ΜΑΡΙΝΑ ΣΠΥΡΛΙΔΟΥ ν. ΠΑΝΙΚΟΣ ΛΕΙΒΑΔΙΩΤΗΣ, Αρ. Αγωγής: 1008/2019, 9/3/2023

(2011)2 Α.Α.Δ. 547, Frederickou Schools Co Ltd v. Acuac Inc

(2002)1(Γ) A.A.Δ.1527, Αdidas v. Jonitexo Ltd

(1987)1 C.L.R. 383) και ΛΕΟΝΤΙΟΥ ΚΩΣΤΡΙΚΗ ν. 4 ΜΟΤΙΟN AUTOMOTIVES LTD κ.α., Ποινική Έφεση Αρ. 226/2014, 10/7/2015). Η επιχειρηματολογία των ευπαίδευτων συνηγόρων εμπεριέχεται στις γραπτές αγορεύσεις που αυτοί παρέδωσαν στο Δικαστήριο και τις οποίες είχα την ευκαιρία να μελετήσω. Στο σημείο αυτό, αναφέρω πως δεν θεωρώ σκόπιμο να παραθέσω ότι οι συνήγοροι αναφέρουν στις αγορεύσεις τους και θ' αναφερθώ σε συγκεκριμένα σημεία των αγορεύσεων κατωτέρω, εφόσον τούτο κριθεί αναγκαίο. Κρίνεται όμως σκόπιμο να λεχθεί εδώ, ότι με βάση τη νομολογία, οι αγορεύσεις είναι ανεπίτρεπτο να χρησιμοποιούνται ως μέσο προσαγωγής μαρτυρίας ή διεύρυνσης των επιδίκων θεμάτων. Όπου (οι αγορεύσεις) δεν υποστηρίζονται από μαρτυρία (και στο βαθμό που στοχεύουν στην απόδειξη αμφισβητούμενων ισχυρισμών ή γεγονότων), πρέπει να αγνοούνται (βλ. το σύγγραμμα των Τ. Ηλιάδη και Ν. Σάντη, «Το Δίκαιο της Απόδειξης», Β' Έκδοση, σελ.127-128). Έχοντας αυτά υπόψη, σε συνάρτηση με τις δικογραφημένες θέσεις της ενάγουσας και τη μαρτυρία που έχει προσκομιστεί από την πλευρά της, όσα αναφέρονται στη σελ. 5 της γραπτής αγόρευσης του ευπαίδευτου συνηγόρου της ενάγουσας, για επίσκεψη του εναγόμενου στο χώρο όπου συνέβη το περιστατικό και ότι ο εναγόμενος είναι διαχειριστής των δύο ακινήτων, δεν θα ληφθούν υπόψη. Σύμφωνα με τον Παναγιωτίδη, στις 19/12/2018 και περί ώρα 15:00, οδήγησε το όχημα της μητέρας του και το στάθμευσε σε ιδιωτικό χώρο στάθμευσης στην οδό Ευρυβιάδου στην Λάρνακα. Ενώ το όχημα ήταν σταθμευμένο στον χώρο στάθμευσης, έπεσε κομμάτι από την οροφή του διπλανού κτηρίου πάνω στο όχημα, με αποτέλεσμα αυτό να υποστεί εκτεταμένες ζημίες. Ο μάρτυρας επισυνάπτει φωτογραφία του εισιτηρίου που ως αναφέρει έλαβε από τον χώρο στάθμευσης στις 19/12/2018, ως τεκμήριο Α και επίσης δέσμη φωτογραφιών, που ως αναφέρει λήφθηκαν από τον ίδιο στις 19/12/2018 στον επίδικο χώρο στάθμευσης και απεικονίζουν τις ζημίες στο όχημα αλλά και την άθλια κατάσταση του διπλανού κτηρίου, απ' όπου αποκολλήθηκε το κομμάτι της οροφής, ως τεκμήριο Β. Στη συνέχεια, αναφέρει ότι ο εναγόμενος είναι ιδιοκτήτης του χώρου στάθμευσης αλλά και του διπλανού κτιρίου, από το οποίο έπεσε το κομμάτι στην οροφή του οχήματος του και οι εκτεταμένες ζημίες στο όχημα της Ενάγουσας, οφείλονται στην αποκλειστική αμέλεια ή και την παράβαση των εκ του Νόμου καθηκόντων του Εναγόμενου. Ως αναφέρει επίσης, εν σχέση με το ως άνω περιστατικό προχώρησε την ίδια μέρα σε καταγγελία στον Αστυνομικό Σταθμό Λάρνακας, ενώ περαιτέρω επικοινώνησε με τον Εναγόμενο και ο τελευταίος του είπε να επιδιορθώσουν το όχημα και να τον ενημερώσουν. Πράγματι, μετά την επιδιόρθωση του οχήματος επικοινώνησε με τον Εναγόμενο για ν' αποζημιώσει την Ενάγουσα, όμως αυτός αρνήθηκε. Η ενάγουσα, αναφέρει ότι είναι η ιδιοκτήτρια του οχήματος (βλ. το πιστοποιητικό εγγραφής τεκμ.Α) και αναφέρεται στα γεγονότα της 19ης/12/2018. Επίσης επισυνάπτει εκτίμηση ζημιών του οχήματος, μαζί με τιμολόγιο για τα έξοδα ετοιμασίας της εκτίμησης και τιμολόγιο επιδιόρθωσης (βλ. τεκμ. Β-Δ). Με τη σειρά του, ο εναγόμενος αρνείται κατηγορηματικά το περιεχόμενο των ενόρκων δηλώσεων του Παναγιωτίδη και της ενάγουσας, το οποίο ως αναφέρει είναι αναληθές και ψευδές, αφού ο μοναδικός στόχος της Ενάγουσας είναι να του αποσπάσει διάφορα ποσά, για ένα ατύχημα το οποίο έγινε εντός κάποιου ακινήτου, του οποίου δεν είναι ο ιδιοκτήτης ή και ο κάτοχος του. Περαιτέρω, μεταξύ άλλων, αναφέρει και τα εξής: « ............................... 9. Ο συγκεκριμένος χώρος στάθμευσης και το διπλανό κτίριο εντός του οποίου η Ενάγουσα ισχυρίζεται ότι έλαβε το ατύχημα βρίσκεται στο εμπορικό κέντρο Λάρνακας, ακριβώς απέναντι από το γνωστό ξενοδοχείο "Atrium Zenon", στην οδό Ευριβιαδίου, πλησίον του καταστήματος "Constantinou Jewellery" και του καταστήματος "Sakis Shoes". Παρουσιάζω ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ 1 δύο ψηφιακές φωτογραφίες από το "Google Maps" στις οποίες φαίνεται η διεύθυνση Ευριβιαδίου και που ακριβώς που βρίσκεται ο εν λόγω χώρος στάθμευσης και το διπλανό κτίριο, ενώ στην τελευταία φωτογραφία έχω σημειώσει με κίτρινο χρώμα τον χώρο στάθμευσης για σκοπούς συνοχής. 9.1. Επίσης, στις φωτογραφίες που έχει παρουσιάσει ο κύριος .... Παναγιωτίδης στην ένορκη του δήλωση, ξεκάθαρα φαίνεται και το κατάστημα "Constantinou Jewellery" αλλά και ο χώρος στάθμευσης, πράγμα που επιβεβαιώνει τα όσα ανωτέρω έχω αναφέρει και παρουσιάσει για το που βρίσκεται ο συγκεκριμένος χώρος στάθμευσης και το διπλανό κτίριο. 10. Ο χώρος στάθμευσης βρίσκεται εντός δύο

(2)ακινήτων, ήτοι του ακινήτου με Αρ. Εγγραφής [..] και του ακινήτου με Αρ. Εγγραφής [...]. Μάλιστα στο ακίνητο με Αρ. Εγγραφής [...] βρίσκεται και το κτίριο από το οποίο η Ενάγουσα ισχυρίζεται ότι έπεσε κομμάτι από την οροφή. 10.

1. Παρουσιάζω ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2, ψηφιακές φωτογραφίες από τον επίσημη ιστοσελίδα του Κτηματολογίου "Πύλη Κτηματολογίου", στην οποία φαίνονται τα δύο αυτά ακίνητα με τα στοιχεία τους αλλά και η περιοχή γύρω από αυτά. 10.
2. Επίσης παρουσιάζω ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ 3, το τοπογραφικό σχέδιο της περιοχής από τον επίσημη ιστοσελίδα του Κτηματολογίου "Πύλη Κτηματολογίου" με τα στοιχεία των ακινήτων και τους αριθμούς τεμαχίων αναφερόμενα σε αυτά. 10.
3. Περαιτέρω, παρουσιάζω ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ 4, τον τίτλο ιδιοκτησίας του ακινήτου με με Αρ. Εγγραφής [...] και ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ 5 τον τίτλο ιδιοκτησίας του ακινήτου με Αρ. Εγγραφής [.....] εντός των οποίων βρίσκεται ο χώρος στάθμευσης. 10.
4. Τα δύο εν λόγω αυτά ακίνητα βρίσκονται εγγεγραμμένα επ' ονόματι της εταιρείας ACFOLD HOLDINGS LIMITED, δηλαδή σε ένα άλλο νομικό πρόσωπο εντελώς διαφορετικό από εμένα όπου κατ' επέκταση αυτό το διαφορετικό πρόσωπο μπορεί να φέρει την οποιαδήποτε ευθύνη να αποζημιώσει την Ενάγουσα, εάν φυσικά υπάρχει και τέτοια ευθύνη. 10.
5. Εγώ δεν είμαι ούτε ο ιδιοκτήτης αλλά ούτε και ο κάτοχος των εν λόγω ακινήτων, πόσο μάλιστα ούτε ήμουν κατά τον επίδικο χρόνο ήτοι τη 19/12/
6. 10.
7. Είναι η εταιρεία ACFOLD HOLDINGS LIMITED η οποία είναι η ιδιοκτήτης των πιο πάνω αναφερόμενων ακινήτων και είναι αυτή η κάτοχος τους και η οποία διατηρεί και λειτουργεί τον συγκεκριμένο χώρο στάθμευσης και είναι η ίδια εταιρεία η οποία είναι και η κάτοχος των ακινήτων και του διπλανού κτιρίου.
8. Από την στιγμή που εύκολα διακρίνεται ότι δεν είμαι εγώ ο ιδιοκτήτης αλλά ούτε και ο κάτοχος των ακινήτων που βρίσκεται εν λόγω χώρος στάθμευσης και του διπλανού κτιρίου, τότε ξεκάθαρα δεν μπορώ να φέρω εγώ προσωπικά καμία ευθύνη για το συγκεκριμένο συμβάν ενώ παράλληλα εύλογα πρέπει να διερωτηθούμε για ποιες παραβάσεις του Νόμου και των καθηκόντων μου αναφέρεται η Ενάγουσα και ο κύριος ... Παναγιωτίδης στις ένορκες δηλώσεις τους. ..................................................................................................... » Υπενθυμίζεται εδώ, πριν αναφερθεί οτιδήποτε άλλο, ότι η δικογραφημένη θέση της ενάγουσας είναι πως ο εναγόμενος είναι ο ιδιοκτήτης του χώρου στάθμευσης και του διπλανού κτιρίου, από το οποίο έπεσε το κομμάτι από την οροφή και προκάλεσε τη ζημιά στο όχημα. Εν προκειμένω, για το θέμα της ιδιοκτησίας των εν λόγω ακινήτων, η πλευρά της ενάγουσας περιορίστηκε σε γενικούς ισχυρισμούς και δεν παρουσίασε καμία μαρτυρία. Αντίθετα, ο εναγόμενος κατέθεσε με θετικό τρόπο και παρουσίασε στοιχεία (βλ. τεκμήρια 1-5), που καταδεικνύουν πως ο ίδιος δεν ήταν ιδιοκτήτης των ακινήτων - ούτε κατά τον ουσιώδη χρόνο -, αλλά ιδιοκτήτης ήταν κάποια εταιρεία ACFOLD HOLDINGS LIMITED. Επίσης, δεν ήταν ποτέ κάτοχος των συγκεκριμένων ακινήτων. Η μαρτυρία του εναγόμενου, ο οποίος δεν αντεξετάστηκε, παρέμεινε αδιαμφησβήτητη. Συναφώς, για το συγκεκριμένο ζήτημα, η μαρτυρία της ενάγουσας και του Παναγιωτίδη, δεν γίνεται αποδεκτή και απορρίπτεται. Αντίθετα, η καθ' όλα σαφής και πειστική μαρτυρία του εναγόμενου, γίνεται αποδεκτή. Γίνεται λοιπόν εύρημα του Δικαστηρίου, ότι ο εναγόμενος κατά τον ουσιώδη χρόνο δεν είχε καμία σχέση με το ιδιοκτησιακό καθεστώς του χώρου στάθμευσης και του διπλανού κτιρίου, τα οποία αναφέρονται στη μαρτυρία της ενάγουσας και του Παναγιωτίδη, ούτε και ήταν κάτοχος τους καθ' οιονδήποτε τρόπο. Σε σχέση με τους ισχυρισμούς του Παναγιωτίδη, ότι επικοινώνησε με τον εναγόμενο και του είπε να επιδιορθώσουν το όχημα και να τον ενημερώσουν, ενώ μετά επικοινώνησε μαζί του για ν' αποζημιώσει την ενάγουσα και αρνήθηκε, δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτοί. Κατ' αρχήν, δεν υπάρχει δικογραφημένος ισχυρισμός περί οποιασδήποτε επικοινωνίας με τον εναγόμενο, στο πλαίσιο της οποίας ο τελευταίος προέβη σε κάποια παραδοχή ή ν' ανέφερε εν πάση περιπτώσει στην ενάγουσα ή σε οποιοδήποτε πρόσωπο που μιλούσε εκ μέρους της, να προχωρήσουν σ' επιδιόρθωση του οχήματος και να τον ενημερώσουν. Ό,τι αναφέρεται στην έκθεση απαίτησης, είναι ότι η ενάγουσα όχλησε τον εναγόμενο για πληρωμή των αποζημιώσεων και αυτός αρνήθηκε. Έπειτα, πρόκειται για γενικούς και αόριστους ισχυρισμούς. Δεν αναφέρει πότε συγκεκριμένα επικοινώνησε μαζί του ή σε ποιο αριθμό τηλεφώνου και γενικότερα δεν δίνεται καμία λεπτομέρεια ως προς τις ισχυριζόμενες επικοινωνίες, ούτε τι ακριβώς λέχθηκε μεταξύ τους, προκειμένου να πείσει ότι μιλούμε για πραγματικές επικοινωνίες. Επίσης, ανεξάρτητα της μη δικογράφησης, ως ανωτέρω έχει αναφερθεί, με δεδομένο ότι έχει αποδειχθεί ότι ο εναγόμενος δεν είχε καμία σχέση με τα αναφερόμενα ακίνητα, διερωτάται κανείς υπό ποια ιδιότητα θα έλεγε στον Παναγιωτίδη να επιδιορθώσουν το όχημα και να τον ενημερώσουν. Έχοντας υπόψη όσα αναφέρθηκαν ανωτέρω, γίνεται εύκολα αντιληπτό ότι εφόσον δεν αποδείχθηκε καμία σχέση του εναγόμενου με το κτίριο από το οποίο έπεσε το κομμάτι της οροφής, που προκάλεσε τη ζημιά στο όχημα και ούτε ήταν κάτοχος του - και συνεπώς δεν είχε ως πρόσωπο οποιοδήποτε βαθμό ελέγχου του ακινήτου-, εν προκειμένω δεν τίθεται θέμα υποχρέωσης από μέρους του εναγόμενου για συντήρηση ή επισκευή της ακίνητης αυτής ιδιοκτησίας ή και υποχρέωσης επιμέλειας του εναγόμενου έναντι οιουδήποτε, και βεβαίως δεν τίθεται ούτε θέμα παράβασης τέτοιας υποχρέωσης από μέρους του (βλ. άρθρο 51

(1)(α) &

(2)(β) του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ.148). Συναφώς, δεν μπορεί να αποδοθεί καμία αμέλεια ή ευθύνη στον εναγόμενο, εναντίον του οποίου διαπιστώνεται πως δεν υπάρχει κανένα αγώγιμο δικαίωμα. Υπό τις περιστάσεις, θεωρώ πως η συζήτηση του θέματος της ιδιότητας με την οποία βρισκόταν ο Παναγιωτίδης στο χώρο στάθμευσης ή αν ο κάτοχος του κτιρίου είχε καθήκον απέναντι στον Παναγιωτίδη για την στατική κατάσταση του ακινήτου, θα αναγόταν σε ακαδημαϊκή και αυτά τα θέματα δεν θα με απασχολήσουν. Επειδή στην αγόρευση του, ο ευπαίδευτος συνήγορος της ενάγουσας, πέραν της ανάλυσης του αστικού αδικήματος της αμέλειας, αναφέρει περαιτέρω ότι τυγχάνει εφαρμογής η αρχή Res Ipsa Loquitur, αναφέρω εδώ τα εξής. Με βάση την έκθεση απαίτησης και την αγόρευση του συνηγόρου της ενάγουσας, προκύπτει ότι η αγωγή έχει ως νομική βάση το αστικό δικαίωμα της αμέλειας. Δεν έχει τεθεί στην έκθεση απαίτησης θέμα εφαρμογής της αρχής Res Ipsa Loquitur, η οποία τέθηκε πρώτη φορά στην αγόρευση του συνηγόρου, ούτε όμως έχει αναφερθεί ότι η ενάγουσα θα ισχυριστεί ότι δεν γνωρίζει όλα τα γεγονότα, εφόσον οι περιστάσεις που προκάλεσαν το ατύχημα ήταν κάτω από τον απόλυτο έλεγχο και εποπτεία του εναγόμενου. Αντίθετα, η ενάγουσα στο δικόγραφο της παραθέτει λεπτομέρειες αμέλειας και αφήνει να νοηθεί ότι γνωρίζει όλα τα γεγονότα. Με αυτά υπόψη, η αρχή Res Ipsa Loquitur δεν θα μπορούσε να εφαρμοστεί. Εν προκειμένω, κατά την κρίση μου, τυγχάνουν εφαρμογής όσα λέχθηκαν στην Παπαλλής κ.ά. ν. Κυριακίδη

(2008)1 ΑΑΔ 83, 92-

1. Παραθέτω το σχετικό απόσπασμα (η υπογράμμιση είναι του Δικαστηρίου): « Είναι γεγονός ότι η εφεσείουσα δεν έθεσε από την αρχή στην Έκθεση Απαίτησης της θέμα εφαρμογής της αρχής res ipsa loquitur. Πρόβαλε μόνο ισχυρισμό για αμέλεια του εφεσίβλητου, την οποία και κατά την ακροαματική διαδικασία προσπάθησε με μαρτυρία εμπειρογνωμόνων να αποδείξει. Θέμα εφαρμογής της αρχής, τέθηκε για πρώτη φορά στο στάδιο των αγορεύσεων. Παρόλο ότι η αρχή ως κανόνας απόδειξης, αυστηρά ομιλούντες, δεν χρειάζεται ρητά να δικογραφηθεί, εντούτοις στην έκθεση απαίτησης αν δεν αναφερθεί οτιδήποτε άλλο, θα πρέπει τουλάχιστον να αναφερθεί ότι ο ενάγων θα ισχυριστεί ότι δεν γνωρίζει όλα τα γεγονότα, εφόσον οι περιστάσεις που προκάλεσαν το ατύχημα ήταν κάτω από τον απόλυτο έλεγχο και εποπτεία του εναγομένου. Διαφορετικά ο ενάγων αφήνει να νοηθεί ότι γνωρίζει όλα τα γεγονότα, με αποτέλεσμα να τυγχάνουν εφαρμογής τα όσα αναφέρθηκαν στην Αθανασίου ν. Κουκούνη, ανωτέρω, ότι, όπου τα γεγονότα είναι γνωστά και ο ενάγων βασίζεται σ' αυτά και τα παραθέτει, θα πρέπει να τα αποδεικνύει για να πετύχει. Ενώ στην περίπτωση επίκλησης της αρχής του res ipsa loquitur, δεν νοείται η κλήση πραγματογνωμώνων μαρτύρων προς απόδειξη της αμέλειας. (Βλ. Garner v. Morrell, The Times, October 31, 1953). Στην προκειμένη περίπτωση θα έπρεπε, μέσα από την έκθεση απαίτησης, να είχε γίνει γνωστό στον εναγόμενο με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, η πρόθεση της εφεσείουσας να στηριχθεί στην αρχή, ώστε να μπορεί ο εναγόμενος να καθορίσει έγκαιρα τη στάση του έναντι των διαφόρων επίδικων θεμάτων. Όμως, ακόμη και αν δεν υπήρχε το διαδικαστικό αυτό κώλυμα, η αρχή ούτως ή άλλως δεν θα μπορούσε να εφαρμοστεί, αφού......» Όμως, ακόμη και αν δεν υπήρχε το διαδικαστικό αυτό κώλυμα, η αρχή ούτως ή άλλως δεν θα μπορούσε να εφαρμοστεί, αφού, ενόψει των όσων έχουν αναφερθεί ανωτέρω, δεν έχει αποδειχθεί ότι η ζημιά προκλήθηκε από ιδιοκτησία, επί της οποίας ο εναγόμενος είχε πλήρη έλεγχο, με αποτέλεσμα να μην ικανοποιείται η δεύτερη προϋπόθεση του άρθρου 55 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ.
2. Το αποτέλεσμα της υπόθεσης έχει κριθεί και η αγωγή θα πρέπει ν' απορριφθεί. Ό,τι θα πω μόνον εδώ, για σκοπούς πληρότητας, αν και ίσως εκ του περισσού, είναι πως η ενάγουσα, με βάση τα στοιχεία που προσκόμισε, έχει αποδείξει ότι συνεπεία της πτώσης κομματιού από την οροφή του κτιρίου που ευρίσκεται δίπλα από το χώρο στάθμευσης, το όχημα της υπέστη ζημιές ύψους €3.496,
3. Για την ετοιμασία έκθεσης εκτίμησης δε, έχει πληρώσει €150.-. Οι ζημιές καταγράφονται στην έκθεση απαίτησης και έχουν αποδειχθεί με συγκεκριμένη και θετική μαρτυρία (βλ. Τηλεμάχου ν. Παπακυριακού

(1986)1 Α.Α.Δ. 705, Ηρακλέους ν. Πίτρου

(1994)1 Α.Α.Δ. 239 και Αντωνίου v Κυριάκου, Πολ.Εφ.363/2011, ημερ.04/07/2016). Συνεπώς, αν έβρισκα ότι ο εναγόμενος ευθύνεται να την αποζημιώσει, θα της επιδίκαζα το ποσό των €3.646,22.-, πλέον νόμιμο τόκο. Κατάληξη Η αγωγή απορρίπτεται. Τα έξοδα της αγωγής, ως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο, επιδικάζονται υπέρ του εναγόμενου και εναντίον της ενάγουσας. (Υπ.) ............ Μ. Παπαθανασίου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο