Ανδρέα Δ. Εγγλέζου, ν. Κυπριακής Δημοκρατίας δια του Γενικού Εισαγγελέα, Αρ. Αγωγής: 944A/2016, 8/6/2023 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2023:A47 EΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ Αρ. Αγωγής: 944A/2016 Ενώπιον: Μ.Π. Μιχαήλ προσ. Ε.Δ Μεταξύ: Ανδρέα Δ. Εγγλέζου, Ενάγοντας και Κυπριακής Δημοκρατίας δια του Γενικού Εισαγγελέα Εναγόμενος και Ανδρέας Πουτζιουρής Τριτοδιάδικος Ημερομηνία: 08/06/23 Εμφανίσεις: Για Ενάγοντα: Γιώργος Φ. Πιττάτζης Δ.Ε.Π.Ε Για Εναγόμενο: Θ. Χατζηζαχαρία, Δικηγόρος της Δημοκρατίας Για Τριτοδιάδικο: κα Χ. Λυσιώτη για κ. Μιλτιάδη Σάββα, Δικηγόροι Απόφαση I. Εισαγωγή - Δικογραφία: Με την παρούσα αγωγή o Ενάγοντας, αξιώνει αποζημιώσεις ύψους €379,61 για υλικές ζημιές που υπέστη το αυτοκίνητο με αρ. εγγραφής [ ], του οποίου ήταν κάτοχος ή δικαιούμενος να εγγραφεί ιδιοκτήτης. Η ζημιά προκλήθηκε όταν, την 01/08/2016, κατά τη διάρκεια που οδηγούσε το ρηθέν αυτοκίνητο στον αυτοκινητόδρομο Δεκέλειας - Λάρνακας, σε σημείο του δρόμου όπου εκτελούνταν εργασίες, κτύπησε σε πλαστικό κώνο, από αυτούς που τοποθετούνται για παρεμπόδιση της κυκλοφορίας και ο οποίος ξαφνικά βρέθηκε πεσμένος μπροστά του,. Το αγώγιμο δικαίωμα στο οποίο βασίζεται η αξίωση είναι αυτό της αμέλειας, ενώ στρέφεται εναντίον της Κυπριακής Δημοκρατίας. Οι λεπτομέρειες αμέλειας που αποδίδονται στην Κυπριακή Δημοκρατία είναι οι ακόλουθες:
- Τοποθέτησαν ασταθείς κώνους για περιορισμό ή και παρεμπόδιση της κυκλοφορίας.
- Δεν φρόντιζαν να επανατοποθετούν αμέσως και έγκαιρα κώνους που θα έπεφταν στον δρόμο και θα συνιστούσαν κίνδυνο στην κυκλοφορία των οχημάτων
- Παρέλειψαν να παρέχουν ασφαλή προσπέλαση σε δημόσιο δρόμο
- Παρέλειψαν να πάρουν μέτρα για προστασία ή και αποφυγή του κινδύνου στο κοινό από την τοποθέτηση κώνων στο δρόμο. Ο Ενάγοντας επικαλείται επίσης την αρχή res ipsa loquitur. Ο Εναγόμενος, επί της ουσίας, αρνείται την αξίωση του Ενάγοντα και ισχυρίζεται ότι το ατύχημα δεν συνέβη εξαιτίας δικής του αμέλειας. Ο Εναγόμενος ισχυρίζεται ότι τη συγκεκριμένη μέρα στον αυτοκινητόδρομο όπου συνέβη το ατύχημα εκτελούσε εργασίες ύδρευσης φυτών ο Τριτοδιάδικος, ο οποίος είναι ιδιώτης εργολάβος. Μεταξύ Εναγόμενου και Τριτοδιαδίκου υπήρχε σύμβαση για παροχή υπηρεσιών ημερομηνίας 25/05/
- Σύμφωνα με τους όρους της σύμβασης ο τριτοδιάδικος είχε την ευθύνη λήψης όλων των αναγκαίων μέτρων ασφαλείας, ενώ σε περίπτωση ατυχήματος το οποίο θα οφειλόταν σε ανεπαρκή σηματοδότηση ή ανεπαρκή μέτρα ασφαλείας, θα έφερε ακεραία την ευθύνη. Ο Εναγόμενος αναφέρει ότι αποκλειστική ή/και συντρέχουσα αμέλεια για το ατύχημα φέρει ο Ενάγοντας στον οποίο καταλογίζει τα εξής:
- Δεν χρησιμοποίησέ σωστά τα φρένα του ενεργώντας απερίσκεπτα και επιπόλαια και/ή δεν ενήργησε όπως ένας λογικός άνθρωπος.
- Παρέλειψε και/ή αμέλησε να λάβει τα δέοντα μέτρα και τη δέουσα φροντίδα για να αποφύγει τη σύγκρουση με το κώνο.
- Γενικά ήταν αφηρημένος και απρόσεκτος
- Δεν παρατηρούσε το δρόμο
- Ενώ ήξερε ότι υπήρχαν κώνοι στο δρόμο δεν ήταν προσεκτικός και/ή οδηγούσε με ψηλή ταχύτητα υπό τις περιστάσεις
- Ενώ δεν είχε καλή ορατότητα, δεν έλαβε τα δέοντα μέτρα και/ή δεν ελάττωσε ταχύτητα. Ο Εναγόμενος τέλος εγείρει προδικαστική ένσταση αναφορικά με το δικαίωμα του Ενάγοντα να αξιώνει αποζημιώσεις για αυτοκίνητο το οποίο δεν είναι της ιδιοκτησίας του. Στην βάση των ανωτέρω ο Εναγόμενος εξέδωσε ειδοποίηση Τριτοδιαδίκου αξιώνοντας από τον Τριτοδιάδικο αποζημίωση και συνεισφορά εάν ήθελε φανεί ότι ο ίδιος φέρει ευθύνη για τη ζημιά του Ενάγοντα. Η παρούσα υπόθεση εκδικάστηκε στη βάση καταχωρηθείσας έγγραφης μαρτυρίας δυνάμει της Δ.30 Θ. 5
(1)και Θ. 5
(2)των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας. II. Μαρτυρία: Για απόδειξη της απαίτησης του Ενάγοντα εναντίον του Εναγομένου προσκομίστηκε εγγράφως η μαρτυρία του Ενάγοντα ( Μ.Ε 1) και του υιού του κ. Χριστάκη Εγγλέζου (Μ.Ε 2). Για υπεράσπιση στην εναντίον του απαίτηση ο Εναγόμενος προσκόμισε εγγράφως τη μαρτυρία του Παναγιώτη Τσιελεπή, υπάλληλου του τμήματος δασών ( Μ.Υ.1) και της Μαρίας Αχιλλέως, Αστυφύλακα ( Μ.Υ 2). Αναφορικά με την μαρτυρία του M.E 1 σημειώνονται τα εξής: ● Ο Μ.Ε 1 αναφέρει ότι την 01/08/2016 οδηγούσε το αυτοκίνητο του στον αυτοκινητόδρομο διπλής λωρίδας Δεκέλειας Λάρνακας με κατεύθυνση τη Λάρνακα. Σε κάποιο σημείο του δρόμου διεξάγονταν έργα και είχαν τοποθετηθεί πλαστικοί κώνοι που εμπόδιζαν την κυκλοφορία στη μία λωρίδα του δρόμου. Μπροστά του προπορευόταν ένα μεγάλο φορτηγό όχημα που εμπόδιζε την ορατότητα του. Σε κάποιο σημείο του δρόμου προέβαλε ένας πεσμένος πλαστικός κώνος, τον οποίο δεν κατάφερε να αποφύγει με αποτέλεσμα να τον κτυπήσει και να υποστεί ζημιά το όχημα του. ● Αμέσως μετά μετέβηκε στον Αστυνομικό Σταθμό Ορόκλινης όπου κατήγγειλε το συμβάν. ● Θεωρεί ότι οι ζημιές του οφείλονται σε αμέλεια του Εναγομένου, επαναλαμβάνοντας ουσιαστικά τις λεπτομέρειες αμέλειας. ● Ζήτησε από τον Εναγόμενο να καλύψει τις ζημιές αλλά αυτός αρνήθηκε ισχυριζόμενος συμφωνία του με τρίτο πρόσωπο. ● Ο ίδιος επιδιόρθωσε το όχημα και πλήρωσε το ποσό των €379,
- Παρά το γεγονός ότι ο ίδιος δεν ήταν ιδιοκτήτης του αυτοκινήτου, ισχυρίζεται ότι ήταν ο κάτοχος και θεματοφύλακας του, και το πρόσωπο που πλήρωσε το κόστος της ζημιάς γι' άυτο και αξιώνει ο ίδιος αποζημίωση. Προς απόδειξη των ισχυρισμών του κατέθεσε τα εξής έγγραφα: Τεκμήριο 1: Πιστοποιητικό εγγραφής μηχανοκίνητου οχήματος Τεκμήριο 2: Βεβαίωση καταγγελίας από τον Υπεύθυνο Αστυνομικού Σταθμού Ορόκλινης Τεκμήριο 3: Τιμολόγιο ημερομηνίας 05/08/2016 Αναφορικά με τη μαρτυρία του Μ.Ε 2, σημειώνονται, εν περιλήψει, τα εξής: ● Είναι ο υιός του Ενάγοντα και ιδιοκτήτης του επίδικου οχήματος που υπέστη τη ζημιά. Ο συγκεκριμένος μάρτυρας επαναλαμβάνει τους ισχυρισμούς του Μ.Ε 1, χωρίς να προσθέτει το οτιδήποτε με τη μαρτυρία του. Αναφορικά με τη Μαρτυρία του Μ.Υ1 , σημειώνονται τα εξής: ● Ο μάρτυρας ανάφερε ότι είναι υπάλληλος του Τμήματος Δασών από το
- Ο μάρτυρας ανάφερε ότι αποτελεί ευθύνη του Τμήματος Δασών η συντήρηση και η επέκταση του πρασίνου στην δεντροστοιχία από το κυκλικό κόμβο Ριζοελιάς μέχρι και την Αγία Νάπα. Στη συντήρηση των φυτών της κεντρικής νησίδας του αυτοκινητοδρόμου περιλαμβάνεται και η άρδευση τους. ● Για την άρδευση των εν λόγω φυτών η Κυπριακή Δημοκρατία διενήργησε διαγωνισμό και ακολούθως υπογράφτηκε σύμβαση ημερομηνίας 25/05/
- ● Κατά την 01/08/2016 στον αυτοκινητόδρομο Δεκέλειας προς Λάρνακα εκτελούσε εργασίες ποτίσματος φυτών ο τριτοδιάδικος. ● Ο μάρτυρας αναφέρει ότι με βάση τους όρους της σύμβασης την ευθύνη λήψης μέτρων ασφαλείας και τη σηματοδότηση του δρόμου κατά τη διεξαγωγή των εργασιών την είχε ο Τριτοδιάδικος/ εργολάβος. ● Ο μάρτυρας αναφέρει ότι την 01/08/2016, πριν την έναρξη των εργασιών από τον τριτοδιάδικο/ εργολάβο στον αυτοκινητόδρομο, προέβη στον καθιερωμένο πρωινό έλεγχο και διαπίστωσε ότι οι πινακίδες, ο φωτεινός σηματοδότης και οι κώνοι βρίσκονταν στη σωστή θέση. ● Γύρω στο μεσημέρι της ίδιας μέρας έλαβε τηλεφωνικώς ενημέρωση από τον τριτοδιάδικο ότι στο σημείο που εργάζονταν κάποια οχήματα κτύπησαν σε πεσμένους κώνους με αποτέλεσμα να υποστούν ελαφρές ζημιές. ● Θεωρεί ότι σε περίπτωση που γίνει αποδεκτή η θέση του Ενάγοντα ότι έπαθε ζημιά, αυτή οφείλεται σε δική του αμέλεια. ● Ισχυρίζεται ότι ο Ενάγοντας ήταν ενήμερος από το 2016 για την θέση του Εναγομένου, ότι δηλαδή υπεύθυνος για οποιαδήποτε ζημιά υπέστη ήταν ο Τριτοδιάδικος. Ενήμερος ήταν επίσης και ο Τριτοδιάδικος για την απαίτηση του Ενάγοντα. ● Τέλος αναφέρει ότι ο Εναγόμενος καμία ευθύνη δεν υπέχει για το επίδικο συμβάν. Προς υποστήριξη των ισχυρισμών του κατέθεσε τα εξής έγγραφα: Τεκμήριο 1: Αντίγραφο Σύμβασης μεταξύ Εναγομένου και Τριτοδιαδίκου, ημερομηνίας 25/05/2016 Τεκμήριο 2 :Επιστολή ημερομηνίας 07/11/2016 με παραλήπτη τον Ενάγοντα. Τεκμήριο 3: Επιστολή ημερομηνίας 24/11/2016 με παραλήπτη τον Τριτοδιάδικο. Αναφορικά με τη Μαρτυρία της Μ.Υ2 , σημειώνονται τα εξής: ● Η μάρτυρας είναι αστυφύλακας και εργάζεται στον Αστυνομικό Σταθμό Ορόκλινης, ● Αναφέρει ότι την 01/08/2016 προσήλθαν στον Αστυνομικό Σταθμό Ορόκλινης τόσο ο Ενάγοντας όσο και ο Τριτοδιάδικος, οι οποίοι της ανέφεραν πως έγινε το συμβάν. Όσα τις ανέφερε ο καθένας τα κατέγραψε στο Ημερολόγιο Παραπόνων και Συμβάντων. Προς υποστήριξη των ισχυρισμών της κατέθεσε ως τεκμήρια τα εξής έγγραφα: Τεκμήριο 1: Ημερολόγιο Παραπόνων και Συμβάντων του Αστυνομικού Σταθμού Ορόκλινης Τεκμήριο 2: Επιστολές ημερομηνίας 21/09/2016 και 11/11/2016 προς Διευθυντή Τμήματος Δασών. Σημειώνεται ότι κανένας εκ των μαρτύρων δεν αντεξετάστηκε. III. Προσδιορισμός επίδικων θεμάτων: Μέσω της αντιπαραβολής των δικογράφων, της προσκομισθείσας μαρτυρίας αλλά και των τελικών αγορεύσεων των διαδίκων προκύπτουν ως παραδεκτά και μη αμφισβητούμενα γεγονότα σε σχέση με την απαίτηση του Ενάγοντα εναντίον του Εναγόμενου τα ακόλουθα: Ο Ενάγοντας δεν ήταν κατά τον ουσιώδη χρόνο, ούτε και κατέστη ποτέ ιδιοκτήτης του οχήματος με αριθμούς εγγραφής [ ]. Κατά την 01/08/2016 στον αυτοκινητόδρομο Δεκέλειας - Λάρνακας διενεργούντο εργασίες άρδευσης των φυτών που βρίσκονται στην κεντρική νησίδα του αυτοκινητόδρομου. Ο Ενάγοντας μετέβη την 01/08/16 στον Αστυνομικό Σταθμό Ορόκλινης και κατήγγειλε το ατύχημα. Παραμένουν ως επίδικά θέματα αναφορικά με την απαίτηση του Ενάγοντα τα ακόλουθα: Κατά πόσο την 01/08/2016 ο Ενάγοντας οδηγώντας το όχημα με αριθμούς εγγραφής [ ], στον αυτοκινητόδρομο Δεκέλειας - Λάρνακας, χτύπησε σε πλαστικό κώνο. Εάν τοποθέτησε ο Εναγόμενος ασταθείς κώνους για περιορισμό ή και παρεμπόδιση της κυκλοφορίας. Κατά πόσο δεν φρόντιζε ο Εναγόμενος να επανατοποθετούνται αμέσως και έγκαιρα οι κώνοι που έπεφταν στον δρόμο. Εάν παρέλειψε ο Εναγόμενος να παρέχει ασφαλή προσπέλαση σε δημόσιο δρόμο Εάν παρέλειψε ο Εναγόμενος να πάρει μέτρα για προστασία ή και αποφυγή του κινδύνου στο κοινό από την τοποθέτηση κώνων στο δρόμο. Κατά πόσο το ύψος της ζημία που υπέστη ο προφυλακτήρας του οχήματος με αριθμούς εγγραφής [ ] ανήλθε σε €379,61 Κατά πόσο υπάρχει αιτιώδης συνάφεια μεταξύ αμελούς πράξης από πλευράς Εναγομένου και της ζημίας που υπέστη ο προφυλακτήρας του οχήματος με αριθμούς εγγραφής [ ]. Στο σημείο αυτό σημειώνω ότι η αξίωση του Εναγομένου εναντίον του Τριτοδιαδίκου θα εξεταστεί εάν και εφόσον πετύχει η αξίωση του Εναγόντα εναντίον του Εναγομένου. (βλέπε Nικήτα Aνδρέας ν. Medcon Construction Limited και Άλλου
(1997)1 ΑΑΔ 643) IV. Αξιολόγηση Μαρτυρίας Προχωρώ σε αξιολόγηση της μαρτυρίας που σχετίζεται με τα επίδικα θέματα όπως προσδιορίστηκαν ανωτέρω ( βλ. Al Ittihad Al Watani κ.ά. v. Παπαδόπουλου
(2000)1(Γ) Α.Α.Δ. 1924). Κατά την αξιολόγηση εκάστης μαρτυρίας λαμβάνω υπόψη το περιεχόμενο, την ποιότητα και την πειστικότητα της. Η μαρτυρία του κάθε μάρτυρα αντιπαραβάλλεται και συγκρίνεται με το σύνολο της μαρτυρίας που τέθηκε ενώπιον μου και με την αντικειμενική υπόσταση των εκατέρωθεν θέσεων. (βλ. Ομήρου v. Δημοκρατίας
(2001)2 ΑΑΔ 506, Στυλιανίδης ν. Χατζηπιέρα
(1992)1 Α.Α.Δ. 1056, Φώτσιου ν Ηροδότου
(2010)1Β ΑΑΔ 1172 ). Έχω επίσης υπόψη μου την Νομολογιακή Αρχή κατά την οποία η επιλεκτική αποδοχή μέρους της μαρτυρίας ενός μάρτυρα δεν είναι επιλήψιμη, υπό την προϋπόθεση ότι είναι αιτιολογημένη (βλ. Ιωάννου ν. Κουννίδη
(1998)1 Α.Α.Δ. 1215, Χρίστου Χάρης ν. Ευγενίας Khoreva
(2002)1 ΑΑΔ 454). Τέλος, σημειώνεται ότι η διαδικασία Τριτοδιαδίκου αποτελεί μία ξεχωριστή και ανεξάρτητη διαδικασία και ως εκ τούτου η μαρτυρία που τέθηκε στο πλαίσιο της διαδικασίας Τριτοδιαδίκου δεν θα ληφθεί υπόψη κατά το στάδιο της αξιολόγησης της μαρτυρίας που τέθηκε προς απόδειξη της απαίτησης του Ενάγοντα εναντίον του Εναγομένου (βλ. Ανδρέας Νικήτα ν. Medcon Construction Limited κ.α.
(1997)1 Α.Α.Δ. 643, S. Pavlou & Sons Constructions Ltd κ.α. ν. Θεοδώρου, Πολ. Έφ. 119/10, ημερομηνίας 06.07.2015) . Αναφορικά με την μαρτυρία του Μ.Ε.1, παρατηρώ τα εξής: 1) Δεν δέχομαι τον ισχυρισμό του ότι ο ίδιος αποτελούσε θεματοφύλακα του επίδικου οχήματος που οδηγούσε κατά τον ουσιώδη χρόνο του ατυχήματος, καθ' ότι δεν είναι δικογραφημένος: 1) Αποτελεί πάγια Νομολογιακή Αρχή ότι η μαρτυρία που προσκομίζεται κατά τη διάρκεια της δίκης πρέπει να βρίσκεται εντός του πεδίου των επίδικων θεμάτων, όπως αυτό καθορίζεται από την Δικογραφία. (Βλέπε σχετικά: Δ.30 θ.5
(5)(iii) και (v) των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας, Παπαγεωργίου ν. Κλάππα
(1991)1 ΑΑΔ 24). 2) Μάλιστα στην υπόθεση Odysseas Patsalides v. Kiki Yiapani and Another
(1969)1 C.L.R. 84, κατέστη σαφές ότι ισχυρισμός περί ύπαρξης σχέσης παρακαταθέτη και θεματοφύλακα πρέπει να δικογραφείται. 3) Στην προκειμένη περίπτωση η αναφορά στην Έκθεση Απαίτησης ότι «Ο Ενάγων . κατά τον επίδικο χρόνο. ήταν ιδιοκτήτης ή και δικαιούμενος να γραφτεί ιδιοκτήτης ή και κάτοχος του αυτοκινήτου.», δεν συνιστά σε καμία περίπτωση επαρκή δικογράφηση σύμβασης παρακαταθήκης - θεματοφύλακα ( βλ. άρθρο 106 Κεφ. 149) 4) Συνεπώς, θεωρώ τον συγκεκριμένο ισχυρισμό εκτός επίδικων θεμάτων και τον απορρίπτω. 2) Αξιολογώ θετικά την μαρτυρία του Ενάγοντα αναφορικά με τον τρόπο που συνέβη το ατύχημα την 01/08/
- Ο Ενάγοντας ήταν αυτόπτης μάρτυρας του συμβάντος και συνεπώς είναι ο μόνος εκ των μαρτύρων που ουσιαστικά έδωσε άμεση μαρτυρία αναφορικά με το πως έγινε το ατύχημα. Η εκδοχή του δεν αντικρούεται από άλλη μαρτυρία ενώ παρουσιάζει συνοχή και την θεωρώ λογική και πειστική. Δεν έχω πειστεί από τη θέση της Υπεράσπισης ότι υπάρχει η οποιαδήποτε ουσιαστική αντίφαση μεταξύ της θέσης που προέβαλε στην Αστυνομία σε σχέση με τη θέση που προέβαλε στο Δικαστήριο. 3) Αξιολογώ επίσης θετικά την μαρτυρία του Ενάγοντα αναφορικά τόσο με την υλική ζημιά του οχήματος όσο και αναφορικά με το ότι η ζημιά αυτή προκλήθηκε από το επίδικο ατύχημα. Αναφορικά με το ύψος της ζημιάς ο Ενάγοντας προσκόμισε μάλιστα τιμολόγιο από τον τεχνίτη που προέβη σε επιδιόρθωση του Οχήματος (βλέπε τεκμήριο 3) και στο οποίο αναγράφεται επ' ακριβώς το κόστος επιδιόρθωσης. 4) Οι ισχυρισμοί του Ενάγοντα περί αποκλειστικής αμέλειας του Εναγομένου δεν γίνονται δεκτοί. Συγκεκριμένα ο καταλογισμός των αμελών πράξεων στον Εναγόμενο είναι αόριστος και κυρίως χωρίς να συνοδεύεται από τον οποιοδήποτε ισχυρισμό ότι τα έργα ύδρευσης στον αυτοκινητόδρομο γίνονταν όντως από τον Εναγόμενο. Αναφορικά με την μαρτυρία του Μ.Ε.2, παρατηρώ τα εξής: Ο Μ.Ε 2, υιός του Ενάγοντα, δεν αναφέρει πουθενά ότι ήταν παρόντας στη σκηνή του ατυχήματος. Συνεπώς, δεν μπορεί να προσδοθεί η οποιαδήποτε βαρύτητα στους ισχυρισμούς του αναφορικά με το πως συνέβη το ατύχημα. Ούτε βεβαίως μπορεί να προσδοθεί η οποιαδήποτε βαρύτητα στον αδικογράφητο ισχυρισμό του ότι ο πατέρας του ήταν ο θεματοφύλακας του επίδικου αυτοκινήτου κατά τον ουσιώδη χρόνο του ατυχήματος. Αναφορικά με την μαρτυρία του Μ.Υ 1, παρατηρώ τα εξής: Η μαρτυρία του Μ.Υ 1 αξιολογείται θετικά αναφορικά με τους ισχυρισμούς του για το πρόσωπο που προέβαινε στις εργασίες άρδευσης των φυτών κατά μήκος του αυτοκινητόδρομου κατά την 01/08/
- Η εν λόγω μαρτυρία του Μ.Υ 1, υποστηρίζεται από το τεκμήριο 1, η οποία αποτελεί σύμβαση μεταξύ Εναγομένου και Τριτοδιαδίκου ημερομηνίας 25/05/2016, με σκοπό την μεταφορά νερού και το πότισμα φυτών. Κάνω επίσης δεκτό τον ισχυρισμό του ότι ο Ενάγοντας ήταν ενήμερος για το γεγονός αυτό πριν την καταχώρηση της παρούσας αγωγής αφού του εστάλη σχετική επιστολή στις 07/11/2016, η οποία κατατέθηκε ως τεκμήριο 2, Δεν κάνω δεκτή την μαρτυρία του Μ.Υ 1 αναφορικά με την αμέλεια που καταλογίζει στον Ενάγοντα κατά το επίδικο ατύχημα. Ο Μ.Υ 1 δεν ήταν παρόντας στη σκηνή του ατυχήματος και δεν αποκαλύπτει από που πηγάζει η γνώση του αναφορικά με τις αμελείς πράξεις που καταλογίζει στον Ενάγοντα. Αναφορικά με την μαρτυρία της Μ.Υ 2, παρατηρώ τα εξής: Η μαρτυρία της είναι πειστική, υποστηρίζεται από τεκμήρια, ενώ όσα καταθέτει πηγάζουν από προσωπική της γνώση. Η μαρτυρία της αξιολογείται θετικά και γίνεται αποδεκτή στο σύνολο της. V. Το βάρος και το επίπεδο απόδειξης: Ως αναφέρεται στο σύγγραμμα Το Δίκαιο της Απόδειξης Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές Τάκη Ηλιάδη και Νικόλαου Σάντη Κεφ. 4 σελ. 171: «Αποτελεί γενικό και θεμελιώδη κανόνα του αποδεικτικού δικαίου ότι η απόδειξη ισχυρισμού που προβάλει ένας διάδικος βαρύνει τον ίδιο και όχι εκείνο που τον αρνείται. Επίσης το επίπεδο απόδειξης των ισχυρισμών στην πολιτική δίκη είναι αυτό του ισοζυγίου των πιθανοτήτων. Σχετική είναι η απόφαση Μαρσέλ ν. Λαϊκής
(2001)1 Α.Α.Δ. 1858, όπου με αναφορά στις σχετικές αυθεντίες επί του θέματος αναφέρθηκαν τα ακόλουθα: «Το κριτήριο δεν είναι αν η θέση ή η εκδοχή του διαδίκου που φέρει το βάρος της απόδειξης (onus of proof) είναι «πιο πιθανή παρά η αντίθετη», εκείνη, δηλαδή, του αντιδίκου του. Το κριτήριο είναι κατά πόσο ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης ικανοποίησε το Δικαστήριο, με επαρκή αποδεικτικά στοιχεία, ότι η θέση ή η εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά όχι (is more probable than not). Αν απέτυχε να αποδείξει τη θέση ή την εκδοχή του σε αυτό το επίπεδο (standard of proof), ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης δεν θεωρείται ότι το απέσεισε, έστω και αν η θέση ή η εκδοχή του είναι «πιο πιθανή παρά η αντίθετη», εκείνη, δηλαδή, του αντιδίκου του. (Βλέπε, μεταξύ άλλων, ;Phipson on Evidence, 14th Edition, para 4-38 ;και ;Αθανασίου κ.ά. ν. Κουνούνη ;
(1997)1(Β) ΑΑΔ 614, όπου γίνεται και εκτενής ανασκόπηση της νομολογίας». Ο Ενάγοντας ισχυρίζεται ότι στην παρούσα περίπτωση εφαρμόζεται ο κανόνας απόδειξης res ipsa loquitur. Η εν λόγω αρχή έχει κωδικοποιηθεί στο άρθρο 55 του Περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου (Κεφ.148): το οποίο αναφέρει το εξής: «Σε αγωγή πoυ εγείρεται σε σχέση με ζημιά, κατά τηv oπoία απoδεικvύεται- (α) Ότι o εvάγovτας στερείται γvώσης ή μέσωv γvώσης τωv πραγματικώv περιστατικώv, τα oπoία πρoκάλεσαv τo συμβάv τo oπoίo oδήγησε στη ζημιά, και (β) ότι η ζημιά πρoκλήθηκε από ιδιoκτησία, επί της oπoίας o εvαγόμεvoς είχε πλήρη έλεγχo, και κρίvεται από τo Δικαστήριo ότι η επέλευση τoυ συμβάvτoς πoυ πρoκάλεσε τη ζημιά συvδέεται περισσότερo με τo γεγovός ότι o εvαγόμεvoς παρέλειψε vα καταβάλει εύλoγη επιμέλεια παρά πρoς τηv καταβoλή τέτoιας επιμέλειας, o εvαγόμεvoς φέρει τo βάρoς της απόδειξης τoυ ότι δεv υφίστατo αμέλεια για τηv oπoία αυτός ευθύvεται σε σχέση με τo συμβάv τo oπoίo oδήγησε στη ζημιά.» Διαφωνώ με τη θέση του Ενάγοντα για τους εξής λόγους: Πρώτον, όταν γίνεται επίκληση του εν λόγω κανόνα απόδειξης, o Ενάγοντας δεν νοείται να επιχειρεί με μαρτυρία να αποδείξει τις λεπτομέρειες αμέλειας που καταλογίζει στον Εναγόμενο (Παπαλλής ν. Κυριακίδη
(2008)1 Α.Α.Δ. 92, Αθανασίου v. Κουνούνη
(1997)1(Β) Α.Α.Δ. 614). Στην προκειμένη περίπτωση, στην παράγραφο 6 (α) - (δ) της Ένορκης Δήλωσης του Ενάγοντα, προσφέρεται μαρτυρία και καταλογίζονται αμελείς πράξεις στον Εναγόμενο. Δεν νοείται από τη μία να καταλογίζονται αμελείς πράξεις στον Εναγόμενο και από την άλλη ο Ενάγοντας να επικαλείται το δόγμα res ipsa loquitur, το οποίο στηρίζεται ουσιαστικά στην αρχή ότι ο Ενάγοντας στερείται γνώσης των πραγματικών περιστατικών που οδήγησαν στο ατύχημα. Δεύτερον, προϋπόθεση επίκλησης του κανόνα res ipsa loquitur είναι η απόδειξη ότι το συμβάν τελούσε υπό τον αποκλειστικό έλεγχο του Εναγομένου. Στην προκειμένη περίπτωση δεν προσφέρεται θετική μαρτυρία από τον Ενάγοντα ούτε αποδεικνύεται ότι τα έργα στον αυτοκινητόδρομο διεξάγονταν από τον Εναγόμενο ή ότι την ευθύνη για την εκτέλεση των έργων την είχε ο Εναγόμενος (Αθανασίου v. Κουνούνη
(1997)1(Β) Α.Α.Δ. 614). VI. Διατύπωση Ευρημάτων αναφορικά με τα επίδικα γεγονότα: Έχοντας ως οδηγό το βάρος και το επίπεδο απόδειξης που εφαρμόζεται στην παρούσα υπόθεση, όπως επίσης και την αξιόπιστη μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον μου προχωρώ σε διατύπωση των ακόλουθων ευρημάτων επί των επίδικων γεγονότων: 1) Ο Ενάγοντας δεν ήταν κατά τον ουσιώδη χρόνο, ούτε και κατέστη ποτέ ιδιοκτήτης του οχήματος με αριθμούς εγγραφής [ ]. 2) Το όχημα με αριθμούς εγγραφής [ ] άνηκε κατά τον ουσιώδη χρόνο στον υιό του Ενάγοντα. 3) Κατά την 01/08/2016 στον αυτοκινητόδρομο Δεκέλειας - Λάρνακας εκτελούσε εργασίες άρδευσης των φυτών που βρίσκονταν στη νησίδα του δρόμου, ο κ. Ανδρέας Πουτζιουρής. 4) Ο κ. Ανδρέας Πουτζιουρής διεξήγαγε την εν λόγω εργασία δυνάμει σύμβασης παροχής σχετικών υπηρεσιών που σύναψε με τον Εναγόμενο, ημερομηνίας 25/05/
- 5) Αναφορικά με τις συνθήκες τέλεσης του ατυχήματος κάνω δεκτό ότι την 01/08/2016 ο Ενάγοντας οδηγούσε το αυτοκίνητο με αριθμούς εγγραφής [ ] στον αυτοκινητόδρομο διπλής λωρίδας Δεκέλειας - Λάρνακας με κατεύθυνση τη Λάρνακα. Μπροστά από το όχημα του Ενάγοντα προπορευόταν ένα μεγάλο φορτηγό όχημα που εμπόδιζε την ορατότητα του. Σε κάποιο σημείο του δρόμου διεξάγονταν έργα άρδευσης από τον κ. Πουτζιουρή. Ως αποτέλεσμα είχαν τοποθετηθεί πλαστικοί κώνοι που εμπόδιζαν την κυκλοφορία στη μία λωρίδα του δρόμου. Σε κάποιο σημείο του δρόμου προέβαλε ένας πεσμένος πλαστικός κώνος, τον οποίο δεν κατάφερε να αποφύγει ο Ενάγοντας με αποτέλεσμα να τον κτυπήσει και να υποστεί ζημιά το όχημα που οδηγούσε. 6) Αμέσως μετά το ατύχημα ο Ενάγοντας μετέβηκε στον Αστυνομικό Σταθμό Ορόκλινης όπου κατήγγειλε το συμβάν. 7) Η ζημία που υπέστη το όχημα που ενεπλάκη στο ατύχημα ανήλθε στο ποσό των €379,
- 8) Η εν λόγω ζημιά στο όχημα προκλήθηκε από το επίδικο ατύχημα στο οποίο ενεπλάκη με τον πλαστικό κώνο. 9) Τα χρήματα για επιδιόρθωση της ζημίας του οχήματος τα πλήρωσε ο Ενάγοντας. 10) Ο Ενάγοντας είχε ενημερωθεί με την επιστολή 07/11/2016 για το ότι το πρόσωπο που διεξήγαγε τις εργασίες στον αυτοκινητόδρομο δεν ήταν ο Εναγόμενος. VII. Νομική Πτυχή- Κρίση Δικαστηρίου : A. Προχωρώ να εξετάσω πρώτα την προδικαστική ένσταση του Εναγομένου ως προς το ότι ο Ενάγοντας δεν νομιμοποιείται στην καταχώρηση της παρούσας αγωγής καθότι κατά τον ουσιώδη χρόνο δεν ήταν ο ιδιοκτήτης του επίδικου οχήματος: Το αγώγιμο δικαίωμα στο οποίο στηρίζεται η αξίωση του Ενάγοντα εναντίον του Εναγομένου, είναι αυτό της αμέλειας. Το αστικό αδίκημα της αμέλειας κωδικοποιείται στο άρθρο 51 του Κεφ.
- Συστατικά στοιχεία του αγώγιμου δικαιώματος της αμέλειας, τα οποία καλείται να αποδείξει ο Ενάγοντας είναι α) Η ύπαρξη καθήκοντος επιμέλειας από τον Εναγόμενο προς τον Ενάγοντα, β) η διάρρηξη του, γ) Η επέλευση ζημίας ως αποτέλεσμα (βλέπε. ΚΥΠΡΟΣ ΞΕΝΟΦΩΝΤΟΣ ν. KN ZOO BAR RESTAURANT LTD, Πολιτική Έφεση Αρ. 447/2011, 15/12/2016) Όπως προκύπτει από το άρθρο 3
(1)του Κεφ. 148, ο ζημιωθείς από αστικό αδίκημα έχει αγώγιμο δικαίωμα για αποζημίωση εναντίον του αδικοπραγούντος. Μάλιστα, κατόπιν ρητής Νομοθετικής πρόνοιας (βλ. άρθρο 16 του Κεφ. 148), το δικαίωμα του ζημιωθέντος για αποζημίωση, δεν μπορεί να εκχωρηθεί σε τρίτο πρόσωπο, παρά μόνο εάν αυτό προβλέπεται σε Νόμο. Στην προκειμένη περίπτωση, η μόνη ζημία που επήλθε από το επίδικο ατύχημα ήταν υλική ζημία στο όχημα με αριθμούς εγγραφής [ ]. Το ρηθέν όχημα δεν αποτελούσε, κατά τον ουσιώδη χρόνο, ιδιοκτησία του Ενάγοντα. Αντιθέτως αποτελούσε ιδιοκτησία του υιού του Ενάγοντα, ο οποίος δεν αποτελεί διάδικο στην παρούσα αγωγή. Επίσης, ο ισχυρισμός του Ενάγοντα ότι ο ίδιος ήταν, κατά τον ουσιώδη χρόνο, θεματοφύλακας του επίδικου οχήματος απορρίφθηκε, για τους λόγους που παρατίθενται ανωτέρω. Ενόψει των πιο πάνω, κρίνω ότι η προδικαστική ένσταση του Εναγόμενου είναι βάσιμη. Η αγωγή απορρίπτεται καθότι ο Ενάγοντας δεν μπορεί να αξιώσει αποζημιώσεις στη βάση του αστικού αδικήματος της αμέλειας για ζημιές που δεν υπέστη ο ίδιος αλλά περιουσία τρίτου προσώπου. Β. Αναφορικά με το κατά πόσο αποδείχθηκε αμέλεια εναντίον του Εναγομένου: Ανεξαρτήτως της πιο πάνω κρίσης μου, η παρούσα αγωγή θα οδηγείτο σε απόρριψη και για το λόγο ότι ο Ενάγοντας δεν απέδειξε ότι η ζημία στο επίδικο όχημα προκλήθηκε από αμέλεια του Εναγομένου. Όπως κατέστη σαφές μέσω της αξιόπιστης μαρτυρίας που παρατέθηκε ανωτέρω και αποτέλεσε το υπόβαθρο για εξαγωγή ευρημάτων, τις εργασίες άρδευσης κατά μήκος του αυτοκινητοδρόμου, τις διεξήγαγε τρίτο πρόσωπο (ο Τριτοδιάδικος) και όχι ο Εναγόμενος. Μεταξύ Εναγομένου και Τριτοδιαδίκου υπήρχε σύμβαση για εκτέλεση έργου. Επίσης, καθίσταται σαφές και ουσιαστικά αναντίλεκτο ότι ο Τριτοδιάδικος ενεργούσε ως ανεξάρτητος ιδιώτης εργολάβος και όχι ως αντιπρόσωπος ή υπάλληλος του Εναγομένου. Οι πλαστικοί κώνοι τοποθετήθηκαν στο πλαίσιο των εργασιών του Τριτοδιαδίκου, δηλαδή για να αποκόψουν την τροχαία κίνηση στη λωρίδα του αυτοκινητοδρόμου που διεξήγαγε τις εργασίες του. Όπως μάλιστα αναφέρεται στη σύμβαση που υπέγραψε ο Εναγόμενος με τον Τριτοδιάδικο, την ευθύνη για την προμήθεια των κώνων και τη λήψη όλων των αναγκαίων μέτρων ασφαλείας κατά την εκτέλεση των εργασιών ύδρευσης στον αυτοκινητόδρομο την έφερε ο ίδιος Τριτοδιάδικος (Βλέπε παράγραφο 2.2.2.1, Παραρτήματος ΙΙ, σύμβασης ημερομηνίας 25/05/2016). Υπό το φως όλων των στοιχείων που έχουν τεθεί ενώπιον μου κρίνω ότι τον αποκλειστικό έλεγχο της διεξαγωγής των εργασιών άρδευσης κατά μήκος του αυτοκινητόδρομου τον είχε ο Τριτοδιάδικος και όχι ο Εναγόμενος. Συνεπώς, κρίνω ότι στην προκειμένη περίπτωση ο Εναγόμενος δεν είχε την οποιαδήποτε ευθύνη απέναντι στον Ενάγοντα για πράξη ή παράλειψη που συνέβη κατά την εκτέλεση των εργασιών του Τριτοδιαδίκου. Σχετικό είναι το άρθρο 12
(1)(γ) του Κεφ. 148 το οποίο αναφέρει ότι : 12.-
(1)Για τoυς σκoπoύς τoυ Νόμoυ αυτoύ- (γ) κάθε πρόσωπo πoυ συvάπτει σύμβαση με oπoιoδήπoτε άλλo πρόσωπo τo oπoίo δεv είvαι υπηρέτης ή αvτιπρόσωπoς τoυ, για τέλεση πράξης εκ μέρoυς αυτoύ, δεv ευθύvεται για αστικό αδίκημα πoυ αvακύπτει εvόσω διαρκεί η τέλεση της πράξης αυτής: Νoείται ότι oι διατάξεις της παραγράφoυ αυτής δεv εφαρμόζovται, αv- (
- i)Τo πρόσωπo αυτό επέδειξε αμέλεια για τηv εκλoγή τoυ εργoλήπτη, ή (
- ii)τo πρόσωπo αυτό παρεvέβηκε στo έργo τoυ εργoλήπτη κατά τέτoιo τρόπo, ώστε vα πρoκληθεί η βλάβη ή η ζημιά, ή (iii) τo πρόσωπo αυτό εξoυσιoδότησε ή εvέκριvε τηv πράξη πoυ πρoκάλεσε βλάβη ή ζημιά, ή (
- iv)η πράξη για τηv τέλεση της oπoίας συvήφθηκε η σύμβαση ήταv παράvoμη. Έχω εξετάσει με προσοχή τις αποφάσεις στις οποίες με παρέπεμψε ο ευπαίδευτος συνήγορος του Ενάγοντα. Στην υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Ελευθερίας Ζιπίτη και Άλλου
(2003)1 ΑΑΔ 749, κρίθηκε ότι η Κυπριακή Δημοκρατία είναι υποχρεωμένη να διατηρεί τον αυτοκινητόδρομο σε καλή κατάσταση. Η ύπαρξη κοιλώματος στο οδόστρωμα του αυτοκινητοδρόμου κρίθηκε ότι συνιστά παράβαση του καθήκοντος της. Στην υπόθεση Xαγκούδης Xριστόφορος και Άλλος, ως διαχειριστές της περιουσίας της αποβιώσασας Πολύμνιας Γεωργίου Xαγκούδη ν. Γενικού Eισαγγελέα της Δημοκρατίας
(2009)1 ΑΑΔ 1574, επιβεβαιώθηκε η πιο πάνω υποχρέωση της Κυπριακής Δημοκρατίας να διατηρεί τους δρόμους της αρμοδιότητας της συντηρημένους και επιδιορθωμένους. Στην εν λόγω υπόθεση, η κακή κατασκευή του οδοστρώματος, η οποία οδηγούσε σε συγκέντρωση των όμβριων υδάτων σε περίπτωση έντονης βροχόπτωσης, κρίθηκε ότι αποτελεί παράβαση του ρηθέντος καθήκοντος της Κυπριακής Δημοκρατίας. Τα γεγονότα στις πιο πάνω αποφάσεις διακρίνονται ουσιωδώς από τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης. Στην παρούσα υπόθεση το ατύχημα δεν συνέβη εξαιτίας της ύπαρξης κάποιου ελαττώματος στο οδόστρωμα του αυτοκινητοδρόμου. Αντιθέτως, το ατύχημα στην παρούσα υπόθεση σχετίζεται με την εργασία που ανέλαβε ο Tριτοδιάδικος, στο πλαίσιο της οποίας τοποθετούνταν πλαστικοί κώνοι κατά μήκος μιας λωρίδας του αυτοκινητοδρόμου. Το γεγονός ότι ένας εξ' αυτών των κώνων, για λόγους αδιευκρίνιστους, βρέθηκε στην πορεία του οχήματος που οδηγούσε ο Ενάγοντας, δεν μπορεί να καθιστά υπόλογο αμέλειας τον Εναγόμενο, ο οποίος δεν είχε τον έλεγχο ή την ευθύνη των εργασιών του Τριτοδιαδίκου. VIII. Κατάληξη: Υπό το φως των πιο πάνω, η Απαίτηση του Ενάγοντα εναντίον του Εναγομένου αποτυγχάνει και απορρίπτεται. Τα έξοδα της αγωγής ακολουθούν το αποτέλεσμα και επιδικάζονται υπέρ του Εναγομένου και εναντίον του Ενάγοντα ως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. Ενόψει της πιο πάνω κατάληξης μου αναφορικά με την απαίτηση του Ενάγοντα εναντίον του Εναγομένου, η διαδικασία μεταξύ Εναγομένου και Τριτοδιαδίκου καθίσταται άνευ αντικειμένου και επίσης απορρίπτεται. Αναφορικά με τα έξοδα της διαδικασίας Τριτοδιαδίκου, σημειώνω ότι η Δ.10 θ. 10 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας αναφέρει ότι : «The Court or Judge may decide all questions of costs as between a third party and other parties to the action, and may order any one or more of them to pay the costs of any other, or others, or give such directions as to costs as the justice of the case may require.» Στην προκειμένη περίπτωση κρίνω ορθό και δίκαιο όπως τα έξοδα της διαδικασίας Τριτοδιαδίκου επιδικαστούν εναντίον του Εναγομένου και υπέρ του Τριτοδιαδίκου, όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. Ο λόγος είναι ότι η συμμετοχή του Τριτοδιαδίκου στη διαδικασία αποτέλεσε απόφαση και πρωτοβουλία του Εναγομένου, η οποία υπό τις περιστάσεις ήταν αχρείαστη. (Υπ.) ...................................... Μ. Π. Μιχαήλ Πρ. Ε.Δ Πιστόν αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο