χρόνο και δη κατά την 30/08/2011 ήταν εργοδοτούμενος της Εναγόμενης. Προσλήφθηκε στην Εναγόμενη και εργάστηκε για περίοδο περίπου δύο χρόνων ως χειριστής μηχανών. Είναι πτυχιούχος μηχανολόγος μηχανικός στον κλάδο CNC Machine Operator. Υπεύθυνος παραγωγής κατά τον επίδικο χρόνο ήταν κάποιος Γ. Κόκκινος. β) Η Εναγόμενη είναι εταιρεία περιορισμένης ευθύνης με αριθμό εγγραφής ΗΕ 103471, η οποία συστάθηκε την 13/07/1999 και ασχολείται με τη διανομή υγρών καθαρισμού, επεξεργασίας χαρτομάντηλων περιλαμβανομένου χαρτί υγείας και χαρτομάντηλων ως και συσκευασία χαρτικών προϊόντων. γ) Η Εναγόμενη είναι ιδιοκτήτρια βιομηχανικού χώρου στη Βιομηχανική περιοχή του Αγίου Σύλα στη Λεμεσό και εκεί δραστηριοποιείτο κατά τον ουσιώδη χρόνο. δ) Στις 30/08/2011 κατά το χειρισμό σύνθεσης μηχανής χαρτομάντηλων (μοντέλο YC-B-380 μάρκας YC-B Printed/Embossed Napkin Folding Machine o Ενάγοντας τραυματίστηκε. Τα δάκτυλα του παγιδευτήκαν στους περιστρεφόμενους κυλίνδρους. ε) Ο Ενάγοντας μετά το κτύπημα μεταφέρθηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού λόγω τραυματισμού του 2ου και 3ου δακτύλου, παρουσίαζε ακρωτηριασμό μικρού μέρους της ονυχοφόρου φάλαγγος του δείκτη και μέσου δακτύλου της αριστερής χειρός. Κατά τη νοσηλεία του στο νοσοκομείο έγινε καθαρισμός των τραυμάτων του και έλαβε προφυλακτική αντιβιοτική αγωγή καθώς και παυσίπονα. (Τεκμήριο 2) Την ίδια μέρα μεταφέρθηκε στον ειδικό Ορθοπεδικό Χειρουργό Δρ. Ανδρέα Παναγιώτου. στ) Ο Ενάγοντας για την έκδοση ιατρικού πιστοποιητικού από τον Δρ. Ανδρέα Παναγιώτου κατέβαλε το ποσό των €300, ενώ για την έκδοση του ιατρικού πιστοποιητικού (Τεκμήριο 2) του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού κατέβαλε το ποσό των €47,
5. Ο ΜΕ1 σε γενικές γραμμές έκανε καλή εντύπωση ως μάρτυρας. Η μαρτυρία του παρουσιάζει συνοχή, συνέπεια, ευθύτητα και δεν κλονίστηκε κατά την αντεξέταση του. Παρόλο που έχει προσωπικό συμφέρον από την έκβαση της υπόθεσης επεξήγησε με ειλικρίνεια θα έλεγα πως έγινε το συμβάν και σε τι ενέργειες πρόβηκε ο ίδιος. Ήταν σαφής κατά την περιγραφή των ενεργειών του πριν τη χρήση του διακόπτη ελεγχόμενης κίνησης (push button) και ως φάνηκε τη μέρα που συνέβη το επίδικο συμβάν πρόθεση του ήταν να θέσει τη μηχανή μέσω του διακόπτη σε ελεγχόμενη κίνηση (inching) δηλαδή σε αργή κίνηση για να τοποθετήσει ανάγλυφο πλαστικό εκτύπωσης (κλισέ). Εξηγώντας σε τι ενέργειες πρόβηκε, ότι δηλαδή είχε πατημένο το διακόπτη (push button) για να πάρει τη θέση που έπρεπε η μηχανή ώστε να μπορέσει να βάλει το ανάγλυφο (κλισέ) φάνηκε ότι ήξερε πως για να τεθεί η μηχανή σε ελεγχόμενη κίνηση έπρεπε να έχει πατημένο το διακόπτη. Μάλιστα ανάφερε ότι με το διακόπτη ελεγχόμενης κίνησης η μηχανή λειτουργεί μόνο με αργές στροφές, θέση που πρόβαλε και ο ΜΥ1 κατά την κυρίως εξέταση του ο οποίος ανάφερε επίσης ότι έχοντας πατημένο το κουμπί πατώντας το η μηχανή δεν πάει πάνω από 30 στροφές για να γυρίσουν ο κύλινδροι. Κρίνω ορθό να επισημάνω ότι ουδέποτε τέθηκε στο μάρτυρα ότι η μηχανή είχε τεθεί σε λειτουργία μετά που επέλεξε ο ίδιος τις στροφές που ήθελε. Ούτε τέθηκε στο μάρτυρα ότι ο ίδιος κατά τη λειτουργία της μηχανής και δη κατά τη διαδικασία εκτύπωσης του χαρτιού προσπάθησε να τραβήξει χαρτί που έμεινε μέσα. Οι θέσεις αυτές τέθηκαν μόνο από το ΜΥ
6. Ο ΜΕ1 λοιπόν στερήθηκε της δυνατότητας να απαντήσει στη θέση αυτή που πρόβαλε ο ΜΥ1 με αποτέλεσμα να μην μπορεί να αποτελέσει η θέση αυτή των Εναγόμενων αντικείμενο αξιολόγησης.[6] Επισημαίνω επίσης ότι κατά την αντεξέταση του ΜΕ1 τέθηκε για πρώτη φορά η θέση ότι ευθύνη έχει ο ίδιος σαν ο χειριστής της μηχανής και ότι θα έπρεπε να ρυθμίσει την ταχύτητα περιστροφής των κυλίνδρων σε χαμηλές στροφές. Η θέση αυτή και η παράλειψη για την οποία έγινε προσπάθεια να αποδοθεί στον Ενάγοντα δε δικογραφείται. Ούτως ή άλλως η δικογραφημένη θέση της Εναγόμενης είναι ότι βρισκόταν σε λειτουργία η μηχανή και δη ότι το συμβάν έγινε κατά τη διαδικασία εκτύπωσης στην προσπάθεια του Ενάγοντος να αφαιρέσει χαρτί που είχε παραμείνει! Μη δικογραφημένες θέσεις δε λαμβάνονται υπόψη. Ο ΜΕ1 ήταν ξεκάθαρος εν πάση περίπτωση ότι η μηχανή μετά που είχε πατημένο το διακόπτη ελεγχόμενης κίνησης φάνηκε ότι είχε πάρει τη θέση της αλλά στη συνέχεια απρόσμενα ξεκίνησε να δουλεύει με μεγάλη ταχύτητα χωρίς να γνωρίζει το λόγο. Ο ΜΕ1 δε φάνηκε να ήρθε στο Δικαστήριο με σκοπό να αποκρύψει την αλήθεια. Περιέγραψε τι έγινε και με ειλικρίνεια εξήγησε ότι δεν είναι ειδικός για να γνωρίζει το λόγο που η μηχανή ενώ είχε τεθεί στις χαμηλές στροφές με τη χρήση του διακόπτη ελεγχόμενης κίνησης ξεκίνησε με μεγάλη ταχύτητα. Αποδέχομαι ότι ο ΜΕ1 ήταν χειριστής μηχανών στο εργοστάσιο της Εναγόμενης. Ουδέποτε τέθηκε στο μάρτυρα ότι είχε ζητήσει το 2011 όταν εισάχθηκε η επίδικη μηχανή στο εργοστάσιο να τη χειρίζεται αποκλειστικά. Αντιθέτως ο μάρτυρας αβίαστα και στο πλαίσιο ερωτήσεων κατά την αντεξέταση του ανάφερε ότι η επίδικη μηχανή ήταν καινούρια και δεν είχαν εργαστεί για μεγάλο χρονικό διάστημα σ' αυτήν. Μάλιστα επεσήμανε ότι ο ίδιος δεν εργάστηκε αποκλειστικά στην επίδικη μηχανή, θέση που δεν αμφισβητήθηκε. Ο ΜΕ1 σε σχέση με την εκπαίδευση που έλαβε ανάφερε ότι ο κος Γιώργος του έδειξε τη λειτουργία των μηχανών καθώς και σε 2 άλλα παιδιά που ήταν εκεί λίγο περισσότερο καιρό από εκείνον αλλά δεν υποδείχθηκε στο μάρτυρα ότι έτυχε ειδικής εκπαίδευσης της συγκεκριμένης μηχανής και δη ότι του επεξηγήθηκαν οι ιδιαιτερότητες κατά τη χρήση της λόγω της σύνδεσης του διακόπτη ελεγχόμενης κίνησης με το ρυθμιστή ταχύτητας περιστροφής των κυλίνδρων. Ο ΜΕ1 λοιπόν με καθαρότητα εξήγησε πως τα δάκτυλα του παγιδεύτηκαν στο μηχάνημα αλλά και ότι δε γνώριζε ότι η μηχανή θα ξεκινούσε με μεγάλη ταχύτητα. Δε τέθηκε στο μάρτυρα ότι γνώριζε ότι υπήρχε εν πάση περίπτωση η πιθανότητα να ξεκινήσουν να περιστρέφονται οι κύλινδροι με μεγάλη ταχύτητα. Επισημαίνω ότι κατά τη διάρκεια της αντεξέτασης του όταν περιέγραφε τη λειτουργία του διακόπτη ελεγχόμενης κίνησης κάθε φορά επαναλάμβανε την ίδια διαδικασία και δη ότι το κουμπί πρέπει να είναι πατημένο και ότι εφαρμόζεται η ελεγχόμενη κίνηση-χαμηλές στροφές. Ο ΜΕ1 αυτό φάνηκε να γνώριζε. Υπενθυμίζω ότι ο ΜΥ1 αρχικά κατά την κυρίως εξέταση του όταν ερωτήθηκε για τη λειτουργία του «inching» (ελεγχόμενης κίνησης)το ίδιο απάντησε. Ο ΜΕ1 υπήρξε σταθερός στις τοποθετήσεις του. Ακολούθησαν και ερωτήσεις σε σχέση με θέσεις που δεν υποστηρίχθηκαν από την Υπεράσπιση όπως για παράδειγμα ότι είχε τη δυνατότητα και ευκαιρία να σταματήσει την τοποθέτηση του κλισέ. Οι θέσεις αυτές παρέμειναν μετέωρες. Σε σχέση με τους τραυματισμούς που έχει υποστεί η μαρτυρία του βρίσκεται σε συνοχή με το Ιατρικό Πιστοποιητικό του Τεκμηρίου 2 το περιεχόμενο του οποίου έγινε παραδεκτό. Αν και δεν παρουσιάστηκε δια ζώσης μαρτυρία από τον Δρ. Παναγιώτου είναι παραδεκτό ότι μετά τη νοσηλεία του Ενάγοντος στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού με παρότρυνση του ΜΥ1 επισκέφθηκε τον Δρ. Παναγιώτου και ότι υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση στα δάκτυλα που τραυματίστηκαν. Δεν αμφισβητείται η μαρτυρία του ΜΕ1 ότι η έκταση και κάμψη του 2ου δακτύλου του υπήρξε πλήρης αλλά ότι η έκταση του 3ου δακτύλου του δεν υπήρξε πλήρης. Στο σημείο αυτό περιορίζομαι στο να αναφέρω ότι περιέγραψε με επάρκεια τις ζημιές που προκλήθηκαν σε αυτόν και οι συνέπειες που παρέμειναν σ' αυτόν καθώς και οι δυσκολίες που αντιμετωπίζει σήμερα όπως στη δυσκολία χειρισμού μηχανημάτων. Αναφορικά με τον ισχυρισμό του για απώλεια όμως των απολαβών ο ΜΕ1 ως φάνηκε δεν υπέστη απώλεια εισοδημάτων αφού πληρώθηκε τα ποσά που διεκδικεί. Παρόλο που εξήγησε το λόγο που τα διεκδίκησε είναι ξεκάθαρο ότι δεν έχει υποστεί απώλεια και δεν μπορεί να γίνει οποιοδήποτε εύρημα για απώλεια εισοδημάτων. Η μαρτυρία του κρίνεται αξιόπιστη και γίνεται αποδεκτή από το Δικαστήριο με εξαίρεση τη θέση του περί απώλεια εισοδημάτων. Η ΜΕ2 παρουσίασε μέσω της μαρτυρίας της τα δεδομένα που η ίδια διαπίστωσε στα πλαίσια διερεύνησης του επίδικου ατυχήματος αλλά επίσης κατάθεσε στη διαδικασία και ως εμπειρογνώμονας σε θέματα ασφάλειας και υγείας στην εργασία και εργατικά ατυχήματα. Ως ανάφερε εργάζεται στο ΤΕΕ για 23 χρόνια, έχει διερευνήσει μεγάλο αριθμό ατυχημάτων και έχει παρακολουθήσει διάφορα εκπαιδευτικά προγράμματα. Η πλευρά της Εναγόμενης όμως αμφισβήτησε τα προσόντα της αλλά και ότι είναι εμπειρογνώμονας. Εξέτασα τα προσόντα της, τις γνώσεις αλλά και την πολύχρονη πείρα της. Έχοντας επίσης κατά νου τις αρχές που καθορίζουν πότε ένας μάρτυρας είναι εμπειρογνώμονας, κρίνω ότι αυτή είναι εμπειρογνώμονας[7] σε θέματα ασφάλειας και υγείας στην εργασία και στη διερεύνηση εργατικών ατυχημάτων. Η ΜΕ2 θα έλεγα ότι σε γενικές γραμμές μου έκανε πολύ καλή εντύπωση. Με βάση τα όσα ανάφερε κρίνω ότι προσήλθε στο Δικαστήριο να πει την αλήθεια αλλά και ότι πρόκειται για ένα ανεξάρτητο κριτή. Μπορώ να βασιστώ στη μαρτυρία της για να καταλήξω σε ασφαλή ευρήματα. Η μαρτυρία της ως προς τις συνθήκες που επικρατούσαν στον εργασιακό χώρο αλλά και οι διαπιστώσεις της ως τα σημεία 1-7 του Τεκμηρίου 4 επεξηγήθηκαν με επάρκεια και σαφήνεια και αποτελούν ευρήματα και του Δικαστηρίου. Να σημειωθεί επίσης ότι δεν παρουσιάστηκε άλλη αντίθετη αξιόπιστη μαρτυρία. Ήταν, επίσης, αυθόρμητη και συνεπής στη μαρτυρία της. Οι επισημάνσεις στις οποίες πρόβηκε και το βασικό πρόβλημα που εντόπισε ως προς την ασφάλεια των εργαζομένων κατά τη χρήση της επίδικης μηχανής λόγω του ότι ο διακόπτης ελεγχόμενης κίνησης συνδεόταν και με το ρυθμιστή ταχύτητας των κυλίνδρων επεξηγήθηκαν με καθαρότητα και γίνονται αποδεκτές. Η ίδια πρόβηκε στις διαπιστώσεις της μετά από επιθεώρηση του χώρου που βρισκόταν η επίδικη μηχανή, αφού έλαβε καταθέσεις, φωτογραφίες και αφού μελέτησε και το εγχειρίδιο χρήσης της μηχανής το οποίο ως εξήγησε ήταν ελλιπές. Οι διαπιστώσεις και τα συμπεράσματα της αποτελούν ευρήματα του Δικαστηρίου. Εξήγησε με επάρκεια τι έλαβε υπόψη της και τους λόγους που οδήγησαν στην καταχώρηση ποινικής δίωξης εναντίον της Εναγόμενης και του ΜΥ
7. Παρόλο που έγινε προσπάθεια να αμφισβητηθεί το γεγονός ότι εκδόθηκε απαγόρευση χρήσης της μηχανής λόγω του ότι δεν κρίθηκε ασφαλής εν τέλει ως φάνηκε μετά την έκδοση ειδοποίησης απαγόρευση χρήσης της μηχανής η Εναγόμενη αντικατέστησε το κουμπί στη μηχανή και μπορούσε πλέον να λειτουργεί με ασφάλεια (αρχικά ο ίδιος διακόπτης ο οποίος λειτουργούσε σαν διακόπτης ελεγχόμενης κίνησης συνδεόταν και με το ρυθμιστή ταχύτητας των κυλίνδρων και αυτό είχε ως αποτέλεσμα ως διαπίστωσε η ΜΕ2 η ταχύτητα με τη χρήση του διακόπτη να μην είναι ελεγχόμενη. Αυτό δημιουργούσε πρόβλημα στην ασφαλή χρήση της μηχανής. Στο σημείο αυτό κρίνεται αναγκαίο να αναφερθεί ότι δεν αμφισβητήθηκε ότι σκοπός του διακόπτη (push button) ήταν η ελεγχόμενη κίνηση ούτε ότι η κίνηση του διακόπτη ήταν συνδεδεμένη με το ρυθμιστή ταχύτητας περιστροφής των κυλίνδρων. Οι διαπιστώσεις της ότι ο τρόπος που λειτουργούσε ο συγκεκριμένος διακόπτης δημιουργούσε κίνδυνο και ότι αυτό δημιουργούσε θέματα ασφάλειας και επικινδυνότητα κατά τη χρήση της μηχανής δεν αντικρούστηκαν. Η διαπίστωση της ως προς την επικινδυνότητα της μηχανής εν πάση περίπτωση κρίνεται λογική. Επιπλέον οι διαπιστώσεις ως προς το κατά πόσο τα μέσα για εκτέλεση της εργασίας ήταν ασφαλή είναι τεκμηριωμένα. Παρά τις υποβολές προς τη μάρτυρα ότι ο Ενάγοντας ήταν ο χειριστής της μηχανής και εναπόκειτο στον ίδιο να ρυθμίσει τις στροφές της μηχανής (ως εξηγείται ανωτέρω οι θέσεις αυτές δε δικογραφούνται) η ΜΕ2 ήταν ξεκάθαρη ότι το πρόβλημα και ο κίνδυνος δημιουργείτο εκ του γεγονότος της σύνδεσης του διακόπτη (push button) με το ρυθμιστή ταχύτητας. Επιπροσθέτως οι διαπιστώσεις της ως προς το ότι δεν έφερε η μηχανή σήμανση CE (δήλωση ΕΚ Συμμόρφωσης), ότι το εγχειρίδιο χρήσης της εν λόγω μηχανής δεν παρείχε επαρκείς πληροφορίες για θέματα ασφαλούς λειτουργίας της μηχανής δεν αντικρούστηκαν από αξιόπιστη μαρτυρία. Τέλος η προσωπική γνώμη της μάρτυρος ως προς το πως μπορεί να ξεκίνησε η μηχανή αλλά και το τί πιστεύει ή εικάζει δεν αποτελούν θέματα που εμπίπτουν στην εμπειρογνωμοσύνη της. Δεν κλήθηκε να εξετάσει αυτά τα θέματα. Η προσωπική γνώμη της λοιπόν ως προς το τι πιστεύει δε θα ληφθεί υπόψη από το Δικαστήριο. Ενόψει όλων των ανωτέρω καταλήγω ότι η μαρτυρία της Μ.Ε.2, με τις διευκρινίσεις που έγιναν ανωτέρω, γίνεται δεκτή και η γνώμη της επί θεμάτων της εμπειρογνωμοσύνη της θα ληφθεί υπόψη αναλόγως και των ευρημάτων του Δικαστηρίου επί των γεγονότων. Αξιολογώντας τη μαρτυρία του ΜΥ1 αναφέρω ότι σαν μάρτυρας δε μου έκανε καλή εντύπωση. Η μαρτυρία του ήταν αόριστη και ανακριβής. Ήταν φανερή η προσπάθεια του να βοηθήσει την Εναγόμενη. Πέραν των γεγονότων που δεν αμφισβητήθηκαν ή που είναι παραδεκτά η μαρτυρία του δε γίνεται αποδεκτή. Αρχικά υπενθυμίζω ότι η εκδοχή της Εναγόμενης ως προς το πως συνέβη το ατύχημα δεν τέθηκε στον Ενάγοντα. Παρόλα αυτά ο ΜΥ1 ως φάνηκε δεν είχε άμεση γνώση των γεγονότων που συνέβησαν κατά τη διάρκεια του ατυχήματος. Ως ο ίδιος αναφέρει ενημερώθηκε για το πως συνέβη το συμβάν από ενημέρωση που έλαβε από τον υπεύθυνο παραγωγής κο Κόκκινο. Το πρόσωπο αυτό όμως δεν παρουσιάστηκε στο Δικαστήριο για να δώσει μαρτυρία χωρίς να εξηγηθεί το γιατί. Το Δικαστήριο λοιπόν δεν είχε τη δυνατότητα να κρίνει το αξιόπιστο ή όχι της θέσης της Εναγόμενης για το θέμα αυτό, ιδιαίτερα αφού βρίσκεται σε αντίθεση με τη μαρτυρία που δόθηκε από τον Ενάγοντα ως προς τον τρόπο που συνέβη το ατύχημα.[8] Λαμβάνοντας λοιπόν υπόψη το σύνολο των περιστάσεων της υπόθεσης καθώς και ότι το πως συνέβη το ατύχημα αφορά ουσιώδη θέμα κρίνω με βάση και το άρθρο 27 του περί Αποδείξεως Νόμου Κεφ. 9, ότι δεν μπορεί να δοθεί στο σημείο αυτό της μαρτυρίας του ΜΥ1 οποιαδήποτε βαρύτητα. Σημειώνεται επίσης ότι η μαρτυρία του ΜΕ1 ως προς τον τρόπο που συνέβη το ατύχημα κρίθηκε αξιόπιστη. Αν και η προσπάθεια του ΜΥ1 να δείξει ότι η εκδοχή του Ενάγοντα ως προς τον τρόπο που συνέβηκε το ατύχημα δεν διέφερε με την περιγραφή που πρόβηκε ο ίδιος ήταν ανεπιτυχής εντούτοις προσπάθησε να παραπλανήσει το Δικαστήριο. Και εξηγώ. Ο ΜΕ1 ανάφερε ότι έθεσε σε λειτουργία το διακόπτη (push button) για ελεγχόμενη κίνηση όταν φαινομενικά η μηχανή φαινόταν να είχε πάρει τη σωστή θέση προσπάθησε να βάλει το κλισέ (ανάγλυφο, στάμπα) ενώ η θέση της Υπεράσπισης στο δικόγραφο ήταν ότι η μηχανή ήταν σε λειτουργία και ότι κατά τη διαδικασία εκτύπωσης ο Ενάγοντας προσπάθησε να τραβήξει χαρτί που είχε μείνει στη μηχανή. Σαφώς και πρόκειται για διαφορετική εκδοχή. Επιπλέον ο ΜΥ1 προσπάθησε να μετατρέψει τον εαυτό του εκτός από μάρτυρα γεγονότων σε μάρτυρα γνώμης παραθέτοντας τη γνώμη του ως προς το τι μπορεί να προκάλεσε το ατύχημα στον Ενάγοντα, θέση που δε θα ληφθεί υπόψη. Οι εικασίες του μάρτυρα ως προς το πως έπρεπε ή δεν έπρεπε να ενεργήσει ο Ενάγοντας ειδικότερα τη στιγμή που δεν ήταν παρόν όταν έγινε το ατύχημα δε θα ληφθούν υπόψη. Παρατήρησα επίσης ότι όταν ήθελε να αποφύγει να απαντήσει σε ερωτήσεις κατέφευγε σε απαντήσεις του τύπου δε θυμάμαι ή γενικά απόφευγε να δώσει απάντηση. Σε ερώτηση κατά την αντεξέταση του εάν η επίδικη μηχανή έφερε σήμανση CE (δήλωση ΕΚ συμμόρφωσης) η άμεση απάντηση του ήταν ότι δε θυμόταν. Σε σχέση με την ειδοποίηση απαγόρευσης για χρήση της μηχανής παρουσίασε τον εαυτό του ως αδαή αναφέροντας ότι δε γνώριζε γιατί το ΤΕΕ έκδωσε την ειδοποίηση. Όμως κατά την κυρίως εξέταση του παρουσίασε τον εαυτό του ως άτομο που είχε εμπλοκή και γνώριζε τι συνέβαινε στην εταιρεία του. Ήταν επίσης έκδηλο ότι ήθελε να αποφύγει τις ερωτήσεις σε σχέση με την ποινική δίωξη που καταχωρήθηκε. Χωρίς επίσης να έχει ειδικές γνώσεις ανάφερε στο Δικαστήριο ότι δε χρειαζόταν να έχει η μηχανή σήμανση CE (δήλωση ΕΚ συμμόρφωσης). Μαρτυρία που απαιτεί ειδικές γνώσεις σαφώς και δε γίνεται αποδεκτή. Παραμένει όμως ως γεγονός ότι η μηχανή δεν έφερε την σήμανση που απαιτείτο από Ευρωπαϊκή Νομοθεσία ούτε είχε πιστοποιητικό καταλληλότητας. Σε σχέση με το ότι η Εναγόμενη είχε γραπτή εκτίμηση κινδύνων παρέμεινε η θέση του αυτή ασαφής και ατεκμηρίωτη. Δεν παρουσίασε την εν λόγω εκτίμηση στο Δικαστήριο. Προτού προχωρήσω στην αξιολόγηση των Τεκμηρίων κρίνω ορθό να αναφέρω κάποια σημεία από τη μαρτυρία του που δείχνουν την προσπάθεια του μάρτυρα για να βοηθήσει την Εναγόμενη. Κατά τη διάρκεια της κυρίως εξέτασης σε προφορική ερώτηση για τη λειτουργία της ελεγχόμενης κίνησης αρχικά αβίαστα ανάφερε εξηγώντας πως λειτουργεί ότι έχοντας το κουμπί του διακόπτη πατημένο η μηχανή πάει μόνο με χαμηλές στροφές ενώ στο Έγγραφο Β στο γραπτό κείμενο που προετοίμασε για την ακροαματική διαδικασία ανάφερε ότι ο χειριστής της μηχανής θα πρέπει επίσης να ρυθμίζει κατά την κρίση του την ταχύτητα περιστροφής των κυλίνδρων. Στην προσπάθεια του λοιπόν να βοηθήσει την Εναγόμενη προσπάθησε να αποδώσει παράλειψη στον Ενάγοντα για γεγονός που ουσιαστικά δε δικογράφησε η Εναγόμενη στην Υπεράσπιση της. Ως έχει λεχθεί η δικογραφημένη εκδοχή της Εναγόμενης στηρίζεται σε άλλα γεγονότα και δη ότι ο Ενάγοντας κατά τη διαδικασία εκτύπωσης χαρτιού προσπάθησε να τραβήξει χαρτί που έμεινε μέσα από τους περιστρεφόμενους κυλίνδρους. Είναι αξιοσημείωτο επίσης ότι κατά την αντεξέταση του μετά από ερώτηση που του τέθηκε παραδέχθηκε ότι ο διακόπτης ελεγχόμενης κίνησης συνδεόταν με τον ρυθμιστή ταχύτητας περιστροφής των κυλίνδρων. Προχωρώ στη συνέχεια να αξιολογήσω τα Τεκμήρια που κατατέθηκαν. Το Τεκμήριο 1, αφορά αναλυτική κατάσταση αποδοχών του Ενάγοντα από το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων το οποίο στην ουσία δεν αμφισβητήθηκε από την Εναγόμενη και δη δεν αμφισβητήθηκε ότι ο Ενάγοντας κατά τον επίδικο χρόνο εργαζόταν για την Εναγόμενη και ότι λάμβανε τα ποσά που αναγράφονται στο εν λόγω Τεκμήριο. Το περιεχόμενο του εν λόγω τεκμηρίου γίνεται αποδεκτό για την αλήθεια του περιεχομένου του. Το Τεκμήριο 2 έγινε αποδεκτό ως προς την αλήθεια του περιεχομένου του. Το ποσό για την έκδοση του ιατρικού πιστοποιητικού ως το Τεκμήριο 3 έγινε παραδεκτό κατά την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας. Συνεπώς το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 3 είναι παραδεκτό. Το περιεχόμενο των Τεκμηρίων 4 και 5 έχει επεξηγηθεί και γίνεται αποδεκτό με τις διευκρινίσεις που αναφέρονται πιο πάνω. Το ίδιο ισχύει και για το Τεκμήριο
8. Το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 9 δεν αμφισβητήθηκε και γίνεται αποδεκτό. Το Τεκμήριο 6 αφορά ενημερωτικό σημείωμα από τη Νομική Υπηρεσία της Δημοκρατίας για την εξέλιξη της ποινικής υπόθεσης αρ. 32199/12 και το Τεκμήριο 7 αφορά το κατηγορητήριο που είχε καταχωρηθεί στα πλαίσια της εν λόγω ποινικής υπόθεσης εναντίον της Εναγόμενης και του διευθυντή της. Εν τέλει ως φάνηκε σε δύο εκ των 4 κατηγοριών επιβλήθηκε πρόστιμο μετά από παραδοχή. Στο σημείο αυτό επισημάνω ότι για να μπορεί να γίνει αποδεκτή μια παραδοχή σε ποινική διαδικασία ως μαρτυρία σε πολιτική διαδικασία πρέπει να συνοδεύεται από γεγονότα που να στοιχειοθετούν τη βάση της αγωγής. Στην προκείμενη περίπτωση δεν έχει παρουσιαστεί ο ποινικός φάκελος της διαδικασίας στον οποίο περιέχεται η παραδοχή με τα σχετικά γεγονότα. Η απλή δήλωση του μάρτυρα ότι παραδέχθηκε κάποιες κατηγορίες δεν έχει κάποια βαρύτητα στην παρούσα διαδικασία.[9] Η μόνη βαρύτητα που δίδεται στα Τεκμήρια 6 και 7 είναι ότι είχε προωθηθεί εναντίον της Εναγόμενης και του ΜΥ1 ποινική δίωξη. Τα Τεκμήρια προς Αναγνώριση Α και Β δεν αποτέλεσαν Τεκμήρια στη διαδικασία. Δεν έχουν καμία αποδεικτική αξία. Μετά από την αξιολόγηση της μαρτυρίας ως ανωτέρω σημειώνω ότι η μαρτυρία που παρουσιάστηκε και έγινε αποδεκτή συνιστά εύρημα μου, όπως και το περιεχόμενο των τεκμηρίων που έγιναν αποδεκτά, τα γεγονότα που εν πάση περίπτωση δεν αμφισβητήθηκαν και αυτά που αναφύονται από τα δικόγραφα ως παραδεκτά γεγονότα. Συνοπτικά περί την 30/08/2011 ο Ενάγοντας ήταν ηλικίας 27 ετών. Το τελευταίο εισόδημα του ανερχόταν σε €1.
9. Στις 30/08/2011 μετά από οδηγίες που έλαβε ο Ενάγοντας από κάποιο κο Κόκκινο υπεύθυνο παραγωγής χειρίστηκε σύνθετη μηχανή εκτύπωσης χαρτομάντηλων. Η συγκεκριμένη μηχανή εισάχθηκε στην Κύπρο το έτος 2011 από την Κίνα από την Εναγόμενη και δεν υπήρχε διαθέσιμη δήλωση ΕΚ Συμμόρφωσης ούτε πιστοποιητικό καταλληλότητας. Περί η ώρα 09:30 π.μ. κατά τη διάρκεια χειρισμού της εν λόγω μηχανής από τον Ενάγοντα και ενώ είχε θέσει σε λειτουργία το διακόπτη (push button) για ελεγχόμενη κίνηση για να τοποθετήσει ανάγλυφο πλαστικό εκτύπωσης και ενώ ήταν σε εφαρμογή ο διακόπτης ελεγχόμενης κίνησης στην προσπάθεια του να τοποθετήσει το ανάγλυφο (κλισέ) οι κύλινδροι περιστράφησαν με μεγάλη ταχύτητα. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να παγιδευτούν τα δάκτυλα του μεταξύ των κυλίνδρων και να υποστεί τραυματισμούς στα δάκτυλα του. Ο Ενάγοντας υπέστη τα τραύματα που περιγράφονται στο Τεκμήριο 2 και δη υπέστη ακρωτηριασμό μικρού μέρους της ονυχοφόρου φάλαγγος του δείκτη και μέσου δακτύλου του αριστερού χεριού του. Την ίδια μέρα μεταφέρθηκε στο Αχίλλειο Νοσοκομείο όπου υπεβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση από τον Δρ. Παναγιώτου, τα έξοδα του οποίου πλήρωσε η Εναγόμενη. Μετά την επέμβαση επανήλθε πλήρως η έκταση και κάμψη του 2ου δακτύλου του αλλά όχι στο 3ο του δάκτυλο. Μετά την επέμβαση συστήθηκε σ' αυτόν φαρμακευτική αγωγή και άδεια ασθενείας για περίοδο 2 μηνών. Το ΤΕΕ εργασίας διεξήγαγε έρευνα για το επίδικο ατύχημα μετά από επιστολή που απέστειλαν οι δικηγόροι του Ενάγοντος. Το ΤΕΕ μέσω της ΜΕ2 διεξήγαγε έρευνα και ετοίμασε έκθεση Διερεύνησης Ατυχήματος, οι εισηγήσεις και διαπιστώσεις ως αναγράφονται στα σημεία 1-7 του Τεκμηρίου 4 αποτελούν ευρήματα του Δικαστηρίου. Το βασικό πρόβλημα για την ασφάλεια των εργοδοτουμένων κατά τη χρήση της μηχανής ήταν ότι ο διακόπτης ελεγχόμενης κίνησης συνδεόταν και με τη ρύθμιση της ταχύτητας περιστροφής των κυλίνδρων με αποτέλεσμα η ταχύτητα με τη χρήση του διακόπτη να μην ήταν ελεγχόμενη και αργή αλλά να εξαρτάται από τις ρυθμίσεις του χειριστή της μηχανής. Λόγω των προβλημάτων που διαπιστώθηκαν στη μηχανή επιδόθηκε στην Εναγόμενη ειδοποίηση απαγόρευσης χρήσης της μηχανής. Μετά την επίδοση της απαγόρευσης χρήσης της μηχανής η Εναγόμενη αντικατέστησε το διακόπτη ώστε να μην υπάρχει η σύνδεση μεταξύ διακόπτη ελεγχόμενης κίνησης και ρυθμιστή ταχύτητας και κατέστη πλέον ασφαλές η χρήση της, με αποτέλεσμα την άρση της απαγόρευσης ειδοποίησης. Το εγχειρίδιο χρήσης της μηχανής δεν ήταν στη διάθεση των υπαλλήλων αλλά παρόλα αυτά ήταν ελλιπές. Η επίδικη μηχανή ήταν ένα από τα μέσα εκτέλεσης της εργασίας του Ενάγοντα. Ο Ενάγοντας υπέστη ταλαιπωρία και πόνο στα δύο του δάκτυλα. Λόγω του ότι το επάγγελμα του απαιτεί χειρωνακτική εργασία όπου πρέπει να ασκεί πίεση στα δάκτυλα του ταλαιπωρείται. Δυσκολεύεται να χρησιμοποιήσει οθόνες αφής, χρησιμοποιεί αναγκαστικά το δεξί του χέρι. Τα δάκτυλα του αριστερού του χεριού δεν αναγνωρίζονται από τις οθόνες. Ταλαιπωρείται και σε προσωπικό επίπεδο. Δεν μπορεί να κόψει για παράδειγμα μια μπριζόλα. Πέραν της αισθητικής εμφάνισης επηρεάστηκαν οι καθημερινές του συνήθειες. Στην προκείμενη περίπτωση αυτό που εξετάζεται είναι κατά πόσο η Εναγόμενη ως εργοδότρια του Ενάγοντος υπήρξε αμελής, εάν υπήρξε συντρέχουσα αμέλεια του Ενάγοντος ή εάν εφαρμόζεται η υπεράσπιση «Volenti not fit injuria». Οι υποχρεώσεις του εργοδότη έναντι των εργοδοτουμένων του σε σχέση με την ασφάλεια αυτών κατά την εργασία τους πηγάζουν από το άρθρο 51 του Κεφ.148 . Ο εργοδότης έχει την υποχρέωση να διεξάγει τις εργασίες του με τέτοιο τρόπο ώστε να μην εκθέτει τους εργοδοτούμενους του σε περιττούς κινδύνους ή να λαμβάνει εύλογη φροντίδα για την ασφάλεια τους κάτω από τις περιστάσεις ώστε να αποφεύγονται προβλεπτοί κίνδυνοι. Σχετική είναι και η υπόθεση Αγγελή v. Κάρκα κ.α.[10] όπου σε σχέση με την ευθύνη του εργοδότη λέχθηκε ότι: "Η ευθύνη για τη διασφάλιση ασφαλών συνθηκών εργασίας βαρύνει αποκλειστικά τον εργοδότη και δεν μπορεί να μετατεθεί αυτή η ευθύνη στους ώμους του εργοδοτούμενου. Έτσι και στην προκείμενη περίπτωση το καθήκον του εργοδότη για τη διασφάλιση ασφαλών συνθηκών εργασίας στον εργοδοτούμενο του ήταν υπαρκτό και ο εφεσείων δεν το εξετέλεσε." Επίσης στην υπόθεση Δήμος Λεμεσού v. Χαραλάμπους[11] τονίστηκε πως ένα σύστημα εργασίας δεν είναι ασφαλές αν δεν προστατεύει ικανοποιητικά τα πρόσωπα που εργοδοτούνται από κάποιο συγκεκριμένο κίνδυνο που μπορεί λογικά να προβλεφθεί και ο οποίος μπορεί να αντιμετωπιστεί με προστατευτικά μέτρα των οποίων η λύση είναι αφενός πραγματικά εφικτή και αφετέρου η δαπάνη που συνεπάγεται δεν είναι εντελώς δυσανάλογη προς το είδος και το μέγεθος του κινδύνου που στοχεύεται να αποφευχθεί. Ακόμη στην υπόθεση Χριστοδουλίδης ν. Laser Plastics Industry Ltd[12] λέχθηκε ότι κάθε εργοδότης έχει ευθύνη να παράσχει ασφαλή μέθοδο εργασίας και ορθή επιτήρηση του χώρου όπου διεξάγονται οι εργασίες. Ως λέχθηκε στην υπόθεση General Cleaning Contractors Ltd v Christmas