M.D. CYPRUS SOYA LTD ν. Θεμιστοκλέους Χρίστος & Υιός Λίμιτεδ κ.α., Αρ. Αγωγής: 2089/11, 30/6/2023 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2023:A176 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ Ενώπιον: Π. Αγαπητού, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 2089/11 Μεταξύ: M.D. CYPRUS SOYA LTD, από τη Λεμεσό Ενάγουσας -και-
- Θεμιστοκλέους Χρίστος & Υιός Λίμιτεδ, από την Πάφο
- Θεμιστοκλέους Χρίστος, από την Πάφο
- Μιλτιάδους Στέλιος, από την Πάφο Ημερομηνία: 30η Ιουνίου, 2023 Για τους Ενάγοντες: κος Β. Ερωτοκρίτου Για τους Εναγόμενους: κα. Λάμπρου Απόφαση Έχοντας εξασφαλίσει Δικαστική Απόφαση, οι Αιτητές επιδίωξαν με την κρίσιμη Αίτηση την οικονομική εξέταση των Καθ' ων η Αίτηση 1 και 2, την έκδοση διατάγματος αποπληρωμής του εξ αποφάσεων χρέους με μηνιαίες δόσεις ύψους €1000 για έκαστο, καθώς και διατάγματα ακύρωσης καταδολιευτικών μεταβιβάσεων. Στήριξαν την Αίτηση τους με ένορκη δήλωση του Σταύρου Μακρή, στην οποία αναφέρουν ότι στις 6.5.14 εξασφάλισαν εναντίον των Εναγόμενων 1 και 2 για το ποσό των €44,203.29, πλέον έξοδα €1,892 συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ, αμφότερα τα ποσά με τόκο προς 5.5% ετησίως από την μέρα εκείνη μέχρι εξόφλησης (η «Απόφαση», αντίγραφο της οποίας επισυνάπτεται). Κατά τους Αιτητές, με την έκδοση της Απόφασης, είχαν τεθεί συγκεκριμένοι όροι, οι οποίοι, εν τέλει δεν τηρήθηκαν από τους Καθ' ων η Αίτηση 1 και 2 και παρέμεινε οφειλόμενο της τάξεως των €28,154.
- Παρά το αιτητικό που αφορούσε την έκδοση διατάγματος καταβολής μηνιαίας δόσης ύψους €1000 για έκαστο εκ των Καθ' ων η Αίτηση, ο ενόρκως δηλών εκφράζει πεποίθηση ότι εκείνοι είναι σε θέση να καταβάλλουν €500 έκαστος. Στις 13.10.20 καταχωρίστηκε ένσταση από πλευράς Καθ' ων η Αίτηση 1 και 2, οι οποίοι επικαλέστηκαν οικονομική δυσχέρεια στην αποπληρωμή του εξ αποφάσεως χρέους. Στήριξαν την ένστασή τους με ένορκη δήλωση του Καθ' ου η Αίτηση 2, ο οποίος είναι και ο διευθυντής της Καθ' ης η Αίτηση 1 εταιρείας, την οποία υπέγραψε στις 9.10.
- Όσων αφορά την Καθ' ης η Αίτηση 1, ο ομνύοντας επισύναψε το Τεκμήριο Α που είναι βεβαίωση με την οποία οι λογιστές - ελεγκτές της βεβαίωναν ότι είναι αδρανής από το Δεκέμβριο του
- Ως προς τις προσωπικές του συνθήκες, ο ομνύοντας ανέφερε ότι λαμβάνει σύνταξη εις το ποσό των €490,79 και ότι μετά δυσκολίας καλύπτει τις βασικές του ανάγκες. Επισύναψε δε και ως Τεκμήριο Β βεβαίωση των Κοινωνικών Ασφαλίσεων για το έτος 2019 και για το μήνα Σεπτέμβριο του
- Κατά την εμφάνιση ενώπιον του Δικαστηρίου (υπό άλλη σύνθεση) στις 30.11.21 αναφέρθηκε ότι οι Καθ' ων η Αίτηση εισέπρατταν ενοίκιο και στις 2.3.22 δόθηκαν από το Δικαστήριο (πάλι υπό άλλη σύνθεση) οδηγίες για καταχώριση Συμπληρωματικής Ένορκής Δήλωσης αναφορικά με το ζήτημα αυτό, η οποία Ένορκη Δήλωσης θα ικανοποιούσε επίσης τις προϋποθέσεις του Άρθρου 84 του περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμου Κεφ.
- Στις 30.3.22, με Συμπληρωματική Ένορκη Δήλωσή του (την οποία ορκίστηκε στις 28.3.22), ο Καθ' ου η Αίτηση 2 αποκάλυψε ότι όταν η Καθ' ης η Αίτηση 1 κατέστη αδρανής ενοικίασε το υποστατικό της στο οποίο διεξήγαγε εργασίες και ότι το ενοίκιο ύψους €1500 το διαθέτει για κάλυψη οφειλών της για τις οποίες δεν έχει αποδείξεις, αλλά και ότι το ακίνητο είναι υποθηκευμένο για κάλυψη χρέους που ξεπερνά το €1,000,
- Επισύναψε το Ενοικιαστήριο Έγγραφο ημερομηνίας 3.10.16 ως Τεκμήριο Α. Στις 4.7.22, το Δικαστήριο (συνεχίζοντας υπό άλλη σύνθεση) έδωσε οδηγίες όπως δοθούν λεπτομέρειες αναφορικά με κάποια Αγωγή υπ' αριθμό 1176/21 του Επαρχιακού Δικαστηρίου Πάφου (η «Αγωγή Πάφου») καθότι, σύμφωνα με το σχετικό πρακτικό, «[Δ]ημιουργήθηκε σκιά ότι ενδεχομένως να πρόκειται για μια καταδολιευτική πράξη», αλλά και καλύτερη αναφορά σχετικά με τον πιστωτή Ελληνική Τράπεζα. Στις 8.11.22, ο Καθ' ου η Αίτηση 2 με νέα Συμπληρωματική Ένορκη του Δήλωση αποκάλυψε επιπρόσθετα ότι είχε εκδοθεί απόφαση του Επαρχιακού Δικαστηρίου Πάφου εναντίον της Καθ' ης η Αίτηση 1 και άλλης εταιρείας, αντίγραφο της οποίας επισυνάπτει ως Τεκμήριο Α (η «Απόφαση Πάφου»), καθώς και ότι, στο πλαίσιο εκείνης της Αγωγής, είχε εκδοθεί στις 11.3.22, διάταγμα μηνιαίων δόσεων εναντίον της Καθ' ης η Αίτηση 1 για το ποσό των €1500, αντίγραφο του οποίου επισύναψε ως Τεκμήριο Β. Στις 19.1.23 οι Καθ' ων η Αίτηση 1 και 2 καταχώρισαν την τελευταία τους Συμπληρωματική Ένορκη Δήλωση, την οποία υπέγραψε ο Καθ' ου η Αίτηση 2 στις 16.1.23 και με την οποία επισύναψε βεβαίωση των λογιστών - ελεγκτών της Καθ΄ ης η Αίτηση 1, στην οποία καταγράφεται ότι οι τελευταίοι εξελεγμένοι λογαριασμοί της εκδόθηκαν το 2015 (Τεκμήριο Α). Έπειτα η διαδικασία προχώρησε σε Ακρόαση. Ο Καθ' ου η Αίτηση 2 εξετάστηκε τόσο όσον αφορά την οικονομική κατάσταση της Καθ' ης η Αίτηση 1 όσο και τη δική του. Συνοπτικά, κατά την εξέτασή του, ανέφερε ότι είναι διευθυντής της Καθ' ης η Αίτηση 1 μαζί με το γιο του Στέλιο Μιλτιάδους. Αναφορικά με την Εταιρεία Miltiathan Best Pet Food Ltd. (η «Miltiathan»), προς όφελος της οποίας εκδόθηκε η Απόφαση στην Αγωγή Πάφου ως ανωτέρω αναφέρεται, αυτή ανήκει στη νύφη του Ξένια Γρηγορίου, ενώ δεν γνωρίζει ότι ο γιός του είναι διευθυντής της. Του υποδείχθηκε προς τούτο πιστοποιητικό έρευνας αναφορικά με την Miltiathan, δηλαδή το Τεκμήριο 1 στη διαδικασία, με το οποίο φαίνεται ότι και ο Στέλιος Μιλτιάδους είναι διευθυντής της. Αναφορικά με την Αγωγή Πάφου την παρέλαβε ο ίδιος μεν, αλλά δεν εμφανίστηκε επειδή η Καθ' ης η Αίτηση 1 όντως χρωστούσε τα χρήματα και επειδή δεν είχε χρήματα να διορίσει δικηγόρο. Πριν την Αγωγή Πάφου έδινε χρήματα έναντι του χρέους προς την Miltiathan. Τα χρήματα αυτά τα έδινε στο γιο του, αλλά δεν έχει αποδείξεις. Δεν είχε ούτε αποδείξεις αναφορικά με πληρωμές μετά από την έκδοση της Απόφασης Πάφου και του σχετικού Διατάγματος αποπληρωμής με μηνιαίες δόσεις. Αναφορικά με το χρέος της Καθ' ης η Αίτηση 1 προς την Miltiathan, ο Καθ' ου η Αίτηση 2 ανέφερε ότι αυτό προέκυψε από δάνειο που η Miltiathan συνήψε με την Ελληνική Τράπεζα και το προϊόν του οποίου διέθεσε στην Καθ' ης η Αίτηση
- Προς τούτο κατέθεσε στο Δικαστήριο το Τεκμήριο 2 στη διαδικασία το οποίο ουσιαστικά είναι επιστολή από την Ελληνική Τράπεζα προς την Miltiathan με την οποία την πληροφορεί αναφορικά με έγκριση πιστωτικών διευκολύνσεων. Αρνήθηκε τις υποβολές του συνηγόρου των Αιτητών ότι η Αγωγή Πάφου και το δάνειο από την Miltiathan είναι εικονικά αλλά και το ότι η απόφαση εκδόθηκε κατόπιν συμπαιγνίας. Πρόσθεσε ότι η τελευταία δόση που πλήρωσε προς την Miltiathan πριν την Αγωγή Πάφου ήταν περί το έτος 2019, αλλά δεν θυμόταν πότε ακριβώς. Μέχρι το 2019, ανέφερε, έπαιρνε το ενοίκιο και το έδινε στη Miltiathan, αλλά ούτε η είσπραξη, ούτε η πληρωμή «περνούσε» από τους λογιστές. Από το ίδιο ποσό πλήρωνε και για άλλες υποχρεώσεις του για τις οποίες υπάρχουν σε εκκρεμότητα κι άλλες δικαστικές διαδιακασίες. Αναφορικά με τα €40 που πληρώνονται ως ειδική εισφορά στην Άμυνα, και αφορούν το ενοικιαστήριο έγγραφο ανέφερε ότι τα αποκόπτει ο ενοικιαστής και έπειτα ανέφερε ότι τα αποκόπτει η Καθ' ης η Αίτηση
- Αναφορικά με τις δικές του προσωπικές συνθήκες, πέραν των εγγράφων που κατέθεσε στις ένορκες δηλώσεις που συνόδευσαν την Ένστασή του, ο Καθ' ου η Αίτηση 2 δεν προσκόμισε άλλα έγγραφα. Κατά την εξέτασή του ανέφερε ότι είναι συνταξιούχος. Μένει με τη σύζυγό του η οποία λαμβάνει επίσης σύνταξη της τάξης των €350 και δεν πληρώνει ενοίκιο, ούτε έχει οποιαδήποτε εξαρτώμενα. Το συνολικό εισόδημά τους είναι €850 και δεν μπορεί να υπολογίσει εάν τους μένει οτιδήποτε στο τέλους του μήνα, κάποτε όμως δεν μένει τίποτα. Δεν έφερε οποιεσδήποτε αποδείξεις αναφορικά με τα μηνιαία έξοδά του, ούτε προέβη σε οποιοδήποτε ισχυρισμό περί αυτών. Δεν καπνίζει, έχει κυνηγετικό όπλο αλλά δεν γνωρίζει την αξία του, την υπολογίζει στα €
- Έχει ένα αυτοκίνητο μάρκας Nissan και αξία περί τα €
- Πριν την έκδοση της Απόφασης Πάφου χρησιμοποιούσε τα €1500 που εισέπραττε η Καθ' ης η Αίτηση 1 ως ενοίκιο για να συμπληρώνει τη σύνταξή του. Ανέφερε επίσης ότι χρωστούσε πολλά χρήματα στις τράπεζες αλλά τα ξόφλησε πριν 3 χρόνια περίπου για μην του «πιάσουν» άλλες περιουσίες, ως ήταν η αναφορά του. Με το πέρας της εξέτασης, οι συνήγοροι των διαδίκων παρέδωσαν γραπτές αγορεύσεις. Ο ευπαίδευτος συνήγορος των Αιτητών εστιάζει στην τμηματική παρουσίαση της οικονομικής εικόνας από πλευράς Καθ' ων η Αίτηση στις ένορκες δηλώσεις που καταχωρούσαν στο Δικαστήριο. Αναφέρεται επίσης στην σχέση μεταξύ των Καθ' ων η Αίτηση και της Miltiathan και των ιθυνόντων της, αλλά και στο χρόνο και τρόπο με τον οποίο εξεδόθη η Απόφαση Πάφου και έπειτα το διάταγμα αποπληρωμής του χρέους με μηνιαίες δόσεις. Εισηγείται ότι εκ των γεγονότων προκύπτει ότι πρόκειται για καταδολιευτική πράξη η οποία αφενός δημιουργήθηκε μετά το εξ αποφάσεων χρέος και αφετέρου δύναται να ακυρωθεί στη βάση του Άρθρου 87
(1)και
(2)του Κεφ.
- Σε σχέση με το βάρος των Καθ' ων η Αίτηση να καταδείξουν την οικονομική τους κατάσταση στο Δικαστήριο, ο συνήγορος των Αιτητών εισηγείται ότι δεν προσκόμισαν επαρκή στοιχεία προς τούτο. Από την αντίθετη πλευρά, η ευπαίδευτη συνήγορος των Καθ' ων η Αίτηση, προωθεί ότι η μαρτυρία του Καθ' ου η Αίτηση 2 ήταν «καθαρή, συνετή και αξιόπιστη» και ότι μέσα απ' αυτή φάνηκε ότι οι Καθ' ων η Αίτηση δεν έχουν τη δυνατότητα να πληρώνουν οποιοδήποτε ποσό έναντι του εξ αποφάσεως χρέους και εισηγείται ένεκα των περιστάσεων που παρουσίασε ο Καθ' ου η Αίτηση 2 στο Δικαστήριο, την απόρριψη της Αίτησης. Έλαβα υπόψη μου την Αίτηση, την Ένσταση, τις εκατέρωθεν ένορκες δηλώσεις, το σύνολο και της μαρτυρίας καθώς και τις αγορεύσεις των δικηγόρων των διαδίκων Σχολιάζοντας τη μαρτυρία του Καθ' ου η Αίτηση 2 είναι προφανές ότι, παρά τις επανειλημμένες οδηγίες του Δικαστηρίου και παρά την υποχρέωση των ίδιων των Καθ' ων η Αίτηση 1 και 2 να προσκομίσουν στοιχεία τα οποία να δεικνύουν την επικαλούμενη αδυναμία τους να πληρώσουν το εξ αποφάσεως χρέος με μηνιαίες δόσεις και να αποσείσουν το ανάλογο βάρος που φέρουν[1], ο Καθ' ου η Αίτηση 2 δεν προσκόμισε στοιχεία αναφορικά με τα προσωπικά μηνιαία έξοδά του, αλλ' ούτε αναφορικά με την γενική περιουσιακή του κατάσταση. Αρκέστηκε στο να προσκομίσει έγγραφα των Κοινωνικών Ασφαλίσεων και στις προφορικές αναφορές του στο Δικαστήριο. Αναφορικά με την Καθ' ης η Αίτηση 1 εταιρεία επίσης αρκέστηκε στο να προσκομίσει βεβαίωση των λογιστών στην οποία αναφέρεται ότι η Καθ' ης η Αίτηση 1 είναι αδρανής από το 2016 και ότι οι τελευταίες εξελεγμένες καταστάσεις που καταχωρήθηκαν για εκείνην αφορούσαν το έτος
- Οι εν λόγω καταστάσεις, έστω και οι τελευταίες που κατ' ισχυρισμό καταχωρήθηκαν, δεν προσκομίστηκαν στο Δικαστήριο. Γενικά ο Καθ' ου η Αίτηση 2 δεν μου έκανε καθόλου καλή εντύπωση. Με τη μαρτυρία του, θεωρώ, προσπάθησε, ποικιλοτρόπως, ν' αποκρύψει όσα πιο πολλά στοιχεία μπορούσε από το Δικαστήριο αναφορικά με την οικονομική κατάσταση τόσο του ιδίου όσο και της Καθ' ης η Αίτηση
- Τούτο αναδείχθηκε τόσο στη δια ζώσης διαδικασία εξέτασής του, αλλά και μέσα από τις ένορκες δηλώσεις τις οποίες κατέθεσε, αποκαλύπτοντας σταδιακά όσα και μόνον η πλευρά των Αιτητών ανακάλυπτε και αναδείκνυε στην πορεία της Αίτησης. Κατόπιν σειράς σοβαρών, αλλά και εμφανών, αντιφάσεων στη μαρτυρία του, κατέληξα ότι δεν είπε στο Δικαστήριο την αλήθεια. Πιο συγκεκριμένα: Στην ένορκη δήλωση ημερομηνίας 9.10.20 ο Καθ' ου η Αίτηση 2 αναφέρει ότι η Καθ' ης η Αίτηση «έχει σταματήσει κάθε επαγγελματική δραστηριότητα από το Δεκέμβρη του 2016 και δεν λαμβάνει οποιοδήποτε εισόδημα». Τούτο καταγράφουν και οι λογιστές της στο Τεκμήριο Α της εν λόγω ένορκης δήλωσης. Παρά τις πιο πάνω δηλώσεις, στις 28.3.22, ο ίδιος ο Καθ' ου η Αίτηση 2 αναφέρει ότι όταν κατέστη η Καθ' ης η Αίτηση 1 αδρανής, ενοικίασε το μοναδικό ακίνητό της για να ανταπεξέλθει στα χρέη της. Κατά πρώτον προκύπτει από τα πιο πάνω ότι η Καθ' ης η Αίτηση 1 συνέχισε να ασκεί εργασίες και μετά το έτος 2015 μέχρι και το οποίο υπάρχουν, κατ' ισχυρισμό, εξελεγμένες οικονομικές καταστάσεις, σύμφωνα με τη συμπληρωματική ένορκη δήλωση του Καθ' ου η Αίτηση 2 ημερομηνίας 16.1.
- Κατά δεύτερο και πιο σημαντικά, εκ του Τεκμηρίου Α που επισυνάφθηκε στη συμπληρωματική ένορκη δήλωση του ίδιου του Καθ' ου η Αίτηση 2 ημερομηνίας 28.3.22, δηλαδή του Ενοικιαστηρίου Εγγράφου μεταξύ της Καθ' ης η Αίτηση 1 και της τρίτης εταιρείας, διαφαίνεται ότι εκείνο υπογράφηκε στις 3.10.
- Συνεπώς τόσο η δήλωση του Καθ' ου η Αίτηση 2 όσο και η βεβαίωση των ελεγκτών του περί μη είσπραξης εισοδημάτων και αδράνειας της Καθ' ης η Αίτηση 1 αντίστοιχα, αντιφάσκουν με το ίδιο το Τεκμήριο που η πλευρά των Καθ' ων η Αίτηση 1 και 2 προσκόμισε. Εκτός της προφανούς αντίφασης σε σχέση με τα εισοδήματα, ουδέποτε οι Καθ' ων η Αίτηση 1 και 2 απέδειξαν στο Δικαστήριο ότι η ενοικίαση υποστατικών δεν ενέπιπτε στις επαγγελματικές τους δραστηριότητες ή στους σκοπούς ίδρυσής τους ή ότι, παρά την υπογραφή του Ενοικιαστηρίου Εγγράφου, η Καθ' ης η Αίτηση 1, θεωρείται δικαιολογημένα αδρανής, ως ο όρος που χρησιμοποίησαν οι λογιστές. Έστω και να συνυπολογίσω ότι η ενοικίαση του υποστατικού ξεκινούσε από το Δεκέμβριο του 2016, όπως άλλωστε αναγράφεται στον όρο 10 του Ενοικιαστηρίου Εγγράφου, η δήλωση του Καθ' ου η Αίτηση 2 στην παράγραφο 3 της ένορκης δήλωσης του ημερομηνίας 28.3.22 ότι «όταν η Καθ' ης η Αίτηση αρ.1 κατέστη αδρανής [.] ενοικίασε το μοναδικό ακίνητό της [.]» καταδεικνύει ότι η ενοικίαση του υποστατικού ήταν ενέργεια η οποία έλαβε χώρα, τουλάχιστον χρονικά, μετά που η Καθ' ης η Αίτηση 1 κατέστη αδρανής, εξ' ου και η χρήση της λέξης «όταν», ενώ η υπογραφή του Ενοικιαστηρίου Εγγράφου έλαβε χώρα την 3.10.16 και συνεπώς η επί του σημείου δήλωση του Καθ' ου η Αίτηση 2 είναι επίσης αντιφατική. Ενώ στις 28.3.22 ο Καθ' ου η Αίτηση 2 προέβη σε ένορκη δήλωση, στην οποία αποκάλυψε την ενοικίαση του ακινήτου της Καθ' ης η Αίτηση 1 και ανέφερε ότι από το ενοίκιο κάλυπτε άλλες ανάγκες για τις οποίες δεν είχε αποδείξεις, είχε ήδη - από τις 11.3.22 - εκδοθεί το Διάταγμα μηνιαίων δόσεων από το Επαρχιακό Δικαστήριο Πάφου, την ημέρα έκδοσης του οποίου ο Καθ' ου η Αίτηση 1, ως καταγράφεται στο ίδιο το Διάταγμα, ήταν παρόν και το αποδέχθηκε. Δεν αποκάλυψε όμως τούτο μέχρι και την επόμενη του ένορκη δήλωση περί το Νοέμβριο του ιδίου έτους, δηλαδή του
- Επιπρόσθετα, αναφορικά με το ζήτημα των αποδείξεων για την κάλυψη αναγκών πριν την Αγωγή και το Διάταγμα μηνιαίων δόσεων του Δικαστηρίου Πάφου, η θέση του Καθ' ου η Αίτηση ήταν επίσης συγκεχυμένη και σε ορισμένα σημεία αυτοαναιρετική. Ενώ στην ένορκη δήλωση ημερομηνίας 28.3.22 ανέφερε ότι από το ενοίκιο κάλυπτε άλλες ανάγκες, στην ένορκη δήλωση 11.3.22, αλλά και στο Δικαστήριο, εν μέσω άλλου αντιφατικού ισχυρισμού τον οποίο αναφέρω πιο κάτω, ανέφερε ότι το ενοίκιο μετά την έκδοση του Διατάγματος πληρωνόταν στην Miltiathan. Ομοίως αντιφατικώς, ο Καθ' ου η Αίτηση 2 πρόβαλε τον ισχυρισμό ότι με το ενοίκιο συμπλήρωνε τη σύνταξή του και δεν το «περνούσε» από το λογιστή. Ήταν επίσης η θέση του Καθ' ου η Αίτηση ότι είχε κι άλλες υποχρεώσεις - δεν διευκρίνισε ποιες - στην τράπεζα - δεν διευκρίνισε ποια τράπεζα - τις οποίες εξόφλησε - χωρίς να διευκρινίζει πως - και το έπραξε τούτο προκειμένου να μην διακινδυνεύσουν οι «περιουσίες» του. Υπενθυμίζω ότι ο Καθ' ου η Αίτηση 2 ούτε επεξήγησε, ούτε προσπάθησε να δικαιολογήσει, ούτε και να συγκεράσει, τους διάφορους ισχυρισμούς που πρόβαλε αναφορικά με τη χρήση του ποσού των €1500 του ενοικίου πριν την έκδοση του Διατάγματος μηνιαίων δόσεων του Δικαστηρίου Πάφου, δηλαδή εάν τα χρήματα αυτά εν τέλει χρησιμοποιούνταν για συμπλήρωση της σύνταξής του ή εάν χρησιμοποιούνταν προς εξόφληση της οφειλής προς την Miltiathan ή εάν τα χρησιμοποίησε προς εξόφληση των άλλων υποχρεώσεων που ανέφερε ότι εξόφλησε προκειμένου να προστατεύσει τις «περιουσίες» του. Αλλά ούτε προσπάθησε να επεξηγήσει πως κατάφερε να καλύπτει τις εναπομείνασες εκ των προαναφερθεισών υποχρεώσεων, εάν η θέση του ήταν ότι πράγματι χρησιμοποιούσε τα χρήματα για κάλυψη μόνον μιας εξ αυτών. Διαπιστώνω περαιτέρω κενό στη μαρτυρία του Καθ' ου η Αίτηση 2 αναφορικά με τη δήλωσή του ότι το συνολικό εισόδημα εκείνου και της συζύγου του ανέρχεται στα €850 το μήνα και ότι κάποτε μένει κάτι στο τέλος του μήνα, αλλά κάποτε δεν μένει, αφήνοντας έτσι αφενός να νοηθεί ότι πιθανόν κάποιο ποσό να περισσεύει αλλ' αφετέρου να προωθεί τον ισχυρισμό ότι πριν την έκδοση του Διατάγματος μηνιαίων δόσεων στο πλαίσια της Αγωγής Πάφου, συμπλήρωνε με το ποσό των €1500 τη σύνταξή του αλλά και ταυτόχρονα να είχε προβεί στην αρχική του Ένορκη Δήλωση που στήριξε την Αίτηση το περιεχόμενο της οποίας καταγράφηκε ανωτέρω. Παρέμεινε συνεπώς αδιευκρίνιστο στο Δικαστήριο για ποιο λόγο, πριν την έκδοση του Διατάγματος που εκδόθηκε στο πλαίσιο της Αγωγής Πάφου, η σύνταξη του Καθ' ου η Αίτηση 2 έχρηζε συμπλήρωσης από το ποσό των €1500, ενώ σήμερα που κατ' ισχυρισμό ολόκληρο το ποσό καταβάλλεται προς τη Miltiathan σε συμμόρφωση με το Διάταγμα του Δικαστηρίου Πάφου, υπάρχουν μήνες που υπάρχει περίσσευμα. Επιπρόσθετα, τίποτε δεν παρουσιάστηκε προς επίρρωση του ισχυρισμού του ότι η σύζυγός του λαμβάνει μόνον το ποσό των €350 ως σύνταξη. Εν όψει της αξιολόγησης της μαρτυρίας του Καθ' ου η Αίτηση 2 κρίνω ότι εκείνος δεν είπε την αλήθεια όσον αφορά τα προσωπικά του εισοδήματα και απέφυγε να παρουσιάσει οποιαδήποτε έξοδα του και δεν αποδέχομαι τον ισχυρισμό του ότι μπορεί στο τέλος του μήνα να μην μένει οποιοδήποτε περίσσευμα από το συνολικό εισόδημα που εκείνος και η σύζυγός του λαμβάνουν. Επίσης, εν όψει της ανάλυσης που προηγήθηκε, δεν αποδέχομαι τον ισχυρισμό του αναφορικά με την οικονομική εικόνα της Καθ' ης η Αίτηση 1, ούτε ότι η Καθ' ης η Αίτηση 1 είναι από το 2016 αδρανής. Προτού υπαγάγω τα πιο πάνω στη Νομική Πτυχή του θέματος, πρέπει να αναφέρει ότι δεν μου διέφυγε το, κατά τα φαινόμενα, σοβαρό ζήτημα που ανέδειξε ο ευπαίδευτος συνήγορος των Αιτητών, αναφορικά με τις συνθήκες υπό τις οποίες εκδόθηκε η Απόφαση Πάφου και το σχετικό διάταγμα μηνιαίων δόσεων. Αντιλήφθηκα ότι το όλο επιχείρημα της πλευράς των Αιτητών ήταν ότι η Αγωγή Πάφου, εν όψει της στενής συγγένειας μεταξύ των ιθυνόντων της Καθ' ης η Αίτηση 1 και της Miltiathan, αλλά και του κοινού διευθυντή τους, Στέλιου Μιλτιάδους (υιού του Καθ' ου η Αίτηση 1), ουσιαστικά κινήθηκε και κατέληξε σε έκδοση Απόφασης και Διατάγματος μηνιαίων δόσεων, κατόπιν συμπαιγνίας μεταξύ των δύο και προκειμένου να αποστερήσουν από τους Αιτητές τη δυνατότητα να εισπράξουν το εδώ επίδικο εξ αποφάσεως χρέος, αφού το εισόδημα που αποκαλύφθηκε ότι λάμβανε από το έτος 2016 η Καθ' ης η Αίτηση 1 ως ενοίκιο ανέρχεται ακριβώς στο ποσό των μηνιαίων δόσεων που ο Καθ' ου η Αίτηση 2 συμφώνησε όπως η Καθ' ης η Αίτηση 1 πληρώνει στην Miltiathan ενώπιον του Δικαστηρίου Πάφου. Κατά τους Αιτητές, η όλη κατάσταση αποτελεί καταδολιευτική πράξη, την οποία το Δικαστήριο μπορεί να ακυρώσει στο πλαίσιο της κρίσιμης Αίτησης. Έχοντας κατά νου την ερμηνευτική επί του Άρθρου 91Γ του περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμου Κεφ. 6 Νομολογία[2], παρατηρώ ότι στην προκείμενη περίπτωση ο ισχυρισμός είναι ότι η επίδικη κατ' ισχυρισμό καταδολιευτική συμπεριφορά αποτελείται από την ίδια την έκδοση της Απόφασης Πάφου και την έκδοση του Διατάγματος μηνιαίων δόσεων προς τη Miltiathan. Εκ των πιο πάνω, διαπιστώνω, δεν πρόκειται περί δωρεάς, μεταβίβασης, μετακίνησης επιβάρυνσης, απόκρυψης ή αποξένωσης περιουσιακού στοιχείου της Καθ' ης η Αίτηση
- Περιουσιακό στοιχείο δυνάμενο να συγκαταλεγεί στα όσα προνοούνται στο Άρθρο 91Α του περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμου Κεφ. 6 δεν προσδιορίζεται στην Αίτηση των Αιτητών. Συναφώς κρίνω ότι η εν λόγω ενέργεια δεν δύναται να ελεγχθεί με εφαρμογή των προνοιών του Άρθρου 91Γ του Κεφ. 6, στη βάση της κρίσιμης Αίτησης. Σημειώνω περαιτέρω ότι δεν τέθηκαν επαρκή στοιχεία με τα οποία να καταδεικνύεται, τουλάχιστον στην ενώπιον μου διαδικασία, ότι η Miltiathan, εν όψει της συγγένειας των ιθυνόντων της με εκείνους της Καθ' ης η Αίτηση αλλά και του κοινού διευθυντή των, ήταν «μανδύας» της Καθ' ης η Αίτηση 1, ούτως ώστε το Δικαστήριο να δύναται να εξετάσει την Miltiathan στη βάση των αρχών της Νομολογίας όπως εφαρμόστηκαν στις υποθέσεις Σοφούλα Ιωάννου κ.α. ν. Polly-Frocks Ltd
(2000)1 A.A.Δ. 398 και J & M Paperchase Ltd v. Δωροϊδέα Λτδ.
(2006)1 Α.Α.Δ. 1234. Εκ του Τεκμηρίου 1 που κατατέθηκε στη διαδικασία, η Miltiathan φαίνεται να ιδρύθηκε το έτος 2010, πριν καν την καταχώριση της παρούσας Αγωγής. Παρά τα πιο πάνω, δεν μπορώ παρά ν' αναγνωρίσω ότι πράγματι: η κατ' ισχυρισμό οφειλή μεταξύ εταιρειών των οποίων οι ιθύνοντες συνδέονται, σε συνδυασμό με το χρονικό σημείο κατά το οποίο εγέρθηκε η Αγωγή Πάφου (δύο χρόνια μετά την καταχώριση της εδώ κρίσιμης Αίτησης), το γεγονός ότι η Απόφαση Πάφου εκδόθηκε ερήμην και η σπουδή με την οποία η Καθ' ης η Αίτηση 1 αποδέχθηκε την έκδοση διατάγματος μηνιαίων δόσεων, εις το ποσό μάλιστα που ισχυρίζεται ότι είναι το μοναδικό που λαμβάνει, ενώ το παρόν εξ αποφάσεως χρέος ήταν κατά πολύ προγενέστερο, ενδεχομένως να εγείρει εύλογα ερωτηματικά, πλην όμως αυτά κρίνω δεν μπορούν να απαντηθούν στο πλαίσιο της παρούσας διαδικασίας[3]. Επανερχόμενος στην Νομική Πτυχή της κρίσιμης Αίτησης, αναφέρω ότι η εξουσία του Δικαστηρίου να εκδίδει διάταγμα πληρωμής σε μηνιαία βάση πηγάζει από το Άρθρο 90
(1)του περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμου Κεφ. 6. Η διαδικασία εξέτασης, ως περιεγράφηκε στη θεμελιακή επί του θέματος απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση Φλαγκοφάς ν. Αταλέζα Λτδ.
(1989)1(Ε) ΑΑΔ 686, είναι ανακριτικού χαρακτήρα και σκοπός της είναι να ερευνηθεί η οικονομική δυνατότητα του εξ αποφάσεως οφειλέτη και η ικανότητά του να αποπληρώνει το χρέος δια μηνιαίων δόσεων. Προκύπτει σαφώς από ερμηνευτική νομολογία επίσης του Ανωτάτου Δικαστηρίου, ότι το βάρος απόδειξης αδυναμίας αποπληρωμής του χρέους με μηνιαίες δόσεις το φέρει ο ίδιος ο εξ αποφάσεως οφειλέτης, καθότι σε εκείνον εναπόκειται να παρουσιάσει στο Δικαστήριο ειλικρινώς την οικονομική εικόνα που επικαλείται μια και ο οφειλέτης δεν αναμένεται να γνωρίζει την εν λόγω εικόνα (βλ. Γιαννάκης Βασιλειάδης - υποσημείωση 1 ανωτέρω). Στη δε υπόθεση Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε ν Κωνσταντίνου
(2000)1 Α.Α.Δ 1034 αναφέρθηκε μεταξύ άλλων ότι «[.] Η εκτέλεση των δικαστικών αποφάσεων είναι στοιχείο που συνάπτεται άμεσα με το κύρος της δικαστικής διαδικασίας. Η αξιοπιστία της δικαιοσύνης εξαρτάται από την αποτελεσματικότητα της. Διαφορετικά δημιουργείται δυσπιστία για την αποστολή της με ανάλογες διαβρωτικές επιπτώσεις [...]». Πιο πρόσφατα, στην Πολιτική Έφεση 271/2013, Σωτηρίου ν. Universal Bank Public Ltd., ημερομηνίας 9.3.2020, το Ανώτατο Δικαστήριο, με ανασκόπηση στη Νομολογία, επανέλαβε ότι «[.] είναι δυνατή η έκδοση διατάγματος μηνιαίων πληρωμών έστω και αν κατά τη δεδομένη χρονική στιγμή ο εξ αποφάσεως οφειλέτης δεν εργάζεται, εφόσον διαπιστωθεί ότι έχει δυνατότητα για προσοδοφόρα απασχόληση [.]» και ότι η προσέγγιση της νομολογίας διαχρονικά «[.] εναποθέτει στον εξ' αποφάσεως οφειλέτη την υποχρέωση να αναζητήσει προσοδοφόρα απασχόληση και να εργαστεί για να αποπληρώσει τα δικαστικά του χρέη». Η θέση του Καθ' ου η Αίτηση 2 ήταν ότι η Καθ' ης η Αίτηση 1 έχει εισόδημα μόνον το ποσό των €1500 μηνιαίως που προέρχεται από την ενοικίαση ακινήτου. Ήταν η θέση του επίσης ότι, στη βάση του Διατάγματος μηνιαίων δόσεων που εκδόθηκε στο πλαίσιο της Αγωγής Πάφου, η Καθ' ης η Αίτηση 1 καταβάλλει το ποσό των €1500 έναντι του εξ αποφάσεως χρέους στη Miltiathan. Το όλο εγχείρημα της πλευράς των Καθ' ων η Αίτηση ήταν να πείσουν ότι τα €1500 είναι και το μόνο έσοδο της Καθ' ης η Αίτηση 1 και ότι τούτο χρησιμοποιείται για τη συμμόρφωση με το Διάταγμα του Επαρχιακού Δικαστηρίου Πάφου. Για τους λόγους που κατέγραψα πιο πάνω, δεν αποδέχθηκα τη μαρτυρία του Καθ' ου η Αίτηση 2 ότι η Καθ' ης η Αίτηση 1 είναι αδρανής και ότι δεν έχει δραστηριότητες. Το συμπέρασμα μου τούτο επιβεβαιώνεται περαιτέρω και από την παραδοχή του ιδίου του Καθ' ου η Αίτηση 2 ότι, ενώ λάμβανε το ενοίκιο, δεν το «περνούσε» από το λογιστή. Συνεπώς, οι Καθ' ων η Αίτηση 1, όχι μόνο απέκρυψαν την οικονομική τους κατάσταση από το Δικαστήριο, αλλά ενδεχομένως και από τους ίδιους τους λογιστές τους, οι οποίοι ετοίμασαν τη σχετική βεβαίωση Τεκμήριο Α της πρώτης ένορκης δήλωσης του Καθ' ου η Αίτηση 2, και στο οποίο, εν όψει ων προαναφερθέντων ισχυρισμών του Καθ' ου η Αίτηση 2, δεν μπορώ να δώσω οποιαδήποτε βαρύτητα και αξία. Παρεμβάλλω ότι δεν επεξηγήθηκε για ποιο λόγο η Καθ' ης η Αίτηση 1 έπαυσε, κατ' ισχυρισμό, τις εργασίες της και για ποιο λόγο δεν δύναται να επαναδραστηριοποιηθεί. Η δε ενοικίαση και μόνον του υποστατικού δεικνύει ότι έχει εισόδημα και όπως προέκυψε από τη μαρτυρία, καταβάλλει και έκτακτη εισφορά σε άμυνα. Εναπόκειτο στους Καθ' ων η Αίτηση, οι οποίοι φέρουν και το ανάλογο αποδεικτικό βάρος, να καταδείξουν πρώτον ότι το μόνο έσοδο της Καθ' ης η Αίτηση 1 είναι το ενοίκιο, αλλά και δεύτερον ότι το μόνο έσοδο χρησιμοποιείται για την αποπληρωμή του Διατάγματος μηνιαίων δόσεων του Δικαστηρίου Πάφου. Ούτε το ένα όμως απέδειξαν οι Καθ' ων η Αίτηση, ούτε το άλλο. Παρά τις ρητές οδηγίες του Δικαστηρίου και τις πολυάριθμες ευκαιρίες που δόθηκαν σε αυτούς να προσκομίσουν στοιχεία που να στήριζαν τους ισχυρισμούς τους αλλά και τις διάφορες συμπληρωματικές ένορκες δηλώσεις που στήριξαν εν τέλει την ένστασή τους, αποφάσισαν να μην προσκομίσουν τα εν λόγω και αρκέστηκαν να προωθούν ισχυρισμούς περί πλήρους αδυναμίας πληρωμής, οι οποίοι όμως παρέμειναν εν τέλει μετέωροι. Σημειώνω ότι, πέραν της προσπάθειας απόκρυψης της οικονομικής εικόνας της Καθ' ης η Αίτηση 1, όπως την ανέλυσα ανωτέρω, κανένα στοιχείο δεν παρουσιάστηκε από τους Καθ' ων η Αίτηση με το οποίο να καταμαρτυρείται ότι πράγματι το ποσό που διατάχθηκε να καταβάλλει η Καθ' ης η Αίτηση 1 προς την Miltiathan πράγματι καταβάλλεται και ότι με την καταβολή του δεν απομένει οποιοδήποτε ποσό ως περίσσευμα. Υπενθυμίζω περαιτέρω και τις παράλληλες εκδοχές που ο Καθ' ου η Αίτηση 2 πρόβαλε σε σχέση με το τι απογίνονταν, κατά καιρούς, τα €1500 που εισέπραττε πριν την έκδοση του Διατάγματος μηνιαίων δόσεων στο πλαίσιο της Αγωγής Πάφου. Προώθησε ταυτόχρονα ότι τα εν λόγω χρήματα τα έδιδε - χωρίς να έχει αποδείξεις - στη Miltiathan έναντι του κατ' ισχυρισμό χρέους, ότι με εκείνα πλήρωνε άλλες υποχρεώσεις της Καθ' ης η Αίτηση 1 - χωρίς να έχει αποδείξεις - και ότι συμπλήρωνε με αυτά τη σύνταξή του - και πάλι χωρίς να έχει αποδείξεις. Δεν επεξήγησε ο Καθ' ου η Αίτηση 2 πως, μια και το κατ' ισχυρισμό μόνο έσοδο της Καθ' ης η Αίτηση 1 ήταν τα €1500, μπορούσε να καλύπτει όλα τα πιο πάνω. Παρατηρώ επίσης κενό και στη μαρτυρία του Καθ' ου η Αίτηση 2 αναφορικά με την καταβολή έκτακτης εισφοράς στην άμυνα αναφορικά με το εισπραχθέν ενοίκιο. Εάν το ποσό των €1500 απομειώνεται κατά €40 (ποσό που ο ίδιος ανέφερε ότι αντιστοιχεί σε έκτακτη εισφορά), τότε με ποιο τρόπο και με ποιους πόρους η Καθ' ης η Αίτηση 1 συμμορφώνεται με το Διάταγμα μηνιαίων δόσεων της Αγωγής Πάφου; Ο Καθ' ου η Αίτηση 1 δεν έδωσε οποιαδήποτε εξήγηση. Συμπεραίνω συνεπώς ότι ο Καθ' ου η Αίτηση 2 δεν είπε την αλήθεια αναφορικά με τα εισοδήματα και της εισοδηματική ικανότητα της Καθ' ης η Αίτηση 1 και επιδόθηκε απλώς σε μια προσπάθεια να δείξει ότι, ό,τι εισέρχεται ως εισόδημα στην Καθ' ης η Αίτηση 1, αμέσως καταβάλλεται έναντι της Διαταγής πληρωμής μηνιαίων δόσεων στη Miltiathan. Έχοντας καταλήξει ως ανωτέρω, αλλά και αφού δεν αποδέχθηκα τον ισχυρισμό περί αδράνειας της Καθ' ης η Αίτηση 1, αλλά και λαμβανομένου υπόψη του εισοδήματος των €1500 που εκείνη λαμβάνει ως ενοίκιο και συνυπολογίζοντας τέλος ότι η Καθ' ης η Αίτηση 1, είναι εταιρεία η οποία ασκεί οικονομική δραστηριότητα και ότι μέσα από την οικονομική της δραστηριότητα ο Καθ' ου η Αίτηση 2 μπορούσε μέχρι και το πρόσφατο παρελθόν να καλύπτει και την οφειλή προς τη Miltiathan, και τα άλλα έξοδά του, αλλά και να συμπληρώνει τη σύνταξή του και να καταβάλλει και το ποσό της έκτακτης εισφοράς στην άμυνα πέραν από το ενοίκιο που κατ' ισχυρισμό πληρώνει στην Miltiathan, κρίνω ότι εκείνη έχει τη δυνατότητα να καταβάλλει κάποιο ποσό μηνιαίως έναντι του εξ αποφάσεως χρέους. Εν όψει επίσης όλων των πιο πάνω κρίνω ως εύλογο το ποσό των €500. Αναφορικά με τον Καθ' ου η Αίτηση 2, αποδέχομαι ότι λαμβάνει σύνταξη εις το ποσό των €490,79. Αποδέχομαι επίσης ότι δεν πληρώνει για στέγαση και ότι δεν έχει εξαρτώμενα και ότι δεν καπνίζει. Αναφορικά με τη σύζυγό του και τα εισοδήματα που ο Καθ' ου η Αίτηση 2 δήλωσε ότι εκείνη λαμβάνει, δεν μπορώ να δεχθώ τον ισχυρισμό του, στην απουσία αποδεικτικών. Τα «λογικά έξοδα διαβίωσης» όπως καθορίστηκαν από το Τμήμα Αφερεγγυότητας και ισχύουν σήμερα για δύο άτομα άνω των 15 ετών σε ένα νοικοκυριό, ανέρχονται εις το ποσό των €1,125.15 (€750.10 + €375.05). Επειδή αφενός δεν αποδέχθηκα τη μαρτυρία του Καθ' ου η Αίτηση 2 ότι τα όσα δήλωσε είναι και τα μόνα εισοδήματα εκείνου και της συζύγου του, μια και δεν επεξηγήθηκε πότε, για ποιο λόγο, αλλά και αν πράγματι άρθηκε η ανάγκη για συμπλήρωση του μηνιαίου εισοδήματος από το ενοίκιο των €1500 και αφετέρου επειδή ο Καθ' ου η Αίτηση 2, δεν προσκόμισε μαρτυρία προς απόσειση του βάρους του ισχυρισμού του ότι αδυνατεί να καταβάλλει οποιοδήποτε ποσό έναντι του εξ αποφάσεως χρέους και απέκρυψε από το Δικαστήριο τα μηνιαία έξοδα του, αλλά και εν όψει της δήλωσής του ότι κάποτε μένει περίσσευμα χρημάτων στο τέλος του μήνα, κρίνω ότι η εισοδηματική του κατάσταση είναι καλύτερη από εκείνη που παρουσίασε. Όμως και παρά την φτωχή εικόνα που ο Καθ' ου η Αίτηση 2 άφησε στο Δικαστήριο ως μάρτυρας, προβληματίστηκα και έλαβα υπόψη μου την ηλικία του, το γεγονός ότι είναι συνταξιούχος, καθώς και την ανάγκη που και εκείνος και ο κάθε πολίτης έχουν για αξιοπρεπή διαβίωση και συνυπολογίζοντας όλα όσα κατέγραψα πιο πάνω κρίνω ότι ο Καθ' ου η Αίτηση 2 είναι ικανός να καταβάλλει το ποσό των €50 μηνιαίως έναντι του εξ αποφάσεως χρέους. Εν όψει των πιο πάνω καταλήξεών μου εκδίδονται Διατάγματα με τα οποία:
(1)Η Καθ' ης η Αίτηση 1 Εταιρεία διατάσσεται να καταβάλλει στους Αιτητές το ποσό των €500 μηνιαίως, με την πρώτη δόση πληρωτέα την 1.8.2023 και για κάθε επόμενο μήνα την πρώτη μέρα αυτού με 5 μέρες χάρη, μέχρι εξόφλησης του εξ αποφάσεως χρέους και εξόδων.
(2)Ο Καθ' ου η Αίτηση 2 διατάσσεται να καταβάλλει στους Αιτητές το ποσό των €50 μηνιαίως, με την πρώτη δόση πληρωτέα την 1.8.2023 και για κάθε επόμενο μήνα την πρώτη μέρα αυτού με 5 μέρες χάρη, μέχρι εξόφλησης του εξ αποφάσεως χρέους και εξόδων. Κλείνοντας, δεν βλέπω οποιοδήποτε λόγο να αποκλίνω από τον κανόνα ότι τα έξοδα της Αίτησης πρέπει να ακολουθούν το αποτέλεσμα και συνεπώς επιδικάζω αυτά υπέρ των Αιτητών και εναντίον των Καθ' ων η Αίτηση 1 και 2 αλληλέγγυα και κεχωρισμένα, όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. ......... Π. Αγαπητός, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής [1] Βλ. Γιαννάκης Βασιλειάδης ν. Χαράλαμπου Τσουρή
(2007)1 ΑΑΔ 43 [2] Βλ. Nίκος Λουγκρίδης ν. Eurolife Limited
(2004)1 Α.Α.Δ. 886 και Χρίστος Χριστοφόρου ν. Συνεργατική Πιστωτική Εταιρεία Ακακίου
(2008)1 Α.Α.Δ. 708 [3] Αναφορικά με το ζήτημα της ακύρωσης Δικαστικής Απόφασης, η οποία εξασφαλίστηκε με δόλο βλ. Διαταγή 33, θεσμός 15 του περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικού Κανονισμού και Μαρία Ιακώβου ν. Λαϊκής Κυπριακής Τράπεζας (Χρηματοδοτήσεις) Λτδ.
(2004)1 Α.Α.Δ. 992. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο