Μ. Φ. ν. Δρ. Γ. Κ., Αρ. Αγωγής: 504/2015, 6/3/2023 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2023:A25 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ Ενώπιον: M. Παπαθανασίου, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 504/2015 Μεταξύ : Μ. Φ. Ενάγουσας και Δρ. Γ. Κ. Εναγόμενης ------------------------------------------------------------------------ Ημερομηνία: 6 Μαρτίου, 2023 Εμφανίσεις: Για Ενάγουσα: κα. Α. Κλαίδη, μαζί με κα Μ. Χειμωνίδου. Για Εναγόμενη: κα. Μ. Μικελλίδου. Α Π Ο Φ Α Σ Η Εισαγωγή Η ενάγουσα ισχυρίζεται ότι η εναγόμενη ιατρός, εκτέλεσε λανθασμένα αισθητική και ή χειρουργική επέμβαση ή και ήταν αμελής, αφού παρέλειψε ν' αφαιρέσει βελόνα που είχε τοποθετήσει στο σώμα της, με αποτέλεσμα να υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση για αφαίρεση της βελόνας. Λεπτομέρειες αμέλειας και ή παράβασης των εκ του Νόμου απορρεόντων καθηκόντων της εναγόμενης, παρατίθενται στην τροποποιημένη έκθεση απαίτησης. Εξαιτίας δε της ιατρικής αμέλειας της εναγόμενης, η ενάγουσα υπέστη τραύματα, μόνιμα προβλήματα και ή ουλές, πόνους και ταλαιπωρία, ως επίσης ζημιές, απώλειες και έξοδα. Ως εκ των ανωτέρω, η ενάγουσα αξιώνει εναντίον της εναγόμενης, γενικές αποζημιώσεις, €1780 ως ειδικές αποζημιώσεις, καθώς επίσης €50.000 ως επαυξημένες και τιμωρητικές αποζημιώσεις. Περαιτέρω, αξιώνει τόκους και έξοδα. Η εναγόμενη, παραδέχεται ότι στο πλαίσιο θεραπείας που έκανε στην εναγόμενη, τοποθέτησε νήματα κάτω από το δέρμα της ενάγουσας, με τη χρήση βελόνων, και παρέμεινε μια βελόνα κάτω από το δέρμα της ενάγουσας. Σύμφωνα όμως με την εναγόμενη, αυτό οφειλόταν σε ελάττωμα στην κατασκευή της βελόνας και η ίδια δεν φέρει καμία ευθύνη, αρνείται δε ότι ήταν καθ' οιονδήποτε τρόπο αμελής. Επίσης, η εναγόμενη ισχυρίζεται ότι οποιοσδήποτε πόνος προκλήθηκε στην ενάγουσα, οφειλόταν αποκλειστικά στην αμέλεια της τελευταίας, η οποία παράκουσε τις εντολές και οδηγίες της, με αποτέλεσμα να υπάρξει καθυστέρηση στην αφαίρεση της βελόνας και μετακίνηση της βελόνας, λόγω των εργασιών που εκτέλεσε η ενάγουσα και της συνεχούς κίνησης του σώματος της. Λεπτομέρειες αμέλειας της ενάγουσας, παρατίθενται στην υπεράσπιση. Παραδεκτά και μη αμφισβητούμενα γεγονότα Με βάση τα τροποποιημένα δικόγραφα των δύο πλευρών και τη μαρτυρία που προσκομίστηκε, προκύπτουν ως παραδεκτά ή και μη αμφισβητούμενα τα εξής:
- Η ενάγουσα, κατά τον ουσιώδη χρόνο, ήταν ηλικίας 68 ετών, διέμενε στην επαρχία Λευκωσίας και ήταν οικοκυρά. Η ενάγουσα είναι συνταξιούχος επιθεωρήτρια δημοτικής εκπαίδευσης. Η εναγόμενη δε, κατά τον ίδιο χρόνο, ήταν ιατρός, με ειδικότητα Γενικού Παθολόγου και ήταν εγγεγραμμένη στο μητρώο ιατρών Κύπρου και ή στον Παγκύπριο Ιατρικό Σύλλογο.
- Στην επαγγελματική κάρτα της εναγόμενης, κάτω από το όνομα της, αναγράφεται «Παθολόγος-Ιατρική Αισθητική» (βλ. τεκμ.12). Δεν υπάρχει αναγνωρισμένη ειδικότητα «Παθολογία-Ιατρική Αισθητική».
- Η ενάγουσα ήταν πελάτιδα της εναγόμενης για αρκετά χρόνια, πριν το επίδικο περιστατικό. Πιο συγκεκριμένα, η ενάγουσα πήγαινε στο ιατρείο της εναγόμενης για να κάνει αισθητικές θεραπείες.
- Η ενάγουσα, στις 28/3/2014, επισκέφθηκε την εναγόμενη στο ιατρείο της και υπεβλήθη σε θεραπεία τοποθέτησης νημάτων με χρήση βελόνων, στην περιοχή των ποδιών της, για την αντιμετώπιση χαλάρωσης του δέρματος ή και για σύσφιξη του δέρματος.
- Κατά την εν λόγω ημερομηνία, η ενάγουσα κατέβαλε στην εναγόμενη το ποσό των €150.-. Η ενάγουσα, από το Νοέμβριο του 2013 μέχρι τις 28/3/2014, κατέβαλε στην εναγόμενη το συνολικό ποσό των €1.200.-.
- Στις 29/3/2014, υπήρξε τηλεφωνική επικοινωνία μεταξύ της ενάγουσας και της εναγόμενης για τη βελόνα και η τελευταία σύστησε την λήψη αντιβίωσης προληπτικά.
- Η εναγόμενη, την 31/3/2014, συνόδευσε την ενάγουσα στην ακτινολόγο Οικονομίδου (ΜΕ3), όπου έγιναν ακτινογραφίες και επιβεβαιώθηκε η ύπαρξη της βελόνας στο πόδι της ενάγουσας, ενώ στη συνέχεια την συνόδευσε στην κλινική του Θεμιστοκλέους (ΜΕ1), όπου υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση για αφαίρεση της βελόνας. Η επέμβαση έγινε με τοπική αναισθησία. Μετά την αφαίρεση της βελόνας, ο Θεμιστοκλέους (ΜΕ1) προέβη σε ραφή της τομής. Οι 2 ραφές που έγιναν, αφαιρέθηκαν στις 8/4/
- Τα έξοδα της ακτινολόγου και του χειρούργου, πληρώθηκαν από την εναγόμενη.
- Η ενάγουσα, μέσω των δικηγόρων της, απέστειλε 2 επιστολές στην εναγόμενη ημερ. 25/11/2014 και 24/2/2015 (βλ. τεκμ.10 και 11). Η πρώτη εστάλη με ταχυδρομείο και καλούσε την εναγόμενη να επικοινωνήσει με την δικηγόρο, για συζήτηση της υπόθεσης. Η δεύτερη επιδόθηκε προσωπικά στην εναγόμενη, μέσω ιδιώτη επιδότη, στις 26/2/2015 και καλείτο η εναγόμενη να επικοινωνήσει με τη δικηγόρο για διευθέτηση της υπόθεσης και σε διαφορετική περίπτωση, μεταξύ άλλων, θα λαμβάνονταν δικαστικά μέτρα εναντίον της. Όλα τα πιο πάνω, γίνονται ευρήματα του Δικαστηρίου. Μαρτυρία Προς απόδειξη της υπόθεσης της ενάγουσας εναντίον της εναγόμενης, κατέθεσαν συνολικά 5 μάρτυρες. Συγκεκριμένα, κατέθεσε η ίδια η ενάγουσα (ΜΕ4) και επίσης οι Νίκος Θεμιστοκλέους (ΜΕ1), Πανίκος Σταυριανός (ΜΕ2), Μαρία Οικονομίδου (ΜΕ3) και η Έλενα Χρυσοστόμου (ΜΕ5). Για την πλευρά της εναγόμενης, κατέθεσε η ίδια η εναγόμενη (ΜΥ1) και ο Γρηγόρης Τζιεσλής (ΜΥ2). Το περιεχόμενο της μαρτυρίας όλων των μαρτύρων βρίσκεται καταχωρημένο στα πρακτικά και μαζί με το περιεχόμενο των παραδεκτών γεγονότων και των τεκμηρίων, έχει μελετηθεί και λαμβάνεται υπόψη στο σύνολο του, χωρίς το Δικαστήριο στο παρόν σημείο να προβαίνει σε εκτενή παράθεση περίληψης της αλλά αυτό θα γίνει όπου και στο βαθμό που είναι αναγκαίο για σκοπούς αξιολόγησης. Εδώ παρατίθεται μια σύνοψη των όσων ανέφεραν οι μάρτυρες. Η ενάγουσα (ΜΕ4) και η εναγόμενη (ΜΥ1), πρωταγωνίστριες της επίδικης διαφοράς, αναφέρθηκαν στα γεγονότα. Η κάθε μια, εξέθεσε τη δική της εκδοχή για το πώς εξελίχθηκαν τα πράγματα. Αποτελεί θέση της ενάγουσας, ότι σ' επίσκεψη στην εναγόμενη περί το τέλος Αυγούστου του 2013, η τελευταία της ανέφερε ότι είχε παρευρεθεί και παρακολουθήσει ένα σεμινάριο στη Θεσσαλονίκη που αφορούσε νέα αισθητική θεραπεία τοποθέτησης ενέσιμων νημάτων με κολλαγόνο, για αντιμετώπιση χαλάρωσης του προσώπου, χεριών και ποδιών. Ήδη δοκίμασε την θεραπεία σε κάποιες πελάτιδες της και τα αποτελέσματα ήταν πολύ καλά, της εισηγήθηκε δε να τη δοκιμάσει. Στις 11/11/2013 υποβλήθηκε για πρώτη φορά στη συγκεκριμένη θεραπεία. Στις 28/3/2014, ημέρα Παρασκευή, έφτασε στο ιατρείο της Εναγόμενης ώστε να υποβληθεί στην αισθητική χειρουργική θεραπεία τοποθέτησης βελόνων με νήματα, στην περιοχή των ποδιών της. Η Εναγόμενη της εξήγησε πως θα της τοποθετούσε αριθμό βελόνων, τόσο στο αριστερό όσο και στο δεξιό πόδι, δηλαδή από τα γόνατα και πάνω. Κατά τη διάρκεια της επέμβασης, ένοιωσε ξαφνικά στο δεξί της πόδι, πολύ πόνο και το ανέφερε στην Εναγόμενη. Η τελευταία, της απάντησε ότι είχε χτυπήσει νεύρο ή φλέβα και θα της περάσει ο πόνος. Η ενάγουσα οδήγησε από τη Λάρνακα στη Λευκωσία, έχοντας έντονους πόνους. Οι πόνοι συνεχίστηκαν μέχρι την επόμενη μέρα, οπότε επικοινώνησε με την εναγόμενη, η οποία της είπε να ξεκουραστεί και θα της περάσει. Μετά από πάροδο 2-3 ωρών, επικοινώνησε μαζί της η εναγόμενη, η οποία της ανέφερε ότι πρέπει να έμεινε βελόνα στο πόδι της και θα έλεγχε τον κάλαθο που τοποθετούνται οι βελόνες και θα την ενημέρωνε. Η ενάγουσα ανέφερε στην εναγόμενη ότι ο πόνος είναι σε πολύ ψηλότερο σημείο από το σημείο που έβαλε τη βελόνα και ίσως μετακινήθηκε προς τα πάνω, με την εναγόμενη ν' απαντά ότι η βελόνα δεν μετακινείται μέσα στο πόδι. Αργότερα, η εναγόμενη επικοινώνησε μαζί της και της είπε ότι το έλεγξε και υπάρχει βελόνα στο πόδι της. Η εναγόμενη της ζήτησε να μεταβεί στη Λάρνακα για να την δει, αλλά η ενάγουσα της απάντησε ότι δεν μπορούσε να περπατήσει και ήταν αδύνατο να πάει στη Λάρνακα. Τότε η εναγόμενη της συνέστησε να ξεκουραστεί, να πάρει αντιβίωση και να μιλήσουν την επόμενη μέρα, δηλαδή την Κυριακή. Την Κυριακή ξύπνησε με φοβερούς πόνους και δυσκολευόταν να περπατήσει. Τα φάρμακα που της σύστησε η εναγόμενη δεν την ανακούφισαν, ενώ η εναγόμενη δεν επικοινώνησε μαζί της. Το πρωί της Δευτέρας, οδήγησε στη Λάρνακα, έχοντας πόνους και σε άσχημη ψυχολογική κατάσταση και η εναγόμενη την πήρε στην ακτινολόγο Οικονομίδου (ΜΕ3) και στη συνέχεια στον Θεμιστοκλέους (ΜΕ1). Η ενάγουσα προσφέρθηκε να πληρώσει για την επέμβαση, όμως η εναγόμενη αρνήθηκε, λέγοντας ότι η ίδια έχει την ευθύνη, αφού έβαλε τη βελόνα και την ξέχασε. Αντεξεταζόμενη, ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι η βελόνα μπήκε στο μέσο του ποδιού της και μετά ένιωσε ότι προχώρησε προς τα πάνω ή όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, στο «τέλεια πάνω μέρος του ποδιού μου». Επίσης, επέμεινε ότι στο σημείο που έγινε η τομή, υπάρχει ακόμα ουλή. Σε άλλο σημείο, η ενάγουσα συμφώνησε ότι τα ενέσιμα νήματα που της έκανε η εναγόμενη, ήταν για σύσφιξη του δέρματος και δεν είχαν κολλαγόνο, ενώ για το κατά πόσο επρόκειτο για χειρουργική θεραπεία, είπε ότι δεν είναι γιατρός για να ξέρει την ιατρική ορολογία της θεραπείας που της έχει κάνει. Σύμφωνα με την ενάγουσα, στις 28/3/2014, η εναγόμενη της είχε τοποθετήσει 7 βελόνες στο κάθε πόδι. Οι βελόνες τοποθετούνταν κάτω από το δέρμα, παράλληλα με το δέρμα. Σε υποβολή δε ότι ουδέποτε η εναγόμενη της είχε αναφέρει ότι χτύπησε νεύρο ή φλέβα, γιατί ακριβώς η βελόνα μπαίνει κάτω από το δέρμα και δεν θα μπορούσε να χτυπήσει νεύρο, απάντησε ότι πρόκειται για τα λόγια της γιατρού και τα έχει σημειώσει. Επανέλαβε επίσης, ότι τη συγκεκριμένη μέρα είχε πολύ έντονο πόνο στο πόδι και το είπε στη γιατρό. Εξάλλου, ανέφερε, το γεγονός ότι είχε πόνο, αποδεικνύεται από το ότι η βελόνα ήταν μέσα. Περαιτέρω, η ενάγουσα αρνήθηκε ότι την επόμενη μέρα καθάρισε όλες τις σκάλες της πολυκατοικίας, χωρίς να έχει πόνο, κάτι που χαρακτήρισε γελοίο. Στη θέση της εναγόμενης, ότι πρώτη επικοινώνησε μαζί της την επόμενη μέρα, δηλαδή στις 29/3/2014, ημέρα Σάββατο, και της ανέφερε ότι υπάρχει πιθανότητα να υπάρχει βελόνα στο πόδι της, η ενάγουσα επανέλαβε ότι η ίδια είχε επικοινωνήσει με την εναγόμενη και αναφέρθηκε στις συνομιλίες που είχαν τη συγκεκριμένη μέρα. Η ενάγουσα αρνήθηκε επίσης ότι την πήρε τηλέφωνο ο αδελφός του Δημήτρη, για να της πει να πάει στη Λάρνακα για να δει τι συμβαίνει και δεν το έκανε, όπως επίσης αρνήθηκε ότι η ίδια ανέφερε ότι θα πήγαινε την Τετάρτη που θα έλειπε ο άντρας της και ότι αποφάσισε τελικά να πάει όταν της ανέφερε η εναγόμενη ότι ήταν επείγον. Η ενάγουσα ανέφερε ότι μετά την επέμβαση μειώθηκε ο πόνος και μετά το κόψιμο των ραφών, ένιωσε πιο άνετα. Εξήγησε επίσης για ποιο λόγο συνέχισε μετά το συμβάν τις επισκέψεις στην εναγόμενη και για ποιο λόγο διέκοψε. Τέλος, η μάρτυρας αρνήθηκε ότι ο λόγος που πήγε δικαστικά, ήταν επειδή ήθελε να πάρει πολλά λεφτά. Η εναγόμενη (ΜΥ1) ανέφερε ότι είναι παθολόγος ιατρός και μέλος του Ιατρικού Συλλόγου Λάρνακος και του Παγκύπριου Ιατρικού Συλλόγου. Αποφοίτησε από την Ιατρική Σχολή της Φλωρεντίας το 1993 και εκπαιδεύτηκε στην εκτέλεση θεραπειών ιατρικής αισθητικής, παρακολουθώντας μαθήματα / σεμινάρια στην Ιταλία, Ελλάδα και Κύπρο. Η παρακολούθηση αυτών των μαθημάτων / σεμιναρίων, σου δίνει το δικαίωμα ν' ασχοληθείς με το θέμα. Δηλαδή αν έκανε course για νήματα ή για τα ενέσιμα υλικά, μπορεί να εργαστεί σε αυτά. Η ενάγουσα, την επισκέφθηκε για πρώτη φορά την 1/2/2005 και έκτοτε έγινε τακτική πελάτισσα της, κάνοντας θεραπείες κιρσών και φλεβίτιδων, θεραπείες για μείωση ρυτίδων με botox και ιαλουρονικό οξύ, αποτριχώσεις με ακτίνες lazer και θεραπείες σύσφιξης με κρυογλυπτική και νήματα. Τις θεραπείες με νήματα, τις ξεκίνησε από τις 12/11/
- Εξήγησε δε, τι είναι αυτά τα νήματα και ποιος είναι ο τρόπος που τοποθετούνται κάτω από το δέρμα. Ως ανέφερε, για τη θεραπεία με νήματα, εκπαιδεύτηκε στη Θεσσαλονίκη από ειδικευμένους γιατρούς το 2013 και σε άλλα σεμινάρια στη συνέχεια. Σύμφωνα με την εναγόμενη, στις 28/3/2014, ημέρα Παρασκευή, έκανε στην ενάγουσα θεραπεία στα αγγεία των κάτω άκρων της και ακολούθως της τοποθέτησε συνολικά 12 νήματα, 6 σε κάθε μηρό, στην εσωτερική πλευρά κάθε μηρού. Όταν τοποθέτησε το τελευταίο νήμα, κατά την κίνηση εξαγωγής της βελόνας, πρόσεξε ότι στο χέρι της ήταν μόνο η βάση. Σκέφτηκε ότι μπορεί η βελόνα να έπεσε κατά την εξαγωγή της στο πάτωμα και λόγω της λεπτότητας της να μην την πρόσεξε. Κοίταξε για λίγο στο πάτωμα αλλά δεν είδε τη βελόνα. Επειδή η ενάγουσα της έλεγε ότι βιαζόταν να επιστρέψει στη Λευκωσία, για να παραλάβει τον εγγονό της από το νηπιαγωγείο, δεν της ανέφερε τους φόβους της για να μην την αναστατώσει και για να ψάξει καλύτερα στο πάτωμα και τον μικρό κάδο απορριμμάτων που είχε δίπλα της. Γνώριζε ότι αν ήταν η βελόνα κάτω από το δέρμα, η θέση που βρισκόταν, σε συνδυασμό με την λεπτότητα και ελαστικότητα της, δεν συνιστούσε άμεσο κίνδυνο για την υγεία της ενάγουσας. Το βράδυ, μετά την εκτέλεση των ραντεβού της ημέρας, κατά τη διαδικασία καθαρισμού του ιατρείου, ερεύνησε πιο εμπεριστατωμένα το πάτωμα και τον κάδο απορριμμάτων, αλλά δυστυχώς δεν ανευρέθηκε η βελόνα. Λόγω του προχωρημένου της ώρας, επιφυλάχθηκε να ενημερώσει την ενάγουσα την επομένη το πρωί. Την επομένη, δηλαδή στις 29/3/2014, τηλεφώνησε στην ενάγουσα νωρίς το πρωί και της είπε ότι υπάρχει μεγάλη πιθανότητα η βελόνα με την οποία τοποθέτησαν το τελευταίο νήμα να παρέμεινε κάτω από το δέρμα, διότι κατά την εξαγωγή της δεν βρέθηκε στο χέρι της, ούτε πουθενά αλλού. Τη ρώτησε αν είχε καμιάν ενόχληση και της απάντησε αρνητικά. Της είπε ότι πρέπει να έρθει αμέσως στη Λάρνακα για να πάνε σε ακτινολόγο για ακτινογραφία για να επιβεβαιωθεί η ύπαρξη της βελόνας κάτω από το δέρμα και ακολούθως να γίνει η αφαίρεση της από χειρούργο. Η ενάγουσα απάντησε ότι είναι πολύ καλά και επιπλέον της είπε ότι δεν θα μπορούσε να έρθει πριν από την Τετάρτη, επειδή οι θεραπείες που έκαμνε ήταν εν αγνοία του συζύγου της. Μόνο την Τετάρτη θα μπορούσε να έρθει που θα απουσίαζε ο σύζυγος της. Η εναγόμενη επέμενε ότι θα έπρεπε να έρθει επειγόντως, διότι η επομένη μέρα ήταν Κυριακή και τα ιατρεία θα ήταν κλειστά και της εξήγησε τους κινδύνους από την παραμονή της βελόνας στο μηρό της. Και πάλιν η ενάγουσα ήταν ανένδοτη, οπότε της σύστησε έντονα, να πάρει προληπτικά αντιβίωση και να έρθει στη Λάρνακα οπωσδήποτε τη Δευτέρα και να μην περιμένει την Τετάρτη. Της σύστησε επίσης να περιορίσει τις κινήσεις της και να μην κάμνει δουλειές, διότι θα υποβοηθούσε την μετακίνηση της βελόνας. Ως ανέφερε, αμέσως μετά την άρνηση της ενάγουσας να έρθει στη Λάρνακα το Σάββατο, για εντοπισμό και αφαίρεση της βελόνας, ενημέρωσε την εταιρεία που της προμηθεύει τα νήματα για το συμβάν με τη βελόνα και τους ζήτησε να προσπαθήσουν και οι ίδιοι να πείσουν την ενάγουσα να έρθει στη Λάρνακα για να γίνουν οι απαιτούμενες ενέργειες. Πράγματι επικοινώνησαν αμέσως μαζί της και όπως της είπαν, η ενάγουσα επέμενε ότι δεν μπορούσε να έρθει. Την Κυριακή το πρωί, όταν η εναγόμενη επικοινώνησε ξανά με την ενάγουσα, η τελευταία ανέφερε ότι ένιωθε ελαφρύ πόνο και της ομολόγησε ότι την προηγούμενη καθάρισε τις σκάλες της πολυκατοικίας τους. Τελικά, μετά από νέα επικοινωνία της με την ενάγουσα το απόγευμα της ίδιας μέρας, η ενάγουσα της είπε ότι θα έρθει στη Λάρνακα τη Δευτέρα το πρωί για τα περαιτέρω. Την 31/3/2014, επισκέφθηκαν την Οικονομίδου (ΜΕ3), ακτινολόγο και στη συνέχεια τον Θεμιστοκλέους (ΜΕ1), γενικό χειρουργό, ο οποίος αφαίρεσε την βελόνα. Επίσης, στις 8/4/2014, συνόδευσε την ενάγουσα στον τελευταίο, για αφαίρεση των ραφών. Σύμφωνα με την εναγόμενη, μετά την αφαίρεση των ραφών, η ενάγουσα συνέχισε τις θεραπείες της στις 6/5/2014, 27/5/2014 και 19/6/
- Οι θεραπείες προσφέρθηκαν δωρεάν, κατόπιν συνεννόησης της εναγόμενης και με την εταιρεία που προμήθευε τα νήματα, για παροχή δωρεάν των υλικών, για ηθική ικανοποίηση της ενάγουσας λόγω του ατυχούς συμβάντος με την ελαττωματική βελόνα. Η ενάγουσα όμως πίεζε την εναγόμενη, να απαιτεί από την εταιρεία να συνεχίσει να προσφέρει δωρεάν υλικά για τις θεραπείες. Κατά την τελευταία επίσκεψη, η ενάγουσα ζήτησε να της πει αν θα πληρώσει κάτι για τον κόπο της και επειδή επέμενε, η εναγόμενη της ζήτησε €
- Η ενάγουσα πλήρωσε το πόσο και δεν επισκέφθηκε ξανά το ιατρείο της. Ακολούθησε, τον Σεπτέμβριο του 2014, τηλεφώνημα της ενάγουσας, με απαίτηση για συνάντηση και επίρριψη ευθυνών για το περιστατικό με τη βελόνα, καθώς επίσης επιστολή των δικηγόρων της ενάγουσας και συνάντηση με την δικηγόρο της κα Μ. Χειμωνίδου, όπου απέρριψε τις προτάσεις που της έγιναν. Όταν δε ενημέρωσε την εταιρεία που της προμηθεύει τα νήματα για τη συμπεριφορά της ενάγουσας, της αναφέρθηκε ότι η ενάγουσα τηλεφωνούσε και σ' αυτούς και τους εκβίαζε, ζητώντας δωρεάν θεραπείες. Αντεξεταζόμενη, ανέφερε ότι δεν έχει γράψει ποτέ στην επαγγελματική της κάρτα ή σε ταμπέλες έξω από το ιατρείο της, ότι είναι ειδική παθολόγος ή ειδική στην ιατρική αισθητική. Έχει παρακολουθήσει μαθήματα για τις διαδικασίες που περιέγραψε, σε διάφορα χρονικά διαστήματα, από το 2002 μέχρι το 2013 και πρόκειται για θεραπείες που τις εφαρμόζει ένας γιατρός και όχι οποιοσδήποτε. Ως ανέφερε, εκτός από τη θεωρία, υπάρχει και πρακτική εξάσκηση πώς να τοποθετεί και πώς να αφαιρεί τις βελόνες. Στη συνέχεια, η μάρτυρας αρνήθηκε ότι ξέχασε τη βελόνα μέσα στην ενάγουσα και ανέφερε πως η βελόνα ήταν ελαττωματική και αποκόπηκε από τη βάση της. Ήταν η θέση της δε, ότι δεν μπορείς να ξεχάσεις τη βελόνα, η οποία μπαίνει και βγαίνει. Για το κατά πόσο έχει καταχωρίσει αγωγή εναντίον της εταιρείας για την ελαττωματική βελόνα, έδωσε αρνητική απάντηση και είπε ότι αυτό θα γίνει κάποια στιγμή. Σύμφωνα με τη μάρτυρα, έψαξε τη βελόνα την Παρασκευή, πριν σχολάσει και το πρωί (της επόμενης) πήγε και ξαναέψαξε για να είναι 100% σίγουρη. Όταν δεν βρήκε τη βελόνα, ανησύχησε. Μετά πήρε τηλέφωνο την ενάγουσα. Ήταν η θέση της ότι λόγω του είδους της βελόνας, δηλαδή λεπτή και ευλύγιστη, δεν είναι πολύ σοβαρό θέμα το ότι έμεινε η βελόνα στο σώμα της ενάγουσας, θέση την οποία όμως στη συνέχεια άλλαξε, λέγοντας ότι ήταν ένα ατύχημα και φρόντισε την ενάγουσα, δεν την εγκατέλειψε. Επίσης, ισχυρίστηκε ότι συμβούλεψε την ενάγουσα να πάει στην Πρώτες Βοήθειες στη Λευκωσία και η τελευταία αρνήθηκε. Σε άλλο σημείο, ανέφερε ότι πέραν των δύο αποδείξεων που παρουσίασε (βλ. τεκμ.21), έχει και άλλες αποδείξεις. Η ενάγουσα δεν ήθελε ποτέ αποδείξεις, αλλά η ίδια όταν έφευγε, έγραφε τις αποδείξεις. Η μάρτυρας υπέδειξε στη φωτογραφία τεκμ.7
(3), το σημείο, στο εσωτερικό του πάνω μηρού, που τοποθετήθηκε η τελευταία βελόνα (βλ. σημείο Χ) και συμφώνησε ότι η βελόνα είχε μετακινηθεί και η αφαίρεση της έγινε από το άνω μέρος του μηρού. Η βελόνα είχε μετακινηθεί, δύο εκατοστά πιο πάνω και εντοπίστηκε στη δεύτερη ακτινογραφία που είχε γίνει. Ως ανέφερε, είπε στην ενάγουσα ότι δεν έπρεπε να κάνει κινήσεις για να μην μετακινηθεί η βελόνα, αλλά πήγε και καθάρισε τα σκαλιά της πολυκατοικίας. Της είχε αναφέρει ότι δεν μετακινείται, αν δεν κάνει κινήσεις. Η εναγόμενη απάντησε και σε ερωτήσεις για διάφορα άλλα θέματα, όπως για την πληρωμή του Θεμιστοκλέους (ΜΕ1), για τις συνθήκες κάτω από τις οποίες συνόδευσε την ενάγουσα στον τελευταίο, στις 8/4/2014, για αφαίρεση των ραφών, και τις θεραπείες που έγιναν μετά την 8/4/
- Σε υποβολές δε που της έγιναν, επανέλαβε τις θέσεις της. O Θεμιστοκλέους (ΜΕ1), ιατρός, με ειδικότητα τη Γενική Χειρουργική, την 31/3/2014 χειρούργησε την ενάγουσα με τοπική αναισθησία, εντόπισε τη βελόνα, μήκους 6 εκ. περίπου και την αφαίρεσε. Σύμφωνα με τον γιατρό, όταν τον επισκέφθηκε η εναγόμενη, συνοδεία της ενάγουσας, στις 31/3/2024, πληροφορήθηκε από την εναγόμενη τι ακριβώς είχε συμβεί και η τελευταία τον εφοδίασε με ακτινογραφίες, από τις οποίες ήταν σε θέση να διαγνώσει πως όντως υπήρχε ξένο σώμα εις την έσω επιφάνεια του ανώτερου τμήματος δεξιού μηρού, στη γειτνιάζουσα βουβωνική χώρα του δεξιού ποδιού της ενάγουσας. Η ενάγουσα παραπονέθηκε διά έντονους πόνους στο δεξιό της πόδι και διακατέχετο από έντονη φοβία, όμως την καθησύχασε. Θεώρησε όμως την περίπτωση ως επείγον περιστατικό και ότι ήταν αναγκαίο όπως το συγκεκριμένο ξένο σώμα αφαιρεθεί χωρίς οποιαδήποτε καθυστέρηση. Από την στιγμή που ο χειρούργος βλέπει ότι υπάρχει ένα ξένο σώμα και υπάρχει κίνδυνος οποιασδήποτε επιπλοκής, έστω ένα στο εκατομμύριο, επεμβαίνει άμεσα να αφαιρέσει το ξένο σώμα. Γι' αυτό η ενάγουσα, την ίδια μέρα, υποβλήθηκε σε επείγουσα χειρουργική επέμβαση με τοπική αναισθησία, εντοπίστηκε η μεταλλική βελόνα, μήκους 6 εκ. περίπου και έγινε αφαίρεση της. Επρόκειτο για απλή επέμβαση, διάρκειας 5 λεπτών. Μετά την αφαίρεση της βελόνας και αφού είχε προβεί σε όλες τις αναγκαίες ιατρικές διαδικασίες διά την απολύμανση και χειρουργικού καθαρίσματος του χώρου, τοποθέτησε 2 εξωτερικές ραφές, δηλαδή ράμματα διά δέσιμο του σημείου της χειρουργικής επέμβασης. Τα ράμματα αφαιρέθηκαν στις 8/4/
- Τα έξοδα για την επέμβαση πληρώθηκαν από την εναγόμενη. Ο μάρτυρας εξήγησε ότι η μεταλλική βελόνα δεν μπορεί να απορροφηθεί από τον οργανισμό του ανθρώπου, δηλαδή δεν διαλύεται μέσα στο σώμα και δεν απορροφάται. Επίσης, η παραμονή της συγκεκριμένης μεταλλικής βελόνας εις το σώμα της ενάγουσας, μπορούσε να προκαλέσει μόλυνση. Ο οργανισμός κάνει κοκκιώδη ιστό γύρω από το ξένο σώμα για να το προστατέψει (φλεγμονή). Αντεξεταζόμενος, είπε ότι ο κοκκιώδης ιστός μπορεί να προκαλέσει συνεχή πόνο στον ασθενή. Τέλος, τόνισε ότι η εναγόμενη, από την στιγμή που αντιλήφθηκε ότι δεν αφαίρεσε την βελόνα από το πόδι της ενάγουσας, θα έπρεπε να την παραπέμψει αμέσως σε χειρούργο και ακτινολόγο και όχι να της συστήσει μόνο αντιβίωση και ότι θα απορροφηθεί η βελόνα με την αντιβίωση. Πέραν της γραπτής του κατάθεσης, τεκμήριο 1, ο μάρτυρας κατέθεσε τα τεκμήρια 2-4, ήτοι πιστοποιητικά για τα προσόντα του, βεβαίωση που ετοίμασε στις 9/3/2015 και απόδειξη είσπραξης. Κατά την αντεξέταση του, κατατέθηκε ως τεκμήριο 5, βελόνα που προσομοιάζει με την επίδικη βελόνα. Ο Σταυριανός (ΜΕ2), ανέφερε ότι είναι ιατρός, με ειδικότητα στην ιατροδικαστική και κατέθεσε την ιατροδικαστική έκθεση που ετοίμασε, ως τεκμήριο
- Ο Ιατροδικαστής εξέτασε την ενάγουσα στις 9/9/2021 και διαπίστωσε, στην έσω επιφάνεια του ανώτερου τμήματος του δεξιού μηρού, το οποίο γειτνιάζει με την βουβωνική αύλακα, την ύπαρξη παλαιάς γραμμοειδούς χειρουργικής ουλής μήκους 2,2 εκατοστών. Σύμφωνα με την ενάγουσα, αντιστοιχεί στη χειρουργική τομή που έγινε στις 31/3/2014 από τον Θεμιστοκλέους (ΜΕ1). Η ουλή δεν είναι δύσμορφη. Κατά τη διάρκεια της εξέτασης, λήφθηκαν 10 φωτογραφίες, καθ' υπόδειξη του, από τον φωτογράφο Σ.Κ., τις οποίες κατέθεσε ως τεκμήριο 7
(1)-
(10)και στη συνέχεια επεξήγησε τι απεικονίζουν. Αντεξεταζόμενος, ανέφερε ότι η παρουσία μιας χειρουργικής ουλής σε μεταγενέστερο στάδιο της επέμβασης, είναι κάτι σύνηθες και έδωσε για το θέμα αυτό την εξήγηση του. Η ανατομική θέση της ουλής δε, συνάδει με την περιγραφή του Θεμιστοκλέους (ΜΕ1) για τη θέση που έκανε την επέμβαση. Ήταν η θέση του μάρτυρα, ότι στην παρούσα περίπτωση, η παράλειψη της καταμέτρησης των εισαχθέντων μεταλλικών βελόνων, κατά την εξαγωγή τους από το σώμα της ενάγουσας, ήταν αποτέλεσμα κακής πρακτικής, και είχε σαν αποτέλεσμα μια μεταλλική βελόνα να παραμείνει στο δεξί της πόδι και να της προκαλέσει πόνο και ταλαιπωρία. Κατά την αντεξέταση του, σημείωσε ότι αποτελεί αρχή της ιατρικής, πως όταν εισάγεται ένα ξένο σώμα και ειδικά μια βελόνα, στο σώμα του ασθενούς, θα πρέπει να καταγράφεται και να βγαίνει, με την συνήγορο της υπεράσπισης ν' απαντά «Συμφωνούμε». Περαιτέρω, ανέφερε ότι σε περίπτωση που ο «θεραπευτής» αντιληφθεί ότι για οποιοδήποτε λόγο η μεταλλική βελόνα παραμένει στο σώμα του υπό «θεραπεία» ατόμου, πρέπει άμεσα να ενεργήσει για την αφαίρεση της. Αναφορικά με τις συνέπειες που θα μπορούσαν να υπάρξουν, αν δεν αφαιρείτο η βελόνα, ο μάρτυρας ανέφερε ότι θα μπορούσε να πάθει φλεγμονή και θα υπήρχε πόνος και ταλαιπωρία. Επίσης, σύμφωνα με τον μάρτυρα, μετά την αφαίρεση της μεταλλικής βελόνας, η ενάγουσα σταμάτησε να έχει πόνους και δυσφορία και δεν ανέφερε οποιαδήποτε προβλήματα έκτοτε. Ως προς την αναφορά δε της ενάγουσας, περί πρωτόγνωρης ταλαιπωρίας για 3 μέρες, αφού πονούσε και η ψυχολογία της ήταν βεβαρυμένη, κατά την αντεξέταση του, ανέφερε πως θεωρεί ότι αυτό είναι λογικό και είναι και επιστημονικά παραδεκτό, από τη στιγμή που αισθανόταν ότι είχε μια βελόνα στο σώμα της. Η Μαρία Οικονομίδου (ΜΕ3) είναι ιατρός, με ειδικότητα ακτινολόγου. Στις 31/3/2014, η εναγόμενη παρουσιάστηκε στο ιατρείο της, συνοδευόμενη από την ενάγουσα, η οποία της ανέφερε ότι αντιμετώπιζε πόνο. Στη συνέχεια ενημερώθηκε από την εναγόμενη, ότι στο πόδι της ενάγουσας, υπέθεσε ότι υπήρχε μια βελόνα. Διενέργησε τη διαδικασία για λήψη ακτινογραφίας, στο σημείο του ποδιού που η εναγόμενη πίστευε ότι θα έπρεπε να ήταν η βελόνα, εντούτοις από τις πρώτες φωτογραφίες δεν διαπιστώθηκε η ύπαρξη βελόνας στο συγκεκριμένο σημείο. Τότε ενημέρωσε την ενάγουσα και την εναγόμενη και προχώρησε στη λήψη ακόμη 2 ακτινογραφιών, όπου όντως διαπίστωσε την ύπαρξη βελόνας. Ως ανέφερε, η βελόνα προσομοιάζει με τη βελόνα τεκμήριο 5. Επίσης, ανέφερε ότι οι ακτινογραφίες παραδόθηκαν στην εναγόμενη, τα έξοδα των οποίων, εάν δεν κάνει λάθος, πληρώθηκαν από την τελευταία. Αντεξεταζόμενη, είπε ότι είναι εργαστηριακή γιατρός και δεν είναι δουλειά της ν' αξιολογήσει αν πράγματι υπήρχε πόνος. Η ενάγουσα ανέφερε ότι πονούσε. Σε άλλο σημείο, ανέφερε ότι η βελόνα βρέθηκε στο άνω μέρος του μηρού. Αν χωρίζαμε τον μηρό, δηλαδή το κόκκαλο, από το γόνατο μέχρι το ισχίο, σε 3 μέρη, βρέθηκε στο άνω τριτημόριο, με κατεύθυνση προς τα πάνω. Η Χρυσοστόμου (ΜΕ5), εργάζεται στο Υπουργείο Υγείας και είναι βοηθός γραμματειακός λειτουργός. Ανάμεσα στα καθήκοντά της, είναι να εκτελεί χρέη Eφόρου του Ιατρικού Συμβουλίου Κύπρου και συγκεκριμένα ετοιμάζει τις αιτήσεις των ιατρών, τις προωθεί στο Ιατρικό Συμβούλιο για να τύχουν αναγνώρισης εγγραφής ή τίτλου ειδικότητας και έχει πλήρη πρόσβαση στο αρχείο ιατρών Κύπρου. Ως ανέφερε, υπάρχουν πάρα πολλές αναγνωρισμένες ειδικότητες ιατρών στην Κύπρο, τις οποίες μπορεί κάποιος να τις εντοπίσει μέσω των κανονιστικών διοικητικών πράξεων, που υπάρχουν αναρτημένες και στην ιστοσελίδα του Ιατρικού Συμβουλίου Κύπρου (βλ. ΚΔΠ 357/2003 και τις σχετικές τροποποιήσεις - τεκμ.15). Το Ιατρικό Συμβούλιο χρησιμοποιεί αυτούς τους κανονισμούς, για την αναγνώριση τίτλου ειδικότητας από τρίτες χώρες. Όσον αφορά την αναγνώριση ειδικοτήτων από κράτη μέλη, χρησιμοποιεί την ευρωπαϊκή οδηγία για επαγγελματικά προσόντα 2005/36/ΕΚ (βλ. τεκμ.15). Στις αναγνωρισμένες ειδικότητες, δεν υπάρχει η ειδικότητα ιατρική αισθητική, ούτε παθολογία - ιατρική αισθητική. Επίσης, ανέφερε ότι στο μηχανογραφημένο σύστημα του αρχείου, για την εναγόμενη υπάρχει καταχωρημένη η ειδικότητα της παθολογίας και καμία άλλη αναγνωρισμένη ειδικότητα. Αντεξεταζόμενη, είπε ότι η εναγόμενη δεν έγραψε ποτέ στο φάκελο της, ειδικότητα ιατρική αισθητική. Στην κάρτα της εναγόμενης (τκεμ.12), η οποία της υποδείχθηκε, ανέφερε ότι γράφει παθολόγος-ιατρική αισθητική και δεν γράφει πουθενά ειδικότητα. Ο Τζιεσλής (ΜΥ2) ανέφερε πως γνωρίζει την εναγόμενη, την οποία προμηθεύει με προϊόντα αισθητικής θεραπείας μέχρι σήμερα. Ο ίδιος συνεργάζεται με την εταιρεία Inosul Medical, η οποία είναι του αδελφού του (Δημήτρη). Σύμφωνα με το μάρτυρα, ήταν στην Αυστρία και δέχθηκε τηλεφώνημα από την εναγόμενη, η οποία ήταν κλαμένη και του είπε ότι είχε κάνει σε μια ασθενή εφαρμογή και ότι αντιλήφθηκαν ότι η βελόνα είχε μείνει μέσα και προσπαθεί να επικοινωνήσει μαζί της να έρθει στο ιατρείο να την βγάλει. Της ανέφερε ότι πρέπει οπωσδήποτε να έρθει πίσω στο ιατρείο να βγάλει τη βελόνα, αν είναι σίγουρη ότι έχει βελόνα μέσα, και του είπε ότι θα ξαναπροσπαθήσει. Όταν τον πήρε ξανά τηλέφωνο, του ανέφερε ότι προσπάθησε ξανά και δεν έρχεται, επειδή δεν θέλει να μάθει ο άνδρας της ότι κάνει αισθητικές θεραπείες και ότι θα έρθει μόλις μπορέσει. Ο ίδιος επέμενε ότι θα πρέπει να την πείσουν να έρθει τώρα για να βγει η βελόνα και ακολούθως προσπάθησε και ο ίδιος να επικοινωνήσει 2-3 φορές, αλλά δεν απαντούσε. Σε νέα επικοινωνία με τη γιατρό, όταν του είπε ότι την παίρνει και δεν έρχεται, της είχε βάλει τις φωνές και της είπε να πάει Αστυνομία να της κάνει καταγγελία αν δεν έρχεται πίσω να βγάλει τη βελόνα. Σε σχέση με τον ισχυρισμό της εναγόμενης ότι υπάρχει περίπτωση η βελόνα να ήταν ελαττωματική, είπε ότι : «Σε όλα τα προϊόντα αισθητικής μπορεί μια φορά κάθε 5, 10 χρόνια να έχει ελαττωματική παραγωγή, υπάρχει αυτό το ενδεχόμενο να βγουν ελαττωματικά προϊόντα. Είναι σπάνιο η αλήθεια είναι αλλά συμβαίνει, δηλαδή κάθε 5 χρόνια κάποιο από τα προϊόντα που έχουμε μπορεί να... ένα πακέτο, δύο πακέτα να είναι ελαττωματικά ας πούμε.» Επίσης, ανέφερε ότι όπως πληροφορήθηκε από τον αδελφό του, υπήρχε επικοινωνία μεταξύ του τελευταίου και της ενάγουσας. Είχε μιλήσει με την ασθενή και επειδή η γιατρός ήθελε να της προσφέρει αποκατάσταση για το συμβάν που έγινε, προσφέρθηκε ο Δημήτρης να δώσει δωρεάν ότι υλικά χρειάζεται για την αποκατάσταση. Από εκεί και πέρα, κάποια στιγμή ο Δημήτρης τον ξαναπήρε τηλέφωνο και του είπε ότι από τη στιγμή που έκαναν αυτό που έπρεπε και έδωσαν τα υλικά για κάποιες extra θεραπείες που ζητήθηκαν, θεωρεί ότι ακούγεται σαν εκβιασμός που του ξαναζητούν πράγματα. Επειδή ήταν νευριασμένος και του μιλούσε νευρικά, δεν κατάλαβε αν ξαναμίλησε ο αδελφός του με την ασθενή. Προφανώς η ασθενής απευθύνθηκε ότι θέλει περισσότερες θεραπείες, αλλά δεν γνωρίζει ποια συνομιλία είχε ο αδελφός του με την ασθενή ή αν ήταν μέσω της γιατρού που μεταφέρθηκε ότι χρειάζεται περισσότερες θεραπείες. Αντεξεταζόμενος, ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι το 2013 δεν είχαν κάποια καταγγελία για ελαττωματικές βελόνες με νήματα, ούτε θυμάται να είχαν τέτοια καταγγελία το 2014, με εξαίρεση την περίπτωση της εναγόμενης. Ακολούθως, αφού συμφώνησε ότι για τις βελόνες του 2014 υπάρχει ένα lot number, με βάση το οποίο γίνεται ταυτοποίηση των προϊόντων, είπε ότι δεν είχαν οποιαδήποτε καταγγελία ή παράπονο, είτε προφορικό είτε γραπτό, από οποιονδήποτε καταναλωτή πελάτη τους, ότι είναι ελαττωματικά και να τα ταυτίζουν με εκείνα που προμήθευσαν την εναγόμενη. Περαιτέρω, διαφώνησε ότι η βελόνα παρέμεινε στο πόδι, επειδή η εναγόμενη δεν την αφαίρεσε. Ήταν η θέση του ότι δεν μπορεί το συγκεκριμένο προϊόν να μπει ολόκληρο μέσα και να ξεχαστεί. Αν η βελόνα μπήκε ολόκληρη κάτω από το δέρμα και έμεινε, σημαίνει ότι ήταν ελαττωματικό το προϊόν, διότι υπάρχει ένα πλαστικό το οποίο είναι handpiece και μ' αυτό χειρίζεσαι τη βελόνα για να μπορείς να μπαίνεις και να βγαίνεις και να χειρίζεσαι το νήμα. Αυτό είναι ένα unique πράγμα το οποίο ουσιαστικά έχει λαβή από πίσω και μπροστά είναι η βελόνα ενωμένη ένα πράγμα, δεν είναι δύο κομμάτια, είναι ένα πράγμα αυτό και το νήμα είναι κατά μήκος όλης της βελόνας. Οπόταν για να ξέχασε κάποιος μέσα όλο αυτό, σημαίνει ότι θα πρέπει να έχει ξεχάσει και το πλαστικό, το οποίο για να μπει εκεί πέρα πρέπει να κάνεις τομή με νυστέρι. Άρα αν μπήκε μέσα η βελόνα, ξεχάστηκε η βελόνα, σίγουρα αποκολλήθηκε από το πλαστικό. Σ' ερώτηση αν γίνεται άμεσα αντιληπτό, ότι παρέμεινε βελόνα, από το πρόσωπο που την είχε τοποθετήσει, απάντησε: «Αν το προσέξει ναι αλλά επειδή αυτά μπαίνουν πολλά μαζί και τα τραβάνε και βγαίνουν έτσι όπως είναι η τεχνική και τα τραβάς και βγαίνουν, μπορεί το μάτι να μπερδευτεί και να νομίζει ότι έχει τις βελόνες που είναι από κάτω και να μείνει η δίκη του βελόνα, να έχει βγει το πλαστικό, η βελόνα να κολλήθηκε, να έμεινε μέσα και έτσι όπως το τραβάς και έχει και τις άλλες βελόνες, καμιά φορά μπορεί να σου γελάσει και το μάτι σου. Είναι άλλες βελόνες, άλλο νήμα.» Τέλος, είπε ότι η εταιρεία Inosul δεν κατασκευάζει τις βελόνες και τις προμηθεύεται από αλλού και επίσης πως δεν νομίζει ο αδελφός του να είπε στην ενάγουσα ότι δεν είναι ελαττωματικά τα προϊόντα και ότι ήταν αμέλεια της γιατρού. Αγορεύσεις των συνηγόρων / Επιχειρηματολογία των δύο πλευρών Οι θέσεις των συνηγόρων των δύο πλευρών, περιλαμβάνονται στις γραπτές αγορεύσεις που αυτές είχαν την ευγενή καλοσύνη να ετοιμάσουν και να παραδώσουν στο Δικαστήριο. Οι αγορεύσεις των δύο πλευρών έχουν τύχει βεβαίως ενδελεχούς μελέτης. Δεν κρίνεται όμως σκόπιμη η παράθεση των όσων οι συνήγοροι αναφέρουν στις αγορεύσεις τους και εφόσον αυτό κριθεί αναγκαίο, θα παρατεθούν κατωτέρω συγκεκριμένα σημεία των αγορεύσεων. Αξιολόγηση μαρτυρίας Έχω παρακολουθήσει με προσοχή τους μάρτυρες που κατέθεσαν ενώπιον του Δικαστηρίου και έχω εξετάσει τόσο την προφορική τους μαρτυρία όσο και την γραπτή μαρτυρία που προσφέρθηκε, στη βάση των καθιερωμένων αρχών αξιολόγησης, προς το σκοπό κατάληξης και διατύπωσης των αναγκαίων ευρημάτων, έχοντας κατά νουν τα επίδικα ζητήματα και τους δικογραφημένους ισχυρισμούς. Οι Θεμιστοκλέους (ΜΕ1), Σταυριανός (ΜΕ2) και Οικονομίδου (ΜΕ3), δεν αμφισβητείται ότι πρόκειται για εμπειρογνώμονες. Αποτελεί όμως και διαπίστωση του Δικαστηρίου, ότι πρόκειται πράγματι για εμπειρογνώμονες ιατρούς και συγκεκριμένα ο Θεμιστοκλέους στον τομέα της Γενικής Χειρουργικής, ο Σταυριανός στον τομέα της Ιατροδικαστικής και η Οικονομίδου στον τομέα της ακτινολογίας. Όσον αφορά εμπειρογνώμονες, το Δικαστήριο μπορεί να υιοθετήσει τη θέση ενός εμπειρογνώμονα είτε εν όλω, είτε εν μέρει, είτε καθόλου, ανάλογα με τα ευρήματα του και την αξιολόγηση της μαρτυρίας, έχοντας υπόψη ότι οι εμπειρογνώμονες δεν έχουν κανένα προβάδισμα έναντι άλλων μαρτύρων και ότι η μαρτυρία τους υπόκειται στους ίδιους ακριβώς κανόνες αξιολόγησης, όπως οι συνήθεις μάρτυρες επί γεγονότων (Vasilico Cements Works v. Σταύρου
(1978)1 ΑΑΔ 389, 397 και Ν. Νικολάου ν. Κλεάνθη Σταύρου
(1992)1 ΑΑΔ 746). Η συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα δεν είναι τόσο σημαντική για τους σκοπούς εκτιμήσεως της αξιοπιστίας τους, όπως στη περίπτωση ενός μάρτυρα πάνω σε γεγονότα (βλ. Αθηνής ν. Δημοκρατίας
(1990)2 ΑΑΔ 41). Επισημαίνεται εδώ, ότι η υπεράσπιση, στο πλαίσιο της αντεξέτασης των Θεμιστοκλέους και Οικονομίδου, δεν επιχείρησε να πλήξει την αξιοπιστία τους και ουσιαστικά έγιναν σ' αυτούς κάποιες διευκρινιστικές ερωτήσεις. Εν πάση περιπτώσει, έχοντας υπόψη όσα αναφέρθηκαν ανωτέρω, ευθέως αναφέρω πως οι Θεμιστοκλέους και Οικονομίδου, έχουν κάνει πολύ καλή εντύπωση στο Δικαστήριο. Στις ερωτήσεις που τους υποβλήθηκαν, απάντησαν άμεσα και πειστικά, αιτιολογώντας τις απαντήσεις τους. Γενικότερα, θεωρώ πως ήταν ειλικρινείς και τεκμηρίωσαν επαρκώς και με πειστικότητα τα συμπεράσματα και ευρήματα τους (Αυγουστή κ.α. v. Ιωάννου
(2005)1(Β) Α.Α.Δ. 1498). Εξάλλου, θα πρέπει να τονιστεί εδώ, ότι με βάση την αγόρευση της ευπαίδευτης συνηγόρου της εναγόμενης, δεν υπάρχει εισήγηση για αναξιοπιστία οιουδήποτε εκ των μαρτύρων αυτών. Σε σχέση με τον Σταυριανό, θα πω κατ' αρχήν ότι έχει τεκμηριώσει επαρκώς και με πειστικότητα τις απαντήσεις του. Επισημαίνω ότι ως προς τις συνέπειες από την παραμονή της βελόνας και τα προβλήματα που θα μπορούσαν να προκληθούν, ως επίσης για το λόγο που προκλήθηκε η μετακίνηση της βελόνας, η μαρτυρία του συμβαδίζει με τη μαρτυρία του Θεμιστοκλέους. Επίσης, σημειώνω πως η υπεράσπιση συμφώνησε με την αναφορά του μάρτυρα, ότι αποτελεί θέση / αρχή της ιατρικής επιστήμης πως ότι εισάγεται στο σώμα του ασθενούς θα πρέπει να εξάγεται, ειδικά όταν μιλούμε για βελόνες. Όμως θα πρέπει να τονιστεί σε σχέση με τη γνώμη του (βλ. και την τελευταία παράγραφο στην έκθεση του τεκμ.6), ότι δηλαδή υπήρξε παράλειψη καταμέτρησης των βελόνων κατά την εισαγωγή τους, ένεκα κακής πρακτικής και αυτό είχε ως αποτέλεσμα να παραμείνει μια μεταλλική βελόνα στο δεξί πόδι της ενάγουσας, πως δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή. Το ζήτημα αυτό αφορά το έσχατο συμπέρασμα και επαφίεται αποκλειστικά στο Δικαστήριο να το αποφασίσει, κατόπιν αξιολόγησης του συνόλου της αποδεκτής μαρτυρίας. Εξάλλου, είναι σαφές ότι το υπόβαθρο για τη συγκεκριμένη θέση του, προκύπτει από όσα του ανέφερε η ενάγουσα, η μαρτυρία της οποίας θ' αξιολογηθεί κατωτέρω. Επίσης, δεν αποδέχομαι την αναφορά του Σταυριανού, περί μετακίνησης της βελόνας 20 εκ. περίπου. Εξηγώ. Ο Θεμιστοκλέους ανέφερε ότι η βελόνα μπορεί να μετακινήθηκε σε κάποιο βαθμό, λόγω της σύσπασης των μυών. Η ενάγουσα του είχε αναφέρει ότι μετακινήθηκε. Δεν ξέρει σε ποιο σημείο μπήκε, για να πει μετά βεβαιότητας πόσο μετακινήθηκε. Όταν ήρθε κοντά του η εναγόμενη και του έφερε την ασθενή, έβαλε την ακτινογραφία και φαινόταν καθαρά σε πιο σημείο ήταν η βελόνα. Και συνέχισε λέγοντας : «Απ΄ εκεί και πέρα ήταν 1 ή 2 εκατοστά. Δεν ξέρω.» Ο Σταυριανός αναφέρει στην έκθεση του, ότι η βελόνα μετακινήθηκε περίπου 20 εκατοστά. Η ενάγουσα του υπέδειξε σημείο στο δεξιό της μηρό, όπου κατά την ίδια είχε τοποθετηθεί η βελόνα [βλ. τη φωτογραφία τεκμ.7
(3)] και μέτρησε την απόσταση [βλ. τη φωτογραφία τεκμ. 7
(4)]. Επισημαίνεται ότι η εναγόμενη, υπέδειξε ένα άλλο σημείο [βλ. σημείο Χ στη φωτογραφία τεκμ.7
(3)], λίγο πιο πάνω απ' αυτό που υπέδειξε η ενάγουσα και δεν έχει αμφισβητηθεί. Επίσης, με δεδομένο ότι η βελόνα είναι μήκους 6 εκ. περίπου, είναι γεγονός ότι έχρηζε περαιτέρω διευκρίνησης το συγκεκριμένο ζήτημα. Εν πάση περιπτώσει, έχοντας κατά νουν τη δοθείσα μαρτυρία, θεωρώ πως το Δικαστήριο δεν είναι σε θέση να καταλήξει σε ασφαλές συμπέρασμα περί μετακίνησης της βελόνας 20 εκ. περίπου. Αποτελεί κοινό έδαφος μεταξύ των δύο πλευρών, ότι η βελόνα μετακινήθηκε και η εναγόμενη για το πόσο μετακινήθηκε, ανέφερε ότι ήταν 2 εκ. και παρέπεμψε στη μαρτυρία του Θεμιστοκλέους. Έχοντας όλα αυτά υπόψη, γίνεται εύρημα του Δικαστηρίου ότι η βελόνα, από το σημείο εισαγωγής της στην εσωτερική πλευρά του μηρού, μετακινήθηκε προς τα πάνω, τουλάχιστον κατά 2 εκατοστά. Παρενθετικά, αναφέρεται ότι από τη μαρτυρία των Θεμιστοκλέους και Σταυριανού, δεν προκύπτει ότι ανάλογα με την απόσταση που θα διένυε η βελόνα στο πόδι, θα υπήρχαν διαφορετικές, σοβαρότερες συνέπειες. Ο Σταυριανός, ανέφερε μεν ότι ανάλογα που θα μετακινείτο θα υπήρχαν και ανάλογες συνέπειες, αλλά δεν είπε κάτι συγκεκριμένο. Επίσης, η θέση του Θεμιστοκλέους ότι ως χειρούργος έπρεπε αμέσως να επέμβει, από τη στιγμή που υπήρχε ξένο σώμα και υπήρχε κίνδυνος οποιασδήποτε επιπλοκής, έστω ένα στο εκατομμύριο, δεν ήταν με αναφορά σε μετακίνηση της βελόνας σε συγκεκριμένο σημείο. Οι συνέπειες από την παραμονή της βελόνας, όπως ανέφεραν αμφότεροι, θα ήταν η δημιουργία φλεγμονής και η πρόκληση πόνου και ταλαιπωρίας. Συνεπώς, η απόσταση που μετακινήθηκε η βελόνα, ούτως ή άλλως δεν έχει αναδειχθεί ως κάτι εξαιρετικά σημαντικό, για να με απασχολήσει περαιτέρω. Η ουσία εδώ, είναι πως υπήρξε μετακίνηση της βελόνας, ενώ βρισκόταν στο πόδι της ενάγουσας. Ευθέως αναφέρω, πως σε καμία περίπτωση η πιο πάνω αναφορά του Σταυριανού, θα ήταν ικανή να κλονίσει την αξιοπιστία του. Από το σημείο που του υπέδειξε η ενάγουσα ότι είχε τοποθετηθεί η βελόνα, προέβη σε μέτρηση μέχρι το σημείο που του υποδείχθηκε ότι έγινε αφαίρεση της και εντόπισε την ουλή. Εξάλλου, θα πρέπει να παρατηρήσω, πως ούτε σε σχέση μ' αυτόν υπάρχει εισήγηση από την υπεράσπιση, για αναξιοπιστία του. Κοντολογίς, κάνω αποδεκτή τη μαρτυρία των τριών ιατρών, με εξαίρεση το μέρος της μαρτυρίας του Σταυριανού που σημειώθηκε ανωτέρω. Η αξιολόγηση της μαρτυρίας της Χρυσοστόμου (ΜΕ5), ομολογουμένως δεν παρουσιάζει κάποια δυσκολία. Η μάρτυρας εργάζεται στο Υπουργείο Υγείας και εκτελεί χρέη Εφόρου του Ιατρικού Συμβουλίου Κύπρου. Η μάρτυρας δε, αναφέρθηκε στην αναγνωρισμένη ειδικότητα της εναγόμενης, με βάση το αρχείο του Ιατρικού Συλλόγου. Η μαρτυρία της δεν αμφισβητήθηκε από την υπεράσπιση, ούτε υπάρχει στην αγόρευση της συνηγόρου της εναγόμενης εισήγηση για μη αποδοχή της για οποιοδήποτε λόγο. Συναφώς, αποδέχομαι τη μαρτυρία της. Ο Τζιεσλής (ΜΥ2) κλήθηκε από την υπεράσπιση για να πει ουσιαστικά τρία πράγματα. Πρώτον, ότι μίλησε με την εναγόμενη αμέσως μετά το περιστατικό και ότι ενημερώθηκε ότι η ενάγουσα αρνείτο να πάει πίσω στο ιατρείο για να δουν το θέμα της βελόνας, δεύτερον, ότι ενημερώθηκε από τον αδελφό του, ιδιοκτήτη της εταιρείας που προμηθεύει τις βελόνες, ότι έδωσαν κάποια δωρεάν υλικά, επειδή η εναγόμενη ήθελε να προσφέρει στην ενάγουσα αποκατάσταση για το συμβάν, αλλά ζητούνταν επιπλέον πράγματα, κάτι που θεωρούσε εκβιασμό και δεν το δεχόταν και τρίτον, ότι η βελόνα ήταν ελαττωματική. Σε σχέση με τη συνομιλία του με την εναγόμενη και τι ακριβώς έγινε μετά τη μεταξύ τους επικοινωνία, είναι σαφές ότι υπάρχει ουσιώδης διάσταση μεταξύ τους. Ο μάρτυρας ανέφερε πως προσπάθησε να μιλήσει με την ενάγουσα και δεν απαντούσε. Ήταν η θέση της εναγόμενης όμως, ότι μετά την ενημέρωση της εταιρείας που της προμηθεύει τα νήματα, οπότε τους ζήτησε να πείσουν την ενάγουσα να πάει στη Λάρνακα, επικοινώνησαν μαζί της και όπως της αναφέρθηκε, η ενάγουσα επέμενε ότι δεν μπορούσε να πάει στη Λάρνακα. Ας σημειωθεί ότι στην ενάγουσα υποβλήθηκε ότι επικοινώνησε μαζί της για να πάει στη Λάρνακα, τόσο ο μάρτυρας, και μάλιστα πολλές φορές, όσο και ο Δημήτρης, δηλ. ο αδελφός του μάρτυρα και βεβαίως δεν ήταν ποτέ η θέση της υπεράσπισης ότι επικοινωνούσαν μαζί της και δεν απαντούσε. Συναφώς, ότι αποδέχομαι, είναι ότι αυτός ουδέποτε μίλησε με την ενάγουσα. Αναφορικά τώρα με τη συνομιλία που είχε με τον αδελφό του, όσα ανέφερε ήταν ομολογουμένως γενικά και αόριστα. Ο μάρτυρας, χωρίς να έχει ιδίαν γνώση των γεγονότων, έκανε εικασίες, λέγοντας ότι η ενάγουσα προφανώς απευθύνθηκε ότι θέλει περισσότερες θεραπείες, ενώ την ίδια στιγμή ανέφερε πως δεν γνωρίζει ποια συνομιλία είχε ο αδελφός του με την ασθενή ή αν ήταν μέσω της γιατρού που μεταφέρθηκε ότι χρειάζεται περισσότερες θεραπείες. Επίσης, τι ακριβώς λέχθηκε στον αδελφό του και θεώρησε πως γίνεται εκβιασμός, δεν αναφέρθηκε. Το συγκεκριμένο μέρος της μαρτυρίας του δεν γίνεται αποδεκτό. Τώρα για το θέμα της ελαττωματικής βελόνας. Κατ' αρχήν θα πρέπει να λεχθεί ότι, η εταιρεία του αδελφού του, δεν κατασκευάζει αυτές τις βελόνες και τις προμηθεύεται από αλλού. Έπειτα, ο μάρτυρας, πέραν του ότι συνεργάζεται με την εταιρεία του αδελφού του και προμηθεύει την εναγόμενη με προϊόντα αισθητικής θεραπείας, μεταξύ αυτών και με τις υπό συζήτηση βελόνες, δεν αναφέρθηκε σε οιεσδήποτε εξειδικευμένες γνώσεις του για τις βελόνες αυτές. Σύμφωνα με τον μάρτυρα, σε όλα τα προϊόντα αισθητικής μπορεί μια φορά κάθε 5-10 χρόνια να έχει ελαττωματική παραγωγή. Αυτό είναι σπάνιο αλλά συμβαίνει κάθε 5 χρόνια, κάποιο από τα προϊόντα που έχουν, ένα πακέτο, δύο πακέτα να είναι ελαττωματικά. Κατά την αντεξέταση του, ανέφερε ότι έρχονταν νήματα ελαττωματικά. Αυτά τα πράγματα έρχονται πενηντάδες και εκατοστάδες. Πρόκειται για πολύ λεπτεπίλεπτο προιόν και υπάρχει περίπτωση, αν κάνει κάποια βλακεία ο κούριερ και το αφήσει πολύ στον ήλιο και οι συνθήκες που αναγράφονται στη συσκευασία δεν τηρούνται και είναι εκτός συγκεκριμένες ώρες, να υπάρχει αλλοίωση του προϊόντος, αλλά αυτό συμβαίνει σπάνια, δηλαδή μια φορά κάθε 3 ‑ 4 χρόνια να τους πάρει κάποιος και να τους πει ότι υπάρχει αλλοίωση. Το 2013 δεν είχαν κάποια καταγγελία για ελαττωματικές βελόνες, ενώ το 2014 δεν θυμάται να είχαν τέτοια καταγγελία. Το 2016 είχαν μια τέτοια καταγγελία. Επίσης, το 2019, είχαν πληροφορηθεί από άλλο γιατρό ότι 2-3 βελόνες είχαν βγει ελαττωματικές. Περαιτέρω, ανέφερε ότι για τις βελόνες του 2014 υπάρχει ένα lot number, με το οποίο γίνεται ταυτοποίηση των προϊόντων και δεν είχαν οποιαδήποτε καταγγελία ή παράπονο από οποιονδήποτε καταναλωτή, πελάτη τους, ότι είναι ελαττωματικά και να τα ταυτίζουν με εκείνα που προμήθευσαν στην εναγόμενη. Εν προκειμένω, εκτός του ότι όσα ανέφερε έρχονται σε αντίθεση με τη μαρτυρία της εναγόμενης, η οποία ανέφερε ότι η εταιρεία την ενημέρωσε ότι δεν συνέβη ξανά να αποκολληθεί βελόνα από τη βάση της, δεν έχει αποδειχθεί ότι συγκεκριμένο πακέτο, που περιείχε βελόνες που προμηθεύτηκε η εναγόμενη ήταν ελαττωματικό. Ούτε ότι από το πακέτο που πήρε τη βελόνα που χρησιμοποίησε και η οποία παρέμεινε στο πόδι της ενάγουσας, υπήρξε κάποιο άλλο πρόβλημα. Αναφορικά τώρα με την εξήγηση που έχει δώσει για την παραμονή της βελόνας, θα πρέπει ν' αναφερθεί ότι κανένας δεν ισχυρίστηκε ότι έμεινε μέσα στο πόδι της ενάγουσας η λαβή που έχει το συγκεκριμένο προϊόν, παρά μόνον η βελόνα. Επίσης, ο μάρτυρας σαφώς και δεν είναι σε θέση να γνωρίζει τις συνθήκες φύλαξης των βελόνων από την εναγόμενη, ούτε ήταν παρών την επίδικη μέρα, κατά τη θεραπεία, για να γνωρίζει τι ακριβώς έκανε και ή πως ενήργησε η εναγόμενη ή αν μεταχειρίστηκε με τον ορθό τρόπο το προϊόν. Τέλος, να υπενθυμίσω ότι η ενάγουσα δεν αμφισβητήθηκε, όταν είπε ότι σε συνομιλία που είχε με τον αδελφό του μάρτυρα, ιδιοκτήτη της εταιρείας που προμηθεύει τις βελόνες, της είπε ότι αποκλείεται να έχει ελάττωμα η βελόνα. Ο συγκεκριμένος μάρτυρας ήταν σαφές ότι κλήθηκε από την εναγόμενη, με την οποία συνεχίζει να συνεργάζεται μέχρι σήμερα, για να τη βοηθήσει ν' απαλλαγεί από την όποια ευθύνη της στην παρούσα υπόθεση. Ο μάρτυρας απέτυχε όμως να πείσει, σε σχέση με όσα κατέθεσε, για τους λόγους που έχουν εξηγηθεί και η μαρτυρία του δεν γίνεται αποδεκτή, με εξαίρεση το σημείο που έχει αναφερθεί ανωτέρω. Η εντύπωση που σχημάτισα για την ενάγουσα, ήταν θετική. Αυτή, έδωσε άμεσες και σαφείς απαντήσεις στις ερωτήσεις που της τέθηκαν και κατέθεσε με θετικό και πειστικό τρόπο. Επίσης, διαπιστώνω ότι από την αντεξέταση της, δεν κλονίστηκε η αξιοπιστία της και παρέμεινε σταθερή στις θέσεις της μέχρι τέλους. Δεν έχει διαφύγει βεβαίως του Δικαστηρίου, ότι η ενάγουσα, στην κυρίως εξέταση της (βλ. την κατάθεση της τεκμ.1), ανέφερε ότι η θεραπεία στην οποία υποβλήθηκε ήταν αισθητική χειρουργική θεραπεία και οι βελόνες που τις τοποθετούσε η εναγόμενη είχαν κολλαγόνο. Κατά την αντεξέταση της, ανέφερε ότι δεν γνωρίζει την ιατρική ορολογία για να πει τι ακριβώς της είχε κάνει η εναγόμενη. Όταν πήγαινε εκεί, έκαναν κάποιες θεραπείες και ήταν πολλές φορές ενέσιμες. Δεν γνωρίζει αν ονομάζονται χειρουργικές ή όχι. Επίσης, σε ότι αφορά τις βελόνες με τα νήματα, ανέφερε ότι πρέπει να είχαν μια ουσία και δεν μπορεί να ξεχωρίσει αν ήταν κολλαγόνο ή υαλουρονικό. Τελικά, δέχτηκε ότι τα νήματα ήταν για σύσφιξη του δέρματος και δεν είχαν κολλαγόνο. Δεν θεωρώ πως οι αναφορές της αρχικά σε χειρουργική θεραπεία και σε βελόνες με κολλαγόνο, ενώ στην πραγματικότητα δεν ήταν ακριβώς έτσι τα πράγματα, θα μπορούσαν να επηρεάσουν την αξιοπιστία της. Η ενάγουσα ανέφερε αυτά που αντιλήφθηκε, χωρίς να έχει ιατρικές γνώσεις. Ας σημειωθεί ότι με βάση την εναγόμενη, τα νήματα δεν έχουν μεν κολλαγόνο, όμως με την τοποθέτηση τους υποδορίως, προάγουν τη γένεση κολλαγόνου. Η ουσία έγκειται στο ότι η ενάγουσα υποβλήθηκε σε θεραπεία με ενέσιμα νήματα, για σκοπούς σύσφιξης του δέρματος και τούτο είναι αδιαμφισβήτητο. Επίσης, καμία ουσιαστική σημασία δεν έχει, αν στο κάθε πόδι της ενάγουσας τοποθετήθηκαν 6 ή 7 βελόνες με νήματα. Η ενάγουσα είπε ότι αν θυμάται καλά, επειδή πέρασε πολύς καιρός και δεν είναι σίγουρη, πρέπει να ήταν
- Η εναγόμενη ανάφερε ότι τοποθέτησε 6 νήματα σε κάθε μηρό και επί του σημείου αυτού δεν αμφισβητήθηκε. Η αντεξέταση της εναγόμενης, επικεντρώθηκε στην τοποθέτηση του τελευταίου νήματος και στο τι επακολούθησε. Η ουσία έγκειται στο ότι μετά το τελευταίο νήμα, παρέμεινε η βελόνα στο πόδι της ενάγουσας και όχι πόσες συνολικά βελόνες τοποθετήθηκαν. Σύμφωνα με την ενάγουσα, μετά την ολοκλήρωση της χειρουργικής επέμβασης από τον Θεμιστοκλέους, ο τελευταίος της χορήγησε αντιβίωση και χάπια για αντιμετώπιση του πόνου. Εξ' όσων θυμάται, της είχε δοθεί και αντιβίωση. Ο Θεμιστοκλέους όμως, ανάφερε ότι αντιβίωση είχε δώσει η εναγόμενη στην ενάγουσα και δεν έδωσε ο ίδιος. Το γεγονός ότι δεν δόθηκε αντιβίωση από τον Θεμιστοκλέους, επίσης δεν έχει κάποια ουσιαστική σημασία. Να μην διαφεύγει ότι η μάρτυρας αναφερόταν σε γεγονότα, που έλαβαν χώρα 7,5 περίπου χρόνια πριν την κατάθεση της στο Δικαστήριο και είναι απόλυτα φυσικό να μην θυμάται επακριβώς κάποιες επιμέρους λεπτομέρειες. Πάντως αντιβίωση έπαιρνε από προηγουμένως, μετά από σύσταση της εναγόμενης. Η ενάγουσα αναφέρθηκε σε έντονους πόνους, ως επίσης ότι ένοιωσε έντονη φοβία και άγχος. Σύμφωνα με τον Θεμιστοκλέους, ο βαθμός του πόνου σε κάθε άνθρωπο είναι διαφορετικός, όμως πάντοτε, με την είσοδο ενός ξένου σώματος μέσα στον ανθρώπινο οργανισμό, προκαλείται κάποιου βαθμού πόνος. Επίσης, ανέφερε ότι εάν υπάρχουν νεύρα στο σημείο εκείνο, είναι έντονος ο πόνος. Ακολούθως, ανέφερε ότι νεύρα υπάρχουν παντού και εάν άγγιξε σε νεύρο, θα το ένιωθε. Από την άλλη, ο Σταυριανός, είπε ότι η ενάγουσα είχε έντονους πόνους γιατί μετακινείτο η βελόνα. Με την κίνηση του ποδιού, αλλά και με την απλή παρουσία της. Η αρχική παρουσία προκαλούσε δυσφορία και πόνο. Μετά που περπάτησε, κινήθηκε και οι μύες υπέστησαν συσπάσεις, μετακινούμενη η βελόνα προκαλούσε ερέθισμα και τραυματισμό, λόγω τραυματισμού των νευρικών απολήξεων του υποδόριου. Ως προς την αναφορά στην έκθεση του, για πρωτόγνωρη ταλαιπωρία της ενάγουσας για 3 μέρες, αφού πονούσε και η ψυχολογία της ήταν βεβαρημένη, αντεξεταζόμενος είπε τα εξής: «... θεωρώ ότι έχει επιστημονικό έρεισμα να αισθάνεται ότι έχει βελόνα στο σώμα του, να έχει διαφορετικότητα, ψυχολογία αρνητική και να υπάρχει ταλαιπωρία. Είναι λογικό και είναι και επιστημονικά παραδεκτό. » Κατά την κρίση μου, με βάση την ιατρική μαρτυρία που δόθηκε και έγινε αποδεκτή, αλλά θα πρόσθετα και ως ζήτημα λογικής, η ενάγουσα δικαιολογημένα ένιωθε έντονους πόνους και είχε τα συναισθήματα που περιέγραψε. Έχοντας διέλθει με προσοχή τη μαρτυρία της ενάγουσας, δεν εντοπίζω οτιδήποτε που να είναι ικανό να κλονίσει την αξιοπιστία της καθ' οιονδήποτε τρόπο. Η ενάγουσα έδωσε πειστικές εξηγήσεις γιατί μετά το συμβάν πήγε πίσω στην εναγόμενη και συνέχισε τις θεραπείες, αλλά και γιατί μετά σταμάτησε. Επίσης, δεν θεωρώ πως η απόφαση τελικά της ενάγουσας να προσφύγει στη δικαιοσύνη εναντίον της εναγόμενης, καταχωρώντας την παρούσα αγωγή και διεκδικώντας αποζημιώσεις, συνεπάγεται οτιδήποτε αρνητικό για την υπόθεση της ενάγουσας. Εν κατακλείδι, έχοντας εξετάσει και αξιολογήσει τη μαρτυρία της σφαιρικά, αποτελεί διαπίστωση μου ότι κατέθεσε με ειλικρίνεια και περιέγραψε πως ακριβώς εξελίχθηκαν τα πράγματα στην πραγματικότητα, η μαρτυρία της δε έχει συνοχή και συνάδει με τη λογική. Συναφώς, κάνω αποδεκτή τη μαρτυρία της, με εξαίρεση τα σημεία εκείνα που ανέφερα ανωτέρω. Έχοντας παρακολουθήσει με προσοχή την εναγόμενη στο εδώλιο του μάρτυρα και τις απαντήσεις της, κατ' αρχήν θα έλεγα ότι η μαρτυρία της χαρακτηρίζεται από γενικότητα, αοριστία, σύγχυση, αντιφάσεις και έλλειψη λογικής. Από εκεί και πέρα, αποτελεί διαπίστωση του Δικαστηρίου ότι η μάρτυρας δεν ήταν ειλικρινής και δεν παρουσίασε καθαρές θέσεις ενώπιον του Δικαστηρίου, αλλά αντίθετα, με την μαρτυρία της, επιχείρησε να παραποιήσει την πραγματικότητα και κατέφυγε σε ψεύδη, αλλάζοντας ενίοτε τις θέσεις της κατά πως την βόλευε. Προσπάθησε δε, ακόμη και με παράλογες θέσεις, να απεμπλακεί από κάθε τι, που θεωρούσε ότι πιθανόν να σημαίνει ευθύνη της στην υπόθεση και απέδωσε όλη την ευθύνη για τον πόνο που ένιωθε η ενάγουσα, στην ίδια την ενάγουσα. Γενικότερα, η υπεράσπιση της εναγόμενης, για λόγους που θα εξηγηθούν κατωτέρω, κρίνεται αναξιόπιστη. Αυτά βεβαίως έχουν ως αποτέλεσμα να πληγεί ανεπανόρθωτα η αξιοπιστία της και γενικότερα η εκδοχή της. Πιο συγκεκριμένα:
- Η μαρτυρία της εναγόμενης αναφορικά με τα ισχυριζόμενα σεμινάρια, που με βάση την ίδια σου δίνουν το δικαίωμα ν' ασχοληθείς με κάποιο θέμα, κρίνεται γενική και αόριστη. Σύμφωνα με την εναγόμενη, για τη θεραπεία με τα νήματα, εκπαιδεύτηκε στη Θεσσαλονίκη από εξειδικευμένους γιατρούς το 2013 και σε άλλα σεμινάρια στη συνέχεια. Δεν παρουσίασε όμως καμία βεβαίωση ή άλλη μαρτυρία που να καταδεικνύει ότι πράγματι παρακολούθησε συγκεκριμένο σεμινάριο ή σεμινάρια, πότε έγινε αυτό και ποιοι ήταν αυτοί οι εξειδικευμένοι γιατροί που την εκπαίδευσαν και ότι εν πάση περιπτώσει είχε τις απαιτούμενες γνώσεις, κατά τον ουσιώδη χρόνο, για να υποβάλει την ενάγουσα στη συγκεκριμένη θεραπεία. Παρεμβάλλω εδώ, αν και ίσως εκ του περισσού, ότι το πιστοποιητικό παρακολούθησης τεκμ.18, το οποίο φέρει ημερ. 25/11/2006, καμία σχέση δεν έχει με την υπό συζήτηση θεραπεία. Επίσης, θα πρέπει να προσθέσω εδώ, ότι εφόσον για την υπόθεση μας ουσιώδης χρόνος είναι ο Μάρτιος του 2014, σαφώς και δεν ενδιαφέρει για σκοπούς της παρούσας αν από το 2013 μέχρι σήμερα, η εναγόμενη τοποθέτησε χιλιάδες νήματα χωρίς να υπάρξει οποιοδήποτε πρόβλημα, ως η ίδια ισχυρίζεται.
- (α) Η εναγόμενη ανέφερε πως όταν τοποθέτησε το τελευταίο νήμα, κατά την κίνηση εξαγωγής της βελόνας πρόσεξε ότι στο χέρι της ήταν μόνο η βάση και σκέφτηκε ότι μπορεί η βελόνα να έπεσε στο πάτωμα. Κοίταξε στο πάτωμα αλλά δεν είδε τη βελόνα. Επειδή η ενάγουσα βιαζόταν να επιστρέψει στη Λευκωσία, δεν της ανέφερε τους φόβους της για να μην την αναστατώσει και για να ψάξει καλύτερα, ενώ πρόσθεσε ότι η βελόνα κάτω από το δέρμα δεν συνιστούσε άμεσο κίνδυνο για την υγεία της ενάγουσας. Κατ' αρχήν, αν είχε στραμμένη την προσοχή της στο σημείο εξαγωγής της βελόνας, θεωρώ πως θα έβλεπε ότι δεν έγινε εξαγωγή της και δεν είναι καθόλου αντιληπτό τι εννοεί, όταν λέει ότι μπορεί να έπεσε στο πάτωμα. Έπειτα, εάν ήταν έτσι τα πράγματα και δεν υπήρχε οποιοσδήποτε κίνδυνος, διερωτάται κανείς προς τι όλη αυτή η επιμονή την επόμενη και τη μεθεπόμενη μέρα, με βάση τα λεγόμενα της, να μεταβεί επειγόντως στη Λάρνακα η ενάγουσα, για να διαπιστωθεί η ύπαρξη της βελόνας και ν' αφαιρεθεί, η επεξήγηση στην ενάγουσα των κινδύνων από την παραμονή της βελόνας, η επικοινωνία με την εταιρεία που προμηθεύει τα νήματα για να προσπαθήσουν να την πείσουν και γενικότερα όσα σχετικά ανέφερε. Είναι σαφές κατά την κρίση μου, ότι οι θέσεις της δεν συνάδουν. Ούτε θεωρώ, ως ζήτημα λογικής, πως θα μπορούσε ένας γιατρός να συμπεριφερθεί κατ' αυτόν τον τρόπο, δηλαδή να υποψιάζεται την παραμονή βελόνας στο σώμα του ασθενούς του και ή πελάτη του, να τον αφήνει να φύγει, επειδή δήθεν βιαζόταν, χωρίς να τον ενημερώσει και χωρίς να προβεί αμέσως σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες για εντοπισμό της βελόνας και στη συνέχεια, σε περίπτωση επιβεβαίωσης του φόβου του, για αφαίρεση της. Όλα αυτά αποτελούν κατά την κρίση μου εκ των υστέρων σκέψεις της εναγόμενης, η οποία προφανώς δεν είχε αντιληφθεί την παραμονή της βελόνας κάτω από το δέρμα της ενάγουσας και προέβη σε σχετικό έλεγχο, μόνον μετά που επικοινώνησε μαζί της η ενάγουσα το πρωί της 29/3/2014, ως η τελευταία ανέφερε, οπότε επιβεβαίωσε ότι έλειπε μια βελόνα. Αν και η μαρτυρία του Τζιεσλή (ΜΥ2) δεν έγινε αποδεκτή, να σημειώσω, για όποια σημασία έχει, πως αυτός είχε εξηγήσει γιατί θα μπορούσε να μην γίνει αντιληπτή η παραμονή της βελόνας. (β) Ότι η εναγόμενη δεν έλεγε την αλήθεια, προκύπτει και από τα εξής. Στην κυρίως εξέταση της ανέφερε ότι το βράδυ, μετά την εκτέλεση των ραντεβού της ημέρας, κατά τη διάρκεια καθαρισμού του ιατρείου, ερεύνησε εμπεριστατωμένα το πάτωμα και τον κάδο απορριμμάτων και δεν βρήκε τη βελόνα. Δεν ενημέρωσε την ενάγουσα λόγω του προχωρημένου της ώρας και επιφυλάχθηκε να την ενημερώσει την επόμενη το πρωί. Νωρίς το πρωί του Σαββάτου, τηλεφώνησε στην ενάγουσα. Κατ' αρχήν θεωρώ πως, εάν έτσι είχαν τα πράγματα, η λογική υπαγορεύει πως θα ενημέρωνε αμέσως την ενάγουσα και δεν θα ανέμενε να το κάνει την επόμενη το πρωί. Εν πάση περιπτώσει, κατά την αντεξέταση της, διαφοροποίησε ουσιωδώς τη θέση της. Όπως ανέφερε, πήγε το πρωί του Σαββάτου και έψαξε ξανά για να είναι 100% σίγουρη. Δεν ενημέρωσε την ενάγουσα το βράδυ, παρόλο που ανησύχησε, γιατί μπορεί να μην είδε τη βελόνα. Τα πλακάκια στο πάτωμα ήταν με μαύρες κηλίδες και ήθελε να κοιτάξει την επόμενη, όταν θα ήταν μέρα. Αυτά τα καινούρια στοιχεία περί ελέγχου το Σάββατο κλπ, ακούστηκαν πρώτη φορά κατά την αντεξέταση της, χωρίς να δοθεί καμία επεξήγηση γιατί προηγουμένως έλεγε άλλα πράγματα, ενώ θα προσθέσω εδώ πως όταν αντεξετάστηκε η ενάγουσα, της τέθηκε ότι ο έλεγχος από την εναγόμενη έγινε την Παρασκευή το απόγευμα και όχι το Σάββατο. Αυτές οι αντιφατικές θέσεις της εναγόμενης και της υπεράσπισης, επιβεβαιώνουν θεωρώ του λόγου το αληθές, ότι δηλαδή η εναγόμενη δεν είπε την αλήθεια.
- Η θέση της εναγόμενης περί ελαττωματικής βελόνας απορρίπτεται. Η εναγόμενη διαπιστώνω ότι ήταν διατεθειμένη να πει ότι χρειάζεται, για ν' απαλλαγεί από την ευθύνη της. Όταν για παράδειγμα έλεγε ότι δεν έχει καταχωρήσει αγωγή εναντίον της εταιρείας για την κατ' ισχυρισμό ελαττωματική βελόνα και ότι αυτό «θα γίνει σε κάποια στιγμή», λαμβάνοντας υπόψη ότι έχουν περάσει έκτοτε 9 χρόνια περίπου, ήταν ξεκάθαρο στο Δικαστήριο ότι η μάρτυρας είπε αυτό το πράγμα όχι επειδή έχει πράγματι τέτοια πρόθεση και είναι αλήθεια, αλλά για να πείσει για τη θέση της. Επισημαίνεται εδώ, πως η υπεράσπιση δεν ζήτησε ποτέ άδεια στο πλαίσιο της παρούσας υπόθεσης, να προσθέσει την εταιρεία ως τριτοδιάδικο, ζητώντας συνεισφορά ή κάλυψη ή θεραπεία που σχετίζεται με την απαίτηση της ενάγουσας εναντίον της εναγόμενης, ούτε όμως αναφέρθηκε οιονδήποτε διάβημα ή παράπονο προς την εταιρεία, κάτι που βεβαίως δεν είναι κατανοητό ενόψει των όσων υποστηρίζει η εναγόμενη και ούτε έχει δοθεί κάποια εξήγηση περί τούτου, κάτι που συνεπάγεται κενό στην εκδοχή της. Επίσης, παρατηρώ ότι η εναγόμενη στην κυρίως εξέταση της, επειδή αυτό ένιωθε ότι την βόλευε, είπε ότι η πληροφόρηση που έλαβε από την εταιρεία που της προμηθεύει τα νήματα, η οποία δραστηριοποιείται στην Κύπρο και στην Ελλάδα, είναι πως δεν συνέβη ξανά ν' αποκολληθεί η βελόνα από τη βάση της. Αυτό άλλαξε στην αντεξέταση, όπου ανέφερε ότι μίλησε προφορικά με τα άτομα που συνεργάζεται, ακόμα μέχρι και τώρα, και της είπαν ότι είναι κάτι που συμβαίνει σε όλες τις εταιρείες, μια ελαττωματική βελόνα στις χιλιάδες. Σε άλλο σημείο της αντεξέτασης της, ανέφερε ότι συμβαίνει μια στις χίλιες, αλλά συμβαίνει. Την ίδια στιγμή, επισημαίνεται ότι η ενάγουσα, δεν αμφισβητήθηκε ότι η θέση της εταιρείας Inosul, μέσω του Δημήτρη, σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχαν, ήταν ότι αποκλείεται η βελόνα να έχει ελάττωμα.
- Στο σημείο αυτό, αναφέρω πως ο ισχυρισμός της εναγόμενης ότι μετά την επικοινωνία της με την εταιρεία που προμηθεύει τα νήματα, επικοινώνησαν αμέσως μαζί με την ενάγουσα και όπως της είπαν, η ενάγουσα επέμενε ότι δεν μπορεί να έρθει, δεν είναι τίποτε περισσότερο παρά ένα ψέμα. Όπως προκύπτει από τη μαρτυρία του Τζιεσλή (ΜΥ2), αυτός ουδέποτε μίλησε με την ενάγουσα. Το γεγονός δε ότι κατά την αντεξέταση της ενάγουσας, της υποβλήθηκε πως επικοινώνησαν μαζί της ουσιαστικά, τόσο ο Τζιεσλής (ΜΥ2), όσο και ο αδελφός του (Δημήτρης), για να πάει στη Λάρνακα και είπε ότι δεν θέλει να το πει στον άνδρα της και θα περιμένει να πάει την Τετάρτη, ενώ κανένας δεν μίλησε μαζί της, δείχνει τις μη καθαρές θέσεις της υπεράσπισης και την αναξιοπιστία της. Και προσθέτω, πως το ίδιο προκύπτει από την υποβολή στην ενάγουσα κατά την αντεξέταση της, ότι επικοινώνησε μαζί της ο Δημήτρης (εκ μέρους της εταιρείας) για να πάει στη Λάρνακα να δει τι συμβαίνει, την ίδια στιγμή που η υπεράσπιση παρουσίασε ως μάρτυρα τον Τζιεσλή (ΜΥ2) για να πει ότι αυτός επικοινώνησε με την ενάγουσα.
- Το Δικαστήριο δεν θα ανέμενε ομολογουμένως ποτέ ν' ακούσει από γιατρό, ότι η παραμονή μιας βελόνας, 6 εκ. περίπου, στο σώμα ενός ανθρώπου δεν είναι κάτι σοβαρό. Όμως, με βάση τα λεγόμενα της εναγόμενης, άφησε την ενάγουσα να φύγει από το ιατρείο, χωρίς να της πει τίποτε για τη βελόνα, διότι δεν υπήρχε άμεσος κίνδυνος για την υγεία της. Στη συνέχεια βεβαίως αυτοαναιρέθηκε, λέγοντας ότι την επομένη ζήτησε από την ενάγουσα να μεταβεί επείγον στη Λάρνακα και της εξήγησε τους κινδύνους από την παραμονή της βελόνας στο μηρό της. Επίσης, σε κάποιο σημείο της αντεξέτασης της, ανέφερε ούτε λίγο ούτε πολύ ότι λόγω του είδους της βελόνας, δηλαδή λεπτή και ευλύγιστη, δεν ήταν σοβαρό θέμα η παραμονή της βελόνας στο σώμα της ενάγουσας, κάτι το οποίο αμέσως μετά άλλαξε, αντιλαμβανόμενη προφανώς ότι επρόκειτο για μια παράλογη θέση, που δεν μπορεί να εκστομίζεται από ένα γιατρό και είπε ότι δεν εγκατέλειψε την ενάγουσα και την φρόντισε.
- Όταν αντεξετάστηκε η ενάγουσα, η υπεράσπιση έψεξε την ενάγουσα γιατί δεν πήγε σε γιατρό ή στις Πρώτες Βοήθειες αφού πονούσε. Ήταν η θέση της ενάγουσας ότι η εναγόμενη δεν της είπε ότι πρέπει να πάει σε γιατρό ή στις Πρώτες Βοήθειες και ότι θα το έκανε αν της έλεγε. Ουδέποτε της υποβλήθηκε πως η εναγόμενη της σύστησε να πάει στις Πρώτες Βοήθειες, στη Λευκωσία όπου διαμένει. Η εναγόμενη, κατά την κυρίως εξέταση της, ανέφερε ότι το Σάββατο, 29/3/2014, είχε συστήσει στην ενάγουσα να πάρει προληπτικά αντιβίωση και να περιορίσει τις κινήσεις της. Δεν ανέφερε ποτέ ότι σύστησε στην ενάγουσα να πάει στις Πρώτες Βοήθειες. Εκ των υστέρων όμως, αντεξεταζόμενη, υποστήριξε ακριβώς ότι σύστησε στην ενάγουσα να πάει στις Πρώτες Βοήθειες και αυτή αρνήθηκε, λέγοντας της «.θα έρθω σε εσένα εσύ που ξέρεις τι έκανες». Η εναγόμενη, έτοιμη να πει ότι χρειάζεται για ν' αποφύγει την όποια ευθύνη της, εκείνη τη στιγμή θεώρησε προφανώς ότι ήταν βολικό για την υπόθεση της να πει αυτό το πράγμα και αυτό έκανε. Εν πάση περιπτώσει, αναφέρω πως η εκ των υστέρων προβολή αυτής της θέσης, η οποία δεν υποβλήθηκε ποτέ στην ενάγουσα για να τοποθετηθεί, δεν θα μπορούσε ούτως ή άλλως να γίνει αποδεκτή, ενώ καταδεικνύει ακριβώς την αναξιοπιστία της εναγόμενης και της υπεράσπισης, με τη μη προβολή καθαρών θέσεων εξ' αρχής ενώπιον του Δικαστηρίου (βλ. το σύγγραμμα των Τάκη Ηλιάδη και Νικόλα Σάντη, το Δίκαιο της Απόδειξης, Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές, Β' Έκδοση, σελ. 720-723 και την υπόθεση Tekinder Pal v. Δημοκρατίας
(2010)2 ΑΑΔ 551).
- (α) Αποτέλεσε θέση της ενάγουσας ότι, στις 28/3/2014, πλήρωσε στην εναγόμενη το ποσό των €150.- και δεν της έδωσε οποιαδήποτε απόδειξη, όπως συνήθιζε να κάνει. Κατά την αντεξέταση της ενάγουσας, της τέθηκε ότι πάντα της έδινε απόδειξη και όταν η ενάγουσα ζήτησε αντίγραφο, επειδή η ίδια δεν είχε τέτοια απόδειξη, η συνήγορος της εναγόμενης της είπε ότι θα φέρει η εναγόμενη όταν θα μαρτυρήσει. Η εναγόμενη, στη δική της μαρτυρία, παρουσίασε 2 αποδείξεις ημερ. 23/8/2013 και 5/2/2014 αντίστοιχα (βλ. τεκμ. 21). Όταν της τέθηκε ότι παρουσίασε μόνον 2 αποδείξεις διότι, πλην των συγκεκριμένων, δεν έβγαζε αποδείξεις, είπε ότι η ενάγουσα δεν ήθελε ποτέ αποδείξεις, αλλά η ίδια πάντα έβγαζε αποδείξεις. Παρενθετικά, αναφέρω πως δεν υποβλήθηκε ποτέ στην ενάγουσα ότι δεν ήθελε αποδείξεις, για να μπορέσει να τοποθετηθεί και αυτός ο ισχυρισμός της εναγόμενης δεν μπορεί παρά ν' απορριφθεί. Εν τέλει, γιατί έφερε μόνον 2 αποδείξεις, την ίδια στιγμή που είπε ότι έχει και άλλες αποδείξεις για το 2013 και 2014 και κυρίως γιατί δεν έφερε την απόδειξη 28/3/2014, που η δικηγόρος της ανέφερε ότι θα παρουσιαστεί κατά τη δική της μαρτυρία, δεν εξήγησε ποτέ. (β) Επίσης, δεν μπορεί να μην επισημανθεί ότι ερωτώμενη για το ποσό που εισέπραξε στις 23/8/2013, με βάση την κάρτα (τεκμ.19), απάντησε ότι είσπραξε €130 συν €250, αλλά όταν της ζητήθηκε να εξηγήσει γιατί στην απόδειξη ημερ. 23/8/2013 αναφέρει μόνο €100, είπε ότι ίσως αυτά της έδωσε και την επόμενη φορά θα έδινε τα άλλα. Απόδειξη πάντως για την πληρωμή «των άλλων» δεν παρουσίασε. Περαιτέρω, λαμβάνω υπόψη μου ότι όταν της ζητήθηκε να πει τι ποσά είσπραξε από την ενάγουσα στις 5/2/2014, απάντησε ως εξής : «Δεν θα σας απαντήσω. Έχω απαντήσει στον Φόρο και δεν θα λέω σε σας πόσα πήρα και τι έκανα. Αυτά είναι προσωπικά μου θέματα. Έχω καταθέσει όλα αυτά στον Φόρο Εισοδήματος. » (γ) Έχοντας κατά νουν όσα αναφέρθηκαν ανωτέρω και ειδικότερα την μη παρουσίαση στοιχείων που υποτίθεται ότι κατείχε, χωρίς να δώσει εξήγηση, τις υπεκφυγές της και τη γενικότερη στάση της για το συγκεκριμένο ζήτημα, κατά την κρίση μου είναι σαφές ότι ούτε εδώ είπε την αλήθεια. Αντίθετα, με βάση τα πιο πάνω, επιβεβαιώνεται η θέση της ενάγουσας ότι η εναγόμενη συνήθως δεν εξέδιδε αποδείξεις.
- Στο κενό έπεσε και η προσπάθεια της εναγόμενης να πείσει, περί πίεσης από μέρους της ενάγουσας προς την ίδια να απαιτεί από την εταιρεία να προμηθεύει δωρεάν υλικά για θεραπείες. Η ενάγουσα, μετά το επίδικο συμβάν, επισκέφθηκε το ιατρείο της τρείς φορές και όπως προέκυψε κατά την αντεξέταση της εναγόμενης, η θεραπεία που έγινε στις 27/5/2014, δεν είχε σχέση με θεραπεία που χρησιμοποιήθηκαν υλικά από την εταιρεία Inosul, σε αντίθεση με ότι υποστήριξε στην κυρίως εξέταση της. Με βάση τα λεγόμενα της δε, στην κυρίως εξέταση της, στις 6/5/2014 έγινε δωρεάν θεραπεία και τα υλικά δόθηκαν δωρεάν από την εταιρεία, κατόπιν συνεννόησης της εναγόμενης με την εταιρεία, για ηθική ικανοποίηση της ενάγουσας. Η ενάγουσα την επισκέφθηκε για τελευταία φορά στις 19/6/
- Δεν θεωρώ πως όσα ανέφερε, συνάδουν με την αναφορά περί συνεχούς πίεσης από μέρους της ενάγουσας για παροχή δωρεάν θεραπειών. Αυτό που συνέβη προφανώς, είναι αυτό που είπε η ενάγουσα. Η τελευταία μίλησε μία φορά με τον προμηθευτή στην Ελλάδα (όπως η ίδια τον χαρακτήρισε), επ' ονόματι Δημήτρης, και αυτός της είπε θα στείλει κάποια προϊόντα και η εναγόμενη έβαλε τον κόπο για την εφαρμογή τους.
- Αναφερόμενη στην τελευταία επίσκεψη της ενάγουσας στο ιατρείο της, οπότε μετά το τέλος της θεραπείας, είναι κοινά αποδεκτό ότι η ενάγουσα της κατέβαλε €50, κατά την αντεξέταση της ανέφερε πως αμέσως μετά είδε ότι η ενάγουσα αγρίεψε και όταν μίλησαν μετέπειτα στο τηλέφωνο, η ενάγουσα της είπε «Σε παγίδευσα. Αυτά σου τα έδωκα για να σε παγιδεύσω να μου πεις ένα ποσό να σε εκδικηθώ». Αν έτσι είχαν τα πράγματα, θεωρώ πως η εναγόμενη θα πρόβαλλε εξ' αρχής αυτόν τον ουσιαστικό ισχυρισμό. Στην ουσία εδώ λέει ότι η ενάγουσα της είπε ότι κινήθηκε βάση σχεδίου για να την παγιδεύσει και να την εκδικηθεί. Το γεγονός ότι δεν πρόβαλε αυτό τον ισχυρισμό παρά μόνον στην αντεξέταση της και επίσης δεν υποβλήθηκε στην ενάγουσα για να μπορέσει να τοποθετηθεί, καταδεικνύει ότι πρόκειται για μια εκ των υστέρων σκέψη της εναγόμενης. Εν πάση περιπτώσει, ο ισχυρισμός αυτός δεν μπορεί να γίνει αποδεκτός, ενώ θα επαναλάβω και εδώ την αναξιοπιστία της εναγόμενης και της υπεράσπισης γενικότερα, με τη μη προβολή καθαρών θέσεων εξ' αρχής ενώπιον του Δικαστηρίου (βλ. το Δίκαιο της Απόδειξης και την υπόθεση Tekinder Pal ανωτέρω). Εν κατακλείδι, η μαρτυρία της εναγόμενης, επί της ουσίας και στο βαθμό που έρχεται σε αντίθεση με τη μαρτυρία που έγινε αποδεκτή, απορρίπτεται. Ευρήματα Πέραν των ευρημάτων που σημειώθηκαν ανωτέρω, στη βάση των παραδεκτών και μη αμφισβητούμενων γεγονότων, με βάση την αξιολόγηση της μαρτυρίας βρίσκω ότι στις 28/3/2014, ημέρα Παρασκευή, η ενάγουσα έφτασε στο ιατρείο της Εναγόμενης ώστε να υποβληθεί σ' αισθητική θεραπεία τοποθέτησης νημάτων, με χρήση βελόνων, στην περιοχή των ποδιών της, για σύσφιξη του δέρματος. Έγινε τοποθέτηση νημάτων και στα δύο πόδια και συγκεκριμένα στην εσωτερική πλευρά των μηρών. Κατά τη διάρκεια της θεραπείας, η ενάγουσα ένοιωσε ξαφνικά πολύ πόνο στο δεξί της πόδι και το ανέφερε στην Εναγόμενη. Η τελευταία, της απάντησε ότι είχε χτυπήσει νεύρο ή φλέβα και θα της περάσει ο πόνος. Αφού ολοκληρώθηκε η θεραπεία, η ενάγουσα την ευχαρίστησε και της πλήρωσε το ποσόν των €150.- σε μετρητά, το οποίο της ζήτησε. Η Εναγόμενη δεν προχώρησε να της εκδώσει οποιαδήποτε απόδειξη για το ποσόν που πληρώθηκε, κάτι που συνήθιζε να κάνει. Η ενάγουσα ακολούθως αναχώρησε για να πάει σπίτι της. Ενώ οδηγούσε δε το όχημα της με κατεύθυνση από τη Λάρνακα προς τη Λευκωσία, ο πόνος στο δεξί της πόδι έγινε πιο έντονος. Έφτασε στο σπίτι της και δυσκολευόταν να περπατήσει και να καθίσει και μέχρι το βράδυ δεν μπορούσε να ξαπλώσει στο κρεβάτι, αφού πλέον οι πόνοι ήταν ανυπόφοροι. Έμεινε άγρυπνη όλο το βράδυ και δεν μπορούσε να εκμυστηρευθεί σε κανένα από τα συγγενικά της πρόσωπα τα όσα περνούσε, γιατί δεν ήθελε να τους αναστατώσει. Το μόνο που τους έλεγε, αφού την έβλεπαν ότι δυσκολευόταν, ήταν ότι πονούσε τον σπόνδυλο της και να μην ανησυχούν. Το πρωί της 29ης Μαρτίου του 2014, ημέρα Σάββατο, αφού οι πόνοι δεν υποχωρούσαν και ειδικότερα στο άνω μέρος του δεξιού ποδιού της, η ενάγουσα αναγκάστηκε να τηλεφωνήσει στην Εναγόμενη και να της αναφέρει τι συνέβαινε. Η Εναγόμενη, της είπε να μην ανησυχεί και θα της περάσει ο πόνος. Όταν δε η ενάγουσα αντέδρασε και της είπε ότι δεν μπορεί να περπατήσει, η Εναγόμενη της είπε να ξεκουραστεί και θα της περάσει. Μετά την πάροδο 2-3 ωρών απ' αυτό το τηλεφώνημα, η εναγόμενη τηλεφώνησε στην ενάγουσα και της ανέφερε ότι πρέπει να έμεινε βελόνα μέσα στο πόδι της και θα πάει στο ιατρείο να ελέγξει τον κάλαθο που τοποθετούνται οι βελόνες και θα την ενημερώσει. Η ενάγουσα τότε ανέφερε στην εναγόμενη ότι αυτό που της λέει την ανησυχεί πολύ, αφού ο πόνος είναι σε σημείο πολύ ψηλότερο από το σημείο που της έβαλε τη βελόνα και ίσως μετακινήθηκε πιο πάνω, με την Εναγόμενη να της απαντά ότι η βελόνα δεν μετακινείται μέσα στο πόδι. Αργότερα, η Εναγόμενη επικοινώνησε ξανά μαζί της και της ανέφερε ότι έλεγξε τον κάλαθο και βρήκε όλες τις βελόνες, εκτός από μία, άρα τελικά αυτή η βελόνα είναι μέσα στο πόδι της. Η ενάγουσα, μόλις συνειδητοποίησε ότι μέσα στο πόδι της υπήρχε μία βελόνα, ξαφνικά, πέραν από τον πόνο, ένοιωσε έντονη φοβία και άγχος, μη γνωρίζοντας τι θα γίνει μετά. Όταν συνήλθε κάπως, ανέφερε στην Εναγόμενη ότι αυτό που λέει είναι πάρα πολύ σοβαρό. Η εναγόμενη συμφώνησε και της ζήτησε να πάει αμέσως στη Λάρνακα για να τη δει. Η ενάγουσα της εξήγησε ότι αυτό δεν μπορεί να γίνει, γιατί δεν μπορεί να περπατήσει και είναι αδύνατο να οδηγήσει από τη Λευκωσία. Τότε, η Εναγόμενη της είπε να ξεκουραστεί, να πάρει αντιβίωση και να ξαναμιλήσουν την επόμενη ημέρα δηλ. την Κυριακή. Επειδή η ενάγουσα ανησυχούσε για την κατάσταση της υγείας της, παρακάλεσε την εναγόμενη να πάει να την επισκεφθεί, αλλά η τελευταία της απάντησε ότι δεν μπορεί να πάει λόγω άλλων υποχρεώσεων της. Η εναγόμενη ουδέποτε συνέστησε στην ενάγουσα να επισκεφθεί κάποιον γιατρό ή να πάει στις Πρώτες Βοήθειες. Την επόμενη ημέρα, δηλαδή στις 30 Μαρτίου του 2014, ημέρα Κυριακή, η ενάγουσα ξύπνησε το πρωί πάλι με φοβερούς πόνους, σε σημείο που είχαν επηρεασθεί οι κινήσεις της και δυσκολευόταν να περπατήσει. Δεν μπορούσε καθόλου να χρησιμοποιήσει την τουαλέτα, αφού ένοιωθε τρομερό πόνο, σαν κάτι να την τρυπούσε στο άνω μέρος του δεξιού της ποδιού. Η ίδια ήταν πεπεισμένη, ότι η βελόνα που είχε τοποθετήσει η Εναγόμενη, είχε προχωρήσει από το σημείο τοποθέτησης της και μετακινήθηκε στο άνω μέρος του ποδιού της. Σημειώνεται δε, ότι η ενάγουσα πήρε τα φάρμακα που της σύστησε η εναγόμενη, χωρίς όμως να νοιώσει καμία ανακούφιση. Η Εναγόμενη, την Κυριακή, 30 Μαρτίου 2014, δεν επικοινώνησε με την ενάγουσα. Το πρωί της Δευτέρας, 31/3/2014, η ενάγουσα οδήγησε στη Λάρνακα, για το ραντεβού που είχε διευθετηθεί με την εναγόμενη, έχοντας πόνους και σε άσχημη ψυχολογική κατάσταση. Κατά τη διαδρομή, σταματούσε το όχημα σε τακτά χρονικά διαστήματα, προκειμένου να νοιώσει προσωρινή ανακούφιση. Έφτασε στο ιατρείο της εναγόμενης, η οποία την πήρε στην ακτινολόγο Οικονομίδου (ΜΕ3). Η Εναγόμενη υπέδειξε στην τελευταία το σημείο που είχε τοποθετηθεί η βελόνα, ώστε να ληφθούν ακτινογραφίες σ' εκείνο το σημείο. Η ακτινολόγος, παρά το γεγονός ότι είχαν γίνει 2-3 ακτινογραφίες, τους ανέφερε ότι δεν βρέθηκε οποιαδήποτε βελόνα. Η ενάγουσα τότε της ανέφερε ότι ο πόνος που ένοιωθε ήταν σε ψηλότερο σημείο, από το σημείο τοποθέτησης της βελόνας. Λήφθηκαν ακόμη δύο ακτινογραφίες στο σημείο που υπέδειξε, δηλαδή στο άνω μέρος του μηρού και όντως φάνηκε η βελόνα. Η ακτινολόγος παρέδωσε τις ακτινογραφίες στην εναγόμενη, η οποία πλήρωσε τα έξοδα της. Στη συνέχεια, η εναγόμενη συνόδευσε την ενάγουσα στον Θεμιστοκλέους (ΜΕ1), ο οποίος από τη στιγμή που υπήρχε ξένο σώμα στο πόδι της ενάγουσας και υπήρχε κίνδυνος οποιασδήποτε επιπλοκής, είχε θεωρήσει την περίπτωση ως επείγον περιστατικό. Η παραμονή της βελόνας στο σώμα της ενάγουσας θα μπορούσε να προκαλέσει φλεγμονή, κάτι που θα συνεπάγετο πόνο και ταλαιπωρία. Συνεπώς, η ενάγουσα υποβλήθηκε σε επείγουσα χειρουργική επέμβαση με τοπική αναισθησία, εντοπίστηκε η βελόνα, μήκους 6 εκ. περίπου και έγινε η αφαίρεση της. Η επέμβαση ήταν απλή και διήρκησε 5 λεπτά. Μετά την αφαίρεση της βελόνας και αφού ο χειρούργος είχε προβεί σε όλες τις αναγκαίες ιατρικές διαδικασίες διά την απολύμανση και χειρουργικού καθαρίσματος του χώρου, τοποθέτησε 2 εξωτερικές ραφές, δηλαδή ράμματα διά δέσιμο του σημείου της χειρουργικής επέμβασης. Σημειώνεται ότι η βελόνα, από το σημείο εισαγωγής της στην εσωτερική πλευρά του μηρού, μετακινήθηκε προς τα πάνω, τουλάχιστον κατά 2 εκατοστά. Τα έξοδα της επέμβασης πληρώθηκαν από την εναγόμενη. Όταν η ενάγουσα προσφέρθηκε να πληρώσει για την επέμβαση, η εναγόμενη αρνήθηκε, λέγοντας ότι η ίδια έχει την ευθύνη, αφού έβαλε τη βελόνα και την ξέχασε. Στις 8/4/2014, κάτω από τις συνθήκες που εξήγησε η ενάγουσα, η εναγόμενη τη συνόδευσε στον Θεμιστοκλέους (ΜΕ1), όπου έγινε αφαίρεση των ραφών. Μετά την επέμβαση και την αφαίρεση των ραφών, οι πόνοι στο πόδι της ενάγουσας υποχώρησαν και ένιωσε πιο άνετα. Στο σημείο όπου έγινε η χειρουργική τομή, δηλαδή στην έσω επιφάνεια του ανώτερου τμήματος του δεξιού μηρού, το οποίο γειτνιάζει με τη βουβωνική αύλακα, υπάρχει μέχρι σήμερα γραμμοειδής χειρουργική ουλή μήκους 2,2 εκατοστά. Η ουλή δεν είναι δύσμορφη. Νομική Πτυχή Το αστικό αδίκημα της αμέλειας, εμπεριέχεται στο άρθρο 51
(1)του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148, το οποίο έχει ως ακολούθως: «Αμέλεια συνίσταται- (α) στην τέλεση πράξης την οποία υπό τις περιστάσεις δεν θα τελούσε λογικό συνετό πρόσωπο ή στην παράλειψη τέλεσης πράξης την οποία υπό τις περιστάσεις τέτοιο πρόσωπο θα τελούσε ή (β) στην παράλειψη καταβολής τέτοιας δεξιότητας ή επιμέλειας για την άσκηση επαγγέλματος, επιτηδεύματος ή ασχολίας όπως ένα λογικό συνετό πρόσωπο, που έχει τα προσόντα για την άσκηση του επαγγέλματος αυτού, επιτηδεύματος ή ασχολίας θα κατέβαλλε υπό τις περιστάσεις, και στην πρόκληση ζημιάς εξαιτίας αυτής: Νοείται ότι για αυτή δύναται να τύχει αποζημίωσης μόνο το πρόσωπο έναντι του οποίου ο υπαίτιος της αμέλειας υπείχε υποχρέωση, υπό τις περιστάσεις, να μην επιδείξει αμέλεια». Τα ουσιαστικά στοιχεία που πρέπει να αποδειχθούν σε κάθε αγωγή για αμέλεια, είναι τα ακόλουθα τρία:
(1)αμελής πράξη ή παράλειψη,
(2)υποχρέωση επιμέλειας προς το ζημιωθέν πρόσωπο και
(3)πρόκληση ζημιάς. Ο εναγόμενος για να υπέχει ευθύνη πληρωμής αποζημιώσεων για το αστικό αδίκημα της αμέλειας, πρέπει να αποδειχθεί ότι: (α) απέτυχε να επιδείξει επιμέλεια, (β) υπείχε υποχρέωση επιμέλειας προς το ζημιωθέν πρόσωπο και (γ) η αποτυχία του να επιδείξει επιμέλεια, ήταν η αιτία που προκάλεσε τη ζημιά. Η ιατρική αμέλεια αποτελεί μια έκφανση της γενικότερης επαγγελματικής αμέλειας. Στην υπόθεση Χρίστος Αγγελή v. Ανδρέα Βορκά
(2007)1 ΑΑΔ 761, λέχθηκαν τα εξής για το θέμα της ιατρικής αμέλειας: «Ο ασθενής ο οποίος επιζητά αποζημιώσεις λόγω ιατρικής αμέλειας, θα πρέπει να αποδείξει: (
- i)Την ύπαρξη υποχρέωσης επιμέλειας προς τον ασθενή. Προς τούτο ο ασθενής θα πρέπει να αποδείξει την ύπαρξη της σχέσης γιατρού - ασθενή. Ο γιατρός έχει τη νομική υποχρέωση να περιθάλψει ένα ασθενή στο νοσοκομείο ή στην κλινική όπου εργάζεται, αλλά δεν έχει καμιά νομική υποχρέωση να ενεργήσει ως σωτήρας για ένα ξένο που χάνει τις αισθήσεις του σε μια δεξίωση ή τραυματίζεται σε ένα τροχαίο ατύχημα. Εδώ σημειώνεται η νομική υποχρέωση σε αντίθεση με την ηθική. (
- ii)Αμελή πράξη ή παράλειψη εκ μέρους του γιατρού. Ο ασθενής θα πρέπει να αποδείξει ότι ο γιατρός έχει παραβιάσει το καθήκον του να είναι επιμελής, παρουσιάζοντας μαρτυρία ότι οι ενέργειες του γιατρού ήταν κατώτερες από ό,τι θεωρούνται ως ικανοποιητικές από τα δικαστήρια. (iii) Την πρόκληση ζημιάς. Ο ασθενής θα πρέπει να αποδείξει ότι λόγω των ενεργειών του γιατρού η υγεία του έχει χειροτερεύσει ή ότι έχει υποστεί κάποια άλλη συγκεκριμένη ζημιά.» Στην υπόθεση Κυριακή Σ. Αθανασίου κ.α. v. Αντώνη Κουνούνη
(1997)1 ΑΑΔ 614, λέχθηκαν τα ακόλουθα σε σχέση με το επίπεδο δεξιότητας που πρέπει να επιδεικνύει ο γιατρός σε πρόσωπα που τίθενται υπό την φροντίδα του: «Το καθήκον ιατρού, όπως και κάθε ειδικευμένου επαγγελματία (πρακτήρα), προς πρόσωπο, το οποίο βασιζόμενο στην δεξιότητα του περιέρχεται υπό την φροντίδα του, προσδιορίζεται περιεκτικά στην απόφαση Ashcroft v. Mersey Regional Health Authority
(1983)2 All E.R. 245. Συνίσταται, στην στράτευση της γνώσης και την επίδειξη της επιμελείας που αναμένεται από πρόσωπο το οποίο κατέχει και διακηρύττει ότι κατέχει τη συγκεκριμένη δεξιότητα, καθήκον το οποίο στην περίπτωση του ωτορινολαρυγγολόγου προσλαμβάνει τη μορφή της δεξιότητας που αναμένεται από Ιατρό της ειδικότητας του. Η προσέγγιση του Δικαστή Kilner Brown, J., στην πιο πάνω υπόθεση, έτυχε της έγκρισης του Αγγλικού Εφετείου (βλ, Note Ashcroft v. Mersey Regioanl Health Authority
(1985)2 All E.R. 96). Το επίπεδο δεξιότητας, το οποίο αναμένεται από επαγγελματία ιατρό (medical practitioner), τέθηκε με την ίδια σαφήνεια από τον McNair, J. στην Bolam v. Friern Hospital Management Committee
(1957)1 W.L.R. 582. Είναι εκείνο της συνήθους δεξιότητας την οποίαν αναμένεται να έχει πρόσωπο το οποίο επαγγέλλεται και ασκεί τη συγκεκριμένη ειδικότητα. Η ορθότητα της προσέγγισης αυτής επιβεβαιώθηκε σε σειρά μεταγενέστερων αποφάσεων, που επίσης επεξηγούν το πρακτικό πεδίο εφαρμογής της. (βλ. μεταξύ άλλων, Sideway v. Gov. Of Bethlem Roval Hospital
(1985)A.C. 871, 893 -894; Wilsher v. Essex A.H.A.
(1987)Q.Β. 730).» Η εξέλιξη και η σημερινή κατάληξη αντίκρισης της ιατρικής αμέλειας καταγράφεται στην υπόθεση Χρίστος Αγγελή v. Ανδρέα Βορκά, ανωτέρω, από τη σελίδα 770-777, αλλά δεν χρειάζεται να καταγραφούν όλες αυτές οι σελίδες. Είναι αρκετό να παρατεθεί το ακόλουθο απόσπασμα: «Η ανακούφιση που πρόσφερε η απόφαση Bolam στον ιατρικό κόσμο δεν διάρκεσε πολύ, αφού η αρχή που διατυπώθηκε διαφοροποιήθηκε λίγο αργότερα με την απόφαση Bolitho and Others v. City and Hackney Health Authority [1993] 4 Med. L. R. 381, σύμφωνα με το σκεπτικό της οποίας το ερώτημα αν ένας γιατρός έχει ενεργήσει αμελώς ή όχι κρίνεται από το Δικαστήριο και όχι με βάση την πρακτική που υιοθετείται από ένα εξειδικευμένο ιατρικό σώμα.» Όπως λέχθηκε στην υπόθεση Bolitho a.o. v. City and Hackney Health Authority
(1993)4 Med. L.R. 381: «It is not enough for the defendant to call a number of doctors to say that what he had done or not was in accord with accepted clinical practice. It is necessary for the judge to consider that evidence and decide whether that clinical practice puts the patient unnecessarily at risk.» Σε ελεύθερη μετάφραση: «Δεν είναι αρκετό για τον εναγόμενο να καλέσει ένα αριθμό γιατρών για να πουν ότι αυτό που έκαμε ή αυτό που δεν έκαμε συνάδει με αποδεκτή ιατρική πρακτική. Είναι αναγκαίο για το Δικαστήριο να αξιολογήσει αυτή τη μαρτυρία και να αποφασίσει αν αυτή η ιατρική πρακτική θέτει τον ασθενή σε περιττό κίνδυνο.» Στην υπόθεση Γιάλλουρος ν. Ψύλλου
(2009)1 ΑΑΔ 1552, τονίστηκε η ανάγκη απόδειξης στον απαιτούμενο βαθμό ύπαρξης αιτιώδους συνάφειας μεταξύ της ιατρικής αμέλειας και του ζημιογόνου αποτελέσματος. Το βάρος απόδειξης ιατρικής αμέλειας είναι το ισοζύγιο των πιθανοτήτων και το βάρος απόδειξης βρίσκεται στους ώμους του ενάγοντος (βλ. Πέτρου κ.α. ν. Θεμιστοκλέους
(2003)1 ΑΑΔ 1426). (βλ. επίσης, Πολ. Εφέσεις 114/2011 και 115/2011 Πολυκλινική Υγεία Λτδ ν. Λάμπρου, ημερομηνίας 26.11.2016, Πολ. Έφεση 336/2011 Μιχαήλ ν. Λαπίθη κ.α., ημερομηνίας 12.1.2018, Πολ. Έφεση 292/2012, Ελευθέριου ν. Γενικός Εισαγγελέας, ημερομηνίας 5.2.2018 και Πολ. Έφεση 98/2014 Αλέκου ν. Γενικός Εισαγγελέας, ημερομηνίας 4.4.2018). Η αρχή Res Ipsa Loquitur Ως προκύπτει από την τελική αγόρευση της ευπαίδευτης συνηγόρου της ενάγουσας, η πλευρά της ενάγουσας δεν εμμένει σ' εφαρμογή της αρχής Res Ipsa Loquitur, την οποία επικαλείται στην παράγραφο 25 του δικογράφου της. Η συγκεκριμένη αρχή, η οποία καθορίζεται στο άρθρο 55 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ.148, εφαρμόζεται στην περίπτωση που ο Ενάγων αδυνατεί να προσκομίσει μαρτυρία για τις πράξεις ή παραλείψεις του Εναγόμενου για ν' αποδείξει την αμέλεια του τελευταίου [βλ. Αντώνης Παπαλλής κ.α. ν. Σίμου Κυριακίδη
(2008)1 ΑΑΔ 83, 92-93 και Κυριακή Σ. Αθανασίου κ.α. ν. Αντώνη Κουνούνη (ανωτέρω)]. Στην υπόθεση Πέτρου κ.α. ν. Θεμιστοκλέους
(2003)1 ΑΑΔ 1426, αναφέρθηκε ότι η αρχή Res Ipsa Loquitur δεν τυγχάνει εφαρμογής όπου ο ενάγων επιχειρεί με την προσαγωγή μαρτυρίας εμπειρογνωμόνων να αποδείξει ιατρική αμέλεια. Εν προκειμένω, η ενάγουσα στην έκθεση απαίτησης παρέθεσε λεπτομέρειες αμέλειας της εναγόμενης και κάλεσε μάρτυρες-εμπειρογνώμονες, για να αποδείξει την αμέλεια και την παράβαση καθήκοντος της εναγόμενης. Ως εκ τούτου, δεν θα μπορούσε η ενάγουσα να επικαλείται την αρχή Res Ipsa Loquitur, η οποία εφαρμόζεται, όπως αναφέρθηκε, στην περίπτωση κατά την οποία δεν γνωρίζει ο ενάγων την αιτία της ζημιάς και ορθώς έχει εγκαταλειφθεί η θέση περί εφαρμογής της συγκεκριμένης αρχής. Επομένως, το βάρος απόδειξης αμέλειας παραμένει στους ώμους της ενάγουσας. Συμπέρασμα Έχοντας κατά νουν την αποδεκτή μαρτυρία και τα ευρήματα του Δικαστηρίου, αποτελεί διαπίστωση μου ότι η εναγόμενη, αναμφίβολα, είχε υποχρέωση/καθήκον επιμέλειας προς την ενάγουσα, με βάση τη μεταξύ τους σχέση. Από εκεί και πέρα, έχει αποδειχθεί ότι η εναγόμενη έχει παραβιάσει το καθήκον της να είναι επιμελής. Κατ' αρχήν, έχει υποβάλει την ενάγουσα σε συγκεκριμένη αισθητική θεραπεία, όπου απαιτείται η χρήση βελόνων, χωρίς να έχει τις απαιτούμενες γνώσεις. Περαιτέρω, με δεδομένο ότι κατά τη θεραπεία εισήγαγε μεταλλικές βελόνες με νήματα στα πόδια και ή στο σώμα της ενάγουσας, είχε καθήκον μετά την απόθεση του νήματος κάθε βελόνας, να αφαιρούσε και να κατέγραφε την αφαίρεση της βελόνας ή εν πάση περιπτώσει να βεβαιωνόταν ότι έγινε εξαγωγή της κάθε βελόνας, κάτι που παρέλειψε να πράξει, με αποτέλεσμα μια μεταλλική βελόνα να παραμείνει στο δεξί πόδι της ενάγουσας. Επίσης, όταν την επόμενη μέρα αντιλήφθηκε τι είχε γίνει, παρέλειψε να εκτιμήσει σωστά την κατάσταση και να ενεργήσει άμεσα ή και δεν προέβη σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες για άμεση παραπομπή της ενάγουσας για ακτινολογικές εξετάσεις και ακολούθως για αφαίρεση της βελόνας. Η παραμονή της βελόνας δε, ακριβώς, προκάλεσε πόνο και ταλαιπωρία στην ενάγουσα και την οδήγησε σε αναγκαστική επέμβαση, για αφαίρεση της βελόνας από το πόδι της. Συναφώς, βρίσκω ότι η εναγόμενη, η οποία απέτυχε να πράξει ότι θα έπραττε στη θέση της ένας λογικός γιατρός, ήταν αμελής. Η ενάγουσα έχει αποδείξει την υπόθεση της εναντίον της εναγόμενης στον απαιτούμενο βαθμό και βεβαίως την αιτιώδη συνάφεια μεταξύ της ιατρικής αμέλειας της εναγόμενης και της ζημιάς που αυτή υπέστη. Στο σημείο αυτό, αν και ίσως εκ του περισσού, αναφέρω πως ακόμη και αν αποδεχόμουν ότι η εναγόμενη, κατά την εξαγωγή της βελόνας, πρόσεξε ότι στο χέρι της ήταν μόνον η βάση, έχοντας υπόψη τη μετέπειτα συμπεριφορά της, πάλιν θα κατέληγα στο ίδιο αποτέλεσμα. Δεν νοείται γιατρός, ο οποίος θεωρεί ότι είναι πιθανό ή και έχει υποψία ότι στο πλαίσιο της θεραπείας που κάνει, παρέμεινε βελόνα στο σώμα ασθενούς, να συμπεριφερθεί με τον απαράδεκτο τρόπο που περιέγραψε η εναγόμενη. Αμέσως έπρεπε να ενημερώσει την πελάτιδα της και άμεσα θα έπρεπε να γίνουν ενέργειες για επιβεβαίωση ύπαρξης της βελόνας και αφαίρεσης της. Το γεγονός ότι άφησε την ενάγουσα να φύγει επειδή βιαζόταν, ως ισχυρίστηκε, χωρίς να την ενημερώσει σχετικά για την υποψία της και να προβεί σε όλες τις ενέργειες που θα έκανε ένας λογικός γιατρός, συνιστά επίσης παραβίαση του καθήκοντος επιμέλειας που είχε απέναντι της και συνδέεται με τον πόνο και την ταλαιπωρία που υπέστη η ενάγουσα στις 28/3/2014 αλλά και τις επόμενες μέρες, μέχρι την αφαίρεση της βελόνας και των ραφών ακολούθως. Όσον αφορά τον ισχυρισμό της εναγόμενης περί ελαττωματικής βελόνας, θεωρώ πως ο ισχυρισμός αυτός, ούτως ή άλλως δεν είναι αρκετός για ν' απαλλάξει την εναγόμενη από την ευθύνη της, εφόσον αυτό που εύλογα αναμένεται από επαγγελματία του είδους της, είναι ότι θα χρησιμοποιεί τα κατάλληλα προϊόντα και ή εργαλεία για τις εξειδικευμένες υπηρεσίες που προσφέρει και το οποιοδήποτε τυχόν ελάττωμα στα προϊόντα και ή εργαλεία αυτά, δεν μπορεί να προσμετρήσει σε βάρος του προσώπου που λαμβάνει τις εν λόγω θεραπείες. Αν η εναγόμενη δε θεωρούσε, ότι ο κατασκευαστής των βελόνων, την εφοδίασε με ελαττωματικά προϊόντα και ότι χρησιμοποιώντας τα, αυτή προκάλεσε ζημιά στην ενάγουσα, θα μπορούσε να φέρει στη διαδικασία τον κατασκευαστή για ν' αναλάβει ή να συνεισφέρει στην αποζημίωση της ενάγουσας. Γενικές Αποζημιώσεις Η ενάγουσα ζητά να της επιδικαστούν γενικές αποζημιώσεις. Από την γραπτή αγόρευση της ευπαίδευτης συνηγόρου της ενάγουσας, είναι σαφές ότι η αξίωση για αυξημένες και τιμωρητικές αποζημιώσεις έχει εγκαταλειφθεί και ορθά κατά την άποψη μου. Η υπάρχουσα νομολογία επί του θέματος των αποζημιώσεων, θέτει ότι οι αποζημιώσεις θα πρέπει να συνιστούν εύλογη και δίκαιη αποκατάσταση του ενάγοντος [βλέπε Ioannou & Paraskevaides (Overseas) Ltd and Other v. Christofis
(1982)1 C.L.R. 719], αλλά το Δικαστήριο δεν θα πρέπει να αποπειράται να επιδικάσει αποζημιώσεις για το πλήρες ποσό ή να προβεί σε τέλεια χρηματική αποκατάσταση [βλέπε Paraskevopoulos v. Georghiou
(1970)1 C.L.R. 118 και Xenopoulos and another v. Anastasiou
(1981)1 C.L.R. 521]. Από την άλλη, οι αποζημιώσεις θα πρέπει να είναι κοινωνικά αποδεκτές (βλέπε Δ. Κουμπαρή κ.ά. ν. Δ. Χρίστου Φατρή
(2001)1 Β Α.Α.Δ. σελ. 921). Γεγονός αποτελεί ότι δεν υπάρχει ξεκαθαρισμένο και επακριβές κονδύλι για κάθε τραύμα ξεχωριστά. Έχω διεξέλθει με προσοχή τη Νομολογία, προς το σκοπό καθοδήγησης μου για το θέμα των γενικών αποζημιώσεων, όμως δεν έχει εντοπιστεί κάποια απόφαση, με συγκρίσιμα, με τη δική μας περίπτωση, δεδομένα. Ως προκύπτει από την αποδεκτή μαρτυρία και τα ευρήματα του Δικαστηρίου, η ενάγουσα, ηλικίας 68 ετών κατά τον ουσιώδη χρόνο, από 28/3/2014 - 31/3/2014 υπέστη ομολογουμένως μεγάλη ταλαιπωρία και στέρηση των προσωπικών της ανέσεων, και υπέφερε από έντονους πόνους, ενοχλήσεις, φόβο και άγχος. Η ψυχολογική της κατάσταση δε, ήταν άσχημη. Στις 31/3/2014, υποβλήθηκε σε επέμβαση αφαίρεσης της βελόνας και τοποθετήθηκαν 2 ραφές στο σημείο της χειρουργικής επέμβασης. Υπέστη περαιτέρω ταλαιπωρία, αφού επισκέφθηκε ξανά τον χειρούργο στις 8/4/2014 για αφαίρεση των ραφών. Στο σημείο όπου έγινε η χειρουργική τομή, υπάρχει μέχρι σήμερα γραμμοειδής χειρουργική ουλή 2,2 εκατοστά. Η ουλή δεν είναι δύσμορφη και ενόψει του σημείου που βρίσκεται, δεν είναι ορατή σε τρίτους. Η ευπαίδευτη συνήγορος της ενάγουσας εισηγείται στην αγόρευση της, ότι η ενάγουσα δικαιούται ποσό €35.000.- για γενικές αποζημιώσεις, ποσό το οποίο κρίνεται υπερβολικό. Εν προκειμένω, έχοντας υπόψη τον πόνο, την οδύνη και την ταλαιπωρία που υπέστη η ενάγουσα και όσα αναφέρθηκαν ανωτέρω, κρίνω ότι το δίκαιο και εύλογο ποσό αποζημίωσης που δικαιούται υπό τις περιστάσεις είναι €10.000.-. Ειδικές ζημιές Σύμφωνα με την πάγια Νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου, οι ειδικές ζημιές θα πρέπει να καταγράφονται στις έγγραφες προτάσεις με λεπτομέρεια και πρέπει να αποδεικνύονται αυστηρά, με συγκεκριμένη και θετική μαρτυρία (βλ. Τηλεμάχου ν. Παπακυριακού
(1986)1 Α.Α.Δ. 705 και Ηρακλέους ν. Πίτρου
(1994)1 Α.Α.Δ. 239). Με βάση την έκθεση απαίτησης, αξιώνεται ποσό €1.780.- ως ειδικές ζημιές. Όμως, με βάση την τελική αγόρευση της ευπαίδευτης συνηγόρου της ενάγουσας, το ποσό έχει περιοριστεί σε ποσό €1.350.-. Ως αναφέρεται, το ποσό αφορά τα ιατρικά έξοδα και τα έξοδα της έκθεσης του Θεμιστοκλέους (ΜΕ1), καθώς και τα έξοδα που καταβλήθηκαν για τις επίδικες θεραπείες. Η ενάγουσα έχει πληρώσει ποσό €120.- για την έκδοση ιατρικού πιστοποιητικού και σχετική είναι η απόδειξη τεκμ.
- Σημειώνεται πως η απόδειξη τεκμ.4 κατατέθηκε χωρίς ένσταση και δεν έχει αμφισβητηθεί σε οποιοδήποτε στάδιο η πληρωμή του ποσού των €120.-. Συνεπώς δικαιούται το συγκεκριμένο ποσό. Περαιτέρω, η ενάγουσα ζητά ουσιαστικά την επιστροφή του συνολικού ποσού που πλήρωσε στην εναγόμενη, για τις θεραπείες που έκανε με νήματα. Το παράπονο της ενάγουσας, με βάση την έκθεση απαίτησης, αφορά τη θεραπεία της 28ης/3/
- Οι προηγούμενες θεραπείες που έκανε δεν είναι επίδικες. Για τις 28/3/2014, δεν υπάρχει μαρτυρία ενώπιον του Δικαστηρίου, ότι το λάθος οδήγησε σε αποτυχία της θεραπείας. Συνεπώς, κατά την κρίση μου, η ενάγουσα δεν δικαιούται σε πληρωμή του συγκεκριμένου ποσού. Τόκος Όσον αφορά το θέμα του τόκου, να σημειώσω ότι το θέμα ρυθμίζεται από το άρθρο 58Α του Κεφ. 148, όπως έχει τροποποιηθεί από τον Ν.82
(1)/2008, καθώς και από τη σχετική νομολογία (βλ. Φοινικαρίδης κ.α. ν. Γεωργίου κ.α.
(1991)1 ΑΑΔ 475 και Λεριού ν. Αλεξίου κ.α.
(2000)1 ΑΑΔ 1195). Η ευπαίδευτη συνήγορος της ενάγουσας, εισηγείται την επιδίκαση τόκου επί όλων των ποσών που θα επιδικαστούν, από την ημερομηνία της θεραπείας ήτοι 28/3/
- Από την άλλη, η ευπαίδευτη συνήγορος της εναγόμενης, δεν τοποθετήθηκε επί του συγκεκριμένου ζητήματος. Στην Φοινικαρίδης ανωτέρω, για το θέμα της επιδίκασης τόκου επί των γενικών αποζημιώσεων, αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, πως είναι δυνατό να διαδραματίσει ρόλο, ο τρόπος με τον οποίο προωθήθηκε η αγωγή προς εκδίκαση. Στις περιπτώσεις που παρατηρείται αδικαιολόγητη καθυστέρηση στην προώθηση της αγωγής, θα ήταν λανθασμένο να επιδικάζεται τόκος χωρίς να ληφθεί υπόψη η καθυστέρηση αυτή. Για όσο χρόνο διαρκεί η αδικαιολόγητη καθυστέρηση, ο ενάγων στερείται τα χρήματα στα οποία δικαιούται από δικό του σφάλμα. Εν προκειμένω, το ειδικώς οπισθογραφημένο κλητήριο καταχωρίστηκε στις 17/3/2015, δηλαδή 1 χρόνο περίπου μετά το επίδικο περιστατικό και επιδόθηκε στην εναγόμενη στις 18/3/
- Ουδεμία εξήγηση έχει δοθεί για την καθυστέρηση στην καταχώρηση του κλητηρίου εντάλματος. Γι' αυτό θα επιδικάσω τόκο επί του ποσού των γενικών αποζημιώσεων, από 17/3/2015, ημερομηνία καταχώρησης του ειδικώς οπισθογραφημένου κλητηρίου εντάλματος. Επί του ποσού των €120.- (ειδική ζημιά), θα επιδικαστεί νόμιμος τόκος, από 9/3/2015, οπότε έγινε η πληρωμή του με βάση το τεκμήριο
- Κατάληξη Ως εκ των ανωτέρω, εκδίδεται απόφαση υπέρ της Ενάγουσας και εναντίον της Εναγόμενης: (α) Για το ποσό των €10.000.-, πλέον νόμιμο τόκο από 17/3/2015 μέχρι εξόφλησης, και (β) Για το ποσό των €120.-, πλέον νόμιμο τόκο από 9/3/2015 μέχρι εξόφλησης. Τα έξοδα της αγωγής επιδικάζονται υπέρ της Ενάγουσας και σε βάρος της Εναγόμενης, όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.)................... Μ. Παπαθανασίου, Ε.Δ Πιστόν αντίγραφον Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο