← Κύπρος

ΑΝΤΩΝΗΣ ΑΒΡΑΑΜ, εμπορευόμενος υπό την επωνυμία άμαξες «Καροτσέρης» ν. ΔΗΜΟΣ ΛΑΡΝΑΚΑΣ, Αγωγή Αρ.: 2213 / 2015, 27/1/2023

ΑΝΤΩΝΗΣ ΑΒΡΑΑΜ, εμπορευόμενος υπό την επωνυμία άμαξες «Καροτσέρης» ν. ΔΗΜΟΣ ΛΑΡΝΑΚΑΣ, Αγωγή Αρ.: 2213 / 2015, 27/1/2023 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ Ενώπιον: Μ. Παπαϊωάννου, Α.Ε.Δ. Αγωγή Αρ.: 2213 / 2015 Μεταξύ: ΑΝΤΩΝΗΣ ΑΒΡΑΑΜ, εμπορευόμενος υπό την επωνυμία άμαξες «Καροτσέρης» Ενάγων -και- ΔΗΜΟΣ ΛΑΡΝΑΚΑΣ Εναγόμενος Ημερομηνία: 27 Ιανουαρίου, 2023 Εμφανίσεις: Για Ενάγοντα: Ο κ. Στ. Βασιλακκάς για Ε. Φλουρέντζου & Σία ΔΕΠΕ Για Εναγόμενο: Ο κ. Α. Ποιητής για Δρ. Ανδρέας Π. Ποιητής & Σία ΔΕΠΕ Α Π Ο Φ Α Σ Η Με αυτή την αγωγή ο Ενάγοντας αποδίδει στον Εναγόμενο παράνομο και/ή αυθαίρετο και/ή αντισυμβατικό τερματισμό συμφωνίας, από τον οποίο ο Ενάγοντας έχει υποστεί ζημιές ύψους €132.

  1. Σύμφωνα με την Έκθεση Απαίτησης, ο Ενάγοντας το Νοέμβριο 2014 υπέβαλε μαζί με κάποιο Ευάγγελο Λαζάρου προσφορά δυνάμει διαγωνισμού για τη ζήτηση προσφορών στον Εναγόμενο Δήμο για παραχώρηση άδειας για πραγματοποίηση τουριστικών περιπάτων με μία έως δύο άμαξες συρόμενες από άλογα έναντι αμοιβής για την περίοδο 1.3.2015 - 29.2.2016, η οποία εγκρίθηκε από τον Εναγόμενο έναντι του ποσού των €5.
  2. Οι άδειες χρήσης θα εκδίδονταν ξεχωριστά και οι προσφοροδότες θα ήταν ανεξάρτητοι σε σχέση με την άσκηση του επαγγέλματος τους. Αποδεχόμενος τη σύμβαση σύμφωνα με τους ειδικούς όρους της προσφοράς ο Ενάγοντας αφού πλήρωσε €2.500 και εξασφάλισε άδεια χρήσης και αφού επένδυσε τεράστια ποσά για να μπορεί να διεξάγει τις εργασίες του, πραγματοποιούσε τουριστικούς περιπάτους με άμαξα έναντι αμοιβής. Ο Εναγόμενος τερμάτισε την επίδικη συμφωνία στις 23.7.2015 με επιστολή του δικηγόρου του. Ο Εναγόμενος στην Υπεράσπιση του αναφέρει ότι η προσφορά των αιτητών για παραχώρηση άδειας ήταν κοινή και ενεκρίθη ως τέτοια. Με αναφορά δε στους όρους της συμφωνίας, επικαλείται παράβαση τους με συγκεκριμένη αναφορά σε οχληρία που προκλήθηκε από άλογο που ξέφυγε. Ισχυρίζεται ότι οι παραβάσεις των όρων ήταν ουσιώδεις και ότι βάσει αυτών τερμάτισε τη συμφωνία. Αρνείται δε την απώλεια εισοδημάτων που ζητά ο Ενάγοντας καθώς και τις ζημιές που ισχυρίζεται ότι υπέστη. Ο Ενάγοντας, ΜΕ1, καταθέτοντας ανέφερε ότι υπέβαλε προσφορά στον Δήμο Λάρνακας για βόλτες με άλογα και άμαξες στην παραλία γνωστή ως «Φοινικούδες» στη Λάρνακα και ακολούθως εγκρίθηκε η άδεια τόσο του ιδίου όσο και του Ευάγγελου Λαζάρου. Κατατέθηκε σχετικά η προκήρυξη της προσφοράς από το Δήμο Λάρνακας με αριθμό 31/2014 ως Τεκμήριο
  3. Επίσης κατατέθηκε έγγραφο που φέρει τον τίτλο ΔΕΣΜΕΥΤΙΚΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ, ημερομηνίας 3.12.2014, ως Τεκμήριο 2, καθώς και επιστολή του τότε Δημάρχου Λάρνακας ημερομηνίας 12.2.2015, ως Τεκμήριο
  4. Η τελευταία αποτελεί την έγκριση της κοινής προσφοράς του Ενάγοντα και του Ευάγγελου Λαζάρου (εφεξής ο Λαζάρου). Σύμφωνα με τον Ενάγοντα, ο πρώην Δήμαρχος τους είχε αναθέσει να δουλεύουν ξεχωριστά σε δύο σημεία και ο ίδιος δεν γνώριζε τι έκανε ο Λαζάρου. Είχαν αναρτήσει και οι δύο τις πινακίδες τους με τις τιμές. Υπήρχαν και εκδομένα εισιτήρια στα οποία αναγραφόταν η τιμή και το όνομα της Εταιρείας του, συγκεκριμένα για να εισέλθει ο κόσμος στην άμαξα έπρεπε να δώσει τον αριθμό
  5. Ως τίμημα για την έκδοση της άδειας ο ίδιος είχε πληρώσει €2.500 πλέον Φ.Π.Α. στο Δήμο και ξεχωριστή άδεια εκδόθηκε στον ίδιο και στον Λαζάρου. Η δική του απόδειξη για την πληρωμή €2.975 κατατέθηκε ως Τεκμήριο
  6. Σε αυτήν αναγράφεται Καροτσέρης (Αμαξάς) και αφορά, σύμφωνα με τα αναγραφέντα, Άδεια χρήσης τουριστικού περιπάτου με άμαξα. Αφού πήρε την άδεια ξεκίνησε κανονικά τις βόλτες με την άμαξα, είχε πάει στο σημείο που του είχε υποδείξει ο Δήμος και δεν είχε επαφή με οποιονδήποτε άλλον σε σχέση με τις άμαξες. Έχει εκδώσει, όπως προανέφερε, εισιτήρια τα οποία πλήρωναν οι πελάτες για να μπορέσουν να μπουν στην άμαξα. Κατέθεσε σχετικά τα block εισιτηρίων αξίας €15 (σύνολο €9.000), τα block εισιτηρίων αξίας €25 (σύνολο €625), τα block εισιτηρίων αξίας €35 ως Τεκμήρια 5Α, 5Β και 5Γ, αντίστοιχα. Τα εισιτήρια τα έκδιδαν οι υπάλληλοι του γιατί ο ίδιος δεν ήταν εκεί. Μέχρι τη λήψη της επιστολής τερματισμού, Τεκμήριο 6, ημερομηνίας 23.07.2015, ο ΜΕ1 παρείχε την υπηρεσία αυτή στο κοινό. Για το περιστατικό διαφυγής κάποιου αλόγου (και συγκεκριμένα του Λαζάρου) και πρόκλησης οχληρίας στην πόλη που αναφέρεται στην επιστολή, ο ΜΕ1 άκουσε από τρίτους, τον κόσμο δηλαδή, δύο μέρες μετά όταν πήγε στην παραλία. Δικό του άλογο δεν είχε ξεφύγει καμιά φορά. Ο ίδιος από το Δήμο δεν είχε οποιαδήποτε σχετική ενημέρωση και δεν του είχε γίνει κάποια παρατήρηση. Όσον αφορά την παράνομη ανέγερση της τέντας, τού είχε ζητηθεί από τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες να παρέχει σκίαση στα άλογα λόγω του ήλιου. Ανέγειρε την τέντα η οποία συνείδε με τις υφιστάμενες του Δήμου Λάρνακας και έλαβε τα συγχαρητήρια των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών. Κατατέθηκε σχετική επιστολή από τις πιο πάνω υπηρεσίες προς το Δήμο Λάρνακας, Τεκμήριο
  7. Είχε ενημερώσει το Δήμο για την ανέγερση της τέντας αλλά δεν ενδιαφέρθηκαν και δεν έπραξαν οτιδήποτε. Πριν την επιστολή τερματισμού δεν είχε οποιαδήποτε αντίδραση ή προτροπή για αφαίρεση της τέντας. Κατατέθηκε επίσης επιστολή από τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες ημερομηνίας 15.06.2015, Τεκμήριο
  8. Σε σχέση με το περιστατικό αφόδευσης αλόγου εντός του δρόμου που αναφέρεται στην επιστολή Τεκμήριο 6, ο μάρτυρας ανέφερε ότι το περιστατικό είχε συμβεί μόνο μία φορά. Ελάχιστα περιττώματα ήταν στο δρόμο και μόλις τον ενημέρωσε ένας φίλος του, ο Σώτος, έστειλε κάποιον εκεί και σε λίγο ήταν όλα καθαρά, έβαλε μάλιστα και ακριβά αρωματικά. Η αφόδευση έγινε όταν η άμαξα έστριψε (έκανε πλάγια) και ελάχιστα περιττώματα έπεσαν κάτω. Είχε υποστεί αρκετά έξοδα για να συμμετάσχει στην προσφορά, αγόρασε άμαξες και άλογα. Για κάποια συγκεκριμένη περίοδο του ζητήθηκε από το Δήμο να μην χρησιμοποιούν κάθε μέρα τα ίδια άλογα και γι' αυτό έπρεπε να αγοράσει ακόμα τέσσερα. Αγόρασε συνολικά έξι άλογα για τα οποία κατέθεσε πέντε σχετικές αποδείξεις, Τεκμήριο 9, ύψους €27.
  9. Επίσης αγόρασε ταπετσαρίες για τις άμαξες, απόδειξη Τεκμήριο 10 και άμαξα και τρόλεϊ μεταφοράς αλόγων, Τεκμήριο
  10. Κατατέθηκαν επίσης αποδείξεις του ηλεκτρολόγου για τα φώτα σήμανσης της άμαξας, Τεκμήριο 12 και Τεκμήριο
  11. Πρόσθετα, παρουσιάστηκε Δελτίο Τύπου του Δήμου ως Τεκμήριο 14, με βάση το οποίο κατά το έτος 2015 διοργανώθηκαν εκδηλώσεις τέλεσης μαζικών πολιτικών γάμων στη Λάρνακα και ορισμένα από τα ζευγάρια θα μετέβαιναν προς τον χώρο τέλεσης των γάμων με άμαξες. Ο ΜΕ1 κατά την αντεξέταση του ανέφερε ότι τον φωνάζουν Καροτσέρη και δεν έχει εγγράψει οποιαδήποτε Εταιρεία. Πριν του χορηγηθεί αυτή η άδεια, κατά το 2013 και 2014 έπαιρνε προφορικές άδειες τις οποίες, όπως ανέφερε, του διέκοψαν σε σχέση με τις άμαξες και ήταν ο μόνος που είχε άδειες για τουριστικούς περιπάτους με άμαξες. Το έγγραφο Τεκμήριο 2 το έδειξε στον Δήμαρχο ο οποίος τους ανέφερε ότι το εγκρίνει και αυτό έγινε πριν την παροχή της άδειας, Τεκμήριο
  12. Ο ίδιος ο Δήμαρχος τους είχε καλέσει στο γραφείο του και τους υπέδειξε να κάνουν κοινή προσφορά αλλά θα δρούσαν ως δύο διαφορετικές άμαξες και ο καθένας θα είχε την ευθύνη της δικής του δουλειάς. Ο ίδιος είχε πάρει ξεχωριστά την απόδειξη και είχε πληρώσει το ποσό που του αναλογούσε και ως ανέφερε, ο καθένας θα έφερε ευθύνη για την οχληρία που προκαλούσε. Η προσφορά ήταν κοινή με τη συμβουλή του Δημάρχου και του Δημοτικού Συμβουλίου για να έχει ο καθένας τη δική του ευθύνη. Ο ίδιος και ο Λαζάρου δεν είχαν καμία σχέση και ο ίδιος κατείχε όλες τις αναγκαίες άδειες από την αστυνομία, την τροχαία κλπ. Ερωτηθείς για τα μπλοκ εισιτήριων που παρουσίασε, απάντησε ότι έχουν αριθμούς και ότι υποβλήθηκαν στο Φόρο Εισοδήματος. Τα εισιτήρια που παρουσίασε περιλαμβάνουν και εκείνα που χρησιμοποιούσε προηγουμένως για το λόγο ότι, όπως είπε «πάλι μας έκοψαν την άδεια σε χρονικό διάστημα και τα είχα ήδη τυπώσει». Δεν μπορεί να αποδείξει, είπε, απαντώντας σχετική ερώτηση, κατά πόσο τα αποκόμματα χρησιμοποιήθηκαν από πελάτες, γιατί για επτά χρόνια είχαν πάρει τα εισιτήρια ενώ τα συγκεκριμένα μπλοκ που κατέθεσε ήταν στον λογιστή του. Δεν θυμόταν αν κατέχει αχρησιμοποίητα μπλοκ. Τα άλογα στα οποία αναφέρονται οι αποδείξεις που παρουσίασε τα συντηρούσε για αρκετό καιρό μετά τον τερματισμό της συμφωνίας αλλά λόγω των πολλών εξόδων συντήρησης τους, χάρισε τα τρία σε άτομα που κατονόμασε για να τα συντηρούν και κράτησε τα δύο. Δεν δημοσίευσε την πώληση σε εφημερίδα και τα λεφτά που του έδιναν για τα άλογα όταν προσπαθούσε να τα πωλήσει ήταν πολύ λίγα. Απευθύνθηκε και σε πωλητή αλόγων ο οποίος του πρόσφερε €800, ποσό το οποίο θεώρησε προσβολή, ειδικά από ένα άτομο που κατέχει τη δουλειά. Το άλογο που αφόδευσε βρισκόταν στον παραλιακό δρόμο, όπου σίγουρα υπάρχει πολλή κίνηση. Ο ίδιος απλώς ενημερώθηκε σχετικά και δεν είχε οποιαδήποτε ενημέρωση από την αστυνομία ή το Δημαρχείο. Ο Τάσος Μαρνέρος, ΜΕ2, ήταν ο δεύτερος μάρτυρας για τον Ενάγοντα, ο οποίος είναι κοσμηματοπώλης και το κατάστημα του βρίσκεται στο κέντρο της Λάρνακας, στην οδό Ζήνωνος Κιτιέως 89Α. Κατά το 2015 είχε προσέξει πως γίνονταν τουριστικές βόλτες με άμαξα η οποία περνούσε μπροστά από το κατάστημα του αρκετά συχνά, χωρίς να θυμάται τον ακριβή αριθμό των φορών. Ήταν μια ατραξιόν για τους τουρίστες, αφού οι τουρίστες που βρίσκονταν στο κατάστημα του πάντα γύριζαν να την κοιτάξουν. Γνωρίζει ότι ο υπεύθυνος της άμαξας ήταν ο Αντώνης Καροτσέρης ο οποίος την οδηγούσε. Ο ΜΕ3 ήταν ο Σωτήρης Καντάρας, ο οποίος διατηρεί κέντρο στις «Φοινικούδες». Γνωρίζει τον Αντώνη Καροτσέρη από τα δρομολόγια με τις άμαξες. Κάποια συγκεκριμένη φορά που περνούσε η άμαξα μπροστά από το μαγαζί του έπεσαν από το άλογο περιττώματα και πήρε αμέσως τηλέφωνο τον ΜΕ1 για να πάνε να τα καθαρίσουν. Σε μικρό χρονικό διάστημα δύο άτομα πήγαν και τα καθάρισαν. Όπως ανέφερε, υπήρχε σακούλα περισυλλογής περιττωμάτων ενσωματωμένη στα άλογα της άμαξας, αλλά με το «κόψιμο» της στροφής πρέπει να έπεσαν 2-3 κομμάτια από τη σακούλα. Στο μαγαζί υπήρχε κόσμος αλλά κανένας από τους πελάτες δεν διαμαρτυρήθηκε εξ' όσων γνωρίζει. Ο Μηνάς Αμπίζας, ΜΕ4, διατηρεί κατάστημα σουβενίρ στη Λάρνακα, στην οδό Ζήνωνος Κιτιέως και γνωρίζει, επίσης, τον Αντώνη Αβραάμ Καροτσέρη, ο οποίος περνούσε από το κατάστημα του κάνοντας τα δρομολόγια του. Τον έβλεπε 8-10 φορές την ημέρα, περίπου μία φορά κάθε ώρα. Στην αντεξέταση του ανέφερε ότι η περίοδος στην οποία αναφερόταν νομίζει πως ήταν το 2013-
  13. Ο ΜΕ5 ήταν ο Παύλος Παπαδόπουλος, κτηνιατρικός λειτουργός στο Επαρχιακό Κτηνιατρικό Γραφείο Λάρνακας. Αναγνώρισε την επιστολή που απέστειλαν στον ΜΕ1, Τεκμήριο 8, σε απάντηση δικής του επιστολής ημερομηνίας 12.6.
  14. Τα καθήκοντα του είναι η προστασία και ευημερία των ζώων σε σχέση με το Νόμο 46(Ι)/1994, όπως τροποποιήθηκε. Μετά από διερεύνηση καταγγελιών για τις συνθήκες κράτησης των αλόγων στις Φοινικούδες από διάφορους πολίτες, εντοπίστηκαν ζώα τα οποία δεν προστατεύονταν από τις αντίξοες καιρικές συνθήκες, ειδικά τον καύσωνα το καλοκαίρι. Έγινε σύσταση στους ιδιοκτήτες των ζώων να γίνει κάποιο στέγαστρο με βάση κάποιες κατευθυντήριες οδηγίες. Ο Ενάγοντας συμμορφώθηκε, ως αυτά που ανέφεραν στην επιστολή Τεκμήριο
  15. Η επιστολή Τεκμήριο 7 ημερομηνίας 30.4.2015, κοινοποιήθηκε στο Δήμο Λάρνακας. Σύμφωνα με την επιστολή, ήταν επιτακτική ανάγκη να γίνει άμεσα λόγω του καύσωνα κατά την τουριστική περίοδο. Επίσης εισηγήθηκαν να τους κοινοποιήσουν γραπτώς τους όρους βάσει των οποίων θα εκδίδετο η άδεια, για να συνάδουν με τις επιταγές του πιο πάνω Νόμου και κάποιες απαγορευτικές ώρες. Ο Ενάγοντας όφειλε να ακολουθήσει τις υποδείξεις τους ή να σταματήσει την δραστηριότητα του. Στην αντεξέταση του ανέφερε ότι το Γραφείο του υπάγεται στο Υπουργείο Γεωργίας και δεν είναι σε γνώση του κατά πόσο ο Ενάγοντας υπέβαλε αίτηση για να αποκτήσει άδεια για το στέγαστρο. Πρόσθεσε δε ότι ο Δήμος δεν απάντησε στην επιστολή τους. Αυτή ήταν η μαρτυρία που παρουσιάστηκε σε σχέση με την υπόθεση. Σημειώνω στο σημείο αυτό ότι ο συνήγορος του Ενάγοντα κατά τη διάρκεια της μαρτυρίας του ΜΕ1 απέσυρε τις Απαιτήσεις του Ενάγοντα σε σχέση με τις παραγράφους 12(δ) και (ε) των λεπτομερειών ζημιών, ύψους €5.000 ενώ στην αγόρευση του περιόρισε την απώλεια εισοδημάτων του Ενάγοντα σε σχέση με τις παραγράφους 12(στ) και (ζ) των λεπτομερειών ζημιών, σε €18.375 αντί €53.900 που ήταν η αρχική του αξίωση. Ο Εναγόμενος δεν προσκόμισε οποιαδήποτε μαρτυρία. Μετά την ολοκλήρωση της μαρτυρίας, οι δύο πλευρές υποστήριξαν τις εκατέρωθεν θέσεις τους με την υποβολή εμπεριστατωμένων γραπτών αγορεύσεων, το περιεχόμενο των οποίων λαμβάνω υπόψη μου και θα αναφερθώ σε αυτό όπου το κρίνω απαραίτητο. Απαντήσεις στα διάφορα επιχειρήματα θα δοθούν με το σκεπτικό του Δικαστηρίου που θα ακολουθήσει. Θα προχωρήσω πρώτα να εξετάσω το ζήτημα της δικαιοδοσίας, το οποίο, δέον να σημειωθεί, δεν ηγέρθη προδικαστικά. Είναι νομολογιακά καθιερωμένο ότι θέματα δικαιοδοσίας του Δικαστηρίου είναι πρωταρχικής και καίριας σημασίας και το Δικαστήριο κέκτηται εξουσίας να τα εξετάσει σε κάθε στάδιο και ακόμη και αυτεπάγγελτα (ex proprio motu). Ο κος Ποιητής στην αγόρευση του εισηγήθηκε ότι το παρόν Δικαστήριο δεν έχει δικαιοδοσία να εκδικάσει την παρούσα υπόθεση, αφού η προσβαλλόμενη πράξη συνιστά Διοικητική Πράξη, η οποία παράγει έννομα αποτελέσματα και υπάγεται στη δικαιοδοσία του Διοικητικού Δικαστηρίου. Από την άλλη, ήταν η θέση του κου Βασιλακκά ότι η σχέση των μερών ήταν συμβατική και ως εκ τούτου συνιστά πράξη ιδιωτικού δικαίου. Στην Κυριάκου ν Δήμου Πάφου, Υπόθεση Αρ.6/2018 ημερ. 21.1.2021 ο Φ. Κωμοδρόμος ΔΔΔ συνόψισε τη νομολογία που διέπει την ταξινόμηση μιας πράξης στη σφαίρα του ιδιωτικού ή δημόσιου τομέα ως ακολούθως: «Το κατά πόσον μια διοικητική απόφαση εμπίπτει στη σφαίρα του ιδιωτικού ή του δημοσίου δικαίου έχει αποτελέσει αντικείμενο συζήτησης σε πληθώρα υποθέσεων και, όπως λέχθηκε στην Μυρτώ Χριστοδούλου κ.α. ν. Κεντρικής Τράπεζας Κύπρου κ.α., υπ. Αρ. 551/2013, ημερ. 7.6.2013 (απόφαση της Πλήρους Ολομέλειας του Ανωτάτου Δικαστηρίου), η απάντηση στο συγκεκριμένο θέμα δεν είναι πάντα εύκολη υπόθεση. Νομολογιακά, ωστόσο, έχουν αναγνωρισθεί διάφορα κριτήρια προς την ταξινόμηση μιας πράξης είτε στη σφαίρα του ιδιωτικού είτε του δημοσίου δικαίου, με βασικό κριτήριο ότι στο δημόσιο δίκαιο εμπίπτουν οι πράξεις εξουσίας της Διοίκησης και ως τέτοιες χαρακτηρίζονται εκείνες οι πράξεις, όπου η Διοίκηση εμφανίζεται έναντι του διοικουμένου να ενεργεί ως imperium, ήτοι επί εξουσιαστικής βάσης, ενώ από την άλλη, στο ιδιωτικό δίκαιο, εμπίπτουν οι πράξεις της Διοίκησης που έχουν διαχειριστικό χαρακτήρα, ως αφορώσες την προστασία του οικονομικού ή ταμιευτικού συμφέροντος της δημόσιας αρχής (βλ. Κολοκασίδης ν. Δημοκρατίας

(2008)3 Α.Α.Δ. 373). Συναφώς, είναι νομολογιακά καθιερωμένο ότι ανεπίδεκτες προσβολής με αίτηση ακύρωσης δεν είναι μόνο οι πράξεις διαχείρισης του κράτους αλλά και των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, ως είναι εν προκειμένω ο Δήμος (βλ. Λουκάς Αντωνίου, Προσωπικά αλλά και υπό την ιδιότητα του Προέδρου της Διαχειριστικής Επιτροπής του Συγκροτήματος TSOKKOS SEA COURT 12 κ.α. ν. Δήμος Λάρνακας
(2009)3 ΑΑΔ 130, Δρ. Γεωργίου ν. Αρχής Ηλεκτρισμού Κύπρου
(1995)3 Α.Α.Δ. 424, Πορίσματα Νομολογίας του Συμβουλίου της Επικρατείας 1929-1959, σελ. 232-233). Περαιτέρω, σύμφωνα πάντα με την πάγια επί του θέματος νομολογία, βασικό κριτήριο, προκειμένου να αποφασιστεί κατά πόσον μια πράξη εμπίπτει στη σφαίρα του δημοσίου ή του ιδιωτικού δικαίου αποτελεί και ο επιδιωκόμενος με την πράξη σκοπός. Εφόσον με την εκδιδόμενη υπό του διοικητικού οργάνου πράξη επιδιώκεται πρωταρχικά η εξυπηρέτηση δημοσίου σκοπού, τότε η πράξη αυτή εμπίπτει στη σφαίρα του δημοσίου δικαίου και μπορεί να προσβληθεί με προσφυγή δυνάμει του Άρθρου 146 του Συντάγματος (βλ. Tamasos Tobaco Supplies v. Δημοκρατίας
(1991)3 Α.Α.Δ. 407, Ηellenic Bank Ltd v. Republic
(1986)3 C.L.R. 481 και MARIOS MACHLOUZARIDES v. Republic
(1985)3 Α.Α.Δ. 2342). Αντίθετα, πράξεις διοικητικών οργάνων που ανάγονται στη σφαίρα του ιδιωτικού δικαίου είναι ουσιαστικά οι πράξεις με τις οποίες ρυθμίζονται και/ή εξυπηρετούνται ιδιωτικά δικαιώματα των πολιτών (βλ. Hellenic Bank v. Republic
(1994)3 C.L.R. 481). Πράξεις διαχείρισης της κρατικής περιουσίας, κατά πάγια νομολογία, εμπίπτουν στη σφαίρα του ιδιωτικού και όχι του δημοσίου δικαίου. Ειδικότερα, εμπίπτει στη σφαίρα του ιδιωτικού δικαίου πράξη που αφορά απόρριψη αίτησης για παραχώρηση κρατικής γης (βλ. Kontos Estates Ltd v. Δημοκρατίας κ.α.
(1991)4 Α.Α.Δ. 2473) ή πράξη που επηρεάζει ιδιωτικά δικαιώματα και όχι κάποιο ιδιαίτερο συμφέρον του κοινού στη σωστή εφαρμογή της συγκεκριμένης νομοθετικής διάταξης (βλ. Republic v. M.D.M. Estate Developments Ltd
(1982)3 C.L.R. 642, 655). » Εν προκειμένω, αποτελεί αδιαμφισβήτητο γεγονός, η υποβολή της προσφοράς Αρ.31/2014, Τεκμήριο 1, από τον Ενάγοντα και τον Ευάγγελο Λαζάρου, η οποία φέρει τον τίτλο « Διαγωνισμός για τη ζήτηση προσφορών για την παραχώρηση μίας άδειας για την πραγματοποίηση τουριστικών περιπάτων με μία έως δύο άμαξες συρόμενες από άλογα έναντι αμοιβής για την περίοδο 1/3/2015-29/2/2016, Κριτήριο επιλογής η ψηλότερη τιμή, Προϋπολογισμός Σύμβασης €9.000+ΦΠΑ». Ως αναγράφεται στο ΜΕΡΟΣ Α-ΓΕΝΙΚΟΙ ΟΡΟΙ «Κριτήριο ανάθεσης της σύμβασης θα είναι η ψηλότερη προσφερόμενη τιμή», ενώ στον όρο 6 αναφέρεται ότι η ανάθεση στον επιτυχόντα προσφοροδότη θα γίνει μέχρι την 1 Μαρτίου 2015. Στο ΜΕΡΟΣ Α, ο όρος 6.1 προνοεί ότι με την έγκριση της προσφοράς του και πριν την έναρξη των εργασιών ο επιτυχών προσφοροδότης οφείλει να : (α) Προκαταβάλει στο Δημοτικό Ταμείο ολόκληρο το ποσό της προσφοράς του σχετικά με την παραχώρηση της ετήσιας άδειας (β) Προσκομίσει Ασφάλεια Αστικής Ευθύνης έναντι παντός κινδύνου που να καλύπτει ποσό €400.000 τουλάχιστον. (γ) Προσκομίσει όλες τις αναγκαίες άδειες από τα αρμόδια Κυβερνητικά Τμήματα. Στο ΜΕΡΟΣ Β περιέχονται οι ΕΙΔΙΚΟΙ ΟΡΟΙ, ενώ στο ίδιο το ΕΝΤΥΠΟ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ που απευθύνεται στο Δήμο Λάρνακας οι προσφοροδότες αναλαμβάνουν με την υπογραφή τους «την πιστή τήρηση όλων των όρων των εγγράφων του Διαγωνισμού...», ο δε όρος 3 αναφέρει «Μέχρι τη γραπτή αποδοχή μας , η προσφορά μας αυτή με τη γραπτή ανάθεση σας θα αποτελούν δεσμευτικό Συμβόλαιο μεταξύ μας .». Αποτελεί επίσης αναμφισβήτητο γεγονός ότι με την επιστολή ημερομηνίας 12.2.2015, Τεκμήριο 3, ο Δήμαρχος Λάρνακας ενέκρινε την προσφορά του Ενάγοντα και του Ευάγγελου Λαζάρου. Παραθέτω πιο κάτω αυτούσια την εν λόγω επιστολή για σκοπούς εύκολης αναφοράς : Δήμος Λάρνακας Larnaka Municipality 12 Φεβρουαρίου 2015 Κύριο Αντώνη Αβραάμ — Άμαξες «Καροτσέρης» [ ] 8, Αραδίππου Και Κύριο Ευάγγελο Λαζάρου — Άμαξες « Άγγελος» [ ] 13, Αραδίππου Διαγωνισμός για την παραχώρηση άδειας νια την πραγματοποίηση τουριστικών περιπάτων με μία έως δύο άμαξες συρόμενες από άλογο έναντι αμοιβής νια την περίοδο 1/3/2015 -29/2/2016 Διαγωνισμός Αρ. 31/2014 Βρίσκομαι στην ευχάριστη θέση να σάς πληροφορήσω ότι έχει εγκριθεί η κοινή σας προσφορά για την παραχώρηση άδειας την πραγματοποίηση τουριστικών περιπάτων με μία έως δύο άμαξες συρόμενες από άλογο έναντι αμοιβής για την περίοδο 1/3/2015 — 29/2/2016 σύμφωνα με τα έγγραφα του πιο πάνω Διαγωνισμού, στην τιμή των €5.000,00 + ΦΠΑ. Με βάση τα πιο πάνω και για να είναι δυνατή η έκδοση της αναφερόμενης άδειας καλείστε όπως: (α) Προκαταβάλετε στο Δημοτικό Ταμείο ολόκληρο το ποσό της προσφοράς σας σχετικά με την παραχώρηση της ετήσιας άδειας. (β) Προσκομίσετε Ασφάλεια Αστικής Ευθύνης έναντι παντός κινδύνου που να καλύπτει ποσό €400.000 τουλάχιστον. (γ) Προσκομίσετε όλες τις αναγκαίες άδειες από τα αρμόδια Κυβερνητικά Τμήματα. Παρακαλώ όπως μας αποστείλετε την παρούσα επιστολή δεόντως υπογραμμένη μέχρι την 19/2/2015 το αργότερο . Με εκτίμηση, ΑΝΔΡΕΑΣ Ν. ΛΟΥΡΟΥΤΖΙΑΤΗΣ ΔΗΜΑΡΧΟΣ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΠΡΟΣΦΟΡΩΝ Συμφωνώ και αποδέχομαι τα πιο πάνω --------------------- ---------------- ----------- Αντώνης Αβραάμ - Άμαξες Καροτσέρης» & Ευάγγελος Λαζάρου- Άμαξες «Άγγελος» Ημερομηνία Με βάση τα πιο πάνω προκύπτει ότι η επίδικη άδεια, Τεκμήριο 4, χορηγήθηκε στον Ενάγοντα από το Δήμο δυνάμει της δεσμευτικής σύμβασης που αποτελούσε η προσφορά σε συνδυασμό με την πιο πάνω γραπτή αποδοχή. Συνεπώς, δε χωρεί αμφιβολία ότι τα όποια δικαιώματα και υποχρεώσεις που εδώ ενδιαφέρουν, αλλά και, πιο συγκεκριμένα, η ρύθμιση του επίδικου ζητήματος, ήτοι της χορήγησης και του τερματισμού ισχύος της χορηγηθείσας άδειας πηγάζουν ευθέως από την υπό αναφορά σύμβαση η οποία δημιουργούσε δικαιώματα και υποχρεώσεις μόνο μεταξύ του Δήμου και του Ενάγοντα καθώς και του Λαζάρου. Είναι δε σαφές ότι η απόφαση του Δήμου να τερματίσει την ισχύ της επίδικης άδειας στηρίζεται στην εν λόγω σύμβαση. Αυτό εξάλλου επιβεβαιώνεται τόσο από την επίδικη επιστολή του δικηγόρου του Δήμου προς τον Ενάγοντα και τον Ευάγγελο Λαζάρου, ημερομηνίας 23.7.2015, στην οποία, με αναφορά σε γεγονότα που συνιστούσαν παραβάσεις των ειδικών όρων καθώς και στον όρο 6.1.(γ) των γενικών όρων της προαναφερθείσας σύμβασης, γνωστοποιείται στους πιο πάνω η απόφαση τερματισμού της άδειας για κυκλοφορία άμαξας όσο και από την Έκθεση Υπεράσπισης του Εναγόμενου Δήμου στην οποία γίνεται αναφορά σε παραβάσεις ουσιωδών όρων της προσφοράς (βλ. συγκεκριμένα τις παρα.5-8). Έχει κατ' επανάληψη νομολογηθεί ότι θέματα που προκύπτουν από ενέργειες της Διοίκησης που βασίζονται σε συμβάσεις με πολίτες, εμπίπτουν στη σφαίρα του ιδιωτικού δικαίου και, ως τέτοια, δεν υπόκεινται στην αρμοδιότητα ακυρωτικής προσφυγής σύμφωνα με το Άρθρο 146 του Συντάγματος (βλ. Δρ. Γεωργίου ν. Αρχής Ηλεκτρισμού Κύπρου (πιο πάνω) και Modestos Savva Pitsillos (No.1) v. The Republic
(1966)3 C.L.R. 589.). Στην Αντωνίου κ.ά. ν. Δήμου Λάρνακας (πιο πάνω), η Ολομέλεια του Ανωτάτου Δικαστηρίου, εξέτασε τη φύση της άδειας χρήσης ακάλυπτου χώρου που εκδόθηκε από το Δήμο σε ιδιοκτήτη επιχείρησης. Κρίθηκε ότι τέτοιου είδους πράξη, δεν συνιστά εκτελεστή διοικητική πράξη, αλλά πράξη που εμπίπτει στη σφαίρα του ιδιωτικού δικαίου. Παραθέτω το σχετικό απόσπασμα: «Το Ανώτατο Δικαστήριο στην πρωτόδικη του δικαιοδοσία απεδέχθη την προδικαστική ένσταση του καθ'ου η αίτηση Δήμου, ότι το επίδικο θέμα συνιστούσε θέμα ιδιωτικού δικαίου και απέρριψε την προσφυγή. Όπως σημειώθηκε στη σχετική απόφαση, "Στην παρούσα υπόθεση ο Δήμος Λάρνακας παραχώρησε μέρος του χώρου που προέκυψε μετά τη διαμόρφωση του παραλιακού μετώπου από τα έργα της επιχωμάτωσης. Ο χώρος παραχωρήθηκε αρχικά από τη Δημοκρατία στο Δήμο Λάρνακας ο οποίος και τον διαχειρίζεται. Είμαι της γνώμης ότι η παραχώρηση μέρους του προς τους ιδιοκτήτες της μπυραρίας «Jungle» έγινε προς εξυπηρέτηση των ταμειακών συμφερόντων της διοίκησης, η οποία χρεώνει και συγκεκριμένο δικαίωμα. Η απόφαση δεν σκοπεί πρωταρχικά στην προώθηση δημόσιου σκοπού ούτε και επηρεάζει μέρος του κοινού. Βέβαια, όπως κάθε απόφαση, ασφαλώς και επηρεάζει κάποιο μέρος του κοινού και ιδιαίτερα τους ενοίκους της συγκεκριμένης πολυκατοικίας, όμως, δεν επηρεάζει το ευρύ κοινό όπως απαιτεί η νομολογία. Ένα σημείο που δείχνει ότι πρόκειται περί πράξης ιδιωτικού δικαίου είναι και το γεγονός ότι αν ο ιδιοκτήτης της μπυραρίας παραβεί τους όρους της άδειάς του, ο Δήμος Λάρνακας για να επανακτήσει τον έλεγχο του χώρου θα πρέπει να προσφύγει στο Επαρχιακό Δικαστήριο. Πρόκειται κατά τη γνώμη μου για πράξη διαχείρισης περιουσίας του Δήμου και παρόλον ότι η απόφαση αυτή επηρεάζει παρεμπιπτόντως τα δικαιώματα μικρής μερίδας του κοινού, ο χαρακτήρας της απόφασης ως ιδιωτικού δικαίου παραμένει αναλλοίωτος, αφού πρωταρχικός σκοπός της απόφασης είναι η ρύθμιση δικαιωμάτων ιδιωτικού δικαίου. Επίσης χαρακτηριστικό είναι και το γεγονός ότι η χορηγηθείσα άδεια έχει συνταχθεί υπό μορφή συμβολαίου, το οποίο μάλιστα υπογράφηκε και εκ μέρους της ιδιοκτήτριας εταιρείας της μπυραρίας." .... (γ) Ο χαρακτήρας της επίδικης απόφασης. Η πρωτόδικη απόφαση ότι η προσβαλλόμενη απόφαση αποτελεί απόφαση μέσα στη σφαίρα του ιδιωτικού δικαίου είναι ορθή. Τα στοιχεία που επισημάνθηκαν πρωτοδίκως (προσφυγή στο Επαρχιακό Δικαστήριο σε ενδεχόμενη παραβίαση των όρων της άδειας, ο τύπος της άδειας σε μορφή συμβολαίου υπογεγραμμένου από τον εφεσίβλητο Δήμο και την ιδιοκτήτρια της μπυραρίας), μαζί με το γεγονός της αντιπαροχής συγκεκριμένου δικαιώματος, δικαιολογούν την πρωτόδικη κρίση ότι η απόφαση συνιστά πράξη διαχείρισης περιουσίας των εφεσιβλήτων. Είναι δε νομολογιακά καθιερωμένο ότι ανεπίδεκτες προσβολής με αίτηση ακύρωσης δεν είναι μόνο οι πράξεις διαχείρισης του κράτους αλλά και των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου (Δρ. Γεωργίου ν. Αρχής Ηλεκτρισμού Κύπρου
(1995)3 Α.Α.Δ. 424, Πορίσματα Νομολογίας του Συμβουλίου της Επικρατείας 1929-1959, σελ. 232-233). Αναφορικά με τις πρόνοιες του περί Δήμων Νόμου (αρ. 111/85), πάνω στις οποίες βασίστηκαν οι εφεσείοντες για να υποστηρίξουν ότι η επίδικη απόφαση λήφθηκε μέσα στα πλαίσια άσκησης των εξουσιών του εφεσίβλητου, πρέπει να σημειωθεί ότι σε τέτοιες περιπτώσεις το κριτήριο δεν είναι κατά πόσο η νομοθεσία, σύμφωνα με την οποία έχει ληφθεί η επίδικη απόφαση, εξυπηρετεί δημόσιο σκοπό, αλλά κατά πόσο η συγκεκριμένη απόφαση εξυπηρετεί δημόσιο σκοπό (Hellenic Bank Ltd. v. Republic
(1986)3 C.L.R. 481). Στην παρούσα περίπτωση επειδή η παραχώρηση του πλακόστρωτου χώρου δεν αποσκοπούσε στην προώθηση δημόσιου σκοπού και δεν παρουσίαζε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το κοινό, κρίνεται ότι η απόφαση συνιστά διαχείριση περιουσίας που ανήκε στο Δήμο και δεν λήφθηκε για σκοπούς δημόσιου συμφέροντος και όπως ορθά κρίθηκε πρωτοδίκως, δεν εμπίπτει στο δημόσιο αλλά στο ιδιωτικό δίκαιο. Η επίκληση της απόφασης Κολοκάσης ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (μέσω του Επάρχου Λευκωσίας και της Κεντρικής Επιτροπής Διαχείρισης Τουρκοκυπριακών Περιουσιών)
(2008)3 Α.Α.Δ. 373, εκ μέρους των εφεσειόντων, δεν ενισχύει τις θέσεις τους αφού τα γεγονότα της πιο πάνω υπόθεσης αφορούν διαχείριση Τουρκοκυπριακής περιουσίας προς το σκοπό ικανοποίησης δημόσιας ανάγκης, που ως τέτοια κρίθηκε ότι ανάγεται στη σφαίρα του δημόσιου δικαίου.» Από το περιεχόμενο της υπό αναφορά σύμβασης προκύπτει με σαφήνεια ότι σε αυτήν ρυθμίζονται κυρίως θέματα διαχείρισης περιουσίας του Δήμου, τα οποία, κατά πάγια νομολογία, είναι ανεπίδεκτα προσβολής με αίτηση ακύρωσης. Η απόφαση παραχώρησης άδειας τουριστικών περιπάτων με άμαξα στόχευε στην εξυπηρέτηση των ιδιωτικών / ταμειακών συμφερόντων του Δήμου και σκοπός αυτής ήταν η ρύθμιση δικαιωμάτων ιδιωτικού δικαίου, χωρίς να σκοπείται πρωταρχικά, η προώθηση δημόσιου σκοπού, ούτε και επηρεάζεται μέρος του ευρέως κοινού. Εν όψει όλων των πιο πάνω, κρίνω ότι οι ενέργειες του Δήμου συνιστούν πράξεις ιδιωτικού δικαίου. Το δεύτερο σημείο που έχει εγείρει ο κος Ποιητής είναι ότι ακόμη και αν κριθεί ότι η πράξη συνιστά πράξη ιδιωτικού δικαίου η αγωγή δεν μπορεί να προχωρήσει με μόνο τον Ενάγοντα εφόσον η άδεια χορηγήθηκε από κοινού στον Ενάγοντα και τον Λαζάρου και ο τελευταίος θα έπρεπε να είχε συνενωθεί ως Ενάγοντας στην αγωγή. Το ζήτημα αυτό, παρόλο που είχε εγερθεί προδικαστικά στην Υπεράσπιση του Εναγόμενου, δεν προωθήθηκε ως τέτοιο και η αγωγή αφέθηκε να προχωρήσει σε ακρόαση χωρίς να εγερθεί ένσταση ως προς τους διαδίκους. Αν θα υπάρξει ένσταση από τον οποιονδήποτε από τους διάδικους, στην βάση του ότι, ενώπιον του Δικαστηρίου δεν βρίσκονται όλα τα κατάλληλα πρόσωπα, αυτή πρέπει να εγείρεται το νωρίτερο δυνατόν στην διαδικασία. Το ορθότερο είναι, το ζήτημα να εγείρεται προδικαστικά, με την δικογραφία, και να αποφασίζεται κατ' επίκληση της Δ.27 κ.1 των θεσμών Πολιτικής Δικονομίας, ή κατόπιν αιτήματος στην βάση αίτησης δυνάμει της Δ.9, ή βάσει της Δ.30 στη βάση κλήσης για τις οδηγίες του Δικαστηρίου.(βλ.Annual Practice 1958, Τόμος 1,σελ.346). Η Δ.9 των Περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικών Κανονισμών προνοεί ως ακολούθως : «
  1. All persons may be joined in one action as plaintiffs, in whom any right to relief in respect of or arising out of the same transaction or series of transactions is alleged to exist, whether jointly, severally, or in the alternative, where if such persons brought separate actions any common question of law or fact would arise: provided that, if upon the application of any defendant it shall appear that such joinder may embarrass or delay the trial of the action, the Court or a Judge may order separate trials, or make such other order as may be expedient, and judgment may be given for such one or more of the plaintiffs as may be found to be entitled to relief, for such relief as he or they may be entitled to, without any amendment. But the defendant, though unsuccessful, shall be entitled to his costs occasioned by so joining any person who shall not be found entitled to relief unless the Court or a Judge in disposing of the costs shall otherwise direct. ...................................................
  2. No cause or matter shall be defeated by reason of the misjoinder or non-joinder of parties, and the Court may in every cause or matter deal with the matter in controversy so far as regards the rights and interests of the parties actually before it. The Court or a Judge may, at any stage of the proceedings, either upon or without the application of either party, and on such terms as may appear to the Court or Judge to be just, order that the names of any parties improperly joined, whether as plaintiffs or as defendants, be struck out, and that the names of any parties plaintiffs or defendants, who ought to have been joined, or whose presence before the Court may be necessary in order to enable the Court effectually and completely to adjudicate upon and settle all the questions involved in the cause or matter, be added ...». H Δ.9 κ.10 είναι η αντίστοιχη της παλαιάς Ο.16, r.11 των Αγγλικών Θεσμών. Είναι ξεκάθαρο με βάση το λεκτικό της ότι, μία απαίτηση, δεν μπορεί να απορριφθεί για μόνο τον λόγο ότι λανθασμένα συνενώθηκε ή δεν συνενώθηκε κάποιο πρόσωπο ως διάδικος σε αγωγή ή άλλη διαδικασία. Στο σύγγραμμα Bullen & Leake Precedents Of Pleadings, 12η Έκδοση, στη σελίδα 164, κάτω από τον τίτλο Misjoinder and non-joinder of parties , αναφέρονται τα εξής : «The rule of cardinal importance in the law relating to parties is that the misjoinder or non-joinder of any party shall not operate to defeat any cause or matter, and that the court may determine the issues or questions in dispute so far as they affect the rights and interests of the persons who are parties to the cause or matter.. The object of the rule is to prevent justice being defeated for want of parties , by the misjoinder or non-joinder of parties , as happened under the common law , and to provide for any necessary amendment in respect of the parties to an action being made at any stage of the proceedings, and with the same object in view, the rule does away with the plea in abatement , by which an objection to the non-joinder of parties was raised before the Judicature Acts , and with the demurrers for want of parties..What the rule has done is to alter the procedure by providing for an application to add the parties improperly omitted or to strike out parties improperly joined or to stay the proceedings unless and until the necessary parties are added. The court, however, retains a discretionary power to refuse such an order, and it may elect to deal with the matter as regards the rights and interests of the parties actually before it, especially if the action has proceeded to trial without objection as to parties, and if no serious embarrassment would be caused to the plaintiff, the order may be refused.». Με βάση τα πιο πάνω θεωρώ ότι η παρούσα συνιστά περίπτωση στην οποία το Δικαστήριο μπορεί να επιλύσει τα επίδικα ζητήματα, στο βαθμό που αυτά επηρεάζουν τα συμφέροντα και δικαιώματα των προσώπων που είναι διάδικοι στην υπόθεση. Κρίνω ότι η περίπτωση θα πρέπει να αντιμετωπιστεί ως περίπτωση ανάλογη απόρριψης αιτήματος για προσθήκη διαδίκου ειδικότερα εν όψει του γεγονότος ότι η υπόθεση έχει προχωρήσει σε εκδίκαση χωρίς οποιαδήποτε ένσταση. Προσθέτω στο σημείο αυτό ότι η θέση ότι δεν συνενώθηκε κάποιο πρόσωπο ως διάδικος σε αγωγή δεν συνιστά Υπεράσπιση. (Βλ. Annual Practice 1958, πιο πάνω στη σελ. 346 με αναφορά στην απόφαση Abouloff v Oppenheimer,30 W.R.434). ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ: Έρχομαι τώρα στην αξιολόγηση της μαρτυρίας, η οποία, εκ των πραγμάτων θα συναρτηθεί και με την κατάληξη του Δικαστηρίου επί των επιδίκων θεμάτων. Όπως τονίζεται στο σύγγραμμα των Σάντη-Ηλιάδη, Δίκαιο της Απόδειξης
(2014)Κεφάλαιο 3, ΙΑ, η αξιοπιστία αποτελεί έννοια πολυσήμαντη. Η εμφάνιση και συμπεριφορά του μάρτυρα ενόσω καταθέτει, η μνήμη του, οι αντιδράσεις του (κατά πόσο δηλαδή είναι φυσικές ή αφύσικες), ο τρόπος που απαντά, η νευρικότητα ή η επιφυλακτικότητά του και η ιδιοσυγκρασία που εκδηλώνει, είναι μεταξύ των στοιχείων που λαμβάνονται υπόψη κατά την αξιολόγηση (Κεντρική Ασφαλιστική Εταιρεία Λτδ ν. Ηροδότου, Π.Ε. 332/09, ημερ. 10/6/13, Re N-BCM [2002] EWCA Civ. 1052 και C & A Pelekanos Associates Limited v. Πελεκάνου
(1999)1(Β) Α.Α.Δ. 1273). Η κρίση του Δικαστηρίου επί της αξιοπιστίας δεν έχει ως οδηγό μόνο την εξωτερική εντύπωση που προκαλεί ο μάρτυρας (βλ. Γεώργιος & Σπύρος Τσαππή Λτδ ν. Πολυβίου
(2009)1 Α.Α.Δ. 339). Αποτιμάται η συνολική παρουσία του μάρτυρα στη βάση των εγγενών της μαρτυρίας του χαρακτηριστικών (πηγή γνώσεως, ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος και προκατάληψη). Το περιεχόμενο της μαρτυρίας του παράλληλα υποβάλλεται στη βάσανο της λογικής με γνώμονα και την ανθρώπινη εμπειρία ως προς την αναμενόμενη φυσιολογική εξέλιξη των πραγμάτων. Πέραν τούτου, η αξιολόγηση της μαρτυρίας δεν πρέπει να γίνεται μικροσκοπικά (Rana και Άλλου ν. Δημοκρατίας
(2004)2 Α.Α.Δ. 489), αλλά να συναρτάται και διερευνάται στο σύνολο της μαρτυρίας που παρουσιάζεται και από τις δύο πλευρές (Φώτσιου ν. Ηροδότου
(2010)1(Β) Α.Α.Δ. 1172). Στο τέλος της ημέρας, τα ευρήματα αξιοπιστίας θα πρέπει να είναι αλληλένδετα με τη συνολική εκτίμηση της μαρτυρίας και των προεκτάσεών της και να συναρτώνται με την αντικειμενική όψη των πραγμάτων. Τέλος, η αξιολόγηση της μαρτυρίας θα πρέπει να γίνεται υπό το πρίσμα και της συνοχής της σε σχέση προς τη δικογραφηθείσα εκδοχή της κάθε πλευράς (βλ. Παπαγεωργίου ν. Λούης Κλάππας (Investments Services Ltd)
(1991)1 Α.Α.Δ. 24 και Χρίστου ν. Ηροδότου κ.α.
(2008)1 Α.Α.Δ. 676). Όπως έχει προαναφερθεί, αποτελεί αδιαμφισβήτητο γεγονός, η υποβολή της προσφοράς Αρ.31/2014, Τεκμήριο 1 από τον Ενάγοντα και τον Λαζάρου προς το Δήμο Λάρνακας. Είναι δε κοινώς αποδεκτή η αποδοχή της προσφοράς, η οποία κοινοποιήθηκε μέσω του Τεκμηρίου 3, το περιεχόμενο του οποίου παραθέτω πιο πάνω. Η προκήρυξη συμβάσεων και προσφορών συνιστά πρόσκληση για την υποβολή προσφορών και δεν αποτελεί η ίδια πρόταση ή προσφορά. Επομένως, πρόταση ή προσφορά υποβάλλουν οι διάφοροι προσφοροδότες και η αποδοχή της πρότασης ή προσφοράς προέρχεται από τον οργανισμό που προκήρυξε τις προσφορές (βλ. το Σύγγραμμα του Πολύβιου Γ. Πολυβίου «Το Δίκαιο των Συμβάσεων» Τόμος Α, 2021, σελ. 123). Αποδεκτοί και από τις δύο πλευρές φαίνεται να ήταν οι ειδικοί όροι όπως παρουσιάζονται στο έγγραφο της προσφοράς και η έκδοση της σχετικής άδειας από το Δήμο στον Ενάγοντα με την πληρωμή του ποσού των €2975 ( €2500 πλέον ΦΠΑ). H διαφορά των δύο πλευρών έγκειται στην ερμηνεία των εγγράφων που έχουν κατατεθεί. Η ερμηνεία μίας σύμβασης είναι θέμα νομικό. Όπως αναφέρθηκε στην Καραολή κ.α. ν Λαούρη κ.α.
(2008)1 Α.Α.Δ 225 στη σελ. 239 (Δ. Ερωτοκρίτου): «Η ερμηνεία μιας σύμβασης είναι νομικό θέμα και οδηγός για την ερμηνεία της είναι, μεταξύ άλλων, οι σκοποί της συμφωνίας όπως αυτοί αποκαλύπτονται από την ίδια τη συμφωνία στο σύνολό της. Όπως αναφέρθηκε στη Θεολόγου κ.ά. ν. Κτηματική Εταιρεία Νέμεσις Λτδ.
(1998)1 Α.Α.Δ. 407:- «Οι αρχές που διέπουν την ερμηνεία σύμβασης είναι καλά καθιερωμένες και δε χρειάζεται να τις επαναλάβουμε. (Βλ. Saab and Another v. Holy Monastery Ay. Neophytos
(1982)1 C.L.R. 499). Πρέπει να σημειώσουμε ότι, συνεχής είναι η τάση προς εναρμόνιση των αρχών ερμηνείας των συμβάσεων με τα κρατούντα στην καθημερινή ζωή. Το κριτήριο είναι η έννοια την οποία μεταδίδει το κείμενο της συμφωνίας στο μέσο λογικό άνθρωπο. Για το σκοπό αυτό μπορεί να εμπλουτισθεί η γνώση με την αποκάλυψη του υπόβαθρου της συμφωνίας, εξαιρουμένων πάντοτε των διαπραγματεύσεων, καθώς και μονομερών δηλώσεων και υποκειμενικών προθέσεων των συμβαλλομένων. Μαρτυρία που αναφέρεται στους υποκειμενικούς παράγοντες μπορεί να γίνει δεκτή μόνο σε αγωγή για διόρθωση του εγγράφου (rectification). (Βλ. ICS v. West Bromwich BS [1998] 1 All E.R. 98 (HL)). Το αντικείμενο βέβαια της ερμηνείας παραμένει πάντοτε η έννοια των όρων της συμφωνίας κατά το μέσο λογικό άνθρωπο. Η έννοια, η οποία μεταδίδεται σ' αυτόν, για τα συμφωνηθέντα. » Κρίνω, επομένως, σκόπιμο στο σημείο αυτό να παραθέσω αναλυτικά τις ακόλουθες σχετικές πρόνοιες των ειδικών όρων της σύμβασης όπως περιέχονται στο Τεκμήριο 1 ούτως ώστε να αξιολογήσω τις θέσεις των διαδίκων. «
  1. Ο επιτυχών προσφοροδότης οφείλει να λαμβάνει όλα τα ενδεικνυόμενα μέτρα ώστε να διατηρεί πάντοτε καθαρό το χώρο στάθμευσης - αφετηρίας ώστε να μην προκαλείται οποιαδήποτε οχληρία. Θα πρέπει να λαμβάνει επίσης όλα τα ενδεικνυόμενα μέτρα ώστε να μην προκαλείται οχληρία κατά τη διέλευση της άμαξας σε όλη της τη διαδρομή. Προς τούτο θα πρέπει να διαθέτει ειδική θήκη για τις ακαθαρσίες των ζώων ώστε αυτές να μην πέφτουν στην άσφαλτο.
  2. Ο αμαξηλάτης θα πρέπει να συμμορφώνεται με τον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας.
  3. Ο επιτυχών προσφοροδότης θα πρέπει να συμμορφώνεται πλήρως προς τις πρόνοιες των περί Προστασίας και Ευημερίας των Ζώων Νόμων του 1994 έως
  4. Ο προσφοροδότης μπορεί να ενημερωθεί για τις πρόνοιες της εν λόγω Νομοθεσίας στην ιστοσελίδα των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Γεωργίας και Φυσικών Πόρων. Η διεύθυνση είναι http://www.moa.gov.cy/moa/vs/vs.nsf» Αποτέλεσε θέση του ΜΕ1 κατά τη μαρτυρία του ότι τους υπεδείχθη από το Δήμαρχο (και άλλους παράγοντες) να υποβάλουν κοινή προσφορά και ότι πριν την υποβολή της προσφοράς του ίδιου και του Λαζάρου τους λέχθηκε ότι ο κάθε ένας τους θα είχε τη δική του ευθύνη και θα δρούσαν ανεξάρτητα ο ένας από τον άλλο. Πέραν του ότι η πιο πάνω θέση κρίνεται από μόνη της αντιφατική κρίνω ότι συνιστά, περαιτέρω, προσπάθεια εισαγωγής ανεπίτρεπτης εξωγενούς μαρτυρίας. Όπως λέχθηκε στην Ευθυμίου ν. Δημητρίου
(2001)1 Γ Α.Α.Δ 1721 δεν είναι δυνατή η προσκόμιση μαρτυρίας, με λίγες καλά καθορισμένες εξαιρέσεις, γραπτής ή προφορικής, έξω από το γραπτό κείμενο συμφωνίας, για να τροποποιήσει το περιεχόμενο της. Η μόνη δικαιολογία για την εισαγωγή εξωγενούς μαρτυρίας, είναι η αμφισημία του κειμένου. Στην πιο πάνω απόφαση, με αναφορά στο Nokes "Introduction on Evidence" 4η έκδοση, επεξηγείται γιατί δεν προσφεύγει το Δικαστήριο στα λεχθέντα πριν την υπογραφή της συμφωνίας: «The court seeks to ascertain the intention from what was written, and not from what was said before, at or after the execution of the document. Evidence of such statements might easily be falsified, as well as varying or contradicting the writing». Με βάση την επιστολή αποδοχής, Τεκμήριο 3 προκύπτει ξεκάθαρα ότι η προσφορά του Ενάγοντα και του Λαζάρου ήταν κοινή. Τίποτε διαφορετικό δεν αναφέρει το Τεκμήριο 2, στο οποίο βασίστηκε ο ΜΕ1 προς επίρρωση της θέσης του ότι οι προσφοροδότες θα αντιμετωπίζονταν ανεξάρτητα ο ένας από τον άλλο, το οποίο εν πάση περιπτώσει δεν φέρει την υπογραφή του Δημάρχου στον οποίο μάλιστα το Τεκμήριο υπεδείχθη, σύμφωνα με τον ισχυρισμό του ΜΕ
  1. Προσθέτω εδώ ότι η ύπαρξη του εν λόγω εγγράφου και η νομική του υπόσταση δεν έχει δικογραφηθεί και κατά την άποψη μου θα πρέπει να αγνοηθεί. Ούτε και η πληρωμή του μισού ποσού της αξίας της άδειας από τον ΜΕ1 θεωρώ ότι υποστηρίζει τη θέση του. Αξίζει εδώ να σημειωθεί ότι η συμφωνία αφορούσε μία άδεια για πραγματοποίηση τουριστικών περιπάτων με μία έως δύο άμαξες συρόμενες από άλογο. Ο ισχυρισμός του ΜΕ1 ότι του λέχθηκε από το Δήμο (επειδή έτσι «τους είπαν») ότι δεν έπρεπε να χρησιμοποιούνται τα ίδια άλογα κάθε μέρα επίσης συνιστά εξωγενή μαρτυρία. Στην ουσία ο ΜΕ1 ισχυρίστηκε στο Δικαστήριο ότι ο ίδιος θα χρησιμοποιούσε δύο άμαξες και έξι άλογα με βάση τα όσα προφορικά του λέχθηκαν από το Δήμο. Σε κανένα όμως σημείο της μαρτυρίας του δεν προκύπτει να του έχει λεχθεί πως θα χρησιμοποιούσε τον πιο πάνω αριθμό αμαξών και αλόγων προς υλοποίηση της συμφωνίας και ούτε έχει εξηγήσει με ποιο τρόπο κατέληξε στους πιο πάνω αριθμούς. Αυτό με φέρνει και στην αξίωση του αναφορικά τα πιο πάνω. Οι αποδείξεις που έχει παρουσιάσει ο ΜΕ1 αφορούν πέντε άλογα τα οποία αγοράστηκαν στις 10/10/2015 (Λίζα-€5.000), 15/01/2014 (Τόλης-€6.500), 26/10/2013 (Αγγέλα-€4.500),10/12/2013 (Λίνα-€4.800) και 20/3/2014 (Λένα-€4.800) και μία άμαξα που αγοράστηκε στις 10/2/2014 (€5.300) Οι πέντε τελευταίες αγορές δεν συνδέονται χρονικά με την επίδικη συμφωνία και άδεια αφού αφορούν περίοδο ενός περίπου έτους προηγουμένως. Δεν συνδέονται επίσης χρονικά οι αγορές της ταπετσαρίας στις 18/3/14 (€3.700) και φώτων άμαξας στις 18/4/2014 (€800) και στις 10/2/2014 (€750). Ούτε και έχει δικαιολογήσει ή συνδέσει ο ΜΕ1 την αναγκαιότητα αγοράς των εν λόγω αλόγων και άμαξας προς υλοποίηση της επίδικης συμφωνίας. Πέραν τούτου, όσον αφορά την αγορά του αλόγου Λίζα, πιο πάνω, αυτή έγινε μετά την επιστολή τερματισμού της συμφωνίας. Έχοντας υπόψη το γεγονός ότι με βάση τη μαρτυρία του ΜΕ1 ο ίδιος, όπως παραδέχθηκε κατά την αντεξέταση του, ήδη κατείχε (προφορικές) άδειες από το έτος 2013 δημιουργούνται, περαιτέρω, ερωτηματικά για το κατά πόσο οι εν λόγω αγορές συνδέονται με την παρούσα αγωγή. Δεν έχουν επίσης συνδεθεί με την επίδικη άδεια χρονικά η άλλως πως τα μπλοκ εισιτηρίων που ο ΜΕ1 έχει καταθέσει προς απόδειξη της απώλειας εισοδημάτων του, τα οποία επίσης κατά δική του παραδοχή χρησιμοποιούσε και σε περιόδους προγενέστερες της επίδικης άδειας. Η πλευρά του ΜΕ1 επέλεξε να μην παρουσιάσει οποιαδήποτε σχετικά λογιστικά στοιχεία τα οποία κατ' ομολογία του υπήρχαν διαθέσιμα στην κατοχή του λογιστή του. Δεν υπάρχει κατά λογική συνέπεια ο οποιοσδήποτε τρόπος υπολογισμού της αξιούμενης απώλειας εισοδημάτων κατά τον επίδικο χρόνο. Εν ολίγοις η μαρτυρία του ΜΕ1 σε σχέση με τις ζημιές που υπέστη ήταν υπερβολική, ατεκμηρίωτη και διογκωμένη και ουδεμία βαρύτητα μπορεί να της προσδοθεί. Στο σημείο αυτό θα ήθελα να προσθέσω ότι δεν μπορώ να προσδώσω βαρύτητα στη μαρτυρία του μάρτυρα ότι χάρισε τα τρία άλογα του λόγω του τερματισμού της άδειας του αλλά και στη θέση του ότι παραταύτα μπορεί να τα πάρει πίσω ούτε και πείθει η ανεπιτυχής προσπάθεια του να τα πωλήσει. Απομένουν να αξιολογηθούν οι θέσεις του μάρτυρα που αφορούν τους λόγους που τερματίστηκε η συμφωνία. Ο ΜΕ1 δέχθηκε ότι ένα από τα άλογα (του Λαζάρου) είχε ξεφύγει προκαλώντας οχληρία, όπως ενημερώθηκε και ότι ένα άλογο αφόδευσε στον πολυσύχναστο παραλιακό δρόμο των Φοινικούδων όταν η άμαξα κινήθηκε πλάγια. Στη θέση του ότι δεν ευθυνόταν ο ίδιος για τα πιο πάνω περιστατικά δεν μπορώ να προσδώσω βαρύτητα εφόσον θα αποτελέσει στη συνέχεια αντικείμενο απόφασης του Δικαστηρίου. Η μαρτυρία του ΜΕ2, η οποία δεν αμφισβητήθηκε, δεν πρόσθεσε κάτι στην υπόθεση του ΜΕ
  2. Ο ΜΕ3 επιβεβαίωσε ότι έπεσαν από ένα άλογο περιττώματα μπροστά από το κέντρο του στις Φοινικούδες και ότι πήρε τηλέφωνο τον ΜΕ1 ο οποίος έσπευσε να φροντίσει να καθαριστούν. Είναι αδιάφορο για σκοπούς της παρούσας το κατά πόσο οι πελάτες του κέντρου του διαμαρτυρήθηκαν. Ο ΜΕ4 κρίνω ότι ήταν απόλυτα ειλικρινής, επιβεβαιώνοντας ότι ο ΜΕ1 διενεργούσε δρομολόγια κατά τα έτη 2013-
  3. Όσον αφορά το ΜΕ5, ο οποίος μου έκανε πολύ καλή εντύπωση, αυτός δεν γνώριζε αν για το στέγαστρο που ο ΜΕ1 κατασκεύασε καθ' υπόδειξη των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών υπήρχε άδεια του Δήμου. Στο σημείο αυτό οφείλω να υποδείξω ότι δεν υπάρχει καθόλου μαρτυρία ενώπιον μου για το κατά πόσο είχε υποβληθεί εκ μέρους του ΜΕ1 αίτηση για να εξασφαλίσει άδεια για το εν λόγω στέγαστρο και κατ' επέκταση κατά πόσο εκδόθηκε τέτοια άδεια. Με βάση την πιο πάνω αξιολόγηση καταλήγω στα ακόλουθα ευρήματα : Ο Ενάγοντας και ο Ευάγγελος Λαζάρου υπέβαλαν την προσφορά Αρ.31/2014, Τεκμήριο 1, η οποία φέρει τον τίτλο « Διαγωνισμός για τη ζήτηση προσφορών για την παραχώρηση μίας άδειας για την πραγματοποίηση τουριστικών περιπάτων με μία έως δύο άμαξες συρόμενες από άλογα έναντι αμοιβής για την περίοδο 1/3/2015-29/2/2016, Κριτήριο επιλογής η ψηλότερη τιμή, Προϋπολογισμός Σύμβασης €9.000+ΦΠΑ». Στο ΜΕΡΟΣ Β του Τεκμηρίου 1 περιέχονται οι ΕΙΔΙΚΟΙ ΟΡΟΙ, ενώ στο ίδιο το ΕΝΤΥΠΟ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ που απευθύνεται στο Δήμο Λάρνακας οι προσφοροδότες αναλαμβάνουν με την υπογραφή τους «την πιστή τήρηση όλων των όρων των εγγράφων του Διαγωνισμού...». Η αποδοχή της κοινής προσφοράς κοινοποιήθηκε στους πιο πάνω στις 12.2.2015 μέσω του Τεκμηρίου 3 από τον Εναγόμενο Δήμο και ο Ενάγοντας προχώρησε στην πληρωμή €2.975( €2.500 πλέον Φ.Π.Α.) προς εξασφάλιση της εν λόγω άδειας για την οποία του δόθηκε η απόδειξη, Τεκμήριο
  4. Οι βόλτες με τις άμαξες και τα άλογα διενεργούνταν στην πολυσύχναστη παραλία των Φοινικούδων με την πληρωμή εισιτηρίων από τους πελάτες. Σύμφωνα με τον ΜΕ3 κάποια συγκεκριμένη φορά που περνούσε η άμαξα μπροστά από το μαγαζί του, με το «κόψιμο» της στροφής έπεσαν από το άλογο περιττώματα και πήρε αμέσως τηλέφωνο τον ΜΕ1 για να πάνε να τα καθαρίσουν. Σε μικρό χρονικό διάστημα δύο άτομα πήγαν και τα καθάρισαν. Υπήρχε σακούλα περισυλλογής περιττωμάτων ενσωματωμένη στα άλογα της άμαξας, αλλά με το «κόψιμο» της στροφής πρέπει να έπεσαν 2-3 κομμάτια από τη σακούλα. Υπήρξε και περιστατικό διαφυγής κάποιου αλόγου στην πόλη και πρόκληση οχληρίας το οποίο ο ΜΕ1 άκουσε από τον κόσμο στην παραλία δύο μέρες μετά. Ο ΜΕ1 είχε ανεγείρει στέγαστρο (τέντα) ως του είχε ζητηθεί από τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες για να παρέχει σκίαση στα άλογα λόγω του ήλιου. Στις 23.7.2015, με επιστολή του ο Δήμος τερμάτισε την άδεια του Ενάγοντα και του Ευάγγελου Λαζάρου για πραγματοποίηση τουριστικών περιπάτων με άμαξες, καλώντας τους να παραλάβουν το ποσό των €5.
  5. Απομένει να εξεταστεί κατά πόσο υπήρξε παράβαση των «ειδικών όρων» της σύμβασης που παρατίθενται πιο πάνω. Ο Εναγόμενος με την επιστολή τερματισμού της άδειας ημερ.23.7.2015 επικαλείται μέσω των δικηγόρων του ως συγκεκριμένες παραβάσεις ουσιωδών όρων από τον Ενάγοντα και τον Λαζάρου ότι (α) Στις 17.4.2015 το άλογο της άμαξας ξέφυγε, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί οχληρία και κίνδυνος στην πόλη της Λάρνακας (β) ανέγειραν τέντα παράνομα και (γ) τα άλογα αφόδευσαν εντός του δρόμου. Σε σχέση με το λόγο (β) πιο πάνω, δηλαδή την παράνομη ανέγερση της τέντας δεν υπάρχει δικογραφημένος ισχυρισμός στην Έκθεση Υπεράσπισης και συνεπώς τέτοια παράβαση δεν μπορεί να εξεταστεί. Προχωρώ στα σημεία (α) και (γ) της επιστολής. Στη βάση των πιο πάνω ευρημάτων και σε συνάρτηση με τους δικογραφημένους ισχυρισμούς της Υπεράσπισης είναι εμφανές ότι έχει παραβιαστεί με τη διαφυγή του αλόγου ο όρος 6 και ενδεχομένως ο όρος 8, πιο πάνω και λόγω της αφόδευσης ο όρος 6, πιο πάνω. Οι πιο πάνω όροι οι οποίοι καθορίστηκαν ως «ειδικοί» από τα μέρη συνιστούσαν, κρίνω, ουσιώδεις όρους της σύμβασης. Δεν χωρεί άλλη ερμηνεία προς εξυπηρέτηση του σκοπού της σύμβασης. Ήταν άκρως σημαντικό οι περιπάτοι με την άμαξα να διενεργούνται χωρίς να προκαλείται οχληρία ή κίνδυνος για το κοινό. Το κατά πόσο το άλογο που αφορά η παράβαση ανήκε στον Ενάγοντα ή στον Λαζάρου δεν διαφοροποιεί την κοινή υποχρέωση που είχαν στη βάση της κοινής συμφωνίας τους με το Δήμο. Στο σύγγραμμα Chitty on Contracts, General Principles, 31η έκδ., Volume 1, παρ. 17-002 αναφέρεται ότι «Joint liability arises when two or more persons jointly promise to do the same thing. There is only one obligation.». Με βάση τα πιο πάνω διαπιστώνω ότι εφόσον υπήρξε παράβαση των πιο πάνω όρων ο Δήμος είχε το δικαίωμα και ορθά προχώρησε με τον τερματισμό της συμφωνίας. Κρίνω επίσης ότι είναι αβάσιμη η απαίτηση του ενάγοντα να διεκδικεί οποιεσδήποτε αποζημιώσεις για παραβίαση των συμφωνηθέντων. Και κάτι τελευταίο. Η εισήγηση του συνηγόρου του Ενάγοντα ότι ο Εναγόμενος απεμπόλησε το δικαίωμα του (με βάση τις αρχές του affirmation) να τερματίσει τη σύμβαση επειδή οι κατ' ισχυρισμό παραβάσεις έλαβαν χώρα στις 17.4.2015 ενώ η επιστολή τερματισμού φέρει ημερομηνία 23.7.15 δεν με βρίσκει σύμφωνη. Ουδεμία ξεκάθαρη παράσταση δεν έγινε στον Ενάγοντα από το Δήμο είτε λεκτική είτε δια της συμπεριφοράς του ότι δεν θα προχωρούσε με τον τερματισμό της συμφωνίας, με βάση τη μαρτυρία του ΜΕ
  6. (Βλ.σύγγραμμα Chitty on Contracts, General Principles, 31η έκδ., Volume 1, παρ. 24-008). Η αγωγή απορρίπτεται. Τα έξοδα της αγωγής επιδικάζονται υπέρ του Εναγόμενου και εναντίον του Ενάγοντα, όπως υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.): .......... Μ. Παπαϊωάννου, Α.Ε.Δ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.