IPPODAMOS ΚΤΗΜΑΤΕΜΠΟΡΙΚΗ ΛΤΔ κ.α. ν. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΕΡΓΩΝ ΜΕΣΩ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ κ.α., Αγωγή αρ.: 399/2015, 12/9/2023

IPPODAMOS ΚΤΗΜΑΤΕΜΠΟΡΙΚΗ ΛΤΔ κ.α. ν. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΕΡΓΩΝ ΜΕΣΩ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ κ.α., Αγωγή αρ.: 399/2015, 12/9/2023 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2023:A194 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ Ενώπιον: Μ-Α ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ, Ε.Δ. Αγωγή αρ.: 399/2015 Μεταξύ:

1. IPPODAMOS ΚΤΗΜΑΤΕΜΠΟΡΙΚΗ ΛΤΔ
2. ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΟΥΖΟΥΡΙΔΗΣ Ενάγοντες και 1.ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΕΡΓΩΝ ΜΕΣΩ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ 2.ΔΗΜΟΣ ΛΕΜΕΣΟΥ 3.ΚΩΣΤΑΣ Σ.ΠΑΦΙΤΗΣ ΛΤΔ Εναγόμενων Ημερομηνία: 12 Σεπτεμβρίου 2023 Εμφανίσεις: Για Ενάγοντες: κος Γρ. Xριστοδουλίδης με κο Ν. Νικολαίδη Για Εναγόμενο 1:κος A. Μελάς για Γενικό Εισαγγελέα Για Εναγόμενο 2: κα Ιωάννου για Α.Γ. Φράγκος & Σία Δ.Ε.Π.Ε. ΑΠΟΦΑΣΗ Κατ'εφαρμογή του Κανονισμού 6(β) του περί της Ηλεκτρονικής Δικαιοσύνης (Ηλεκτρονική Επικοινωνία) Διαδικαστικού Κανονισμού του 2021 η απόφαση δίδεται χωρίς τη φυσική παρουσία των συνηγόρων των διαδίκων και διαβιβάζεται σε αυτούς ηλεκτρονικά, με τη συγκατάθεσή τους, και θεωρείται δημόσια απαγγελθείσα. Με την υπό εξέταση αγωγή οι Ενάγοντες εγκαλούν τους Εναγόμενους 1-3 αποδίδοντας σ' αυτούς ευθύνη λόγω αμέλειας και/ή λόγω άρνησης τους να λάβουν μέτρα για την ασφάλεια των Εναγόντων αλλά και/ή γιατί δεν επέδειξαν το απαιτούμενο καθήκον επιμέλειας. Αξιώνουν δε γενικές και ειδικές αποζημιώσεις για σωματικές βλάβες και ζημιές οι οποίες προκλήθηκαν συνεπεία του τροχαίου δυστυχήματος το οποίο συνέβη την 27/01/2012 καθ'όν χρόνο o Ενάγοντας αρ. 2 οδηγούσε το μηχανοκίνητο όχημα με αρ. εγγραφής KXP ΧΧΧ επί της οδού Χρυσορρογιατίσσης στη Λεμεσό ακολουθώντας δυτική κατεύθυνση. Αναφέρω εξ' αρχής ότι η αγωγή δεν προωθήθηκε εναντίον της Εναγόμενης
3. Ο Εναγόμενος 1 μέσω της Υπεράσπισης του εγείρει μεταξύ άλλων 3 προδικαστικές ενστάσεις αν και προώθησε μόνο 2 εξ' αυτών. Είναι η θέση του Εναγόμενου 1 ότι οι Ενάγοντες δεν αποκαλύπτουν εναντίον του εύλογη αιτία αγωγής. Επιπροσθέτως θέτει ότι οι οποιεσδήποτε ενέργειες και/ή παραλείψεις ως αποτέλεσμα των οποίων οι Ενάγοντες υπέστηκαν ζημιές και σωματικές βλάβες δεν τον αφορούν καθότι ο Εναγόμενος 2 είναι ο κατά νόμο υπεύθυνος και/ή αρμόδια αρχή για τη λήψη μέτρων και ενεργειών επί της οδού όπου έλαβε χώρα το επίδικο ατύχημα. Ως προς τα λοιπά ο Εναγόμενος 1 αρνείται τις θέσεις και ισχυρισμούς των Εναγόντων. Παραθέτει δε λεπτομέρειες αμέλειας και/ή παράβασης των εκ του νόμου απορρεόντων καθηκόντων του Ενάγοντος
4. Ο Εναγόμενος 2, μέσω της Υπεράσπισης του εγείρει προδικαστική ένσταση ότι ουδέν αγώγιμο δικαίωμα αποκαλύπτεται έναντι του, ότι η αγωγή είναι προδήλως αβάσιμη, δεν υπάρχει αιτιώδης συνάφεια μεταξύ Εναγόντων και Εναγόμενου 2 καθότι ο Εναγόμενος 2 δεν είναι η καθ' ύλην αρμόδια αρχή για τη διαχείριση, συντήρηση, έλεγχο και επιτήρηση των δημοσίων έργων τα οποία ισχυρίζονται οι Ενάγοντες ότι διεξάγονταν επί της οδού Καραϊσκάκη και Χρυσορρογιατίσσης στη Λεμεσό. Εισηγείται ότι ευθύνη για την επιτήρηση, επίβλεψη των οδικών/δημόσιων και/ή άλλων έργων επί οιασδήποτε οδούς η οποία εμπίπτει, ανήκει στον Εναγόμενο
5. Ισχυρίζεται επίσης ότι ο επίδικος δρόμος ήταν καθαρός και κατάλληλος για την ομαλή, απρόσκοπτη και χωρίς εμπόδια ή κωλύματα χρήση του. Αν υπήρχαν λάσπες οφείλονται στις καιρικές συνθήκες που σημειώθηκαν κατά τον ουσιώδη με την αγωγή χρόνο λόγω έντονων βροχοπτώσεων. Αρνείται οποιαδήποτε ευθύνη καθώς και τις σωματικές βλάβες και ζημιές. Παραθέτουν δε λεπτομέρειες αμέλειας του Ενάγοντα
6. Σημειώνω ότι η προφορική μαρτυρία είναι καταγεγραμμένη στα πρακτικά της διαδικασίας, η δε έγγραφη είναι καταχωρισμένη ως Τεκμήρια. Συνοπτικά παρατίθενται τα κύρια σημεία της μαρτυρίας. Το τι ακολουθεί εννοείται είναι αποτέλεσμα μελέτης του συνόλου της μαρτυρίας και εξέταση των θέσεων που εγέρθηκαν.[1] Προτού όμως προχωρήσω στην παράθεση και αξιολόγηση της μαρτυρίας που παρουσιάστηκε σημειώνω ότι βασικός κανόνας είναι ότι τα δικόγραφα αποτελούν το θεμέλιο της δίκης και αποτελούν το αποκλειστικό μέσο για τον προσδιορισμό των επίδικων θεμάτων. Το Δικαστήριο δεν μπορεί να βασιστεί ή να επεκταθεί σε θέματα που δε δικογραφούνται.[2] Παρατηρώ επίσης ότι στις έγγραφες προτάσεις των Εναγόντων και δη στην Έκθεση Απαίτησης τους περιλαμβάνονται ισχυρισμοί ότι οι Εναγόμενοι 1-3, δεν επέδειξαν το απαιτούμενο καθήκον επιμέλειας και φροντίδας για την ασφάλεια τους, ότι δεν επέδειξαν το απαιτούμενο καθήκον επιμέλειας κατά τη διάρκεια εκτέλεσης εργασιών, ότι μπορούσαν και όφειλαν να γνωρίζουν αλλά και να προβλέψουν ότι ενδέχεται να υπάρχει ο κίνδυνος να συμβεί κάποιο ατύχημα στο χώρο που διεξάγονταν τα έργα. Επιπροσθέτως γίνεται γενική αναφορά ότι στο δρόμο υπήρχαν χώματα και λάσπες και/ή ότι το οδόστρωμα βρισκόταν σε ολισθηρή και επικίνδυνη κατάσταση. Επισημαίνω πρωτίστως ότι είναι απαραίτητο η δικογράφηση να είναι ευκρινής και να καταγράφονται τα γεγονότα με σαφήνεια, και ακρίβεια ώστε τα γεγονότα να οδηγούν στην έγερση αξίωσης με βάση τη Δ.19 θ. 4 των περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικών Κανονισμών. «Οι κανόνες δικογράφησης επιβάλλουν ταυτόχρονα και την καταγραφή ολόκληρης της υπόθεσης του διαδίκου ώστε να αποδεικνύεται μια βάσιμη αξίωση.»[3] Στην προκείμενη περίπτωση πέραν της γενικής αναφοράς ότι πράξεις και παραλείψεις των Εναγόμενων προκάλεσαν ζημιά στους Ενάγοντες ή ότι δεν επέδειξαν το απαιτούμενο καθήκον επιμέλειας και φροντίδας για την αποτροπή κινδύνων, οι Ενάγοντες δεν έθεσαν στο δικόγραφο τους λεπτομέρειες των γεγονότων και/ή λεπτομέρειες των πράξεων και ή παραλείψεων των Εναγόμενων. Ως επίσης έχει νομολογηθεί η μαρτυρία πρέπει να συνάδει με τις λεπτομέρειες αμέλειας στο δικόγραφο.[4] Στην υπόθεση Stavrou v Papadopoulos[5] αναφέρθηκε ότι ο ισχυρισμός ότι συστατικό στοιχεία της αμέλειας οδηγού ήταν και η αποτυχία του να ηχήσει σειρήνα, έπρεπε να αναφέρεται ειδικά στις λεπτομέρειες αμέλειας. Συνεπώς το Δικαστήριο δε θα λάβει υπόψη του μαρτυρία για γεγονότα που κατ' ισχυρισμό συνιστούσαν πράξεις ή παραλείψεις των Εναγόμενων και δεν έχουν περιληφθεί ειδικά στην Έκθεση Απαίτησης των Εναγόντων. Μαρτυρία Εκ μέρους των Εναγόντων 1 και 2 μαρτυρία κατάθεσε μόνο ο Ενάγοντας 2 κος Μουζουρίδης (ΜΕ1). Ως μέρος της κυρίως εξέτασης του κατάθεσε το Έγγραφο Α. Ο ΜΕ1 ανάφερε ότι την 27/01/2012 ημέρα Παρασκευή και ώρα 18:40 οδηγούσε τη μοτοσυκλέτα του με αρ. εγγραφής KXP ΧΧΧ διερχόμενος από την οδό Καραϊσκάκη στη Λεμεσό προς την οδό Χρυσορρογιατίσσης. Οδηγούσε επί της οδού με κανονική ταχύτητα αλλά βρέθηκε μέσα σε λάσπη, η μοτοσυκλέτα του γλίστρησε παρέκκλινε από την πορεία της και ανατράπηκε με αποτέλεσμα να ακινητοποιηθεί μέσα στη λάσπη. Με την ανατροπή της μοτοσυκλέτας βρέθηκε ως εξήγησε πεσμένος στο οδόστρωμα μέσα στη λάσπη σε ύψος περίπου 15 εκατοστών. Ως αποτέλεσμα του συμβάντος υπέστη ο ίδιος πόνο και ταλαιπωρία. Υπέστη τριπλό κάταγμα κεφαλής βραχιονίου δεξιά χωρίς μετατόπιση, έβαλε νάρθηκα για 6 εβδομάδες. Είχε έντονο άλγος στον ώμο ιδίως κατά την κίνηση με απαγωγή άνω των 90 μοιρών, μειωμένη έξω στροφή και άλγος στην πρόσθια επιφάνεια του δεξιού ώμου, αδυναμία στην άρση βαρέων αντικειμένων. Τα εν λόγω τραύματα τα κατέγραψε ιατρός σε ιατρικό πιστοποιητικό. Σήμερα ως επίσης ανάφερε ο πόνος στο χέρι του είναι αβάσταχτος και δυσκολεύεται να κάνει το χέρι του πάνω. Ο ΜΕ1 για πρώτη φορά ανάφερε ότι οι Εναγόμενοι αμέλησαν να τοποθετήσουν σήματα τροχαίας και προειδοποιητικές πινακίδες αφού διεξάγονταν εργασίες στο συγκεκριμένο χώρο του ατυχήματος. Ο ΜΕ1 κατάθεσε τα Τεκμήρια 1-
7. Αναφορικά με την Ενάγουσα 1 κατάθεσε έγγραφα από ηλεκτρονική έρευνα σε σχέση με τους διευθυντές και γραμματέα της καθώς και τη διεύθυνση του εγγεγραμμένου γραφείου εφόσον πρόκειται για εταιρεία. Κατάθεσε ως Τεκμήρια 4-7 ιατρικά πιστοποιητικά. Ως Τεκμήριο 9 κατάθεσε δέσμη από φωτογραφίες τις οποίες περιέγραψε και εξήγησε ότι απεικονίζουν τον επίδικο χώρο. Αντεξεταζόμενος ο ΜΕ1 από το συνήγορο του Εναγόμενου 1 ανάφερε ότι όταν έγινε το επίδικο συμβάν ήταν βράδυ έβρεχε λίγο, ψιχάλιζε. Συμφώνησε ότι η οδός Καραϊσκάκη έρχεται κάθετος της οδού Χρυσορογιατίσσης και ανάφερε ότι κατεβαίνοντας την οδό Καραϊσκάκη είχε την οδό Χρυσορογιατίσσης στα δεξιά. Ερωτώμενος σε ποιο σημείο της οδού Χρυσορογιατίσσης βρίσκονταν τα έργα και οι λάσπες απάντησε ότι αυτά βρίσκονταν στη βορειοδυτική γωνιά της δημοτικής βιβλιοθήκης. Υπέδειξε μέσω του Τεκμηρίου 9 φωτογραφία αριθμού 1 το σημείο που κτύπησε εξηγώντας ότι στην εν λόγω φωτογραφία απεικονίζεται o ίδιος στο χώρο του ατυχήματος στην οδό Κολοκοτρώνη. O ME2 αντεξεταζόμενος παράπεμψε το Δικαστήριο στη φωτογραφία αριθμού 8 του Τεκμηρίου 9 και ανάφερε ότι ο δρόμος που φαίνεται είναι η οδός Χρυσορογιατίσσης. Με αναφορά στην φωτογραφία αρ. 8 του Τεκμηρίου 9 ως προς το ακριβές σημείο της γωνιάς που ήταν όταν κτύπησε απάντησε ότι βρισκόταν πλησιέστερα προς την οδό Κολοκοτρώνη, μπροστά από τη καγκελόθυρα της Δημοτικής Βιβλιοθήκης. Ανάφερε επίσης ότι ο τροχός του μοτοποδηλάτου είναι περίπου 8 cm αυτά και είχαν πιάσει λάσπη, ήταν αδύνατο να πατήσει φρένο και λόγω του ότι η μοτοσυκλέτα είχε ακινητοποιηθεί σύρθηκε κάποια μέτρα. Είχε λάσπες σε ολόκληρο το δρόμο. Αντεξεταζόμενος από τη συνήγορο της Εναγόμενης 2, ο ΜΕ2 ανάφερε ότι δεν είναι εμπειρογνώμονας για θέματα μοτοσυκλετών. Ως προς τη θέση του ότι είχε λάσπες στο δρόμο ανάφερε αντεξεταζόμενος ότι λάσπες έβγαζαν οι τροχοί του εκσκαφέα από το σημείο της τσιγκόθυρας. Ανάφερε ότι υπήρχε εργοτάξιο και ότι στο στόμιο του εργοταξίου υπήρχαν περισσότερες λάσπες αλλά ελαττώνονταν κοντά στο επίμαχο σημείο δηλαδή το σημείο που έπεσε. Σε ερώτηση εάν η πτώση του από το μοτοποδήλατο ήταν αναγκαστική ο ΜΕ2 απάντησε ότι η πτώση του από το μοτοποδήλατο έγινε από επιλογή γιατί μετά θα προκαλείτο σ' αυτόν περαιτέρω ζημιά. Είχε βρεθεί στο αυλάκι με τις λάσπες έπρεπε να σκεφτεί τι να κάνει. Αντεξεταζόμενος ανάφερε ότι όλες οι φωτογραφίες του Τεκμηρίου 9 είναι από το ίδιο επίμαχο σημείο δηλαδή το σημείο που έπεσε από τη μοτοσυκλέτα. Ο μάρτυρας αρνήθηκε την υποβολή ότι την 27/01/2012 δεν υπήρχαν οδικά έργα στη συγκεκριμένη οδό. Εκ μέρους του Εναγόμενου 1 μαρτυρία έδωσε ο κος Γιαννάκης Πιερή (ΜΥ1) ο οποίος ως εξήγησε εργάζεται για 41 χρόνια στο Τμήμα Δημόσιων Έργων στη Λεμεσό ως Αρχιεπιστάτης στον κλάδο συντήρησης οδικού δικτύου. Ανάμεσα στα καθήκοντα του είναι να επιθεωρεί τα συνεργεία του τμήματος που ασχολούνται με τη συντήρηση του οδικού δικτύου αλλά και να επιβλέπει ιδιώτες εργολάβους. Εξήγησε ότι η οδός Χρυσορογιατίσσης δεν εμπίπτει στην αρμοδιότητα του Τμήματος Δημοσίων Έργων. Aντεξεταζόμενος ο ΜΥ1 εξήγησε ότι υπάρχει οδικός χάρτης που αναφέρει ποιοι δρόμοι εμπίπτουν στην αρμοδιότητα των Δημοσίων Έργων επισημαίνοντας ότι η οδός Χρυσορογιατίσης ουδέποτε ήταν στην αρμοδιότητα των Δημοσίων Έργων και ουδέποτε έκανε το τμήμα Δημοσίων Έργων εργασίες συντήρησης και βελτίωσης. Για το συμβάν δε γνώριζε οτιδήποτε επειδή δεν αφορούσε έργο που να ενέπιπτε στην αρμοδιότητα του εν λόγω τμήματος. Γενικά εξήγησε τι απαιτείται να γίνει πριν την εκτέλεση κάποιας εργασίας ώστε να διατηρείται καθαρό το οδόστρωμα. Υπενθυμίζω ότι οι Ενάγοντες δεν ανάφεραν στο δικόγραφο τους αλλά ούτε τέθηκε από το ΜΕ1 κατά την κυρίως εξέταση του σε έργα που γίνονταν συγκεκριμένα/ στη Δημοτική βιβλιοθήκη ούτε από ποιον γίνονταν αλλά παρά μόνο ότι υπήρχε λάσπη στο δρόμο που είχε σαν αποτέλεσμα την ανατροπή της μοτοσυκλέτας. Κατά την αντεξέταση του όμως ο ΜΥ1 ερωτήθηκε από το συνήγορο των Εναγόντων για τα έργα που διεξάγονταν στη Δημοτική Βιβλιοθήκη. Εξήγησε ο ΜΥ1 ότι εάν κάποιος ιδιώτης πρόβαινε σε εργασίες ότι θα έπρεπε να περιφράξει το χώρο, να ετοιμάσει σχέδια ασφάλειας και υγείας αλλά και να υποβάλει στην αρμόδια αρχή αίτηση για να εξασφαλίσει έγκριση των εργασιών είτε σε δρόμο ή πεζοδρόμιο. Ο ΜΥ1 δεν αναγνώρισε από τις φωτογραφίες του Τεκμηρίου 9 που του υποδείχθηκαν το δρόμο και οδό που απεικονίζουν αυτές. Εκ μέρους του Εναγόμενου 2 έδωσε μαρτυρία η κα Λεωνίδου (ΜΥ2) και ο κος Α. Χαραλάμπους (ΜΥ3). Η ΜΥ2 βρίσκεται από το 1995 στην υπηρεσία του Δήμου Λεμεσού στο τμήμα γραμματείας και κατέχει τη θέση του πρώτου γραμματειακού λειτουργού. Η μάρτυρας ως μέρος της κυρίως εξέτασης της κατάθεσε το Έγγραφο Β και το Τεκμήριο
8. Η ίδια έχει γνώση όλων των εγγράφων, επιστολών και αλληλογραφίας η οποία απευθύνεται στον Εναγόμενο
9. Έχει έλεγχο όλων των αρχείων και φακέλων που τηρούνται. Η ίδια ερεύνησε όλους τους φακέλους και διαπίστωσε ότι δε λήφθηκε οποιαδήποτε επιστολή από τους Ενάγοντες ή γενικά από οποιονδήποτε για το συμβάν της 27/01/2012 ούτε υπέπεσε στην αντίληψη του Εναγόμενου 2 οποιοδήποτε σχετικό παράπονο. Αντεξεταζόμενη ανάφερε ότι δεν ενημερώθηκε ο Δήμος Λεμεσού από την Αστυνομία για οποιοδήποτε ατύχημα, αλλά η ίδια δε γνώριζε για εργασίες στη Δημοτική Βιβλιοθήκη. Η μάρτυρας σε υποβολή που της τέθηκε ότι στη Δημοτική Βιβλιοθήκη διενεργούνταν έργα από υπεργολάβο κατόπιν διαγωνισμού που διοργάνωσε ο Δήμος Λεμεσού η μάρτυρας δε γνώριζε οτιδήποτε. Ο ΜΥ3 είναι προιστάμενος του Τεχνικού Τμήματος στο Δήμο Λεμεσού. Ο ΜΥ3 βλέποντας τις φωτογραφίες του Τεκμηρίου 9 ανάφερε μεταξύ άλλων ότι στη φωτογραφία 8 απεικονίζεται η οδός Χρυσορογιατίσσης στο πίσω μέρος την οποία οδό γνωρίζει πολύ καλά. Ο μάρτυρας εξήγησε με βάση τη φωτογραφία αριθμού 3 του Τεκμηρίου 9 ότι υπήρχε εργοτάξιο και δη ουσιαστικά αναγνώρισε ότι το εργοτάξιο ήταν της Εναγόμενης 3 η οποία γνωρίζει ότι είχε συμβληθεί με το Τ.Ε.Π.Α.Κ. για να διορθωθεί η Δημοτική Βιβλιοθήκη η οποία ήταν εκμισθωμένη στο Τ.Ε.Π.Α.Κ. Ουσιαστικά παραδέχθηκε ότι ο δρόμος που βρίσκεται η Δημοτική Βιβλιοθήκη ανήκει στην αρμοδιότητα του Δήμου Λεμεσού. Ο μάρτυρας περιέγραψε επίσης ποιες είναι οι αρμοδιότητες του Δήμου Λεμεσού σε σχέση με τους δρόμους και πεζοδρόμια που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα του, τι συντηρήσεις κάνει αλλά και σε τι ενέργειες προβαίνει ο Δήμος Λεμεσού όταν υπάρχουν έντονα καιρικά φαινόμενα. Επιπλέον εξήγησε ότι κατά τον επίδικο χρόνο δε διεξάγονταν δημόσια έργα στην οδό Χρυσορογιατίσης και Καραισκάκη αντίστοιχα. Επεσήμανε επίσης ότι αρμόδια υπηρεσία για τα ιδιωτικά εργοτάξια είναι το τμήμα επιθεώρησης εργασίας. Ιδιωτικές εργασίες δε γίνονται στους δημόσιους χώρους. Στην προκείμενη περίπτωση δε γίνονταν εργασίες οι οποίες θα έπρεπε να ήταν υπό την εποπτεία του Δήμου Λεμεσού. Αντεξεταζόμενος ο ΜΥ3 ανάφερε ότι στην προκείμενη περίπτωση διεξάγονταν έργα εντός του χώρου της Δημοτικής Βιβλιοθήκης και όχι σε Δημόσιο χώρο ώστε να είχε υποχρεώσεις ο Δήμος Λεμεσού να λάβει μέτρα. Αντεξεταζόμενος για το ποια είναι η οδός που φαίνεται στις φωτογραφίες αρ. 9 και 10 του Τεκμηρίου 9 ο ΜΥ3 απάντησε ότι δεν μπορεί να απαντήσει με σιγουριά ότι είναι η οδός Χρυσορογιατίσης. Αξιολόγηση Μαρτυρίας Προχώρησα στην αξιολόγηση της μαρτυρίας αφού παρακολούθησα τους μάρτυρες ενώ έδιδαν τη μαρτυρία τους και έλαβα υπόψη την ποιότητα της μαρτυρίας, τη σαφήνεια στον τρόπο απάντησης, στη φυσικότητα και αμεσότητα των απαντήσεων, την ύπαρξη τυχόν συμφέροντος, τυχόν ουσιαστικές αντιφάσεις, τη μνήμη των μαρτύρων, τους λόγους που είχαν να τα θυμούνται αυτά κοσκινίζοντας τη μαρτυρία τους, συγκρίνοντας, συσχετίζοντας και αντιπαραβάλλοντας τούτη με τα όσα ανάφερε ο κάθε μάρτυρας ξεχωριστά.[6] Σημειώνεται επίσης ότι ως έχει κριθεί νομολογιακά όταν ένας μάρτυρας κριθεί αξιόπιστος, το Δικαστήριο μπορεί να αποδεχθεί μέρος της μαρτυρίας του και να απορρίψει άλλο.[7] Αξιολογώντας τη μαρτυρία του ΜΕ1 αρχικά λέγω ότι η μαρτυρία του παρουσίασε κενά και ασάφειες αλλά επιπρόσθετα μέρος της μαρτυρίας του κινήθηκε εκτός δικογράφων. Για πρώτη φορά αναφέρθηκε σε παραλείψεις των Εναγόμενων και δη στο ότι δεν τοποθέτησαν οι Εναγόμενοι τα αναγκαία και απαραίτητα σήματα τροχαίας και προειδοποιητικές πινακίδες χωρίς να γίνει καμία αναφορά στο δικόγραφο των Εναγόντων το οποίο υπήρξε πολύ γενικό. Η μαρτυρία λοιπόν που δε συνάδει με το δικόγραφο δε λαμβάνεται υπόψη. Παρατήρησα επίσης ότι ο ΜΕ1, προσπάθησε με κάθε τρόπο να πείσει για την εκδοχή του. Ναι μεν είχε γίνει αναφορά μέσω του δικογράφου ότι υπήρχαν λάσπες στο δρόμο αλλά με τη μαρτυρία του η οποία ήταν λίγο συγκεχυμένη δεν υπέδειξε εν τέλει το σημείο του δρόμου και ποιου δρόμου βρίσκονταν οι λάσπες τις οποίες περιέγραψε ότι είχαν ύψος 15 εκατοστών. Δεν καταδείχθηκε ούτε πως προήλθαν τελικά αυτές οι λάσπες ή ότι αυτές είχαν ύψος 15 εκατοστών. Αναφέρθηκε γενικά σε εργοτάξιο και εκτέλεση εργασιών στο δρόμο αλλά δεν παρουσιάστηκε αξιόπιστη μαρτυρία για το ακριβές σημείο του δρόμου που γίνονταν οι εργασίες που ανάφερε ούτε εάν αφορούσε εργασίες εντός του οδοστρώματος ή πλησίον αυτού οι οποίες είχαν σαν αποτέλεσμα ως ανάφερε ο μάρτυρας τη συσσώρευση λάσπης. Παράθεσε κάποιες φωτογραφίες (βλ. Τεκμήριο 9) αλλά σε καμία εκ των φωτογραφιών δε διακρίνονται εκσκαφείς που μετέφεραν λάσπες από εργοτάξιο στο δρόμο ή τη συσσώρευση λάσπης. Σε κάποιες απεικονίζεται ο ίδιος να βρίσκεται κάτω στο οδόστρωμα με τη μοτοσυκλέτα αλλά από το περιεχόμενο των εν λόγω φωτογραφιών οι οποίες δεν είναι καθαρές δεν μπορώ να προβώ σε ασφαλές εύρημα για το ακριβές σημείο που αυτός βρέθηκε μετά την ανατροπή της μοτοσυκλέτας του ούτε το σημείο που είχε λάσπες ύψους 15 εκατοστών και είχε σαν αποτέλεσμα την παγίδευση των τροχών της μοτοσυκλέτας. Επιπροσθέτως παρατηρώ ότι και από τις φωτογραφίες του Τεκμηρίου 9 προκύπτει κάποια ασάφεια. Ο ΜΕ2 ανάφερε δια ζώσης ότι βρέθηκε πλησίον της οδού Κολοκοτρώνη μετά που η μοτοσυκλέτα του είχε γλιστρήσει στις λάσπες και παρέκκλινε από την πορεία της αλλά παράλληλα ανάφερε ότι στη φωτογραφία αρ. 1 (που απεικονίζει κατά το μάρτυρα τον τόπο που βρέθηκε μετά την ανατροπή της μοτοσυκλέτας του) ότι βρίσκεται εντός της οδού Κολοκοτρώνη. Επιπλέον αντεξεταζόμενος ανάφερε ότι όλες οι φωτογραφίες του Τεκμηρίου 9 απεικονίζουν το επίμαχο σημείο της πτώσης του. Από το περιεχόμενο όμως των φωτογραφιών προκύπτει αβίαστα ότι δεν απεικονίζουν όλες την ίδια τοποθεσία ούτε έχουν τραβηχθεί στον ίδιο χρόνο και ίδιο σημείο. Οι φωτογραφίες του Τεκμηρίου 9 με αριθμό 1-7 λήφθηκαν βράδυ ενώ οι φωτογραφίες του Τεκμηρίου 8-10 την ημέρα. Παράλληλα οι φωτογραφίες του Τεκμηρίου 9 αριθμός 8, 9 και 10 απεικονίζουν άλλη οδό. Αναφέρθηκε ο μάρτυρας σε κάποιο σημείο της αντεξέτασης του ότι απεικονίζουν την οδό Χρυσορογιατίσσης θέση που επιβεβαίωσε και ο ΜΥ3 αναφέροντας ότι γνωρίζει πολύ καλά την οδό Χρυσορογιατίσσης η οποία απεικονιζόταν στη φωτογραφία αρ. 8 του Τεκμηρίου
10. Στις φωτογραφίες 8-10 του Τεκμηρίου 9 φαίνεται να υπάρχουν στο οδόστρωμα χαλίκια και σπασμένα πλακάκια στο πεζοδρόμιο. Δε φαίνεται να υπάρχουν λάσπες συσσωρευμένες ούτε διεξαγωγή εργασιών στο δρόμο. Στις εν λόγω φωτογραφίες απεικονίζεται το πεζοδρόμιο με σπασμένα πλακάκια. Υπενθυμίζω ότι μέσω του δικογράφου των Εναγόντων δεν τέθηκε ισχυρισμός ότι στο οδόστρωμα υπήρχαν χαλίκια και σπασμένες πλάκες πεζοδρομίων αλλά ότι το οδόστρωμα γλιστρούσε λόγω λάσπης. Επισημαίνω επίσης ότι στις φωτογραφίες 1-7 του Τεκμηρίου 9 δε φαίνεται να διεξάγονται εργασίες στο οδόστρωμα παρά μόνο σε κάποιο σημείο διακρίνονται αμυδρά οι διαφημιστικές πινακίδες της Εναγόμενης
11. Δεν μπορώ λοιπόν από το περιεχόμενο των φωτογραφιών να προβώ σε ασφαλή ευρήματα ως προς τις συνθήκες που επεσυνέβη το ατύχημα παρά μόνο το τι φαίνεται στις φωτογραφίες. Το γεγονός ότι στις φωτογραφίες αρ. 8-10 απεικονίζεται η οδός Χρυσορογιατίσσης και φαίνεται να υπάρχουν σε κάποιο σημείο στο δρόμο χαλίκια αυτό από μόνο του δεν είναι αρκετό για να προβώ σε ευρήματα ως προς την ύπαρξη λάσπης από εκσκαφείς ή γενικά λάσπες. Εν πάση περιπτώση δε θα μπορούσε να αποδοθεί βαρύτητα στις φωτογραφίες του Τεκμηρίου 9 αριθμού 8-10 εφόσον λήφθηκαν σε άγνωστο χρόνο και δεν μπορούν να παρέχουν καμία καθοδήγηση για τις συνθήκες πρόκλησης του ατυχήματος. Στην κυρίως εξέταση του ο ΜΕ1 επίσης ανάφερε ότι η μοτοσυκλέτα γλίστρησε στη λάσπη και ανατράπηκε με αποτέλεσμα την ακινητοποίηση της και ότι ο ίδιος μη μπορώντας να αντιδράσει έπεσε κάτω στο οδόστρωμα. Αντεξεταζόμενος όμως ανάφερε ότι ο ίδιος έπεσε στο οδόστρωμα κατ' επιλογή για να μη κτυπήσει πάνω σε τοίχο. Ο ΜΕ2 προσπαθώντας να μεγαλοποιήσει τα γεγονότα δεν ανάφερε εξ' αρχής ότι έπεσε από τη μοτοσυκλέτα κατ' επιλογή αλλά ότι έπεσε ως εκ του αποτελέσματος ανατροπής και ακινητοποίησης της μοτοσυκλέτας. Προσπάθησε να παρουσιάσει μια δύσκολή κατάσταση η οποία ήταν ανεξέλεγκτη. Παραμένει ως γεγονός ότι έπεσε από μόνος του. Η μαρτυρία του σε γενικές γραμμές λόγω των κενών και ασαφειών δημιούργησε ρήγματα στην εν γένει αξιοπιστία του. Δεν μπορεί το Δικαστήριο λοιπόν με βάση τη μαρτυρία ως προβλήθηκε να προβεί σε ασφαλή ευρήματα ως προς τις συνθήκες πρόκλησης του επίδικου συμβάντος. Το μόνο που γίνεται αποδεκτό από το Δικαστήριο είναι ότι ο Ενάγοντας περί την 27/01/2012 και ώρα 18:40 οδηγούσε το μοτοποδήλατο με αρ. εγγραφής KXP906 διερχόμενος από την οδό Καραϊσκάκη στην οδό Χρυσορογιατίσσης και κάποια στιγμή η μοτοσυκλέτα του ανατράπηκε και ο ίδιος κατ' επιλογή βρέθηκε στο οδόστρωμα στην οδό Κολοκοτρώνη. Η μέρα ήταν βροχερή. Στο οδόστρωμα ενδεχομένως να είχε λάσπες λόγω της βροχής αλλά δεν μπορώ με ασφάλεια να προβώ σε εύρημα ότι οι λάσπες ήταν ύψους 15 εκατοστών ή ότι η μοτοσυκλέτα του ανατράπηκε λόγω ακριβώς της ύπαρξης συσσωρευμένης λάσπης από τους εκσκαφείς που τυχόν εργάζονταν εντός της δημοτικής βιβλιοθήκης γιατί κάτι τέτοιο δεν αποδείχθηκε. Παρατηρώ επίσης ότι ο ίδιος ανάφερε κατά την ακροαματική διαδικασία ότι στη σκηνή του ατυχήματος ήρθε Αστυνομία και ασθενοφόρο. Μαρτυρία όμως που να αποδεικνύει την παρουσία Αστυνομίας δεν παρουσιάστηκε, η οποία θα ήταν βοηθητική για το Δικαστήριο προκειμένου να αποφανθεί περί των συνθηκών πρόκλησης του ατυχήματος. Ο μάρτυρας ανάφερε ότι είχε κατηγορηθεί από την Αστυνομία και αθωώθηκε αλλά δεν εξήγησε για ποια κατηγορία ασκήθηκε εναντίον του ποινική δίωξη. Η μαρτυρία του υπήρξε ως αναφέρω ασαφής. Αποδέχομαι επίσης από τη μαρτυρία του ότι ο ίδιος υπέστη κάποιους τραυματισμούς λόγω της πτώσης του και ότι ήρθε ασθενοφόρο. Τα όσα αναφέρω πιο πάνω αποτελούν ευρήματα του Δικαστηρίου. Ο ΜΕ2 κατάθεσε επίσης μεταξύ άλλων τα Τεκμήρια 4-8 ιατρικά πιστοποιητικά το περιεχόμενο όμως των οποίων δεν αποδείχθηκε στο Δικαστήριο. Πέραν της γενικής αναφοράς του μάρτυρα για τους τραυματισμούς του δεν παρουσίασε μαρτυρία από τα πρόσωπα που συνέταξαν τα έγγραφα που κατάθεσε ούτε εξηγήθηκε στο Δικαστήριο ο λόγος που δεν κλητεύθηκαν και δεν παρουσιάστηκαν τα πρόσωπα που συνέταξαν τα εν λόγω Τεκμήρια ειδικότερα αφού έτυχε αμφισβήτησης ότι οι τραυματισμοί του Ενάγοντος συνδέονταν με το επίδικο συμβάν αλλά και ότι έχει υποστεί τους τραυματισμούς που περιέγραψε. Θεωρώ ορθότερο όπως μη προσδώσω οποιαδήποτε βαρύτητα στο περιεχόμενο των εν λόγω Τεκμηρίων πέραν του ότι ο Ενάγοντας επισκέφθηκε τον ιατρό κ. Ανδρέα Παναγιώτου σε διάφορες ημερομηνίες αλλά και το Δρ. Μιχάλη Βαρνάβα. Κατά συνέπεια δεν μπορώ να προβώ σε ευρήματα για το τι τραυματισμούς υπέστη ο Ενάγοντας 2 πέραν της αναφοράς του ότι κτύπησε το δεξί χέρι του. Τη σοβαρότητα, ένταση και έκταση όμως των τραυματισμών του δε τη γνωρίζει το Δικαστήριο ελλείψει σχετικής μαρτυρίας αλλά ούτε μπορεί να προβεί σε ευρήματα σύνδεσης τους με το επίδικο συμβάν ελλείψει αυτής της μαρτυρίας. Κάτι τελευταίο αναφορικά με τη μαρτυρία του ΜΕ
12. Παρατήρησα ότι κατά την κυρίως εξέταση του αναφέρθηκε σε σοβαρές ζημιές που υπέστη η μοτοσυκλέτα χωρίς να παρουσιάσει αξιόπιστη μαρτυρία για το είδος των ζημιών ούτε μαρτυρία για το κόστος επιδιόρθωσης. Ο μάρτυρας παρουσίασε ως σοβαρή τη ζημιά στη μοτοσυκλέτα και κατ' επέκταση ως σοβαρό το ατύχημα. Είναι αντίθετο στη λογική να περιγράφεται ένα συμβάν ως ιδιαίτερα σοβαρό να δίδεται έμφαση σ' αυτό και να μη γίνεται προσπάθεια να παρουσιαστούν στο Δικαστήριο όλα τα γεγονότα που μεσολάβησαν ώστε να βοηθηθεί το Δικαστήριο να προβεί σε ασφαλή ευρήματα. Ελλείψει μαρτυρίας ως προς τη ζημιά που υπέστη το μοτοποδήλατο δεν μπορώ να προβώ σε εύρημα ότι αυτό υπέστη ζημιές και δη ότι υπέστη ζημιές λόγω του ατυχήματος ή ότι επρόκειτο για σοβαρό δυστύχημα. Αναφορικά με τη μαρτυρία του ΜΥ1 αρχικά λέγω ότι έχω αποκομίσει θετική εντύπωση. Με βάση τα όσα ανάφερε και δη σε σχέση με τα όσα παράθεσε κρίνω ότι προσήλθε στο Δικαστήριο να πει την αλήθεια αλλά και ότι πρόκειται για ένα ανεξάρτητο κριτή. Μπορώ να βασιστώ στη μαρτυρία του για να καταλήξω σε ασφαλή ευρήματα. Η μαρτυρία του ήταν σαφής και ξεκάθαρη και γίνεται αποδεκτή στην ολότητα της. Αξιολογώντας τη μαρτυρία της ΜΥ2 αρχικά λέγω ότι δε διαπίστωσα να πρόκειται για άτομο που ήρθε στο Δικαστήριο για να πει ψέματα αλλά ως φάνηκε δε γνώριζε γενικά για τις διαδικασίες που ακολουθούνται αν ακολουθούνται σε περίπτωση που διενεργούνται έργα από ιδιώτες στο οδικό δίκτυο αρμοδιότητας του Δήμου Λεμεσού. Σε γενικές γραμμές η μαρτυρία της δεν πρόσφερε κάτι στο Δικαστήριο. Αναφορικά με το Τεκμήριο 10 που κατάθεσε παρατηρώ ότι πρόκειται για μια επιστολή από το Τμήμα Μετεωρολογίας μέσω της οποίας επισυνάπτονται δεδομένα βροχοπτώσεων για την 27/01/
13. Το εν λόγω Τεκμήριο όμως και τα στοιχεία που αναφέρει δεν έχουν επεξηγηθεί από άτομο που να κατέχει ειδικές γνώσεις επί του θέματος ούτε εξηγήθηκε εάν αφορά δεδομένα στο συγκεκριμένο χώρο που έγινε το επίδικο συμβάν. Το Δικαστήριο ελλείψει μαρτυρίας που να επεξηγεί τα δεδομένα δεν μπορεί να προβεί σε οποιοδήποτε εύρημα με βάση αυτό. Αξιολογώντας το ΜΥ3 αρχικά αναφέρω ότι δε διαπίστωσα να ήρθε στο Δικαστήριο να πει ψέματα ή να αποκρύψε γεγονότα αλλά έδωσε την εντύπωση ότι δεν ήθελε να δοθεί έμφαση στο Δικαστήριο ως προς το θέμα αρμοδιότητας και ευθύνης του Δήμου Λεμεσού. Ενώ ερωτείτο για τυχόν υποχρεώσεις του Δήμου Λεμεσού σε περίπτωση που δεν ήταν καθαρός ή έχρηζε συντήρησης ένας δρόμος αυτός απόφευγε να απαντήσει ενώ ήταν θέματα τα οποία γνώριζε λόγω της θέσης του στο Δήμο Λεμεσού. Από τη μαρτυρία του όμως προέκυψε ότι η οδός Χρυσορογιατίσσης για παράδειγμα ενέπιπτε στα δημοτικά όρια του Δήμου Λεμεσού και στις αρμοδιότητες του. Νοείται ότι εάν ο Δήμος Λεμεσού είχε οποιοδήποτε καθήκον επιμέλειας αυτό αφορά ζήτημα που θα εξεταστεί από το Δικαστήριο. Αποδέχομαι όμως τη μαρτυρία του ως προς το ποιες είναι οι αρμοδιότητες του Δήμου Λεμεσού σε σχέση με τη συντήρηση των δρόμων αλλά και ότι δε διεξάγονταν εργασίες κατά τον επίδικο χρόνο σε δημόσιο δρόμο. Ως ανάφερε ο μάρτυρας και γίνεται αποδεκτό οι εργασίες διεξάγονταν εντός του χώρου της Δημοτικής Βιβλιοθήκης από ιδιωτική εταιρεία και δη από την Εναγόμενη 3 η οποία συμβλήθηκε με το Τ.Ε.Π.Α.Κ. Δεν αμφισβητήθηκε εν πάση περίπτωση το γεγονός ότι δε διεξάγονταν εργασίες σε δημόσιο χώρο. Ευρήματα Μετά από την αξιολόγηση της μαρτυρίας ως ανωτέρω σημειώνω ότι η μαρτυρία που παρουσιάστηκε και έγινε αποδεκτή για σκοπούς οικονομίας λόγου συνιστά εύρημα μου, όπως και το περιεχόμενο των τεκμηρίων που έγιναν αποδεκτά, τα γεγονότα που εν πάση περίπτωση δεν αμφισβητήθηκαν και αυτά που αναφύονται από τα δικόγραφα ως παραδεκτά γεγονότα. Συνοπτικά: Ο Ενάγοντας 2 είναι ο διευθυντής, γραμματέας και μέτοχος της Ενάγουσας 2 εταιρείας. Περί την 27/01/2012 οδηγούσε το μοτοποδήλατο με αρ. εγγραφής KXP906 στην οδό Καραισκάκη έχοντας την οδό Χρυσορογιατίσσης στα δεξιά του. Σε κάποια στιγμή η μοτοσυκλέτα ανατράπηκε της πορείας της και ο Ενάγοντας 2 βρέθηκε στην οδό Κολοκοτρώνη. Κατ' επιλογή του έπεσε στο οδόστρωμα. Τραυμάτισε το δεξί του χέρι. Στο χώρο ήρθε ασθενοφόρο. Την ώρα του επίδικου συμβάντος έβρεχε και ενδεχομένως να είχε λάσπες στους δρόμους. Η οδός Χρυσορογιατίσσης ουδέποτε ενέπιπτε στην αρμοδιότητα του Τμήματος Δημόσιων Έργων και ουδέποτε έκανε το Τμήμα Δημοσίων Έργων εργασίες συντήρησης και βελτίωσης επί της εν λόγω οδού. Η οδός Χρυσορογιατίσσης ήταν στην αρμοδιότητα του Δήμου Λεμεσού για σκοπούς συντήρησης και επιβλεψης. Κατά τον επίδικο χρόνο δε διεξάγονταν εργασίες σε δημόσιο χώρο και δη σε δρόμο ή πεζοδρόμιο στην οδό Χρυσορογιατίσσης ή Καραισκάκη. Διεξάγονταν εργασίες εντός της Δημοτικής Βιβλιοθήκης και τις εργασίες ανέλαβε η Εναγόμενη 3 μετά από συνεννόηση με το Τ.Ε.Π.Α.Κ. Ο Δήμος Λεμεσού ουδέποτε ενημερώθηκε γραπτώς για την πρόκληση ατυχήματος στους Ενάγοντες περί την 27/01/2012, ούτε έλαβε οποιαδήποτε ενημέρωση από την αστυνομία. Νομική πτυχή Στο παρόν στάδιο κρίνω ορθό να υπενθυμίσω ότι σε αστικής φύσεως υποθέσεις όπως είναι η παρούσα, η επιτυχία της υπόθεσης των Εναγόντων εξαρτάται από το αν αυτοί θα επιτύχουν να αποδείξουν, στη βάση του ισοζυγίου των πιθανοτήτων, ότι είναι πιο πιθανή, παρά να μην είναι, η δική τους εκδοχή.[8] Όπως επίσης είναι καλά γνωστό στις πολιτικές υποθέσεις, η επιτυχία της αγωγής εξαρτάται από το εάν ο Ενάγοντας θα παρουσιάσει επαρκή και αξιόπιστη μαρτυρία με την αναγκαία αποδεικτική βαρύτητα ώστε να ικανοποιήσει το βάρος απόδειξης. Αν ο διάδικος που φέρει το βάρος απόδειξης αποτύχει να αποδείξει τη θέση ή την εκδοχή του σε αυτό το επίπεδο, τότε θεωρείται ότι δεν το απέσεισε.[9] Η στοιχειοθέτηση του αστικού αδικήματος της αμέλειας ουσιαστικά είναι θέμα γεγονότων και αποφασίζεται με βάση τις συνθήκες και περιστάσεις της κάθε υπόθεσης.[10] Η ίδια η αμέλεια ως αστικό αδίκημα δεν μπορεί να εξετάζεται αφηρημένα, αλλά πάντοτε σε συνάρτηση με το συγκεκριμένο πρόσωπο που την επικαλείται και με αναφορά στην παράλειψη που προκάλεσε τη ζημιά.[11] Ως αναφέρθηκε στην απόφαση που δόθηκε στην υπόθεση Φοινικαρίδης v Γεωργίου κ.α.[12] η αμέλεια συνίσταται στην παράλειψη της επίδειξης εύλογης προσοχής κάτω από τις συγκεκριμένες περιστάσεις της κάθε υπόθεσης. Εφόσον η πιθανότητα δημιουργίας κινδύνου είναι εύλογα εμφανής, η παράλειψη λήψης μέτρων προφύλαξης συνιστά αμέλεια. Το Άρθρο 51 του Περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148, κωδικοποιεί και εμπεριέχει τις αρχές του κοινοδικαίου σε σχέση με το αδίκημα της αμέλειας, oι οποίες είναι πολύ καλά γνωστές. Θα πρέπει να καταδειχθεί η ύπαρξη καθήκοντος επιμέλειας, η παράβαση του καθώς επίσης και η αιτιώδης συνάφεια με την προκληθείσα ζημιά. Όπως έχει νομολογηθεί[13] «Το καθήκον επιμέλειας όπως και το αστικό αδίκημα της αμέλειας δεν εξετάζονται αφηρημένα αλλά σε συνάρτηση προς το συγκεκριμένο πρόσωπο που την επικαλείται και με αναφορά στην πράξη ή παράλειψη που κατ' ισχυρισμό προκάλεσε τη ζημιά.» Ουσιαστικά η αμέλεια συνίσταται στην τέλεση πράξης, τηv oπoία υπό τις περιστάσεις δε θα τελoύσε λoγικό συvετό πρόσωπo ή στηv παράλειψη τέλεσης πράξης τηv oπoία υπό τις περιστάσεις τέτoιo πρόσωπo θα τελoύσε, αλλά αποζημίωσης δικαιούται να τύχει μόvo τo πρόσωπo έvαvτι τoυ oπoίoυ o υπαίτιoς της αμέλειας είχε υπoχρέωση, υπό τις περιστάσεις, vα μηv επιδείξει αμέλεια. Βασική προϋπόθεση που πρέπει να υφίσταται είναι η απόδειξη αιτιώδης συνάφειας μεταξύ της αμέλειας και των ζημιών που έχουν προκληθεί.[14] Ο βαθμός επιμέλειας που πρέπει να επιδεικνύεται στις περιπτώσεις που υπάρχει ένα τέτοιο καθήκον κρίνεται αντικειμενικά και το κριτήριο είναι ο μέσος συνετός άνθρωπος. Λαμβάνονται υπόψη οι περιστάσεις της κάθε υπόθεσης και εξετάζεται κατά πόσο από τις πράξεις ή παραλείψεις του εναγόμενου ήταν εύλογο και αναμενόμενο ότι ο ενάγοντας θα υποστεί ζημιά.[15] Eάν η πιθανότητα δημιουργίας κινδύνου είναι ευλόγως εμφανής, τότε η παράλειψη λήψης ανάλογου μέτρου προφύλαξης συνιστά αμέλεια.[16] Ο ζημιωθείς θα πρέπει θετικά να αποδείξει ότι η ζημιά του εκ του συμβάντος ήταν αποτέλεσμα της αμέλειας του εναγόμενου. Η αιτιώδης συνάφεια είναι θέμα πραγματικό που θα πρέπει να αποφασίζεται, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, κατά τη δίκη. Κατά τη νομολογιακή προσέγγιση της έννοιας της αμέλειας πρωταρχικά θα πρέπει να καταδειχθεί η απόδειξη ότι το άτομο, φυσικό ή νομικό, για το οποίο υπάρχει ισχυρισμός ότι προκάλεσε τη ζημιά, ότι όφειλε καθήκον επιμέλειας, έναντι του ζημιωθέντος («duty of care») που περικλείεται στη ρήση του Lord Atkin στην πασίγνωστη υπόθεση Donoghue v. Stevenson[17], με τη χρήση της έννοιας ή κριτηρίου του γείτονα ώστε πρόσωπο που βρίσκεται σε γειτνίαση με άλλο πρόσωπο να είναι σε θέση να αντιλαμβάνεται ως θέμα εύλογης αποτίμησης των δεδομένων ότι πράξη ή παράλειψη του πιθανόν να επιφέρει στο «γείτονα» του ζημιά, τότε αναδύεται καθήκον επιμέλειας. Κάποιος ο οποίος βρίσκεται σε σχέση εγγύτητας με το πρόσωπο που επιφέρει τη ζημιά μπορεί να θεωρηθεί ως «γείτονας». Λαμβάνοντας υπόψη τα πραγματικά γεγονότα της υπόθεσης όπως έχουν διαπιστωθεί μέσα από τα ευρήματα, θεωρώ ότι η μαρτυρία που έγινε αποδεκτή σε συνάρτηση με τη δικογραφημένη εκδοχή των Εναγόντων 1 και 2 δεν επιτρέπει στο Δικαστήριο να προβεί σε οποιοδήποτε συμπέρασμα περί αμελής πράξης ή παράλειψης οιουνδήποτε εκ των Εναγόμενων και κατά συνέπεια ότι προκλήθηκε εξαιτίας αυτών οποιαδήποτε ζημιά. Αρχικά αναφέρω ότι όπως προέκυψε από τη μαρτυρία που έγινε αποδεκτή το Τμήμα Δημοσίων Έργων δεν ήταν αρμόδιο ή υπεύθυνο για την επίβλεψη και συντήρηση της οδού Χρυσορογιατίσης αλλά ο Δήμος Λεμεσού. Δεν αμφισβητήθηκε ούτε ότι η οδός Χρυσορογιατίσσης βρίσκεται εντός των ορίων της δημοτικής περιοχής και ελέγχεται από το Δήμο Λεμεσού. Με βάση το άρθρο 11 του Κεφ. 96 όταν μια οδός βρίσκεται εντός των ορίων δημοτικής περιοχής περιέρχεται υπό τον έλεγχο του σχετικού Δήμου και η επισκευή και συντήρηση αυτού βαρύνει το σχετικό Δήμο. Επίσης σύμφωνα με το άρθρο 84(ε) του Περί Δήμων Νόμου, Ν.111/85, όπως τροποποιήθηκε, από τώρα και στο εξής «ο Περί Δήμων Νόμος» προκύπτει ότι ο Δήμος εντός των δημοτικών του ορίων θα προνοεί για την κατασκευή, συντήρηση, καθαριότητα, φωτισμό και ελεύθερη χρήση των οδών και γεφυρών, θα ελέγχει την κατασκευή, μετατροπή, κλείσιμο ή αλλαγής κατευθύνσεως. Σύμφωνα με το ερμηνευτικό άρθρο 2 του ίδιου νόμου «οδός» περιλαμβάνει οιανδήποτε πλατείαν, οδόν, ατραπόν διελεύσεως ζώων, ατραπόν, αδιέξοδον δρόμον, δίοδον, πεζόδρομον, πεζοδρόμιον ή δημόσιον χώρον». Εφόσον επιβάλλεται σαφής υποχρέωση σε Δήμο να συντηρεί δρόμους και οδούς γενικότερα που βρίσκονται εντός των ορίων του κρίνω ότι ο Δήμος Λεμεσού δηλαδή ο Εναγόμενος 2 είναι αυτός που υπέχει καθήκον επιμέλειας για να διατηρεί τους δρόμους σε καλή κατάσταση και καθαρούς και όχι το Τμήμα Δημοσίων Έργων. Συνεπώς σχέση εγγύτητας με τους Ενάγοντες εν προκειμένω και καθήκον επιμέλειας προς αυτούς θα είχε ο Εναγόμενος
14. Επιπροσθέτως στην υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας v. Ελευθερίας Ζιπιτή κ.α.[18] αναγνωρίσθηκε μεταξύ άλλων η υποχρέωση των τοπικών δήμων να διατηρούν τους δρόμους που βρίσκονται μέσα στα δημοτικά όρια τους σε καλή κατάσταση. Ο Εναγόμενος 2 λοιπόν έχει την ευθύνη για τη διατήρηση των οδών που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα του σε τέτοια κατάσταση ώστε να είναι ασφαλής η χρήση τους από τους διερχομένους. Νοείται όμως ότι δεν αρκεί μόνο αυτό θα πρέπει σε κάθε περίπτωση να καταδειχθεί ότι ο Δήμος Λεμεσού παραμέλησε τα καθήκοντα του για επιθεώρηση, συντήρηση και καθαριότητα της οδού. Σύμφωνα με τη μαρτυρία που έγινε αποδεκτή ενώπιον του Δικαστηρίου δε καταδείχθηκε ότι οι εργασίες στη Δημοτική Βιβλιοθήκη επηρέασαν την οδό Χρυσορογιατίσσης ή κάποια άλλη οδό αρμοδιότητας του Εναγόμενου 2 ή ότι είχαν συσσωρευτεί λάσπες τέτοιας έντασης που ήταν δυνατόν να προκληθεί κίνδυνος για την ασφάλεια των διερχομένων. Υπενθυμίζω επίσης ότι οι Ενάγοντες δεν έθεσαν μέσω της Έκθεσης Απαίτησης τους λεπτομέρειες γεγονότων από πράξεις και/ή παραλείψεις που θα οδηγούσαν σε εύρημα για αμελή συμπεριφορά οιουδήποτε εκ των Εναγόμενων. Υπενθυμίζω επίσης ότι ο Δήμος Λεμεσού δεν έλαβε γραπτώς κάποιο παράπονο για το επίδικο συμβάν ούτε ενημερώθηκε από την αστυνομία. Αξιοσημείωτο είναι επίσης το γεγονός ότι δεν έχει καταδειχθεί η διεξαγωγή εντός του οδοστρώματος εργασιών ότι υπήρχε οτιδήποτε εντός του οδοστρώματος για το οποίο θα έπρεπε να λάβει μέτρα ο Δήμος Λεμεσού ο οποίος ήταν υπεύθυνος για τη συντήρηση, επισκευή και επιτήρηση της οδού Χρυσορογιατίσης. Πέραν του ευρήματος του Δικαστηρίου ότι ενδεχομένως να υπήρχαν λάσπες στο οδόστρωμα λόγω βροχής δεν έχει καταδειχθεί ότι οι λάσπες συνέτειναν στην πρόκληση του ατυχήματος ή ότι αυτές προήλθαν από τις εργασίες που γίνονταν από την Εναγόμενη 3 στη Δημοτική Βιβλιοθήκη. Παρόλο που δε δικογραφήθηκαν τέτοιες λεπτομέρειες δεν καταδείχθηκε πως οι εργασίες που γίνονταν εντός του χώρου της Δημοτικής Βιβλιοθήκης συνέβαλαν στο να προκληθεί το ατύχημα. Ελλείψει δικογράφησης συγκεκριμένα γεγονότων που να δεικνύουν τις πράξεις και/ή παραλείψεις των Εναγόμενων δεν μπορεί το Δικαστήριο εν πάση περίπτωση να συνδέσει το επίδικο συμβάν με κάποιο εκ των Εναγομένων. Επισημαίνω ότι κατά την ακροαματική διαδικασία έγινε προσπάθεια παράθεσης μέσω της μαρτυρίας παραλείψεων των Εναγόμενων ήτοι ότι δεν τοποθέτησαν προειδοποιητικές πινακίδες, απαραίτητα σήματα τροχαίας και ότι δεν ενημερώθηκαν οι οδηγοί για εργασίες που διεξάγονταν αλλά ελλείψει δικογράφησης δεν τυγχάνουν αξιολόγησης. Εν κατακλείδι η απαίτηση των Εναγόντων δεν έχει αποδειχθεί στον απαιτούμενο βαθμό. Για σκοπούς πληρότητας αναφέρω ότι οι Ενάγοντες διεκδικούν αποζημιώσεις για ζημιά που έχει προκληθεί σ' αυτούς. Αξιώνουν δε γενικές και ειδικές αποζημιώσεις. Η δε Ενάγουσα 1 αν και αναφέρθηκε μέσω του δικογράφου της σε ζημιά στη μοτοσυκλέτα της δε διεκδίκησε οποιοδήποτε ποσό για ζημιά στη μοτοσυκλέτα. Ο δε Ενάγοντας 2 αν και αναφέρεται σε σωματικές βλάβες που έχει υποστεί δεν έχει παρουσιάσει μαρτυρία ειδικού εμπειρογνώμονα ώστε να τεκμηριώσει τις θέσεις του οι οποίες παρέμειναν μετέωρες. Το Δικαστήριο δεν μπορεί να προβεί σε εύρημα για το είδος, ένταση και τη σοβαρότητα των σωματικών βλαβών που έχει υποστεί πέραν του ότι έχει υποστεί κάποιο τραυματισμό στο δεξί του χέρι. Πέραν τούτου διεκδικεί συγκεκριμένα ποσά ως ειδικές αποζημιώσεις, για ποσά που ουδέποτε δικογράφησε. Σε σχέση με τις ειδικές ζημιές είναι καθιερωμένη αρχή ότι αυτές πρέπει να καταγράφονται στις έγγραφες προτάσεις και να αποδεικνύονται με αυστηρότητα. Η Νομολογία επιβάλλει σε διάδικο την υποχρέωση να αποδεικνύει τη ζημία του με θετική μαρτυρία.[19] Οι διάδικοι οφείλουν λοιπόν να αποδεικνύουν τις ειδικές ζημιές[20] τους πράγμα που απέτυχε να πράξει ο Ενάγοντας
15. Ελλείψει αξιόπιστης μαρτυρίας ως προς το είδος, σοβαρότητα και ένταση τραυματισμών δε θα μπορούσε το Δικαστήριο να προβεί σε υπολογισμό των γενικών αποζημιώσεων. Υπενθυμίζω ότι για τον υπολογισμό γενικών αποζημιώσεων λαμβάνεται υπόψη από τα Δικαστήρια η ζημιά και τραυματισμοί που έχει υποστεί και συναρτώνται άμεσα με τη σοβαρότητα των τραυμάτων, τον πόνο, την οδύνη, τη δυσχέρεια που προκαλούν τα τραύματα, τη διάρκεια των τραυμάτων και τα κατάλοιπα από τους τραυματισμούς με την όποια μορφή αυτά παίρνουν. Υπό το φως των πιο πάνω η αγωγή απορρίπτεται με έξοδα υπέρ Εναγόμενων 1 και 2 ως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ)............. Μ-Α Στυλιανού, Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφο Πρωτοκολλητής [1] Al Watani κ.α. v Παπαδοπούλου