ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ κ.α. ν. B.K.V. EXELIXIS GENERAL CONSTRUCTIONS LTD κ.α., Αγωγή αρ.: 59/2022, 17/3/2023

(1). Τα γεγονότα στα οποία στηρίζεται η Αίτηση περιέχονται στο φάκελο της υπόθεσης. Οι Καθ' ων η Αίτηση καταχώρησαν ένσταση στην Αίτηση η οποία βασίζεται στους περί Πολιτικής Δικονομίας Θεσμούς Δ.9 Θ.Θ. 4, 5 και 10, Δ.19 Θ.Θ.1, 2, 4, 5, 6, 13, 19, 20, 21, 22 και 26, Δ.20 Θ.Θ. 1, 1Α, 2, 3, Δ.21 Θ. 1, Δ.25, Δ.27 Θ.Θ. 1-3, Δ.30, Δ.33, Δ.39 Θ.Θ. 1,2 Δ.48 Θ.Θ. 1-4, 4

(1)και

(2), 7, 8, και Δ.64, στο Άρθρο 30.1 και 30.3 του Συντάγματος της Κυπριακής Δημοκρατίας, στο άρθρο 6

(1)και

(3)ης Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών, καθώς και στις γενικές και συμφυείς εξουσίες του Δικαστηρίου. Οι λόγοι ένστασης είναι, αυτούσιοι, οι ακόλουθοι:

1. Η αίτηση στερείται τόσον ουσιαστικής και/ή νομικής βάσεως είναι ανυπόστατος και/ή δεν είναι ορθή και δεν ικανοποιεί τις προϋποθέσεις των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας και/ή της νομολογίας και/ή δεν καλύπτει τις αιτούμενες θεραπείες και δεν μπορεί να πετύχει σε καμίαν περίπτωσιν.
2. Η αίτηση είναι παράτυπη, καθότι απουσιάζει η αναγκαία συνοδευτική Ένορκη δήλωση με αποτέλεσμα να μην συνοδεύονται και να αιτιολογούνται καθόλου οι λόγοι για την αιτούμενη διαγραφή καθιστώντας την ανυπόστατη και τους λόγους που την υποστηρίζουν ανύπαρκτους. Αποτελεί ενδιάμεση αίτηση και υπόκειται στις πρόνοιες της Δ.48, θ.1 - 4 που προβλέπουν ότι οι ισχυρισμοί του αιτητή πρέπει να εκτίθενται στην ένορκο δήλωση ή δηλώσεις που υποστηρίζουν την αίτηση και, αν υπάρχει άρνηση από τον καθ' ου η αίτηση, ότι ο αιτητής οφείλει να αποδείξει τους ισχυρισμούς του με μαρτυρία που είναι αποδεκτή σύμφωνα με τους κανόνες του δικαίου της απόδειξης. Η Αίτηση εν απουσία ενόρκου δηλώσεως παραμένει μετέωρη και ενόψει της αμφισβήτησης των ισχυρισμών που διαλαμβάνονται στα γεγονότα, δεν υπάρχει απόσειση του βάρους απόδειξης και πρέπει να απορριφθεί.
3. Οι Εναγόμενοι δεν έχουν επεξηγήσει πως και με πιο τρόπο οι εν λόγω προτεινόμενες προς διαγραφή παράγραφοι οι οποίες είναι απόλυτα σχετικές ή/και αποτελούν οι ίδιες τα επίδικα θέματα, αντιβαίνουν στους κανόνες δικογράφησης και/ή τους Θεσμούς Πολιτικής Δικονομίας και/ή συνιστούν κατάχρηση της Διαδικασίας του Δικαστηρίου και/ή μαρτυρία και/ή συμπεράσματα και/ή αχρείαστα επαναλαμβανόμενα σχόλια τα οποία δύνανται να δημιουργήσουν δυσμενείς εντυπώσεις και/ή προσωπικές απόψεις και/ή σχόλια τείνοντα να καθυστερήσουν και/ή να περιπλέξουν τη δίκαιη διεξαγωγή της διαδικασίας και/ή να προκαλέσουν αμηχανία και βλάβη στους Εναγόμενους και δε συγκεκριμενοποιούν τους ισχυρισμούς τους ως προς έκαστη παράγραφο για την οποία αιτούνται τη διαγραφή.
4. Δεν συγκεκριμενοποιείται και/ή ούτε αιτιολογείται, ο αιτούμενος προς διαγραφή ισχυρισμός ο οποίος δέον κατ' ισχυρισμόν των Εναγόμενων 1 - 3 Αιτητών, να είναι αχρείαστος ή σκανδαλώδης, ή να τείνει να επηρεάσει δυσμενώς ή να προκαλέσει αμηχανία ή να καθυστερήσει τη δίκαιη δίκη της αγωγής, με αποτέλεσμα η αίτηση να είναι νομικά και/ή πραγματικά ανυπόστατη και/ή να έχει καταχωρηθεί για φιλολογικούς σκοπούς.
5. Η αίτηση και/ή η συνοδευτική ένορκη δήλωση είναι παράτυπη. Δεν έχει περιληφθεί οιοδήποτε νομικό και/ή πραγματικό υπόβαθρο, και/ή εν απουσία της Συνοδευτικής Ενόρκου Δηλώσεως στην Αίτηση διαγραφής η οποία να καταδεικνύει ότι υπάρχει παρεκτροπή από τους κανόνες σύνταξης, πέραν της αναφοράς στην εν λόγω αίτηση, της Δ.19 Θ. 26 στη νομική βάση της αίτησης.
6. Η διαγραφή (strike out) και/ή ο παραμερισμός της αγωγής δυνάμει των Δ.27 Κ. 3 και Δ.
7. Κ. 26 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας και/ή άλλως πως αποτελεί εξαιρετικό δικαστικό μέτρο το οποίο ασκείται με φειδώ και στην παρούσα περίπτωση δεν συντρέχουν οι όροι και οι προϋποθέσεις για την έκδοση τέτοιου ακραίου διατάγματος και/ή απόφασης από το Δικαστήριο.
8. Ο Περί Πολιτικής Δικονομίας Κανονισμός Δ.27 θ. 3, δεν έχει εφαρμογή, αφού δεν προβάλλονται από τους Εναγόμενους 1 - 3/Αιτητές, καθόλου ισχυρισμοί ότι δεν αποκαλύφθηκε βάση αγωγής ή ότι η αγωγή είναι επιπόλαιη ή ενοχλητική (frivolous or vexatious), ενώ στην παρούσα υπόθεση υπάρχει πολύ ισχυρή υπόθεση από μέρους των Εναγόντων 1 & 2 / Καθ' ων η Αίτηση με καλή/ες βάση/εις αγωγής, ούτε υπάρχει αντίστοιχο αιτητικό στην αίτηση με το οποίο να επιζητείται η διαγραφή ολόκληρης της έκθεσης απαίτησης, ούτε η αίτηση αφορά καθαρό νομικό σημείο.
9. Η αίτηση δημιουργεί αχρείαστη καθυστέρηση στην προώθηση της υπόθεσης. Το ανυπόστατο της αίτησης και ο αλλότριος σκοπός φαίνεται και από το γεγονός ότι δεν συνοδεύεται με ένορκη δήλωση, δημιουργεί δε περιττά έξοδα τα οποία σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να υποστούν οι Εναγόμενοι 1- 3/Αιτητές.
10. Η αίτηση είναι υστερόβουλη, έρχεται μετά την καταχώρηση αίτησης/εων για απόφαση εναντίον των Εναγόμενων 1 ή/και 2 με στόχο όπως παραταθεί ο χρόνος καταχώρησης υπεράσπισης των Εναγόμενων 1 - 3 - Αιτητών ή/και άλλως πως.
11. Η Δ.19 Θ. 26 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας, δεν παρέχει εξουσία για διαγραφή ολόκληρης της αγωγής και/ή περιορίζει την διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου στη διαγραφή μέρους μόνο των δικογράφων και ενώ κανένα μέρος της Έκθεσης Απαίτησης δεν προσδιορίζεται στο αιτητικό της παρούσας αίτησης με αίτημα να διαγραφεί και/ή για ποιο συγκεκριμένα λόγο, αφού οι ισχυρισμοί των Εναγόμενων 1 - 3/Αιτητών στο σώμα της αίτησης προβάλλονται με διαζεύξεις.
12. Η Δ.19 Θ. 26 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας, δεν παρέχει εξουσία για διαγραφή ισχυρισμού ως προκαλών αμηχανία απλά και μόνο γιατί μια έκθεση απαίτησης περιλαμβάνει πολλές αιτίες αγωγής. Αξίωση για διαζευκτική θεραπεία δεν προκαλεί αμηχανία.
13. Βάσει της Δ.19 Θ. 26 απλή πολυλογία δεν προκαλεί αμηχανία, το Δικαστήριο δεν υποδεικνύει στα μέρη πώς να διαμορφώσουν την υπόθεση τους, έστω και αν δεν είναι απόλυτα σύμφωνα με τους σχετικούς κανόνες δεν διαγράφονται με αποτέλεσμα η αίτηση να είναι ανυπόστατη.
14. Στα πλαίσια της κλήσης/αίτησης για Οδηγίες, το Δικαστήριο έχει εξουσία να καθορίσει τα επίδικα γεγονότα αν αυτά είναι ανεπαρκώς ή ατελώς προσδιορισμένα στις έγγραφες προτάσεις σύμφωνα με την αποτέλεσμα η αίτηση να είναι σε κάθε περίπτωση ανυπόστατη και αχρείαστη.
15. Περιπλέον, έχει υπάρξει αδικαιολόγητη καθυστέρηση στην καταχώρηση της υπό κρίση αίτησης η οποία δεν αιτιολογείται.
16. Οι ισχυρισμοί των Εναγόμενων ως ετέθηκαν με διαζεύξεις επί της αιτήσεως τους, είναι κακόπιστοι με μοναδικό σκοπό την παραπλάνηση του Δικαστηρίου και την προς όφελος τους έκδοσης του Διατάγματος κατά παράβαση του ισχύοντος δικαίου απόδειξης σε σχέση με τα δικόγραφα και με αντίκτυπο στον τρόπο που θα διεξαχθεί η δίκη σε περίπτωση επιτυχίας τους.
17. Οι αρχές του νομικού δικαίου περιορίζουν τα επίδικα θέματα σε εκείνα τα οποία προσδιορίζονται από τη δικογραφία, η δίκη δρομολογείται κατά μήκος των γραμμών που οριοθετεί η δικογραφία και η δίκη διατρέχει την ίδια πορεία όπως και το τραίνο κατά μήκος των προκαθορισμένων γραμμών της διαδρομής, τυχόν διαγραφή των εν λόγω παραγράφων, θα σήμαινε και διαγραφή των επίδικων θεμάτων και/ή σχετικών θεμάτων με την παρούσα υπόθεση, με αποτέλεσμα να επηρεάζονται τα συνταγματικά δικαιώματα των Εναγόντων ως προς την παρουσίαση της υπόθεσής τους.
18. Οι λεπτομέρειες των ειδικών αποζημιώσεων πρέπει να αναφέρονται στα δικόγραφα και η απόδειξη τους κινείται μέσα σε αυστηρά πλαίσια. Επίσης η καθ' όλη τη διάρκεια ενός έργου οικοδομική εργασία εξυπακούεται πώς πρέπει να είναι καλότεχνη, αρκετές από τις προτεινόμενες προς διαγραφή παραγράφους καταδεικνύουν επί τη βάση γεγονότων ότι υπήρχε παραβίαση αυτού του όρου και είναι απόλυτα συνδεόμενες με τις αξιώσεις για ειδικές ζημιές και αποζημιώσεις που επιζητούνται στις Αξιώσεις της Έκθεσης Απαίτησης, και ως εκ τούτου δεν πρέπει επουδενί να διαγραφούν. Η δε σχετικότητά τους αποτελεί το κριτήριο για τη μη διαγραφή.
19. Ισχυρισμοί οι οποίοι περιέχουν κατηγορίες για ανεντιμότητα δεν είναι σκανδαλώδεις αν είναι σχετικές με το θέμα, το απλό γεγονός ότι εμπεριέχουν σκανδαλώδες γεγονός, δεν τους κάνει σκανδαλώδεις από μόνο του, μόνο σε περίπτωση που δεν είναι σχετικοί με τα επίδικα θέματα τότε ισχυρισμοί δύναται να θεωρηθούν σκανδαλώδεις, κάτι το οποίο σε κάθε περίπτωση δεν ισχύει στην παρούσα υπόθεση στην οποία όλοι ισχυρισμοί είναι σχετικοί με τα επίδικα γεγονότα.
20. Όταν προβάλλεται στο δικόγραφο ισχυρισμός κάποιου νομικού αποτελέσματος που εξαρτάται από την επενέργεια ορισμένων γεγονότων, αυτά πρέπει να αναγράφονται στο δικόγραφο με αποτέλεσμα η αίτηση να είναι ανυπόστατη και να μην παρέχεται λόγος για διαγραφή.
21. Γενικά δεν διαγράφεται δικόγραφο ούτε μέρος αυτού κάθε φορά που δεν υπάρχει συμμόρφωση με τους θεσμούς, καθότι ο διάδικος που αιτείται τη διαγραφή οφείλει να καταδείξει ότι επηρεάζεται αρνητικά με κάποιο τρόπο από την παράλειψη ή παρατυπία του αντιδίκου του και δεν έχει καταδειχτεί η όποια βλάβη των Εναγόμενων.
22. Οι Ενάγοντες 1 & 2 / Καθ'ων η Αίτηση ακολούθησαν την ορθή και νόμιμη διαδικασία ως προς την καταχώρηση της υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο αγωγής και κανένας λόγος δεν συντρέχει για διαγραφή και/ή παραμερισμό της και εν πάσει περίπτωση οιαδήποτε παρατυπία μπορεί να διορθωθεί είτε στη βάση της Δ.25, είτε της Δ.30 είτε της Δ.
24. Οι Ενάγοντες 1 - 3/Αιτητές βάσει της Δ.19 Θ. 13 οφείλουν να αναφερθούν σε όλους τους λόγους απαίτησης οι οποίοι αν εγείρονταν, πιθανόν να καταλάμβαναν την αντίθετη πλευρά εξ απροόπτου, ή θα ήγειραν επίδικα ζητήματα για γεγονότα τα οποία δεν προκύπτουν από προηγούμενα δικόγραφα.
25. Ουσιώδες σημαίνει εκείνο το αναγκαίο γεγονός με σκοπό τη διαμόρφωση της αγωγής κατά ολοκληρωμένο τρόπο, και η έκθεση απαίτησης είναι πλήρως συμμορφούμενοι ως προς τους δικονομικούς κανόνες δικογράφησης.
26. Η παρούσα αίτηση, ως προωθείται ουσιαστικά από τους Εναγόμενους - Αιτητές, επιδιώκει την στέρηση από τους Ενάγοντες 1 - 3/Καθ' ων η Αίτηση, του Συνταγματικά κατοχυρωμένου δικαιώματος τους να προσφύγουν στο Δικαστήριο και/ή να προβάλουν τις θέσεις τους και/ή να ακουστούν κατά τον τρόπο που οι ίδιοι θεωρούν καλύτερο για την προώθηση των συμφερόντων τους και το οποίο δικαίωμά τους, κατοχυρώνεται από το άρθρο 30.1 &
27. του Συντάγματος της Κυπριακής Δημοκρατίας καθώς και από το άρθρο 6

(1)&

(3)της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών. Η Ένσταση βασίζεται σε ένορκη δήλωση του Ενάγοντα 2 /Καθ' ου η Αίτηση, ο οποίος, ως αναφέρει, έχει προσωπική γνώση των γεγονότων στα οποία αναφέρεται και είναι δεόντως εξουσιοδοτημένος από την αδελφή του, Ενάγουσα 2 να προβεί στην παρούσα ένορκη δήλωση και εκ μέρους της. Για τα νομικά θέματα στα οποία αναφέρεται έχει λάβει πληροφόρηση από την Ενάγουσα 2 η οποία είναι δικηγόρος. Ο Ενόρκως δηλών αναφέρεται ξεχωριστά στην κάθε παράγραφο της οποίας επιχειρείται η διαγραφή αναλύοντας τους λόγους για τους οποίους η κάθε παράγραφος είναι σχετική με τα επίδικα θέματα ή είναι άλλως πως απαραίτητη και δεν επιβάλλεται η διαγραφή της. Οι δυο πλευρές υποστήριξαν τις εκατέρωθεν θέσεις τους με την υποβολή εμπεριστατωμένων γραπτών αγορεύσεων, το περιεχόμενο των οποίων λαμβάνω υπόψη μου και θα αναφερθώ σε αυτό όπου το κρίνω απαραίτητο. Απαντήσεις στα διάφορα επιχειρήματα θα δοθούν με το σκεπτικό του Δικαστηρίου που θα ακολουθήσει. ΝOMIKH ΠΤΥΧΗ Η παρούσα Αίτηση βασίζεται μεταξύ άλλων στη Δ.19 ΘΘ.4 και 26 και στη Δ.27 ΘΘ.1-3 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας. Η Δ.19 Θ.26, η οποία δίνει στο Δικαστήριο την ευχέρεια να αποφασίσει διαγραφή μέρους του Δικογράφου προνοεί τα ακόλουθα: «The Court or a Judge may, at any stage of the proceedings, order to be struck out or amended any matter in any indorsement or pleading which may be unnecessary or scandalous or which may tend to prejudice, embarrass, or delay the fair trial of the action». Περαιτέρω, η Δ.27 Θ.3 δίνει στο Δικαστήριο την ευχέρεια να αποφασίσει διαγραφή ολόκληρου του Δικογράφου και προνοεί τα ακόλουθα: «The Court may order any pleading to be struck out on the ground that it discloses no reasonable cause of action or answer, and in any such case or in case of the action or defence being shown by the pleadings to be frivolous or vexatious, the Court may order the action to be stayed or dismissed, or judgment to be entered accordingly as may be just. » Τα δικόγραφα καθορίζουν το πλαίσιο μέσα στο οποίο προσφέρεται η δυνατότητα στους διαδίκους να εκθέσουν την υπόθεσή τους. Η σύνταξη των δικογράφων διέπεται από συγκεκριμένους δικονομικούς κανόνες που περιέχονται στη Δ.19 Θ.4, η οποία προνοεί τα ακόλουθα: «Every pleading shall contain, and contain only, a statement in a summary form of the material facts on which the party pleading relies for his claim or defence, as the case may be, but not the evidence by which they are to be proved, and shall, when necessary, be divided into paragraphs, numbered consecutively. Dates, sums, and numbers shall be expressed in figures and not in words. The pleadings shall be signed by the advocate, or by the party, if he sues or defends in person». Χρήσιμη καθοδήγηση για την εφαρμογή της Δ.19 θ.26 περιέχεται στο Annual Practice 1958 με αναφορά στην αντίστοιχη Αγγλική πρόνοια O.19 r.27, και στην υπόθεση Knowles v. Roberts 38 Ch.D. 270, στην οποία αναφέρεται ότι ο κανόνας είναι ότι το Δικαστήριο δεν θα πρέπει να υπαγορεύει στους διαδίκους πώς θα συντάσσουν τα δικόγραφα τους, νοουμένου ότι οι διάδικοι δεν θα πρέπει να παραβιάζουν τους κανόνες δικογραφίας. Η συμπερίληψη στο δικόγραφο ισχυρισμών διατυπωμένων σε μεγαλύτερη έκταση απ' ότι χρειάζεται, συμπλεγμένων με άσχετους ισχυρισμούς ή με μαρτυρία, μπορεί να προκαλέσει σοβαρή δυσχέρεια στον αντίδικο. Στην περίπτωση που εντελώς επουσιώδη θέματα καταγράφονται με τέτοιο τρόπο που ο άλλος διάδικος θα πρέπει να απαντήσει σε αυτά, και να προκληθούν με τον τρόπο αυτό έξοδα, ταλαιπωρία και καθυστέρηση, τότε δικαιολογείται η διαγραφή των άσχετων ισχυρισμών. Από την άλλη, δεν είναι ο κάθε αχρείαστος ισχυρισμός που θα προκαλέσει την παρέμβαση του Δικαστηρίου∙ το γεγονός και μόνο ότι το δικόγραφο περιέχει κάποιο περιττό ή αχρείαστο ισχυρισμό που όμως δεν προκαλεί ζημιά ή βλάβη στον αντίδικο, δεν αποτελεί επαρκή λόγο για τη διαγραφή του και το ίδιο ισχύει και στην περίπτωση που στο δικόγραφο δικογραφούνται ισχυρισμοί με αχρείαστη λεπτομέρεια. Στην υπόθεση Athina Leathergoods Ltd. κ.ά. v. Ιωακείμ Χαραλάμπους κ.ά.

(2000)1 Α.Α.Δ. 787 γίνεται αναφορά στην υπόθεση Κυπριακές Αερογραμμές Λτδ. κ.ά. v. Credit Libanais S.A.L.

(1991)1 Α.Α.Δ.649, στην οποία λέχθηκε ότι «τα δικόγραφα πρέπει να περιέχουν όλες τις αναγκαίες λεπτομέρειες σε σχέση με την απαίτηση, υπεράσπιση, ανταπαίτηση ή οποιοδήποτε άλλο ζήτημα που περιλαμβάνουν, ώστε να μπορεί η άλλη πλευρά να σχηματίζει σαφή εικόνα για τη φύση και έκταση της υπόθεσης, την οποία πρόκειται να αντιμετωπίσει στην ακρόαση, να μπορεί να ετοιμάζει τη δική της υπόθεση και να μη βρίσκεται προ εκπλήξεων ή τετελεσμένων γεγονότων». Στην εν λόγω υπόθεση το Δικαστήριο ανέφερε ότι σύμφωνα με τo Annual Practice 1960 η αντίστοιχη Αγγλική πρόνοια έχει ερμηνευτεί φιλελεύθερα από τα Δικαστήρια. Λέχθηκε επίσης ότι απλή πολυλογία δεν προκαλεί αφ' εαυτής αμηχανία. Ούτε και διαγράφεται ισχυρισμός ως προκαλών αμηχανία επειδή ο αντίδικος ισχυρίζεται ότι είναι αναληθής. Η παρουσίαση της υπόθεσης στο δικόγραφο πρέπει να είναι λιτή, χωρίς πλατειασμούς, αλλά θα πρέπει να περιέχει επαρκείς λεπτομέρειες ούτως ώστε να επιτρέψει στον αντίδικο να γνωρίζει την εναντίον του υπόθεση για να μπορέσει να απαντήσει (βλέπε Παγκύπριος Εταιρεία Αρτοποιών Λτδ ν. Σαββίδη

(1997)1 Α.Α.Δ.685. Τα δικόγραφα θα πρέπει να περιέχουν με συνοπτικό τρόπο μόνο τα ουσιώδη γεγονότα επί των οποίων ο διάδικος βασίζει την απαίτηση ή υπεράσπισή του. Στην υπόθεση Bruce v. Odhams Press Ltd

(1936)1 K.B. 697, στην οποία γίνεται αναφορά στην πιο πάνω υπόθεση η λέξη «ουσιώδες» («material») ερμηνεύτηκε ότι σημαίνει «αναγκαίο για τη διατύπωση μίας ολοκληρωμένης αιτίας αγωγής» («necessary for the purpose of formulating a complete cause of action»). Οι αρχές της ορθής δικογράφησης συνοψίστηκαν από τον έντιμο δικαστή Λιάτσο (Π.Ε.Δ. ως ήταν τότε) στην αγωγή με αρ. 3933/2008, Νικολάου κ.ά. ν. Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας κ.ά., απόφαση ημερομηνίας 12.2.2010, όπου λέχθηκαν τα εξής στα πλαίσια αίτησης παρόμοιας φύσης με την παρούσα: «Παρεμβάλλω, συνοπτικά, τις αρχές δικογράφησης: Οι διάδικοι απολαμβάνουν κάθε δυνατής ελευθερίας στη σύνταξη δικογράφων. Παρά όμως το αναγνωρισμένο, αδιαμφισβήτητο, αυτό δικαίωμα, συνιστά υποχρέωση των μερών η αποφυγή παραβίασης των κανόνων που διέπουν τη σύνταξη δικογράφων. Έτσι, εάν ένας διάδικος εισαγάγει δικόγραφο που είναι αχρείαστο και τείνει να επηρεάσει, ενοχλήσει ή καθυστερήσει την εκδίκαση της υπόθεσης, τότε αντιμετωπίζει το ενδεχόμενο ενεργοποίησης του μηχανισμού διαγραφής των ανάλογων στοιχείων. Εν πάση όμως περιπτώσει, η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου για διαγραφή, ακριβώς λόγω της δραστικότητας που ενέχει, πρέπει να ασκείται με μεγάλη προσοχή και σύνεση και μόνο σε πολύ ξεκάθαρες περιπτώσεις. Διαφορετικά, η διαγραφή θα συνεπαγόταν και παραβίαση του δικαιώματος διαδίκου να προσφύγει ενώπιον Δικαστηρίου στο οποίο δικαιούται να προσφύγει βάσει του Συντάγματος, δικαίωμα το οποίο κατοχυρώνεται από το άρθρο 30.1 του Συντάγματος (In Re Pelmaco Development Ltd

(1991)1 ΑΑΔ 246, 255). Γενικά, το κατά πόσο ένα δικόγραφο ή μέρος του είναι αχρείαστο ή τείνει να επηρεάσει δυσμενώς ή να δυσχεράνει ή να καθυστερήσει τη δίκαιη εκδίκαση μιας υπόθεσης, εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως για παράδειγμα η σχετικότητα του αμφισβητούμενου θέματος. Η διασφάλιση δίκαιων όρων διεξαγωγής της ακροαματικής διαδικασίας και η παρεμπόδιση εισαγωγής δικογράφων αορίστου μορφής ή τα οποία εμπεριέχουν τον κίνδυνο απόκρυψης ή συσκότισης των πραγματικών θεμάτων ή της ουσίας της επίδικης διαφοράς, συνιστούν τον κύριο σκοπό άσκησης της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου προς διαγραφή». Στην υπόθεση Christie v. Christie L.R.8 Ch. 503 αναφέρθηκε ότι το κατά πόσο ένα θέμα θεωρείται σκανδαλώδες κρίνεται από το αν είναι θέμα για το οποίο θα γινόταν αποδεκτή μαρτυρία για να καταδειχθεί η αλήθεια ενός ισχυρισμού που περιλαμβάνεται στα δικόγραφα και ο οποίος είναι σχετικός με την αιτούμενη θεραπεία. Στην υπόθεση Willington v. Loring 6 Q.B.D. 196 αναφέρθηκε ότι κάποιο θέμα δεν θεωρείται σκανδαλώδες αν είναι σχετικό με τα επίδικα θέματα. Αναφορικά με το πότε ένα δικόγραφο μπορεί να χαρακτηριστεί σαν ενοχλητικό ("embarrassing") σχετικό είναι το ακόλουθο απόσπασμα από την απόφαση στην υπόθεση Mayor of London v. Horner

(1914)111 L.T.: «I take "embarrassing" to mean that the allegations are so irrelevant that to allow them to stand would involve useless expense and would also prejudice the trial of the action by involving the parties in a dispute that is wholly apart from the issues. » H υπόθεση Παγκύπριος Εταιρεία Αρτοποιών Λτδ. ν. Σαββίδη (πιο πάνω) είναι ιδιαίτερα χρήσιμη σε σχέση με την ορθή δικογράφηση. Λέχθηκαν σχετικά τα ακόλουθα : «H μαρτυρία με την οποία μπορεί να αποδειχθεί οποιοδήποτε από τα επίδικα θέματα δεν έχει θέση σε δικόγραφο. Αν παρεισφρήσει πρέπει να διαγραφεί: Merchants' and Manufacturers' Insurance Co. v. Davies [1938] 1 K.B. 196,

1. Έτσι δεν είναι συγχωρητή η παράθεση ολόκληρου εγγράφου. Είναι αρκετό να δηλωθεί η έννοια και το αποτέλεσμά του. Οι Bullen & Leake "Precedents of Pleadings" 12η έκδοση, σελ. 44 θέτουν τα ζητήματα που αφορούν έγγραφα ή μια συνομιλία ως εξής: "Where any document or conversation is referred to in any pleading, the precise words of the document or conversation should not be stated, but only the effect of the document or the purport of the conversation should be briefly stated; but if the precise words of a document or conversation are themselves material, they must be set out in full in the pleading. Thus, it is not ordinarily necessary to set out verbatim the entire terms of a written contract, but only to state briefly the effect thereof and to specify the particular terms in respect of which any breach is alleged. So it is not ordinarily necessary to set out the precise words used by the parties when making a contract or taking part in any conversation relied on." Μια τέτοια περίπτωση παράθεσης του ακριβούς κειμένου είναι εκείνη που τα ουσιαστικά γεγονότα ταυτίζονται με τις λέξεις που χρησιμοποιήθηκαν, όπως, λ.χ., δημοσίευμα εφημερίδας σε αγωγή λιβέλλου: βλέπε Π.Ε. 9435 "Αλήθεια" Εκδοτική Εταιρεία Λτδ. και Άλλος ν. Χαράλαμπου Λεωνίδα ημερ. 19/5/
2. Πότε ένα δικόγραφο μπορεί να χαρακτηρισθεί ως embarrassing, σύμφωνα με τον παραπάνω κανονισμό, αναφέρει με καθαρότητα στη σελ. 147 ο εκδότης των Βullen & Leake, ανωτέρω: "Accordingly, a pleading is embarrassing which is ambiguous or unintelligible or which states immaterial matter and so raises irrelevant issues which may involve expense, trouble and delay and thus will prejudice the fair trial of the action, and so is a pleading which contains unnecessary or irrelevant allegations." Η πεμπτουσία είναι ότι η διατύπωση και η παρουσίαση της υπόθεσης πρέπει να είναι λιτή χωρίς πλατειασμούς. Το λόγο γιαυτό μας δίνει η British Airways Pension Trustees Ltd v. Sir Robert McAlpine [1994] 72 B.L.R. 26: "The basic purpose of pleadings is to enable the opposing party to know what case is being made in sufficient detail to enable that party properly to prepare to answer it. ........................................................................................... Pleadings are not a game to be played at the expense of the litigants, they are not an end in themselves, but a means to the end, and that end is to give each party a fair hearing." Όπως και να εξετασθεί το θέμα που ανέκυψε έχουμε στην παρούσα περίπτωση παραβίαση σε μεγάλη κλίμακα του παραπάνω θεμελιακού κανόνα. Και στις τρεις περιπτώσεις το δικόγραφο περιέχει εκτεταμένη μαρτυρία, που ο κανονισμός αυτός απαγορεύει. Παρέχει πολύτιμη καθοδήγηση, γιατί άπτεται της ουσίας των θεμάτων που συζητήσαμε και περαιτέρω καθορίζει το ρόλο Eφετείου σε τέτοια ζητήματα, η απόφαση Davy v. Garrett [1878] 7 C. D. 473: "Although the Court of Appeal will not readily interfere with the discretion of the Court of first instance in a matter of procedure, it is its duty to exercise its own discretion as to whether a pleading is so framed as to embarrass the opposite party. In a case, therefore, where a statement of claim was in the opinion of the Court of Appeal calculated to embarrass the Defendants by reason of its stating immaterial facts, and setting out at great length documents which could not be material except as evidence by way of admission, it was ordered to be struck out, though a motion for that purpose had been dismissed with costs by the Court below. The rule that evidence is not to be pleaded applies to admissions as well as to other evidence." Aς σημειωθεί ότι η απόφαση αυτή εφαρμόστηκε στη μεταγενέστερη Re W. R. Willcocks & Co. Ltd. [1973] 2 All E.R. 93.» Στην προκειμένη περίπτωση εκείνο που προβάλλουν Αιτητές είναι πως το δικόγραφο των Εναγόντων αντιβαίνει στους κανόνες δικογράφησης, για τους λόγους που επεξηγούν στην Αίτηση. Δεν εγείρεται όμως ζήτημα μη αποκάλυψης εύλογης αιτίας αγωγής. Συνεπώς, η Αίτηση θα πρέπει να εξεταστεί κυρίως δυνάμει της Δ.19 Θ.
3. Ως έχει νομολογηθεί, η σχετική Αίτηση πρέπει να υποβάλλεται ταχέως (promptly) και κατά κανόνα προτού κλείσουν τα δικόγραφα. Ως επίσης υποδεικνύεται στη σελίδα 575 του συγγράμματος The Annual Practice (πιο πάνω), αιτήσεις αυτής της φύσεως θα πρέπει να υποβάλλονται σύντομα, ακόμα και πριν από την καταχώρηση της Έκθεσης Υπεράσπισης, δύνανται δε να υποβληθούν και μετά από το κλείσιμο των δικογράφων, πάντοτε όμως προτού η αγωγή οριστεί για ακρόαση. Στην προκειμένη περίπτωση, η υπό κρίση Αίτηση υποβλήθηκε σε αρχικό στάδιο και δη πριν την καταχώρηση της Έκθεσης Υπεράσπισης των Εναγόμενων . Πριν ασχοληθώ με την ουσία της Αίτησης, κρίνω σκόπιμο να εξετάσω το λόγο ένστασης ότι η Αίτηση είναι παράτυπη επειδή απουσιάζει η συνοδευτική ένορκη δήλωση. Σύμφωνα με τις πρόνοιες της Δ.48 Θ.9(j) των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας, Αίτηση η οποία βασίζεται στη Δ.19 Θ.26 για διαγραφή δεν είναι απαραίτητο να συνοδεύεται από ένορκη δήλωση. Η παρούσα Αίτηση εμπίπτει εντός αυτής της δικονομικής πρόνοιας, και έτσι δεν είναι αναγκαίο να συνοδεύεται από ένορκη δήλωση εφόσον τα γεγονότα στα οποία στηρίζεται φαίνονται στο φάκελο της υπόθεσης του Δικαστηρίου. Εξετάζοντας την υπό κρίση Αίτηση υπό το φως των πιο πάνω νομικών αρχών παρατηρώ τα εξής: Για τους λόγους που θα επεξηγηθούν πιο κάτω κρίνω ότι δεν δικαιολογείται η διαγραφή των ακόλουθων παραγράφων καθώς οι ισχυρισμοί που περιέχονται σε αυτές δεν μπορούν να χαρακτηριστούν σκανδαλώδεις ή αχρείαστοι και δεν μπορούν να προκαλέσουν ενόχληση και/ή να καθυστερήσουν την εκδίκαση της αγωγής: - Οι παράγραφοι 9 και 25 αφορούν τις θέσεις των Εναγόντων σε σχέση με τους Εναγόμενους, είναι σχετικές με τα επίδικα θέματα και δεν επηρεάζουν με οποιονδήποτε τρόπο τους Εναγόμενους είτε στη σύνταξη της Έκθεσης Υπεράσπισής τους είτε στην εκδίκαση της υπόθεσης. - Οι παράγραφοι 45, 46, 47 και 48 παρά το ότι είναι εκτενείς σχετίζονται με τα επίδικα θέματα και δεν θεωρώ ότι προκαλούν οποιαδήποτε δυσχέρεια στους Εναγόμενους. Από την παράγραφο 45 διαγράφεται μόνο η φράση «το οποίο δεν είχε καμία λογική και ισοδυναμούσε με εκβιασμό ή/και εμπαιγμό» η οποία συνιστά γνώμη, η οποία δεν έχει θέση στα δικόγραφα. - Οι παράγραφοι 52, 55, 57, 60 και 75 είναι σχετικές με τα επίδικα θέματα και δεν αποτελούν μαρτυρία. - Η παράγραφος 78 αφορά ποσά ειδικών ζημιών που διεκδικούν οι Ενάγοντες και είναι σχετική και επιτρεπτή. Περαιτέρω συνδέεται με την παράγραφο 79 της οποίας δεν επιζητείται η διαγραφή. Αντίθετα κατά την κρίση του Δικαστηρίου δικαιολογείται η διαγραφή των ακόλουθων παραγράφων καθότι διαπιστώνεται ότι η συμπερίληψή τους προκαλεί ζημιά στους Εναγόμενους 1 και δυσχέρεια στη διεξαγωγή της διαδικασίας: - Οι παράγραφοι 26, 27, 28 και 29 περιέχουν μαρτυρία και πιο συγκεκριμένα παραθέτουν παραδείγματα των κακοτεχνιών με αχρείαστη λεπτομέρεια σε σημείο της Έκθεσης Απαίτησης που δεν έχουν χώρα. Ενδεικτικό τούτου είναι το γεγονός ότι χρησιμοποιούνται οι φράσεις «ακόμα ένα εκκωφαντικό παράδειγμα» και «ως επίσης διαφάνηκε» ως εισαγωγή στις παραγράφους. Οι λεπτομέρειες αυτές συνιστούν λεπτομέρειες αμέλειας οι οποίες εν πάση περιπτώσει παρατίθενται στην παράγραφο 73 της Ε/Α . - Η παράγραφος 37 είναι μερικώς άσχετη με τα επίδικα θέματα και περαιτέρω αποτελεί μείγμα επιχειρηματολογίας και μαρτυρίας. Το τι πίστευαν οι Ενάγοντες για τον εναγόμενο 3 ή το κατά πόσο θα είχε επίδραση στους υιούς του δεν έχουν θέση στο δικόγραφο και δύναται να επηρεάσουν αρνητικά τον Εναγόμενο. - Η παράγραφος 38 αποτελεί μαρτυρία αχρείαστη. - Η παράγραφος 42 αποτελεί μαρτυρία, η οποία δεν πρέπει να περιλαμβάνεται στα δικόγραφα. - Όπως έχει προαναφερθεί, από την παράγραφο 45 διαγράφεται μόνο η φράση «το οποίο δεν είχε καμία λογική και ισοδυναμούσε με εκβιασμό ή/και εμπαιγμό» η οποία συνιστά γνώμη η οποία δεν έχει θέση στα δικόγραφα. - Η παράγραφος 51 αναφέρεται σε νέα κατάσταση εργασιών την οποία παρέδωσαν οι Εναγόμενοι 1 και 2 στους Ενάγοντες με αναφορά στα σχετικά ποσά. Ακολούθως παρατίθεται και/ή σχολιάζεται το περιεχόμενο της εν λόγω επιστολής εκτενέστατα κάτι που δεν είναι θεμιτό και επιτρεπτό. Όπως αναφέρεται στην υπόθεση Παγκύπριος Εταιρεία Αρτοποιών Λτδ. ν. Σαββίδη (πιο πάνω) δεν είναι απαραίτητο να αναγράφεται το ακριβές περιεχόμενο ενός εγγράφου στο δικόγραφο, αλλά μόνο η αποτελεσματικότητα αυτού σε συντομία. Κατά συνέπεια το μέρος της παραγράφου το οποίο αφορά το περιεχόμενο της επιστολής θα πρέπει να διαγραφεί. Συγκεκριμένα διαγράφονται τα όσα ακολουθούν τις πρώτες 5 γραμμές της παραγράφου, «Στη νέα αυτή κατάσταση...σύμβασης». - Οι παράγραφοι 63 και 66 αποτελούν μαρτυρία η οποία δεν πρέπει να περιλαμβάνεται στα δικόγραφα. Αφορούν βασικά τι συμβούλευσε τους Ενάγοντες ο αρχιτέκτονας να πράξουν και τι τους ανέφερε. - Η παράγραφος 69 συνιστά μαρτυρία σε σχέση με την εξέλιξη των γεγονότων και επομένως δεν είναι επιτρεπτό να δικογραφηθεί. - Η παράγραφος 76 βασικά φαίνεται να παραθέτει το περιεχόμενο της Έκθεσης του Εμπειρογνώμονα που αναφέρεται στην παράγραφο
4. Αποτελεί μαρτυρία και κρίνω ότι δεν μπορεί να συμπεριληφθεί στο δικόγραφο. Εν πάση περιπτώσει οι λεπτομέρειες αμέλειας και/ή κακοτεχνιών φαίνονται στην παράγραφο 73 της Ε/Α και δεν χωρεί επανάληψη/ή πρόσθεση άλλων λεπτομερειών οι οποίες μπορεί να προκαλέσουν σύγχυση και εκτροπή της δίκης. - Η παράγραφος 87 αποτελεί επιχειρηματολογία και είναι άσχετη και αχρείαστη. - Η παράγραφος 88 αποτελεί μαρτυρία η οποία δεν πρέπει να περιλαμβάνεται στα δικόγραφα. Είναι αχρείαστο να περιληφθεί στην Ε/Α η πληροφόρηση των Εναγόμενων από τον εργολάβο τους και οι επικοινωνίες του εν λόγω εργολάβου με τους Εναγόμενους. Δεδομένων των όσων αναφέρονται αμέσως πιο πάνω και της έκτασης των παραγράφων που θα πρέπει να διαγραφούν και έχοντας υπόψη ότι από την Έκθεση Απαίτησης προκύπτει η δικογράφηση εύλογης αιτίας αγωγής, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι εξετάζονται οι πιθανότητες επιτυχίας της αγωγής, κρίνω ότι υπό τις περιστάσεις δικαιολογείται η διαγραφή της Έκθεσης Απαίτησης δίνοντας ταυτόχρονα την άδεια στους Ενάγοντες να τροποποιήσουν και επιδώσουν στην άλλη πλευρά νέο δικόγραφο ώστε να διορθώσουν τα διάφορα ελαττώματα. Η αφαίρεση τόσων πολλών παραγράφων θα καθιστούσε το δικόγραφο ασύνδετο και η διεξαγωγή της δικαστικής διαδικασίας δεν θα ήταν εφικτή. Η πιο πάνω πρακτική ακολουθήθηκε και από τον Δικαστή Κ. Κληρίδη (Π.Ε.Δ. ως ήταν τότε), σε ανάλογη ενδιάμεση απόφασή του ημερομηνίας 17.3.2009, στην αγωγή με αρ. 3410/2006, Γιάννης Λύτρας κ.ά. v. Universal Financial Services Ltd, όπου υπέδειξε, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα: «Ούτε και είναι έργο του Δικαστηρίου να αναδιατάξει το δικόγραφο διαγράφοντας ένα σημείο σε κάποιο μέρος του, άλλο σημείο σε άλλο μέρος του, κλπ. Κάτι τέτοιο, θα προκαλούσε προφανώς χειρότερο αποτέλεσμα απ΄ αυτό που θα επιχειρούσε να διορθώσει. Η μόνη λύση σε μια περίπτωση όπως η παρούσα, είναι η πλήρης διαγραφή του δικογράφου και η παροχή ακόμα μιας ευκαιρίας για καταχώρηση ενός δικογράφου σε συνοπτική μορφή στο οποίο να αποφεύγονται οι προαναφερθείσες παρασπονδίες.» Υιοθετώντας πλήρως το πιο πάνω απόσπασμα, διατάσσεται η διαγραφή ολόκληρης της Έκθεσης Απαίτησης. Οι Ενάγοντες δύνανται να καταχωρήσουν νέα Έκθεση Απαίτησης εντός 45 ημερών από σήμερα. Ενόψει της επιτυχίας της Αίτησης, τα έξοδα της Αίτησης επιδικάζονται υπέρ των Εναγόμενων και εναντίον των Εναγόντων, όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο, και τα οποία θα είναι πληρωτέα στο τέλος της διαδικασίας. (Υπ.): .......... Μ. Παπαϊωάννου, Α.Ε.Δ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο