ΛΕΥΚΗΣ ΚΥΡΙΑΚΟΥ ν. ΑΔΑΜΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ κ.α., Αρ. Αγωγής:696/2023, 26/7/2023 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2023:A180 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Μ.Μιλτιάδου, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής:696/2023 i-justice Μεταξύ: ΛΕΥΚΗΣ ΚΥΡΙΑΚΟΥ Eνάγουσα και
- ΑΔΑΜΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ
- ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΨΑΡΑ Εναγομένων --------------------------------- Ημερομηνία: 26 Ιουλίου 2023 Εμφανίσεις: Για την Ενάγουσα: κος Μάριος Σπύρου για Ηλίας Α. Στεφάνου Δ.Ε.Π.Ε Για τους Εναγόμενους: Καμία Εμφάνιση ΑΠΟΦΑΣΗ Με Γενικώς Οπισθογραφημένο Κλητήριο Ένταλμα, το οποίο καταχωρήθηκε στις 11/04/2023, η Ενάγουσα αξιώνει εναντίον των Εναγομένων, ειδικές, γενικές καθώς και παραδειγματικές και/ή επαυξημένες και/ή τιμωρητικές αποζημιώσεις, πλέον τόκους και έξοδα για ζημιές και/ή απώλειες και/ή πόνο και/ή ταλαιπωρία συνεπεία της επίθεσης που δέχθηκε από τους Εναγόμενους κατά ή περί την 29/04/
- Στις 26/04/2023, το πιο πάνω αναφερόμενο Κλητήριο Ένταλμα, επιδόθηκε στους Εναγόμενους, οι οποίοι παρέλειψαν να καταχωρήσουν σημείωμα εμφάνισης. Στις 15/06/2023 η Ενάγουσα καταχώρησε την Έκθεση Απαίτησης της και στις 21/06/2023 την μονομερή αίτηση με την οποία επιδιώκει την έκδοση απόφασης εναντίον των Εναγομένων λόγω παράλειψης τους να καταχωρήσουν σημείωμα εμφάνισης στην αγωγή. Η εν λόγω μονομερής αίτηση, μεταξύ άλλων, βασίζεται και στην Δ.17 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας. Η μονομερής αίτηση, ορίστηκε από το Πρωτοκολλητείο στις 29/06/2023 για Ακρόαση. Η σχετική ένορκη δήλωση της Ενάγουσας ημερ.28/06/2023 καθώς και τα Τεκμήρια τα οποία συνόδευαν την εν λόγω ένορκη δήλωση καταχωρήθηκαν στον ηλεκτρονικό φάκελο της υπόθεσης στις 28/06/
- Στις 29/06/2023 το Δικαστήριο ζήτησε όπως καταχωρηθεί γραπτή αγόρευση από τον συνήγορο της Ενάγουσας, προς υποστήριξη των αξιώσεων της. Σχετική γραπτή αγόρευση του ευπαίδευτου συνηγόρου της Ενάγουσας καταχωρήθηκε στον ηλεκτρονικό φάκελο της υπόθεσης στις 06/07/
- Σύμφωνα με την Έκθεση Απαίτησης της, η Ενάγουσα κατά τον επίδικο χρόνο ήταν ηλικίας 44 ετών, έχαιρε άκρας υγείας, εργαζόταν στην Αστυνομία Κύπρου και κατείχε τον βαθμό της Λοχία ενώ σήμερα, φέρει τον βαθμό της Αρχιλοχία. Στις 29/04/2020, μαζί με τον Αστυφύλακα 2846 Κ.Τσαγγάρη, μετέβηκε σε γήπεδο στη Λεμεσό για να εκτελέσει το καθήκον της και στην παρουσία και άλλων ατόμων, οι Εναγόμενοι την εξύβρισαν, την απείλησαν και την κτύπησαν, ενώ ο Εναγόμενος 2 πήρε την συσκευή του κινητού της τηλεφώνου. Ακολούθως, ο Εναγόμενος 2, ο οποίος καταζητείτο από την Αστυνομία, την 01/05/2020 παραδόθηκε στα γραφεία του ΤΑΕ Λεμεσού και παρέδωσε το κινητό τηλέφωνο ιδιοκτησίας της Ενάγουσας, αξίας όπως ισχυρίζεται η Ενάγουσα €1.000, κατεστραμμένο. Αποτελεί περαιτέρω, ισχυρισμό της Ενάγουσας ότι μεταξύ των ατόμων που της επιτέθηκαν ήταν και κάποιος Σοφοκλής Κωνσταντίνου, ο οποίος δεν περιλαμβάνεται στους Εναγόμενους στην παρούσα αγωγή και συνεπώς δεν θα απασχολήσει το Δικαστήριο το εν λόγω πρόσωπο. Συνεπεία της επίθεσης, η Ενάγουσα ισχυρίζεται ότι υπέστη σωματικές βλάβες και ζημιές. Για σκοπούς απόδειξης της υπόθεσης, καταχωρήθηκε Ένορκη Δήλωση της Ενάγουσας ημερ.28/06/2023 στην οποία επισυνάπτονται τα ακόλουθα Τεκμήρια: 1.Φωτογραφία της κατάστασης του κινητού τηλεφώνου της Ενάγουσας όταν παραδόθηκε από τον Εναγόμενο 2 (Τεκμήριο 1) 2.Δέσμη των πιστοποιητικών σε σχέση με τους τραυματισμούς που έχει υποστεί η Ενάγουσα (Τεκμήριο 2) 3.Δέσμη φωτογραφιών των τραυμάτων της Ενάγουσας (Τεκμήριο 3) 4.Δέσμη με τις παραχωρηθείσες άδειες ασθενείας (Τεκμήριο 4) 5.Δέσμη των αποδείξεων πληρωμής (Τεκμήριο 5) 6.Αντίγραφο της απόφασης ημερ.28/06/2022 του Κακουργιοδικείου Λεμεσού (Τεκμήριο 6) 7.Απαλλακτική απόδειξη όσον αφορά τον Σοφοκλή Κωνσταντίνου (Τεκμήριο 7) 8.Επιστολή ημερ.29/05/2020 της Ενάγουσας προς τον Διευθυντή Α.Α.Κ. της Αστυνομίας (Τεκμήριο 8) 9.Αποδεικτικά των εισοδημάτων της Ενάγουσας για τους μήνες Νοέμβριο 2019 με Απρίλιο 2020 (Τεκμήριο 9) Νομική πτυχή Όπως είναι καλά θεμελιωμένο, το βάρος απόδειξης βρίσκεται στους ώμους της Ενάγουσας, η οποία οφείλει να αποδείξει τους ισχυρισμούς της στο επίπεδο του ισοζυγίου των πιθανοτήτων. Σχετική είναι η απόφαση Mαρσέλ κ.α v.Λαϊκή Τράπεζα Λτδ
(2001)1(Β) Α.Α.Δ 1858). Ο ορισμός του Αστικού Αδικήματος της επίθεσης παρέχεται στο άρθρο 26
(1)του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου Κεφ. 148, το οποίο διαλαμβάνει τα ακόλουθα: «26.-
(1)Επίθεση συvίσταται στηv εκ πρoθέσεως χρήση κάθε είδoυς βίας κατά τoυ πρoσώπoυ άλλoυ, είτε με κτύπημα, επαφή, μετακίvηση είτε άλλως πως, είτε άμεσα είτε έμμεσα, χωρίς τη συvαίvεση τoυ, ή με τη συvαίvεση τoυ αv η συvαίvεση για αυτό λήφθηκε με απάτη, ή κατόπι απόπειρας ή απειλής με πράξη ή χειρovoμία χρήσης τέτoιας βίας κατά τoυ πρoσώπoυ άλλoυ αv τo πρόσωπo πoυ απoπειράται ή απειλεί τη χρήση βίας πρoκαλεί στov άλλo πεπoίθηση η oπoία εδραιώvεται σε εύλoγη αιτία, ότι αυτός έχει κατά τov εv λόγω χρόvo τηv πρόθεση και τηv ικαvότητα για πραγμάτωση τoυ σκoπoύ τoυ.» Στο σύγγραμμα των Αρτέμη και Ερωτοκρίτου, Αστικά Αδικήματα, Δίκαιο και Αποφάσεις, Τόμος 1, σελ. 93, αναφέρεται ότι το αδίκημα της επίθεση περιλαμβάνει τα δύο συναφή αδικήματα του κοινού δικαίου της απειλής χρήσης βίας (assault) και της εφαρμογής βίας (battery). Όσον αφορά τη χρήση βίας αναφέρεται ότι η βία θα πρέπει να συνίσταται σε άμεση επαφή είτε με το σώμα του Εναγόμενου (π.χ. με γροθιά) είτε με κάποιο όργανο (π.χ. κτύπημα με ρόπαλο). Στο εν λόγω σύγγραμμα καταγράφεται ότι τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος είναι τα ακόλουθα: (
- i)Η χρήση βίας ή η απειλή χρήσης βίας (
- ii)Η ύπαρξη πρόθεσης (iii) Η έλλειψη συναίνεσης Από την μαρτυρία η οποία έχει τεθεί ενώπιον μου και η οποία έχει παραμείνει αναντίλεκτη, ικανοποιούμαι ότι η Ενάγουσα έχει αποδείξει στον απαραίτητο βαθμό, αυτό δηλαδή του ισοζυγίου των πιθανοτήτων, ότι οι Εναγόμενοι διέπραξαν εναντίον της το αστικό αδίκημα της επίθεσης και της προκάλεσαν τα τραύματα που αναφέρονται στο Τεκμήριο 2. Συνεπώς, τα ακόλουθα αποτελούν και ευρήματα του Δικαστηρίου: H Eνάγουσα, κατά τον επίδικο χρόνο ήταν ηλικίας 44 ετών, έχαιρε άκρας υγείας, εργαζόταν στην Αστυνομία Κύπρου και κατείχε τον βαθμό της Λοχία. Σήμερα, φέρει τον βαθμό της Αρχιλοχία. Στις 29/04/2020 σε γήπεδο πλησίον της εκκλησίας του Αποστόλου Λουκά, στο συνοικισμό Αγίου Αθανασίου στη Λεμεσό για να εκτελέσει το καθήκον της. Μαζί της ήταν και ο Αστυφύλακας 2846 Κ.Τσαγγάρης. Εκεί, βρήκε τους Εναγόμενους καθώς και άλλα πρόσωπα, να παίζουν ποδόσφαιρο. Προτού προλάβει να μιλήσει στους Εναγόμενους και στα άλλα πρόσωπα που βρίσκονταν στο γήπεδο, οι Εναγόμενοι κινήθηκαν προς το μέρος της, την εξύβρισαν, της έφτυσαν και την απείλησαν. Ακολούθως, ο Εναγόμενος 2 επιτέθηκε στην Ενάγουσα και την χτύπησε στο σώμα και στο πρόσωπο και ειδικότερα την κτυπούσε με γροθιές πάνω στην πλάτη ενώ πήρε την συσκευή του κινητού της τηλεφώνου. Κατά τον ίδιο χρόνο, ο Εναγόμενος 1, της επιτέθηκε και την χτύπησε στο σώμα και στο κεφάλι και ειδικότερα, την κτύπησε με γροθιά στην αριστερή πλευρά του προσώπου της. Μετά από αυτό, η Ενάγουσα ένιωσε έντονο πόνο και ζάλη ενώ έστρεψε το πρόσωπο της προς το έδαφος αφού είχε αιμόπτυση. Ακολούθως, οι Εναγόμενοι τράπηκαν σε φυγή. Λόγω των τραυμάτων της, η Ενάγουσα, μεταφέρθηκε σε ιδιωτικό νοσοκομείο στην Λεμεσό. Συνεπεία της επίθεσης και των χτυπημάτων που δέχθηκε η Ενάγουσα από τους Εναγόμενους είχε υποστεί σωματικές βλάβες και συγκεκριμένα, θλάση αυχένα, αιματώματα και οίδημα αριστερού άνω χείλους, θλαστικό τραύμα άνω χείλους εσωτερικά, οίδημα και αιμάτωμα άνω χείλους, εκδορές στο άνω χείλος και κινητικότητα πρόσθιας άνω γνάθου, κάταγμα φατνιακής απόφυσης πρόσθιας άνω γνάθου αριστερά, ρωγμώδες κάταγμα άνω γνάθου (ακροριζική περιοχή 21-23), κάταγμα ρίζας του άνω αριστερού κεντρικού τομέα (#21), κάταγμα στεφανής του άνω δεξιού κεντρικού τομέα (#11), ενώ είχε συμπτωματολογία διάσεισης. Η Ενάγουσα υπεβλήθη σε χειρουργική επέμβαση στην άνω γνάθο κατά την οποία έγινε αφαίρεση του δοντιού #21 (κάταγμα ρίζας) και ταυτόχρονα τοποθετήθηκε οδοντικό εμφύτευμα. Περαιτέρω, έγινε κατευθυνόμενη οστική αναγέννηση (GBR) προς αποκατάσταση του οστικού ελλείματος. Στην οστική αναγέννηση χρησιμοποιήθηκε αλλομόσχευμα και δύο κολλαγονούχες μευράνες κάλυψης, κατασκευάστηκε προσωρινή αποκατάσταση, αφαιρέθηκαν ράμματα και τοποθετήθηκε προσωρινή γέφυρα (#11-21) ενώ υπεβλήθη σε χειρουργική επέμβαση αποκάλυψης οδοντικού εμφυτεύματος και αποκατάστασης μαλακών ιστών (ουλών). Πρόσθετα, έγινε τοποθέτηση δύο στεφάνων ζιρκονίου επί εμφυτεύματος #21 και δοντιού #11 και της χορηγήθηκε φαρμακευτική αγωγή. Αποτελεί δε εύρημα του Δικαστηρίου ότι η επίθεση έλαβε χώρα μπροστά στα μάτια του Αστυφύλακα 2846 Κ.Τσαγγάρη καθώς και τρίτων προσώπων. Την 01/05/2020 Εναγόμενος 2 παραδόθηκε στα γραφεία του ΤΑΕ Λεμεσού και παρέδωσε το κινητό τηλέφωνο ιδιοκτησίας της Ενάγουσας. Εναντίον των Εναγομένων καταχωρίστηκε από τον Γενικό Εισαγγελέα η υπ'αριθμό 4959/2020 ποινική υπόθεση του Κακουργιοδικείου Λεμεσού. Κατά ή περί την 28/06/2022 οι Εναγόμενοι καταδικάστηκαν στις κατηγορίες που αντιμετώπιζαν. Αποζημιώσεις Σύμφωνα με το άρθρο 3 του Κεφ. 148, οποιοδήποτε πρόσωπo, πoυ υφίσταται βλάβη ή ζημιά λόγω αστικoύ αδικήματoς δικαιoύται vα αvαζητήσει από τo πρόσωπo τo oπoίo διέπραξε ή ευθύvεται για τo αστικό αυτό αδίκημα τις θεραπείες τις oπoίες τo δικαστήριo έχει εξoυσία vα χoρηγήσει. Η αρχή που διέπει τον υπολογισμό αποζημιώσεων σε περιπτώσεις διάπραξης αστικών αδικημάτων είναι η αρχή της αποκατάστασης βάσει της οποίας, το θύμα θα πρέπει να τεθεί στη θέση που θα βρισκόταν εάν δεν διαπραττόταν το εν λόγω αστικό αδίκημα. Σχετική είναι η απόφαση Papakokkinou and Others v. Kanther
(1982)1 CLR 65 καθώς επίσης και η απόφαση Μαυροπετρή ν. Λουκά
(1995)1 Α.Α.Δ. 66) Ζημιές που ήδη αποκρυσταλλώθηκαν και μπορούν να υπολογιστούν αριθμητικά επιδικάζονται υπό μορφή ειδικών αποζημιώσεων. Οι ειδικές αποζημιώσεις πρέπει να καταγράφονται στις έγγραφες προτάσεις με λεπτομέρειες και να αποδεικνύονται με αυστηρότητα (βλ. Ανδρέας Σπύρου v. Άριστου Χ"Χαραλάμπους
(1989)1Ε Α.Α.Δ. 298). Με την Έκθεση Απαίτησής της η Ενάγουσα αξιώνει ως ειδικές αποζημιώσεις τα ακόλουθα ποσά για τα πιο κάτω κονδύλια: Ευρώ 500,00 (για έξοδα σε σχέση με την χειρουργική επέμβαση αφαίρεσης δοντιού 21 και τοποθέτησης οδοντικού εμφυτεύματος - GBR) Ευρώ 300,00 (για έξοδα σε σχέση με την χειρουργική επέμβαση τοποθέτησης οδοντικού εμφυτεύματος θέση 21) Ευρώ 500,00 (για οδοντοθεραπεία) Ευρώ 500,00 (για οδοντιατρική θεραπεία (οδοντικό εμφύτευμα #21 στεφανές ζιρκονιού επί εμφυτεύματος #21 και δοντιού #11) Ευρώ 700,00 (για οδοντιατρική θεραπεία (οδοντικό εμφύτευμα #21 στεφανές ζιρκονιού επί εμφυτεύματος #21 και δοντιού #11) Ευρώ 140,00 (για φυσιοθεραπείες αυχένα) Ευρώ 56,00 (για έξοδα φαρμακείου) Ευρώ 51,00 (για έξοδα φαρμακείου) Ευρώ 50,00 (για έξοδα ιατρικής επίσκεψης) Ευρώ 100,00 (για έξοδα ιατρικής εξέτασης και x-rays) Ευρώ 50,00 (για έξοδα ιατρικής εξέτασης) Σύνολο €2.947,00 Λαμβάνοντας υπόψιν και την μαρτυρία η οποία προσκομίστηκε από την πλευρά της Ενάγουσας, κρίνω ότι η Ενάγουσα απέδειξε ότι για το Τεκμήριο 5 (δέσμη) κατέβαλε το συνολικό ποσό των €2.947,00, το οποίο θα της επιδικαστεί ως ειδικές αποζημιώσεις. Ερχόμενη τώρα στο ζήτημα των γενικών αποζημιώσεων, στις αγορεύσεις του ευπαίδευτου συνήγορου της Ενάγουσας, γίνεται εισήγηση ότι για τον καθορισμό τους θα πρέπει να λάβω υπόψιν, πέραν των τραυμάτων, το κόστος αγοράς του κινητού της τηλεφώνου, το ποσό που θα ελάμβανε εάν εργαζόταν κανονικά σε βάρδιες καθώς και το γεγονός ότι δεν μπόρεσε να λάβει μέρος σε εξετάσεις προαγωγής. Είναι καλά νομολογημένο ότι μελλοντικές απώλειες και δαπάνες, καθώς και αποζημίωση για πόνο, ταλαιπωρία και απώλεια προσωπικής άνεσης επιδικάζονται ως γενικές αποζημιώσεις (βλ. Polycarpou ν. Adamou
(1988)1 CLR 727). Οι επιδικαζόμενες αποζημιώσεις θα πρέπει να είναι εύλογες και δίκαιες, λαμβάνοντας υπόψιν τις περιστάσεις της κάθε υπόθεσης. Όταν τα τραύματα είναι ασήμαντα και αποθεραπεύτηκαν χωρίς να καταλείπουν οποιαδήποτε μόνιμη ανικανότητα, η αποζημίωση επιδικάζεται κυρίως μόνο για τον πόνο και την ταλαιπωρία που υπέστη το θύμα, οπότε εκείνο που λαμβάνεται υπόψη είναι η ένταση του πόνου και η διάρκεια της ταλαιπωρίας, στο βαθμό που αυτά, βεβαίως, μπορούν να υπολογιστούν σε χρήμα. Η νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου έχει επιδείξει μια σταθερή άνοδο του επιπέδου των γενικών αποζημιώσεων και έχει τονιστεί η ανάγκη για μια πιο δίκαιη και φιλελεύθερη αποτίμηση του ανθρώπινου πόνου, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη, τη συνεχή μείωση της αξίας του χρήματος. Από την άλλη, η ατέλεια του χρήματος ως μέσον για αποκατάσταση, δεν πρέπει να επενεργεί προς επαύξηση των αποζημιώσεων (βλ. Χαριλάου Χάρης ν. Νίκου Νικολάου
(2003)1 ΑΑΔ 1460). Αρχίζοντας από την εισήγηση του ευπαίδευτου συνήγορου της Ενάγουσας για το κόστος αγοράς του κινητού τηλεφώνου της, παρατηρώ ότι η μοναδική αναφορά η οποία γίνεται στην Έκθεση Απαίτησης, είναι ότι ο Εναγόμενος 2 την 1/5/2020 παρέδωσε στα γραφεία του ΤΑΕ το κινητό τηλέφωνο της Ενάγουσας «αξίας €1.000, κατεστραμμένο». Στην Ένορκη Δήλωσή της η Ενάγουσα επισυνάπτει φωτογραφία με την κατάσταση του κινητού της τηλεφώνου αλλά όπως αναφέρει, δεν εντόπισε για να επισυνάψει ως Τεκμήριο την απόδειξη αγοράς του. Παρόλο που είμαι της άποψης ότι το κόστος αγοράς κινητού τηλεφώνου θα έπρεπε να αξιώνετο εντός της σφαίρας των ειδικών αποζημιώσεων, εντούτοις, στην απουσία σχετικής μαρτυρίας και αποδεικτικών στοιχείων αναφορικά με το μοντέλο, την χρονολογία και την αξία του εν λόγω κινητού, κανένα ποσό δεν θα επιδικάσω όσον αφορά το κινητό τηλέφωνο της Ενάγουσας. Σε σχέση με το ποσό που θα ελάμβανε η Ενάγουσα εάν εργαζόταν κανονικά σε βάρδιες κατά την περίοδο από τις 30/4/2020 μέχρι και τις 10/7/2020, το οποίο αξιώνεται ως γενικές αποζημιώσεις, είμαι και πάλιν της άποψης ότι εμπίπτει στις ειδικές αποζημιώσεις, αφού είναι καλά καθιερωμένη αρχή ότι η απώλεια των εισοδημάτων μέχρι την ημερομηνία της ακρόασης θα πρέπει να διεκδικείται και να επιδικάζεται υπό μορφή ειδικών αποζημιώσεων, ενώ οι απώλειες ως προς μελλοντικό χρόνο, υπό μορφή γενικών αποζημιώσεων (Fysco Constructing Co. Ltd. v. Γεωργίου
(1991)1 Α.Α.Δ. 1014). Στην Έκθεση Απαίτησης της η Ενάγουσα αναφέρει ότι τα επιδόματα «τα οποία θα λάμβανε εάν εργαζόταν κανονικά . θα ανέρχονταν, κατ' ελάχιστο, περί τα €1.000,00σ» αλλά στην παράγραφο 39 της Ένορκης Δήλωσης της, αναφέρει ότι «ο μέσος όρος ανά μήνα, των επιδομάτων βάρδιας και Κυριακής/Αργίας ανέρχονταν περί τα €600 μηνιαίως». Παρόλο που η Ενάγουσα επισύναψε ως Τεκμήριο 9 αποδεικτικά των εισοδημάτων της για τους μήνες Νοέμβριο 2019 - Απρίλιο 2020, εντούτοις δεν υπήρξε μαρτυρία ως προς το πως ακριβώς υπολογίζονται τα επιδόματα βάρδιας και Κυριακής/Αργίας ώστε να υπολογίσω ποιο είναι αυτό το ποσό και να το ελέγξω με το ποσό το οποίο αναφέρει η Ενάγουσα στην παράγραφο 39 της Ένορκης Δήλωσης, η οποία κατατέθηκε προς απόδειξη της υπόθεσης. Και κάτι τελευταίο επί του θέματος, η Ενάγουσα παρέλειψε να καταθέσει οποιοδήποτε αποδεικτικό ως Τεκμήριο για τους μήνες Μάϊο 2020 - Ιούλιο 2020 με το οποίο να βεβαιώνεται ότι δεν έλαβε οποιαδήποτε επιδόματα. Συνεπώς, δεν μπορώ να επιδικάσω οποιοδήποτε ποσό για επιδόματα βάρδιας, Κυριακής και Αργίας για την εν λόγω περίοδο. Όσον αφορά την εισήγηση του ευπαίδευτου συνηγόρου της Ενάγουσας ότι στο ποσό των γενικών αποζημιώσεων θα πρέπει να ληφθεί υπόψιν και το γεγονός ότι δεν μπόρεσε η Ενάγουσα να λάβει μέρος στις εξετάσεις προαγωγής, παρατηρώ ότι ενώ η Ενάγουσα κατέθεσε ως Τεκμήριο 8 επιστολή ημερ.29/5/2020 την οποία απέστειλε στον Διευθυντή Α.Α.Κ με αίτημα το οποίο εν τέλη, ως αναφέρει, απορρίφθηκε, εντούτοις, παρέλειψε να επισυνάψει την απάντησή του για απόρριψη του αιτήματος της για να παρακαθήσει στις εξετάσεις προαγωγής. Σε κάθε περίπτωση, τόσο στην Έκθεση Απαίτησης της όσο και στην Ένορκη Δήλωση της, η Ενάγουσα αναφέρει ότι κατά τον ουσιώδη με τα γεγονότα της παρούσας αγωγής χρόνο κατείχε τον βαθμό της Λοχία ενώ σήμερα φέρει τον βαθμό της Αρχιλοχία, χωρίς να προσδιορίζει πότε έλαβε την προαγωγή ούτε να δίδει περαιτέρω λεπτομέρειες. Με βάση όλα τα ανωτέρω, καταλήγω ότι στο ποσό των γενικών αποζημιώσεων δεν μπορεί να περιληφθεί οποιοδήποτε ποσό για το γεγονός ότι η Ενάγουσα δεν μπόρεσε να λάβει μέρος σε εξετάσεις προαγωγής. Θα προχωρήσω τώρα να εξετάσω το ζήτημα της απόδοσης γενικών αποζημιώσεων προς την Ενάγουσα, λαμβανομένων υπόψιν των ζημιών που υπέστη συνεπεία της επίθεσης. Βεβαίως, αποτελεί καλά εμπεδωμένη αρχή ότι οι προηγούμενες αποφάσεις δεν αποτελούν δεσμευτικό προηγούμενο υπό την έννοια της αρχής του stare decisis αλλά παρέχουν καθοδήγηση (βλ. Γιαννάκης Ερωτοκρίτου κ.ά. v. Καραολή
(1998)1 Α.Α.Δ. 445). Από τη σχετική νομολογία προκύπτει επίσης ότι δεν υπάρχει ξεκαθαρισμένο και επακριβές κονδύλι για κάθε τραύμα ξεχωριστά. Για τον καθορισμό των γενικών αποζημιώσεων στην απόφαση Νικολάου ανωτέρω λέχθηκε ότι το Δικαστήριο δεν πρέπει απαραίτητα και σε κάθε περίπτωση να αναφέρεται σε οποιανδήποτε νομολογία για παρόμοια τραύματα ώστε να καθοδηγηθεί επί του ορθού ποσού που θα πρέπει να επιδικάσει. Σε ορισμένες περιπτώσεις όπου υπάρχουν ιδιάζουσες περιστάσεις ή τραύματα, το Δικαστήριο ενδεχομένως να ανατρέξει σε νομολογία για να αντλήσει καθοδήγηση. Όμως, όπου το Δικαστήριο μπορεί από μόνο του να καθορίσει το ποσό μπορεί να το πράξει και η παράλειψη αναφοράς σε νομολογία, από μόνη της, δεν επηρεάζει καθ' οιονδήποτε τρόπο την κρίση του και ούτε καθιστά την απόφαση του εσφαλμένη. Στην Κώστας Νεάρχου ν. Σάββα Στεφανίδη και Ευανθίας Προδρόμου ως διαχειριστών του αποβιώσαντος Φρίξου Στεφάνου
(2003)1 Α.Α.Δ. 351, δόθηκαν πρωτόδικα και επικυρώθηκαν κατ' έφεσην, ως γενικές αποζημιώσεις £7,000 για τραυματισμό ενήλικα άνδρα που υπέστη κάταγμα δεξιού βραχίονα, μικροεκδορές, απώλεια δύο δοντιών και κινητικότητα των υπολοίπων και σπάσιμο τριών εμπροσθίων κορώνων. Παρέμεινε στο νοσοκομείο για τρεις ημέρες, εγχειρίστηκε δε δύο φορές για το κάταγμα, ενόψει μη ικανοποιητικής αρχικά πόρωσης του. Η θεραπεία για την επούλωση των τραυμάτων του στόματος και την αποκατάσταση των βλαβών στα δόντια κράτησε ενάμιση περίπου μήνα. Καθ' όλο το χρονικό αυτό διάστημα, ο εφεσείων είχε πόνους και υφίστατο ταλαιπωρία λόγω δυσκολίας στη μάσηση. Στην Χ. Χρυσάνθου και Σ. Φραντζή ως διαχειριστών της περιουσίας του αποβιώσαντος Μάριου Χ. Φραντζή ν. Α.Φραντζή ανηλίκου δια της μητρός του Δ. Χρυσάνθου, Πολιτική Έφεση Αρ. 27/2007, ημερ. 16.7.10, ο ανήλικος είχε πόνους και ταλαιπωρία από τα κατάγματα βάσεων όλων των δεξιών μεταταρσίων οστών, τοποθετήθηκε σε γύψο, δεν μπορούσε αρχικά να περπατήσει, είχε χτυπήσει στο στόμα και το πιγούνι με πληγές που είχαν συρραφεί, έχασε πέντε νεογιλούς οδόντες και δεν μπορούσε αρχικά να δαγκώσει και να έχει ομαλή μάσηση. Θα παρέμενε για διάστημα τριών ετών χωρίς εμπρόσθιους κάτω οδόντες, θα χρειαζόταν να υποστεί ορθοδοντική θεραπεία για την αποκατάσταση και ανατολή όλων των μονίμων οδόντων και πιθανό να χρειαζόταν θεραπεία, μέχρι και χειρούργηση μέχρι και τα έντεκα του χρόνια. Μέχρι τότε θα χρειαζόταν να τοποθετεί σιδεράκια. Κατά την αντέφεση ως προς το ύψος των αποζημιώσεων, το Ανώτατο Δικαστήριο αποφάσισε ότι το ποσό των £8,000 που επιδίκασε το Πρωτόδικο Δικαστήριο δεν ήταν εκτός του λογικού μέτρου που θα μπορούσε να αποδοθεί. Στην Ιωάννου ν. Αναστασιάδη, Αρ. αγωγής 4156/84 του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού, ημερ. 8.8.1988, όπου επιδικάστηκαν £2,500 σε 25χρονη, με πολλαπλά θλαστικά τραύματα και με αριθμό ουλών στο πρόσωπο, πλήρη κατάγματα στο σημείο βάσης τεσσάρων εμπρόσθιων δοντιών τα οποία έπρεπε να αφαιρεθούν ενώ δύο άλλα δόντια αφαιρέθηκαν για να εφαρμοσθεί γέφυρα έξι δοντιών. Στην Αριστοκλέους ν. Γιάγκου, Αρ. αγωγής 7083/85, ημερ. 28.9.1988, του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού, (σελ. 150, παρ. 4-26), επιδικάστηκαν £800 σε 31χρονο με κάταγμα του τρίτου μετακαρπίου, απώλεια τεσσάρων δοντιών, με οδοντικά αποστήματα, νέκρωση των νεύρων και μακρά και επώδυνη θεραπεία. Στην Κοντογιάννης ν. Νικολάου, Αρ.αγωγής 1621/84, ημερ. 30.6.87, του Επαρχιακού Δικαστηρίου Πάφου (σελ. 136, παρ. 4-09) επιδικάσθηκε το ποσό των £500 σε 44χρονο με διάστρεμμα στον ώμο, απώλεια του κεντρικού τομέα, κάταγμα της φατνιακής απόφυσης στην ρίζα του πλάγιου αριστερού τομέα και στον οποίο αργότερα έγινε εξαγωγή των πλάγιων άνω τομέων. Στην Χριστάκης Ανδρέου v Ματθαίος Χαραλάμπους, Πολιτική Έφεση Αρ.475/12, ημερ.14.12.2018, ECLI:CY:AD:2018:A538, το Ανώτατο Δικαστήριο δεν αμφισβήτησε τις αποζημιώσεις που είχαν δοθεί από το Πρωτόδικο Δικαστήριο. Στην εν λόγω υπόθεση, ο Ενάγοντας υπέστη εκχυμώσεις στο άνω και κάτω χείλος, αιμάτωμα στην άνω γνάθο, έχασε δύο δόντια από την μέση προς την αριστερή πλευρά της άνω γνάθου και συγκεκριμένα τον κεντρικό και τον πλάγιο τομέα, έγινε επαναφύτευση η οποία δεν πέτυχε και μετέβη στο εξωτερικό για αποκατάσταση των καταστραφέντων δοντιών του και προσθήκης δύο νέων εμφυτευμάτων. Το Δικαστήριο επιδίκασε στον Ενάγοντα το ποσό των €6.000 ως γενικές και επαυξημένες αποζημιώσεις. Έχω διεξέλθει με προσοχή τις ανωτέρω σχετικές αποφάσεις. Έχω επίσης ανατρέξει στο σύγγραμμα του Φρίξου Νικολαϊδη, Αποζημιώσεις για Σωματικές Βλάβες
(1996)καθώς και στο σύγγραμμα του Φρίξου Νικολαϊδη, Αποζημιώσεις για Σωματικές Βλάβες και Θανατηφόρα Ατυχήματα
(2019). Είμαι της άποψης ότι οι πιο πάνω αποφάσεις δεν αντιστοιχούν ως προς τα περιστατικά με την παρούσα υπόθεση, εφόσον οι σωματικές βλάβες, ο πόνος και η ταλαιπωρία ήταν μεγαλύτερος. Θα πρέπει να λεχθεί επίσης ότι δεν τέθηκε ενώπιον μου μαρτυρία η οποία να καταδεικνύει ότι η Ενάγουσα έχει υποστεί κάποια μόνιμη βλάβη. Συνεπώς, στην προκειμένη περίπτωση, έχοντας υπόψιν τη σχετική επί του θέματος νομολογία, τη φύση και το βαθμό σοβαρότητας των τραυμάτων που υπέστη η Ενάγουσα, καταλήγω ότι το ποσό των €5.000 είναι ορθό και δίκαιο υπό τις περιστάσεις για να την αποζημιώσει και το οποίο θα της επιδικαστεί ως γενικές αποζημιώσεις. Πρόσθετα, η Ενάγουσα αξιοί και επαυξημένες αποζημιώσεις. Είναι καλά νομολογημένο ότι εκεί όπου υπάρχει πλήγμα στην αξιοπρέπεια, τα αισθήματα και την τιμή του θύματος, το Δικαστήριο δύναται να επιδικάσει, πέραν των γενικών αποζημιώσεων, και επαυξημένες αποζημιώσεις (aggravated damages). Σχετική είναι η απόφαση Αντώνης Νικολάου ν. Επίσημου Παραλήπτη ως διαχειριστή της περιουσίας του Πτωχεύσαντος Λούη Αιμίλιου
(2009)1 Α.Α.Δ. 1339. Λαμβάνοντας υπόψιν το γεγονός της επίθεσης που δέχθηκε η Ενάγουσα, η οποία, συνοδευόμενη από βρισιές και απειλές, έλαβε χώρα στην παρουσία και άλλων προσώπων, συμπεριλαμβανομένου και του Αστυφύλακα 2846 Κ.Τσαγγάρη, προκαλώντας φόβο αλλά και προσβάλλοντας, ταπεινώνοντας και εξευτελίζοντας την, κρίνω ότι εκτός από την σωματική της ακεραιότητα προκλήθηκε βλάβη στα αισθήματα, την τιμή και την αξιοπρέπεια της. Οι αποζημιώσεις λοιπόν που θα επιδικασθούν θα πρέπει να είναι επαυξημένες σε βαθμό που να αντικατοπτρίζουν το αυξημένο μέγεθος της βλάβης που έχει υποστεί η αξιοπρέπεια της Ενάγουσας λόγω της συμπεριφοράς των Εναγομένων. Συνεπώς, κρίνω σκόπιμο όπως προσθέσω στο κονδύλι των γενικών αποζημιώσεων και αποζημιώσεις ύψους €1.000 για τα αισθήματα ντροπής και εξευτελισμού που ένιωσε η Ενάγουσα. Πέραν των γενικών αποζημιώσεων, η Ενάγουσα αξιώνει τιμωρητικές/παραδειγματικές αποζημιώσεις. Στην υπόθεση Λούκας Κωνσταντίνου ή Λούκας Κ. Μήτα ν. Γ. & Κ. Σοφοκλέους Λίμιτεδ
(2003)1ΑΑΔ 1952 με αναφορά στην υπόθεση Berengaria P. Papakokkinou and Others v. Princess Zena De Tyra Kanther
(1982)1 CLR 65 αναφέρθηκε ότι οι παράγοντες που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη αναφορικά με το ύψος των παραδειγματικών αποζημιώσεων είναι η σοβαρότητα της συμπεριφοράς του εναγόμενου και η οικονομική του κατάσταση (Βλ., επίσης, McGregor on Damages, 13η έκδοση, παράγραφος 317). Με βάση όλα τα ανωτέρω και παρόλο που το Δικαστήριο δηλώνει την απαρέσκειά του για τέτοιου είδους συμπεριφορές, όπως αυτές των Εναγομένων, η υπό εξέταση περίπτωση δεν κρίνεται κατάλληλη για επιδίκαση τιμωρητικών ή παραδειγματικών αποζημιώσεων καθότι δεν παρουσιάσθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου οποιαδήποτε μαρτυρία για την οικονομική κατάσταση των Εναγομένων. Τόκος Το θέμα του καθορισμού του τόκου επί των αποζημιώσεων, εμπίπτει στην διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου. Ως προκύπτει από το άρθρο 58Α του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου Κεφ.148, ο νόμος απολήγει στην παροχή δυνατότητας επιδίκασης τόκου για ολόκληρο ή μέρος του ποσού των αποζημιώσεων από την ημέρα γένεσης του αγώγιμου δικαιώματος ή από οποιαδήποτε μεταγενέστερη ημερομηνία, ως ήθελε κριθεί δίκαιο. To Δικαστήριο δύναται να επιδικάζει τόκο ίσο με το ύψος του τόκου που καθορίζεται σύμφωνα με τις διατάξεις των εδαφίων
(2),
(3)και
(4)του άρθρου 33 του περί Δικαστηρίων Νόμου Ν.14/60, μετά των συναφών τροποποιήσεων. Στην υπόθεση Φοινικαρίδης & άλλη ν. Γεωργίου & άλλων
(1991)1 ΑΑΔ 475, αναφέρθηκε ότι όσον αφορά το θέμα της επιδίκασης τόκου υιοθετήθηκε η μέθοδος της επιδίκασης τόκου πάνω στο συνολικό ποσό των γενικών αποζημιώσεων από την ημέρα κατά την οποία ο εναγόμενος θα έπρεπε να είχε πληρώσει την αποζημίωση, αλλά δεν το έπραξε, δεδομένου, ότι είναι μόνο από την ημέρα εκείνη που μπορεί να λεχθεί, ότι ο ενάγων στερήθηκε τα χρήματα αυτά. Ο χρόνος αυτός θα μπορούσε να είναι η ημέρα κατά την οποία επιδόθηκε το κλητήριο ένταλμα. Γίνεται ακόμα αναφορά στην ημέρα κατά την οποία καταχωρήθηκε η αγωγή, εφόσον και εκείνη την ημερομηνία θα μπορούσε να λεχθεί, ότι ο ενάγων στερήθηκε το ποσό της αποζημίωσης. Η ύπαρξη ιδιαίτερων περιστάσεων που δεν θα κατέτασσαν μια υπόθεση στην κατηγορία των συνηθισμένων υποθέσεων του είδους μπορούν να ληφθούν υπόψη και ενδεχομένως να οδηγήσουν σε κάποια διαφορετική προσέγγιση. Επισημαίνεται, ότι σε όλες τις περιπτώσεις είναι δυνατό να διαδραματίσει ρόλο ο τρόπος με τον οποίο προωθήθηκε μια αγωγή προς εκδίκαση και ότι στις περιπτώσεις που παρατηρείται αδικαιολόγητη καθυστέρηση στην προώθησή της θα ήταν λανθασμένο να επιδικάζεται τόκος χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η καθυστέρηση αυτή. (Βλ. Birkett v. Hayes and Another
(1982)2 All E R 710 (C.A.)). Όσον αφορά τις ειδικές αποζημιώσεις, στην απόφαση Φοινικαρίδης (ανωτέρω) λέχθηκαν τα εξής: «Το ύψος των ειδικών ζημιών είναι γνωστό κατά το χρόνο της δίκης και ως θέμα αρχής, το ορθό θα ήταν να επιδικάζεται τόκος από την ημερομηνία κατά την οποία ο Ενάγων είχε υποστεί την κάθε ζημιά. Όμως αυτό θα συνεπαγόταν πολυδιάσπαση των ποσών και ενασχόληση με πολλές αριθμητικές πράξεις συνήθως με αντικείμενο μικρά ποσά κάθε φορά. ... Έτσι ευνοήθηκε η προσέγγιση του θέματος πάνω σε γενικές γραμμές και προκρίθηκε ως δίκαιη η επιδίκαση τόκου πάνω στο συνολικό ποσό των ειδικών αποζημιώσεων που επιδικάζονται από την ημέρα της γέννησης του αγώγιμου δικαιώματος ως τη δίκη, μειωμένου όμως κατά το μισό ώστε να αντισταθμιστεί το γεγονός ότι δεν προκύπτει όλη η ζημιά από την αρχή. Τονίζεται πως αυτό μόνο σε συνηθισμένες περιπτώσεις. Δεν αποκλείεται διαφορετική προσέγγιση όταν τα ιδιαίτερα περιστατικά της κάθε υπόθεσης το δικαιολογούν.» Από τον φάκελο της υπόθεσης προκύπτει ότι υπήρξε καθυστέρηση στην καταχώρηση της αγωγής από την Ενάγουσα. Ενώ το επίδικο συμβάν συνέβη στις 29/04/2020, το Κλητήριο Ένταλμα καταχωρήθηκε στις 11/04/2023 και η Έκθεση Απαίτησης στις 15/06/
- Κανένας, όμως, λόγος δεν καταδείχθηκε που να δικαιολογεί την πιο πάνω καθυστέρηση. Κρίνω ορθό λοιπόν όπως, τόσο για τις γενικές αποζημιώσεις όσο και για τις ειδικές αποζημιώσεις, επιδικαστεί νόμιμος τόκος από την ημερομηνία καταχώρησης του Γενικώς Οπισθογραφημένου Κλητηρίου Εντάλματος, ήτοι τις 11/04/
- Κατάληξη Ενόψει των πιο πάνω, εκδίδεται απόφαση υπέρ της Ενάγουσας και εναντίον των Εναγομένων 1 και 2, αλληλέγγυα και/ή κεχωρισμένα για το ποσό των €2.947, ως ειδικές αποζημιώσεις, με νόμιμο τόκο από τις 11/04/2023 μέχρι εξοφλήσεως καθώς και για το ποσό των €6.000 ως γενικές και επαυξημένες αποζημιώσεις, με νόμιμο τόκο από τις 11/04/2023 μέχρι εξοφλήσεως. Περαιτέρω, ενόψει του ότι το συνολικό ποσό για το οποίο εκδόθηκε απόφαση δεν ξεπερνά τις €10.000, επιδικάζονται υπέρ της Ενάγουσας και εναντίον των Εναγομένων 1 και 2, αλληλέγγυα και/ή κεχωρισμένα δικηγορικά έξοδα σε κλίμακα €2.000 - €10.000, για το ποσό των €790,00, πλέον Φ.Π.Α, πλέον €22,00 έξοδα επίδοσης. (Υπ.) ............ Μ. Μιλτιάδου, Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο