AHMAD M. DABABOU ν. Crdit Libanais SAL κ.α., Αρ. Αγωγής: 5204/2014, 4/12/2023 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup
- on)- Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ Ενώπιον: Μ. Αγιομαμίτη, Π.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 5204/2014 Μεταξύ: AHMAD M. DABABOU, από τη Συρία Ενάγων v. 1. Crédit Libanais SAL, από τη Λεμεσό 2.MetaQuotes Software Ltd, από τη Λεμεσό 3.MetaQuotes Software Corp, από τις Μπαχάμες 4. MetaQuotes Ltd, από τη Λεμεσό 5.Ελληνική Τράπεζα Δημόσια Εταιρεία Λτδ, από τη Λεμεσό Εναγόμενοι Αίτηση ημερομηνίας 16.05.2023 04 Δεκεμβρίου 2023 Εμφανίσεις: Για τον Ενάγοντα/Αιτητή: κ. Κωστακόπουλος Για τους Εναγόμενους 2 και 3/Καθ' ων η Αίτηση: κα Γιωρκάτζη Ε Ν Δ Ι Α Μ Ε Σ Η Α Π Ο Φ Α Σ Η Στις 29.07.2016 εκδόθηκε ενδιάμεσο διάταγμα αποκάλυψης τύπου Norwich Pharmacal (στο εξής το «διάταγμα») το οποίο επικυρώθηκε κατ' έφεση στις 14.11.2018 στο πλαίσιο της Πολ. Έφεση αρ.Ε324/2016. Το διάταγμα, ωστόσο, εξακολουθεί μέχρι σήμερα, 7 και πλέον έτη μετά την έκδοσή του και 5 έτη μετά την εφετειακή επικύρωσή του, να παραμένει σε εκκρεμότητα και να αποτελεί αντικείμενο αντιδικίας. Μάλιστα, στο διάστημα που παρήλθε από την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στις 14.11.2018, εκδικάστηκαν ακόμη δύο ενδιάμεσες αιτήσεις που αφορούν το διάταγμα, με την μία εξ αυτών να οδηγείται στο Ανώτατο Δικαστήριο το οποίο διέταξε την επανεκδίκασή της (βλ. Πολ. Έφεση αρ.Ε32/2021, ημερ.15.02.2022). Η υπό κρίση αίτηση καταχωρήθηκε στις 16.05.2023 και με αυτήν ο Ενάγων (στο εξής «Αιτητής») αξιώνει την έκδοση των ακόλουθων διαταγμάτων (παρατίθενται αυτούσια): «Α. Διάταγμα του Δικαστηρίου που να διατάζει όπως ο χρόνος για τον διορισμό ανεξάρτητου εμπειρογνώμονα ηλεκτρονικών υπολογιστών (IT Expert) σύμφωνα με τη διαταγή και/ή την απόφαση του Δικαστηρίου ημερομηνίας 29/07/2016 εκδοθείσας στα πλαίσια της αγωγής με τον πιο πάνω αριθμό και τίτλο, ως αυτή τροποποιήθηκε με το Διάταγμα του Δικαστηρίου ημερομηνίας 23/4/2019, παραταθεί ως ακολούθως: i. Μέχρι την αποπεράτωση και έκδοση απόφασης στα πλαίσια της παρούσας αίτησης, ii. Για χρονικό διάστημα 60 εργάσιμων ημερών, από την ημερομηνία αποπεράτωσης και έκδοσης απόφασης στα πλαίσια της παρούσας αίτησης και/ή για οποιοδήποτε άλλο χρονικό διάστημα ήθελε κρίνει το Δικαστήριο ως δίκαιο και εύλογο. Β. Διάταγμα του Δικαστηρίου που να διατάζει όπως οι χρονικές προθεσμίες που προνοούνται στο Διάταγμα και/ή στην απόφαση του Δικαστηρίου ημερομηνίας 29/07/2016, εκδοθείσας στα πλαίσια της αγωγής με τον πιο πάνω αριθμό και τίτλο, ως αυτή τροποποιήθηκε με το Διάταγμα του Δικαστηρίου ημερομηνίας 23/04/2019, παραταθούν αναλόγως της επέκτασης του χρόνου διορισμού του ανεξάρτητου εμπειρογνώμονα ηλεκτρονικών υπολογιστών ( IT Expert) σύμφωνα με τις παραγράφους Α(
- i)και Α(
- ii)ανωτέρω. Γ. Διάταγμα του Δικαστηρίου το οποίο να τροποποιεί και/ή μεταβάλλει και/ή διαφοροποιεί (variation order) τους όρους του διατάγματος ημερομηνίας 29/07/2016, ως αυτό τροποποιήθηκε με το Διάταγμα του Δικαστηρίου ημερομηνίας 23/04/2019, ως ακολούθως: i. Δια της απαλοιφής και/ή εξάλειψης από την 3η γραμμή της παραγράφου Ε του εν λόγω διατάγματος της φράσης και/ή του όρου ''Εμπειρογνώμονα'' και την αντικατάσταση της με τη φράση ''Εμπειρογνώμονα και/ή Εμπειρογνωμόνων'', ii. Διά της προσθήκης στην 7η γραμμή της παραγράφου Ε του εν λόγω διατάγματος, αμέσως μετά τη λέξη ''περίπτωση'' της φράσης ''και/ή από το Δικαστήριο''. Δ. Διάταγμα του Δικαστηρίου δυνάμει του οποίου να διορίζεται, i. Ο κ. [ ], και/ή ii. Ο κ. [ ], και/ή iii. Οποιοσδήποτε εκ των ανωτέρω ομού μετά προσώπου που θα υποδείξουν και/ή θα επιλέξουν οι Εναγόμενοι 2 και/ή 3 - Καθ' ων η Αίτηση, ως Εμπειρογνώμονας και/ή ως Εμπειρογνώμονες Ηλεκτρονικών Υπολογιστών με οδηγίες και/ή εξουσίες όπως εκτελεστεί και/ή εκτελεστούν τα όσα προνοούνται στο Διάταγμα ημερομηνίας 29/07/2016 εκδοθείσας στα πλαίσια της αγωγής με τον πιο πάνω αριθμό και τίτλο, ως αυτό τροποποιήθηκε με το Διάταγμα του Δικαστηρίου ημερομηνίας 23/04/2019. Ε. Οποιοδήποτε άλλο διάταγμα και/ή οδηγίες ήθελε θεωρήσει σκόπιμο να εκδώσει το Σεβαστό Δικαστήριο υπό τις περιστάσεις.» Η αίτηση υποστηρίζεται από την ένορκη δήλωση δικηγόρου η οποία εργάζεται στη δικηγορική εταιρεία που εκπροσωπεί τον Αιτητή. Η ενόρκως δηλούσα αναφέρεται στην έκδοση του διατάγματος και στις διαδικασίες που επακολούθησαν. Σε αυτές τις διαδικασίες περιλαμβάνονται και οι τρείς αιτήσεις που καταχωρήθηκαν από τον Αιτητή για παράταση του χρονικού διαστήματος διορισμού ανεξάρτητου εμπειρογνώμονα. Η τελευταία εκ των προαναφερόμενων αιτήσεων οδηγήθηκε σε ακρόαση και το Δικαστήριο, υπό άλλη σύνθεση, εξέδωσε ενδιάμεση απόφαση στις 21.02.2023 με την οποία παράτεινε τον χρόνο για περίοδο 60 εργάσιμων ημερών. Οι συνήγοροι του Αιτητή ενήργησαν άμεσα μετά την έκδοση του πιο πάνω αναφερόμενου διατάγματος και κατέβαλαν πάμπολλες προσπάθειες για να επιτευχθεί ο από κοινού διορισμός ανεξάρτητου εμπειρογνώμονα. Πιο συγκεκριμένα, στις 24.02.2023, συμφωνήθηκε με τους δικηγόρους των Καθ' ων η αίτηση, όπως ο Αιτητής επικοινωνήσει με τον ελεγκτικό οίκο KPMG Ltd για να διερευνηθεί το ενδεχόμενο διορισμού του ως ανεξάρτητου εμπειρογνώμονα. Ο εν λόγω οίκος αρνήθηκε τον διορισμό στις 10.03.2023, λόγω προηγούμενης επαγγελματικής σχέσης με τους Εναγόμενους. Ακολούθως, ο Αιτητής προχώρησε σε έρευνα για να εξεύρει πρόσωπα που θα μπορούσαν να αναλάβουν τον ρόλο του ανεξάρτητου εμπειρογνώμονα εντοπίζοντας δύο ιδιώτες εμπειρογνώμονες. Στις 21.03.2023 απευθύνθηκε στους δικηγόρους των Καθ' ων η αίτηση ενημερώνοντας τους, αφενός για την απόρριψη της πρότασης από την KPMG, και αφετέρου για τους δύο ιδιώτες εμπειρογνώμονες. Οι συνήγοροι των Καθ' ων η αίτηση, στις 28.03.2023, αρνήθηκαν τον διορισμό των ιδιωτών εμπειρογνωμόνων δηλώνοντας, ταυτόχρονα, ότι θα ήταν πρόθυμοι να αποδεχτούν τον διορισμό ελεγκτικού οίκου διεθνούς φήμης ο οποίος δραστηριοποιείται στην Κύπρο. Μεταξύ των ημερομηνιών 30.03.2023 ‑ 26.04.2023 υπήρξε αλληλογραφία μεταξύ των συνηγόρων των διαδίκων δια της οποίας υποβλήθηκαν νέες προτάσεις εκ μέρους των συνηγόρων του Αιτητή. Με αυτές προτάθηκε ο διορισμός του ελεγκτικού οίκου PwC Ltd ως εμπειρογνωμόνων μαζί με έναν εκ των δύο ιδιωτών εμπειρογνωμόνων ή ο διορισμός του ελεγκτικού οίκου PwC που εδρεύει στην Κύπρο σε συνεργασία μαζί με την PwC άλλης δικαιοδοσίας. Η πλευρά των Καθ' ων η αίτηση απέρριψε τις πιο πάνω προτάσεις δηλώνοντας, ότι θα ήταν πρόθυμη να αποδεχτεί μόνο τον διορισμό της PwC Κύπρου. Στη βάση των πιο πάνω, ο Αιτητής, στις 03.05.2023, ενημέρωσε τους Καθ' ων η αίτηση ότι θα αποτεινόταν στην PwC Κύπρου για να διοριστούν ως εμπειρογνώμονες προς τον σκοπό διεξαγωγής της σχετικής έρευνας. Όντως απευθύνθηκε στην PwC Κύπρου, από την οποία, όμως, έλαβε αρνητική απάντηση στις 10.05.2023. Από όσα αναφέρθηκαν πιο πάνω προκύπτει, ότι ο Αιτητής ενήργησε άμεσα και με κάθε λογική ταχύτητα μετά την έκδοση της ενδιάμεσης απόφασης ημερ. 21.02.2023 προς τον σκοπό διορισμού ανεξάρτητου εμπειρογνώμονα. Για λόγους, ωστόσο, που δεν αφορούν το πρόσωπο του, δεν κατέστη δυνατός ο διορισμός. Συνεπώς, είναι αναγκαία η επέκταση των προθεσμιών που προνοούνται στο διάταγμα, έτσι ώστε να διασφαλιστεί η εκτέλεση του. Από την άλλη, ουδεμία ζημιά θα προκληθεί στην πλευρά των Καθ' ων η αίτηση από την παραχώρηση νέας παράτασης. Για να καταστεί, όμως, εφικτή η εκτέλεση των όρων του διατάγματος κρίνεται αναγκαία η παρεμβολή του Δικαστηρίου και η τροποποίηση των όρων του διατάγματος. Αυτό, διότι παρά τις πολυάριθμες προσπάθειες του Αιτητή για την εξεύρεση κοινά αποδεκτού εμπειρογνώμονα, οι Καθ' ων η αίτηση επιδεικνύουν αδικαιολόγητη άρνηση και έλλειψη συνεργασίας. Τέλος, η ενόρκως δηλούσα ισχυρίστηκε, ότι ο λόγος για τον οποίον ο Αιτητής δεν έχει αποταθεί στους άλλους δύο ελεγκτικούς οίκους διεθνούς φήμης οι οποίοι δραστηριοποιούνται στην Κύπρο είναι, διότι, στη μία περίπτωση υπάρχει σύγκρουση συμφέροντος και στην άλλη, παλαιότερη εμπλοκή προσώπου που εργάζεται σε έναν εκ των οίκων με τους διαδίκους. Οι Καθ' ων οι αίτηση καταχώρησαν ένσταση. Οι 15 λόγοι ένστασης που εγείρουν, μπορούν να συνοψισθούν ως ακολούθως: · Δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις για παράταση του χρόνου εκτέλεσης του διατάγματος στον βαθμό και στο μέτρο που αφορά τον διορισμό εμπειρογνώμονα. · Ο Αιτητής επέδειξε αδικαιολόγητη καθυστέρηση και ολιγωρία και/ή η παρούσα αίτηση συνιστά κατάχρηση της διαδικασίας. · Ο Αιτητής έχει μετατρέψει εκ της συμπεριφοράς του την επίμαχη ενδιάμεση θεραπεία επικουρικής φύσης σε αυτοσκοπό. · Δεν έχει καταδειχθεί εύλογη αιτία και/ή βάσιμοι λόγοι τροποποίησης του διατάγματος. Η ένσταση υποστηρίζεται από την ένορκη δήλωση διευθυντικού στελέχους, κατά τον ουσιώδη χρόνο, της Καθ' ης η αίτηση 1. Ο ενόρκως δηλών αναφέρεται, με τη σειρά του, στο ιστορικό της έκδοσης του διατάγματος και στις διαδικασίες που μεσολάβησαν μέχρι σήμερα, οι οποίες καταδεικνύουν την αδράνεια και τον απώτερο σκοπό του Αιτητή που δεν είναι άλλος από την αλλοίωση του διατάγματος σε ό,τι αφορά τον από κοινού διορισμό ανεξάρτητου εμπειρογνώμονα. Είναι άλλωστε ενδεικτικό, ότι το Δικαστήριο στην ενδιάμεση απόφαση του ημερ.21.02.2023 αναφέρθηκε στην αδράνεια που επέδειξε ο Αιτητής. Ουσιαστικά με την προαναφερόμενη απόφαση παραχωρήθηκε στον Αιτητή μία τελευταία ευκαιρία για να συμμορφωθεί με το διάταγμα. Ο Αιτητής, ωστόσο, δεν άδραξε την εν λόγω ευκαιρία. Συγκεκριμένα, παρά το ότι οι δικηγόροι των Καθ' ων η αίτηση αποδέχθηκαν τον διορισμό του ελεγκτικού οίκου KPMG από τις 24.02.2023, εντούτοις ο Αιτητής προσέγγισε την τελευταία 11 μέρες αργότερα, ήτοι στις 07.03.2023. Η KPMG αρνήθηκε τον διορισμό της στις 10.03.2023 και ο Αιτητής άφησε να παρέλθουν άλλες 11 μέρες για να ενημερώσει σχετικά τους δικηγόρους των Καθ' ων η αίτηση στις 21.03.2023. Στη συνέχεια και ενώ οι δικηγόροι των Καθ' ων η αίτηση πληροφόρησαν αυτούς του Αιτητή, ότι θα ήταν πρόθυμοι να διοριστεί ως εμπειρογνώμονας ένας εκ των διεθνών ελεγκτικών οίκων που δραστηριοποιούνται στην Κύπρο, ήτοι PwC Ltd, Deloitte Ltd ή Ernst & Young Ltd, ο Αιτητής αποδέχθηκε μεν όπως αποταθούν στην PwC Ltd, θέτοντας, ωστόσο, προϋποθέσεις για από κοινού διορισμό της με έναν εκ των ιδιωτών εμπειρογνωμόνων που πρότεινε ή με διορισμό της PwC Ltd Κύπρου με την PwC άλλης δικαιοδοσίας. Με τον τρόπο αυτό, ο Αιτητής ανάλωσε σημαντικό χρόνο, αφού μόλις στις 03.05.2023, δηλαδή 35 μέρες μετά την αποδοχή του διορισμού της PwC Ltd από τους Καθ' ων η αίτηση, ενημέρωσε τους δικηγόρους των τελευταίων ότι θα αποτεινόταν στην PwC. Η επιστολή για τον διορισμό της PwC Ltd, όπως και αυτή που προηγήθηκε προς την KPMG, δεν κοινοποιήθηκε στους Καθ' ων η αίτηση ή τους δικηγόρους τους, παρά τη σχετική απαίτηση τους. Πέραν τούτου, στην επιστολή τέθηκαν τέτοιοι όροι ώστε να καθιστούν δεδομένη την απόρριψη της από την PwC. Όλα τα πιο πάνω αναφερόμενα καταδεικνύουν την πρόθεση του Αιτητή να παρακάμψει τη φύση του διατάγματος. Είναι φανερό, ότι ο Αιτητής επιδιώκει τον διορισμό εμπειρογνώμονα της επιλογής του, ο οποίος θα ενεργεί καθ' υπόδειξη του και σύμφωνα με τις εντολές του. Κάτι τέτοιο, όμως, αντιστρατεύεται τις ασφαλιστικές δικλείδες που έθεσε το Δικαστήριο κατά την έκδοση του διατάγματος αναγνωρίζοντας τον παρεμβατικό χαρακτήρα του διατάγματος, καθώς και το ότι στρέφεται εναντίον τρίτων αθώων προσώπων. Περαιτέρω, ο Αιτητής ουδεμία πειστική εξήγηση έδωσε για την άρνηση του να αποταθεί στους διεθνούς φήμης ελεγκτικούς οίκους Deloitte Ltd και Ernst & Young Ltd, οι οποίοι δραστηριοποιούνται στην Κύπρο. Η άρνηση των Καθ' ων η αίτηση, από την άλλη, να συγκατανεύσουν στον διορισμό των προτεινόμενων από τον Αιτητή ιδιωτών εμπειρογνωμόνων είναι αιτιολογημένη. Αυτό, διότι, σύμφωνα με τα βιογραφικά τους σημειώματα, οι τελευταίοι δεν διαθέτουν σχετική και αρκετή εμπειρία για τη διεξαγωγή της επίμαχης έρευνας που προϋποθέτει πρόσβαση στα συστήματα των Καθ' ων η αίτηση, καθώς και σε μεγάλο όγκο εμπιστευτικών πληροφοριών. Εν κατακλείδι ο ενόρκως δηλών ισχυρίζεται, ότι οι πράξεις και παραλείψεις του Αιτητή ήταν αυτές που δεν επέτρεψαν μέχρι σήμερα την εκτέλεση του διατάγματος σε ό,τι αφορά τον διορισμό εμπειρογνώμονα. Τυχόν έγκριση της επίδικης αίτησης θα συνιστούσε επικρότηση της καταχρηστικής και περιφρονητικής συμπεριφοράς του Αιτητή. Η ακρόαση της υπό κρίση αίτησης διεξήχθη στη βάση των ενόρκων δηλώσεων και οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των διαδίκων με τις αγορεύσεις τους προέβαλαν την εκατέρωθεν επιχειρηματολογία τους. Τόσο η αίτηση και η ένσταση με τις αντίστοιχες ένορκες δηλώσεις, όσο και οι αγορεύσεις των συνηγόρων έχουν μελετηθεί και λαμβάνονται υπόψη στο σύνολο τους. Νομική πτυχή Οι ουσιαστικές διατάξεις επί των οποίων στηρίζεται η αίτηση είναι η Δ.57 θ.2 των παλαιών Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας και το άρθρο 32
(2)του Ν.14/60. Η Δ.57 θ.2 έχει ως ακολούθως: «A Court or Judge shall have power to enlarge or abridge the time appointed by these Rules, or fixed by any order enlarging time, for doing any act or taking any proceeding, upon such terms (if any) as the justice of the case may require, and any such enlargement may be ordered although the application for the same is not made until after the expiration of the time appointed or allowed : provided that when the time for delivering any pleading or document or filing any affidavit, answer or document, or doing any act is or has been fixed or limited by any of these Rules or by any direction or order of the Court or Judge, the costs of any application to extend such time and of any order made thereon shall be borne by the party making such application unless the Court or Judge shall otherwise order.» Το δε άρθρο 32
(2)του Ν.14/60 διαλαμβάνει τα ακόλουθα: «
(2)Οιovδήπoτε παρεμπίπτov διάταγμα, εκδoθέv συμφώvως τω εδαφίω
(1), δύvαται vα εκδoθή υπό τoιoύτoυς όρoυς και πρoϋπoθέσεις ως τo δικαστήριov θεωρεί δίκαιov, και τo δικαστήριov δύvαται καθ' oιovδήπoτε χρόvov, επί απoδείξει ευλόγoυ αιτίας, vα ακυρώση ή τρoπoπoιήση oιovδήπoτε τoιoύτov διάταγμα.» Όπως προκύπτει από τη διατύπωση των προαναφερόμενων ρυθμίσεων, τόσο η παράταση χρόνου, όσο και η τροποποίηση ενός διατάγματος εμπίπτουν στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου. Η νομολογία δεικνύει, ότι και στη μία και στην άλλη περίπτωση, η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου είναι ευρεία. Στην Αδελφοί Ιακώβου (Κατασκευαί) Λτδ ν. Λάμπρου Αδάμου Χ"Νικόλα
(1990)1 Α.Α.Δ. 470, λέχθηκαν τα ακόλουθα σε σχέση με τη Δ.57 θ.2: «Οι προθεσμίες και οι χρόνοι που ορίζονται από τους Θεσμούς πρέπει να τηρούνται. Η παράταση του χρόνου είναι εξαιρετικό δικονομικό μέτρο. Το Δικαστήριο έχει ευρεία διακριτική εξουσία να παρατείνει το χρόνο. Η εξουσία αυτή είναι ελεύθερη και αδέσμευτη και ασκείται με βάση τα γεγονότα της κάθε συγκεκριμένης υπόθεσης. Καθυστέρηση, ειδικά όταν είναι μακρά, πρέπει να αιτιολογείται ικανοποιητικά, διαφορετικά αποτελεί ανυπέρβλητο εμπόδιο για τον παραβάτη των προθεσμιών.» Όσον αφορά την ευρεία διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου για την ακύρωση ή τροποποίηση εκδοθέντος διατάγματος, ειπώθηκαν τα εξής στην Avila Management Services Ltd κ.α. v. Frantisek Stepanek κ.α.
(2012)1Β Α.Α.Δ 1403,: «Κατ' αρχάς η ενδιάμεση θεραπεία παραμένει ενδιάμεση, αναθεωρήσιμη ανά πάσα στιγμή θεωρηθεί ότι οι περιστάσεις έχουν διαφοροποιηθεί προς τροποποίηση ή ακόμη και ακύρωση του εκδοθέντος διατάγματος.» Συμπεράσματα Δύο είναι τα ζητήματα που τίθενται προς εξέταση. Πρώτον, το κατά πόσο δικαιολογείται η παραχώρηση νέας επέκτασης χρόνου για διορισμό ανεξάρτητου εμπειρογνώμονα. Δεύτερον, κατά πόσο καταδείχθηκε εύλογη αιτία για τροποποίηση του διατάγματος. Γίνεται αντιληπτό, ότι τυχόν αρνητική απάντηση στο πρώτο ερώτημα καθιστά άνευ αντικειμένου την εξέταση του δευτέρου. Προέχει, επομένως, η εξέταση του πρώτου ζητήματος. Δεν χωρεί αμφιβολία, ότι υπήρξε καθυστέρηση στην εφαρμογή του διατάγματος σε ό,τι αφορά τον από κοινού διορισμό ανεξάρτητου εμπειρογνώμονα. Την ίδια, όμως, στιγμή τα γεγονότα αποκαλύπτουν, ότι μετά την έκδοση του διατάγματος δεν υπήρξε ομαλή η πορεία προς την υλοποίησή του. Σημειώνω, ότι η εκτέλεση του διατάγματος αναστάλθηκε μέχρι την εκδίκαση της Πολ. Έφεσης με αρ.Ε324/2016, ενώ ακολούθως, μετά την εφετειακή επικύρωσή του, εκδόθηκε ενδιάμεση απόφαση του Δικαστηρίου (υπό άλλη σύνθεση) στις 08.12.2020 με την οποία ακυρώθηκε και παραμερίστηκε το διάταγμα στην έκταση που αφορά τον διορισμό εμπειρογνώμονα. Επακολούθησε έφεση κατά της εν λόγω ενδιάμεσης απόφασης με επιτυχή αποτέλεσμα, αφού διατάχθηκε η επανεκδίκαση της αίτησης παραμερισμού. Κατά την επανεκδίκαση απορρίφθηκε, στις 07.10.2022, η αίτηση παραμερισμού. Επομένως, παρά το μεγάλο χρονικό διάστημα που μεσολάβησε από την έκδοση του διατάγματος μέχρι σήμερα, ο πραγματικός χρόνος που μπορούσε να εφαρμοστεί στο επίμαχό μέρος ήταν περί τους 9 μήνες. Υπενθυμίζω, ότι εκδοθήκαν εκ συμφώνου δύο διατάγματα παράτασης χρόνου. Το πρώτο για περίοδο 30 εργάσιμων ημερών από τις 22.05.2019 και το δεύτερο για 60 εργάσιμες μέρες από τις 03.07.
- Η επόμενη παράταση δόθηκε, μετά από ακρόαση, με την ενδιάμεση απόφαση ημερ.21.02.2023 και κάλυπτε περίοδο 60 εργάσιμων ημερών από την πιο πάνω ημερομηνία. Με αυτά τα δεδομένα θεωρώ, ότι το Δικαστήριο, κατά την άσκηση της διακριτικής του ευχέρειας, θα πρέπει να εστιάσει στα όσα μεσολάβησαν από την έκδοση της ενδιάμεσης απόφασης ημερ.21.02.2023 μέχρι την καταχώρηση της υπό κρίση αίτησης. Αν και τα γεγονότα που έλαβαν χώρα στο πιο πάνω χρονικό διάστημα αποτελούν κοινό έδαφος, εντούτοις, οι διάδικοι τα προσεγγίζουν από διαφορετική σκοπιά. Πιο κάτω παραθέτω, όσα αντικειμενικά εξάγονται από την αίτηση και την ένσταση. Ο Αιτητής, μετά την έκδοση της ενδιάμεσης απόφασης ημερ.21.02.2023, αποτάθηκε στους Καθ' ων η αίτηση εξασφαλίζοντας τη συναίνεση τους για διορισμό της KPMG. Η τελευταία αρνήθηκε τον διορισμό της στις 10.03.
- Οι Καθ' ων η αίτηση ενημερώθηκαν για την άρνηση της KPMG στις 21.03.
- Ταυτόχρονα προτάθηκε στους Καθ' ων η αίτηση ο διορισμός δύο ιδιωτών εμπειρογνωμόνων, οι οποίοι εντοπίστηκαν κατόπιν έρευνας που διενήργησε ο Αιτητής. Υπήρξε άρνηση των Καθ' ων η αίτηση στην πιο πάνω πρόταση στις 28.03.
- Την ίδια ημερομηνία, οι Καθ' ων η αίτηση, επανάφεραν στο προσκήνιο παλαιότερη πρόταση του Αιτητή για διορισμό ενός εκ των διεθνών ελεγκτικών οίκων που δραστηριοποιούνται στην Κύπρο, ήτοι των εταιρειών PwC Ltd, Deloitte Ltd και Ernst & Young Ltd. Ο Αιτητής στις 30.03.2023 αποδέχθηκε υπό προϋποθέσεις τον διορισμό της PwC Ltd. Οι Καθ' ων η αίτηση με ηλεκτρονικό μήνυμα των δικηγόρων τους ημερ.03.04.2023 απάντησαν, ότι αποδέχονται μόνο τον διορισμό της PwC Ltd η οποία εδρεύει στην Κύπρο και απέρριψαν τις υπόλοιπες προτάσεις του Αιτητή για από κοινού διορισμό της PwC Ltd Κύπρου με έναν εκ των ιδιωτών εμπειρογνωμόνων ή της PwC Ltd Κύπρου σε συνεργασία με την PwC άλλης δικαιοδοσίας. Υπήρξε περαιτέρω αλληλογραφία μεταξύ των συνηγόρων των διαδίκων στις 20.04.2023, 21.04.2023 και 26.04.2023 με καταληκτική ημερομηνία την 03.05.2023, όπου ο Αιτητής ενημέρωσε, ότι εν τέλει θα υπέβαλλε πρόταση διορισμού στην PwC Κύπρου. Η εν λόγω πρόταση υποβλήθηκε την ίδια ημέρα, αλλά η PwC Κύπρου αρνήθηκε στις 10.05.
- Η συμπεριφορά του Αιτητή και η αλληλουχία των γεγονότων, όπως αυτή παρατέθηκε στην πιο πάνω παράγραφο, δεν παραπέμπει, κατά την άποψή μου, σε ολιγωρία ή αμέλεια ή πολύ περισσότερο σε κακοπιστία και κατάχρηση της διαδικασίας εκ μέρους του Αιτητή ως προς την προσπάθεια για κοινό διορισμό ανεξάρτητου εμπειρογνώμονα. Δεν παραβλέπω το γεγονός, ότι μετά την απόρριψη της πρότασης από την KPMG υπήρξε καθυστέρηση 11 ημερών για να ενημερωθεί σχετικά η πλευρά των Καθ' ων η αίτηση. Την ίδια στιγμή, όμως, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη, ότι στο διάστημα των 11 ημερών ο Αιτητής δεν παρέμεινε άπρακτος. Διεξήγαγε έρευνα μέσω της οποίας εντόπισε τους δύο ιδιώτες εμπειρογνώμονες, τους οποίους πρότεινε προς τους Καθ' ων η αίτηση (Τεκμήριο 7 της αίτησης). Δεν μου διαφεύγει, επίσης, ότι σημειώθηκε καθυστέρηση στο να υποβληθεί η πρόταση προς την PwC Κύπρου. Συγκεκριμένα, μεσολάβησε ένας περίπου μήνας από την ενημέρωση που έλαβε ο Αιτητής από τους Καθ' ων η αίτηση περί αποδοχής του διορισμού της PwC (Τεκμήριο 11 της αίτησης). Στο διάστημα του ενός μηνός υπήρξε αλληλογραφία μεταξύ των συνηγόρων των διαδίκων, λόγω επιπρόσθετων όρων που επιθυμούσε ο Αιτητής να θέσει για τον διορισμό της PwC Κύπρου. Αν και οι εν λόγω συζητήσεις θα μπορούσαν να αποφευχθούν, έτσι ώστε να υποβληθεί νωρίτερα η πρόταση προς την PwC Κύπρου, εντούτοις, δεν διακρίνω οποιαδήποτε σκοπιμότητα εκ μέρους του Αιτητή προκειμένου να δημιουργήσει τέτοιες συνθήκες οι οποίες εκ των πραγμάτων να οδηγούν σε απόρριψη της πρότασης που εν τέλει υποβλήθηκε. Ούτε και η εισήγηση που συμπεριλήφθηκε στην πρόταση προς την PwC Κύπρου για ταυτόχρονο διορισμό και άλλης θυγατρικής του ομίλου PwC διαφορετικής δικαιοδοσίας (Τεκμήριο 17 της αίτησης) μπορεί να οδηγήσει σε ένα τέτοιο συμπέρασμα. Έστω κι αν, στη βάση των δεδομένων που τέθηκαν ενώπιον μου, ήταν αχρείαστη ή σε κάθε περίπτωση δεν δικαιολογήθηκε η εν λόγω εισήγηση, δεν παύει από το να αποτελεί απλώς εισήγηση του Αιτητή και όχι απαίτηση ή προϋπόθεση για τον διορισμό της PwC Κύπρου. Συνεπώς, δεν υπάρχουν τέτοια στοιχεία που να δεικνύουν, ως η θέση των Καθ' ων η αίτηση, ότι ο Αιτητής με τις ενέργειες του οδήγησε τόσο την KPMG, όσο και την PwC στην απόρριψη των προτάσεων που τους υποβλήθηκαν. Επισημαίνω, ότι η μεν KPMG απέρριψε την πρόταση επικαλούμενη σύγκρουση συμφερόντων, η δε PwC περιορίστηκε να αναφέρει ότι δεν μπορεί να προσφέρει τις υπηρεσίες της (Τεκμήρια 5 και 18 αντίστοιχα της αίτησης). Οι απαντήσεις, επομένως, των προαναφερόμενων οίκων, δεν δίδουν έρεισμα στις εισηγήσεις των Καθ' ων η αίτηση. Ως εκ των ανωτέρω, θεωρώ ότι δεν υπήρξε αμέλεια ή ολιγωρία του Αιτητή στην προσπάθεια διορισμού ανεξάρτητου εμπειρογνώμονα. Ούτε και διαπιστώνω κατάχρηση των διαδικασιών. Από την άλλη, δεν έχει καταδειχθεί με ποιο τρόπο η παράταση ισχύος του διατάγματος θα προκαλέσει βλάβη ή ζημιά στους Καθ' ων η αίτηση. Όσα επικαλέστηκαν οι Καθ' ων η αίτηση άπτονται της ουσίας του διατάγματος, η οποία εξετάστηκε πρωτόδικα κατά τη χορήγηση του και ακολούθως κατά την επικύρωση του από το Ανώτατο Δικαστήριο. Αυτά τα δεδομένα σε συνάρτηση με την αναγνωρισθείσα, μέσω της Πολ. Έφεσης με αρ. Ε324/2016, αναγκαιότητα διορισμού ανεξάρτητου εμπειρογνώμονα κοινής αποδοχής προκειμένου να διασφαλιστεί η συμμόρφωση και υλοποίηση του διατάγματος απώτερος σκοπός του οποίου είναι η εξυπηρέτηση του δημοσίου συμφέροντος και η απρόσκοπτη και ορθή απονομή της δικαιοσύνης, με οδηγούν στο να ασκήσω τη διακριτική μου ευχέρεια προς την παραχώρηση περαιτέρω παράτασης χρόνου. Προχωρώ στην εξέταση του δεύτερου ζητήματος, ήτοι την τροποποίηση του διατάγματος. Θεωρώ, για τους λόγους που θα προσπαθήσω να εξηγήσω αμέσως πιο κάτω, ότι δεν έχει καταδειχθεί εύλογη αιτία εκ μέρους του Αιτητή η οποία να δικαιολογεί την τροποποίηση του διατάγματος. Το βασικό επιχείρημα που επικαλέστηκε ο Αιτητής, ήταν η αποδιδόμενη στους Καθ' ων η αίτηση έλλειψη συνεργασίας με απώτερο σκοπό να ποδηγετήσουν την όλη διαδικασία και να καταστήσουν ανεφάρμοστο το διάταγμα. Τα γεγονότα που περιβάλλουν την υπόθεση δεν οδηγούν, κατά την κρίση μου, σε τέτοιο συμπέρασμα. Καταρχάς, σημειώνω, ότι οι Καθ' ων η αίτηση, με εξαίρεση την υπό κρίση αίτηση και την προηγηθείσα αίτηση στη βάση της οποίας εκδόθηκε η ενδιάμεση απόφαση ημερ.21.02.2023, συγκατατέθηκαν στις προηγούμενες επεκτάσεις χρόνου προκειμένου να καταστεί εφικτός ο από κοινού διορισμός ανεξάρτητου εμπειρογνώμονα. Άλλωστε, όπως και ο ίδιος ο Αιτητής παραδέχεται στις παραγράφους 4 (δ) - (η) της ένορκης δήλωσης που υποστηρίζει την αίτηση, κατά τη διάρκεια των χρονικών παρατάσεων που είχαν προηγηθεί της πιο πάνω απόφασης υπήρξαν συζητήσεις και έντονες διαβουλεύσεις από αμφότερα τα μέρη. Αποτελεί κοινό έδαφος, ότι οι συζητήσεις και διαβουλεύσεις συνεχίστηκαν και μετά την ενδιάμεση απόφαση ημερ.21.02.
- Δεν είναι άλλωστε τυχαίο, ότι και οι δύο προτάσεις που υποβλήθηκαν από τον Αιτητή, τόσο προς την KPMG, όσο και προς την PwC, έγιναν μετά την εν λόγω απόφαση και με τη σύμφωνη γνώμη των Καθ' ων η αίτηση. Η μοναδική ουσιαστικά άρνηση των Καθ' ων η αίτηση, αφορούσε τον διορισμό των ιδιωτών εμπειρογνωμόνων. Δεν θεωρώ, ότι το μεμονωμένο αυτό γεγονός δεικνύει έλλειψη συνεργασίας. Πολύ δε περισσότερο αν κάποιος αναλογιστεί ότι κατά τον δεδομένο χρόνο υπήρχαν διαθέσιμες άλλες επιλογές κοινής αποδοχής. Στο εν λόγω ζήτημα θα επανέλθω στη μεθεπόμενη παράγραφο. Στη βάση των πιο πάνω δεδομένων, δεν μπορεί να γίνεται λόγος για υστερόβουλα κίνητρα των Καθ' ων η αίτηση ή για έλλειψη συνεργασίας. Ούτε, από την άλλη, διαπιστώνεται αντικειμενική αδυναμία εκτέλεσης του διατάγματος στην υφιστάμενη του μορφή. Κατά συνέπεια, δεν αποδείχθηκε η ύπαρξη «εύλογης αιτίας» η οποία να καθιστά αναγκαία την τροποποίηση του διατάγματος. Αντιθέτως, θεωρώ, ότι υπάρχουν περιθώρια να εκτελεστεί το διάταγμα με τη διατήρηση του όρου για διορισμό εμπειρογνώμονα κοινής αποδοχής. Στηρίζω την πιο πάνω διαπίστωση, αφενός στο ότι οι διάδικοι αντίκριζαν θετικά τον διορισμό ως ανεξάρτητου εμπειρογνώμονα ενός εκ των τεσσάρων ελεγκτικών οίκων διεθνούς φήμης που δραστηριοποιούνται στην Κύπρο. Αυτό, τουλάχιστον, διαφαίνεται μέσα από την αίτηση και την ένσταση (βλ. παραγράφους 40 της ένορκης δήλωσης που υποστηρίζει την αίτηση και 40 - 41 και 69 - 70 της ένορκης δήλωσης που υποστηρίζει την ένσταση σε συνδυασμό με το Τεκμήριο 9 και 7 της αίτησης και της ένστασης αντίστοιχα). Αφετέρου, δεν έχει τεθεί ενώπιον μου μαρτυρία η οποία να υποστηρίζει ότι οι διάδικοι προς τον σκοπό υλοποίησης του διατάγματος ετοίμασαν ο καθένας ξεχωριστά κατάλογο με προτεινόμενους εμπειρογνώμονες, έτσι ώστε να συζητηθούν οι εν λόγω κατάλογοι και να καταλήξουν σε κοινό εμπειρογνώμονα. Επισημαίνω, ότι η πρόνοια του διατάγματος για από κοινού διορισμό ανεξάρτητου πραγματογνώμονα αφορά τόσο τον Αιτητή, όσο και τους Καθ' ων η αίτηση. Υποχρεούνται, επομένως, και οι δύο πλευρές να κινηθούν προς αυτήν την κατεύθυνση. Δεν παραβλέπω τις επιφυλάξεις που εκφράστηκαν από τον Αιτητή στην παράγραφο 40 και 41 της ένορκης δήλωσης που υποστηρίζει την αίτηση αναφορικά με τον διορισμό ενός εκ των άλλων δύο ελεγκτικών οίκων διεθνούς φήμης που δραστηριοποιούνται στην Κύπρο. Θεωρώ, όμως, ότι οι ανησυχίες του Αιτητή δεν είναι εύλογες. Η ύπαρξη συγγένειας πρώτου βαθμού με τους δικηγόρους των Καθ' ων η Αίτηση προσώπου που διετέλεσε κατά το παρελθόν συνέταιρος στον ελεγκτικό οίκο Deloitte Ltd, δεν αποτελεί βάσιμο λόγο αποκλεισμού. Υπογραμμίζω, ότι το εν λόγω πρόσωπο δεν είναι πλέον συνέταιρος στον εν λόγω οίκο. Συνεπώς, το εν λόγω γεγονός δεν εγείρει, από μόνο του, ζήτημα αντικειμενικότητας. Ομοίως, δεν αποτελεί βάσιμο λόγο αποκλεισμού της Ernst & Young Ltd, το γεγονός ότι εργάζεται σε αυτή συγκεκριμένο πρόσωπο που προηγουμένως εργαζόταν στην KPMG. Δεν έχω παραπεμφθεί σε οτιδήποτε το οποίο να δεικνύει ότι το εν λόγω πρόσωπο είχε τέτοια εμπλοκή με τους διαδίκους ή οποιωνδήποτε εξ αυτών ή προέβη σε τέτοιες ενέργειες που να αφαιρεί από αυτόν την αντικειμενικότητα και ανεξαρτησία που πρέπει να χαρακτηρίζει έναν εμπειρογνώμονα. Ως εκ των ανωτέρω και στη βάση της συμφυούς εξουσίας του Δικαστηρίου, η χρήση της οποίας εν προκειμένω καθίσταται αναγκαία για τη λειτουργία του συστήματος και την αποτελεσματική άσκηση της δικαιοδοσίας του Δικαστηρίου (Αναφορικά με την Αίτηση του Paul Kythreotis
(2011)1Β Α.Α.Δ 779 και Ποιηταρίδη ν. Anopa Investments Ltd, Πολ. Έφεση αρ.260/2011, ημερ.21.12.2018), θεωρώ ορθό όπως δοθούν οδηγίες στους διαδίκους προς υποβοήθηση της εφαρμογής του διατάγματος. Αναμένεται δε από τους διαδίκους, αλλά και τους συνηγόρους τους ως συλλειτουργούς της δικαιοσύνης (βλ. και Κανονισμό 4 της Κ.Δ.Π 237/02), να επιδείξουν μεγαλύτερο πνεύμα συνεργασίας και καλής πίστης προς υλοποίηση του διατάγματος με την επιλογή κοινού ανεξάρτητου εμπειρογνώμονα. Άλλωστε, στην προκείμενη περίπτωση, τα πιο πάνω αναφερόμενα αποτελούν, ως ήδη αναφέρθηκε, υποχρέωσή τους βάσει της παραγράφου Ε του διατάγματος. Κατάληξη Ως εκ των ανωτέρω, εκδίδονται διατάγματα ως οι παράγραφοι Α και Β της αίτησης. Διευκρινίζεται, ότι ο χρόνος παρατείνεται για περίοδο 60 εργάσιμων ημερών από σήμερα. Περαιτέρω δίδονται οι ακόλουθες οδηγίες προς υποβοήθηση της εκτέλεσης της παραγράφου Ε του διατάγματος: · Οι διάδικοι, με κοινή επιστολή τους, να αποταθούν εντός 3 εργάσιμων ημερών από σήμερα στους ελεγκτικούς οίκους Deloitte Ltd και Ernst & Young Ltd δικαιοδοσίας Κύπρου προκειμένου να ερωτηθούν οι τελευταίοι κατά πόσο είναι πρόθυμοι να διοριστούν βάσει του διατάγματος ως ανεξάρτητοι εμπειρογνώμονες. Στην επιστολή να επισυναφθεί το διάταγμα, χωρίς να γίνονται οποιεσδήποτε εισηγήσεις ή σχόλια αναφορικά με τον τρόπο εκτέλεσης του. · Ενόψει του ότι η επιστολή προς την PwC Ltd (Τεκμήριο 17 της αίτησης) στάλθηκε στις 03.05.2023 θέτοντας ως καταληκτική ημερομηνία εκτέλεσης του διατάγματος την 16.05.2023, σε συνδυασμό με το ότι η εν λόγω εταιρεία στην απάντηση της (Τεκμήριο 18 της αίτησης) δεν επικαλέστηκε συγκεκριμένο λόγο για την άρνηση της, και, επομένως, δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο η άρνηση να οφειλόταν στα στενά χρονικά όρια, θεωρώ ότι θα ήταν χρήσιμη η αποστολή νέας κοινής επιστολής και προς την υπό αναφορά εταιρεία. Δίδονται, επομένως, ανάλογες οδηγίες. Νοείται, ότι η επιστολή θα πρέπει να σταλθεί εντός 3 εργάσιμων ημερών από σήμερα και στο περιεχόμενο της δεν θα γίνονται οποιεσδήποτε εισηγήσεις ή σχόλια αναφορικά με τον τρόπο εκτέλεσης του διατάγματος. · Οι διάδικοι εντός 10 εργασίμων ημερών να καταρτίσουν και να ανταλλάξουν μεταξύ τους κατάλογο με τον οποίο η κάθε πλευρά να προτείνει 5 τουλάχιστον ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες (πέραν των ελεγκτικών οίκων για τους οποίους έγινε λόγος πιο πάνω και των δύο ιδιωτών εμπειρογνωμόνων που πρότεινε ο Αιτητής και απέρριψαν οι Καθ' ων η αίτηση). Στους εν λόγω καταλόγους να περιλαμβάνεται αναφορά σε σχέση με την μόρφωση και επαγγελματική εμπειρία του κάθε προτεινόμενου εμπειρογνώμονα και να επισυνάπτεται σχετική δήλωσή του ως προς την ετοιμότητα του να διοριστεί ως ανεξάρτητος εμπειρογνώμονας στη βάσει των προνοιών του διατάγματος. Οι εν λόγω κατάλογοι να καταχωρηθούν και στον δικαστηριακό φάκελο της υπόθεσης. Παραμένει το ζήτημα των εξόδων τα οποία, ως είναι καλά γνωστό, εμπίπτουν στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου. Πρωτεύοντα ρόλο στην άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου διαδραματίζει το αποτέλεσμα της διαδικασίας, αφού κατά κανόνα τα έξοδα επιδικάζονται υπέρ του επιτυχόντα διαδίκου. Εν προκειμένω, λαμβάνω υπόψη ότι η αίτηση έχει επιτύχει κατά το ένα μέρος της που αφορούσε την παράταση χρόνου και έχει αποτύχει στην έκταση που αφορούσε την τροποποίηση του διατάγματος. Περαιτέρω, λαμβάνω υπόψη μου, ότι δεν μπορεί να αποδοθεί αποκλειστική ευθύνη στον Αιτητή ή στους Καθ' ων η αίτηση σε σχέση με τα όσα διαδραματίστηκαν από τις 21.02.2023 μέχρι την καταχώρηση της παρούσας. Συνεκτιμώντας όλα τα πιο πάνω θεωρώ, υπό τις περιστάσεις, ως δικαιότερη και ορθότερη λύση, όπως η κάθε πλευρά επωμισθεί τα δικά της έξοδα. Συνεπώς, εκδίδεται ανάλογη διαταγή. . . (Υπ.) .............. Μ. Αγιομαμίτης, Π.Ε.Δ. ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟΝ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ Subject: Civil/Other Actions/InterimΑναφορά: Παράταση χρόνου-τροποποίηση διατάγματος cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο