ΜΑΡΙΟΥ ΡΟΔΟΣΘΕΝΟΥΣ ν. ΔΗΜΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ, Αγωγή αρ. 1805/2020, 4/8/2023 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2023:A185 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Δ-Μ Γεωργιάδου, Προσ. Ε.Δ. Αγωγή αρ. 1805/2020 Μεταξύ:- ΜΑΡΙΟΥ ΡΟΔΟΣΘΕΝΟΥΣ Ενάγοντος - και - ΔΗΜΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ Εναγόμενου Ημερομηνία: 4η Αυγούστου 2023 Εμφανίσεις: Για Ενάγοντα: κος Λ. Λαζάρου για Σ. Α. Θωμά Δ.Ε.Π.Ε. Για Εναγόμενο: κα Β. Καδή για Στέλιος Στυλιανίδης & Σία Δ.Ε.Π.Ε. ΑΠΟΦΑΣΗ Με την παρούσα Αγωγή, η οποία εκδικάστηκε με την μέθοδο της ταχείας εκδίκασης, ο Ενάγων αξιώνει εναντίον του Εναγόμενου ποσό ύψους €808,96, πλέον νόμιμο τόκο και έξοδα, για ζημιά που ισχυρίζεται ότι υπέστη το όχημά του, όταν έπεσε σε λακκούβα που βρισκόταν στο οδόστρωμα. ΤΑ ΔΙΚΟΓΡΑΦΑ Σύμφωνα με την Έκθεση Απαίτησης, κατά/ή περί την 05/01/2020, περί τις 22:05, ενώ ο Ενάγων οδηγούσε το αυτοκίνητό του με αριθμούς εγγραφής [ ] επί της οδού Αγίας Σοφίας και Λαέρτη στη Λεμεσό, σε κάποιο σημείο του δρόμου, έπεσε σε λακκούβα ύψους 15-20 εκατοστών, η οποία δεν ήταν ορατή επειδή ήταν καλυμμένη με νερό της βροχής, με αποτέλεσμα το αυτοκίνητό του να υποστεί ζημιές. Είναι η θέση του Ενάγοντος ότι το ατύχημα οφείλεται στην αμέλεια του Εναγομένου, ο οποίος, όντας ο κατά νόμο υπεύθυνος για συντήρηση του επίδικου δρόμου, που βρίσκεται εντός των δημοτικών του ορίων, αμέλησε ή/και παρέλειψε να τον συντηρήσει και να τον διατηρήσει σε καλή κατάσταση, με αποτέλεσμα το όχημα του να υποστεί ζημιά ύψους €808,96, για να αντικατασταθούν ζάντες και ελαστικά. Με την Υπεράσπισή του ο Εναγόμενος δηλώνει άγνοια για το συμβάν και ισχυρίζεται ότι ο επίδικος δρόμος ήταν σε καλή κατάσταση, δεόντως συντηρημένος και ότι δεν είχε οποιαδήποτε λακκούβα ή ανωμαλία. Υποστηρίζει, επίσης, ότι ο Ενάγων προέβη σε αντιφατικές δηλώσεις τόσο σε σχέση με τις συνθήκες του ατυχήματος όσο και σε σχέση με το ύψος της ζημιάς του, ότι η απαίτηση του είναι ψευδής ή υπερβολική, ότι δεν είναι αποτέλεσμα του κατ' ισχυρισμό ατυχήματος και αρνείται ότι υπέχει οποιαδήποτε ευθύνη για το ατύχημα. Κατ' επέκταση, αρνείται τις λεπτομέρειες αμέλειας και παράβασης θέσμιου καθήκοντος που του αποδίδει ο Ενάγων και υποστηρίζει ότι το κατ' ισχυρισμό ατύχημα, εάν αποδειχθεί ότι επεσυνέβη, ήταν το αποτέλεσμα της αποκλειστικής ευθύνης και/ή συντρέχουσας αμέλειας του Ενάγοντος, ο οποίος παρέλειψε να ασκήσει δέουσα επιμέλεια και προσοχή ενόσω οδηγούσε. Με την Απάντησή του ο Ενάγων απορρίπτει τους ισχυρισμούς του Εναγομένου, εμμένει στους δικούς του και ισχυρίζεται ότι φωτογράφησε την κατάσταση του δρόμου την ίδια ημέρα, ότι αρχικώς διεκδίκησε μικρότερο ποσό αποζημίωσης για σκοπούς εξώδικης διευθέτησης και ότι προτίθεται να προσκομίσει ανεξάρτητη μαρτυρία για τις συνθήκες του ατυχήματος. Η ΑΚΡΟΑΣΗ ΚΑΙ Η ΠΡΟΣΑΧΘΕΙΣΑ ΜΑΡΤΥΡΙΑ Το αξιούμενο με την αγωγή ποσό δεν υπερβαίνει τις €3.000 και ακολουθήθηκε πορεία ταχείας εκδίκασης, ως προβλέπεται στη νέα Διαταγή 30 του περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικού Κανονισμού (στο εξής ο «ΠΔΔΚ»). Η Ακρόαση διεξήχθη στη βάση της γραπτής μαρτυρίας που προσκόμισαν τα μέρη και δεν ζητήθηκε η διεξαγωγή αντεξέτασης[1], ούτε η προσκόμιση προφορικής μαρτυρίας, δυνάμει της Δ.30 θ.
- Προς υποστήριξη της αξίωσής του Ενάγοντος προσκομίσθηκε η ακόλουθη μαρτυρία: (α) Γραπτή Μαρτυρία του Ενάγοντος, ημερομηνίας 26/22/2021, η οποία συνοδεύεται από 10 Τεκμήρια. (β) Γραπτή Μαρτυρία της κας Μαρίας Στέλλας Μεστάνα, συμβίας του Ενάγοντος και αυτόπτη μάρτυρα, ημερομηνίας 26/11/2021, χωρίς τεκμήρια (ΜΕ2). Προς υποστήριξη της Υπεράσπισης του Εναγόμενου προσκομίστηκε η ακόλουθη μαρτυρία: (α) Γραπτή Μαρτυρία του κ. Αντώνη Χαραλάμπους, Δημοτικού Μηχανικού του Εναγόμενου, ημερομηνίας 20/04/2022, η οποία συνοδεύεται από 5 Τεκμήρια (ΜΥ1). (β) Γραπτή Μαρτυρία του κ. Νίκου Μαρκουλλή, εκτιμητή μηχανοκίνητων οχημάτων, ημερομηνίας 20/04/2022, συνοδευόμενη από 4 Τεκμήρια (ΜΥ2). Η μαρτυρία του Ενάγοντος Ο Ενάγων υποστηρίζει με την μαρτυρία του ότι κατά τον χρόνο και τόπο που αναφέρει στην Έκθεση Απαίτησής του, έπεσε σε λακκούβα επί του οδοστρώματος, η οποία δεν ήταν ορατή γιατί ήταν καλυμμένη με νερό, λόγω ισχυρής βροχόπτωση. Από το ατύχημα έσκασε το αριστερό μπροστινό λάστιχο (στη μεριά του συνοδηγού) και στρέβλωσαν η αριστερή μπροστινή και πισινή ζάντα. Αναφέρει ότι φωτογράφησε την σκηνή του ατυχήματος και προσκομίζει, ως Τεκμήριο 1, φωτογραφικό υλικό για να δείξει την κατάσταση του δρόμου και την λακκούβα. Επικοινώνησε τηλεφωνικώς με αστυνομικό σταθμό για να αναφέρει το συμβάν και στη σκηνή μετέβησαν το ίδιο βράδυ δύο αστυνομικοί, οι Αστ. 2458 και 1009, οι οποίοι κατέγραψαν το συμβάν και ετοίμασαν σχετική αστυνομική έκθεση, ημερομηνίας 10/02/2020 (Τεκμήριο 2). Στις 08/01/2020 επισκέφθηκε συγκεκριμένο συνεργείο, το οποίο επιδιόρθωσε τη ζημιά στο όχημά του εκδίδοντας τιμολόγιο για €808,96 (Τεκμήριο 3). Υποστηρίζει ότι αντικατέστησε και τις 4 ζάντες γιατί δεν υπήρχε η ίδια με αυτή που είχε το όχημά του. Στις 08/01/2020 απέστειλε επιστολή στον Εναγόμενο (Τεκμήριο 4) ζητώντας αποζημίωση. Παρά τις προσπάθειές του, δεν έλαβε απάντηση. Στις 05/03/2020 απέστειλε επιστολή μέσω του δικηγόρου του (Τεκμήριο 5), ζητώντας ποσό €454,
- Εξηγεί ότι το ποσό αυτό ήταν μειωμένο, για σκοπούς μετριασμού της απώλειας και για άμεσο εξώδικο συμβιβασμό. Και πάλι δεν έλαβε απάντηση, γι' αυτό απέστειλε δύο επιστολές υπενθύμισης, ημερομηνίας 28/04/2020 και 19/05/2020 (Τεκμήρια 6 και 7). Ο Εναγόμενος ανταποκρίθηκε ζητώντας διευκρινίσεις αναφορικά με το ποσό της απαίτησης και προς τούτο στάληκε από τον δικηγόρο του Ενάγοντος επιστολή ημερομηνίας 29/07/2020 (Τεκμήριο 8), στην οποία επισυναπτόταν και το τιμολόγιο των €808,
- Ο Εναγόμενος, με επιστολή του ημερομηνίας 05/08/2020 προσέφερε το ποσό των €200 (Τεκμήριο 9), το οποίο απέρριψε ο Ενάγων. Επί τη προόψει καταχώρισης Αγωγής ζητήθηκε, εκ μέρους του Ενάγοντος, νέα αστυνομική έκθεση που να περιέχει περισσότερες λεπτομέρειες και λήφθηκε έκθεση ημερομηνίας 07/06/2021 (Τεκμήριο 10), στην οποία προστίθεται αναφορά ότι όντως εντοπίστηκε λακκούβα. Ο Ενάγων καταλήγει με τη θέση ότι το επίδικο ατύχημα επεσυνέβη ένεκα της αμέλειας και/ή παράβασης καθήκοντος του Εναγομένου. Η ΜΕ2 αναφέρει ότι επέβαινε ως συνοδηγός στο όχημα του Ενάγοντος και ότι το επίδικο βράδυ υπήρχε δυνατή βροχόπτωση. Ο Ενάγων οδηγούσε κανονικά, συνετά και επιμελώς και έπεσε σε λακκούβα ύψους 15-20 εκατοστών, την οποία δεν είχαν αντιληφθεί, γιατί ήταν καλυμμένη με νερό λόγω της ισχυρής βροχόπτωσης. Συνεπεία του ατυχήματος, έσκασε το αριστερό μπροστινό λάστιχο της μεριάς του συνοδηγού και στρέβλωσαν η αριστερή μπροστινή και πισινή ζάντα του ελαστικού. Αναφέρει ότι ο Ενάγων κατέβηκε από το όχημά του και φωτογράφησε τη σκηνή. Προς τούτο παραπέμπει στο Τεκμήριο 1 της Γραπτής Μαρτυρίας του Ενάγοντος. Έπειτα, ο Ενάγων ειδοποίησε την αστυνομία και το ίδιο βράδυ μετέβησαν την σκηνή δύο αστυνομικοί, οι οποίοι κατέγραψαν το συμβάν. Προς τούτο παραπέμπει στο Τεκμήριο 2 της Γραπτής Μαρτυρίας του Ενάγοντος. Η Μαρτυρία του Εναγομένου Ο ΜΥ1 είναι ο Δημοτικός Μηχανικός, υπεύθυνος της Τεχνικής Υπηρεσίας του Εναγομένου και αναφέρει ότι έχει πλήρη γνώση των επίδικων γεγονότων, ως εκ της θέσεως και των καθηκόντων του. Στην μαρτυρία του επισυνάπτει εκ νέου και σχολιάζει την αλληλογραφία και έγγραφα που ανταλλάγησαν μεταξύ του Ενάγοντος και του Εναγομένου, επισημαίνοντας αντιφάσεις του Ενάγοντος. Αρνείται ότι ο Εναγόμενος έχει οποιαδήποτε ευθύνη για το επίδικο ατύχημα και αποδίδει στον Ενάγοντα αμέλεια, πλήρη και αποκλειστική ευθύνη. Αμφισβητεί επίσης τις ζημιές του Ενάγοντος και το εύλογο των αποζημιώσεων που ζητά. Σε σχέση με την 1η επιστολή του Ενάγοντος προς τον Εναγόμενο, ημερομηνίας 8/1/2020 (Τεκμήριο 1), επισημαίνει την αναφορά του Ενάγοντος ότι η λακκούβα δημιουργήθηκε λόγω ισχυρής βροχόπτωσης. Αναφέρει ότι, κατόπιν οδηγιών του, υπάλληλος του Τεχνικού Τμήματος προέβη σε επί τόπου επιθεώρηση και δεν εντοπίστηκε οποιαδήποτε λακκούβα ως η περιγραφή του Ενάγοντος ή οποιοδήποτε άλλο ελάττωμα στο οδόστρωμα, το οποίο να δικαιολογεί τις ζημιές που επικαλείται ο Ενάγων. Ως εκ τούτου, ο Εναγόμενος, με επιστολή ημερ. 21/1/2020 (Τεκμήριο 2), ζήτησε από τον Ενάγοντα να προσκομίσει αστυνομική έκθεση και ο Ενάγων απέστειλε την αστυνομική έκθεση ημερομηνίας 10/02/2020 (Τεκμήριο 3). Σε σχέση με αυτή, ο ΜΥ1 επισημαίνει ότι περιορίζεται σε απλή καταγραφή των θέσεων του Ενάγοντος, χωρίς να περιέχει αστυνομικά ευρήματα και ότι οι ζημιές που καταγράφει η έκθεση ότι αναφέρθηκαν από τον Ενάγοντα διαφέρουν από αυτές που ανέφερε μεταγενέστερα. Σχολιάζει επίσης την αστυνομική έκθεση ημερομηνίας 07/06/2021 (Τεκμήριο 4), την οποία προσκόμισε ο Ενάγων με τη Γραπτή του Μαρτυρία στο πλαίσιο της Ακρόασης, επισημαίνοντας ότι συνετάχθη ενάμιση χρόνο μετά το κατ' ισχυρισμό ατύχημα και ότι εκεί γίνεται για πρώτη φορά αναφορά στην ύπαρξη λακκούβας, χωρίς άλλες λεπτομέρειες ή ευρήματα. Σε σχέση με το φωτογραφικό υλικό που προσκόμισε ο Ενάγων, ισχυρίζεται ότι αυτό δεν υποστηρίζει τους ισχυρισμούς του και ούτε καταδεικνύει ότι η λήψη έγινε από το συγκεκριμένο σημείο. Σχολιάζει επίσης την επιστολή του δικηγόρου του Ενάγοντος ημερομηνίας 05/03/2020 (Τεκμήριο 5) επισημαίνοντας ότι με αυτή ζητήθηκε ποσό €454,80 και ότι στην επιστολή αυτή γίνεται για πρώτη φορά αναφορά σε ζημιά και στο οπίσθιο ελαστικό. Παρά τη μη αποδοχή ευθύνης και κατόπιν λήψης και ανεξάρτητης συμβουλής από τον εκτιμητή μηχανοκίνητων οχημάτων κ. Νίκο Μαρκουλλή, ο Εναγόμενος κατέβαλε, άνευ βλάβης, προσπάθεια διευθέτησης, της υπόθεσης. Λόγω της μη εξεύρεσης εξώδικης λύσης ο Ενάγων καταχώρισε την παρούσα Αγωγή αξιώνοντας, προς έκπληξη του Εναγομένου, ποσό €808,96 αντί €454,80 που απαίτησε αρχικώς. Τέλος, ο ΜΥ1 αρνείται ότι ο Εναγόμενος φέρει οποιαδήποτε ευθύνη για το επίδικο συμβάν και υποστηρίζει ότι αυτό οφείλεται στην αποκλειστική ευθύνη και αμέλεια του Ενάγοντος, ο οποίος όφειλε να χρησιμοποιεί τον δρόμο με δέουσα προσοχή. Ο ΜΥ2 αναφέρεται στα προσόντα και στην πολυετή εμπειρία του και επισυνάπτει δέσμη εγγράφων (Τεκμήριο Α) που περιλαμβάνει το βιογραφικό και αποδεικτικά των προσόντων του. Εξηγεί ότι του ζητήθηκε από τον Εναγόμενο να μελετήσει τις ζημιές του οχήματος του Ενάγοντος, τις επισκευές και να εκτιμήσει το ποσό που απαιτείται για επισκευή ή επαναφορά του οχήματος του Ενάγοντος στην προτέρα του κατάσταση. Τέθηκαν στη διάθεση του ΜΥ2 η Έκθεση Απαίτησης και η αλληλογραφία των μερών, περιλαμβανομένου του τιμολογίου ημερ. 08/01/2020, της 1ης αστυνομικής έκθεσης και των φωτογραφιών του Ενάγοντος. Ο ΜΥ2, με βάση τον αριθμό εγγραφής του οχήματος του Ενάγοντος, συμπεραίνει ότι αυτό ενεγράφη στην Κύπρο το 2003, είτε ως καινούριο είτε ως μεταχειρισμένο, και ότι διατίθετο στην αγορά με μεταλλικές ζάντες και συνηθισμένα ελαστικά. Στη βάση των φωτογραφιών που προσκόμισε ο Ενάγων υποστηρίζει ότι το επίδικο όχημα είχε αρχικώς μεταλλικές ζάντες (Τεκμήριο Γ), οι οποίες, μετά την επισκευή του οχήματος, αντικαταστάθηκαν με ζάντες αλουμινίου. Επισυνάπτει ενδεικτικά μία φωτογραφία ζάντας αλουμινίου (Τεκμήριο Β). Έπειτα, αναφέρεται στο κόστος των αλλαγών στις οποίες προέβη ο Ενάγων στις ζάντες και στα ελαστικά, όπως καταγράφονται στο τιμολόγιο που προσκόμισε, υποστηρίζοντας ότι τα υφιστάμενα αντικαταστάθηκαν με ακριβότερα. Παραθέτει την αγοραία αξία ζαντών και ελαστικών αντίστοιχων με εκείνων που υφίσταντο στο όχημα του Ενάγοντος και αντιπαραβάλλοντας τις αξίες καταλήγει ότι το όχημα του Ενάγοντος θα μπορούσε να επανέλθει στην προτέρα κατάσταση με λιγότερα έξοδα αν δεν γινόταν αντικατάσταση των υφιστάμενων ζαντών και ελαστικών με άλλα μεγαλύτερης αξίας. Σε σχέση με τον ισχυρισμό του Ενάγοντος ότι αναγκάστηκε να αντικαταστήσει και τις τέσσερεις ζάντες γιατί δεν υπήρχε στην αγορά ίδια ζάντα με εκείνη του οχήματός του, απαντά ότι υφίσταντο και υφίστανται στην αγορά πληθώρα μεταχειρισμένων μεταλλικών ζαντών, με χαμηλό κόστος. Τέλος, ο ΜΥ2, υποστηρίζοντας και αυτός ότι στην μαρτυρία του Ενάγοντος υπάρχουν διάφορες εκδοχές ως προς τη ζημιά του, παραθέτει την εκτίμησή του σε 4 διαφορετικά σενάρια τυχόν αποδοχής από το Δικαστήριο των ζημιών του Ενάγοντος ως εξής: Α. Σε περίπτωση αποδοχής όλων των ζημιών της Έκθεσης Απαίτησης, εκτιμά το κόστος επιδιόρθωσης σε €231,70, που περιλαμβάνει: 4 ζάντες (4 Χ €25 = €100), 2 ελαστικά (2 Χ €45 = €90), 2 tyres disposal fee €1,70 και ευθυγράμμιση τιμονιού €
- Β. Σε περίπτωση αποδοχής των ζημιών που αξιώθηκαν αρχικώς με την επιστολή των δικηγόρων του Ενάγοντος ημερ. 05/03/2020, εκτιμά ότι το κόστος επιδιόρθωσης σε €181,70, που περιλαμβάνει: 2 ζάντες (2 Χ €25 = €50), 2 ελαστικά (2 Χ €45 = €90), 2 tyres disposal fee €1,70 και ευθυγράμμιση τιμονιού €
- Γ. Σε περίπτωση αποδοχής των ζημιών ως αναφέρονται στις αστυνομικές εκθέσεις, εκτιμά το κόστος επιδιόρθωσης σε €111,70, που περιλαμβάνει: 1 ζάντα (€25), 1 ελαστικό (€45), tyres disposal fee €1,70 και ευθυγράμμιση τιμονιού €40 Δ. Σε περίπτωση αποδοχής των ζημιών ως αναφέρονται στην αρχική επιστολή του Ενάγοντος ημερ. 08/01/2020 εκτιμά το κόστος επιδιόρθωσης σε €136,70, που περιλαμβάνει: 2 ζάντες (2 Χ €25 = €50), 1 ελαστικό (€45), tyres disposal fee €1,70 και ευθυγράμμιση τιμονιού €
- ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ Η παρούσα υπόθεση, ως πολιτική, κρίνεται επί του ισοζυγίου των πιθανοτήτων και ένας μάρτυρας μπορεί να γίνει πιστευτός είτε εξ ολοκλήρου είτε μερικώς (Βλ. Αγαπίου ν. Παναγιώτου
(1988)1 ΑΑΔ 263 και Γενικός Εισαγγελέας ν. Μανώλη
(1995)2 ΑΑΔ 207, Ομήρου v. Δημοκρατίας
(2001)2 Α.Α.Δ. 506). Η αξιολόγηση της μαρτυρίας περιορίζεται στην έκταση των αμφισβητούμενων γεγονότων που προκύπτουν (Courtis and Others v. Iasonides
(1970)1 CLR 180, Λεμονάρης ν. Πολεμίτη
(1995)1 ΑΑΔ 530). Η δε επιλεκτική αποδοχή μέρους της μαρτυρίας ενός μάρτυρα δεν είναι επιλήψιμη (Βλ. Χάρης Χρίστου ν. Ευγενία Khoreva
(2002)1 ΑΑΔ 454, Mossa Mohamed Mustafa v. Ανδρέα Κακουρή κ.α.
(2002)1 (Α) Α.Α.Δ. 165). Σκοπός της αξιολόγησης της μαρτυρίας για σκοπούς αξιοπιστίας είναι για να μπορέσει το δικαστήριο να προβεί σε διαπιστώσεις αναφορικά με τα πραγματικά γεγονότα, ώστε με αυτά ως δεδομένο να εξετάσει στη συνέχεια, αν αυτός που έχει το βάρος της απόδειξης το έχει αποσείσει στο βαθμό που απαιτείται. Η αξιοπιστία εκτιμάται αυτοτελώς και ανεξαρτήτως επιπέδου απόδειξης. Συνήθως θέμα αξιοπιστίας εγείρεται όταν υπάρχουν δύο διιστάμενες εκδοχές και το δικαστήριο θα πρέπει να επιλέξει μια από τις δύο (βλ. R.C.K. Sports Ltd. v. Personal Advertising Ltd
(1996)1 Α.Α.Δ. 1074, σελ. 1084, Barry Wynne v David Costakis Mavronicola κ.α.
(2009)1 (Β) Α.Α.Δ. 1138). Σε αγωγές που εκδικάζονται με την μέθοδο της ταχείας εκδίκασης, στη βάση της Δ.30, η μαρτυρία κατατίθεται γραπτώς και οι μάρτυρες, κατά κανόνα, δεν δίδουν προφορική μαρτυρία, ώστε το Δικαστήριο να δύναται να αξιολογήσει τη συμπεριφορά, τη στάση, τις αντιδράσεις του μάρτυρα και τον τρόπο που απαντά, όπως συμβαίνει κατά τη συνήθη πορεία της ακροαματικής διαδικασίας (βλ C & A Pelecanos Associates Ltd v. Ανδρέα Πελεκάνου
(1999)1 Α.Α.Δ. 1273). Συνεπώς, η αξιολόγηση γίνεται χωρίς αναφορά σε εξωτερικές εντυπώσεις εκ της άμεσης συμπεριφοράς ή των αντιδράσεων στο εδώλιο του μάρτυρα, παράγοντες που, ούτως ή άλλως, δεν έχουν από μόνοι τους αποφασιστική σημασία (Νικολάου Νίκος ν. Aντώνη Παπαϊωάνου
(2011)1 Α.Α.Δ. 1797), αφού και στο πλαίσιο της συνήθους ακροαματικής διαδικασίας η αξιολόγηση κάθε μαρτυρίας δεν περιορίζεται και δεν εξαντλείται στην εντύπωση που αφήνει ένας μάρτυρας στο εδώλιο, αλλά γίνεται σε συνάρτηση και συσχετισμό με τα υπόλοιπα στοιχεία της δίκης (Γεώργιος & Σπύρος Τσαππή Λτδ ν. Πολυβίου
(2009)1 ΑΑΔ 339, Κυριακίδης ν. Τράπεζα Πειραιώς (Κύπρου) Λτδ, ECLI:CY:AD:2018:A179, Π.Ε 185/2012, ημερομηνίας 19.4.2018, ECLI:CY:AD:2018:A179). Συνεπώς, το γεγονός ότι οι μάρτυρες δεν καταθέτουν ζωντανά ενώπιον του Δικαστηρίου καθιστά μεν πιο ιδιαίτερο τον τρόπο αξιολόγησης της μαρτυρίας, δεν μεταβάλλει όμως τις νομολογιακές αρχές που διέπουν την αξιολόγηση και αποδοχή της μαρτυρίας, ούτε συνεπάγεται και τη χαλάρωση των σχετικών κανόνων, οι οποίοι εφαρμόζονται κατ' αναλογία. Η αξιολόγηση της μαρτυρίας ενός μάρτυρα πρέπει να γίνεται με βάση το περιεχόμενό της, την ποιότητα και πειστικότητά της και με βάση τη σύγκρισή της με την υπόλοιπη μαρτυρία, με αντιπαραβολή των θέσεων κάθε πλευράς και των τεκμηρίων που κατατέθηκαν στη διαδικασία (Ομήρου v. Δημοκρατίας
(2001)2 Α.Α.Δ. 506), πάντοτε υπό το πρίσμα και στο αυστηρό πλαίσιο των δικογραφημένων ισχυρισμών, ενώ υπόκειται και στη βάσανο της λογικής και της ανθρώπινης πείρας (βλ. Χριστοφίνης ν. Φραντζή ECLI:CY:AD:2017:C35, Πολ. Έφεση328/11, ημερομηνίας 31.5.2017). Με αυτά τα δεδομένα, προχωρώ να εξετάσω την μαρτυρία που προσκομίστηκε επί των επίδικων ζητημάτων. Τα μέρη δεν κατέληξαν σε συμφωνία για κανένα από τα επίδικα θέματα και, συνεπώς, τόσο το κατά πόσο επεσυνέβη το επίδικο ατύχημα, οι συνθήκες, η ευθύνη, οι ζημιές και το ύψος των αποζημιώσεων είναι αμφισβητούμενα. Συνθήκες του ατυχήματος Ως προς το ερώτημα εάν και πώς επεσυνέβη το κατ' ισχυρισμό ατύχημα, συνιστά κρίσιμο επίδικο γεγονός το κατά πόσο υπήρχε στο οδόστρωμα λακκούβα και δη ύψους 15-20 εκατοστών, ως ισχυρίζεται ο Ενάγων, η οποία προκάλεσε το επίδικο ατύχημα. Η μεν πλευρά του Ενάγοντος υποστηρίζει ότι υπήρχε λακκούβα, η δε πλευρά του Εναγομένου ότι δεν υπήρχε λακκούβα ή άλλη ατέλεια επί του οδοστρώματος ικανή να προκαλέσει το επίδικο ατύχημα. Καλείται συνεπώς το Δικαστήριο, να εκφέρει κρίση επί του γεγονότος αυτού, στη βάση της γραπτής μαρτυρίας και των τεκμηρίων που προσκομίστηκαν ενώπιον του. Ο Ενάγων και η ΜΕ2 υποστηρίζουν ότι υπήρχε λακκούβα (κοίλωμα) ύψους 15-20 εκατοστών, η οποία δεν ήταν ορατή επειδή ήταν καλυμμένη με νερό της βροχής. Δεν αναφέρουν σε ποιο ακριβώς σημείο του δρόμου, σε συνάρτηση και με την πορεία του οχήματος του Ενάγοντος, βρέθηκε η λακκούβα, ούτε το πλάτος της. Περαιτέρω, δεν διευκρινίστηκε από τον Ενάγοντα πώς υπολογίστηκε/μετρήθηκε το βάθος της, εν όψει και του ισχυρισμού ότι ήταν καλυμμένη με νερό από τη βροχή. Ο Ενάγων ισχυρίζεται ότι φωτογράφησε την σκηνή του ατυχήματος και ότι έχει στην κατοχή του φωτογραφικό υλικό «όπου φαίνεται η κατάσταση του δρόμου και ποιο συγκεκριμένα η λακούβα στην οποία έπεσε το όχημα» του. Ομοίως, η ΜΕ2 αναφέρει ότι μετά το ατύχημα ο «Ενάγοντας κατέβηκε από όχημα και φωτογράφησε τη σκηνή του ατυχήματος». Προς τούτο ο Ενάγων επισυνάπτει στην Γραπτή του Μαρτυρία δύο
(2)φωτογραφίες (Τεκμήριο 1), οι οποίες, όμως, δεν είναι κατατοπιστικές για το ζητούμενο, αφού, εν πρώτοις, δεν είναι ευκρινείς. Επιπλέον, το μόνο που απεικονίζουν είναι το κάτω μέρος κάποιου ελαστικού επί οδοστρώματος, χωρίς να είναι αντιληπτό κατά πόσο το ελαστικό είναι του οχήματος του Ενάγοντος και σε ποια τοποθεσία βρίσκεται. Επίσης, το Δικαστήριο δεν διακρίνει οποιοδήποτε κοίλωμα στις φωτογραφίες αυτές, αφού δεν απεικονίζουν το οδόστρωμα, αλλά ένα ελαστικό. Τέλος, ούτε το τμήμα ελαστικού που απεικονίζουν φαίνεται να είναι βυθισμένο στο οδόστρωμα κατά 15-20 εκατοστά, ακόμα και αν θεωρηθεί ότι κάπου είναι ελαφρώς βυθισμένο. Το αναφερόμενο ύψος/βάθος των 15 εκατοστών ισούται με μία μικρή ρίγα και ουδόλως ευκαταφρόνητο μπορεί να θεωρηθεί. Ένα κοίλωμα τέτοιου βάθους θα ήταν ευλόγως αναμενόμενο να μπορεί να εντοπιστεί εύκολα σε μια φωτογραφία, ειδικά όταν αυτή λαμβάνεται και προσκομίζεται με αποκλειστικό σκοπό να δείξει την κατάσταση του δρόμου και την ύπαρξη του κοιλώματος. Για τους λόγους που αναφέρονται πιο πάνω, το Δικαστήριο δεν μπορεί να αποδεχθεί την θέση του ενάγοντος ότι υπήρχε στο οδόστρωμα λακκούβα βάθους 15-20 εκατοστά. Οι αστυνομικές εκθέσεις που προσκόμισε ο Ενάγων, η 1η με ημερομηνία 10/02/2020 (Τεκμήριο 2) και η 2η με ημερομηνία 7/06/2021 (Τεκμήριο 10), οι οποίες είναι ταυτόσημες, καταγράφουν, κυρίως τις αναφορές του Ενάγοντος και το γεγονός της παρουσίας δύο αστυνομικών στην σκηνή. Η μόνη διαφορά των δύο εκθέσεων είναι ότι στην 2η προστέθηκε, στην παράγραφο 4, η αναφορά ότι οι αστυφύλακες που μετέβησαν στην σκηνή στις 05/01/2020 «διαπίστωσαν ότι όντως υπάρχει λακκούβα»[2]. Οι εκθέσεις κατατέθηκαν από τον Ενάγοντα, χωρίς να προσκομιστεί γραπτή μαρτυρία από οποιονδήποτε από τους αστυνομικούς που φαίνεται να κλήθηκαν και μετέβησαν στην σκηνή του ατυχήματος. Συνεπώς, θα εξεταστεί η βαρύτητα που θα τους δοθεί, στη βάση των προνοιών του άρθρου 27 του περί Απόδειξης Νόμου, Κεφ.
- Καταρχάς, σημειώνεται ότι ο Ενάγων δεν δίνει οποιαδήποτε εξήγηση γιατί δεν κατατέθηκε στο Δικαστήριο μαρτυρία από κανένα από τους δύο αστυνομικούς. Δεδομένων των αντιφατικών θέσεων των μερών επί της κατάστασης του οδοστρώματος, τέτοια ανεξάρτητη μαρτυρία, ενδεχομένως να ήταν βοηθητική για το Δικαστήριο. Όπως προκύπτει από την παράγραφο 5 των εκθέσεων, για το συμβάν φαίνεται να υπήρχαν επίσης καταχωρίσεις ή/και σημειώσεις[3], που ούτε αυτές τέθηκαν υπ' όψη του Δικαστηρίου. Ως προς το περιεχόμενο των εκθέσεων, με εξαίρεση το σχόλιο για την ύπαρξη λακκούβας, στο οποίο θα επανέλθω, αμφότερες οι εκθέσεις καταγράφουν απλώς τις αναφορές του Ενάγοντος στους αστυνομικούς, χωρίς να περιέχουν οποιαδήποτε τυχόν ευρήματα, θέσεις ή τη μαρτυρία των ίδιων των αστυνομικών που μετέβησαν στην σκηνή, στοιχεία που θα μπορούσαν, ενδεχομένως, να διαφωτίσουν το Δικαστήριο για τις συνθήκες του κατ' ισχυρισμό ατυχήματος. Συνεπώς, δεν θεωρώ ότι μπορώ να προσδώσω οποιαδήποτε βαρύτητα. Ως προς το σχόλιο που αφορά την διαπίστωση των αστυνομικών ότι όντως υπήρχε λακκούβα, το οποίο προστέθηκε στην 2η έκθεση, σημειώνω, καταρχάς, ότι από μόνο του το γεγονός ότι η 2η έκθεση συντάχθηκε σχεδόν ενάμιση χρόνο μετά το ατύχημα, ως επισημαίνει η πλευρά του Εναγόμενου, δεν θεωρώ ότι συνιστά μειονέκτημα, αφού συντάσσεται από ανεξάρτητη (σε σχέση με τα μέρη) αρμόδια αρχή της δημοκρατίας (την αστυνομία), στη βάση των ενώπιον της καταχωρισθέντων στοιχείων. Άλλωστε, πέραν της απλής επισήμανσης σχετικά με τον χρόνο που παρήλθε, η πλευρά του Εναγομένου δεν αμφισβητηθεί τη γνησιότητα ή ανεξαρτησία ή αμεροληψία της έκθεσης και του συγκεκριμένου σχολίου, ούτε επικαλέστηκε κάποιο κίνητρο παραποίησης γεγονότων. Πρόκειται για μια αστυνομική έκθεση που ετοιμάστηκε αρμοδίως στο πλαίσιο των καθηκόντων της αστυνομίας και παρά το γεγονός ότι δεν προσκομίστηκε άμεση μαρτυρία από κάποιο από τους αστυνομικούς που μετέβησαν στην σκηνή, αποδέχομαι το σχόλιο αυτό. Η αποδεικτική του αξία όμως, ως εκ της αοριστίας του, είναι περιορισμένη. Όπως εύστοχα επισημαίνουν και οι δικηγόροι του Εναγόμενου, δεν αναφέρει τίποτε προσδιοριστικό για τη λακκούβα που εντοπίστηκε. Ούτε πού εντοπίστηκε (σε ποιο ακριβώς σημείο του δρόμου σε σχέση με την πορεία των οχημάτων και του Ενάγοντος), ούτε τις διαστάσεις της, ούτε αν αποτελούσε γενικότερα εμπόδιο ή κίνδυνο για την διέλευση των οχημάτων. Στρέφομαι τώρα στο Τεκμήριο 9 της Γραπτής Μαρτυρίας του Ενάγοντος, που είναι επιστολή ημερομηνίας 05/08/2020 του Εναγόμενου προς τους δικηγόρους του Ενάγοντος. Με την επιστολή αυτή, ο Εναγόμενος προσφέρει στον Ενάγοντα ποσό €200, για σκοπούς εξώδικης διευθέτησης, χαριστικώς και άνευ αποδοχής οποιασδήποτε ευθύνης. Πριν την χαριστική προσφορά του πιο πάνω ποσού, καταγράφονται τα εξής: (υπογράμμιση Δικαστηρίου): «Παρόλο που θεωρούμε ότι δεν δικαιολογείται η ζημιά που υπέστη ο πελάτης σας στη συγκεκριμένη λακκούβα και ότι αυτή προήλθε συνεπεία δικής του συντρέχουσας αμέλειας.» Η εν λόγω αναφορά φαίνεται να υποστηρίζει την ύπαρξη κάποιας λακκούβας στο οδόστρωμα, χωρίς να δίδονται όμως περαιτέρω λεπτομέρειες. Η μαρτυρία της ΜΕ2 δεν διαφωτίζει περαιτέρω επί των συνθηκών του ατυχήματος, αφού απλώς αναπαράγει μέρος της μαρτυρίας του Ενάγοντος. Επί του σημείου αυτού καταγράφει τα εξής: «Ο Ενάγοντας οδηγούσε κανονικά, συνετά και επιμελώς το όχημά του μέχρι που στην οδό Αγίας Σοφίας και Λαέρτη στην Λεμεσό, έπεσε σε μια λακκούβα ύψους 15-20 εκατοστών την οποία δεν είχαμε αντιληφθεί γιατί ήταν καλυμμένη με νερό λόγω της ισχυρής βροχόπτωσης εκείνο το βράδυ.» Στη συνέχεια, αναφέρει ότι «ο Ενάγοντας κατέβηκε από το όχημα και φωτογράφησε την σκηνή του ατυχήματος» και παραπέμπει στις φωτογραφίες που κατέθεσε ο Ενάγων ως Τεκμήριο
- Έπειτα αναφέρεται στην ενέργεια του Ενάγοντος να καλέσει την αστυνομία και στην προσέλευση των αστυνομικών. Αναφέρει επίσης ότι ο Ενάγων οδηγούσε εντός του ορίου ταχύτητας. Η ΜΕ2 δεν αναφέρει ότι κατέβηκε και η ίδια από το όχημα, ούτε ότι επιθεώρησε τη σκηνή. Σύμφωνα με τη μαρτυρία της, εκείνος που κατέβηκε από το όχημα ήταν ο Ενάγων. Δεν αναφέρει ότι προέβη η ίδια σε οποιεσδήποτε ενέργειες οποτεδήποτε μετά το ατύχημα, είτε για να διευκρινίσει τα αίτια του, είτε για να εξετάσει τη σκηνή, τις ζημιές, είτε για να προβεί σε μετρήσεις. Φαίνεται, συνεπώς, να μην έχει η ίδια γνώση των ουσιωδών γεγονότων και του τι προκάλεσε το κατ' ισχυρισμό ατύχημα και ότι απλώς υιοθετεί και μεταφέρει τη θέση του Ενάγοντος. Συνεπώς, η μαρτυρία της δεν προσθέτει οτιδήποτε στην υπόθεση και ούτε δύναται να ενισχύσει ή να δώσει πειστικότητα στα λεχθέντα του Ενάγοντος. Στρέφομαι τώρα στη μαρτυρία του Εναγομένου, σε σχέση με τις συνθήκες του ατυχήματος και δη την κατάσταση του επίδικου δρόμου. Σε αυτά αναφέρεται μόνο ο ΜΥ1, ο οποίος εξηγεί ότι μετά την λήψη της επιστολής του Ενάγοντος ημερομηνίας 08/01/2020 ανέθεσε, στο πλαίσιο των καθηκόντων του, σε υπάλληλο του Τεχνικού Τμήματος του Εναγόμενου να προβεί σε επιθεώρηση του σημείου. Σε σχέση με τα αποτελέσματα της επιθεώρησης αναφέρει τα εξής (στις παραγράφους 5 και 6): «
- [.] Κατόπιν επιτόπιας έρευνας που διενεργήθηκε και επιθεώρησης της οδού Αγίας Σοφίας και Λάερτου, στην οποία ο Ενάγοντας ισχυρίζεται ότι έλαβε χώρα το ισχυριζόμενο ατύχημα, δεν εντοπίστηκε οποιαδήποτε λακούβα βάθους 15-20 εκατοστών ως η περιγραφή του ενάγοντα στην επιστολή του ημερομ. 08/01/2020 ή οποιοδήποτε άλλο ελάττωμα του οδοστρώματος το οποίο να δικαιολογεί τις ζημιές τις οποίες ισχυρίζετο ο Ενάγοντας.
- Ένεκα της επιθεώρησης του σημείου όπου συνέβη το ισχυριζόμενο ατύχημα και ιδίως εξαιτίας του μη εντοπισμού από τον υπάλληλο του Τμήματος οποιασδήποτε λακούβας τέτοιου βάθους ή οποιουδήποτε άλλου ελαττώματος του οδικού σημείου το οποίο δικαιολογεί τις ζημιές τις οποίες ισχυρίζετο ο Ενάγοντας, οι Εναγόμενοι με επιστολή τους ημερομ. 21/01/2020, ζήτησαν την προσκόμιση σχετικής Αστυνομικής Έκθεσης.» Ο ΜΥ1 δεν διεξήγαγε ο ίδιος την επιθεώρηση, συνεπώς, μεταφέρει εξ ακοής μαρτυρία. Δεν αναφέρει ποιος διεξήγαγε την επιθεώρηση, πότε πήγε, τι ακριβώς εντόπισε και σε ποιες ενέργειες προέβη. Η αναφορά ότι δεν εντοπίστηκε λακκούβα βάθους 15-20 εκατοστών δεν αποκλείει την ύπαρξη κοιλώματος διαφορετικών διαστάσεων, ενώ η αναφορά ότι δεν εντοπίστηκε «οποιοδήποτε άλλο ελάττωμα του οδοστρώματος το οποίο να δικαιολογεί τις ζημιές τις οποίες ισχυρίζετο ο Ενάγοντας» δεν αποκλείει την ύπαρξη άλλου ελαττώματος στο οδόστρωμα, το οποίο όμως, κατά την υποκειμενική γνώμη του ΜΥ1 ή του προσώπου που προέβη στην επιθεώρηση, δεν δικαιολογεί την κατ' ισχυρισμό ζημιά του Ενάγοντος. Το υπόβαθρο της υποκειμενικής αυτής πεποίθησης δεν παρατίθεται. Συνεπώς, οι αμφιλεγόμενες δηλώσεις του ΜΥ1 δεν αποκλείουν την ύπαρξη κοιλώματος ή ελαττώματος στο οδόστρωμα. Αντιπαραβάλλοντας, μάλιστα, τη πιο πάνω δήλωση με το περιεχόμενο της επιστολής του Εναγόμενου ημερομηνίας 05/08/2020 (Τεκμήριο 9 της Γραπτής Μαρτυρίας του Ενάγοντος), την οποία παραδόξως δεν παραθέτει ως Τεκμήριο ο ΜΥ1, ενισχύεται η θέση ότι στο οδόστρωμα υπήρχε κάποιο κοίλωμα/λακκούβα, γεγονός που καθίσταται και εύρημα του Δικαστηρίου. Σε σχέση με τις ευρύτερες συνθήκες υπό τις οποίες επεσυνέβη το επίδικο ατύχημα, η μαρτυρία που προσκομίστηκε τόσο από τον Ενάγοντα όσο και από τον Εναγόμενο, είναι αόριστη και ελλιπής, παρουσιάζει κενά σε καίρια σημεία, δεν είναι βοηθητική για το Δικαστήριο και η ποιότητα της είναι τέτοια που δεν επιτρέπει να καταλήξει το Δικαστήριο σε ασφαλή ευρήματα επί ουσιωδών και επίδικων γεγονότων, όπως είναι η ακριβής κατάσταση του οδοστρώματος κατά τον ουσιώδη χρόνο και οι συγκεκριμένες συνθήκες υπό τις οποίες επεσυνέβη το ατύχημα. Καταλήγω, συνεπώς, και αποδέχομαι ότι την 05/01/2020 περί τις 22:05 ο Ενάγων οδηγούσε το όχημα του στην οδό Αγίας Σοφίας και Λαέρτη στη Λεμεσό, με συνοδηγό τη συμβία του (ΜΕ2) και ότι κατά το βράδυ εκείνο είχε σημειωθεί βροχόπτωση. Αποδέχομαι, περαιτέρω, ότι το όχημα του Ενάγοντος ενεπλάκη εκείνο το βράδυ σε ατύχημα. Αποδέχομαι ότι λίγο μετά το ατύχημα (περί την ώρα 22:15) ο Ενάγων κάλεσε την αστυνομία και ότι παρέστησαν στην σκηνή δύο αστυνομικοί (οι Αστ. 2458 και 1009). Τα γεγονότα αυτά, παρόλο που αμφισβητήθηκαν γενικώς με το δικόγραφο του Εναγόμενου, δεν αντικρούστηκαν με μαρτυρία. Αποδέχομαι, επίσης, ότι υπήρχε στο οδόστρωμα κάποιο ελάττωμα - λακκούβα. Δεν αποδέχομαι, όμως, τις διαστάσεις και την περιγραφή που δίνει γι' αυτήν ο Ενάγων («λακκούβα διαστάσεων 15-20 εκατοστών), καθότι η περιγραφή αυτή είναι ελλιπής, δεν έχει εξηγηθεί ο τρόπος υπολογισμού των αναφερόμενων διαστάσεων, το πλάτος δεν αναφέρθηκε και γιατί η περιγραφή δεν υποστηρίζεται και δεν αποδεικνύεται από το φωτογραφικό υλικό που προσκόμισε ο Ενάγων με σκοπό να αποδείξει αυτή καθαυτή την κατάσταση του οδοστρώματος και την ύπαρξη της λακκούβας που περιέγραψε. Επειδή δεν προσφέρθηκε άλλη μαρτυρία που να επιτρέπει στο Δικαστήριο να καταλήξει σε εύρημα ως προς τη φύση, την έκταση και την προέλευση του ελαττώματος στο οδόστρωμα, καταλήγω ότι το ελάττωμα ήταν αγνώστων χαρακτηριστικών, διαστάσεων και προελεύσεως. Ζημιές Σε σχέση με την κατ' ισχυρισμό ζημιά του Ενάγοντος, μαρτυρία προσφέρθηκε από τον ίδιο και από την ΜΕ
- Η πλευρά του Εναγομένου δεν ισχυρίστηκε ότι επιθεώρησε το επίδικο όχημα και η μαρτυρία των ΜΥ1 και ΜΥ2 περιορίστηκε στον σχολιασμό της μαρτυρίας που προσέφερε ο Ενάγων, στον εντοπισμό και στην επισήμανση ασαφειών και αντιφάσεων, ενώ η μαρτυρία του ΜΥ2 παραθέτει εισηγήσεις για το εύλογο ποσό αποζημίωσης σε κάθε πιθανό σενάριο αποδεκτής ζημιάς. Ως προς την κατ' ισχυρισμό ζημιά, τόσο ο Ενάγων όσο και η ΜΕ2 αναφέρουν στις Γραπτές τους Δηλώσεις ότι έσκασε το αριστερό μπροστινό λάστιχο του οχήματος της μεριάς του συνοδηγού και στρέβλωσε η αριστερή μπροστινή και πισινή ζάντα του ελαστικού. Σε σχέση με τη μαρτυρία της ΜΕ2, για τους λόγους που αναφέρθηκαν ανωτέρω, δεν θεωρώ ότι η μαρτυρία της έχει οποιαδήποτε αποδεικτική αξία, αφού δεν ισχυρίζεται ότι προέβη σε οποιεσδήποτε ενέργειες για να εξακριβώσει τις ζημιές. Η δε μαρτυρία του Ενάγοντος, που εντέλει είναι και η μόνη επί των ζημιών, φαίνεται να παρουσιάζει κάποιες αντιφάσεις, τις οποίες αναδεικνύει και η πλευρά του Εναγομένου. Οι αντιφάσεις αφορούν τόσο τη ζημιά στο όχημα του Ενάγοντος όσο και τη ζημιά για την οποία θα μπορούσε να αξιώσει αποζημίωση, δηλαδή για 1 ή 2 ελαστικά και για 1, 2 ή 4 ζάντες. Ενδεικτικά επισημαίνονται τα ακόλουθα: (α) Σύμφωνα με τις αστυνομικές εκθέσεις, τηλεφωνικώς στις 05/01/2020 και όταν μετέβη σε σταθμό στις 27/01/2020, ανέφερε ζημιά στο αριστερό μπροστινό λάστιχο στη μεριά του συνοδηγού και στρέβλωση της ζάντας του ίδιου ελαστικού (παράγραφοι 2 και 3 των εκθέσεων) [4]. (β) Στην επιστολή ημερομηνίας 08/01/2020 που απέστειλε στον Εναγόμενο καταγράφει ότι το πέσιμο του αυτοκινήτου του σε λακκούβα είχε ως αποτέλεσμα να σκιστεί το λάστιχο μπροστά αριστερά και να ζαβώσουν τα «τα rims (μπροστά και πίσω αριστερά)». (γ) Ο Ενάγων προσκομίζει τιμολόγιο ημερομηνίας 08/01/2020 (Τεκμήριο 3), για ποσό €808,96, που αντιστοιχεί σε: 4 ζάντες (€450), 2 ελαστικά (€188,10), τέλη διαχείρισης για 2 απορριφθέντα ελαστικά (tyres disposal fee) (€1,70) και κόστος ευθυγράμμισης τιμονιού (€40,00). (δ) Με επιστολή ημερομηνίας 05/03/2020 του δικηγόρου του Ενάγοντος προς τον Εναγόμενο (Τεκμήριο 5 στην Γραπτή Μαρτυρία του Ενάγοντος), καταγράφεται ότι προκλήθηκε ζημιά στο αριστερό μπροστινό και πισινό λάστιχο της μεριάς του συνοδηγού, καθώς και στρέβλωση της αριστερής μπροστινής και πισινής ζάντας του οχήματος του Εναγομένου. Παρόλο που στην επιστολή επισυνάπτεται το τιμολόγιο ημερ. 08/01/2020 (Τεκμήριο 3), εντούτοις, στην καταγραφή των ζημιών που υπέστη ο Ενάγων περιλαμβάνονται μόνο 2 αντί 4 ζάντες (€225) και αξιώνονται τα ακόλουθα (με υπογράμμιση του Δικαστηρίου): «Ως εκ τούτου καλείστε όπως καταβάλετε το συνολικό ποσό των €454,80 ως ειδικές ζημιές που υπέστη το όχημα του πελάτη μας πλέον €150 και Φ.Π.Α. έξοδα οδηγιών και σύνταξης της παρούσας επιστολής. [.] Σε περίπτωση που δεν ανταποκριθείτε έχουμε οδηγίες από τον πελάτη μας όπως προχωρήσουμε με δικαστικά μέτρα εναντίον σας για την είσπραξη του πιο πάνω αναφερόμενου ποσού.» (ε) Μετά από δύο επιστολές υπενθύμισης προς τον Εναγόμενο (Τεκμήρια 6 και 7 στη Γραπτή Μαρτυρία του Ενάγοντος), ο δικηγόρος του με επιστολή ημερομηνίας 29/07/2020 (Τεκμήριο 8 στη Γραπτή Μαρτυρία του Ενάγοντος), η οποία απεστάλη σε συνέχεια των προηγούμενων επιστολών και τηλεφωνικής επικοινωνίας την ίδια ημέρα, αναφέρει «σας ενημερώνουμε ότι το ποσό της απαίτησης του πελάτη μας είναι €808.96 ως το σχετικό τιμολόγιο . το οποίο σας έχει σταλεί με προηγούμενη επιστολή μας». Αυτό είναι και το ποσό που διεκδικεί εντέλει ο Ενάγων και με την Αγωγή του, στη βάση του τιμολογίου ημερομηνίας 08/01/2020 (Τεκμήριο 3 της Γραπτής Μαρτυρίας του). Στην Γραπτή του Μαρτυρία ο Ενάγων ισχυρίζεται ότι το ποσό που ζητήθηκε αρχικά με την επιστολή του δικηγόρου του ημερ. 05/03/2020 ήταν μειωμένο «για σκοπούς μετριασμού της απώλειάς μου ως επίσης και για άμεσο εξώδικο συμβιβασμό της παρούσας υπόθεσης». Ο ισχυρισμός αυτός, όμως, δεν συνάδει με το λεκτικό των επιστολών ημερ. 05/03/2020 και 29/07/2020 και, συνεπώς, δεν γίνεται αποδεκτός. Άλλωστε, στην επιστολή ημερομηνίας 29/07/2020, η πρόθεση της πλευράς του Ενάγοντος να περιορίσει την αξίωσή της για σκοπούς εξώδικης διευθέτησης εκφράζεται ρητώς και αφορά τα δικηγορικά έξοδα μόνο: «Τα δικηγορικά της παρούσας υπόθεσης ανέρχονται στα €250 πλέον Φ.Π.Α. τα οποία περιορίστηκαν για σκοπούς εξώδικης διευθέτησης και μόνον στην κλίμακα (μέχρι €500).» Τέτοια αναφορά δεν έγινε σε σχέση με την αποζημίωση για τις ζημιές του Ενάγοντος. Αντιθέτως, στην επιστολή ημερ. 29/07/2020 το συνολικό ποσό των €454,80 αξιώνεται «ως ειδικές ζημιές που υπέστη το όχημα» του Ενάγοντος σε σχέση με 2 ζάντες και 2 ελαστικά. Σε σχέση με τις ζημιές του Ενάγοντος, αποδέχομαι τη θέση του ότι υπέστη ζημιά το μπροστινό αριστερό ελαστικό, καθώς και οι δύο ζάντες της αριστερής πλευράς του οχήματός του, θέση την οποία καταγράφει στην Γραπτή του Μαρτυρία και στην 1η του επιστολή προς τον Εναγόμενο ημερομηνίας 08/01/2020, η οποία στάληκε λίγες μέρες μετά το ατύχημα. Η υποδειχθείσα από τον Εναγόμενο ως διαφορετική εκδοχή στις αστυνομικές εκθέσεις δεν θεωρώ ότι δύναται να ανατρέψει το πιο πάνω εύρημα, γιατί οι αναφορές που γίνονται στις εκθέσεις για τις ζημιές δεν συνίσταται σε ευρήματα των αστυνομικών (ως ήταν η περίπτωση της αναφοράς για εντοπισμό λακκούβας από τους αστυνομικούς), αλλά σε κατ' ισχυρισμό καταγραφή των όσων είχε αναφέρει ο Ενάγων στις 05/01/2020 και 27/01/2020 (πολλαπλού βαθμού εξ ακοής μαρτυρία). Γι' αυτό και ήδη αποφασίστηκε ότι δεν θα δοθεί βαρύτητα στο μέρος αυτό των εκθέσεων. Η αναφορά σε σπασμένο ελαστικό που έγινε στις 05/01/2020 ώρα 2215 (δηλαδή μόλις 10 λεπτά μετά το ατύχημα) δεν αποκλείει και την ύπαρξη ζημιάς που να μην είχε εντοπιστεί στα πρώτα 10 λεπτά μετά το ατύχημα σε νυχτερινή ώρα. Επίσης, η αναφορά στις κατ' ισχυρισμό δηλώσεις του Ενάγοντος στις 27/01/2020 δεν συνάδει με τις ζημιές που στο μεταξύ κατέγραψε ο ίδιος ο Εναγόμενος στην επιστολή του ημερομηνίας 08/01/2020 προς τον Εναγόμενο (Τεκμήριο 4 στην Γραπτή του Μαρτυρία). Επομένως, είναι πολύ πιθανό να πρόκειται για εσφαλμένη καταγραφή των δηλώσεων του Ενάγοντος. Σε σχέση με το κόστος επιδιόρθωσης των ζημιών μαρτυρία έδωσε ο ΜΥ2 (εμπειρογνώμονας), του οποίου η μαρτυρία δεν αμφισβητήθηκε εντέλει με οποιονδήποτε τρόπο και επομένως γίνεται αποδεκτή. Παραμένει να εξεταστεί κατά πόσο, τα πιο πάνω ευρήματα στοιχειοθετούν επαρκώς τις βάσεις αγωγής του Ενάγοντος, δηλαδή παράβαση θέσμιου καθήκοντος και αμέλεια, αλλά και το ποσό που αξιώνει. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Ο Ενάγων στηρίζει την Αγωγή του σε αμέλεια και παράβαση θέσμιου καθήκοντος. Έχει κατά κόρον αναφερθεί από τη νομολογία ότι το αστικό αδίκημα της αμέλειας είναι διαφορετικό από την θεμελίωση της παράβασης νομίμου καθήκοντος. Στην απόφαση Ιακωβίδης MΣ & Σία Λτδ και Άλλες ν. Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας
(2015)1 ΑΑΔ 1593, η ανάγκη για διαφοροποίηση των δύο βάσεων αγωγής διατυπώθηκε ως εξής: «Η αξίωση για αποζημιώσεις λόγω παραβίασης νομίμων καθηκόντων αποτελεί, όπως υποδείχθηκε στη Γενικός Εισαγγελέας ν. Κωστάκη κ.ά.
(2008)1 Α.Α.Δ. 432, σελ. 445-446, συγκεκριμένη θεραπεία του Κοινοδικαίου και δεν πρέπει να υπάρχει σύγχυση ή να επικαλύπτεται με την αξίωση αποζημιώσεων για αμέλεια. Αυτό, έστω και αν η ίδια ζημία, η έκταση της ή το ύψος της, δυνατόν να προέλθει είτε από συμπεριφορά που συνάδει με τη συνήθη αμέλεια, είτε με συμπεριφορά που ισοδυναμεί με διάρρηξη νομίμου καθήκοντος.» Η ανάγκη για διαχωρισμό των δύο βάσεων αγωγής αλλά και η δυνατότητα συνύπαρξή τους εξηγήθηκε αναλυτικά στην αγγλική απόφαση London Passenger Transport Board v. Upson [1949] A.C. 155, σελ. 168-
- Παράβαση θέσμιου καθήκοντος Στην παρούσα Αγωγή, το θεσμοθετημένο καθήκον του Εναγομένου προκύπτει από το άρθρο 84 του περί Δήμων Νόμου του 1985 (Ν. 111/85), το οποίο αναφέρεται στα «Καθήκοντα συμβουλίου». Ενδιαφέρει η υποπαράγραφος (ε) αυτού, η οποία φέρει τίτλο «Χρήσις, κλπ. οδών και γεφυρών» και παρατίθεται αυτούσια η σχετική πρόνοια: «
- Τηρουµένων των διατάξεων του παρόντος Νόµου και οιουδήποτε ετέρου εκάστοτε εν ισχύι νόµου, το συµβούλιου θα εκτελή, εν τω µέτρω των οικονοµικών δυνατοτήτων του δήµου, εντός των δηµοτικών ορίων πάντα ή οιαδήποτε των ακολούθων καθηκόντων, ήτοι— [.] (ε) θα προνοή διά την κατασκευήν, συντήρησιν, καθαριότητα, φωτισµόν και ελευθέραν χρήσιν των οδών και γεφυρών θα ελέγχη την κατασκευήν, µετατροπήν, κλείσιµον ή αλλαγήν κατευθύνσεως οιωνδήποτε οδών και γεφυρών και θα παρεµποδίζη την καθ' οιονδήποτε τρόπον παρακώλυσιν της ελευθέρας χρήσεως οιασδήποτε οδού και γεφύρας˙» Το κατά πόσο μια νομοθετική πρόνοια δίνει αγώγιμο δικαίωμα για διεκδίκηση αποζημιώσεων ένεκα παράβασής της, είναι θέμα ερμηνείας του σχετικού νομοθετήματος, στη βάση των κριτηρίων που έθεσε η νομολογία (βλ. Eπίσημος Παραλήπτης, ως Trustee της περιουσίας του Kύπρου Kυπριανού, Πτωχεύσαντα, και Άλλοι ν. Γεώργιου Eφρέμ Δημητρίου και Άλλης
(1997)1 ΑΑΔ 336, Κουππάρης ν. Οργανισμός Γεωργικής Ασφάλισης
(1997)1 ΑΑΔ 1780, Δήμος Πάφου ν. C & N Kyriakou Ltd, Πολιτική Έφεση Αρ. 228/2009, 23/3/2017, ECLI:CY:AD:2017:A100. Η δυνατότητα διεκδίκησης αποζημιώσεων από τυχόν παράβαση κάποιου καθήκοντος εκ μέρους Δημοτικής Αρχής, το οποίο θεσμοθετείται και απορρέει από το άρθρο 84 του Ν.111/85, έχει ήδη αναγνωριστεί από τη νομολογία (βλ. Δήμος Πάφου (ανωτέρω). Το δικαίωμα αυτό δεν είναι αυτόματο. Τα κριτήρια και οι προϋποθέσεις για την επιδίκαση αποζημιώσεων, ένεκα της παράβασης από Δήμο κάποιου καθήκοντος που απορρέουν από το άρθρο 84, έτυχαν ανάλυσης στην απόφαση Δήμος Πάφου (ανωτέρω), με αναφορά στο άρθρο 84(β), που προνοεί για την κατασκευήν, συντήρηση και λειτουργία συστημάτων υδρεύσεως. Τα κριτήρια περιλαμβάνουν την απόδειξη: (α) παράλειψης/αμέλειας (β) ζημιάς και (γ) αιτιώδους σχέσης μεταξύ των δύο. Παρατίθεται σχετικό απόσπασμα: «Η υποχρέωση του Δήμου να προνοεί για τη συντήρηση και λειτουργία συστήματος ύδρευσης τον καθιστά υπόλογο να αποζημιώνει οποιοδήποτε πρόσωπο υποστεί ζημιά συνεπεία πράξης ή παράλειψής του η οποία συνιστά αμέλεια. Το βάρος απόδειξης αιτιώδους συνάφειας εναποτίθεται στους ώμους του ενάγοντα να αποδείξει, επί του ισοζυγίου των πιθανοτήτων, ότι η παράλειψη αυτή είχε ως αποτέλεσμα την πρόκληση ζημιάς. Τα ερωτήματα που τίθενται λοιπόν είναι κατά πόσον (α) υπήρξε παράλειψη του Δήμου να εκπληρώσει το καθήκον συντήρησης του συστήματος ύδρευσης και (β) η παράλειψη-αμέλεια αυτή προκάλεσε στην εφεσίβλητη την επίδικη ζημιά, δηλαδή αποδείχθηκε η απαραίτητη αιτιώδης σχέση.» Στη συνέχεια το Δικαστήριο επεσήμανε τη σημασία της απόδειξης της παράβασης του καθήκοντος και της αιτιώδους συνάφειας, με τον ίδιο τρόπο ως αποδεικνύονται τα αντίστοιχα συστατικά στοιχεία της αμέλειας: «Η αιτιώδης συνάφεια ως πραγματικό γεγονός είναι θεμελιώδους σημασίας σε αυτή την υπόθεση και καθοριστική για την έκβασή της. [.] Το καθήκον επιμέλειας συναρτάται προς τη δυνατότητα πρόβλεψης του κινδύνου. Εφόσον, υπό τις εκάστοτε συγκεκριμένες περιστάσεις, η πιθανότητα δημιουργίας κινδύνου είναι ευλόγως εμφανής, τότε η παράλειψη λήψης ανάλογου μέτρου προφύλαξης συνιστά αμέλεια (βλ. Φοινικαρίδης κ.ά. ν. Γεωργίου κ.ά.
(1991)1 ΑΑΔ 484). Μετά την απόδειξη υπαιτιότητας που συναρτάται με την μη ή την πλημμελή εκπλήρωση οφειλόμενου καθήκοντος, το Δικαστήριο εξετάζει την αιτιώδη συνάφεια μεταξύ της αμέλειας και της ζημιάς που προκλήθηκε. Όπως αναφέρθηκε στην υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Ελευθερίας Ζαπίτη κ.ά.
(2003)1Β ΑΑΔ 749 στη σελ. 760 η "αιτιώδης συνάφεια είναι θέμα πραγματικό και θα πρέπει να αποφασίζεται, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, κατά τη δίκη (Hotson v. East Berkshire Area Health Authority [1987] 2 All E.R. 909). Θέμα πραγματικό είναι και ο λόγος που προκάλεσε το δυστύχημα. Ακόμα και στην περίπτωση που εναγόμενος παραδέχεται αμέλεια, ο ενάγων δεν δικαιούται, άνευ άλλου τινός, αποζημίωσης, εκτός αν μπορεί να συνδέσει τη ζημιά του με την αμέλεια αυτή (Rankine v. Garton Sons & Co. Ltd [1979] 2 All E.R. 1185)."» Αμέλεια Το αστικό αδίκημα της αμέλειας θεσμοθετείται στο άρθρο 51
(1)του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148 το οποίο προνοεί τα ακόλουθα: «Αμέλεια συνίσταται: (α) στην τέλεση πράξης την οποία υπό τις περιστάσεις δεν θα τελούσε λογικό συνετό πρόσωπο ή στην παράλειψη τέλεσης πράξης την οποία υπό τις περιστάσεις τέτοιο πρόσωπο θα τελούσε ή (β) στην παράλειψη καταβολής τέτοιας δεξιότητας ή επιμέλειας για την άσκηση επαγγέλματος, επιτηδεύματος ή ασχολίας όπως ένα λογικό συνετό πρόσωπο, που έχει τα προσόντα για την άσκηση του επαγγέλματος αυτού, επιτηδεύματος αυτού ή ασχολίας θα κατέβαλλε υπό τις περιστάσεις, και στην πρόκληση ζημιάς εξαιτίας αυτής: Νοείται ότι για αυτή δύναται να τύχει αποζημίωσης μόνο το πρόσωπο έναντι του οποίου ο υπαίτιος της αμέλειας υπέχει υποχρέωση, υπό τις περιστάσεις, να μην επιδείξει αμέλεια.» Σε σχέση με τα στοιχεία που συνθέτουν το αστικό αδίκημα της αμέλειας, παραπέμπω στην ακόλουθη ανάλυση από την υπόθεση Στρατμάρκο Λτδ ν Πέτρου Μιχαήλ
(1989)1 ΑΑΔ (Ε) 453: «Αμέλεια είναι, κατά το άρθρο 51 του Νόμου Περί Αστικών Αδικημάτων, που στην ουσία κωδικοποιεί τις αρχές του Κοινού Δικαίου στον κλάδο αυτό, παράβαση καθήκοντος επιμέλειας. Το καθήκον τούτο περιλαμβάνει την επιμέλεια που υποθετικά καταβάλλει ο μέσος λογικός άνθρωπος κάτω από τις ίδιες αντικειμενικές συνθήκες και περιστάσεις που ενήργησε ο εναγόμενος. Βασικό χαρακτηριστικό της αμέλειας είναι, καταρχήν, η έλλειψη της προσήκουσας προσοχής την οποία ο δράστης όφειλε και μπορούσε στις δοσμένες περιστάσεις να καταβάλει για να μην προκαλέσει ζημιά στον πλησίον του. Τα στοιχεία του «μέσου συνετού ανθρώπου» και του «πλησίον» διαγράφουν τα όρια της επιμέλειας την οποία όφειλε να καταβάλει ο εναγόμενος. Η έννοια του καθήκοντος επιμέλειας ολοκληρώνεται με το στοιχείο της δυνατότητας πρόβλεψης, ότι, δηλαδή, η ενεργούμενη παρά το καθήκον επιμέλειας πράξη μπορεί να προκαλέσει το συγκεκριμένο ζημιογόνο αποτέλεσμα»[3]. Συνεπώς, για να στοιχειοθετηθεί το αστικό αδίκημα της αμέλειας απαιτείται να αποδειχθoύν όλα τα πιο κάτω συστατικά στοιχεία: (α) η ύπαρξη καθήκοντος επιμέλειας από τον Εναγόμενο (duty), (β) η απόδειξη παράβασης του εν λόγω καθήκοντος από τον Εναγόμενο (breach), (γ) η πρόκληση ζημιάς και/ή βλάβης στον Ενάγοντα (damage), (δ) αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της αμελούς πράξης ή παράλειψης από τον Εναγόμενο και της ζημιάς και/ή βλάβης που υπέστη ο Ενάγων ως αποτέλεσμα της αμέλειας (causation). Χρήσιμη για την παρούσα περίπτωση είναι η απόφαση Xαγκούδης Xριστόφορος και Άλλος, ως διαχειριστές της περιουσίας της αποβιώσασας Πολύμνιας Γεωργίου Xαγκούδη ν. Γενικού Eισαγγελέα της Δημοκρατίας
(2009)1 ΑΑΔ 1574, η οποία αφορούσε ατύχημα που επεσυνέβη υπό βροχερές συνθήκες λόγω ελαττώματος στο οδόστρωμα και πραγματεύεται το καθήκον δημοτικής αρχής για συντήρηση δρόμων, όπως προκύπτει από την αγγλική νομολογία. Παρατίθεται σχετικό απόσπασμα: «Πολύ χρήσιμη αυθεντία ως προς το υπό εξέταση θέμα παρέχεται και από την απόφαση του Αγγλικού Εφετείου στην υπόθεση Burnside and Another v. Emerson and Others [1968] 3 All E.R.
- [.] Στην έφεση που ακολούθησε, οι ξεκάθαρες αρχές και οι τρεις προϋποθέσεις για καταλογισμό ευθύνης σε δημοτικά συμβούλια, τις οποίες έθεσε ο Lord Denning M.R., αξίζουν ιδιαίτερης προσοχής. Οι προϋποθέσεις είναι:
- Ο ενάγων θα πρέπει να αποδείξει ότι ο δρόμος ήταν σε τέτοια κατάσταση ώστε να ήταν επικίνδυνος για την τροχαία κίνηση.
- Ο ενάγων θα πρέπει να αποδείξει ότι η επικινδυνότητα οφειλόταν σε παράλειψη συντήρησης ή επιδιόρθωσης. Εδώ γίνεται διάκριση μεταξύ ενός μόνιμου κινδύνου που οφείλεται σε έλλειψη επιδιόρθωσης και ενός παροδικού κινδύνου που οφείλεται στα στοιχεία της φύσης. Στο δεύτερο περιλαμβάνεται ο κίνδυνος από χιόνι, παγετό ή έντονη βροχόπτωση και σ' αυτή την περίπτωση ο παροδικός κίνδυνος που προκαλείται για σύντομο χρονικό διάστημα, δεν συνιστά μαρτυρία περί παράλειψης επιδιόρθωσης ή συντήρησης. Ειδικότερα ως προς τη βροχόπτωση, η πρόκληση πλημμύρας στο δρόμο λόγω έντονης βροχής δεν είναι αρκετή μαρτυρία.
- Εάν πράγματι διαπιστώνεται παράλειψη συντήρησης/επιδιόρθωσης, η αρμόδια αρχή είναι εκ πρώτης όψεως υπεύθυνη για οποιαδήποτε ζημιά προκαλείται λόγω αυτής και μπορεί τότε μόνο να αποφύγει ευθύνη, εάν αποδείξει ότι άσκησε τέτοια επιμέλεια και φροντίδα, όση ήταν εύλογη. Τα κριτήρια που αξιολογούνται στην περίπτωση αμέλειας ή παράβασης θέσμιου καθήκοντος από δημοτική αρχή έτυχαν ανάλυσης στην απόφαση Γενικός Εισαγγελέας ν. Ζιπιτή (ανωτέρω), όπου λέχθηκαν τα εξής: «Στην Αγγλία όπου η ευθύνη των αρμόδιων αρχών για την μη επιδιόρθωση των αυτοκινητόδρομων καλύπτεται νομοθετικά, τα δικαστήρια στις περιπτώσεις όπου η παράλειψη επιδιόρθωσης προκάλεσε ζημιά σε πεζό, ήταν προσεκτικά στο να μην απαιτήσουν από τις αρμόδιες αρχές πολύ ψηλό επίπεδο προσοχής. Μικρές διαφορές στο οδόστρωμα δεν θεωρήθηκαν ως απόδειξη έλλειψης φροντίδας στην συντήρηση (Clerk & Lindsell on Torts, 16η Έκδοση, παραγρ. 24-
- Βλέπε επίσης Littler v. Liverpool Corporation [1968] 2 All E.R. 343n., 345). Πώς όμως θα αποφασίσουμε κατά πόσο η συγκεκριμένη κατάσταση πραγμάτων επί του αυτοκινητόδρομου συνιστούσε κίνδυνο; Εξαρτάται από το κατά πόσο η ζημιά ήταν εύλογα προβλεπτή. [.] Όπου όμως η πιθανότητα ζημιάς είναι τόσο απομακρυσμένη που θα την απέρριπτε αμέσως, γιατί ήταν βεβαίως δυνατή, αλλά καθόλου πιθανή, τότε η κατάσταση δεν συνιστά κίνδυνο (Dymond v. Pearce and others [1972] 1 All E.R. 1142, 1149). Στην Αγγλία όπου όπως είδαμε η ευθύνη της αρμόδιας αρχής είναι θέσμια, έχει αποφασιστεί ότι δεν θα πρέπει η αρμόδια αρχή να προβλέπει για τον πρότυπο οδηγό, αλλά για το συνηθισμένο τύπο οδηγού που χρησιμοποιεί τους δρόμους κι αυτός περιλαμβάνει και τους οδηγούς που υποπίπτουν σε λάθη. Κατά πόσο μια συγκεκριμένη περίπτωση μη επιδιόρθωσης υποκρύπτει κίνδυνο στη συνήθη τροχαία κίνηση του αυτοκινητόδρομου είναι θέμα πραγματικό και βαθμού που εξετάζεται σε κάθε περίπτωση. Το κριτήριο είναι αντικειμενικό (Rider v. Rider and another [1973] 1 All E.R. 294, 299, 300). H εκτίμηση της σχετικής μαρτυρίας θα πρέπει να γίνει με βάση την κοινή λογική. Το κριτήριο είναι βέβαια πάντα η προβλεψιμότητα του κινδύνου. Περαιτέρω, ο ενάγων θα πρέπει να αποδείξει την αιτιώδη συνάφεια μεταξύ της αμέλειας του αντιδίκου του και των ζημιών που έχει υποστεί (Metropolitan Railway Co v. Jackson 47 L.J.C.P. 303). Ο εναγόμενος δεν βαρύνεται να αποδείξει, για να απαλλάξει τον εαυτό του, ότι το δυστύχημα ήταν είτε αναπόφευκτο ή ότι δεν ήταν αποτέλεσμα της δικής του αμέλειας. Ο ζημιωθείς θα πρέπει θετικά να αποδείξει ότι η ζημιά ήταν αποτέλεσμα της αμέλειας του εναγομένου (Wilsher v. Essex Area Health Authority
(1988)1 All E.R. 871 και Carslogie SS Co v. Royal Norwegian Government [1952] 1 All E.R. 20). Δεν μπορεί επίσης να επιδικάζεται σε ενάγοντα ποσοστό της απώλειάς του επί τη βάσει του συλλογισμού ότι η παράβαση του καθήκοντος της άλλης πλευράς δυνατόν να προκάλεσε τη ζημιά (Ράλλης Μακρίδης και Υιοί Λτδ ν. Λουκά
(2003)1 Α.Α.Δ. 447). Η αιτιώδης συνάφεια είναι θέμα πραγματικό και θα πρέπει να αποφασίζεται, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, κατά τη δίκη (Hotson v. East Berkshire Area Health Authority [1987] 2 All E.R. 909). Θέμα πραγματικό είναι και ο λόγος που προκάλεσε το δυστύχημα. Ακόμα και στην περίπτωση που εναγόμενος παραδέχεται αμέλεια, ο ενάγων δεν δικαιούται, άνευ άλλου τινός, αποζημίωσης, εκτός αν μπορεί να συνδέσει τη ζημιά του με την αμέλεια αυτή (Rankine v. Garton Sons & Co. Ltd [1979] 2 All E.R. 1185).» Παράβαση κανονισμού δεν αποτελεί αφ' εαυτής αμέλεια (Χριστοφόρου ν. Τρύφωνος
(1999)1(Γ) Α.Α.Δ.1516). Το βάρος απόδειξης, βεβαίως, των συστατικών στοιχείων των δύο βάσεων αγωγής φέρει ο Ενάγων, στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων. Τέλος, η νομολογία επιβάλλει σε διάδικο την υποχρέωση να αποδεικνύει και την ζημία του με θετική μαρτυρία. Ιδίως όταν πρόκειται για ειδικές αποζημιώσεις, αυτές πρέπει να καταγράφονται στις έγγραφες προτάσεις με λεπτομέρειες και να αποδεικνύονται με αυστηρότητα (Βλ. Ελισάβετ Ηρακλέους ν. Ρένου Πίτρου
(1994)1 ΑΑΔ 239, Ανδρέας Σπύρου ν. Άριστου Χ΄΄ Χαραλάμπους
(1989)1Ε ΑΑΔ 298, Λαζούρας ν. Σκυλλουριώτου
(1992)1 ΑΑΔ 168, Θεμιστοκλέους ν. Παρασκευά
(1992)1 ΑΑΔ 498, Aloupou and Another v. Hadjigeorghiou and Another
(1984)1 CLR 475). ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ Με δεδομένες τις πιο πάνω αρχές προχωρώ να εξετάσω κατά πόσο ο Ενάγων έχει αποσείσει το βάρος που υπέχει, στον βαθμό που το φέρει, για να αποδείξει τα συστατικά στοιχεία της αμέλειας και της παράβασης θέσμιου καθήκοντος, ως έχουν τύχει ανάλυσης ανωτέρω, δηλαδή το καθήκον του Εναγόμενου (σε αμφότερες τις βάσεις αγωγής), την από μέρους του παράβαση του καθήκοντος αυτού, την αιτιώδη συνάφεια, καθώς και τη ζημιάς του Ενάγοντος. Καθήκον Δεν έχει αμφισβητηθεί ότι ο Εναγόμενος, ως δημοτική αρχή, έχει καθήκον επιμέλειας έναντι των προσώπων που χρησιμοποιούν τους δρόμους που βρίσκονται εντός των δημοτικών τους ορίων, εφόσον η συντήρηση τους και η διατήρησή τους σε καλή κατάσταση εμπίπτουν εντός των νομολογιακά και νομοθετικά αναγνωρισμένων καθηκόντων τους (Βλ. άρθρο 84 του Ν. 111/1985, Xαγκούδης Xριστόφορος (ανωτέρω) και Ελευθερίας Ζιπιτή (ανωτέρω)). Το καθήκον των αρμόδιων αρχών δεν είναι να αποτρέπουν κάθε πιθανό κίνδυνο ή ατέλεια, αλλά να μεριμνούν για την αποτροπή ή άρση προβλεπτών ή μόνιμων κινδύνων. Παράβαση καθήκοντος Για να στοιχειοθετηθεί παράβαση του καθήκοντος του Εναγομένου Δήμου και να καταλογιστεί σε αυτόν ευθύνη (είτε στη βάση του άρθρου 84 του Ν.111/85 είτε στη βάση αμέλειας), θα πρέπει να συντρέχουν οι προϋποθέσεις που τέθηκαν στη νομολογία (βλ. Burnside (ανωτέρω), Xαγκούδης Xριστόφορος (ανωτέρω)). Ο Ενάγων όφειλε να εξειδικεύσει τους ισχυρισμούς του περί αμέλειας του Εναγομένου και να παραθέσει συγκεκριμένα στοιχεία και επαρκείς λεπτομέρειες που να εξειδικεύουν τι ακριβώς ήταν εκείνο που έπραξε ή παρέλειψε να πράξει o Εναγόμενος, ώστε να κριθεί αμελής ή ότι παρέβη θεσμοθετημένο καθήκον (βλ. Αριστοδήμου ν. Κοινοτικού Συμβουλίου Παλιομετόχου, ΠΕ αρ. 46/2013, ημερ. 24/10/2019), ECLI:CY:AD:2019:A441. Αυτή καθ' εαυτή η ύπαρξη ελαττώματος ή εμποδίου στον δρόμο δεν στοιχειοθετεί αυτομάτως παράβαση καθήκοντος ή αμέλεια από μέρους του Εναγομένου (Ζιπιτή ανωτέρω). Απαιτείται η απόδειξη υπαιτιότητας που συναρτάται με την μη ή την πλημμελή εκπλήρωση οφειλόμενου καθήκοντος (βλ. Δήμος Πάφου (ανωτέρω). Στην προκειμένη περίπτωση, σύμφωνα με την Έκθεση Απαίτησης και την έγγραφη μαρτυρία του Ενάγοντος, η κατ' ισχυρισμόν αμέλεια του Εναγομένου και η από μέρους του παράβαση του θέσμιου καθήκοντός του συνίστανται στην ύπαρξη λακκούβας στον δρόμο, η οποία ήταν καλυμμένη με το νερό της βροχής. Στην δε επιστολή του προς τον Εναγόμενο ημερ. 08/01/2020, ο Ενάγων αναφέρει ότι η λακκούβα δημιουργήθηκε λόγω της ισχυρής βροχόπτωσης, αναφορά που παραπέμπει σε παροδικό κίνδυνο. Είναι αντιληπτό ότι ο Ενάγων δεν παρουσιάζει τον εαυτό του ως πραγματογνώμονα και, ενδεχομένως, να μην είναι σε θέση να γνωρίζει πότε, πώς και με ποιο τρόπο δημιουργήθηκε το κοίλωμα στο οδόστρωμα. Από μόνο του όμως το γεγονός ότι ο Ενάγων έπεσε σε λακκούβα που βρισκόταν στο οδόστρωμα δεν στοιχειοθετεί, δίχως άλλο, αμέλεια του Εναγομένου, όταν δεν έχει προσκομιστεί ίχνος μαρτυρίας που να καταδεικνύει αμέλεια του Εναγομένου ή τέτοια δεδομένα που να δεικνύουν την δημιουργία κάποιου μόνιμου κινδύνου, όχι μόνο για τον Ενάγοντα, αλλά για το ευρύ κοινό που χρησιμοποιούσε τον συγκεκριμένο δρόμο και όταν τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, θέση και η προέλευση της δεν είναι γνωστά. Η συμπεριφορά ενός οδηγού εξετάζεται και κρίνεται με βάση το επίπεδο του μέσου συνετού ανθρώπου, δηλαδή με βάση την αντίληψη ενός συνηθισμένου οδηγού και όχι του ενεχόμενου οδηγού (βλ. Μαρκαντώνης ν. Δημάκη
(1989)1 C.L.R. 387). Το γεγονός ότι ο Ενάγων δεν αντιλήφθηκε την κατ' ισχυρισμό λακκούβα και οδήγησε το όχημά του μέσα σε αυτή δεν καταδεικνύει αφ' εαυτού αμέλεια του Εναγομένου, μόνο και μόνο επειδή η συντήρηση των δρόμων εμπίπτει στα καθήκοντά του. Ο Ενάγων όφειλε να προσκομίσει τέτοια μαρτυρία, ώστε να αρκεί, στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων, για να καταδείξει ότι η λακκούβα δεν μπορούσε να γίνει αντιληπτή από ένα μέσο συνετό οδηγό και αποτελούσε κίνδυνο για τον μέσο συνετό οδηγό. Το κριτήριο για το κατά πόσο υπήρξε παράβαση του καθήκοντος (breach of duty) είναι αντικειμενικό και το μέτρο είναι ο μέσος συνετός οδηγός (βλ. Σωκράτους v. Αστυνοµίας
(1989)2 Α.Α.Δ. 1, Αλεξάνδρου v. Λεβέντη
(1996)1 Α.Α.Δ. 420). Στην προκειμένη περίπτωση, από την μαρτυρία του Ενάγοντος ελλείπει το αναγκαίο πραγματικό υπόβαθρο και στοιχειώδεις λεπτομέρειες, ώστε να δύναται το Δικαστήριο να προβεί σε αξιολογική κρίση. Δεδομένα, όπως η ακριβής θέση, τα χαρακτηριστικά, οι διαστάσεις, η προέλευση του ελαττώματος είναι άγνωστα. Ομοίως και οι ευρύτερες συνθήκες στο συγκεκριμένο σημείο (π.χ. ορατότητα, φωτισμός, γενικότερη κατάσταση του οδοστρώματος). Επομένως, δεν μπορεί να τύχει αξιολόγησης η επικινδυνότητα του συγκεκριμένου σημείου για τους χρήστες του δρόμου. Η παντελής απουσία εξειδίκευσης των γενικόλογων ισχυρισμών του Ενάγοντος ουδόλως αρκεί για να αποδείξει την ύπαρξη αμέλειας στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων, ακόμα και εάν η μαρτυρία του Ενάγοντος ιδωθεί μόνο υπό το δικό του πρίσμα. Αιτιώδης συνάφεια Από τα ενώπιον του Δικαστηρίου στοιχεία και τα ευρήματα του, ως αναλύονται ανωτέρω και εν όψει της ελλιπούς μαρτυρίας που προσκομίστηκε από τον Ενάγοντα, το Δικαστήριο δεν είναι σε θέση να διαπιστώσει κατά πόσο υφίσταται αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της πρόκλησης του επίδικου ατυχήματος και κάποιας πράξης ή παράλειψης από μέρους του Εναγομένου. Ακόμα και αν υπήρχε στον δρόμο λακκούβα και ακόμα και αν η θέση και οι διαστάσεις της αποτελούσαν κάποιο εμπόδιο στην απρόσκοπτη διέλευση των οχημάτων, το γεγονός αυτό, από μόνο του και πάλι δεν θα αρκούσε για στοιχειοθέτηση της αξίωσης του Ενάγοντος εναντίον του Εναγομένου, αφού ο Ενάγων θα είχε το επιπρόσθετο βάρος να αποδείξει την αιτιώδη συνάφεια μεταξύ της παράβασης και της ζημιάς. Όπως εξηγήθηκε στις υποθέσεις Kυριάκου Mιχάλης κ.ά ν. Nίκης Kανάρη
(1997)1 ΑΑΔ 1436 και Σιαλαμπή Θεόδουλος ν. Θεμούλας Παναγή
(2008)1 ΑΑΔ 75, από μόνη της η ύπαρξη εμποδίου ή η απόφραξη μέρους του δρόμου δεν προοιωνίζει απαραιτήτως και σύγκρουση. Όταν υπάρχει επαρκής ορατότητα και παρέχεται η πρέπουσα ευχέρεια στον οδηγό επερχόμενου αυτοκινήτου να προσέξει και να εκτιμήσει τη φύση και έκταση του εμποδίου το οποίο παρεμβάλλεται στο δρόμο και να πάρει μέτρα αποφυγής του, τότε το εμπόδιο δεν δημιουργεί κίνδυνο. Συνεπώς, και η παράλειψη λήψης μέτρων προφύλαξης συνιστά αμέλεια (βλ. ELPINIKI PANAYIOTOU ν. GEORGHIOS KYRIACOU MAVROU
(1970)1 CLR 215). Στην προκειμένη περίπτωση, το μόνο που αναφέρει ο Ενάγων και η ΜΕ2 είναι ότι ο Ενάγων οδηγούσε κανονικά, νόμιμα, συνετά, επιμελώς και εντός του ορίου ταχύτητας και έπεσε σε λακκούβα που ήταν καλυμμένη από το νερό της βροχής. Οι αναφορές αυτές (ακόμα και αν γίνουν αποδεκτές), ιδωμένες σε συνάρτηση με το σύνολο της μαρτυρίας που προσκόμισε, ουδόλως επαρκούν για να αξιολογηθεί και να κριθεί η αιτιώδης συνάφεια και η οποιαδήποτε τυχόν συντρέχουσα αμέλεια του Ενάγοντος. Ελλείπουν στοιχειώδεις λεπτομέρειες και δεδομένα που χρειάζονται για να συνθέσουν μια αρκούντως κατατοπιστική εικόνα των συνθηκών ενός ατυχήματος, προκειμένου να εξαχθούν συμπεράσματα. Πέραν των ελλείψεων που έτυχαν επισήμανσης ανωτέρω, δεν είναι γνωστά, ούτε το όριο ταχύτητας, ούτε η ταχύτητα του Ενάγοντος, ούτε η κατάσταση του οδοστρώματος, κατά την στιγμή του ατυχήματος. Η αναφορά του Ενάγοντος και της ΜΕ2 ότι κατ' εκείνο το βράδυ υπήρχε ισχυρή/δυνατή βροχόπτωση[5] δεν διαφωτίζει κατά πόσο παρατηρείτο ισχυρή βροχόπτωση κατά τον συγκεκριμένο χρόνο που επεσυνέβη το ατύχημα, γεγονός που θα συνεπάγονταν και την ανάγκη για επίδειξη αυξημένης προσοχής και ενδεχομένως εφαρμογή πολύ χαμηλής ταχύτητας. Η λογική ταχύτητα, ειδικότερα σε κατάσταση βροχόπτωσης ή εμφανούς επικινδυνότητας (π.χ. οδικά έργα), κρίνεται υπό τις εκάστοτε περιστάσεις και οι περιστάσεις αυτές δεν είναι γνωστές στο Δικαστήριο. Άγνωστη είναι και η κατάσταση των ελαστικών του Ενάγοντος. Δεν αναμένεται να σκάνε τα ελαστικά των οχημάτων σε κάθε ατέλεια του οδοστρώματος, ειδικότερα σε χαμηλές ταχύτητες. Συνεπώς, οι γενικότερες συνθήκες υπό τις οποίες επεσυνέβη το επίδικο ατύχημα παρέμειναν αδιευκρίνιστες σε μεγάλο βαθμό, ώστε να μην παρέχεται ευχέρεια στο Δικαστήριο να προβεί στη δέουσα αξιολόγηση για εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων ως προς την αιτιώδη συνάφεια, την δυνατότητα αποτροπής του ατυχήματος και έπειτα ως προς την όποια τυχόν συντρέχουσα αμέλεια του Ενάγοντος. Το γεγονός ότι η ακρόαση στις αγωγές στις οποίες το αξιούμενο ποσό δεν ξεπερνά τις €3.000 διεξάγεται με τη μέθοδο της ταχείας εκδίκασης και με την παράθεση της μαρτυρίας γραπτώς στο Δικαστήριο, δεν αλλοιώνει ούτε το βάρος, ούτε το επίπεδο απόδειξης όλων των συστατικών στοιχείων ενός αστικού αδικήματος. Ταυτόχρονα, δεν αφαιρεί ούτε την ανάγκη να προσκομίζεται τέτοια μαρτυρία, ώστε να είναι ικανή και ικανοποιητική για να στοιχειοθετήσει όλα τα συστατικά στοιχεία και να αποσείσει το βάρος που φέρει ο Ενάγων στον βαθμό που το υπέχει. Το γεγονός ότι η μαρτυρία προσκομίζεται γραπτώς δεν πρέπει να αφαιρεί ούτε από την ποιότητα ούτε από την λεπτομέρειά της. Στην προκειμένη περίπτωση, ο Ενάγων απέτυχε να αποδείξει, στον βαθμό που απαιτείται, τα συστατικά στοιχεία των βάσεων αγωγής στις οποίες στηρίζει την απαίτησή του και, συνεπώς, η Αγωγή του δεν μπορεί να έχει επιτυχή κατάληξη. Ζημιά Ασχέτως των πιο πάνω ευρημάτων, για σκοπούς πληρότητας, προχωρώ να εξετάσω και το ζήτημα των αποζημιώσεων. Έγινε αποδεκτό από το Δικαστήριο ότι υπέστησαν ζημιά στο όχημα του Ενάγοντος η μπροστινή και πισινή αριστερή ζάντα και το αριστερό μπροστινό ελαστικό του οχήματος. Για να αποδείξει τις ζημιές του ο Ενάγων προσκομίζει το τιμολόγιο ημερομηνίας 08/01/2020 (Τεκμήριο 3), για ποσό €808,96, που αντιστοιχεί σε κόστος αντικατάστασης 4 ζαντών (€450), 2 ελαστικών (€188,10), τέλη διαχείρισης για 2 απορριφθέντα ελαστικά (tyres disposal fee) (€1,70) και κόστος ευθυγράμμισης τιμονιού (€40,00). Οι δύο τελευταίες αξίες δεν τυγχάνουν αμφισβήτησης και θα αποδίδονταν, εάν είχε επιτυχή κατάληξη η Αγωγή. Σε σχέση με το κόστος αντικατάστασης 4 ζαντών και 2 ελαστικών, έχει γίνει αποδεκτή η ζημιά σε δύο ζάντες και ένα ελαστικό. Η θέση του Ενάγοντος ότι αναγκάστηκε να αντικαταστήσει και τις 4 επειδή δεν έβρισκε την ίδια ζάντα στην αγορά αντικρούεται από τον ΜΥ2, η μαρτυρία του οποίου παρέμεινε αναντίλεκτη, αφού δεν αμφισβητήθηκε καθ' οιονδήποτε τρόπο. Συγκρούεται επίσης και με την αρχική διεκδίκηση αποζημιώσεων μόνο για 2 ζάντες, με την επιστολή ημερομηνίας 05/08/2020 των δικηγόρων του Ενάγοντος (Τεκμήριο 5 στην Γραπτή του Μαρτυρία). Αναφορές στην Αγόρευση του δικηγόρου του Ενάγοντος (σελ.11), με τις οποίες επιχειρείται να δοθούν διάφορες εξηγήσεις ως προς το είδος ζαντών και ελαστικών που έφερε το όχημα πριν το ατύχημα και την αναγκαιότητα αντικατάστασης και των 4 ζαντών δεν γίνονται αποδεκτές, αφού οι αγορεύσεις των δικηγόρων δεν συνιστούν μέσο προσαγωγής μαρτυρίας και, συνεπώς, δεν δύνανται να συμπληρώσουν κενά στην προσκομισθείσα μαρτυρία (βλ. Βασιλείου ν. Δήμου Παραλιμνίου κ.ά.
(1995)4 ΑΑΔ 1275, Αναφορικά με την Αίτηση του Sergueyevich, Π.Ε. 55/20, ημ. 5.4.21, Melisanidis κ.α. v. Kravitz (Υπό την ιδιότητά του ως εμπιστευματοδόχος του Aegean Litigation Trust), Π.Ε. Αρ. Ε110/20, Ε111/20, Ε112/20, Ε113/20, 6/7/2021, Αναφορικά με την Αίτηση της Koretska, Πολιτική Έφεση Αρ. 231/2020, 1/2/2022). Σε σχέση με την αναγκαιότητα αντικατάστασης 2 ελαστικών αντί μόνο του ενός που υπέστη ζημιά, αυτή αμφισβητήθηκε γενικώς από τον Εναγόμενο, χωρίς να αναφερθεί κάτι συγκεκριμένο από τον ΜΥ
- Στην Αγόρευσή του ο δικηγόρος του Ενάγοντος (σελ.9) ισχυρίζεται ότι αποτελεί κοινή γνώση ότι σε περίπτωση αντικατάστασης ενός ελαστικού μπροστά είναι απαραίτητη η αντικατάσταση και του άλλου. Παρόλο που δεν εξειδικεύτηκε η θέση αυτή, η απαίτηση για ευθυγράμμιση των τροχών προκύπτει από τους περί Μηχανοκίνητων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Κανονισμούς του 1984, ως έχουν τροποποιηθεί και, ως εκ τούτου, γίνεται αποδεκτή. Όσον αφορά, τέλος, το κόστος επιδιόρθωσης των ζημιών του Ενάγοντος, η μαρτυρία του ΜΥ2 παρέμεινε αναντίλεκτη. Οι εξηγήσεις που δίδονται με την αγόρευση του δικηγόρου του Ενάγοντος, για τους λόγους που προαναφέρθηκαν, δεν λαμβάνονται υπ' όψη αφού δεν αποτελούν μαρτυρία. Συνεπώς, αποδέχομαι τις αξίες που αναφέρει ο ΜΥ2, ως το εύλογο κόστος αποκατάστασης των ζημιών που υπέστη ο Ενάγων. Κατ' επέκταση, σε περίπτωση που επιτύγχανε η Αγωγή, θα επιδικαζόταν προς όφελος του Ενάγοντος μόνο ποσό €181,70 για την αντικατάσταση 2 ζαντών με εύλογο κόστος (€50) 2 ελαστικά με εύλογο κόστος €90, το τέλος διαχείρισης απορριφθέντων ελαστικών (€1,70) και το κόστος ευθυγράμμισης τιμονιού (€40). ΚΑΤΑΛΗΞΗ Εν όψει όλων των πιο πάνω, καθίσταται εμφανές ότι η παρούσα αγωγή δεν μπορεί να έχει επιτυχή κατάληξη για τον Ενάγοντα, καθότι δεν κατάφερε να αποσείσει το βάρος που υπείχε για στοιχειοθέτηση των συστατικών στοιχείων της αμέλειας και της παράβασης θέσμιου καθήκοντος, σε σχέση με πράξεις ή παραλείψεις του Εναγομένου. Αναπόφευκτα, η παρούσα Αγωγή απορρίπτεται, με έξοδα υπέρ του Εναγομένου και εναντίον του Ενάγοντος, όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (υπ.)............. Δ-Μ Γεωργιάδου Προσ. Ε.Δ. [1] Καταχωρίσθηκε από τον Ενάγοντα αίτηση για αντεξέταση, ημερ. 3/5/2022, η οποία, ενώ είχε αποσυρθεί άνευ βλάβης του δικαιώματος καταχώρισης νέας, εντέλει δεν καταχωρίσθηκε νέα αίτηση. [2] «
- Στο μέρος μετέβηκαν οι Αστ 2458 Μ. Τσαγκαρίδης και Αστ 1009 Σ. Κυπριανού στις 05/01/2020 όπου διαπίστωσαν ότι όντως υπάρχει λακκούβα.» [3] «
- Οι Π.Η Αγίου Ιωάννη : 51/01/2020 και 367/01/2020 είναι σχετικές.» [4] «
- Την 05/01/2020 και περί ώρα 2215, τηλεφώνησε . και ανέφερε ότι . έσπασε το λάστιχο του οχήματος του λόγω μιας μεγάλης λακκούβας στο δρόμο.
- Στις 27/01/2020 και περί ώρα 1450 προσήλθε στο σταθμό . και ανέφερε . Συγκεκριμένα ως ανάφερε ο Ροδοσθένους έσκασε το αριστερό μπροστινό λάστιχο της μεριάς του συνοδηγού καθώς και στρέβλωση της ζάντας του ελαστικού.» [5] Στην 3η παράγραφο της Γραπτής Μαρτυρίας του Ενάγοντος και στην 2η παράγραφο της Γραπτής Μαρτυρίας της ΜΕ
- cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο