Γεώργιος Μιλλώσιας κ.α. ν. Τράπεζα Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ κ.α., Αγωγή αρ.: 2311/2015, 13/7/2023

Γεώργιος Μιλλώσιας κ.α. ν. Τράπεζα Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ κ.α., Αγωγή αρ.: 2311/2015, 13/7/2023 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ Ενώπιον: Μ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ, Α.Ε.Δ. Αγωγή αρ.: 2311/2015 Μεταξύ:

1. Γεώργιος Μιλλώσιας
2. Κατερίνα Μιλλώσια Εναγόντων και
3. Τράπεζα Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ
4. Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου
5. Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς Κύπρου
6. Κυπριακή Δημοκρατία μέσω του Υπουργού Οικονομικών Εναγόμενων ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 13 Ιουλίου, 2023 Εμφανίσεις: Για τους Ενάγοντες: κα Ε. Αρότη για Σπύρος Αρότης - Έλενα Αρότη & Συνεργάτες Για την Εναγόμενη 1: κ. Σ. Κόκκινος για Χρυσαφίνης & Πολυβίου ΔΕΠΕ ΑΠΟΦΑΣΗ Η ΑΞΙΩΣΗ Με αυτή την αγωγή οι Ενάγοντες αξιώνουν από την Εναγόμενη 1, ως περιορίστηκε πριν την έναρξη της ακρόασης, το ποσό των €240.000, πλέον τόκους και έξοδα. Η αγωγή των Εναγόντων εναντίον των Εναγόμενων 2, 3 και 4 αποσύρθηκε και απορρίφθηκε. ΤΑ ΔΙΚΟΓΡΑΦΑ Ως αναφέρεται στα δικόγραφα, κατά τον ουσιώδη χρόνο ο Ενάγοντας 1 είχε ήδη αφυπηρετήσει από την Επιτροπή Σιτηρών Κύπρου ενώ η σύζυγός του, Ενάγουσα 2 ήταν συνοδός παιδιών με ειδικές ανάγκες. Κατά ή περί το 2009 ο κουνιάδος του Ενάγοντα 1 και αδελφός της Ενάγουσας 2, τότε διευθυντής καταστήματος της Εναγόμενης 1 στην Λάρνακα, κ. Ανδρέας Γιώρκας (ΑΓ) τους προσέγγισε για να τους ενημερώσει για το σχέδιο των αξιογράφων και τους συμβούλευσε, τους ενθάρρυνε και τους παρότρυνε να αγοράσουν αξιόγραφα. Για να τους πείσει να αγοράσουν αξιόγραφα τους ανέφερε ότι τα αξιόγραφα θα είχαν διάρκεια 5 χρόνων και κάθε τρίμηνο θα τους απέδιδαν 7% επιτόκιο. Τους διαβεβαίωσε ότι το σχέδιο ήταν για εκλεκτούς πελάτες που είχαν λεφτά και δεν θα τα χρειάζονταν για την επόμενη πενταετία, ότι ήταν μια ευκαιρία που δεν θα έπρεπε να χάσουν και ότι μια τέτοια αγορά συνιστούσε εξασφαλισμένο κεφάλαιο. Λόγω της εμπιστοσύνης που είχαν στον πιο πάνω και στην Εναγόμενη 1, ως αποτέλεσμα της πολύχρονης επαγγελματικής συνεργασίας τους για περίπου 30 χρόνια πείσθηκαν και εμπιστεύθηκαν την Εναγόμενη 1 για το θέμα των αξιογράφων. Ενόψει δε της τυφλής εμπιστοσύνης που είχαν στον ΑΓ, ο οποίος γνώριζε ότι οι Ενάγοντες είχαν εισπράξει €300.000 από πώληση κτήματος, ποσό το οποίο είχαν κάνει γραμμάτιο από κοινού στην Εναγόμενη 1, αυτός μετέφερε τα συμβόλαια στο σπίτι τους και τα υπέγραψαν εκεί. Ο ΑΓ ουδέποτε ανέφερε στους Ενάγοντες οτιδήποτε για πιθανούς κινδύνους, αντίθετα περιορίστηκε μόνο στο να πει καλά λόγια για τα αξιόγραφα. Με βάση τα πιο πάνω και χωρίς να έχουν ειδικές γνώσεις βασιζόμενοι στις διαβεβαιώσεις και παραστάσεις του πιο πάνω αντιπροσώπου και/ή υπαλλήλου και/ ή διευθυντή της Εναγομένης 1 Ενάγοντες αγόρασαν μετατρέψιμα αξιόγραφα κεφαλαίου αξίας €300.000 χωρίς να τους επεξηγηθεί από κάποιον ειδικό τι αγόραζαν. Συγκεκριμένα στις 06/06/09 κατέβαλαν ποσό €300.000 μετατρέψιμων χρεογράφων 2013/2018 ως αντιπαροχή για την έκδοση μετατρέψιμων αξιογράφων κεφαλαίου. Στις 18/05/11 κατέβαλαν ποσό €300.000 μετατρέψιμων αξιογράφων κεφαλαίου ως αντιπαροχή στην έκδοση μετατρέψιμων αξιογράφων ενισχυμένου κεφαλαίου και στις 27/03/12 έγινε εθελοντική ανταλλαγή ποσού €240.000 μετατρέψιμων αξιογράφων ενισχυμένου κεφαλαίου με υποχρεωτικά μετατρέψιμα ομόλογα και αποπληρωμή τους με 320.000 συνήθεις μετοχές της Τράπεζας Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ. Κατά ή περί το 2012 η Εναγόμενη 1 έπαυσε να τηρεί την συμφωνία, έπαυσε να πληρώνει τόκους και να έπαυσε να παρέχει στους Ενάγοντες οποιανδήποτε ενημέρωση σχετικά με το θέμα αυτό. Οι Ενάγοντες αποδίδουν δόλο, ψευδείς παραστάσεις απάτη και/ή αμέλεια στην Εναγόμενη 1 λεπτομέρειες των οποίων εξειδικεύονται στην παράγραφο 11 της Ε/Α. Στην παράγραφο 11.Μ. της Ε/Α οι Ενάγοντες ισχυρίζονται ότι τα ή η πράξη πώλησης των αξιογράφων ήταν παράνομη και άκυρη λόγω παραβίασης της νομοθεσίας και/ή λόγω παραβίασης συμφωνίας και/ή λόγω ψευδών παραστάσεων και/ή λόγω εκμετάλλευσης της εμπιστοσύνης και της σχέσης τους με την Εναγόμενη 1 και/ή τους αντιπροσώπους της και/ή τους υπαλλήλους της και/ή τους διευθυντές της και/ή λόγω ψυχικής πίεσης και/ή λόγω απάτης της Εναγόμενης 1 και/ή λόγω δόλου με μόνη πρόθεση της Εναγόμενης 1 να αποσπάσει μεγάλα χρηματικά ποσά από αυτούς. Στην Έκθεση Υπεράσπισης τους οι Εναγόμενοι1 αναφέρουν ότι οι Ενάγοντες κατά η περί τις 29.7.08 προέβηκαν στην αγορά μετατρέψιμων χρεογράφων αξίας €100.000, τα οποία κατά ή περί τις 4.6.09 μετέτρεψαν σε μετατρέψιμα αξιόγραφα (ΜΑΚ) και κατά ή περί τις 17.5.11, τα μετέτρεψαν σε μετατρέψιμα αξιόγραφα ενισχυμένου κεφαλαίου (ΜΑΕΚ) με την επιπρόσθετη καταβολή €50.000 σε μετρητά. Κατά τα άλλα απορρίπτουν κατηγορηματικά, στο σύνολό τους, τους ισχυρισμούς των Εναγόντων και τις αξιώσεις αυτών και ειδικότερα ότι οι ίδιοι και/ή οι υπάλληλοι και/αντιπρόσωποι αυτών παραβίασαν την αναφερόμενη και/ή την οποιανδήποτε νομοθεσία και/ή τις υπογραφείσες συμβάσεις μεταξύ των μερών και/ή την πάγια τραπεζική πρακτική και/ή ότι προέβηκαν στην ισχυριζόμενη και/ή οποιανδήποτε απάτη και/ή δόλο και/ή ψευδείς παραστάσεις σε βάρος των Εναγόντων. Επιπρόσθετα ισχυρίζονται ότι οι Ενάγοντες κωλύονται (are estopped) να εγείρουν τους ισχυρισμούς της Ε/Α τους εναντίον των Εναγόμενων 1 καθότι έχουν αναγνώσει, υπογράψει και αποδεκτεί τους όρους των αιτήσεων, ενημερωτικών δελτίων και λοιπών εγγράφων (estoppel by deed) και με τις αιτήσεις τους επιβεβαίωσαν εγγράφως ότι είχαν τη γνώση και τις ικανότητες να προβούν στην αξιολόγηση της επένδυσης τους, ότι αποδέχθηκαν τους σχετικούς όρους και ότι δεν τους παρασχέθηκε επενδυτική συμβουλή από τους Εναγόμενους
7. Ισχυρίζονται επίσης ότι οι Ενάγοντες δεν έχουν υποστεί ζημιά ενόψει του κουρέματος που έλαβε χώρα στις 29.3.
8. ΠΑΡΑΔΕΚΤΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ Τα ακόλουθα έγγραφα κατατέθηκαν και εγκρίθηκαν από το Δικαστήριο ως παραδεκτά γεγονότα : · Σημείωμα εκδιδόμενου τίτλου ημερομηνίας 25/06/08 που αφορά την έκδοση Μετατρέψιμων Χρεογράφων της Τράπεζας Κύπρου 2013/2018, Έγγραφο Χ1 · Ενημερωτικό Δελτίο που εξέδωσε η Τράπεζα Κύπρου αναφορικά με την έκδοση των Μετατρέψιμων Αξιογράφων Κεφαλαίου (ΜΑΚ) ημερομηνίας 30/04/2009, Έγγραφο Χ2 · Ενημερωτικό δελτίο που εξέδωσε η Τράπεζα Κύπρου αναφορικά με την έκδοση Μετατρέψιμων Αξιογράφων Ενισχυμένου Κεφαλαίου (ΜΑΕΚ) ημερομηνίας 05/04/11, Έγγραφο Χ3 · Ενημερωτικό δελτίο αναφορικά με τα υποχρεωτικά Μετατρέψιμα Ομόλογα (ΥΜΟ) ημερομηνίας 12/01/12, Έγγραφο Χ4 · Αίτηση των Εναγόντων ημερομηνίας 16/07/08 για απόκτηση Μετατρέψιμων Χρεογράφων Έγγραφο Χ5.1 · Αίτηση των Εναγόντων για απόκτηση ΜΑΚ, ημερομηνίας 28/05/09, Έγγραφο Χ5.2 · Αίτηση των Εναγόντων για απόκτηση ΜΑΕΚ, ημερομηνίας 05/05/2011,Έγγραφο Χ5.3 · Αίτηση των Εναγόντων για μετατροπή των ΜΑΕΚ σε ΥΜΟ, ημερομηνίας 16/03/12, Έγγραφο Χ5.4 · Επιστολή της Τράπεζας Κύπρου προς τους Ενάγοντες αναφορικά με την εφαρμογή των κανονιστικών διοικητικών πράξεων που εξεδόθησαν από την Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου σύμφωνα με τα γεγονότα του Μαρτίου του 2013 όπου οι μετοχές των Εναγόντων υπέστησαν απομείωση κατ' εφαρμογή των διαταγμάτων που εξεδόθηκαν από την Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου ως αρχή εξυγίανσης, ημερομηνίας 8/8/13, Έγγραφο Χ5.5 · Επιστολή Τράπεζας Κύπρου προς Ενάγοντες ημερομηνίας 4/9/15, Έγγραφο Χ5.6 Η ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΠΟΥ ΠΡΟΣΚΟΜΙΣΤΗΚΕ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΝΑΓΟΝΤΑ Ο ενάγοντας, για στοιχειοθέτηση της απαίτησής του, έδωσε μαρτυρία ο ίδιος, κάλεσε δε επίσης και τον Παναγιώτη Θρασυβούλου. Ο ενάγοντας, ΜΕ1, υιοθέτησε γραπτή δήλωση του, Έγγραφο Χ6, μέσω της οποίας ανέφερε ότι γνωρίζει καλά και προσωπικά τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης και ότι είναι πλήρως εξουσιοδοτημένος από την Ενάγουσα 2 που είναι η σύζυγος του να προβεί στην γραπτή δήλωση. Αφυπηρέτησε από την Επιτροπή Σιτηρών Κύπρου το
9. Η Ενάγουσα 2 η οποία είναι σύζυγός του ήταν κατά τον επίδικο χρόνο συνοδός παιδιών με ειδικές ανάγκες. Η μόρφωση και των δύο τους περιορίζεται στη γυμνασιακή. Σύμφωνα με τα όσα ανέφερε, κατά ή περί το 2009 ο κουνιάδος του και αδελφός της συζύγου του τότε διευθυντής καταστήματος της Εναγόμενης 1 στην Λεωφόρο Μακαρίου στην Λάρνακα, κ. Ανδρέας Γιώρκας, (ΑΓ) τους πληροφόρησε για το σχέδιο των αξιογράφων και τους συμβούλευσε, τους ενθάρρυνε τους παρότρυνε και τους έπεισε να αγοράσουν αξιόγραφα. Ως κίνητρο τους ανέφερε ότι τα αξιόγραφα θα είχαν διάρκεια 5 χρόνων και κάθε εξάμηνο θα τους απέδιδαν 7% επιτόκιο. Τους διαβεβαίωσε ότι το σχέδιο ήταν για εκλεκτούς πελάτες που είχαν λεφτά και τους τόνισε ότι ήταν ένα σχέδιο που θα μπορούσαν να το αξιοποιήσουν πολύ λίγοι, μια ευκαιρία που δεν θα έπρεπε να χάσουν. Επίσης, ότι μια τέτοια αγορά συνιστούσε εξασφαλισμένο κεφάλαιο. Έτσι, τελικά, πείσθηκαν από τα όσα τους είπε ο ΑΓ, λόγω της εμπιστοσύνης που του είχε ο ίδιος επειδή ήταν κουνιάδος του, όσο και η Ενάγουσα 2, επειδή ήταν αδελφός της αλλά και λόγω της εμπιστοσύνης που είχαν στην Εναγόμενη 1, ως αποτέλεσμα της πολύχρονης και συχνής, σχεδόν επί καθημερινής βάσεως, επαγγελματικής συνεργασίας τους για περίπου 30 χρόνια. Τελικά εμπιστεύθηκαν την Εναγόμενη 1 και/ή τους αντιπροσώπους και/ή τους υπαλλήλους της και/ή τους διευθυντές της για το θέμα των αξιογράφων. Μάλιστα, τόσο στενή ήταν η σχέση του ΑΓ με αυτούς και τόσο τυφλή εμπιστοσύνη του είχαν που ο ΑΓ μετέφερε τα συμβόλαια στο σπίτι τους όπου τα υπέγραψαν στο πόδι χωρίς ο ΜΕ1 να τα διαβάσει. Δεν του δόθηκε αντίγραφο της αίτησης, ούτε και πληροφορήθηκε για οποιουσδήποτε κινδύνους. Ο ΑΓ ουδέποτε τους ανέφερε οτιδήποτε για πιθανούς κινδύνους, οτιδήποτε που να ρίχνει σκιές ή να δημιουργεί αμφιβολίες για το μέλλον των αξιογράφων. Αντίθετα, ο αντιπρόσωπος και/ ή υπάλληλος και/ή διευθυντής της Εναγόμενης 1, όπως ήταν ο ΑΓ στις συζητήσεις του μαζί τους περιορίστηκε να πει μόνο καλά λόγια για τα αξιόγραφα. Πρόσθεσε ότι ο ΑΓ γνώριζε ότι οι Ενάγοντες είχαν εισπράξει €300.000 από πώληση κτήματος. Με βάση τα πιο πάνω και χωρίς να έχουν ειδικές γνώσεις και/ή οποιαδήποτε γνώση αλλά βασιζόμενοι στις διαβεβαιώσεις και παραστάσεις του πιο πάνω αντιπροσώπου και/ή υπαλλήλου και/ή διευθυντή της Εναγόμενης 1, το 2009 αγόρασαν μετατρέψιμα αξιόγραφα κεφαλαίου αξίας €300.000 δίδοντας ως αντιπαροχή €300.000 μετατρέψιμα χρεόγραφα, χωρίς βέβαια να τους επεξηγηθεί από κάποιον ειδικό τί αγόραζαν. Παρέθεσε το ιστορικό των αγορών του ως ακολούθως : Α. Ημερομηνία παραχώρησης: 06/06/
10. Είδος αξίας: Μετατρέψιμα αξιόγραφα κεφαλαίου. Λεπτομέρειες: Καταβολή ποσού €300.000 μετατρέψιμων χρεογράφων 2013/2018 ως αντιπαροχή για την έκδοση μετατρέψιμων αξιογράφων κεφαλαίου. Ποσό: €300.
11. (αίτηση έγγραφο Χ5.2) Β. Ημερομηνία παραχώρησης: 18/05/
12. Είδος αξίας: Μετατρέψιμα αξιόγραφα ενισχυμένου κεφαλαίου. Λεπτομέρειες: Καταβολή ποσού €300.000 μετατρέψιμων αξιογράφων κεφαλαίου ως αντιπαροχή στην έκδοση μετατρέψιμων αξιογράφων ενισχυμένου κεφαλαίου. Ποσό: €300.
13. (αίτηση έγγραφο Χ5.3) Αυτό έγινε, και πάλι, με προτροπή του ΑΓ ο οποίος κυριολεκτικά «στο πόδι» τους ζήτησε να υπογράψουν κάποια έγγραφα για να μετατρέψει τα μετατρέψιμα αξιόγραφα κεφαλαίου σε μετατρέψιμα αξιόγραφα ενισχυμένου κεφαλαίου με το δικαιολογητικό ότι απλώς θα άλλαζαν τυπικά όνομα τα αξιόγραφα. Γ. Ημερομηνία παραχώρησης: 27/03/
14. Είδος αξίας: Πλήρως πληρωθείσες μετοχές. Λεπτομέρειες: Εθελοντική ανταλλαγή ποσού €240.000 μετατρέψιμων αξιογράφων ενισχυμένου κεφαλαίου με υποχρεωτικά μετατρέψιμα ομόλογα και αποπληρωμή τους με 320.000 συνήθεις μετοχές της Τράπεζας Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ. (Σχετικό έντυπο αποδοχής έγγραφο Χ5.4). Όλα τα πιο πάνω έγιναν με την προαναφερθείσα προτροπή. Κατά ή περί το 2012 η Εναγόμενη 1 έπαυσε να τηρεί την συμφωνία, να τους πληρώνει τόκους και να τους παρέχει οποιανδήποτε ενημέρωση σχετικά με το θέμα αυτό. Σύμφωνα με το ΜΕ1 ύστερα από την καταστροφή που έπαθαν ο ίδιος και η οικογένεια του, πληροφορήθηκαν ότι η Εναγόμενη 1 θα έπρεπε να τους είχε δώσει για σκοπούς μελέτης τους όρους της σύμβασης (και/ή το σχετικό Ενημερωτικό Δελτίο) και να τους είχε ενημερώσει ότι το σχέδιο για τα αξιόγραφα αποτελούσε επενδυτικό προϊόν και, μάλιστα, υψηλού κινδύνου. Αυτά τα αγνοούσαν κατά το χρόνο αγοράς των αξιογράφων. Επίσης, πληροφορήθηκαν ότι τα άτομα που έδιναν τις υπηρεσίες και/ή συμβουλές αυτές θα έπρεπε να ήταν πιστοποιημένα και/ή εξουσιοδοτημένα και/ή δεόντως εκπαιδευμένα για παροχή επενδυτικών υπηρεσιών, δηλαδή να είχαν παρακαθήσει και πετύχει σε εξετάσεις και να ήταν εγγεγραμμένοι στο δημόσιο μητρώο ως οι απαιτήσεις της Νομοθεσίας. Θα έπρεπε να είχαν τύχει της αναγκαίας εκπαίδευσης και να ήταν σε θέση να εξηγήσουν ορθά, ολοκληρωμένα, με τα θετικά και αρνητικά, με τα πιθανά κέρδη αλλά και κυρίως τις πολύ πιθανές απώλειες, τα χαρακτηριστικά και τους όρους έκδοσης των αξιογράφων. Εν πάση περιπτώσει, δεν τους εξήγησαν, ολοκληρωμένα, με τα θετικά και αρνητικά, με τα πιθανά κέρδη αλλά και κυρίως τις πολύ πιθανές απώλειες, τα χαρακτηριστικά και οι όροι έκδοσης των αξιογράφων. Δόλια και/ή με ψευδείς παραστάσεις και/ή με σκοπό απάτης και/ή αμελώς, η Εναγόμενη 1 τους τόνισε τα θετικά χαρακτηριστικά των αξιογράφων - όπως για παράδειγμα το ψηλό επιτόκιο - χωρίς να αναφερθεί καθόλου στους κινδύνους που απέρρεαν και οι οποίοι ήταν πολύ πιθανοί. Πιστεύουν ότι σκόπιμα τους στοχοποίησε η Εναγόμενη 1 ως κατόχους σημαντικού ποσού και, συγχρόνως, ως άτομα τα οποία δεν είχαν τις ειδικές γνώσεις που ήταν αναγκαίες για να αντιληφθούν τα χαρακτηριστικά και τους κινδύνους των αξιογράφων. Αργότερα και μετά την ολοκλήρωση της μαζικής καταστροφής ο ΜΕ1 πληροφορήθηκε ότι οι αντιπρόσωποι και/ή υπάλληλοι και/ή διευθυντές της Εναγόμενης 1 όφειλαν να αποφύγουν να επικοινωνήσουν, για την πώληση αξιογράφων, με απλούς καταθέτες όπως ο ίδιος, περιοριζόμενοι, αν ήθελαν, σε θεσμικούς επενδυτές. Όπως τον πληροφόρησαν οι δικηγόροι του και όπως έμαθε μετά την οικονομική τους καταστροφή εξαιτίας της εξαφάνισης πλέον των χρημάτων τους με την εξαφάνιση των αξιογράφων, η Εναγόμενη 1 θα έπρεπε να τους είχε ενημερώσει και να τους δώσει αναλυτικές πληροφορίες και για τους κινδύνους μίας τέτοιας αγοράς από δεόντως και κατάλληλα εκπαιδευμένα άτομα. Αντιθέτως, κανένα εκπαιδευμένο και/ή πιστοποιημένο άτομο, δεν τους παρέσχε εκ μέρους της Εναγόμενης 1 πληροφόρηση σχετικά με το πιο πάνω θέμα. Προέβηκαν στις πιο πάνω ενέργειες χωρίς να έχουν ειδικές γνώσεις και/ή οποιανδήποτε γνώση αλλά βασιζόμενοι στις διαβεβαιώσεις και παραστάσεις του ΑΓ εκ μέρους της Εναγομένης 1 και στην πολυετή σχέση εμπιστοσύνης. Θεωρούν ότι η Εναγόμενη 1 ενήργησε στη βάση παραβίασης της νομοθεσίας και/ή λόγω παραβίασης συμφωνίας και/ή λόγω ψευδών παραστάσεων και/ή λόγω εκμετάλλευσης της εμπιστοσύνης και της σχέσης τους με την Εναγόμενη 1 και/ή τους αντιπροσώπους της και/ή τους υπαλλήλους της και/ή τους διευθυντές της και/ή λόγω ψυχικής πίεσης και/ή λόγω απάτης της Εναγόμενης 1 και/ή λόγω δόλου με μόνη πρόθεση της Εναγόμενης 1 να αποσπάσει όσο περισσότερα χρήματα μπορούσε από αυτούς, εφόσον γνώριζε ότι είχαν καταθέσεις και θα μπορούσε να τους παρασύρει για να τις διαθέσουν και επειδή γνώριζε, επίσης, ότι καμιά γνώση δεν είχαν αναφορικά με το τι ήταν το σχέδιο που τους είχε προτείνει και το τι θα μπορούσε να προκύψει από αυτό το σχέδιο. Για όλους τους πιο πάνω λόγους και επειδή η Εναγόμενη 1 τους παραπλάνησε, παραβίασε το καθήκον της για τη συμπεριφορά των τραπεζών κατά την παροχή επενδυτικών υπηρεσιών, τους εξαπάτησε και τους αποστέρησε ένα σημαντικό ποσό χρημάτων εκμεταλλευθείσα την πολύ στενή επαγγελματική σχέση και τη σχέση εμπιστοσύνης που είχαν ζήτησαν από του δικηγόρους τους να καταχωρήσουν την παρούσα αγωγή, εναντίον της Εναγόμενης 1 και οποιωνδήποτε άλλων υπευθύνων που δεν προέβηκαν στις απαραίτητες ενέργειες για να αποτρέψουν την Εναγόμενη 1 από τις παράνομες αυτές ενέργειες διεκδικώντας ως οι αξιώσεις τους που εκτίθενται στην παράγραφο 15 Α-ΣΤ της αγωγής. Ο ΜΕ1 πρόσθεσε ότι λόγω του γεγονότος ότι στο παρελθόν είχε ασχοληθεί με αγορά και πώληση μετοχών ήταν διστακτικός την πρώτη φορά που τον προσέγγισε ο ΑΓ και επιθυμούσε τα χρήματα του να είναι σε Ευρώ. Κατόπιν της επανειλημμένης πίεσης από τον κουνιάδο του προχώρησε στην αγορά χρεογράφων. Αντεξεταζόμενος ο ΜΕ1 ανέφερε ότι είχε στο παρελθόν λογαριασμούς τακτής προθεσμίας (γραμμάτια) με την τράπεζα. Το επιτόκιο που απέδιδαν οι εν λόγω λογαριασμοί εμπρόθεσμης κατάθεσης, όπως είπε, ήταν χαμηλότερο από αυτό που απέδιδαν οι επίδικες αξίες. Είχε στο παρελθόν συνάψει σύμβαση δανείου με την τράπεζα για € 100.000 για εξωραϊσμό της κατοικίας του. Δεν διάβασε την συμφωνία δανείου που υπέγραψε, επειδή το πρόσωπο στην παρουσία του οποίου υπέγραψε, ήταν σε αυτόν οικείο, δηλαδή ο ΑΓ και θεωρούσε γι' αυτό το λόγο ότι οι διαδικασίες ήταν απλές. Δεν θυμόταν αν έδωσε εξασφάλιση γι' αυτό το δάνειο. Σε σχέση με τα ΜΑΚ του 2009 το μόνο που τον ενδιέφερε από τα όσα του είπε ο ΑΓ ήταν το ύψος του επιτοκίου. Σίγουρα το ψηλό επιτόκιο - και το εξασφαλισμένο κεφάλαιο - ήταν ο λόγος που προέβη στην αγορά. Ισχυρίστηκε ο ΜΕ1 ότι μετά το κούρεμα του 2013, ο ΑΓ του είχε πει ότι κάποιοι μέσα στην τράπεζα, το 2008, «προείδαν ότι επέρχετουν πρόβλημα στην Τράπεζα Κύπρου». Ο λόγος που ο ΜΕ1 δεν ανέφερε τα χρεόγραφα που αγόρασε το 2008 στην δήλωση του ήταν γιατί, όπως είπε, θεώρησε ότι είναι λεφτά. Δέχθηκε όμως ότι αυτά αντάλλαξε για να τα μετατρέψει σε ΜΑΚ, μετέπειτα σε ΜΑΕΚ, και σε ΥΜΟ. Ερωτηθείς, απάντησε πως δεν θυμόταν να ξαναγόρασε αξιόγραφα της τράπεζας πιο παλιά. Του υποδείχθηκε η αγορά χρεογράφων που έκανε το 1996 με βάση το Τεκμήριο 1 στο οποίο αναγνώρισε την υπογραφή του ιδίου και της συζύγου του. Αναγνώρισε επίσης και την υπογραφή του στην εξουσιοδότηση ημερ. 02.12.1996 (Τεκμήριο 2). Αναγνώρισε επιπλέον και κατατέθηκε ως Τεκμήριο 3 στην διαδικασία δέσμη τριών εγγράφων που δεικνύει την μετατροπή των εν λόγω χρεογράφων του 1996 που είχε εκδώσει η Εναγομένη 1, σε μετοχές της Τράπεζας το 1999, στο ΧΑΚ, μέσω χρηματιστή. Κανένα δε παράπονο δεν εξέφρασε για την περίοδο εκείνη, προς την Τράπεζα. Ο ΜΕ1 συμφώνησε με τις θέσεις του συνηγόρου υπεράσπισης ότι και οι 4 αιτήσεις Έγγραφα Χ
15. 1- 4 είναι μονοσέλιδα έγγραφα με τίτλο με κεφαλαία γράμματα και ότι η κάθε αίτηση περιέχει τέσσερεις παραγράφους. Παραδέχθηκε ότι υπέγραψε τις εν λόγω αιτήσεις χωρίς να ξέρει τους όρους και χωρίς να διαβάσει τα ενημερωτικά δελτία που εκδόθηκαν για κάθε έκδοση. Δεν θεώρησε αναγκαίο να τα διαβάσει, υπέγραψε με τυφλή εμπιστοσύνη που είχε στον κουνιάδο του, όπως είπε. Στη συνέχεια, ο ΜΕ1 παραδέχθηκε, ότι όπως έμαθε αργότερα από την CISCO είχε πουλήσει μέσω χρηματιστηρίου, (πριν προλάβει να μετατρέψει το σύνολο των ΜΑΕΚ που κατείχε σε ΥΜΟ/μετοχές), 60.000 ΜΑΕΚ. Γι' αυτό όταν μετέτρεψε τα ΜΑΕΚ του σε ΥΜΟ, ο αριθμός τους ήταν 240.000 (και πήρε δώρο ακόμα 80.000 μετοχές έτσι οι μετοχές του ανήλθαν στον συνολικό αριθμό των 320.000 μετοχών της Τράπεζας). Ο λόγος που μετέτρεψε εν τέλει τα ΜΑΕΚ του σε ΥΜΟ/μετοχές ήταν διότι όπως παραδέχθηκε, ο ΑΓ του είχε πει ότι ήταν μια καλή επιλογή και δελεάστηκε από τις μετοχές που θα του παραχωρούντο ως δώρο. Είχε επομένως από μόνος του πωλήσει μέρος των ΜΑΕΚ που κατείχε, μέσω του Χρηματιστηρίου και στην συνέχεια μετέτρεψε το σύνολο της επένδυσης του, από ΜΑΕΚ σε μετοχές, καθιστώντας τον ίδιο και τη σύζυγο του μετόχους της Τράπεζας. Σε ερώτηση κατά πόσον η Τράπεζα σταμάτησε ποτέ να τους καταβάλλει τόκους ως αποτέλεσμα της επένδυσης τους σε χρεόγραφα/αξιόγραφα, απάντησε ότι σταμάτησε να πληρώνεται τόκους που ήταν περίπου 7% όταν οικειοθελώς μετέτρεψαν οι ίδιοι τα αξιόγραφά τους σε ΥΜΟ/μετοχές. Ο ΜΕ1 παραδέχθηκε ότι το ποσοστό του τόκου που κέρδιζε καταβαλλόταν σε αυτούς ανά εξαμηνία με επιταγή. Όταν επήλθε το «κούρεμα» του Μάρτη του 2013, ήτοι η εφαρμογή των σχετικών ΚΔΠ που εξέδωσε η ΚΤΚ ως αρχή εξυγίανσης αλλά και της σχετικής Νομοθεσίας για την διάσωση με ιδία μέσα της Τράπεζας Κύπρου, ο ΜΕ1 παραδέχθηκε ότι οι ενάγοντες ήταν μέτοχοι της Εναγόμενης
16. Ο μάρτυρας παραδέχτηκε επίσης ότι και στο παρελθόν έχει επενδύσει σε παρόμοιες αξίες αλλά και σε μετοχές. Κάποτε κέρδιζε και κάποτε έχανε. Ο μόνος που ζημίωσε είναι αυτός και η οικογένειά του. Μάλιστα παραδέχθηκε ότι κανένας δεν τον προέτρεψε στο παρελθόν να επενδύσει σε μετοχές. Στην συνέχεια της αντεξέτασης του, αναφορικά με το διάστημα Μάρτη του 2012 (που μετέτρεψε τα ΜΑΕΚ του σε μετοχές, αφού είχε ήδη πωλήσει μέσω Χρηματιστηρίου 60.000 ΜΑΕΚ) και Μάρτη του 2013 (που επήλθε το κούρεμα) ο ΜΕ1 παραδέχθηκε ότι προέβη σε σειρά με αγοραπωλησίες μετοχών της τραπέζης που κατείχε ( Βλ.Τεκμήριο 6). Επίσης είχαν πωλήσει και rights που τους είχαν παραχωρηθεί από την τράπεζα (εκτός από μετοχές και αξιόγραφα). Με βάση δε το Τεκμήριο 7, προκύπτει αγορά και απόκτηση από τους ενάγοντες αξιογράφων κατά την 03.12.1996 και μεταγενέστερα πώληση/ανταλλαγή σε μετοχές της Τράπεζας κατά το
17. Στο Τεκμήριο 8, φαίνεται η συμπεριφορά των Εναγόμενων και το πλούσιο και ενεργό επενδυτικό τους προφίλ, στην αγορά και πώληση μετοχών διαμέσου του ΧΑΚ (στην δευτερογενή αγορά). Μάλιστα διαφαίνεται ότι χρησιμοποίησαν και χρηματιστηριακό γραφείο για τις δοσοληψίες τους (broker), στην πρώτη στήλη του εν λόγω τεκμηρίου. Ο ΜΕ1 παραδέχθηκε ότι μαζί με τον κουνιάδο του, έχουν αγοράσει ακίνητη ιδιοκτησία. Ανέφερε ότι εκ της θέσεως του ως διευθυντής υποκαταστήματος της τραπέζης, είχε κάποια περισσότερη εμπειρία σε τομείς όπως αυτόν. Παραδέχθηκε επίσης πως με την CISCO που είναι θυγατρική εταιρεία της Εναγόμενης 1 και παρέχει επενδυτικές συμβουλές και υπηρεσίες, έχει συνεργαστεί ξανά και αγόρασε και πώλησε μετοχές μαζί τους. Ο ΜΕ1 ανέφερε ότι δεν είδε ποτέ του τα ενημερωτικά δελτία που εκδόθηκαν από την τράπεζα για κάθε έκδοση των επίδικων αξιών. Εκείνο που τον ενδιέφερε ήταν το κέρδος από την αγορά και πώληση των μετοχών και το επιτόκιο που θα λάμβανε. Ανέφερε ότι ο ΑΓ, τον ενθάρρυνε να προβεί στην αγορά αξιογράφων. Στη συνέχεια της αντεξέτασης του ο μάρτυρας ανέφερε ότι δεν γνώριζε τα σχέδια. Αποφάσισε να μετατρέψει τις επίδικες αξίες σε μετοχές, αφού του είπε ο ΑΓ ότι είναι πολύ καλό το σχέδιο και θα είχε και 80.000 μετοχές μπόνους. Αποφάσισε να τα κάνει μετοχές, νομιζόμενος ότι θα κέρδιζε. Σύμφωνα με τη θέση του ευθύνεται η Τράπεζα για τη ζημιά του επειδή όπως του είπε ο κουνιάδος του εκ των υστέρων, οι τραπεζίτες γνώριζαν ότι η τράπεζα θα κατέρρεε και του το απέκρυψαν. Σε υποβολή ότι είχε αντιληφθεί πλήρως την επένδυση που έκανε απάντησε ότι δεν γνώριζε για τα χρεόγραφα, αξιόγραφα ή μετοχές. Δεν ήταν επενδυτής και δεν κατείχε το θέμα όταν αγόραζε και πουλούσε μετοχές. Ο ΜΕ2 είναι, ως ανέφερε, εγκεκριμένος λογιστής και ελεγκτής και σύμβουλος αφερεγγυότητας. O ΜΕ2 εξήγησε ότι τα αξιόγραφα είναι πρωτογενή κεφάλαια, τα οποία η Τράπεζα Κύπρου έκδωσε το 2009 και το
18. Η απόφαση της Τράπεζας Κύπρου να εκδώσει τα εν λόγω αξιόγραφα είχε στόχο να εστιάσει στις καταθέσεις των κατόχων και κατόπιν και για κάποιους άλλους, τους κατόχους των χρεογράφων. Σύμφωνα με τα όσα ανέφερε, το 2009 μέχρι και το 2011 οι τράπεζες στην Κύπρο είχαν ανεπάρκεια κεφαλαίου. O τρόπος για να μειωθούν αυτές οι οφειλές και να βελτιωθούν οι δείκτες με βάση τους οποίους αξιολογούνται οι τράπεζες από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ήταν οι καταθέσεις ή τα χρεόγραφα τα οποία οι τράπεζες όφειλαν στους κατόχους. Τα χρεόγραφα είναι δευτερογενή κεφάλαια, τα οποία συνιστούν οφειλές, οι οποίες έπρεπε να πληρωθούν από την τράπεζα. Οπόταν σε περίπτωση κατάρρευσης μίας εταιρείας, προηγούνται τα χρεόγραφα ως δευτερογενή και μετά τα αξιόγραφα που είναι πρωτογενή. Το 2009 εκδόθηκε το ενημερωτικό δελτίο με βάση το οποίο εκδόθηκαν περίπου 645 εκατομμύρια ενός ευρώ αξίας αξιόγραφα. Σύμφωνα με το ΜΕ2 στο Έγγραφο Χ3, στη σελίδα 41, «Παράγοντες Κινδύνου» αναφέρεται ότι «δεν είναι τα ΜΑΕΚ κατάλληλα για όλους τους επενδυτές» και γίνεται παραπομπή σε έξι σημεία. Ήταν η γνώμη του ότι ο γενικός κανόνας διασποράς κινδύνου ενός επενδυτή, είναι να πετυχαίνεται διασπορά της επένδυσής του, μειώνοντας με αυτό τον τρόπο τον κίνδυνο αν καταρρεύσει μια επένδυση, να μην καταρρεύσει ολόκληρο το επενδυτικό του κεφάλαιο. Σε περίπτωση που ένας επενδυτής, τον οποίο έχει πλησιάσει η Τράπεζα Κύπρου μετέτρεψε όλο το ποσό των χρεογράφων του σε ΜΑΕΚ, δεν του έχει επιτραπεί να διασπείρει τον κίνδυνό του. Στη σελίδα 46 του δελτίου, ημερομηνίας 05/04/2011, Έγγραφο Χ3, «Καθεστώς Εξασφάλισης και Προτεραιότητας Κατάταξης, σε περίπτωση διάλυσης», φαίνεται ότι οι κάτοχοι χρεογράφων που καταλήξαν με αξιόγραφα, υπέπεσαν σε χαμηλότερη κατάταξη, από δευτερογενή σε πρωτογενή κεφάλαια. Θεωρεί ότι δεν μπορούσε ένας συνηθισμένος άνθρωπος, χωρίς γνώσεις, να διαπιστώσει ότι χειροτέρευσε τη θέση του με βάση την προτροπή της Τράπεζας Κύπρου. Όσον αφορά τους παράγοντες κινδύνου, προστέθηκε μία φράση που δεν υπήρχε στο δελτίο του 2009, στο σημείο 4, του δελτίου του 2011, Έγγραφο Χ
19. Γίνεται αναφορά στην περίπτωση που τα ΜΑΕΚ μετατραπούν σε μετοχές μετά από την πραγματοποίηση Γεγονότος Έκτακτης Ανάγκης Κεφαλαίου ή Βιωσιμότητας και στον κίνδυνο οι κάτοχοι να χάσουν το σύνολο ή μέρος της επένδυσης τους. Με αναφορά σε άρθρο του Stockwatch, ημερομηνίας 12/09/20 ήταν η θέση του ΜΕ2 ότι η δανειοδότηση από τη Ρωσία στην Κύπρο, για κάλυψη της ανεπάρκειας κεφαλαίων των τραπεζών ήταν γνωστή από την Τράπεζα Κύπρου το διάστημα που εκδόθηκε το ενημερωτικό δελτίο 05/04/2011,Έγγραφο Χ
20. Υπήρχαν, σύμφωνα με τον ΜΕ2, και άλλες διαφορές μεταξύ των δελτίων της έκδοσης του 2009 και του 2011 που αναφέρει η Τράπεζα σχετικά με θέματα ανεπάρκειας κεφαλαίου και που δείχνουν ότι διάστημα που εκδίδονταν τα ΜΑΕΚ, γνώριζαν ότι πιθανόν η ανεπάρκεια κεφαλαίου θα τους κτυπούσε την πόρτα. Ο ΜΕ2 υποθέτει ότι προκειμένου να απαλλαγούν από τις οφειλές τους και να διορθώσουν τους δείκτες τους, θα τους επιτρεπόταν βάσει του δελτίου, να μηδένιζαν την πληρωμή τόκων και την αξία των αξιογράφων πετυχαίνοντας πρόωρο κούρεμα χρεογράφων και καταθέσεων. Στην σελίδα 23 του δελτίου 2011, Έγγραφο Χ3 κάτω από τον τίτλο «Γεγονός Έκτακτης Ανάγκης Κεφαλαίου» φαίνονται οι λόγοι που έγινε το κούρεμα. Επίσης στη σελίδα 34, του ίδιου Ε/Δ αναφέρεται ότι το συγκρότημα δύναται να επηρεαστεί αρνητικά από τον κίνδυνο επιδείνωσης της οικονομικής ευρωστίας άλλων ιδρυμάτων τα οποία θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε σημαντικά προβλήματα ρευστότητας που υποδεικνύει με βάση τη δική του ερμηνεία ότι η Τράπεζα Κύπρου γνώριζε την πιθανότητα να ακυρώσει τα ΜΑΕΚ. Όπως ο ΜΕ2 είπε χαρακτηριστικά, «Είναι σαν να ξέρω ότι θα πάθω καρδιακή προσβολή και πηγαίνω και κάνω ασφάλεια». Υπάρχει επίσης αναφορά σε προαιρετική και υποχρεωτική πληρωμή τόκων στο ίδιο Ε/Δ που, με βάση τη θέση του, δεικνύει ότι ίσως η Τράπεζα Κύπρου να ήθελε να υπεραμυνθεί ότι το ανέφερε στο δελτίο. Με αναφορά στη Σελίδα 22, «Επιτόκιο σε Ευρώ», στο Έγγραφο Χ3 ο ΜΕ2 ανέφερε ότι σε σχέση με τα ΜΑΕΚ, που θα έφεραν επιτόκιο 6,5% τα ΜΑΚ είχαν επιτόκιο 5,5%. Ο λόγος που δεν εκδόθηκαν ξανά ΜΑΚ αλλά ΜΑΕΚ ήταν ότι η Τράπεζα ήθελε να αυξήσει το κόστος της από 5,5% σε 6,5% ή να μετατρέψει τα ΜΑΚ σε ΜΑΕΚ προσφέροντας μια μικρή αύξηση επιτοκίου, προκειμένου να εκχωρήσει τους κινδύνους που δεν συμπεριλάμβανε το δελτίο του
21. Εξήγησε ότι εκδόθηκαν τα ΜΑΚ για 645 εκατομμύρια ευρώ και τα ΜΑΕΚ για 1,3 δισ. Άρα, η άδεια που έλαβε η Τράπεζα Κύπρου για την έκδοσή τους, στο 1,3 δισ. στόχευε στη μετατροπή των ΜΑΚ σε ΜΑΕΚ και για να πείσει τους κατόχους των ΜΑΚ να δεχτούν να μετατρέψουν σε ΜΑΕΚ, ψήλωσε το επιτόκιο κατά 1% και λαμβάνοντας υπόψη τους κινδύνους που συμπεριλάμβανε το δελτίο του 2011, ενώ γνώριζαν ότι υπήρχε πιθανότητα να μην πληρωθούν καθόλου οι τόκοι, κάτι που ήδη έγινε. Πρόσθετα ο ΜΕ2 έκανε αναφορά στη σελίδα 38 του Εγγράφου Χ2 η οποία αναφέρεται σε αβεβαιότητα ως προς τη διαπραγμάτευση των μετατρέψιμων χρεογράφων που δεν θα ανταλλαχθούν. Η Τράπεζα Κύπρου σε αυτήν την παράγραφο προτρέπει και κινδυνολογεί ότι όσοι δεν θα αλλάξουν τα χρεόγραφα σε αξιόγραφα, δέον η τιμή των χρεογράφων, να χαμηλώσει. Η Τράπεζα, σύμφωνα με το ΜΕ2, παρείχε εδώ συμβουλευτικές υπηρεσίες όπως και σε σχέση με τη σελίδα 51 όπου προτρέπει τους κατόχους να καταλήξουν με τα ΜΑΕΚ. Στην αντεξέταση του ο ΜΕ2 είπε πως διάβασε τα Ε/Δ και κατέληξε σε κάποια πιθανά συμπεράσματα. Σε ερώτηση κατά πόσο τα ενημερωτικά δελτία για τις εκάστοτε εκδόσεις χρεογράφων, ΜΑΚ, ΜΑΕΚ, απευθύνονταν στο ευρύ επενδυτικό κοινό απάντησε ότι ο κάτοχος τα αγόραζε στην πρώτη έκδοση απευθείας από την Τράπεζα Κύπρου, και όχι από το χρηματιστήριο. Σε ερώτηση κατά πόσο γνωρίζει ότι οι Ενάγοντες είχαν πολύ ενεργό επενδυτικό προφίλ και ότι το 1996 είχαν αγοράσει μετατρέψιμα χρεόγραφα λήξης του 2003, τα οποία μετάτρεψαν σε μετοχές της Τράπεζας το 1999 απάντησε ότι αν ο κάτοχος των αξιογράφων δραστηριοποιήθηκε στο παρελθόν με αγοραπωλησίες αξιών στο χρηματιστήριο, αυτό είναι μια αγορά (market) που θα μπορούσε να εισέλθει κάποιος με τον χρηματιστηριακό του ως σύμβουλο, σε αντίθεση με τα αξιόγραφα τα οποία ο κάτοχος τα αγόρασε απευθείας από τα ταμεία της Τράπεζας Κύπρου ανταλλάσσοντας τα χρεόγραφα του, τα οποία συνέχιζαν να αγοραπωλούνται στην αγορά του χρηματιστηρίου και θα μπορούσε να τα ρευστοποιήσει ως δευτερογενή κεφάλαια με αξίες, ενώ τα ΜΑΕΚ με τα οποία έχει καταλήξει, δεν μπορεί σήμερα να τα ρίξει πίσω είτε στο χρηματιστήριο, είτε σε οποιανδήποτε αγορά και να πάρει έστω και 1 cent. Ο κάτοχος δεν έχει κάνει την κατάλληλη διαχείριση κινδύνου του, σε επενδυτικό πλάνο. Εφόσον η Τράπεζα Κύπρου με το συμβουλευτικό κείμενο και την προτροπή που αναγράφεται στα δελτία, αλλά και από ό,τι νομίζει, η προτροπή γινόταν απευθείας, πρόσωπο με πρόσωπο στους επισκέπτες των τραπεζών με το tender, το οποίο δεν έπρεπε καθόλου να πέφτει στα χέρια ανυποψίαστων κατόχων χρεογράφων ή καταθετών. Ήταν η θέση του ότι οι κάτοχοι των χρεογράφων, με προτροπές της Τράπεζας Κύπρου κατέληξαν κάτοχοι ΜΑΕΚ, με τα οποία έχασαν όλα τα λεφτά τους. Σε ερώτηση κατά πόσο αν έμεναν με χρεόγραφα του 2008, θα ήταν ασφαλείς απάντησε ότι δεν έχει σημασία. Σημασία έχει ότι έγιναν ΜΑΕΚ και χάθηκαν τα λεφτά. Τα χρεόγραφα μπορούσαν να πωληθούν σε πρωτύτερο χρόνο, από τη μετατροπή τους σε αξιόγραφα και ο επενδυτής να είχε τη ρευστότητα και τα κεφάλαια πίσω στην τσέπη του. Σε υποβολή ότι αν οι κάτοχοι έμεναν με τα χρεόγραφα του 2008 με την έλευση του κουρέματος και την εφαρμογή των διαταγμάτων που εξέδωσε η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου, η οποία ενεργούσε ως Αρχή Εξυγίανσης τον Μάρτιο του 2013 θα κουρεύονταν όπως τα ΜΑΚ, και τα ΜΑΕΚ απάντησε πως δεν γνωρίζουμε πώς θα αντιδρούσε ο κάτοχος των αξιογράφων πριν από το κούρεμα, δηλαδή εάν θα απαλλασσόταν από τα χρεόγραφα πουλώντας τα. «Είναι σαν να σου λέω ότι εάν δεν αγόραζες αυτοκίνητο εν θα εττουμπάρισκες. Εάν δεν μετάτρεπες, πάλε θα έχανες τα λεφτά σου, εδώ εξετάζεται φαντάζομαι το θέμα του κατόχου των ΜΑΕΚ, από τα οποία έχασε τα λεφτά του. Και επιπρόσθετα, οδηγήθηκε με το Α ή Β τρόπο, οδηγήθηκαν στο να χάσουν τα λεφτά τους», είπε χαρακτηριστικά. Σε υποβολή ότι η ωρίμανση των χρεογράφων του 2008 ήταν με τη λήξη της πενταετίας από την έκδοση τους απάντησε πως δεν γνωρίζει. Σε υποβολή ότι η λήξη τους, θα επέρχετο μετά τον Μάρτη του 2013 που έγινε το κούρεμα απάντησε ότι τα χρεόγραφα θα μπορούσαν να εξαγοραστούν από την τράπεζα σε περίοδο μετά την έκδοση του πρώτου αξιογράφου ΜΑΚ, το οποίο έγινε το
22. Συνεπώς, η τράπεζα με την προώθηση των αξιογράφων νωρίτερα της εξαγοράς των χρεογράφων, επετύγχανε την απαλλαγή των οφειλών της προς τους κατόχους των χρεογράφων. Γι' αυτό και τα ΜΑΚ ήταν ελκυστικότερα, για σκοπούς επιτοκίου αλλά έκρυβαν τους κινδύνους που ανέφερε αλλά και τη χειρότερη θέση που είχαν στην κατάταξη. Επίσης, σύμφωνα με το μάρτυρα, ο κάτοχος χρεογράφων εκείνη την περίοδο και μέχρι το τέλος της περιόδου εξαγοράς, δεν γνωρίζουμε πώς θα αντιδρούσε. Του ζητήθηκε να υποδείξει επί του πληροφοριακού μνημονίου που συνετάχθη αναφορικά με τα χρεόγραφα έκδοση 2008, πού διαφαίνεται ότι η τράπεζα είχε δικαίωμα εξαγοράς αυτών, πριν την πενταετία, και μετά την έκδοση των ΜΑΚ του 2009 και απάντησε ότι τα χρεόγραφα του 2008 θα μπορούσαν να εξαγοραστούν στην πενταετία. Δέχθηκε ότι πριν την έλευση της πενταετίας από εκδόσεως των χρεογράφων του 2008, μεσολάβησε το κούρεμα του Μάρτη του
23. Σε σχέση με το ζήτημα της επενδυτικής συμβουλής ήταν η θέση του ότι κατά τη συμπλήρωση της αίτησης η τράπεζα ουσιαστικά επίτρεπε στους αιτητές να αιτηθούν μια κινητή αξία της οποίας δεν γνώριζαν τους κινδύνους. Η προτροπή και η συμβουλευτική της τράπεζας καθορίζεται τόσο εγγράφως στα δελτία, όσο και από μαρτυρίες που ακούγονται από τα Μ.Μ.Ε. Ο ίδιος, ως ανέφερε, δεν άκουσε από τραπεζίτη να προωθεί τα αξιόγραφα. Ο ΜΕ2 ανέφερε ότι γνωρίζει ότι τον Μάρτη του 2013, όταν έγινε το κούρεμα, οι Ενάγοντες 1 και 2 ήταν μέτοχοι της τράπεζας αλλά υπήρχε ο φόβος ότι τα ΜΑΕΚ θα είχαν μηδενική αξία συνεπώς ως εγκλωβισμένοι κάτοχοι των αξιογράφων αναγκάστηκαν να τα κάνουν μετοχές. Σε υποβολή ότι σταμάτησαν να καταβάλλονται τόκοι από την Τράπεζα στις 30/06/2012 και ότι μέχρι την ημερομηνία που οι Ενάγοντες μετέτρεψαν τα ΜΑΕΚ τους σε μετοχές έπαιρναν τους τόκους τους απάντησε ότι η Τράπεζα Κύπρου μπορούσε να προχωρήσει σε αναγκαστική μετατροπή τους χωρίς να καθορίσει τον τρόπο μετατροπής τους. Σε υποβολή ότι οι Ενάγοντες μετέτρεψαν οικειοθελώς τα ΜΑΕΚ τους σε μετοχές απάντησε ότι πιθανολογεί ότι υποχρεώθηκαν από τις καταστάσεις να προχωρήσουν ή να αποδεχτούν τη μετατροπή. Η θέση του βασίζεται στο ότι το hair cutting του 2022 (ή 2011 ή 2012 όπως το διόρθωσε) των ομολόγων της Τράπεζας (1.7 δις), η δανειοδότηση από τη Ρωσία και οι κακές αξιολογήσεις των κυπριακών τραπεζών θορύβησαν τους κατόχους αξιογράφων. Σε υποβολή ότι το κούρεμα των ΟΕΔ έγινε το 2008 απάντησε ότι η Τράπεζα το αναγνώρισε το
24. Σε υποβολή ότι οι τόκοι, όπως προελέχθη καταβάλλονταν κανονικά στους Ενάγοντες πριν μετατρέψουν τα χρεόγραφα τους σε μετοχές ήταν της άποψης ότι η Τράπεζα σχεδίασε δόλια τα ΜΑΕΚ για να απαλλαγεί από τους τόκους και να βελτιώσει τη θέση της. Στη συνέχεια ο ΜΕ2 ανέφερε ότι η Τράπεζα Κύπρου δεν ακολούθησε τα εγκριμένα από την Κεφαλαιαγορά δελτία και ότι το κούρεμα του 2013 έγινε λόγω κακοδιαχείρισης της. Αρνήθηκε υποβολή του συνηγόρου ότι είναι προκατειλημμένος. Σε υποβολή ότι η ζημιά των Εναγόντων προήλθε από το κούρεμα και ότι αντιλαμβάνονταν τις επενδύσεις τους απάντησε ότι δεν είχαν γνώσεις για επενδύσεις. Ο ΜΕ1 είχε τελειώσει κλασσικό λύκειο. Έπρεπε δε σύμφωνα με το Ε/Δ να συνοδεύεται από οικονομικό σύμβουλο. Σε υποβολή ότι οι Ενάγοντες υπέγραψαν στα Έγγραφα Χ5.1-Χ5.4 ότι αντιλαμβάνονταν τους παράγοντες κινδύνου απάντησε ότι οι αιτήσεις δεν έπρεπε να τους είχαν δοθεί με βάση το Ε/Δ του 2011 στο οποίο εισήχθησαν οι παράγοντες κινδύνου. Η ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΠΟΥ ΠΡΟΣΚΟΜΙΣΤΗΚΕ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΑΓΟΜΕΝΗ Η Στάλω Κουμίδου, Μ.Υ.1 ήταν η μοναδική μάρτυρας για την Τράπεζα. Κατά τον επίδικο χρόνο εργαζόταν στη θυγατρική της εταιρεία, CISCO (η οποία είναι εταιρεία παροχής επενδυτικών υπηρεσιών), στο τμήμα επενδυτικής Τραπεζικής. Η CISCO ήταν υπεύθυνη της έκδοσης των Ενημερωτικών δελτίων. Το 2016 ανέλαβε τη θέση διευθύντριας του εν λόγω τμήματος, ενώ αποχώρησε το
25. H MY1 δεν ήταν γνώστης, ως ανέφερε, των γεγονότων της παρούσας υπόθεσης. Σε σχέση με το έτος 2012 και τη μετατροπή ΜΑΕΚ σε μετοχές του εκδότη των αξιών υπήρχε η έκδοση από την Τράπεζα Κύπρου για αύξηση του μετοχικού της κεφαλαίου, η οποία εμπεριείχε το δικαίωμα σε κατόχους ΜΑΕΚ, να τα ανταλλάξουν εθελοντικά με μετοχές της Τράπεζας Κύπρου και να μετατραπούν και κάποιες μετοχές ως bonus. Αν ένας κάτοχος ΜΑΕΚ ήθελε να συμμετέχει στη διαδικασία, βάσει των όρων έκδοσης θα έπρεπε να συμπληρώσει και να υπογράψει αίτηση με το ποσό που θα ήθελε να μετατρέψει, εθελοντικά, η οποία θα έπρεπε να παραληφθεί από τον εκδότη. Σε σχέση με τη μεταφορά των χρεογράφων από τον ΜΕ1 σε κοινή μερίδα με τη σύζυγό του ήταν η θέση της ΜΥ1 ότι για να μεταφερθούν οποιεσδήποτε αξίες, σε άλλο πρόσωπο έπρεπε να γίνει σχετική αίτηση στον χειριστή τους, για να τις μεταφέρει στο ΧΑΚ και στη συνέχεια στον εκδότη, για να καταγραφεί στο αρχείο του. Πρέπει δε να υπάρχει ενεργός λογαριασμός μερίδας. Δηλαδή, για να γίνει μεταφορά, θα έπρεπε να υπάρχει ή να ανοιχτεί, εάν δεν υπήρχε, επενδυτική μερίδα στους δύο κατόχους για τον κοινό λογαριασμό και να ενεργοποιηθεί στο ΧΑΚ. Σε σχέση με το Τεκμήριο 6, ιστορικό κίνησης του λογαριασμού της μερίδας των Εναγόντων, στο οποίο διαφαίνεται ότι οι Ενάγοντες πώλησαν αξίας € 60.000 ΜΑΕΚ, αφού μετέτρεψαν € 240.000 ΜΑΕΚ σε ΥΜΟ η ΜΥ1 εξήγησε ότι τα ΜΑΕΚ, διαπραγματεύονταν στο Χρηματιστήριο Αξιών Κύπρου. Για να εκτελεστεί η πράξη αγοραπωλησίας πρέπει να δοθεί οδηγία στον χειριστή ( broker), για να εκτελέσει στη συγκεκριμένη περίπτωση πώληση του αριθμού των μετοχών που ήθελε ο κάτοχος. Για να εκτελεστεί η εντολή στην αγορά του χρηματιστηρίου, ο άλλος τρόπος που μπορούσε να γίνει η πράξη, είναι να την εκτελούσε ο ίδιος ο κάτοχος μέσω της πλατφόρμας του broker του, με τοποθέτηση εντολής από τον ίδιο, διαδικτυακά. Οι πράξεις στο Τεκμήριο 6 έγιναν μετά την έκδοση του ενημερωτικού δελτίου, πριν να γίνει η αποδοχή από τον κάτοχο των εναπομεινάντων ΜΑΕΚ. Δέχθηκε ότι οι Ενάγοντες, πώλησαν στο πάτωμα του ΧΑΚ, από μόνοι τους, αξίες € 60.000 ΜΑΕΚ. Δέχθηκε επίσης ότι ο ΜΕ1 από μόνος του, τον Οκτώβρη του 2008 μετέφερε τα χρεόγραφα που είχε αποκτήσει προ ολίγων μηνών από τη δική του επενδυτική μερίδα, σε κοινή επενδυτική μερίδα που είχε ή άνοιξε με τη σύζυγό του, μέσω broker. Με βάση αυτό το ιστορικό υπήρχε αντίληψη όσον αφορά την αγορά και την πώληση αξιών σε μια χρηματιστηριακή αγορά. Σε σχέση με τα ενημερωτικά δελτία του 2008 - 2012, Έγγραφα Χ 1- Χ 4 εξήγησε το ιστορικό σύνταξης και έκδοσης αυτών από τη CISCO. Ο σκοπός των δελτίων είναι να παρέχουν όλες τις απαραίτητες πληροφορίες γιατί απευθύνονται σε οποιονδήποτε επενδυτή, ανεξαρτήτου επιπέδου γνώσεων. Οποιαδήποτε δημόσια προσφορά αξιών στη Δημοκρατία, πρέπει να γίνεται με τη σύνταξη και έγκριση ενημερωτικού δελτίου, με βάση τη νομοθεσία. Τα δελτία εγκρίθηκαν από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς Κύπρου. Η νομοθεσία απαιτεί να αναρτώνται στην ιστοσελίδα του εκδότη, του αναδόχου της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς και της χρηματιστηριακής αγοράς, το ΧΑΚ. Επίσης, υπήρχαν σε έντυπη μορφή στα καταστήματα της τράπεζας. Τα Τεκμήρια 10 και 11 τα οποία στάλησαν στην οικία των Εναγόντων, ως κάτοχοι χρεογράφων σε σχέση με τα ΜΑΚ του 2009 και ως κάτοχοι ΜΑΚ του 2009 αναφορικά με τα ΜΑΕΚ του 2011 είναι οι οκτασέλιδες επιστολές, οι οποίες αποστέλλονταν με την έγκριση του ενημερωτικού δελτίου, στις εγγεγραμμένες διευθύνσεις των κατόχων των αξιών μαζί με τις προαπαιτούμενες αιτήσεις για συμμετοχή. Ήταν έντυπα τα οποία περιείχαν περιληπτικά τους όρους μέσα από κομμάτια του ενημερωτικού δελτίου και έτυχαν έγκρισης από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς Κύπρου, για σκοπούς ενημέρωσης. Ο λόγος αποστολής τους ήταν γιατί οι υφιστάμενοι εκδομένοι τίτλοι μπορούσαν να ανταλλαχθούν για συμμέτοχη στη νέα έκδοση. Οι προτυπωμένες αιτήσεις που στάλθηκαν ήταν μονοσέλιδες. Είχαν τις αναφορές που απαιτούνταν βάσει νομοθεσίας, τους κινδύνους που περιέχονταν στο ενημερωτικό δελτίο το οποίο ήταν μονοσέλιδο για το σκοπό κατανόησης τους από το κοινό. Οι οκτασέλιδες επιστολές συντάχθηκαν για να διασφαλίζουν ότι μαζί με την αίτηση οι επενδυτές λάμβαναν και μια λεπτομερή ενημέρωση που αφορούσε τη διαδικασία και τους όρους. Σύμφωνα δε με όσα η ΜΥ1 ανέφερε, με βάση τη νομοθεσία το ενημερωτικό δελτίο πρέπει να περιλαμβάνει ένα σημείωμα, το οποίο να περιέχει σε περιληπτική μορφή, όλους τους όρους, κινδύνους και οτιδήποτε άλλο πρέπει να γνωρίζει ο επενδυτής. Ως εξήγησε, η πρωτογενής αγορά, αφορά έκδοση αξιών για πρώτη φορά, πρόκειται δηλαδή για αξίες που πρόκειται να εκδοθούν όπως η παρούσα περίπτωση. Αφορούσαν προσφορά στο ευρύ επενδυτικό κοινό και απαιτούσαν την έκδοση ενημερωτικού δελτίου. Αυτό διασφαλίζει ότι κάποιος που δεν ξέρει, αν ψάξει στην αγορά για ανακοινώσεις, λογαριασμούς, πληροφορίες για τον εκδότη, τις βρίσκει σε αυτό το ενημερωτικό δελτίο. Η δευτερογενής αγορά, αφορά ήδη εκδομένες αξίες, οι οποίες διαπραγματεύονται σε κάποια χρηματιστηριακή αγορά. Εκεί υπάρχουν όλες οι υποχρεώσεις συνεχούς πληροφόρησης από τους εκδότες. Πρόσθεσε ότι ο εκδότης δεν δύναται να παρέχει επενδυτική συμβουλή. Η ΜΥ1 εξήγησε επίσης το ρόλο των ταμείων της Τράπεζας στην απόκτηση των αξιών. Αυτά εξυπηρετούσαν ως Κέντρο Παραλαβής των αιτήσεων της πρώτης έκδοσης ενώ στις επόμενες, υπήρχε το στοιχείο της πληρωμής για απόκτηση των αξιών αυτών. Οι ενδιαφερόμενοι έπρεπε να προχωρήσουν την αίτηση και να δώσουν οδηγίες, είτε να ανοιχθεί κάποιος λογαριασμός, είτε να φέρουν μαζί τους κάποια επιταγή. Το στοιχείο της πληρωμής προϋποθέτει να παραληφθούν οι αιτήσεις για να γίνει η πληρωμή. Αναφορικά με τα μέτρα που πήρε η Τράπεζα για να αποφύγει οι υπάλληλοι της να συμβουλεύσουν ή να παροτρύνουν ενδιαφερόμενους επενδυτές αναφέρθηκε στην ύπαρξη εσωτερικών εγκυκλίων με οδηγίες που αφορούσαν τόσο τη διαδικασία παραλαβής των αιτήσεων, αλλά και επικοινωνίας με επενδυτές. Οι οδηγίες ήταν να μην παρέχονται οποιεσδήποτε συμβουλές σε οποιονδήποτε. Γίνονταν παρουσιάσεις στους διευθυντές, για ενημέρωση για τους όρους της κάθε έκδοσης. Υπήρχαν οδηγίες ότι για οποιεσδήποτε εξειδικευμένες ερωτήσεις θα έπρεπε να απευθύνονται σε συγκεκριμένο τμήμα, που ήταν η CISCO, το τμήμα μετοχών, το Private Banking. Στην έκδοση του 2011 στήθηκε επίσης τηλεφωνικό κέντρο για επίλυση αποριών το οποίο επανδρώθηκε με αδειοδοτημένους υπαλλήλους της τράπεζας, οι οποίοι είχαν εξειδικευμένες γνώσεις, το οποίο λειτουργούσε από η ώρα 7:30 το πρωί μέχρι τις 17:30 το απόγευμα, και το οποίο διαφημίστηκε στον τύπο και στα ΜΜΕ. Από τα καταστήματα όταν υπήρχε απορία, υπήρχαν γραμμές και απευθύνονταν σε αυτό το κέντρο για επίλυση αποριών, όχι συμβουλές. Σε σχέση με το ιστορικό κίνησης των Εναγόντων, Τεκμήριο 6, στην πρώτη σελίδα στις πρώτες δύο γραμμές φαίνονται οι Εταιρικές Πράξεις και στη συνέχεια όλες οι αγοραπωλησίες μετοχών. Σε συνάρτηση με το Έγγραφο Χ5.4 ανέφερε ότι οι ημερομηνίες συμπίπτουν με την ημερομηνία αποδοχής και παραχώρησης. Ο αριθμός 240.000 πρέπει να αντιστοιχεί στην εθελοντική ανταλλαγή μέρος των ΜΑΕΚ με μετοχές. Στην πίσω σελίδα του Τεκμηρίου 6 φαίνεται ότι οι Ενάγοντες πώλησαν 60.000 ΜΑΕΚ πριν τα μετατρέψουν σε ΥΜΟ. Στην τιμή των ΜΑΕΚ εκείνη τη στιγμή υπήρξε κάποια αύξηση, διότι κάποιος που τα αγόραζε μπορούσε να συμμετέχει στην ανταλλαγή με μετοχές. Όταν επήλθε το κούρεμα, τον Μάρτη του 2013, οι Ενάγοντες είχαν μετοχές και υπήρχε απομείωση των αξιών των μετοχών τους. Συνείσφεραν με αυτό τον τρόπο στην ανακεφαλαιοποίηση της τράπεζας βάσει του διατάγματος. Σε σχέση με το Έγγραφο Χ5.5 δέχθηκε ότι οι Ενάγοντες ήταν μέτοχοι 400.000 μετοχών και ως τέτοιοι κουρεύτηκαν. Στην αντεξέταση της η ΜΥ1 επανέλαβε ότι δίνονταν οδηγίες να μην να μην παρέχονται συμβουλές από τους υπάλληλους στους πιθανούς επενδυτές αλλά ενημέρωση για την ύπαρξη των εκδόσεων γινόταν. Δεν γνωρίζει εάν δόθηκαν επενδυτικές συμβουλές από συγκεκριμένο υπάλληλο ούτε και τι γινόταν στα ταμεία. Τα Τεκμήρια 10 και 11 γνωρίζει ότι είχαν σταλεί στις εγγεγραμμένες διευθύνσεις, που βάσει νομοθεσίας πρέπει να υπάρχουν στους καταλόγους του εκδότη. Και ότι η απόδειξη του ταχυδρομείου για τον σχετικό αριθμό που αποστέλλονταν οι εκδόσεις υποβάλλονται και στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς. Για την εθελοντική ανταλλαγή υπήρχε bonus, βάσει των όρων έκδοσης του ενημερωτικού δελτίου. Στην έκδοση, στην αύξηση κεφαλαίου, τόσο η τιμή των right, bonus που αναφέρεται λειτουργούσε έτσι ώστε να συμφέρει στον επενδυτή να συμμετάσχει, τόσο στην ανταλλαγή όσο και το bonus. Ως εξήγησε, η τιμή που θα αγόραζε κάποιος τη μετοχή της τράπεζας μέσω της έκδοσης των δικαιωμάτων, έπρεπε να ήταν χαμηλότερη από την τιμή διαπραγμάτευσης του ΧΑΚ, για να πετύχει εξ ορισμού. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Έρχομαι τώρα στην αξιολόγηση της μαρτυρίας, η οποία, εκ των πραγμάτων θα συναρτηθεί και με την κατάληξη του Δικαστηρίου επί των επιδίκων θεμάτων. Όπως τονίζεται στο σύγγραμμα των Σάντη-Ηλιάδη, Δίκαιο της Απόδειξης