I. S. B. κ.α. ν. Κ. Κ. ΛΤΔ, Αρ. Αγωγής: 1569/2014, 3/1/2023 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDPAF:2023:A7 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ Ενώπιον: Γ. Κ. Βλάμη, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 1569/2014 Μεταξύ:
- I. S. B., από τη Βουλγαρία
- T. L. B., από τη Βουλγαρία Εναγόντων και Κ. Κ. ΛΤΔ (Αρ. Εγγραφής ΗΕxxxxxx), από την Πάφο Εναγομένων Ημερομηνία: 03.01.23 Εμφανίσεις: Για Ενάγοντα 1: κα Ε. Λάμπρου για κ.κ. Janna Fachiridou L.L.C. Για Εναγομένους: κος Χ. Καλογήρου για κ.κ. Χάρης Καλογήρου & Σία Δ.Ε.Π.Ε. ΑΠΟΦΑΣΗ Με την παρούσα αγωγή οι Ενάγοντες αξιώνουν εναντίον των Εναγομένων ειδικές αποζημιώσεις για ζημιές που σύμφωνα μ' αυτούς υπέστηκαν εξ' υπαιτιότητας των Εναγομένων. Προβαλλόμενη βάση αγωγής είναι ισχυριζόμενη ουσιώδης παράβαση σύμβασης πώλησης οικίας από μέρους των Εναγομένων, ένεκα της οποίας οι Ενάγοντες προχώρησαν σε τερματισμό της. Ουσιαστικά οι Ενάγοντες απαιτούν επιστροφή του μέρους του τιμήματος αγοράς που έχουν πληρώσει ύψους €304.200 πλέον έξοδα/δαπάνες ύψους €
- Επιπλέον επιδιώκουν την έκδοση διατάγματος που να διατάζει την απόσυρση της σύμβασης πώλησης από το Επαρχιακό Κτηματολογικό Γραφείο Πάφου. Εναλλακτικά των πιο πάνω, οι Ενάγοντες ζητούν την έκδοση διατάγματος που να διατάζει τους Εναγομένους να αποπερατώσουν εργασίες στην οικία, να επιδιορθώσουν κατ' ισχυρισμό κακοτεχνίες στο έργο και να νομιμοποιήσουν επιπλέον υποστατικό που έχει ανεγερθεί. Από την άλλη, οι Εναγόμενοι ζητούν απόρριψη της απαίτησης θεωρώντας ότι οι Ενάγοντες δεν δικαιούνται στις αξιούμενες θεραπείες. Παράλληλα ισχυρίζονται ότι έχουν συμπληρώσει όλες τις εργασίες στην οικία και δεν υπάρχουν κακοτεχνίες στο έργο για να δικαιολογείται και να θεωρείται νόμιμος ο τερματισμός της σύμβασης από τους Ενάγοντες. Ανταπαιτητικά οι Εναγόμενοι ισχυρίζονται ότι οι Ενάγοντες τους οφείλουν ποσό €70.048 ως υπόλοιπο τελικού λογαριασμού του έργου, στο οποίο περιλαμβάνονται επιπρόσθετες εργασίες αξίας €25.
- Επί του ποσού αυτού διεκδικείται τόκος 8% από 30.07.09 μέχρι εξόφλησης. Σε περίπτωση τώρα που ο τερματισμός της σύμβασης κριθεί νόμιμος, οι Ενάγοντες διεκδικούν την πληρωμή ενοικίου ύψους €700 μηνιαίως από 01.08.09 μέχρι εκκένωσης και παράδοσης της οικίας αφού, ω είναι ισχυρισμός τους, ο Ενάγοντας συνεχίζει να κατέχει το συγκεκριμένο υποστατικό. Στην πορεία η αγωγή μεταξύ της Ενάγουσας 2 και των Εναγομένων εκ συμφώνου διακόπηκε χωρίς οποιαδήποτε διαταγή για έξοδα, περιλαμβάνοντας τόσο την απαίτηση της Ενάγουσας 2 εναντίον των Εναγομένων όσο και την ανταπαίτηση των τελευταίων εναντίον της Ενάγουσας
- Ένεκα αυτής της εξέλιξης η αγωγή προχώρησε σε εκδίκαση αναφορικά μόνο με τον Ενάγοντα 1 και τους Εναγομένους. Με την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας ο Ενάγοντας 1 εγκατέλειψε τη διαζευκτική θεραπεία που επιδίωκε, περιορίζοντας έτσι τη διεκδίκηση του στις αξιώσεις που πηγάζουν από την ενέργεια τερματισμού του συμφωνητικού εγγράφου, ήτοι των αποζημιώσεων και του διατάγματος απόσυρσης του εν λόγω εγγράφου από το μητρώο του Κτηματολογίου. Η επίδικη συμφωνία: Η υπ' αναφορά συμφωνία είναι γραπτή και φέρει ημερομηνία 11.06.
- Ως συμβαλλόμενα μέρη σημειώνονται τα ονόματα των διαδίκων. Δεν έχει αμφισβητηθεί ότι οι υπογραφές που εμφανίζονται στο σώμα του εγγράφου εκ μέρους και για λογαριασμό των συμβαλλομένων μερών ανήκουν στους διαδίκους. Αντικείμενο της εν λόγω σύμβασης είναι η κατασκευή, πώληση και μεταβίβαση τίτλου ιδιοκτησίας διώροφης οικοδομής τριών υπνοδωματίων από τους Εναγομένους στους Ενάγοντες εντός του ακινήτου με αρ. εγγραφής xxxxxx, τεμάχιο xxx στην τοποθεσία 'Γεμωσιά' στην κοινότητα Τσάδας της επαρχίας Πάφου. Το συμφωνημένο τίμημα ανέρχεται στα €350.
- Αναφορά στους υπόλοιπους όρους της σύμβασης θα γίνεται στη συνέχεια εκεί και όπου κρίνεται ότι χρειάζεται. Οι δικογραφημένες εκδοχές των διαδίκων: Θα παραθέσω συνοπτικά τις εκδοχές των μερών, όπως αυτές περιέχονται στα δικόγραφα της αγωγής, από τα οποία προσδιορίζονται και τα επίδικα θέματα της υπόθεσης. Σε ότι αφορά τους Ενάγοντες, θα αναφέρομαι πλέον στον Ενάγοντα 1 (στο εξής ο «Ενάγοντας»). Με βάση την έκθεση απαίτησης, στις 11.06.08 συνομολογήθηκε σύμβαση στην Πάφο όπου οι Εναγόμενοι ανέλαβαν την ανέγερση, πώληση και μεταβίβαση του τίτλου ιδιοκτησίας της επίμαχης οικίας, την οποίαν ο Ενάγοντας αγόρασε από τους Εναγομένους έναντι του προαναφερομένου συμφωνημένου τιμήματος, το οποίο θα πληρωνόταν σε καθορισμένες δόσεις ανάλογα με την πρόοδο των κατασκευαστικών εργασιών στις χρονικές ημερομηνίες που η σύμβαση προνοούσε. Μέρος των εργοληπτικών εργασιών θα ήταν και η ανέγερση και νομιμοποίηση υποστατικού πλησίον της επίδικης οικίας. Το συμφωνητικό έγγραφο κατατέθηκε στο Κτηματολόγιο στις 30.06.09 για σκοπούς ειδικής εκτέλεσης λαμβάνοντας αριθμό φακέλου ΠΩΕxxxxx/
- Είναι η θέση του Ενάγοντα ότι η πλευρά του έχει εκπληρώσει πλήρως όλες τις συμβατικές του υποχρεώσεις. Αντίθετα ισχυρίζεται ότι οι Εναγόμενοι παραβίασαν ουσιώδεις όρους της μεταξύ τους συμφωνίας επειδή: (α) ενώ η συμβατική ημερομηνία παράδοσης της οικίας καθορίστηκε να είναι η 31η Μαρτίου 2009, μέχρι σήμερα δεν ολοκληρώθηκαν οι εν λόγω εργασίες αφού εκκρεμεί η αποπεράτωση της κατασκευής και η νομιμοποίηση του υποστατικού πλησίον της επίδικης οικίας, (β) η οικία παρουσιάζει κακοτεχνίες και δεν ανταποκρίνεται στους όρους του συμφωνητικού εγγράφου με τα κατασκευαστικά προβλήματα τα οποία αναφέρονται στο δικόγραφο να επισημαίνονται σε έκθεση ημερ. 23.06.13 του αρχιτέκτονα/πολιτικού μηχανικού Δ. Χ. Σύμφωνα με τον Ενάγοντα, οι Εναγόμενοι οχλήθηκαν επανειλημμένως, περιλαμβανομένου επιστολών της συνηγόρου του ημερ. 16.01.13 και 29.08.13, προκειμένου να επιδιορθώσουν τις κατ' ισχυρισμό κακοτεχνίες εντός συγκεκριμένου χρονικού διαστήματος, πλην όμως οι Εναγόμενοι δεν ανταποκρίθηκαν. Επειδή οι Εναγόμενοι δεν συμμορφώθηκαν με τις οχλήσεις του Ενάγοντα, ο τελευταίος περί τις 24.09.13 με νέα επιστολή της δικηγόρου του τερμάτισε το συμφωνητικό έγγραφο απαιτώντας την επιστροφή του ποσού που έχει πληρώσει στους Εναγομένους αλλά και γενικότερα την καταβολή όλων των εξόδων που έχει υποστεί. Όπως δικογραφείται, οι Εναγόμενοι ούτε τώρα ανταποκρίθηκαν. Είναι η θέση του Ενάγοντα ότι ένεκα της παράβασης σύμβασης εξ' υπαιτιότητας των Εναγομένων, ο ίδιος υπέστη ζημιές, έξοδα και απώλειες. Ανάλυση των ζημιών, εξόδων και απωλειών που ο Ενάγοντας επικαλείται ότι έχει υποστεί ένεκα της επιλήψιμης συμπεριφοράς που αποδίδει στους Εναγομένους, παρέχεται μέσα από την §24 της έκθεσης απαίτησης. Στα πλαίσια της υπεράσπισης και ανταπαίτησης τους οι Εναγόμενοι ισχυρίζονται ότι έχουν αποπερατώσει όλες τις εργασίες του έργου και παρέδωσαν την οικία στον Ενάγοντα δύο μήνες μετά τη συμβατική ημερομηνία επειδή στην πορεία είχαν συμφωνηθεί επιπρόσθετες εργασίες που επίσης εκτελέστηκαν με το χρόνο που αναλώθηκε για την αποπεράτωση τους να δικαιολογεί τη νέα ημερομηνία παράδοσης της οικίας. Σύμφωνα με τους Εναγομένους, ο Ενάγοντας τους ανέθεσε την εκτέλεση των επιπρόσθετων εργασιών, τις οποίες αυτοί εκτέλεσαν. Περαιτέρω οι Εναγόμενοι αρνιούνται ότι η οικία παρουσιάζει κακοτεχνίες και προβλήματα. Σύμφωνα με τους ιδίους, ο Ενάγοντας κατοικεί στην οικία και ουδέποτε απευθύνθηκε σ' αυτούς για την ύπαρξη προβλήματος. Ωστόσο είναι η θέση τους ότι αν υπάρχουν τα επικαλούμενα προβλήματα, τότε αυτά οφείλονται σε κακή συντήρηση και/ή κακή λειτουργία της οικίας και του υποστατικού από μέρους του Ενάγοντα. Οι Εναγόμενοι επίσης ισχυρίζονται ότι δεν παραβίασαν τη σύμβαση πώλησης και γι' αυτό ο τερματισμός της από τον Ενάγοντα είναι αδικαιολόγητος, παράνομος και άκυρος. Αντίθετα είναι ο Ενάγοντας που ευθύνεται για παραβίαση της σύμβασης πώλησης επειδή τους οφείλει υπόλοιπο ποσό από το αρχικό συμφωνημένο τίμημα αλλά και την αξία των επιπρόσθετων εργασιών συνολικού ύψους €70.048, εκ των οποίων €25.103 αφορούν την αξία των επιπρόσθετων εργασιών. Λεπτομέρειες των κατ' ισχυρισμό επιπρόσθετων εργασιών και του συνολικού ποσού που οφείλεται μέσα από ανάλυση του τελικού λογαριασμού, παρέχονται μέσα από τις §15 και §17 του δικογράφου της έκθεσης υπεράσπισης και ανταπαίτησης. Σύμφωνα ακόμη με τους Εναγομένους, ο Ενάγοντας οχλήθηκε για να καταβάλει τα οφειλόμενα ποσά, τα οποία όμως αρνήθηκε να πληρώσει μέχρι σήμερα. Οι Εναγόμενοι ισχυρίζονται ότι τα οφειλόμενα ποσά επιβαρύνονται δυνάμει συμφωνίας με συμβατικό τόκο 8% ετησίως από 30.07.09 μέχρι εξόφλησης. Η δε θέση τους ότι ο Ενάγοντας διαμένει στην εν λόγω οικία τους επιτρέπει να προωθούν τον ισχυρισμό ότι σε περίπτωση που κριθεί ότι η σύμβαση έχει τερματιστεί νόμιμα και δικαιολογημένα θα πρέπει να του καταβληθεί ενοίκιο ύψους €700 μηνιαίως μέχρι την παράδοση της κατοχής της οικίας από τον Ενάγοντα. Μέσα από το δικόγραφο της απάντησης στην υπεράσπιση και υπεράσπισης στην ανταπαίτηση ο Ενάγοντας, αφού απορρίπτει όλα όσα του καταλογίζουν οι Εναγόμενοι, ισχυρίζεται ότι οι Εναγόμενοι τον διαβεβαίωσαν ότι όλες οι εργασίες θα είχαν αποπερατωθεί μέχρι τη συμβατική ημερομηνία συμπλήρωσης τους. Περαιτέρω ο Ενάγοντας ισχυρίζεται ότι δεν οφείλει οποιοδήποτε ποσό στους Εναγομένους, οι οποίοι ουδέποτε τον είχαν ενημερώσει για την ύπαρξη χρεωστικού υπολοίπου. Προσαχθείσα μαρτυρία: Στα πλαίσια της ακροαματικής διαδικασίας της υπόθεσης η απαίτηση και η ανταπαίτηση εκδικάστηκαν μαζί. Για την απόδειξη της απαίτησης τους και παράλληλα για την υπεράσπιση στην ανταπαίτηση των Εναγομένων, ο Ενάγοντας παρουσίασε δύο μάρτυρες. Ο ίδιος ήταν ένας από τους δύο (ΜΕ1) ενώ ο άλλος ήταν ο προαναφερόμενος αρχιτέκτονας/πολιτικός μηχανικός Χ. (ΜΕ2). Προς υπεράσπιση τους και παράλληλα για σκοπούς απόδειξης της ανταπαίτησης τους οι Εναγόμενοι παρουσίασαν ένα μάρτυρα που ήταν ο διευθυντής τους Γ. Κ. (ΜΥ). Κατά την εκδίκαση της υπόθεσης κατατέθηκαν 22 τεκμήρια. Θα σκιαγραφήσω τώρα την ουσία της μαρτυρίας που παρουσιάστηκε ενώπιον μου. Όπως έχει ήδη λεχθεί, ο Ενάγοντας ήταν ο πρώτος που κατέθεσε ενόρκως για την υπόθεση του. Η κυρίως εξέταση του αποτελείται από γραπτή δήλωση (Ένδειξη 'Α') και ένορκη προφορική μαρτυρία, κατά τη διάρκεια της οποίας κατατέθηκαν τα Τεκμήρια 1-
- Ακολούθησε η αντεξέταση του από τον ευπαίδευτο συνήγορο των Εναγομένων και η επανεξέταση του από τον δικηγόρο του. Στην μαρτυρία του ο Ενάγοντας επαναλαμβάνει τους δικογραφημένους ισχυρισμούς του με τη διόρθωση ότι η ημερομηνία παράδοσης της οικίας που συμφωνήθηκε ήταν η 30η Μαΐου
- Αναφέρεται σε γραπτή συμφωνία ανέγερσης, πώλησης και μεταβίβασης τίτλου ιδιοκτησίας διώροφης οικοδομής τριών υπνοδωματίων και ενός μικρού υποστατικού που θα ανεγειρόταν πλησίον της οικίας, την οποίαν παρουσίασε ως Τεκμήριο
- Ο ίδιος κατέθεσε το εν λόγω έγγραφο στο Κτηματολόγιο στις 30.06.09 για σκοπούς ειδικής εκτέλεσης (Τεκμήριο 7). Στην πορεία σημειώνει ότι η συμφωνία για την ανέγερση του υποστατικού ήταν προφορική και δεν ανέμενε την κατασκευή του εφόσον δεν του υποδείχτηκαν αρχιτεκτονικά σχέδια και ο ίδιος δεν είχε εγκρίνει τέτοια έγγραφα. Όπως αναφέρει, για την αγορά της οικίας προέβηκε σε σύναψη δανείου με την πρώην Λαϊκή Τράπεζα για το ποσό των €265.
- Τις υποχρεώσεις του σε ότι αφορά τη χορήγηση δανείου, εγγυήθηκε προσωπικά η πρώην σύζυγος του (Τεκμήριο 5) - πρώην Ενάγουσα 2 και αυτές εξασφαλίστηκαν περαιτέρω με έγγραφο εκχώρησης δικαιωμάτων του Ενάγοντα που απορρέουν από τη σύμβαση πώλησης στην πρώην Λαϊκή Τράπεζα (Τεκμήριο 6). Στις 09.09.16 εκδόθηκε ξεχωριστός τίτλος ιδιοκτησίας για το ακίνητο επ' ονόματι των Εναγομένων. Σύμφωνα με τον Ενάγοντα, οι Εναγόμενοι παραβίασαν όρους της σύμβασης πώλησης. Συγκεκριμένα ανάφερε ότι μέχρι σήμερα εκκρεμεί η αποπεράτωση της κατασκευής του υποστατικού πλησίον της κατοικίας και η νομιμοποίηση του. Επίσης ισχυρίστηκε ότι του παραδόθηκε μία κατοικία καθυστερημένα χωρίς να του έχει αποσταλεί επιστολή που να εξηγεί το λόγο, η οποία οικία παρουσιάζει κακοτεχνίες. Επικαλούμενος την έκθεση του αρχιτέκτονα/πολιτικού μηχανικού Χ., για την ετοιμασία της οποίας πλήρωσε το ποσό των €350 (Τεκμήριο 15), ο Ενάγοντας απαρίθμησε τα προβλήματα που θεωρεί κακοτεχνίες υποδεικνύοντας τρόπους επιδιόρθωσης τους. Ειδικότερα αναφέρει ότι εντοπίζει: (α) υγρασία στους τοίχους γύρω από το παράθυρο και την πίσω θύρα στην αποθήκη ισογείου που βρίσκεται πάνω από το υπόγειο χώρο στάθμευσης, (β) υγρασία στο τοίχωμα του υπογείου χώρου στάθμευσης δίπλα στη σκάλα που οδηγεί στο υπόγειο και στον τοίχο γύρω από την πλακέτα διανομής ηλεκτρικών καθώς και στην οροφή του υπογείου, (γ) ρωγμή στον τοίχο από την σκάλα που οδηγεί στον πρώτο όροφο, (δ) εισχώρηση νερού της βροχής στα ηλεκτρικά εντός της οικίας από τη σωλήνωση της οροφής, (ε) υγρασία στο σαλόνι του καθιστικού στο ισόγειο, (στ) υγρασία από το ψυγείο στον τοίχο της κουζίνας, (ζ) ανάγκη περιποίησης νότιου τοίχου αντιστήριξης, (η) κακή λειτουργία του τζακιού, (θ) ανάγκη ορθής επικόλλησης του πλαισίου της ξύλινης θύρας στο αποχωρητήριο επισκεπτών του ισογείου, (ι) ανάγκη ορθής τοποθέτησης της μπανιέρας στο μπάνιο του πρώτου ορόφου. Περί τις 24.09.13 απέστειλε μέσω της δικηγόρου του επιστολή στους Εναγομένους στην οποίαν τους καλεί να επιδιορθώσουν τις κακοτεχνίες (Τεκμήρια 9Α & 9Β). Οι Εναγόμενοι την αγνόησαν και ένεκα της παράβασης ουσιωδών όρων από μέρους τους, ο ίδιος προχώρησε σε τερματισμό της σύμβασης ζητώντας επιστροφή των χρημάτων που τους κατέβαλε αλλά και πληρωμή εξόδων που υπέστη. Οι Εναγόμενοι δεν έπραξαν οτιδήποτε μέχρι σήμερα. Όπως είπε, ο ίδιος πλήρωσε στους Εναγομένους τα πιο κάτω ποσά, το σύνολο των οποίων ανέρχεται στα €304.200 και προς ενίσχυση της αναφοράς του κατάθεσε τα Τεκμήρια 10, 12Α, 12Β, 13Α, 13Β και 16: 13.06.08 - €70.000, από τις οποίες έπειτα του επιστράφηκε ποσό €50.000 με απόδειξη (Τεκμήριο 10) 01.07.08 - €48.800 09.10.08 - €48.800 07.11.08 - €38.800 12.12.08 - €5.100 13.02.09 - €38.800 02.04.09 - €27.600 03.06.09 - €27.600 03.06.09 - €6.200 10.07.09 - €17.600 04.08.09 - €17.600 24.03.09 & 26.03.09 - €4.800 11.02.11 & 28.07.12 - €2.500 Εξηγώντας τις συνθήκες κάτω από τις οποίες έλαβε το Τεκμήριο 10, ο Ενάγοντας είπε ότι ο ίδιος το είχε ζητήσει επειδή μέχρι εκεί τη στιγμή δεν του είχαν δοθεί αποδείξεις αλλά του είχε λεχθεί ότι η έκδοση του Τεκμηρίου 10 ήταν ο μόνος τρόπος για να έχει τις αποδείξεις που είχε ζητήσει. Παρουσίασε επίσης 7 αιτήσεις πληρωμών των Εναγομένων (διατακτικά) - Τεκμήρια 14Α έως ΣΤ. Αντεξεταζόμενος ο Ενάγοντας διευκρίνισε ότι τα €50.000 τα έχει πληρώσει και δεν του επιστράφηκαν. Η απόδειξη του δόθηκε επειδή αντιστοιχεί σε άλλες 6 πληρωμές που έκανε με μετρητά. Όπως του λέχθηκε, για να λάβει τις εν λόγω αποδείξεις έπρεπε να εκδοθεί η επίμαχη ακυρωτική απόδειξη των €50.
- Πιθανολογεί ότι το έγγραφο είναι ακυρωτικής φύσεως για φορολογικούς σκοπούς. Την ίδια στιγμή ισχυρίζεται ότι οι Εναγόμενοι εισέπραξαν το ποσό των €50.
- Ο Ενάγοντας αρνείται ότι οφείλει €70.048 στους Εναγομένους και ισχυρίζεται ότι τους έχει εξοφλήσει. Ειδικότερα υποδεικνύει ότι οι Εναγόμενοι πληρώθηκαν €265.000 από την τράπεζα δυνάμει δανείου και €85.000 απευθείας από τον ίδιο. Περαιτέρω ο Ενάγοντας ανέφερε ότι η οικία του παραδόθηκε τον Ιούλιο 2009 αντίς την ημερομηνία που προνοούσε η σύμβαση. Λαμβάνοντας κατοχή διαπίστωσε για πρώτη φορά το βαθμό και την έκταση των εργασιών που εκτελέστηκαν σε σχέση με την κατασκευή της. Σχολιάζοντας τις κατ' ισχυρισμό επιπλέον εργασίες αναγνωρίζει ότι τα πιο κάτω έχουν γίνει χωρίς όμως ο ίδιος να τα ζητήσει και χωρίς να συμφωνηθεί οτιδήποτε μεταξύ των διαδίκων: (α) ο αρχικά ακάλυπτος χώρος στάθμευσης υπογείου μετατράπηκε σε καλυμμένο με κατασκευή σχετικής πλάκας, (β) η ανέγερση δωματίου/γραφείου πάνω από τον καλυμμένο χώρο στάθμευσης, (γ) κατασκευή σκαλιών από το υπόγειο στο ισόγειο - επέκταση και κάλυψη κλιμακοστασίου από το υπόγειο στο δωμάτιο, (δ) τοποθέτηση κεραμικών στο υπόγειο, (ε) τοποθέτηση γρανίτη στην κουζίνα, (στ) τοποθέτηση γρανίτη στην κουζίνα στρογγύλεμα, (ζ) αλλαγή όλων των θυρών και παραθύρων από αλουμίνιο σε pvc, (η) δημιουργία γραφείου αποθήκης, (θ) τοποθέτηση κεραμικών στα μπάνια, (ι) τοποθέτηση πινάκων, (κ) ελαιοχρωματισμός διαφόρων χρωμάτων σε όλα τα δωμάτια της οικίας, (λ) σπριτς αντίς σούπερ πλατς και μπογιά στους τοίχους περίφραξης. Αντίθετα αρνείται ότι η μπανιέρα αναβαθμίστηκε από απόψεως καλύτερης ποιότητας και σχεδιασμού. Ομοίως για το ντους. Όπως και ότι τοποθετήθηκαν 6 επιπλέον πρίζες και μεγάφωνα καθώς επίσης και ένα επιπλέον ερμάρι στο κυρίως υπνοδωμάτιο. Αντίθετα, δέχεται ότι το γραφιάτο αντις σπριτς που τοποθετήθηκε στους εξωτερικούς τοίχους της οικοδομής συνιστά επιπρόσθετη εργασία αλλά ανέφερε ότι πλήρωσε το επιπλέον ποσό των €1.200 που είχε συμφωνηθεί. Παράλληλα το πλακόστρωτο που έγινε στο ισόγειο, έξω από το γραφείο, δεν αποτελεί, όπως λέει, επιπρόσθετη εργασία. Τέλος δεν γνωρίζει αν έχουν εγκατασταθεί σωλήνες για νεροχύτη στο δωμάτιο/γραφείο που ανεγέρθηκε πάνω από τον καλυμμένο χώρο στάθμευσης. ΜΕ2 ήταν ο αρχιτέκτονας/πολιτικός μηχανικός Δ. Χ.. Στις 20.06.13 έλαβε οδηγίες από τον Ενάγοντα να μεταβεί στην επίμαχη οικία υπό την επαγγελματική του ιδιότητα και αφού την επιθεωρήσει σε σχέση με κακοτεχνίες που εμφανίστηκαν να του εκφέρει την τεχνική του άποψη την πηγή πρόκληση τους. Ο ίδιος επισκέφθηκε την οικία στις 22.06.13 και ετοίμασε σχετική έκθεση ημερ. 23.06.13, η οποία κατατέθηκε ως Τεκμήριο
- Όπως σημειώνεται στην έκθεση, ο εν λόγω πολιτικός μηχανικός εντόπισε διάφορα προβλήματα με κυριότερο αυτό της υγρασίας σε διάφορους χώρους. Στην ένορκη του μαρτυρία ανέφερε ότι νερό ή υγρασία εισχώρησε σε ευάλωτα σημεία της κατοικίας που ήταν πλημμελώς κατασκευασμένα από τον εργολάβο δημιουργώντας ζημιές, τις οποίες παρατήρησε. Παράλληλα διαπίστωσε και άλλα προβλήματα που σχετίζονταν με τη λειτουργία του τζακιού, ρωγμή σε τοίχο, επισκευή ξυλουργικών εργασιών, διορθωτικές ενέργειες σε τοίχο αντιστήριξης και μπανιέρας, τα οποία επίσης καταγράφει στην έκθεση του. Σε σχέση μ' αυτά προτείνονται λύσεις. Λεπτομέρειες επί της φύσεως των κακοτεχνιών και προβλημάτων έχουν ήδη αναφερθεί προηγουμένως στην καταγραφή της μαρτυρίας του Ενάγοντα. Αν και ο εν λόγω πολιτικός μηχανικός τονίζει ότι δεν έχει διαπιστώσει πρόβλημα στο φέροντα οργανισμό της οικοδομής, εντούτοις, όπως λέει, μπορεί αυτός να επηρεαστεί ανεπανόρθωτα αν οι κακοτεχνίες που εντόπισε δεν επιδιορθωθούν σε εύλογο χρονικό διάστημα. Αναπόσπαστο μέρος της έκθεσης αποτελούν έγχρωμες φωτογραφίες στις οποίες, όπως είπε, απεικονίζονται κακοτεχνίες. Κατά τη δια ζώσης μαρτυρία του ο μάρτυρας εξήγησε απεικονίσεις από επισυνημμένες φωτογραφίες σχολιάζοντας κακοτεχνίες που εντοπίζει σ' αυτές καθώς επίσης την πηγή ή την αιτία πρόκλησης τους. Έχοντας υπόψη του την αιτία πρόκλησης των κακοτεχνιών που έχει διαπιστώσει, ο εν λόγω μάρτυρας επιρρίπτει αποκλειστική ευθύνη στον εργολάβο, ο οποίος είχε την υποχρέωση εκτέλεσης των εργασιών του έργου. Στην αντεξέταση του ο μάρτυρας διευκρίνισε ότι ο ίδιος ήταν που εντόπισε τις κατ' ισχυρισμό κακοτεχνίες και ελαττώματα που καταγράφει στην έκθεση του αφού πρώτα είχε επιθεωρήσει την οικία. Ήταν κατηγορηματικός ότι οι επικαλούμενες κακοτεχνίες και ελαττώματα δεν προέκυψαν από φυσική φθορά, κακή συντήρηση της οικίας ή από καιρικές συνθήκες. Επανέλαβε τη θέση του ότι αποκλειστικά υπεύθυνος είναι ο εργολάβος αποδίδοντας τα προβλήματα στην πλημμελή εκτέλεση των καθηκόντων του. Ακολούθως σχολιάζοντας την απεικόνιση στις φωτογραφίες 4-6 της έκθεσης του (Τεκμήριο 17), ο μάρτυρας απέρριψε τη θέση των Εναγομένων ότι η υγρασία που εντοπίζεται στο εσωτερικό του δωματίου του ισογείου που βρίσκεται πάνω από το καλυμμένο υπόγειο χώρο στάθμευσης οφείλεται στο ότι ο χώρος δεν αεριζόταν σωστά, λέγοντας πως η υγρασία ήταν απόρροια εξωτερικού νερού που πρόσβαλλε σημεία που δεν έχουν επιμελώς κατασκευαστεί από τον εργολάβο. Αναφερόμενος στη φωτογραφία 18 για την οποίαν επίσης ερωτήθηκε, ο μάρτυρας υπέδειξε τρύπες και κενά που φαίνονται στις σωλήνες που βρίσκονται στην οροφή, από τα οποία είπε εισχωρεί η υγρασία στο εσωτερικό της οικίας. Σύμφωνα με τον μάρτυρα, ο εσωτερικός τοίχος στον οποίον βρίσκεται εγκατεστημένο το κουτί των ηλεκτρολογικών, στο οποίο καταλήγουν μετά από τη διαδρομή τους οι πιο πάνω σωλήνες, είναι φουσκωμένος και επηρεασμένος από υγρασία. Επί τούτου υπέδειξε τη φωτογραφία 12 του Τεκμηρίου
- Μοναδικός μάρτυρας των Εναγομένων ήταν ο διευθυντής τους Γ. Κ. (ΜΥ) με σπουδές στην πολιτική μηχανική. Από το έτος 2007 κατέχει διοικητική θέση στους Εναγομένους, η οποία είναι εργοληπτική εταιρεία. Ο ίδιος δηλώνει ότι διαθέτει μεγάλη εμπειρία στην κατασκευή οικοδομών και στην επίβλεψη οικοδομικών έργων ως μηχανικός. Η κυρίως εξέταση του αποτελείται από γραπτή δήλωση (Ένδειξη 'Β') και ένορκη προφορική μαρτυρία, κατά τη διάρκεια της οποίας κατατέθηκαν τα Τεκμήρια 18-
- Ακολούθησε η αντεξέταση του από την ευπαίδευτη συνήγορο του Ενάγοντα και η επανεξέταση του από τον δικηγόρο των Εναγομένων. Σύμφωνα με την μαρτυρία του, στις 11.06.08 συνομολογήθηκε μεταξύ των διαδίκων γραπτή συμφωνία ανέγερσης και πώλησης διώροφης οικοδομής στην κοινότητα Τσάδας της επαρχίας Πάφου έναντι του τιμήματος των €350.000 στη βάση των όρων που περιέχονται στο έγγραφο. Στα πλαίσια αγοράς της οικίας ο Ενάγοντας αποτάθηκε στην πρώην Λαϊκή με σκοπό να του παραχωρηθεί δάνειο. Η πρώην τράπεζα ζήτησε την καταβολή ποσού €70.000 από τον Ενάγοντα ως συνεισφορά προκειμένου να εγκρίνει δάνειο για το υπόλοιπο ποσό. Επειδή ο Ενάγοντας δεν διέθετε ολόκληρο το ποσό της συνεισφοράς αλλά μόνο €20.000, οι Εναγόμενοι, δια του ΜΥ ως διευθυντή, αποδέχτηκαν να εισπράξουν μόνο τα €20.000 που ήταν διαθέσιμα αλλά να του εκδώσουν στον Ενάγοντα απόδειξη για €70.000 (ολόκληρο το ποσό της συνεισφοράς) ώστε να τη χρησιμοποιήσει στην πρώην τράπεζα προκειμένου να εγκριθεί η αίτηση δανείου του για το υπόλοιπο ποσό. Έτσι και έγινε. Το ποσό των €50.000 δεν έχει καταβληθεί και γι' αυτό ο Ενάγοντας το οφείλει στους Εναγομένους. Επρόκειτο να το καταβάλλει σταδιακά και όποτε μπορούσε. Επειδή σε κάποιο στάδιο ο Ενάγοντας δεν προέβαινε σε συχνές πληρωμές, ο μάρτυρας άρχισε να ανησυχεί. Γι' αυτό ζήτησε από τον Ενάγοντα να του επιστρέψει την απόδειξη των €70.000 και εις αντικατάσταση της ο μάρτυρας σημείωσε σε έγγραφο τις πληρωμές που είχαν γίνει. Ο μάρτυρας αναγνωρίζει ότι διέπραξε μεγάλο λάθος. Περαιτέρω κατά τη διάρκεια ανέγερσης του έργου ο Ενάγοντας ζήτησε την εκτέλεση επιπρόσθετων εργασιών. Συμφωνήθηκε εκ των προτέρων το κόστος αυτών και δόθηκαν οδηγίες για την εκτέλεση τους. Αναλυτική καταγραφή των εργασιών και της αξίας τους παρέχεται στο Τεκμήριο
- Η αξία τους ανέρχεται στα €25.
- Η κατάσταση του τελικού λογαριασμού που ο μάρτυρας έχει παρουσιάσει περιλαμβάνει το αρχικό ποσό συμβολαίου, την αξία των επιπρόσθετων εργασιών, την αξία των εργασιών που δεν έγιναν (Τεκμήριο 19) και τις πληρωμές που έγιναν, αναδεικνύει την ύπαρξη οφειλομένου ποσού ύψους €70.
- Παράλληλα ο μάρτυρας απορρίπτει το ενδεχόμενο να υπάρχουν κακοτεχνίες ή ελαττώματα ή ατέλειες στην οικοδομή προβάλλοντας τους δικούς του ισχυρισμούς σχετικά με τα προβλήματα που παρατηρήθηκαν στην οικία. Σύμφωνα με τον μάρτυρα, από την παράδοση της κατοχής της οικίας μέχρι σήμερα, ο Ενάγοντας διαμένει σ' αυτήν μαζί με την οικογένεια του. Ο ΜΥ θεωρεί τον τερματισμό της σύμβασης από μέρους του Ενάγοντα αδικαιολόγητο και παράνομο. Προς ενίσχυση των θέσεων του, ο μάρτυρας παρουσίασε δύο έγχρωμες φωτογραφίες που φαίνεται να απεικονίζουν το έργο στο στάδιο που τελούσε υπό ανέγερση (Τεκμήρια 18Α & 18Β). Δίδοντας τις δικές του τεχνικές εξηγήσεις στα ζητήματα που ο εμπειρογνώμονας έχει εντοπίσει, ο εν λόγω μάρτυρας αναφέρθηκε στις φωτογραφίες που επισυνάπτονται στην έκθεση Χριστοδούλου (Τεκμήριο 17). Ειδικότερα ο μάρτυρας παραπέμποντας στις: - φωτογραφίες 3-7, 13 & 14 σημειώνει ότι τα μαύρα στίγματα που υπάρχουν και το μη ξεφύλλισμα της μπογιάς δείχνει καθαρή περίπτωση μούχλας. Σύμφωνα με τον ίδιο η μούχλα στο επιπλέον δωμάτιο δημιουργήθηκε από την μη ανανέωση του αέρα. Αυτό γίνεται αντιληπτό επειδή η ζημιά φαίνεται εξωτερικά από την μπογιά. Η υγρασία στον αέρα του δωματίου κολλάει εξωτερικά της μπογιάς. Η δε τοποθέτηση pvc με λάστιχο στις θύρες και στα παράθυρα ώστε να μην μπαίνει καθόλου αέρας στο εσωτερικό, ως ήταν οι οδηγίες του Ενάγοντα οδήγησαν στη δημιουργία του προβλήματος, - φωτογραφίες 8-10 είπε ότι φαίνεται κατρόχαρτο που είναι υγρομόνωση. Στη φωτογραφία 10 απεικονίζεται ο καυστήρας θέρμανσης γκαζιού που τοποθετήθηκε από τεχνίτη του Ενάγοντα και από ότι ο μάρτυρας υπολογίζει φαίνεται να τρύπησε τον τοίχο χωρίς να βάλει λάστιχο στις τρύπες ή οτιδήποτε άλλο μονωτικό υλικό. - φωτογραφία 11 παρατηρεί ότι υπάρχει υγρασία και πιθανολογεί ότι προέρχεται από κακή σύνδεση της θέρμανσης, η οποία δεν ήταν ευθύνη των Εναγομένων. - φωτογραφία 12 είπε ότι αν καταλήξει νερό σε μια πρίζα πέφτει ο διακόπτης (MCB) και διακόπτεται η ροή ηλεκτρικού ρεύματος, - φωτογραφίες 15-18 υπέδειξε ότι απεικονίζονται σωλήνες κλιματιστικού στην οροφή, η οποία έχει μονωτικό υλικό. Οι σωλήνες περνούν διαμέσου άλλης σωλήνας 50 χιλιοστών με το μεταξύ τους κενό να γεμίζεται με πολυουρεθάνη. Πιθανολογεί ότι έφυγε μέρος πολυουρεθάνης κατά την τοποθέτηση κλιματιστικού από τεχνίτη που δεν ήταν υπάλληλος των Εναγομένων, - φωτογραφία 19 παρατηρεί ότι υπάρχει υγρασία και θεωρεί ότι προκλήθηκε από τον τεχνίτη που τρύπησε και τοποθέτησε το κλιματιστικό χωρίς να το πράξει ορθά, - φωτογραφίες 20 & 21 ανέφερε ότι πρόκειται για ξεκάθαρη περίπτωση μούχλας. Υγρός αέρας έμεινε πάνω στον καναπέ και παρέμεινε επειδή ο καναπές ακουμπά πάνω στον τοίχο και υπάρχει έλλειψη ανανέωσης του αέρα. Σύμφωνα με τον μάρτυρα αν η υγρασία προερχόταν από έξω θα υπήρχε ξεφυλλισμένη μπογιά, - φωτογραφίες 25 & 26 είπε ότι τα προβλήματα που παρατηρεί στον απεικονισμένο τοίχο προκλήθηκαν από το υπερβολικό πότισμα του γρασιδιού, - φωτογραφίες 27-29 παρατηρεί ότι υπάρχει κενό μεταξύ των δύο ξύλινων τεμαχίων και πιθανολογεί ότι το υλικό που τα ένωνε έχει φύγει επειδή κάποιος μπορεί να το αφαίρεσε. Όπως ακόμη είπε, για τις επιπρόσθετες εργασίες έχει εξασφαλιστεί πρόσθετη άδεια οικοδομής και πιστοποιητικό τελικής έγκρισης. Η άδεια οικοδομής μαζί με συνοδευτικά έγγραφα κατατέθηκαν σαν δέσμη ως Τεκμήρια 20
(1)-20
(9). Σε ότι αφορά την κατοικία, ο μάρτυρας ανέφερε ότι εκδόθηκε ξεχωριστός τίτλος ιδιοκτησίας με αρ. 0/15023 (Τεκμήριο 21), γεγονός για το οποίο ενημερώθηκε ο Ενάγοντας με επιστολή ημερ. 17.02.17 (Τεκμήριο 22). Στο Τεκμήριο 22 οι Εναγόμενοι δηλώνουν ετοιμότητα να μεταβιβάσουν τον τίτλο ιδιοκτησίας στον Ενάγοντα εφόσον αυτός πληρώσει το κατ' ισχυρισμό υπόλοιπο ποσό του τιμήματος, την αξία των κατ' ισχυρισμό επιπρόσθετων εργασιών και τους φόρους που αναλογούν. Ωστόσο, σύμφωνα με τον μάρτυρα, ουδεμία ανταπόκριση υπήρξε από τον Ενάγοντα. Αναφερόμενος στην ενοικιαστική αξία της επίμαχης οικίας, ο εν λόγω μάρτυρας σημείωσε ότι δύο άλλες όμοιες κατοικίες που βρίσκονται στο ίδιο συγκρότημα και δίπλα από την κατοικία της παρούσας αγωγής, ενοικιάζονται με μηνιαίο ενοίκιο €700 η κάθε μία. Αντεξεταζόμενος στο ζήτημα των επιπρόσθετων εργασιών ο μάρτυρας ανέφερε ότι υπάρχουν συμφωνίες. Όπως είπε, απέστειλε το Τεκμήριο 19 στον Ενάγοντα στο στάδιο που ολοκληρωνόταν η ανέγερση της επίμαχης οικοδομής. Από φιλανθρωπία παρέδωσε την κατοχή της οικίας στον Ενάγοντα παρόλο ότι δεν είχε εξοφληθεί το χρεωστικό υπόλοιπο που υπήρχε. Στο παρελθόν ήταν πρόθυμος να αποκαταστήσει τα προβλήματα εφόσον ο Ενάγοντας πλήρωνε μέρος του κατ' ισχυρισμό οφειλομένου ποσού. Σήμερα εξακολουθεί να είναι πρόθυμος να το πράξει αν ο Ενάγοντας εξοφλήσει το επικαλούμενο χρέος του απέναντι στους Εναγομένους. Τελικές Αγορεύσεις: Αμφότερες πλευρές στις αγορεύσεις τους προσπάθησαν με νομική επιχειρηματολογία αλλά και με σχολιασμό μερών της προσκομισθείσας μαρτυρίας καθώς και με παραπομπή σε νομολογία που θεωρούν ότι υποστηρίζουν την εκδοχή τους, να πείσουν για την ορθότητα των θέσεων και εισηγήσεων τους. Το περιεχόμενο τους δεν χρειάζεται να επαναδιατυπωθεί καθότι δεν θα εξυπηρετήσει οποιοδήποτε πρακτικό σκοπό. Εκεί και όπου κρίνεται ότι χρειάζεται θα γίνεται ειδική αναφορά σε νομικά επιχειρήματα των συνηγόρων. Παραδεκτά γεγονότα και μη αμφισβητούμενα γεγονότα: Προτού ασχοληθώ με την αξιολόγηση της προσαχθείσας μαρτυρίας θεωρώ χρήσιμο να αναφερθώ σε γεγονότα που προκύπτουν να είναι παραδεκτά μέσα από τα δικόγραφα καθώς επίσης σε γεγονότα που είτε αποτελούν κοινό έδαφος των διαδίκων είτε δεν αμφισβητήθηκαν μέσα από την εκδίκαση της αγωγής. Συγκεκριμένα:
(1)Ο Ενάγοντας κατάγεται από τη Βουλγαρία.
(2)Οι Εναγόμενοι είναι εταιρεία περιορισμένης ευθύνης δεόντως εγγεγραμμένη στην Κυπριακή Δημοκρατία σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία με έδρα την Πάφο, η οποία ασχολείται, μεταξύ άλλων, με την κατασκευή και πώληση κτιρίων.
(3)Δυνάμει σύμβασης ημερ. 11.06.08 που συνομολογήθηκε και υπογράφηκε στην Πάφο από τους διαδίκους, οι Εναγόμενοι ανέλαβαν να ανεγείρουν διώροφη οικοδομή τριών υπνοδωματίων εντός του τεμαχίου αρ. 774, αρ. εγγραφής 0/12289, φύλλο/σχέδιο 54/37 στην κοινότητα Τ. της επαρχίας Πάφου, την οποίαν θα πωλούσαν στον Ενάγοντα, ο οποίος ανέλαβε να την αγοράσει, έναντι του συμφωνημένου τιμήματος των €350.000.
(4)Το τίμημα πώλησης θα πληρωνόταν σε δόσεις ως προνοείτο από τους όρους του συμβολαίου.
(5)Στη συμφωνία ανέγερσης και πώλησης περιλαμβανόταν η κατασκευή ενός υποστατικού πλησίον της οικοδομής.
(6)Αναπόσπαστο μέρος της συμφωνίας ήταν αρχιτεκτονικά σχέδια και τεχνικές προδιαγραφές.
(7)Με την εξόφληση της αξίας της εκτελεσθείσας εργασίας ο τίτλος ιδιοκτησίας του ακινήτου θα μεταβιβαζόταν στους Ενάγοντες.
(8)Η ανέγερση, πώληση και μεταβίβαση του έργου θα πραγματοποιείτο στη βάση του πιο πάνω συμφωνητικού εγγράφου.
(9)Ημερομηνία παράδοσης του έργου συμφωνήθηκε να είναι η 30η Ιουλίου 2009.
(10)Το συμφωνητικό έγγραφο κατατέθηκε στο Επαρχιακό Κτηματολογικό Γραφείο Πάφου στις 30.06.09 με αρ. φακέλου ΠΩΕ xxxx/09.
(11)Στην πορεία εκτελέστηκαν και άλλες εργασίες.
(12)Ανάλογα με την πορεία της εκτελεσθείσας εργασίας και σε σχέση με την αξία αυτής, οι Εναγόμενοι εξέδιδαν αιτήσεις πληρωμών (διατακτικά).
(13)Το έργο αποπερατώθηκε και παραδόθηκε στον Ενάγοντα, ο οποίος και παρέλαβε την κατοχή του.
(14)Σε σχέση με την αποπεράτωση του έργου πληρώθηκε ποσό €280.000. Τα πιο πάνω γεγονότα αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των ευρημάτων του Δικαστηρίου. Στρέφω ευθύς την προσοχή μου στην αξιολόγηση της προσαχθείσας μαρτυρίας. Αξιολόγηση μαρτυρίας: Κατά την ακροαματική διαδικασία παρακολούθησα με ιδιαίτερη προσοχή τους μάρτυρες που προσήλθαν. Πρόκειται για τους άμεσα εμπλεκόμενους και πρωταγωνιστές της υπόθεσης αυτής. Ενόσω αυτοί κατέθεταν στη ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης είχα την ευκαιρία να δω τον τρόπο που απαντούσαν τις διάφορες ερωτήσεις που τους υποβάλλονταν, την πηγή της γνώσης τους, το καλό ή κακό μνημονικό τους, την παρουσία ή απουσία είτε ουσιαστικών αντιφάσεων είτε υπερβολών στην μαρτυρία τους και την εν γένει συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα (Χρίστου ν. Ηροδότου κ.ά.
(2008)1(Α) Α.Α.Δ. 676, Γεώργιος και Σπύρος Τσαππή Λτδ ν. Πολυβίου
(2009)1(Α) Α.Α.Δ. 339 και Κυριάκου ν. Γ. Νικόλας (Μακρή) Λτδ
(2009)1(Β) Α.Α.Δ. 869). Η αξιολόγηση της μαρτυρίας των εν λόγω μαρτύρων έγινε με βάση το περιεχόμενο, την ποιότητα, την πειστικότητα και τη σύγκριση της με το υπόλοιπο μαρτυρικό υλικό. Τα όσα αναφέρονται από τους μάρτυρες συναρτώνται, αντιπαραβάλλονται και συγκρίνονται με το υπόλοιπο μαρτυρικό υλικό που τέθηκε ενώπιον μου αλλά και με τις δικογραφημένες θέσεις των μερών προκειμένου να διερευνηθεί η αντικειμενικότητα των εκατέρωθεν εκδοχών (Mossa (Mussa) Mohammed Mustafa ν. Ανδρέα Κακουρή κ.α.
(2002)1 Α.Α.Δ. 165). Το δε μαρτυρικό υλικό δεν εξετάστηκε μικροσκοπικά ή αποσπασματικά αλλά αξιολογήθηκε ως ενιαίο σύνολο και με λογική προσέγγιση επί της ουσίας του. Να αναφέρω από τώρα ότι έχω θέσει ενώπιον μου το σύνολο του μαρτυρικού υλικού που έχει προσαχθεί, περιλαμβανομένου το περιεχόμενο των εγγράφων που κατατέθηκαν ως τεκμήρια. Έχω ακόμη θέσει ενώπιον μου τα γεγονότα που προκύπτουν να είναι παραδεκτά μέσα από τα δικόγραφα καθώς και τα γεγονότα που είτε αποτελούν κοινό έδαφος των μερών είτε δεν έχουν αμφισβητηθεί από τους διαδίκους. Περαιτέρω έχω λάβει υπόψη μου τις νομικές επιχειρηματολογίες των συνηγόρων, οι οποίες οφείλω να πω ότι επικεντρώθηκαν στα ουσιώδη ζητήματα της υπόθεσης. Να σημειωθεί επίσης ότι η αξιολόγηση του μαρτυρικού υλικού έγινε έχοντας κατά νου όλες τις εισηγήσεις των μερών. Με γνώμονα τα πιο πάνω προχωρώ σε αξιολόγηση της μαρτυρίας που τέθηκε ενώπιον μου, πάντοτε σε σχέση με τα επίδικα θέματα της υπόθεσης. Η μαρτυρία του Ενάγοντα διαχωρίζεται σε δύο σκέλη. Η πρώτη πτυχή ασχολείται με τεχνικής φύσεως ζητήματα. Συγκεκριμένα επικαλείται εργασίες που ο ίδιος θεωρεί ότι συνιστούν κακοτεχνίες εξ' υπαιτιότητας των Εναγομένων. Σαφώς είναι ζητήματα εξειδικευμένα που δεν εμπίπτουν στο επιστημονικό πεδίο γνώσης του Ενάγοντα. Πρόκειται για θέματα τα οποία αποτέλεσαν αντικείμενο επιθεώρησης από εμπειρογνώμονα στον οποίον είχε δώσει οδηγίες να το πράξει με αποτέλεσμα να ετοιμαστεί σχετική έκθεση γι' αυτά από το εν λόγω άτομο. Η ενασχόληση του Ενάγοντα αφορά ανάλυση και σχολιασμό των εν λόγω εξειδικευμένων θεμάτων, οι οποίες ουσιαστικά αποτελούν τις παρατηρήσεις, διαπιστώσεις και συμπεράσματα του πιο πάνω εμπειρογνώμονα, τα οποία αντλήθηκαν αυτούσια από το κείμενο της έκθεσης του. Πρόκειται για εξ' ακοής μαρτυρία, η οποία μπορεί να μην αποκλείεται εκ προοιμίου ως τέτοια που είναι (άρθρο 24 Κεφ.9), αλλά με βάση τις παραμέτρους αξιολόγησης της (άρθρο 27 Κεφ.9) εφόσον παρέχεται η ευκαιρία στο Δικαστήριο να εκτιμήσει την αρχική δήλωση στα πλαίσια αξιολόγησης της μαρτυρίας του εμπειρογνώμονα κάτω από την οποίαν εντάσσεται, οι εν λόγω αναφορές του Ενάγοντα δεν μπορούν να ληφθούν υπόψη. Ως εκ τούτου, ουδεμία βαρύτητα αποδίδεται στο μέρος αυτό της μαρτυρίας του Ενάγοντα. Η δεύτερη πτυχή της μαρτυρίας του Ενάγοντα παραπέμπει σε αναφορές που ο ίδιος επικαλείται ως γεγονότα. Σε σχέση με το σκέλος αυτό της μαρτυρίας του, ο Ενάγοντας δεν έκανε καθόλου καλή εντύπωση στο Δικαστήριο. Δεν εξιστόρησε τα γεγονότα όπως πραγματικά διαδραματίστηκαν αλλά επέλεξε να παρουσιάσει κατ' ισχυρισμό συμβάντα με τον τρόπο που θεώρησε ότι θα τον βόλευε και θα εξυπηρετούσε την εκδοχή του. Η εικόνα που αποκόμισα είναι ότι ο Ενάγοντας δεν ήταν ειλικρινής μάρτυρας. Δεν ήταν άτομο αλήθειας. Δεν ήταν σταθερός στις τοποθετήσεις του. Η μαρτυρία του είναι διάτρητη από ουσιώδεις αντιφάσεις ενώ παράλληλα διαπνέεται από στοιχείο προσωπικού συμφέροντος. Προέβαλε εκ των υστέρων κατασκευασμένους ισχυρισμούς προκειμένου να προκαλέσει ζημιά στην υπόθεση των Εναγομένων μη διστάζοντας να διαφοροποιεί συνεχώς την εκδοχή του γι' αυτό. Παράλληλα δικογραφημένοι ισχυρισμοί του που προωθήθηκαν κατά την εκδίκαση της αγωγής τελικά αναιρέθηκαν από άλλες προβαλλόμενες θέσεις του. Ακόμη υπάρχουν ισχυρισμοί του Ενάγοντα που καταρρίπτονται ως αναληθείς από πραγματική μαρτυρία που ο ίδιος προσκόμισε στο Δικαστήριο. Προς τεκμηρίωση των πιο πάνω ενδεικτικά αναφέρω τα εξής: Το συνολικό ποσό που ο Ενάγοντας έχει πληρώσει στους Εναγομένους σε σχέση με το επίδικο έργο αποτελεί μέρος της παλινδρομικής συμπεριφοράς του. Υπάρχουν διάφορες αναφορές για πληρωμές που το σύνολο τους διαφέρει ουσιωδώς αφού μεταξύ τους παραπέμπουν σε διαφορετικούς αριθμούς. Συγκεκριμένα στην §24 της έκθεσης απαίτησης δικογραφείται ισχυρισμός ότι ο Ενάγοντας κατέβαλε ποσά συνολικού ύψους €304.200 το οποίο μάλιστα αναλύεται, θέση την οποίαν προώθησε μέσα από τη γραπτή του δήλωση στο στάδιο της κυρίως εξέταση του (Ένδειξη 'Α' - §27 σελίδα 10). Ωστόσο στην αντεξέταση του προέβαλε ένα διαφορετικό αριθμό ως σύνολο των πληρωμών που έγιναν αφού ισχυρίστηκε ότι πλήρωσε το ποσό των €350.000 εξοφλώντας έτσι το συμφωνημένο τίμημα αγοράς (πρακτικά δικαστηρίου ημερ. 29.03.22 σελίδες 22 & 26). Παράλληλα ο Ενάγοντας προσκόμισε το Τεκμήριο 9Α που είναι η επιστολή τερματισμού της επίμαχης σύμβασης, στην οποίαν γνωστοποιείται το ποσό που πληρώθηκε, το οποίο πάλι διαφέρει αφού αυτή τη φορά ανέρχεται σε €355.600 στη βάση άλλης διαφορετικής ανάλυσης. Είναι άξιο απορίας πως ενώ στην έκθεση απαίτησης ο ισχυρισμός που δικογραφείται για σύνολο πληρωμών και ζητείται η επιστροφή του είναι μικρότερος του συμφωνημένου τιμήματος, αυτό που στη συνέχεια προωθείται μέσα από δια ζώσης μαρτυρία είναι θέση για εξόφληση του τιμήματος αγοράς όπως επίσης μέσα από την ίδια διαδικασία παρουσιάζεται πραγματική μαρτυρία που επικαλείται πληρωμές μεγαλύτερου ύψους από αυτό που συμφωνήθηκε, δηλαδή ότι έγιναν υπερπληρωμές. Χωρίς δηλαδή να δικογραφείται ισχυρισμός είτε εξόφλησης είτε υπερπληρωμής, παρουσιάστηκαν εκ των υστέρων τέτοιες αντικρουόμενες θέσεις. Ποιο από όλα ισχύει και τι τελικά ζητείται να επιστραφεί ως συνολικό ποσό πληρωμών. Ένα ερώτημα που παρέμεινε αναπάντητο. Δεν διαφεύγει της προσοχής μου η δήλωση του Ενάγοντα ότι αν δεν εξοφλούσε το τίμημα αγοράς δεν λάμβανε κατοχή της επίμαχης οικίας. Με κάθε σεβασμό πρόκειται για ένα ισχυρισμό που στερείται πειστικότητας. Εάν ίσχυε η εν λόγω αναφορά τότε για ποιο λόγο στην έκθεση απαίτησης αλλά και στην κυρίως εξέταση του ο Ενάγοντας προώθησε τη θέση ότι το συνολικό ποσό που έχει πληρωθεί ανέρχεται σε €304.
- Η αναφορά αυτή καταδεικνύει ότι η πιο πάνω δήλωση του Ενάγοντα κάθε άλλο παρά αληθής είναι. Το ζήτημα των €50.000 αποτέλεσε μία άλλη πηγή αντιφατικών τοποθετήσεων από μέρους του Ενάγοντα. Ειδικότερα, ενώ αποτελεί δικογραφημένο ισχυρισμό του Ενάγοντα ότι οι Εναγόμενοι του επέστρεψαν ποσό €50.000 που είχε πληρώσει παραπέμποντας μάλιστα σε έγγραφο ημερ. 25.08.10 (§24i έκθεση απαίτησης), τον οποίον ισχυρισμό προώθησε και στη γραπτή του δήλωση (§27i Ένδειξη 'Α'), στην ένορκη μαρτυρία του στα πλαίσια της κυρίως εξέτασης του αλλά και ακολούθως στην αντεξέταση του προώθησε μία εντελώς νέα και συνάμα εκ διαμέτρου αντίθετη θέση αναιρώντας έτσι την πιο πάνω τοποθέτηση του επικαλούμενος ότι δεν του έχουν επιστραφεί τα χρήματα αυτά και ότι απλά επέστρεψε στους Εναγομένους την απόδειξη πληρωμής του ποσού αυτού προκειμένου να παραλάβει έγγραφο επί των υπολοίπων ποσών που είχε πληρώσει μέχρι εκείνη τη στιγμή. Έλλειψη συνεπών δηλώσεων από μέρους του Ενάγοντα παρατηρείται επίσης αναφορικά με τον δικογραφημένο ισχυρισμό του περί ύπαρξης ασυμπλήρωτων εργασιών στο έργο. Στην §7 της έκθεσης απαίτησης ο Ενάγοντας προβάλλει τη θέση ότι εκκρεμούσε η αποπεράτωση της κατασκευής και η νομιμοποίηση υποστατικού πλησίον της επίδικης οικίας. Η θέση αυτή προωθήθηκε στην κυρίως εξέταση του μάρτυρα με την §7 της Ένδειξης 'Α'. Άλλες εργασίες που θεωρεί ότι εκκρεμούν, πλην αυτών που κατά τη γνώμη του χρήζουν αποκατάστασης επειδή τις θεωρεί κακοτεχνίες, δεν έχουν αναφερθεί ότι υπάρχουν. Σε σχέση με τον ισχυρισμό για μη συμπλήρωση της ανέγερσης του υποστατικού πλησίον της επίμαχης οικία, θα πρέπει να λεχθεί ότι αυτή καταρρίπτεται ως αναληθής μέσα από το Τεκμήριο 9Α. Μέσα από το περιεχόμενο του εν λόγω εγγράφου ο Ενάγοντας αναφέρει για «αποπεράτωση και ολοκλήρωση των κατασκευαστικών έργων στους εξωτερικούς χώρους της κατοικίας» τον Ιούλιο
- Επίσης στην ίδια επιστολή ο Ενάγοντας παραπονιέται ότι του παραδόθηκε «μια κατοικία καθώς επίσης και ένα μικρό υποστατικό πλησίον της, που παρουσιάζουν σημαντικά προβλήματα και κακοτεχνίες», χωρίς να επισημαίνονται εκκρεμούσες/ασυμπλήρωτες εργασίες είτε στην κατοικία είτε στο επικαλούμενο υποστατικό. Αν όντως υπήρχαν ασυμπλήρωτες εργασίες δεν υπήρχε λόγος για τον Ενάγοντα να μην τις αναφέρει με το έγγραφο αυτό, όπως το έπραξε με τις επικαλούμενες κακοτεχνίες που σημειώνονται. Εάν υπήρχαν εργασίες στο έργο που δεν είχαν ολοκληρωθεί θα ήταν παράλογο ο Ενάγοντας να προχωρήσει με την κατοχή του έργου. Όπως δικογραφείται την έκθεση απαίτησης (§3), η κατασκευή υποστατικού πλησίον της οικίας περιλαμβάνεται στη σύμβαση και στο τίμημα αυτής (Τεκμήριο 1). Ωστόσο αν κάποιος μελετήσει τις πρόνοιες του Τεκμηρίου 1 θα διαπιστώσει ότι η θέση αυτή δεν υποστηρίζεται αφού ουδεμία αναφορά περιέχεται που θα μπορούσε να εκληφθεί ή ερμηνευτεί ότι η ανέγερση του καλύπτεται από τους όρους του συμφωνητικού εγγράφου και το κόστος κατασκευής περιλαμβάνεται στο συμφωνημένο τίμημα των €350.
- Έπειτα στη γραπτή του δήλωση (σημείο 1 σελίδα 1 Ένδειξης 'Α'), ο Ενάγοντας αναίρεσε την πιο πάνω δικογραφημένη θέση του λέγοντας για πρώτη φορά πως το επικαλούμενο υποστατικό ήταν αντικείμενο ξεχωριστής προφορικής συμφωνίας. Αδυνατώ όμως να αντιληφθώ γιατί κατά τον Ενάγοντα χρειαζόταν να υπογράψει τροποποίηση της σύμβασης για την ανέγερση του ως ο ίδιος ισχυρίστηκε εφόσον το ζήτημα αυτό είχε ρυθμιστεί ξεχωριστά με άλλη συμφωνία. Προφανώς ο Ενάγοντας προσπάθησε να καταρρίψει τον ισχυρισμό των Εναγομένων ότι η ανέγερση του εν λόγω υποστατικού αποτελούσε επιπρόσθετη εργασία. Σε κάθε περίπτωση η κατασκευή ενός δωματίου πάνω από τον καλυμμένο χώρο στάθμευσης δεν συνιστά υποστατικό πλησίον της οικοδομής αλλά επρόκειτο για δωμάτιο που είναι αναπόσπαστο μέρος της κατοικίας. Ένα άλλο θέμα στο οποίο υπήρξαν αντιφατικές αναφορές από τον Ενάγοντα αφορά τον ισχυρισμό των Εναγομένων ότι στα πλαίσια κατά καιρούς μεταξύ των διαδίκων συμφωνιών έχουν εκτελέσει επιπρόσθετες εργασίες αξίας €25.103, το κόστος κατασκευής των οποίων ζητούν να πληρωθούν. Αρχικά ο Ενάγοντας αρνήθηκε ότι εκτελέστηκαν επιπρόσθετες εργασίες. Στην αντεξέταση του όμως διαφοροποιήθηκε αναγνωρίζοντας συγκεκριμένες εργασίες που έχουν γίνει, οι οποίες είναι εκτός του φάσματος των εργασιών της σύμβασης και των προνοιών αυτής. Έχω καταγράψει τις εργασίες αυτές που έχουν αναγνωριστεί από τον Ενάγοντα στο στάδιο καταγραφής της μαρτυρίας του. Σε ότι αφορά τη θέση του Ενάγοντα ότι για πρώτη φορά διαπίστωσε το βαθμό και την έκταση των εργασιών όταν έλαβε κατοχή τη οικίας δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή επειδή στερείται λογικής και πειστικότητας. Όλες αυτές οι εργασίες μπορούσαν να είχαν γίνει αντιληπτές προτού ο Ενάγοντας μετακομίσει στην οικία. Θα μπορούσαν να είχαν εντοπιστεί από την πρώτη επιθεώρηση. Ο Ενάγοντας δεν είπε τίποτε. Ούτε πριν να μετακομίσει αλλά ούτε και μετά. Ενώ σχετικά με εργασίες που θεωρούσε ότι ήταν κακότεχνες/πλημμελώς εκτελεσθείσες ο Ενάγοντας απέστειλε επιστολή με την οποίαν παραπονέθηκε, αναφορικά με τον ισχυρισμό του για εκκρεμούσες εργασίες ουδεμία αναφορά υπήρξε από μέρους του. Όχι μόνο δεν αντέδρασε αλλά αντίθετα μετακόμισε στην οικία. Όλα αυτά αφήνουν εκτεθειμένη τη θέση του Ενάγοντα, την οποίαν καθιστούν ως μη ανταποκρινόμενη στην πραγματικότητα. Περαιτέρω δεν μπορεί να παραγνωριστεί η αντιφατική στάση του Ενάγοντα όταν αντεξεταζόμενος ερωτήθηκε κατά πόσο τοποθετήθηκε πλακόστρωτο έξω από υο γραφείο στο ισόγειο της οικοδομής. Οι αλληλοσυγκρουόμενες απαντήσεις που έδωσε προκειμένου να δικαιολογηθεί για την εργασία αυτή που δεν έχει πληρώσει αντλήθηκαν αυτούσια από τα πρακτικά δικαστηρίου ημερ. 29.03.23 σελίδες 12-13: «Ε. Στο ισόγειο έξω από το γραφείο έγινε πλακόστρωτο. Έγινε; Α. Όχι, είναι η είσοδος του σπιτιού. Δικαστήριο: Άρα δεν έγινε τέτοια εργασία; Μάρτυρας: Όχι. Ε. Σας λέω ότι έγινε, αλλά δεν υπάρχει χρέωση γι' αυτό, είναι εκεί που είναι η είσοδος του σπιτιού. Δεν σας χρέωσε και δεν τα απαιτεί ο εργολάβος. Α. Διότι είναι μέσα στο σχέδιο. Ε. Άρα, δηλαδή έγινε; Α. Ναι, είναι η είσοδος του σπιτιού. Δικαστήριο (προς μάρτυρα): Έγινε πλακόστρωτο; Έγινε σαν εργασία; Μάρτυρας: Ναι, είναι μέσα στο σχέδιο, είναι η είσοδος του σπιτιού και μέσα στο σχέδιο δείχνει ότι έπρεπε να τοποθετηθεί πάτωμα. Δικαστήριο: Δηλαδή, υπάρχει πλακόστρωτο; Μάρτυρας: Ναι.» Δεν θα μπορούσε να μην σχολιαστούν και οι αντιφατικές τοποθετήσεις του Ενάγοντα στο ζήτημα του τίτλου ιδιοκτησίας του ακινήτου, οι οποίες δόθηκαν στην κυρίως εξέταση και στην αντεξέταση του. Πιο κάτω παρέχεται αυτούσια η απάντηση του Ενάγοντα κατά την κυρίως εξέταση του (Ένδειξη 'Α' σελίδα 4 σημείο 10): «
- Την 09/09/2016 εκδόθηκε ξεχωριστός τίτλος ιδιοκτησίας για το ακίνητο επ' ονόματι των Εναγομένων.» Για σκοπούς σύγκρισης παρέχεται αυτούσια και η αναφορά του Ενάγοντα επί του ιδίου θέματος στο στάδιο της αντεξέτασης του (πρακτικά δικαστηρίου ημερ. 29.03.22 σελίδα 30): Ε. Επίσης, πρέπει να σας πω από τις 09/09/16, έχει εκδοθεί ξεχωριστός τίτλος για το σπίτι σου, που καλύπτει όλο το οικοδόμημα και τα έξτρα δωμάτια και όλα, συμφωνείτε; . Α. Δεν είναι στην κατοχή μου το έγγραφο. Δικαστήριο (προς μάρτυρα): Εκδόθηκε αν ξέρετε ή δεν ξέρετε; Μάρτυρας: Όχι, δεν γνωρίζω.» Κάτω από αυτά τα δεδομένα η αξιοπιστία του Ενάγοντα υπέστη ανεπανόρθωτο ρήγμα και κατ' επέκταση η πειστικότητα της μαρτυρίας του απέναντι στο Δικαστήριο έχει εκμηδενιστεί. Συνεπώς δεν αποδέχομαι την μαρτυρία του Ενάγοντα ως ορθή, αληθή και αξιόπιστη. Η μαρτυρία του ΜΥ περιλαμβάνει τρεις πτυχές. Το πρώτο σκέλος της περιέχει αναφορές του μάρτυρα επί παραδεκτών γεγονότων και σε γεγονότα που δεν έχουν αμφισβητηθεί, τα οποία, όπως έχει λεχθεί προηγουμένως, αποτελούν μέρος των ευρημάτων του Δικαστηρίου. Επίσης στην κατηγορία αυτή εμπίπτουν τοποθετήσεις, οι οποίες υποστηρίζονται από πραγματική μαρτυρία που παραπέμπουν σε συμβάντα τα οποία παρέμεναν αναντίλεκτα. Χωρίς δεύτερη σκέψη το μέρος αυτό της μαρτυρίας γίνεται αποδεκτό ως ορθό, αληθές και αξιόπιστο. Συγκεκριμένα δέχομαι ότι: (α) Στις 11.06.08 οι διάδικοι υπέγραψαν σύμβαση για την ανέγερση και πώληση διώροφης οικοδομής εντός του τεμαχίου αρ. 774, αρ. εγγραφής 0/12289, φύλλο/σχέδιο 54/37 στην κοινότητα Τσάδας της επαρχίας Πάφου έναντι του συμφωνημένου τιμήματος των €350.000 και στη βάση των όρων που περιέχονται. (β) Για την αγορά της πιο πάνω οικίας ο Ενάγοντας αποτάθηκε στην πρώην Λαϊκή Τράπεζα για χρηματοδότηση υπό τη μορφή δανείου (Τεκμήριο 5). (γ) Για να εγκρίνει το δάνειο οι Ενάγοντες έπρεπε να συνεισφέρουν ποσό ύψους €70.
- (δ) Το έργο κατασκευάστηκε και παραδόθηκε στον Ενάγοντα, ο οποίος και παρέλαβε την κατοχή του μετακομίζοντας στην επίμαχη οικία. Το δεύτερο σκέλος της μαρτυρίας καλύπτει την εκδοχή των Εναγομένων σε επίδικα θέματα. Ένα τέτοιο ζήτημα είναι τα €50.
- Οι τοποθετήσεις του Ενάγοντα στο θέμα αυτή ήταν άκρως αντιφατικές σε τέτοιο βαθμό που αλληλοαναιρούνται. Σε κάθε περίπτωση στερούνται νοήματος και λογικής. Εφόσον η θέση του είναι ότι ο ίδιος είχε πληρώσει στους Εναγομένους το ποσό των €50.000 και γι' αυτό εκδόθηκε απόδειξη, δεν μπορώ να αντιληφθώ γιατί έπρεπε εκ των υστέρων να εκδοθεί ακυρωτικό έγγραφο. Εφόσον η απόδειξη πληρωμής αφορούσε ποσό που είχε εισπραχτεί από τους Εναγομένους, αδυνατώ να καταλάβω γιατί προκειμένου να εκδοθούν αποδείξεις και για τα υπόλοιπα ποσά που είχε πληρώσει μέχρι εκείνη τη στιγμή έπρεπε να ακυρωθεί η εν λόγω απόδειξη τη στιγμή που η οικονομική συναλλαγή είχε πραγματοποιηθεί. Γιατί να αποδεχτεί κάτι τέτοιο ο Ενάγοντας αφού δεν ήταν προς το συμφέρον του. Ο Ενάγοντας δεν ήταν σε θέση να δώσει μια βέβαιη εξήγηση για όλα αυτά. Αντίθετα, η εκδοχή του μάρτυρα για το συγκεκριμένο θέμα βγάζει νόημα και φαντάζει λογική. Παράλληλα συνάδει με την αλληλουχία των γεγονότων. Το ότι ο Ενάγοντας για να αγοράσει την επίμαχη οικία αποτάθηκε σε πρώην τραπεζικό οργανισμό για να αποκτήσει χρηματοδότηση ως είναι μέρος της εκδοχής του μάρτυρα, αποτελεί κοινό έδαφος των διαδίκων. Το ότι ο πρώην τραπεζικός οργανισμός ήταν διατεθειμένος να του παραχωρήσει δάνειο για €265.000 υπό την προϋπόθεση ότι ο ίδιος θα συνείσφερε ποσό ύψους €70.000 ως είναι μέρος της εκδοχής του μάρτυρα, επίσης αποτελεί κοινό έδαφος των διαδίκων. Ο πρώην τραπεζικός οργανισμός όντως χορήγησε στεγαστικό δάνειο ύψους €265.000 με τον Ενάγοντα να υπογράφει σχετικό συμφωνητικό έγγραφο, γεγονός που επιβεβαιώνεται από το Τεκμήριο
- Μάλιστα προς εξασφάλιση των οικονομικών υποχρεώσεων του Ενάγοντα, ο τελευταίος, δυνάμει σχετικού εγγράφου, εκχώρησε τα δικαιώματα του που απορρέουν από τη σύμβαση αγοράς στον πρώην τραπεζικό οργανισμό με τη συγκατάθεση των Εναγομένων, γεγονός που επιβεβαιώνεται από το Τεκμήριο
- Ο μάρτυρας ακόμη ανέφερε ότι επειδή ο Ενάγοντας δεν κατάφερε να συγκεντρώσει το ποσό των €70.000 εκδόθηκε από τους Εναγομένους, μέσω του ιδίου, ψευδώς απόδειξη είσπραξης για €50.000 ώστε να εξαπατηθεί η τράπεζα και να χορηγήσει στον Ενάγοντα το δάνειο. Ο μάρτυρας αναγνώρισε ότι υπέπεσε σε σοβαρό σφάλμα και δηλώνει μετανιωμένος για τη συμπεριφορά του αυτή. Δεν έχω λόγο να αμφιβάλλω για αυτά που ο μάρτυρας είπε, τα οποία έκδηλα προκαλούν ζημιά στην εικόνα και φήμη του ιδίου και της εταιρείας του (Εναγόμενοι) καθώς επίσης πλήττουν τα συμφέροντα των Εναγομένων. Δεν αποκλείεται να τους προκαλέσουν και οικονομικές απώλειες. Προφανώς αν δεν ίσχυαν δεν θα υπήρχε λόγος να αποκαλύψει και να περιγράψει την επιλήψιμη συμπεριφορά του, ενεργώντας για λογαριασμό των Εναγομένων. Δεν υπήρχε λόγος να αναλάβει την ευθύνη και να εμφανίζεται μετανιωμένος. Μία συμπεριφορά που αφήνει εκτεθειμένο τον εαυτό του αλλά και την εταιρεία του (Εναγόμενοι) με ότι συνέπειες μπορεί να συνεπάγονται. Ο ίδιος αποδίδει την επιλήψιμη συμπεριφορά του στην καλή του καρδιά. Ωστόσο θωρώ ότι ενέργησε έτσι ώστε να διασφαλίσει μια πώληση στους Εναγομένους. Δηλαδή το έκανε όχι από φιλευσπλαχνία προς τον Ενάγοντα αλλά για το δικό του επαγγελματικό συμφέρον που συνδυαζόταν με οικονομικό όφελος. Προς υλοποίηση του παράνομου σκοπού του εξέδωσε την απόδειξη αλλά δεν περιορίστηκε ως εκεί. Ακολούθως εξέδωσε τις αιτήσεις πληρωμών βασιζόμενες στο ψευδές γεγονός της πληρωμής των €50.
- Όταν βέβαια αντιλήφθηκε ότι η επαγγελματική συναλλαγή δεν θα συνοδευόταν τελικά με οικονομικό όφελος αποφάσισε να αποκαλύψει την αλήθεια προκειμένου να αποφύγει άλλους κινδύνους και περιπέτειες. Έτσι λογικά εξηγείται η συναίνεση του Ενάγοντα και η έκδοση του Τεκμηρίου 10 που ήταν η απαρίθμηση των ποσών που είχαν πραγματικά πληρωθεί και η ακύρωση της απόδειξης για την εικονική πληρωμή του ποσού των €50.
- Εν πάση περιπτώσει για τους λόγους που έχω εξηγήσει αποδέχομαι την εκδοχή του μάρτυρα στο συγκεκριμένο θέμα και καταλήγω ότι κάτω από τις συνθήκες που έχω αναφέρει τελικά το επικαλούμενο ποσό των €50.000 δεν έχει πληρωθεί στους Εναγομένους. Ενόψει της πιο πάνω εξέλιξης, η παρούσα απόφαση του Δικαστηρίου να κοινοποιηθεί στην αστυνομία για να διερευνήσει το θέμα αυτό. Σε ότι αφορά το ζήτημα ασυμπλήρωτων εργασιών (εργασιών που εκκρεμούν για εκτέλεση), αποδέχομαι τη θέση του μάρτυρα ότι δεν υφίσταται επειδή δεν υπάρχει οποιαδήποτε μαρτυρία που να με οδηγεί στο αντίθετο εύρημα. Θα έλεγα ότι η παραλαβή του έργου από τον Ενάγοντα και η μετακίνηση του στην οικία σε συνδυασμό με την έκδοση τίτλου ιδιοκτησίας που αφορά το έργο (Τεκμήριο 21) κάθε άλλο παρά δείχνει να υπάρχει τέτοιο θέμα για εξέταση. Ένα άλλο επίδικο θέμα για το οποίο δόθηκε μαρτυρία από τον ΜΥ είναι η εκτέλεση εργασιών που οι Εναγόμενοι θεωρούν επιπρόσθετες αυτών της σύμβασης. Κατ' αρχάς θα πρέπει να λεχθεί ότι από το ενώπιον μου μαρτυρικό υλικό προκύπτει πως η επαγγελματική σχέση των διαδίκων που αφορά το παρόν έργο διέπεται από έγγραφα συμβολαίου. Το σύνολο των εγγράφων αυτών προσδιορίζει τα δικαιώματα, καθήκοντα, υποχρεώσεις των διαδίκων, το μέρος που θα διεξαχθούν και το φάσμα των εργοληπτικών εργασιών που καλύπτονται. Πρόκειται για τους όρους της σύμβασης (Τεκμήριο 1), το επίσημο κτηματικό σχέδιο - το πιστοποιητικό εγγραφής ακίνητης ιδιοκτησίας-αρχιτεκτονικά σχέδια - σχέδιο ηλεκτρικών ισογείου (Τεκμήριο 2), έγγραφο υπό τον τίτλο 'Construction Details of Villas at Tsada Village-Paphos' που έχει την έννοια και σημασία των τεχνικών προδιαγραφών (Τεκμήριο 3) και η άδεια οικοδομής υπ' αρ. 63174 ημερ. έκδοσης 25.07.07 (Τεκμήριο 4). Όλα αυτά τα έγγραφα φέρουν υπογραφές και δεν έχει αμφισβητηθεί ότι πρόκειται για τις υπογραφές των διαδίκων υπό την ιδιότητα των συμβαλλομένων μερών. Αξίζει να σημειωθεί ότι το επικαλούμενο υπό τον όρο 2 του Τεκμηρίου 1 αρχιτεκτονικό σχέδιο δεν έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου. Θα πρέπει να λεχθεί ότι στους όρους της σύμβασης δεν υπάρχει μηχανισμός που να ρυθμίζει την εκτέλεση επιπρόσθετων εργασιών. Η υποχρέωση των Εναγομένων ήταν να κατασκευάσουν το έργο στη βάση του συμφωνημένου φάσματος εργασιών όπως αυτό προδιαγράφεται από τα έγγραφα συμβολαίου. Συνεπώς η εκτέλεση άλλων εργασιών δύναται να πραγματοποιηθεί μόνο με ξεχωριστή συμφωνία. Αποτελεί κοινό έδαφος των μερών ότι οι επικαλούμενες επιπρόσθετες εργασίες, όπως αυτές έχουν υποδεικνύονται στο στάδιο καταγραφής της μαρτυρίας του Ενάγοντα, έχουν όντως εκτελεστεί. Σε ότι αφορά τη φύση τους: (α) ο αρχικά ακάλυπτος χώρος στάθμευσης υπογείου μετατράπηκε σε καλυμμένο με κατασκευή σχετικής πλάκας - εφόσον τα έγγραφα συμβολαίου προνοούσαν ακάλυπτο χώρο στάθμευσης για ένα όχημα, πράγμα που καταδεικνύεται συγκρίνοντας την κάτοψη ισογείου (Τεκμήριο 2
(4)) και Τεκμήριο 3 με φωτογραφία Α του Τεκμηρίου 18, η μετατροπή σε καλυμμένου χώρου στάθμευσης με ανέγερση πλάκας συνιστά επιπρόσθετη εργασία, (β) η ανέγερση δωματίου/γραφείου πάνω από τον καλυμμένο χώρο στάθμευσης - συνεπαγόμενη επιπρόσθετη εργασία με βάση το ίδιο σκεπτικό ως το σημείο (α) πιο πάνω, (γ) κατασκευή σκαλιών από το υπόγειο στο ισόγειο - επέκταση και κάλυψη κλιμακοστασίου από το υπόγειο στο δωμάτιο - συνεπαγόμενη επιπρόσθετη εργασία με βάση το ίδιο σκεπτικό ως το σημείο (α) πιο πάνω, (δ) τοποθέτηση κεραμικών στο υπόγειο - ως ακάλυπτος χώρος στάθμευσης υπογείου που προνοείτο από τα έγγραφα συμβολαίου θα ήταν πλακόστρωτο χωρίς όμως να καθορίζεται τι επίστρωση θα είχε το έδαφος, επομένως η τοποθέτηση κεραμικών δεν μπορεί να θεωρηθεί επιπρόσθετη εργασία, (ε) τοποθέτηση γρανίτη στην κουζίνα - πρόκειται για επιπρόσθετη εργασία αφού αυτό που τα έγγραφα συμβολαίου προνοούν είναι η τοποθέτηση κεραμικού (Τεκμήριο 3), πλην όμως θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι η εργασία που δεν θα γίνει, (στ) τοποθέτηση γρανίτη στην κουζίνα στρογγύλεμα - ομοίως ως το σημείο (ε), (ζ) αλλαγή όλων των θυρών και παραθύρων από αλουμίνιο σε pvc - με βάση τα έγγραφα συμβολαίου συνιστά επιπρόσθετη εργασία, πλην όμως θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι η εργασία που δεν θα γίνει, (η) δημιουργία γραφείου αποθήκης - περιλαμβάνεται στην επιπρόσθετη εργασία του σημείου (β) (θ) τοποθέτηση κεραμικών στα μπάνια - εφόσον το Τεκμήριο 3 προνοεί την τοποθέτηση κεραμικών, η εν λόγω εργασία δεν μπορεί να θεωρηθεί ως επιπρόσθετη (ι) τοποθέτηση πινάκων - με βάση τα έγγραφα συμβολαίου συνιστά επιπρόσθετη εργασία, (κ) ελαιοχρωματισμός διαφόρων χρωμάτων σε όλα τα δωμάτια της οικίας - εφόσον δεν καθορίζεται ότι ο ελαιοχρωματισμός που προνοείται από τα έγγραφα συμβολαίου για τα δωμάτια θα είναι ιδίου χρώματος, η συγκεκριμένη εργασία δεν μπορεί να θεωρηθεί ως επιπρόσθετη, (λ) σπριτς αντίς σούπερ πλαστ και μπογιά στους τοίχους περίφραξης - εφόσον από τα έγγραφα συμβολαίου δεν καθορίζεται η επίστρωση στους τοίχους περίφραξης, η συγκεκριμένη εργασία δεν μπορεί να θεωρηθεί ως επιπρόσθετη. Για τις πιο πάνω εργασίες υπό τα σημεία (α), (β), (γ), (ε), (στ), (ζ) και (ι) που έχουν κριθεί ότι είναι επιπρόσθετες και έχουν αναγνωριστεί από τον Ενάγοντα ότι έχουν εκτελεστεί, προκύπτει ότι προτού πραγματοποιηθούν υπήρξε προηγούμενη συνεννόηση των διαδίκων. Δεν θα μπορούσαν αυτές οι εργασίες να γίνουν με πρωτοβουλία των Εναγομένων και ούτε δικαιολογείται κάτι τέτοιο αφού η εκτέλεση τους ενέχει κόστος γι' αυτούς που δεν θα οδηγούσε σε αποζημίωση και συνάμα θέτουν σε κίνδυνο τη συμβατική ημερομηνία αποπεράτωσης του έργου. Επομένως μόνο με αμοιβαία εκ των προτέρων συνεννόηση υπό την έννοια της ξεχωριστής συμφωνίας θα μπορούσε αυτό να συμβεί. Η φύση αυτών των εργασιών είναι τέτοια που δεν θα μπορούσαν να γίνουν παρά μόνο με επιπλέον συμφωνία των διαδίκων και στα πλαίσια εντολών του Ενάγοντα ως προς τη μορφή που αυτές θα είχαν. Οτιδήποτε διαφορετικό προσκρούει στο πνεύμα της λογικής. Πέραν όμως αυτού, η μη εκδήλωση αντίδρασης ή παραπόνου από τον Ενάγοντα καταδεικνύει ότι ο ίδιος γνώριζε από την αρχή γι' αυτές. Με την μετακίνηση του δε στην οικία τις αποδέχτηκε και τις ενέκρινε. Δεν έχω στοιχεία για να κρίνω πότε ακριβώς υπήρξε η πιο πάνω επιπλέον συμφωνία για τις επιπρόσθετες εργασίες. Η απουσία κειμένου καθιστά την μορφή της προφορική. Ακόμη δεν είμαι σε θέση να πω εάν επρόκειτο για μια ενιαία προφορική συμφωνία ή για περισσότερες. Το αντικείμενο ήταν σίγουρα οι επιπρόσθετες εργασίες. Είναι αυτονόητο ότι η εκτέλεση τους δεν θα ήταν δωρεάν αλλά έναντι οικονομικού ανταλλάγματος. Ωστόσο δεν φαίνεται να είχε συμφωνηθεί το ύψος του τιμήματος υπό την έννοια να αποτελεί μέρος της επιπλέον συμφωνίας ή των επιπλέον συμφωνιών. Έχω υπόψη μου την κοστολόγηση αυτών των επιπρόσθετων εργασιών, όπως αυτή υποδείχτηκε από τον ΜΥ. Δεν έχω όμως ενώπιον μου στοιχεία και δεδομένα που τεκμηριώνουν την ορθότητα και ακρίβεια της εκτίμησης που ο ΜΥ έδωσε στο Δικαστήριο. Ειδικότερα δεν υπάρχουν στοιχεία και δεδομένα που να στοιχειοθετούν τον υπολογισμό της ποσότητας των εκτελεσθέντων επιπρόσθετων εργασιών κα την ορθότητα και ακρίβεια των τιμών μονάδος που χρησιμοποιήθηκαν σε συνάρτηση με την ποσότητα για τον υπολογισμό της αξίας τους. Το κόστος που ο ΜΥ έχει δηλώσει με το Τεκμήριο 19 (κατάσταση επιπλέον εργασιών) δεν μπορεί να εκληφθεί ως δεδομένα ορθό. Κατά συνέπεια δεν μπορώ να αποδεχτώ το μέρος της μαρτυρίας του ΜΥ που αφορά την εκτίμηση της αξίας των επιπρόσθετων εργασιών που έχουν εκτελεστεί. Σε ότι αφορά τις υπόλοιπες κατ' ισχυρισμό επιπρόσθετες εργασίες, τις οποίες ο Ενάγοντας δεν αναγνωρίζει, ο ΜΥ δεν παρέχει στοιχεία που να καταδεικνύει συμφωνία των διαδίκων για εκτέλεση τους. Επίσης δεν υπάρχουν λεπτομέρειες που να πιστοποιούν την εκτέλεση τους στο έργο. Ακόμη δεν υπάρχουν δεδομένα που να αποδεικνύουν την ορθότητα και ακρίβεια ποσοτήτων και αξίας που ο ΜΥ παρουσιάζει και διεκδικεί. Ενόψει αυτών των κενών, δεν μπορώ να αποδεχτώ το μέρος της μαρτυρίας του ΜΥ. Οι ίδιες διαπιστώσεις ισχύουν ακριβώς σχετικά με τις υπόλοιπες κατ' ισχυρισμό επιπρόσθετες εργασίες που περιέχονται στη σχετική κατάσταση τους (Τεκμήριο 9). Ομοίως για τις κατ' ισχυρισμό εργασίες που έχουν αφαιρεθεί, που επίσης περιλαμβάνονται στο ίδιο έγγραφο. Δεν αποκλείεται να πρόκειται για εργασίες που αναπόφευκτα δεν έχουν γίνει επειδή στη θέση τους εκτελέστηκαν άλλες εργασίες που προηγουμένως έχουν διαπιστωθεί ότι είναι επιπρόσθετες, χωρίς όμως να μπορώ να καταλήξω σε τέτοιο εύρημα αφού δεν κατέστησαν γνωστές στο Δικαστήριο οι εργασίες που αφαιρέθηκαν. Για τους ίδιους λόγους δεν αποδέχομαι ούτε αυτό το κομμάτι της μαρτυρίας του ΜΥ. Ένα άλλο επίδικο ζήτημα με το οποίο ασχολήθηκε ο ΜΥ με την μαρτυρία του είναι το σύνολο των πληρωμών που έχουν γίνει και κατά πόσο τον Ενάγοντας οφείλει οποιοδήποτε ποσό στους Εναγομένους. Αυτό προκύπτει μέσα από έλεγχο του τελικού λογαριασμού του έργου. Εξαιτίας των προαναφερομένων δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη η αξία των επιπρόσθετων εργασιών. Κάτω από αυτές τις περιστάσεις ο τελικός λογαριασμός του έργου δεν μπορεί να έχει ολοκληρωμένη μορφή που να απεικονίζει την πραγματική κατάσταση. Σε ότι αφορά τις πληρωμές που έχουν γίνει, αποτελεί παραδεκτό γεγονός ότι ποσό €280.000 έχει καταβληθεί για την εκτέλεση των εργασιών. Πέραν αυτού, διαπιστώνω ότι έχει επιπλέον πληρωθεί ποσό €20.000 που επίσης αποτελεί κοινό έδαφος των διαδίκων, ήτοι €10.000 με τραπεζικό έμβασμα και €10.000 με μετρητά (Τεκμήρια 12Α, 12Β, 13Α και 13Β). Συνεπώς το σύνολο των πληρωμών που έχουν γίνει από τον Ενάγοντα στους Εναγομένους για το συγκεκριμένο έργο ανέρχεται σε €300.000. Η αδυναμία να υπάρξει τελικός λογαριασμός στην ολοκληρωμένη του μορφή δημιουργεί αδυναμία στον προσδιορισμό του υπολειπόμενου προς πληρωμή ποσού. Χωρίς να υπολογιστεί η αξία των επιπρόσθετων εργασιών στα πλαίσια της ξεχωριστής προφορικής συμφωνίας, το ποσό που υπολείπεται αναφορικά με τα έγγραφα συμβολαίου ανέρχεται στα €50.000. Ένα άλλο επίδικο θέμα που καλύπτεται από την μαρτυρία του ΜΥ είναι ο τερματισμός της σύμβασης από μέρους του Ενάγοντα. Από τη μαρτυρία του ΜΥ προκύπτει ότι ο εν λόγω μάρτυρας δέχεται ως γεγονός που συνέβηκε τον εν λόγω τερματισμό. Δεν έχει αμφισβητηθεί από μέρους του μάρτυρα ότι ο τερματισμός συνέβηκε με την αποστολή επιστολής ημερ. 24.09.13 της δικηγόρου του Ενάγοντα προς τους Εναγομένους, η οποία στις 10.10.13 επιδόθηκε με ιδιώτη επιδότη στον ΜΥ ως διευθυντή των Εναγομένων. Εξάλλου αυτό επιβεβαιώνεται από τα Τεκμήρια 9Α και 9Β (επιστολή ημερ. 24.09.13 και ένορκη δήλωση ιδιώτη επιδότη επίδοσης της εν λόγω επιστολής στον ΜΥ), γεγονός το οποίο και αποδέχομαι. Επίσης άλλο επίδικο θέμα, στα πλαίσια ανταπαίτησης των Εναγομένων, για το οποίο γίνεται αναφορά στη μαρτυρία του ΜΥ, είναι η διεκδίκηση ενοικίου για την περίοδο που ο Ενάγοντας διαμένει στην επίμαχη οικία από την ημερομηνία τερματισμού της σύμβασης μέχρι την παράδοση ελεύθερης και κενής της κατοχής της στους Εναγομένους. Η απλή λεκτική αναφορά από τον ΜΥ ότι ενοικιάζει δύο όμοιες κατοικίες στο ίδιο κτιριακό συγκρότημα €700 μηνιαίως δεν μπορεί να αποτελέσει τεκμηρίωση του ισχυρισμού ότι η ενοικιαστική αξία της επίμαχης οικίας ισοδυναμεί με €700 μηνιαίως. Θα έπρεπε να είχε προσφερθεί μαρτυρία από εμπειρογνώμονα επί του ύψους του δίκαιου ενοικίου που κυμαίνεται στην περιοχή όπου βρίσκεται η επίμαχη οικία σε σχέση με την έκταση, τα τεχνικά χαρακτηριστικά και άλλους παράγοντες που λαμβάνονται υπόψη για τον προσδιορισμό του ύψους του δίκαιου ενοικίου. Εφόσον τέτοια μαρτυρία απουσίαζε, όπως απουσίαζε και η παρουσίαση των επικαλούμενων ενοικιαστηρίων εγγράφων μαζί με τους κατ' ισχυρισμό ενοικιαστές των άλλων οικιών, των οποίων η εμφάνιση τους μπορούσε να βοηθούσε σε συγκριτική μελέτη, η μαρτυρία του ΜΥ στο συγκεκριμένο ζήτημα παρέμεινε μετέωρη χωρίς να έχει οποιαδήποτε αξία. Στη βάση των πιο πάνω αποδέχομαι ως ορθή, αληθή και αξιόπιστη τη δεύτερη πτυχή της μαρτυρία του ΜΥ στο βαθμό και την έκταση που έχει σχολιαστεί (Agapiou v. Panayiotou
(1988)1 C.L.R. 257 και Theomaria Estates Ltd v. Samuel Mason κ.α.
(2005)1 Α.Α.Δ. 256). Το τρίτο σκέλος της μαρτυρίας του ΜΥ αφορά αναφορές του στην ποιότητα εργασιών που έχουν εκτελεστεί. Ο εν λόγω μάρτυρας απορρίπτει ότι υπάρχουν κακοτεχνίες και ελαττώματα στο έργο. Καταθέτοντας υπό την ιδιότητα του εμπειρογνώμονα παρέχει τις δικές του τεχνικής φύσεως εξηγήσεις. Η εμπειρογνωμοσύνη του δεν αμφισβητείται. Σε κάθε περίπτωση το ότι είναι πτυχιούχος πολιτικός μηχανικός από το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Ελλάδος, είναι εγγεγραμμένος στο Ε.Τ.Ε.Κ. με άδεια ασκήσεως του επαγγέλματος στην πολιτική μηχανική από το έτος 1990 και με εμπειρία 32 έτη στην επίβλεψη εργοληπτικών έργων και 18 χρόνια στην κατασκευή οικοδομικών έργων ως αδειούχος εργολάβος, γεγονότα που δεν έχουν αμφισβητηθεί από τον Ενάγοντα, είναι δεδομένα που του επιτρέπουν να δίδει μαρτυρία επί τεχνικών θεμάτων υπό τον μανδύα του εμπειρογνώμονα. Θα πρέπει να λεχθεί ότι η πτυχή αυτή της μαρτυρίας του ΜΥ περιέχει αναφορές που στερούνται τεκμηρίωσης. Διατύπωνε θέσεις που δεν ήταν επεξηγηματικές. Ο ίδιος δεν επισκέφτηκε τους χώρους που παρουσιάζονται να έχουν πρόβλημα για να έχει σαφή και αποκρυσταλλωμένη της κατάστασης τους. Ενώ αναγνώριζε την ύπαρξη προβλημάτων απέδιδε τα αίτια πρόκλησης τους σε υποθετικά σενάρια με αποτέλεσμα να καταλήγει σε αυθαίρετα και αστήριχτα συμπεράσματα. Όλα αυτά είναι παράμετροι που καθιστούν το μέρος αυτό της επιστημονικής μαρτυρίας του ΜΥ μη πειστικό απέναντι στο Δικαστήριο προκειμένου αυτό να σχηματίσει τη δική του ανεξάρτητη γνώμη κατά την εξέταση των επικαλούμενων κακοτεχνιών, ελαττωμάτων και ατελειών στην επίδικη οικοδομή. Σαφώς το μέρος αυτό της μαρτυρίας του ΜΥ δεν γίνεται αποδεκτό. Σε καμία όμως περίπτωση πλήττεται η αξιοπιστία του μάρτυρα, το επίπεδο της οποίας παρέμεινε υψηλό μέχρι το τέλος. Προς καλύτερη αντίληψη των πιο πάνω αναφέρω τα εξής:
(1)Σε σχέση με το δωμάτιο αποθήκης στο ισόγειο που βρίσκεται πάνω από τον υπόγειο χώρο στάθμευσης, ο ΜΥ αναγνωρίζει ότι αντιμετωπίζει πρόβλημα υγρασίας. Ωστόσο θεωρεί πως πρόκειται για περίπτωση μούχλας η οποία οφείλεται στη μη ανανέωση του αέρα στον εσωτερικό εκείνο χώρο σε συνδυασμό με τη σφράγιση των θυρών και των παραθύρων με λάστιχο, ως οι οδηγίες του Ενάγοντα, ώστε να μην εισέρχεται αέρας στο εσωτερικό. Η πιο πάνω αναφορά δεν με έχει πείσει. Χωρίς να έχει επιθεωρήσει επί τόπου το χώρο, προβαίνει σε αυθαίρετο συμπέρασμα. Από πού γνωρίζει ότι το δωμάτιο αυτό παρέμεινε συνεχώς κλειστό δίχως να ανανεώνεται ο αέρας στο εσωτερικό αυτού. Το αν κάποιες φορές είχε προσέξει το δωμάτιο να μην έχει ανοικτά παράθυρα ή θύρες αυτό δεν σημαίνει ότι δεν άνοιγαν στιγμές που αυτός δεν ήταν στην περιοχή. Η ύπαρξη μαύρων στιγμάτων πάνω στον εσωτερικό τοίχο (φωτογραφίες 3-7, 13 & 14 Τεκμηρίου 17) καταδεικνύει την παρουσία υγρασίας αλλά δεν αποδεικνύει ότι η πηγή πρόκλησης περιορίζεται αποκλειστικά στην έλλειψη φρέσκου αέρα στο χώρο. Αν ευσταθούσε ο ισχυρισμός του ΜΥ θα υπήρχαν μαύρα στίγματα σε όλα τα σημεία του τοίχου και όχι σε ορισμένα μέρη του.
(2)Ομοίως αναφορικά με τον εσωτερικό τοίχο του καθιστικού χώρου στο ισόγειο ο ΜΥ παραδέχεται ότι υπάρχει πρόβλημα υγρασίας. Ωστόσο θεωρεί πως πρόκειται για περίπτωση μούχλας η οποία οφείλεται στη μη ανανέωση του αέρα στον εσωτερικό εκείνο χώρο. Για τον ίδιο λόγο ως προηγουμένως η πιο πάνω αναφορά δεν με έχει πείσει. Χωρίς να έχει επιθεωρήσει επί τόπου το χώρο, ο ΜΥ προβαίνει σε αυθαίρετο συμπέρασμα. Από πού γνωρίζει ότι το δωμάτιο αυτό παρέμεινε συνεχώς κλειστό δίχως να ανανεώνεται ο αέρας στο εσωτερικό αυτού. Το αν κάποιες φορές είχε προσέξει το δωμάτιο να μην έχει ανοικτά παράθυρα ή θύρες αυτό δεν σημαίνει ότι δεν άνοιγαν σε χρονικές στιγμές που αυτός δεν ήταν στην περιοχή. Η ύπαρξη μαύρων στιγμάτων πάνω στον εσωτερικό τοίχο (φωτογραφίες 20 & 21 Τεκμηρίου 17) καταδεικνύει την παρουσία υγρασίας αλλά δεν αποδεικνύει ότι η πηγή πρόκλησης περιορίζεται αποκλειστικά στην έλλειψη φρέσκου αέρα στο χώρο. Στη φωτογραφία 20 αν ίσχυε η θέση που ο ΜΥ προέβαλε, ήτοι τα μαύρα στίγματα είναι μούχλα επειδή ο καναπές ακουμπά στον τοίχο και υπάρχει έλλειψη ανανέωσης του αέρα, τότε, πέραν του ότι όπως φαίνεται ο καναπές δεν ακουμπά στον τοίχο, θα έπρεπε να είχε τέτοια μαύρα στίγματα σε όλη την επιφάνεια που βρίσκεται πίσω από τον καναπέ και όχι μόνο στο συγκεκριμένο σημείο.
(3)Ο ΜΥ αναγνωρίζει ότι υπάρχει πρόβλημα υγρασίας στην οροφή. Ωστόσο εικάζει ως προς την πηγή του προβλήματος και μοιραία εξάγει αυθαίρετο συμπέρασμα. Επικαλείται τις φωτογραφίες 8-10 του Τεκμηρίου 17 αλλά αυτό που ισχυρίζεται δεν απεικονίζεται στις εν λόγω φωτογραφίες. Ο ίδιος δεν επισκέφθηκε το χώρο μετά την κατασκευή για να έχει ολοκληρωμένη εικόνα της κατάστασης.
(4)Ο ΜΥ αναγνωρίζει ότι υπάρχει πρόβλημα υγρασίας στον υπόγειο χώρο στάθμευσης. Παραπέμπει στη φωτογραφία 11 του Τεκμηρίου 17. Εδώ παρόλο που φαίνονται μαύρα στίγματα σε εσωτερική επιφάνεια τοίχου, ο ΜΥ δεν ισχυρίζεται μούχλα, θέση που συγκρούεται με το προηγούμενο σκεπτικό του. Αντ' αυτού προβάλλει ισχυρισμό που πηγάζει μέσα από εικασία και αναπόφευκτα καταλήγει σε αυθαίρετο συμπέρασμα. Ο ίδιος δεν επισκέφθηκε το χώρο μετά την κατασκευή για να έχει ολοκληρωμένη εικόνα της κατάστασης.
(5)Ο ΜΥ αναγνωρίζει ότι υπάρχει πρόβλημα υγρασίας που δημιουργείται από τη διασωλήνωση στην οροφή. Επικαλούμενος τις φωτογραφίες 15-18 ο ΜΥ πιθανολογεί να προκλήθηκε ζημιά από την εγκατάσταση κλιματιστικού που έγινε από τεχνίτη που δεν ήταν υπάλληλος των Εναγομένων. Πρόκειται για εικασία που οδηγεί σε αυθαίρετο συμπέρασμα. Παράλληλα ο ΜΥ δεν επισκέφθηκε το χώρο μετά την κατασκευή για να έχει ολοκληρωμένη εικόνα της κατάστασης. Να σημειωθεί ακόμη ότι με βάση το Τεκμήριο 3 (τεχνικές προδιαγραφές) οι Εναγόμενοι είχαν την ευθύνη της εγκατάστασης των σωλήνων των κλιματιστικών στα τρία υπνοδωμάτια της οικοδομής.
(6)Ο ΜΥ παραδέχεται την ύπαρξη προβλήματος υγρασίας. Επικαλούμενος τη φωτογραφία 19 του Τεκμηρίου 17 πιθανολογεί ότι προέκυψε από τον τεχνίτη που τρύπησε και τοποθέτησε το κλιματιστικό χωρίς να το πράξει ορθά. Ισχύουν ακριβώς τα όσα έχουν σχολιαστεί στο σημείο
(5)πιο πάνω.
(7)Ο ΜΥ αναγνωρίζει ότι υπάρχει πρόβλημα υγρασίας στο νότιο τοίχο αντιστήριξης της οικίας. Επικαλούμενος τις φωτογραφίες 25 & 26 του Τεκμηρίου 17 το αποδίδει σε υπερβολικό πότισμα του γρασιδιού. Με κάθε σεβασμό πρόκειται για ένα ισχυρισμό που στερείται λογικής και κατ' επέκταση ερείσματος. Είναι γνωστό ότι το γρασίδι χρήζει πότισμα. Αν στον εν λόγω τοίχος αντιστήριξης τοποθετείτο ορθά κατάλληλο υγρομονωτικό υλικό, τότε όσες φορές και να ποτιζόταν το γρασίδι δεν θα υπήρχε πρόβλημα. Πέραν και ανεξαρτήτως όμως αυτού, ο ΜΥ παρέλειψε να αναφέρει από που γνωρίζει για υπερβολικό πότισμα του γρασιδιού.
(8)Ο ΜΥ αναγνωρίζει πρόβλημα ύπαρξης κενού μεταξύ των δύο ξύλινων τεμαχίων που απεικονίζονται στις φωτογραφίες 27-29 του Τεκμηρίου 17. Ο ισχυρισμός που προβάλλει ως αιτία του προβλήματος είναι απλή εικασία. Πιθανολογεί ότι το πρόβλημα ενδεχομένως να προέκυψε όταν κάποιος αφαίρεσε το υλικό που ένωνε τα εν λόγω ξύλινα τεμάχια. Δεν εξηγεί τι υλικό είναι που αφαιρέθηκε και γιατί κάποιος να το αφαιρέσει. Παράλληλα είναι άξιο απορίας πως είναι δυνατό κάποιος να προβεί σε μια τέτοια πράξη χωρίς να προκαλέσει ζημιά στα ξύλινα τεμάχια και γενικότερα στις εν λόγω ξυλουργικές εργασίες. Ο ΜΕ2 προσήλθε στο Δικαστήριο και κατέθεσε υπό τον μανδύα του εμπειρογνώμονα. Θα πρέπει να λεχθεί ότι η εμπειρογνωμοσύνη του εν λόγω μάρτυρα δεν αμφισβητείται. Εν πάση περιπτώσει είναι εγγεγραμμένος στο μητρώο του Ε.Τ.Ε.Κ. ως πολιτικός μηχανικός και ασκεί το επάγγελμα αυτό ως ιδιώτης τεχνικός σύμβουλος για 35 χρόνια. Η πολυετής εμπειρία που διαθέτει στον τομέα της πολιτικής μηχανικής του επιτρέπει να επιθεωρεί οικοδομές, να εντοπίζει κακοτεχνίες-ελαττώματα-ατέλειες-προβλήματα σ' αυτές και να υποδεικνύει λύσεις για μόνιμη αποκατάσταση τους, όπως είναι το εξειδικευμένο ζήτημα που κλήθηκε να μαρτυρήσει υπό την ιδιότητα του εμπειρογνώμονα (Σιακόλα v. Αστυνομίας
(2013)2 Α.Α.Δ. 110), Yaacoub v. Δημοκρατίας Ποινική Έφεση 72/13 ημερ. 19.03.14, Ακρίδας v. Eman (Buses) Ltd και άλλων
(2012)1(Α) Α.Α.Δ. 355). Ο ίδιος επισκέφθηκε την οικία και επιθεώρησε προσωπικά τους χώρους της που παρουσίαζαν πρόβλημα. Εντόπισε τα προβλήματα που υπήρχαν και αποτύπωσε την κατάσταση που είχε δημιουργηθεί φωτογραφίζοντας χώρους της οικοδομής. Κατέγραψε τις δικές του παρατηρήσεις που προέκυψαν μέσα από την επιθεώρηση και φωτογράφηση των χώρων. Στη βάση των παρατηρήσεων του προέβηκε σε διαπιστώσεις τεχνικής φύσεως, καταλήγοντας σε ευρήματα και στην εξαγωγή συμπερασμάτων. Αποκαλύπτει τα προβλήματα, εντοπίζει την πηγή πρόκλησης τους και προτείνει λύση για την ριζική επιδιόρθωση τους. Όλα αυτά τα καταγράφει σε σχετική έκθεση που ο ίδιος ετοίμασε, κατέθεσε και επεξήγησε το περιεχόμενο της στο Δικαστήριο. Η περιγραφή των προβλημάτων είναι σαφής και διαφωτιστική. Η δε υπάρχουσα κατάσταση απεικονίζεται μέσα από την ανάλυση των προβλημάτων που παρέχεται και υποστηρίζεται από τις έγχρωμες φωτογραφίες που έλαβε και επισυνάπτει στην έκθεση του. Ο εντοπισμός της πηγής των προβλημάτων που διαφέρει αναλόγως του προβλήματος καθώς επίσης οι προτεινόμενες λύσεις που υποδεικνύονται είναι επεξηγηματικά. Τα δε ευρήματα και συμπεράσματα του που αναφέρει είναι τεκμηριωμένα. Μέσα από την παρουσία του στο Δικαστήριο, ο εν λόγω μάρτυρας δημιούργησε θετική εντύπωση. Στην ένορκη του μαρτυρία απαντούσε με σαφήνεια και εμπεριστατωμένα επί της ουσίας των ερωτημάτων που του υπεβλήθηκαν, χωρίς να υπεκφεύγει και δίχως να φλυαρεί. Ανέφερε τις οδηγίες που έλαβε από τον Ενάγοντα και επεξήγησε το περιεχόμενο της έκθεσης του που κατέθεσε στο Δικαστήριο, υποστηρίζοντας το με υποδείξεις από τις επισυνημμένες έγχρωμες φωτογραφίες που λήφθηκαν. Σε τελευταία ανάλυση με την εμπεριστατωμένη και τεκμηριωμένη μαρτυρία του ο εν λόγω εμπειρογνώμονας διαφώτισε το Δικαστήριο, το οποίο βοήθησε να σχηματίσει τη δική του ανεξάρτητη κρίση και να καταλήξει στα δικά του ανεξάρτητα ευρήματα και συμπεράσματα. Κατά συνέπεια αποδέχομαι στην ολότητα της την μαρτυρία του ΜΕ2, περιλαμβανομένου του Τεκμηρίου 17 που αποτελεί μέρος της, ως ορθή και αξιόπιστη. Προς υποστήριξη των πιο πάνω αναφέρω τα εξής: Κατ' αρχάς πρέπει να λεχθεί ότι όλα τα προβλήματα που εντόπισε ο εν λόγω μάρτυρας έχουν αναγνωριστεί ότι υπάρχουν από τον διευθυντή των Εναγομένων (ΜΥ) στο στάδιο κατάθεσης της ένορκης μαρτυρίας του. Επομένως στο θέμα της παρουσίας προβλημάτων στην οικοδομή, πέραν της πραγματικής μαρτυρίας που τέθηκε ενώπιον μου, η μαρτυρία του ΜΕ2 επιβεβαιώνεται από την μαρτυρία του ΜΥ. Βασικότερο πρόβλημα που εντοπίστηκε σε διάφορους χώρους της οικοδομής είναι αυτό της υγρασίας. Συγκεκριμένα όπως ο ΜΕ2 επισήμανε στην ένορκη μαρτυρία του αλλά και στην έκθεση του (Τεκμήριο 17) εντοπίζεται υγρασία: (α) στον τοίχο γύρω από το παράθυρο και της πλαϊνής θύρας του δωματίου αποθήκης στο ισόγειο που βρίσκεται πάνω από τον υπόγειο χώρο στάθμευσης - οφείλεται στο ότι δεν έχει τοποθετηθεί επαρκώς ή καθόλου υγρομονωτικό υλικό mastic ή silicone κατά μήκος του πλαισίου του παραθύρου και της θύρας. Η παράλειψη αυτή συνιστά κακοτεχνία. Η λύση που προτείνεται με υπόδειξη των φωτογραφιών 4-6 είναι η αφαίρεση της θύρας και του παραθύρου, η τοποθέτηση του υγρομονωτικού υλικού ως λέχθηκε πιο πάνω και η επανεγκατάσταση τους. (β) στην οροφή του δωματίου αποθήκης στο ισόγειο που βρίσκεται πάνω από τον υπόγειο χώρο στάθμευσης - οφείλεται στη λήψη υγορμονωτικών εργασιών στην στέγη της οικοδομής. Η λύση που ο ΜΕ2 εισηγείται με την υπόδειξη των φωτογραφιών 8-10 είναι η κατασκευή ενός μικρού τοίχου 20 εκ. ύψους περιμετρικά της άκρης της οροφής ώστε να αποτρέπει να πλημμυρίζει η οροφή. Παράλληλα προτείνεται η κατασκευή κατάλληλων ρύσεων (κλίσης) στην οροφή για να κατευθύνουν τη ροή του νερού στις υδρορροές και από εκεί το νερό να διοχετεύεται εκτός της οικοδομής. Η απουσία των πιο πάνω συνιστά κακοτεχνία. (γ) στον τοίχο του υπογείου δίπλα από τις σκάλες που οδηγεί στον υπόγειο χώρο στάθμευσης, στον τοίχο του υπογείου γύρω από το κουτί της ηλεκτρικής και στην οροφή του υπογείου - οφείλεται στην μη χρήση επαρκούς ή καθόλου κατάλληλου υγρομονωτικού υλικού περιμετρικά της πλάκας του ισογείου, ιδιαίτερα στις ενώσεις ανάμεσα στα πλακάκια εξωτερικού χώρου και των τοίχων ώστε να αποτρέπεται η εισχώρηση του νερού της βροχής στο εσωτερικό του κτιρίου. Η λύση που ο ΜΕ2 εισηγείται με την υπόδειξη των φωτογραφιών 11-13 είναι η χρήση υγρομονωτικού υλικού ως εξηγήθηκε. Η απουσία των πιο πάνω συνιστά κακοτεχνία. (δ) διείσδυση νερού της βροχής μέσω σωλήνων στην οροφή εντός του κτιρίου επηρεάζοντας την τοιχοποιία και την ηλεκτρική εγκατάσταση της οικοδομής - οφείλεται στη μη σφράγιση των σωλήνων με υγρομονωτικό υλικό mastic ή silicone. Η λύση που προτείνεται με την υπόδειξη των φωτογραφιών 15-19 είναι η χρήση υγρομονωτικού υλικού ως εξηγήθηκε. Η απουσία του πιο πάνω συνιστά κακοτεχνία. (ε) στον εσωτερικό τοίχο του καθιστικού χώρου στο ισόγειο - οφείλεται στην κακή τοποθέτηση της υδρορροής εντός της τοιχοποιίας. Υποδεικνύοντας τις φωτογραφίες 20 & 21 εισηγήθηκε το σχίσιμο του τοίχου μέχρι τον εντοπισμό της υδρορροής και την ορθή τοποθέτηση της εν λόγω σωλήνας. Η εν λόγω εργασία με τον τρόπο που έγινε συνιστά κακή πρακτική και επομένως αποτελεί κακοτεχνία. (στ) στον τοίχο της κουζίνας πλησίον του ψυγείου - οφείλεται στο ότι η περιοχή αυτή παραμένει απροστάτευτη από την υγρασία. δεν έχει τοποθετηθεί επαρκώς ή καθόλου υγρομονωτικό υλικό. Υποδεικνύοντας τις φωτογραφίες 23 & 24 εισηγήθηκε την τοποθέτηση υγρομονωτικού υλικού στα σημεία σύνδεσης των εξωτερικών κεραμικών του πατώματος και του τοίχου ώστε να εμποδίζουν διείσδυση του νερού στο εσωτερικό του χώρου. Η εν λόγω εργασία με τον τρόπο που έγινε συνιστά κακή πρακτική και επομένως αποτελεί κακοτεχνία. Επίσης ο εν λόγω εμπειρογνώμονας διαπίστωσε ρωγμή στον τοίχο του κλιμακοστασίου που οδηγεί στο ισόγειο και εισηγείται επιδιόρθωση του τοίχου με την χρήση υλικού διαστολής αρμού στην περιοχή της ρωγμής πριν από το χρίσμα με σουβά («expanded joint filler in the crack prior to plastering, special plastic net and followed by decoration»). Η πιο πάνω περιγραφή καταδεικνύει ατέλεια. Περαιτέρω με υπόδειξη των φωτογραφιών 25 & 26 ο εν λόγω εμπειρογνώμονας παρατήρησε την ανάγκη καλύτερης εξωτερικής εμφάνισης του τοίχου αντιστήριξης στη νότια πλευρά της οικίας («The wall needs proper decoration»). Η πιο πάνω περιγραφή καταδεικνύει ατέλεια. Ακόμη ο εν λόγω εμπειρογνώμονας παρατήρησε την ύπαρξη κενού μεταξύ των δύο ξύλινων τεμαχίων στον σκελετό θύρας στο χώρο της τουαλέτας των επισκεπτών στο ισόγειο και στην en suite μπανιέρα στον πρώτο όροφο της οικοδομής, πράγμα που απεικονίζεται στις φωτογραφίες 27-
- Όπως υποδείχτηκε, αυτό οφείλεται σε κακή τοποθέτηση υλικών. Η πιο πάνω περιγραφή καταδεικνύει ατέλεια που χρήζει επιδιόρθωσης. Σε σχέση με το τζάκι, έχοντας υπόψη μου το περιεχόμενο της ένορκης μαρτυρίας του ΜΕ2 καθώς και της έκθεσης του (Τεκμήριο 17), παρατηρώ ότι ο εμπειρογνώμονας δεν έχει εντοπίσει την ύπαρξη οποιουδήποτε προβλήματος που αφορά τη λειτουργία του. Απλά συστήνει έλεγχο. Σε ότι αφορά την τοποθέτηση του μάρτυρα για το κόστος επιδιόρθωσης των κακοτεχνιών, ελαττωμάτων και ατελειών της οικοδομής, πέραν του ότι πρόκειται για πρόχειρη εκτίμηση που δεν προέκυψε μέσα από έρευνα και για την οποίαν ο ΜΕ2 δεν είχε εντολή από τον Ενάγοντα να ασχοληθεί, δεν σχετίζεται με επίδικο ζήτημα της υπόθεσης αφού ο Ενάγοντας δεν αξιώνει ως θεραπεία την επιδίκαση αποζημιώσεων για την αποκατάσταση αυτών των προβλημάτων. Συνεπώς δεν θα σχολιάσω την εν λόγω αναφορά του ΜΕ2 και ούτε θα της αποδώσω οποιαδήποτε βαρύτητα. Για σκοπούς ολοκληρωμένης αξιολόγησης του μαρτυρικού υλικού που τέθηκε ενώπιον μου, αποδέχομαι το περιεχόμενο των Τεκμηρίων 1-7, 10-14, 18Α, 18Β και 20-22 ως γεγονότα που έχουν συμβεί, ενώ σε σχέση με τα Τεκμήρια 8Α, 9, 15, 16 και 19 ουδεμία βαρύτητα τους αποδίδεται επειδή καμία αξία προσθέτουν στην εξέταση των επιδίκων θεμάτων και γενικότερα στην ουσία της υπόθεσης. Ευρήματα: Έχοντας μελετήσει και αξιολογήσει την μαρτυρία που προσάχθηκε ενώπιον μου, τα τεκμήρια που κατατέθηκαν κατά την εκδίκαση της ποινικής υπόθεσης αυτής και λαμβάνοντας υπόψη μου τα παραδεκτά γεγονότα καθώς επίσης τα γεγονότα που τελικά δεν αμφισβητήθηκαν, όπως αυτά προκύπτουν μέσα από την προσκομισθείσα μαρτυρία, καταλήγω στα ευρήματα που αφορούν τα πραγματικά και αληθή ουσιώδη γεγονότα που διαδραματίστηκαν κατά τον ουσιώδη χρόνο. Αναπόσπαστο μέρος των ευρημάτων αποτελούν τα παραδεκτά γεγονότα καθώς και τα γεγονότα εκείνα που είτε αποτελούν κοινό έδαφος των διαδίκων είτε δεν αμφισβητήθηκαν μέσα από την εκδίκαση της παρούσας αγωγής. Χωρίς να χρειάζεται να επαναδιατυπωθούν, παραπέμπω σ' αυτά. Περαιτέρω καταλήγω στα πιο κάτω επιπλέον ευρήματα: Για την αγορά της πιο πάνω οικίας ο Ενάγοντας αποτάθηκε στην πρώην Λαϊκή Τράπεζα για χρηματοδότηση υπό τη μορφή δανείου. Για να εγκριθεί το δάνειο τους οι Ενάγοντες έπρεπε να συνεισφέρουν ποσό ύψους €70.
- Επειδή ο Ενάγοντας διέθετε μόνο €20.000, ζήτησε τη βοήθεια των Εναγομένων, οι οποίοι δια του ΜΥ εξέδωσαν προς όφελος του εικονική απόδειξη €50.000 ώστε να την προσκομίσει στον πρώην τραπεζικό οργανισμό μαζί με τις δύο άλλες πληρωμές που είχε κάνει ύψους €10.000 έκαστη, για να εγκριθεί η χρηματοδότηση του. Ο Ενάγοντας παρουσίασε την εν λόγω εικονική απόδειξη με αποτέλεσμα η αίτηση δανείου του να εγκριθεί και οι Ενάγοντες να λάβουν χρηματοδότηση. Στην πορεία εκτελέστηκαν εργοληπτικές εργασίες για την κατασκευή του έργου. Επρόκειτο για εργασίες που προνοούνταν από τα έγγραφα συμβολαίου αλλά και εργασίες που ήταν επιπρόσθετες αφού δεν ενέπιπταν στο συμφωνημένο φάσμα. Η εκτέλεση τους είναι αποτέλεσμα ξεχωριστής συμφωνίας προφορικής μορφής. Δεν είναι σίγουρο αν όλες οι επιπρόσθετες εργασίες είναι προϊόν μιας ενιαίας προφορικής συμφωνίας ή είναι περισσότερες από μία. Το κόστος εκτέλεσης τους δεν αποτελεί μέρος της επιπλέον συμφωνίας ή των επιπλέον συμφωνιών. Επιπρόσθετες εργασίες είναι οι εξής: ο αρχικά ακάλυπτος χώρος στάθμευσης υπογείου μετατράπηκε σε καλυμμένο με κατασκευή σχετικής πλάκας, η ανέγερση δωματίου/γραφείου πάνω από τον καλυμμένο χώρο στάθμευσης, κατασκευή σκαλιών από το υπόγειο στο ισόγειο - επέκταση και κάλυψη κλιμακοστασίου από το υπόγειο στο δωμάτιο, τοποθέτηση γρανίτη στην κουζίνα, τοποθέτηση γρανίτη στην κουζίνα στρογγύλεμα, αλλαγή όλων των θυρών και παραθύρων από αλουμίνιο σε pvc και η τοποθέτηση πινάκων. Οι εν λόγω επιπρόσθετες εργασίες αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της κατασκευής του έργου. Για την πληρωμή τους οι Εναγόμενοι υπέβαλαν εφτά αιτήσεις πληρωμών (διατακτικά) ημερ. 29.10.08, 22.03.09, 02.06.09, 08.07.09 και 30.07.
- Η έκδοση τους βασίζεται στο ψευδές γεγονός της πληρωμής των €50.
- Όταν οι Εναγόμενοι αντιλήφθηκαν ότι η επαγγελματική συναλλαγή δεν θα συνοδευόταν τελικά με οικονομικό όφελος όπως έλπιζαν αποφάσισαν να αποκαλύψουν την αλήθεια προκειμένου να αποφύγουν άλλους κινδύνους και περιπέτειες. Συνολικά ο Ενάγοντας κατέβαλε στους Εναγομένους το ποσό των €300.
- Το έργο ανεγέρθηκε και παραδόθηκε στον Ενάγοντα, ο οποίος και παρέλαβε την κατοχή του μετακομίζοντας στην επίμαχη οικία. Στην πορεία εμφανίστηκαν στην οικία κακοτεχνίες, ελαττωματικές εργασίες και ατέλειες. Ο Ενάγοντας αποτάθηκε σε ιδιώτη πολιτικό μηχανικό/αρχιτέκτονα, ο οποίος αφού επιθεώρησε την οικία και φωτογράφισε χώρους της ετοίμασε σχετική έκθεση, στην οποίαν εντοπίζει προβλήματα υγρασίας στον τοίχο γύρω από το παράθυρο και της πλαϊνής θύρας του δωματίου αποθήκης στο ισόγειο που βρίσκεται πάνω από τον υπόγειο χώρο στάθμευσης, στην οροφή του δωματίου αποθήκης στο ισόγειο που βρίσκεται πάνω από τον υπόγειο χώρο στάθμευσης, στον τοίχο του υπογείου δίπλα από τις σκάλες που οδηγεί στον υπόγειο χώρο στάθμευσης, στον τοίχο του υπογείου γύρω από το κουτί της ηλεκτρικής και στην οροφή του υπογείου, διείσδυση νερού της βροχής μέσω σωλήνων στην οροφή εντός του κτιρίου επηρεάζοντας την τοιχοποιία και την ηλεκτρική εγκατάσταση της οικοδομής, στον εσωτερικό τοίχο του καθιστικού χώρου στο ισόγειο και στον τοίχο της κουζίνας πλησίον του ψυγείου. Επίσης ο εν λόγω εμπειρογνώμονας διαπίστωσε ρωγμή στον τοίχο του κλιμακοστασίου που οδηγεί στο ισόγειο και την ανάγκη καλύτερης εξωτερικής εμφάνισης του τοίχου αντιστήριξης στη νότια πλευρά της οικίας. Ακόμη ο εν λόγω εμπειρογνώμονας παρατήρησε την ύπαρξη κενού μεταξύ των δύο ξύλινων τεμαχίων στον σκελετό θύρας στο χώρο της τουαλέτας των επισκεπτών στο ισόγειο και στην en suite μπανιέρα στον πρώτο όροφο της οικοδομής. Στην έκθεση του ιδιώτη εμπειρογνώμονα εντοπίζεται η πηγή του προβλήματος και παρέχονται εισηγήσεις για την αποκατάσταση τους. Ο Ενάγοντας με επιστολή ημερ. 24.09.13 της δικηγόρου του, η οποία στις 10.10.13 επιδόθηκε με ιδιώτη επιδότη στον ΜΥ ως διευθυντή των Εναγομένων, προχώρησε σε τερματισμό της σύμβασης. Εξέταση επιδίκων θεμάτων - Νομική Πτυχή - Συμπεράσματα: Θα παραθέσω τώρα τα συμπεράσματα τα οποία εξάγονται κατόπιν εξέτασης των επιδίκων ζητημάτων της αγωγής. Εκεί και όπου κρίνεται αναγκαίο θα γίνεται αναφορά της νομικής πτυχής που διέπει το συγκεκριμένο θέμα. Α) Το Νομικό Καθεστώς Κατασκευής του Έργου: Αυτό που συμφωνήθηκε ανάμεσα στους διαδίκους είναι, όπως ήδη λέχθηκε και αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου, η κατασκευή, πώληση και μεταβίβαση του τίτλου ιδιοκτησίας διώροφης οικίας τριών υπνοδωματίων από τους Εναγομένους στους Ενάγοντες εντός του προαναφερομένου ακινήτου στην κοινότητα Τ. της επαρχίας Πάφου. Οι εργασίες θα εκτελούνταν σύμφωνα με αρχιτεκτονικά σχέδια και στη βάση, καθόλου λεπτομερών θα έλεγα, τεχνικών προδιαγραφών. Οι υποχρεώσεις και τα δικαιώματα των διαδίκων περιγράφονται σε κείμενο με όρους, ανάμεσα στους οποίους σημειώνεται ότι το συμφωνημένο τίμημα ανέρχεται σε €350.
- Το πιο πάνω έργο είναι αποτέλεσμα επαγγελματικής σχέσης των διαδίκων που έχει δημιουργηθεί με σκοπό την υλοποίηση μεταξύ τους εμπορικής συναλλαγής. Η σχέση αυτή έχει συμβατική μορφή. Το φάσμα των εργοληπτικών εργασιών, στο βαθμό και την έκταση που μπορεί να προσδιοριστεί, μαζί με τα καθήκοντα και τα δικαιώματα των διαδίκων, συνθέτουν το νομικό καθεστώς στη βάση του οποίου η συμφωνία των διαδίκων θα εκπληρωνόταν. Η επαγγελματική σχέση διέπεται νομικά από έγγραφα συμβολαίου, το περιεχόμενο των οποίων καθορίζει το νομικό πλαίσιο στο οποίο αυτή εκτυλίσσεται. Τα έγγραφα συμβολαίου αποτελούνται από τους όρους της σύμβασης (Τεκμήριο 1), το επίσημο κτηματικό σχέδιο - το πιστοποιητικό εγγραφής ακίνητης ιδιοκτησίας-αρχιτεκτονικά σχέδια - σχέδιο ηλεκτρικών ισογείου (Τεκμήριο 2), έγγραφο των τεχνικών προδιαγραφών (Τεκμήριο 3) και την άδεια οικοδομής υπ' αρ. 63174 ημερ. έκδοσης 25.07.07 (Τεκμήριο 4). Το κεφάλαιο των επιπρόσθετων εργασιών είναι προϊόν ξεχωριστής και ανεξάρτητης συμφωνίας ή συμφωνιών μεταξύ των διαδίκων. Για σκοπούς ευκολίας ας θεωρηθεί ότι επρόκειτο για μία επιπλέον συμφωνία που κάλυπτε όλες τις επιπρόσθετες εργασίες. Η συμφωνία αυτή είχε προφορική μορφή και δεν θα γινόταν δωρεάν χωρίς ωστόσο να υπήρχε εκ των προτέρων κατάληξη των διαδίκων στο οικονομικό αντάλλαγμα για την εκτέλεση τους. Πέραν από τους ρητούς όρους που σημειώνονται στα έγγραφα συμβολαίου και καλύπτονται στην προφορική των επιπρόσθετων εργασιών, υπάρχουν και σιωπηροί / εξυπακουόμενοι όροι που επίσης προνοούνται. Ένας τέτοιος βασικός όρος είναι η ευθύνη των Εναγομένων, ως η κατασκευάστρια εταιρεία, για την ποιότητα των εργοληπτικών εργασιών. Εφόσον οι Εναγόμενοι γνώριζαν από την αρχή ότι το έργο αφορούσε οικία και ως τέτοια θα χρησιμοποιείτο από τους Ενάγοντες, εφόσον αυτοί εκπόνησαν τη μελέτη του έργου, αυτοί επέβλεψαν την κατασκευή του έργου, αυτοί επέλεξαν τα υλικά κατασκευής στη συντριπτική πλειονότητα τους, αυτοί ετοίμασαν τα έγγραφα συμβολαίου και ιδιαίτερα τις τεχνικές προδιαγραφές και αυτοί που ανέγειραν το έργο, το καθήκον που πρέπει να επιδείξουν είναι υψηλό. Κάτω από αυτά τα δεδομένα οι Εναγόμενοι εγγυήθηκαν ότι η ποιότητα των εργοληπτικών εργασιών που εκτέλεσαν θα εξυπηρετούσε τον σκοπό της κατασκευής και κατ' επέκταση της λειτουργίας του έργου. Η εκτέλεση των εργοληπτικών εργασιών πρέπει να είναι επιμελής και σύμφωνα με τους κανόνες τέχνης και επαγγελματικής πρακτικής στην εργοληπτική βιομηχανία (αγγλικό νομικό σύγγραμμα 'Keating on Building Contracts', 7η έκδοση σελίδες 69-73). Β) Παράδοση του Έργου: Το έργο παραδόθηκε στους Ενάγοντες, οι οποίοι έλαβαν την κατοχή του. Οι Ενάγοντες μετακόμισαν στην εν λόγω οικία, την οποίαν και χρησιμοποίησαν. Ακόμη και μετά τον χωρισμό / διάσταση στην έγγαμη σχέση των Εναγόντων, ο Ενάγοντας 1 συνεχίζει να διαμένει στην οικία. Δεν εγείρεται θέμα καθυστερημένης παράδοσης του έργου και γι' αυτό ούτε ο Ενάγοντας διεκδικεί αποζημιώσεις για κάτι τέτοιο αλλά ούτε οι Εναγόμενοι ανταπαιτούν την επιδίκαση οποιουδήποτε ποσού εξαιτίας τυχόν παρατεταμένης παρουσίας τους στο εργοτάξιο. Τα δικόγραφα δεν προσδιορίζουν τέτοιο θέμα ως επίδικο. Είναι αναγνωρισμένο μέσα από την νομολογία ότι τα δικόγραφα καθορίζουν τα επίδικα ζητήματα της υπόθεσης. Το Δικαστήριο πρέπει να περιορίζεται στην εξέταση των επιδίκων και μόνο θεμάτων όπως αυτά προσδιορίζονται από τη δικογραφία και δεν θα πρέπει να διευρύνει τα επίδικα ζητήματα εξ ιδίας πρωτοβουλίας (Inter - Global (Financial Services) Ltd v. Πεππή και άλλου
(2005)1Α Α.Α.Δ. 213). Στην προκειμένη περίπτωση εφόσον το συγκεκριμένο ζήτημα δεν δικογραφείται, τότε δεν χρήζει εξέτασης. Το γεγονός ότι ο Ενάγοντας ακροθιγώς αναφέρει τέτοιο ζήτημα για πρώτη φορά στο στάδιο της κυρίως εξέτασης του κατά την ακρόαση της αγωγής (§8 Ένδειξης 'Α') είναι άνευ σημασίας. Δεν εξετάζεται και ως εκ τούτου αγνοείται. Γ) Θέμα Ασυμπλήρωτων Εργασιών: Από τα ενώπιον μου στοιχεία και δεδομένα δεν υπάρχει μαρτυρικό υλικό που να προσδιορίζει και παράλληλα να τεκμηριώνει την ύπαρξη ασυμπλήρωτων εργοληπτικών εργασιών ή εργασιών που η εκτέλεση τους εκκρεμεί μέχρι σήμερα τόσο σε σχέση με τις αρχικές εργασίες του έργου όσο με τις επιπρόσθετες εργασίες. Εξάλλου η ενέργεια του Ενάγοντα να παραλάβει την κατοχή του έργου και να μετακομίσει στην οικία, την οποίαν χρησιμοποιεί μέχρι σήμερα, χωρίς οποιοδήποτε παράπονο, επιφύλαξη ή προϋπόθεση, καταδεικνύει ότι όλες οι εργασίες του έργου που καθιστούν εφικτή τη λειτουργία του έχουν συμπληρωθεί. Δ) Πληρωμές που έχουν καταβληθεί και ο ισχυρισμός για επιστροφή τους: Με βάση τα ευρήματα του Δικαστηρίου οι Εναγόμενοι εισέπραξαν συνολικό ποσό €300.
- Όλες οι πληρωμές αφορούσαν τις αρχικές εργασίες του έργου, του οποίου το συμφωνημένο τίμημα ήταν €350.
- Έκδηλα διαπιστώνεται ότι υπολείπονται €50.
- Στο στάδιο αξιολόγησης της προσαχθείσας μαρτυρίας έχουν σχολιαστεί οι συνθήκες κάτω από τις οποίες προέκυψε το θέμα αυτό. Το Δικαστήριο έχει διαπιστώσει ότι οι Εναγόμενοι σε συνεννόηση με τον Ενάγοντα κατάρτισαν έγγραφα, όπως για παράδειγμα την απόδειξη είσπραξης αρ. 000651 ημερ. 16.06.08 ποσού €50.000 από τον Ενάγοντα, η οποία εκδόθηκε εις το όνομα του τελευταίου (μέρος του Τεκμηρίου 10) καθώς επίσης τις αιτήσεις πληρωμών (Τεκμήρια 14Α-14ΣΤ) που παρείχαν παραπλανητική και συνάμα εσφαλμένη εικόνα της κατάστασης πληρωμών προκειμένου να εξαπατηθεί πρώην τραπεζικός οργανισμός και να χρηματοδοτήσει την κατασκευή του έργου καθιστώντας έτσι εφικτή την πώληση του στους Ενάγοντες. Συνεπώς επινοήθηκαν τα πιο πάνω προς αμοιβαίο όφελος των διαδίκων (συμβαλλομένων μερών) και εις βάρος των συμφερόντων και της περιουσίας πρώην τραπεζικού οργανισμού, στον οποίον οι Ενάγοντες κατέφυγαν για την εξασφάλιση πιστωτικών διευκολύνσεων υπό τη μορφή δανείου. Το άρθρο 23 του περί Συμβάσεων Νόμου (Κεφ.149) μετά των συναφών τροποποιήσεων προνοεί, μεταξύ άλλων, ότι κάθε συμφωνία της οποίας ο σκοπός ή αντιπαροχή είναι παράνομος, είναι άκυρη. Η αντιπαροχή ή ο σκοπός της συμφωνίας θεωρείται ότι είναι παράνομος αν, μεταξύ άλλων, επιφέρει ή ενέχει βλάβη στο πρόσωπο ή την περιουσία άλλου. Εδώ διαπιστώνεται ότι οι διάδικοι χρησιμοποίησαν την συμφωνημένη αντιπαροχή της παρούσας σύμβασης με παράνομο τρόπο ώστε να επωφεληθούν εις βάρος του πρώην τραπεζικού οργανισμού. Το Δικαστήριο δεν θα βοηθήσει οποιοδήποτε διάδικο που συμμετείχε σε παρανομία, όπως είναι οι Εναγόμενοι και ο Ενάγοντας, να επωφεληθούν από τις παράνομες πράξεις τους. Το Δικαστήριο δεν εφαρμόζει παράνομες συμβάσεις και δεν θα επιβραβεύσει τον διάδικο που επιδιώκει θεραπεία που πηγάζει από σύμβαση που ο ίδιος ευθύνεται για την παρανομία της. Με γνώμονα την αρχή αυτή, η αξιούμενη θεραπεία των Εναγομένων για πληρωμή του υπόλοιπου συμφωνημένου ποσού των €50.000 που αφορά τις αρχικές εργασίες του έργου είναι έκθετη σε απόρριψη. Δεν παραγνωρίζω την ύπαρξη του άρθρου 65 του Κεφ.149, οι πρόνοιες του οποίου σημειώνουν την υποχρέωση του προσώπου που προσπορίστηκε όφελος δυνάμει της παράνομης συμφωνίας να αποκαταστήσει το όφελος ή να καταβάλει αποζημίωση στο πρόσωπο από το οποίο προσπορίστηκε αυτό. Ωστόσο επειδή όφελος προσπορίστηκε και ο Ενάγοντας, υπό την έννοια ότι του παραχωρήθηκαν πιστωτικές διευκολύνσεις από τον πρώην τραπεζικό οργανισμό που διοχετεύτηκαν ως πληρωμές στους Εναγομένους, ο οποίος συμμετείχε και αυτός στον καταρτισμό παραπλανητικών εγγράφων οι πρόνοιες του άρθρου 65 δεν ισχύουν εδώ για τον ίδιο. Εφαρμόζοντας τις ίδιες πιο πάνω νομικές αρχές, η θεραπεία που ο Ενάγοντας επιδιώκει και αφορά σε επιστροφή του ποσού που ήδη καταβλήθηκε στους Εναγομένους για την εκτέλεση των αρχικών εργασιών του έργου υπό τη μορφή επιδίκασης ειδικών αποζημιώσεων, είναι επίσης για τον ίδιο λόγο έκθετη σε απόρριψη. Ε) Επιπρόσθετες Εργασίες: Σύμφωνα με τα ευρήματα του Δικαστηρίου εκτελέστηκαν επιπρόσθετες εργασίες δυνάμει ξεχωριστής και ανεξάρτητης προφορικής συμφωνίας. Έχω ήδη αναφερθεί στις εργασίες που εκτελέστηκαν και κρίθηκαν ότι είναι επιπρόσθετες. Στην εν λόγω συμφωνία όμως δεν περιλαμβάνεται οποιοδήποτε συμφωνημένο τίμημα για την εκτέλεση τους. Ούτε έχει συμφωνηθεί οποιοσδήποτε μηχανισμός που θα οδηγούσε σε υπολογισμό τους, όπως για παράδειγμα συμφωνημένες ποσότητες και συμφωνημένος κατάλογος τιμών για εργασίες. Η απουσία ρητής συμφωνίας που να καθορίζει συγκεκριμένο ποσό αμοιβής δεν αναιρεί την προφορική συμφωνία εκτέλεσης επιπρόσθετων εργασιών που υπάρχει. Εφόσον έχει κριθεί ότι οι επιπρόσθετες εργασίες θα γίνονταν επ' αμοιβή, τότε τεκμαίρεται ότι υπάρχει υπόσχεση πληρωμής εύλογου ποσού. Αυτό μου επιτρέπει να εξετάσω θέμα παραχώρησης αποζημίωσης στους Εναγομένους σύμφωνα με την αρχή της λογικής αμοιβής (quantum meruit). Σε σχέση με το θέμα αυτό παραπέμπω στα νομικά συγγράμματα 'Halsbury's Laws of England' 4η έκδοση τόμος 4 §1350, 'Pollock & Mulla, Indian Contract and Specific Relief Acts' 9η έκδοση σελίδα 485 καθώς επίσης στις υποθέσεις Βασιλάρας και άλλος v. Α/φοί Θράσου & Συνεργάτες
(2003)1Γ Α.Α.Δ. 1754, Χατζηπαναγιώτου v. Cyprus Airways (Duty Free Shops) Ltd
(2009)1Α Α.Α.Δ. 173 και Σταύρου v. G. Roditis & Partners
(2008)1Α Α.Α.Δ. 477. Έχω μελετήσει το ενδεχόμενο αυτό και καταλήγω ότι ενώπιον μου δεν έχουν τεθεί τα στοιχεία και δεδομένα εκείνα που θα με βοηθούσαν στο να υπολογίσω την αξία των επιπρόσθετων εργασιών στη βάση της λογικής αμοιβής. Ειδικότερα δεν έχουν παρουσιαστεί στοιχεία που να δείχνουν το κόστος του εργατικού δυναμικού που χρησιμοποιήθηκε, την αξία αγοράς των υλικών, την ορθότητα και ακρίβεια των ποσοτήτων της εκτελεσθείσας εργασίας, εύλογες τιμές που δύναται να χρησιμοποιηθούν, το κόστος άλλων παρόμοιων εργασιών, άλλα ενεχόμενα έξοδα των Εναγομένων και το περιθώριο κέρδους. Συνεπώς η κοστολόγηση τους στη βάση εύλογης αμοιβής είναι, υπό τις περιστάσεις, αδύνατη. Οι Εναγόμενοι διεκδικούν ανταπαιτητικά την αξία των επιπρόσθετων εργασιών υπό τη μορφή ειδικών αποζημιώσεων. Τα άρθρα 73-75 του Κεφ. 149 πραγματεύονται τις συνέπειες που προκύπτουν από την παράβαση σύμβασης και διέπουν το θέμα των αποζημιώσεων στις οποίες δικαιούται το αναίτιο μέρος σε κάθε περίπτωση που υφίσταται ζημιά λόγω παράβασης της σύμβασης από το άλλο συμβαλλόμενο μέρος. Το άρθρο 73
(1)της εν λόγω νομοθεσίας παρέχει σε συμβαλλόμενο δικαίωμα αποζημίωσης από το υπαίτιο αντισυμβαλλόμενο για απώλεια ή ζημιά που υπέστη λόγω παράβασης σύμβασης από το μέρος αυτό, η οποία προέκυψε φυσικά κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων από την εν λόγω παράβαση ή την οποία οι συμβαλλόμενοι γνώριζαν όταν συνήπτετο η σύμβαση, ως ενδεχόμενη συνέπεια της παράβασης της σύμβασης. Εκεί που η ζημιά μπορεί να υπολογιστεί διεκδικούνται ειδικές αποζημιώσεις προς αποκατάσταση της χρηματικής απώλειας (Αλπάν (Α/φοι Τάκη) Λτδ v. Θέλμας Τρυφωνίδου
(1996)1 ΑΑΔ 679 και Καλησπέρας v. Δρυάδη και άλλης
(1998)1 Α.Α.Δ. 867). Εκεί που είναι αδύνατος ο υπολογισμός τους, επιδικάζονται γενικές αποζημιώσεις. Επομένως, με βάση τις πρόνοιες του άρθρου 73 το λογικά προβλεπτό της ζημιάς, όπως διαγράφεται από τη σύμβαση είναι το μέτρο της εύλογης αποζημίωσης (Χαραλάμπους κ.α. v. Liberty Life Insurance Public Company Limited (πρώην Liberty Life Insurance Limited
(2011)1Γ Α.Α.Δ. 1739). Η βάση των αποζημιώσεων για παράβαση συμφωνίας, είναι η αποκατάσταση των ζημιών του αναίτιου μέρους στη θέση που θα βρισκόταν αν δεν συνέβαινε η παράβαση (Saab and Another v. Holy Monastery Ay. Neophytos
(1982)1 C.L.R. 499). Εδώ δεν μπορεί να επιδικαστεί το ποσό που διεκδικείται ανταπαιτητικώς από τους Εναγομένους, ήτοι €25.103, επειδή δεν έχουν προσκομιστεί στοιχεία που να τεκμηριώνουν το αξιούμενο ύψος τους. Η κατάσταση που έχει παρουσιαστεί (Τεκμήριο 19) από μόνη της δεν αποδεικνύει οτιδήποτε. Το περιεχόμενο της δεν μπορεί να εκληφθεί δεδομένα ως ορθό αφού αμφισβητείται από μέρους του Ενάγοντα. Με τις §2, §4 και §8 του δικογράφου της Υπεράσπισης στην Ανταπαίτηση ο Ενάγοντας απορρίπτει τη θέση των Εναγομένων ότι δικαιούνται σε πληρωμή του πιο πάνω ποσού και τους καλούν σε αυστηρή απόδειξη των ισχυρισμών τους. Μπορεί ο Ενάγοντας μέσα από την ανταπαίτηση του να αναγνώρισε την εκτέλεση μέρους των επικαλούμενων επιπρόσθετων εργασιών αλλά δεν συγκατατέθηκε στον υπολογισμό του ύψους της αξίας τους. Συνεπώς η ορθότητα του κατ' ισχυρισμού ύψους της αξίας τους, για το οποίο οι Εναγόμενοι ζητούν την πληρωμή του, χρήζει απόδειξης. Ιδιαίτερα όταν το Τεκμήριο 19 δεν υποδείχτηκε στον Ενάγοντα για να αντεξεταστεί επί του περιεχομένου του και να δώσει ο ίδιος τις δικές του θέσεις αλλά κατατέθηκε εκ των υστέρων από τον ΜΥ. ΣΤ) Κακοτεχνίες, Ελαττώματα και Ατέλειες: Την ευθύνη για τα προβλήματα που σχετίζονται με την υγρασία, όπως αυτά έχουν επισημανθεί προηγουμένως, φέρει αποκλειστικά οι Εναγόμενοι, ως η κατασκευάστρια εταιρεία του έργου που είναι. Με βάση το έγγραφο των τεχνικών προδιαγραφών (Τεκμήριο 3) οι Εναγόμενοι ήταν υπεύθυνοι για την τοποθέτηση κατάλληλου υγρομονωτικού υλικού στην οικοδομή. Παρόλο ότι στο Τεκμήριο 3 η αναφορά για χρήση υγρομονωτικού υλικού περιορίζεται σε τοίχους ισογείου, δάπεδα, βεράντες, κουζίνα, μπάνια και τουαλέτες, εντούτοις ένεκα του είδους της συμβατικής δέσμευσης που οι Εναγόμενοι ανέλαβαν υπό τη μορφή σιωπηρού / εξυπακουόμενου όρου αναφορικά με την ποιότητα της εκτελεσθείσας εργασίας, όπως αυτή εξηγήθηκε προηγουμένως, είτε αυτή αφορά το αρχικό φάσμα των εργασιών είτε αφορά τις επιπρόσθετες εργασίες, η εν λόγω υποχρέωση επεκτείνεται και για την οροφή και γενικά σε όλους τους χώρους που ενδείκνυται η χρήση υγρομονωτικού υλικού σε οποιοδήποτε επίπεδο της οικοδομής. Σε σχέση με την επιδιόρθωση της ρωγμής που παρατηρείται στον τοίχο του κλιμακοστασίου που οδηγεί στο ισόγειο της οικοδομής, αυτό πάλι αποτελεί υποχρέωση των Εναγομένων. Η ανέγερση των τοίχων με την τοποθέτηση αρμών διαστολής καθώς και ο ελαιοχρωματισμός τους εμπίπτει στις συμβατικές αρμοδιότητες της κατασκευάστριας εταιρείας (βλέπε έγγραφα συμβολαίου). Σε ότι αφορά την βελτίωση της εμφάνισης του τοίχου αντιστήριξης στη νότια πλευρά της οικίας, αποτελεί και αυτό, ως μέρος του στατικού οργανισμού του έργου, ευθύνη των Εναγομένων. Σχετικά με την επιδιόρθωση του κενού που διαπιστώθηκε μεταξύ των δύο ξύλινων τεμαχίων στον σκελετό θύρας στο χώρο της τουαλέτας των επισκεπτών στο ισόγειο και στην en suite μπανιέρα στον πρώτο όροφο της οικοδομής, με βάση το Τεκμήριο 3 αποτελεί και αυτό υποχρέωση των Εναγομένων. Στα έγγραφα συμβολαίου αλά και στην επιπλέον προφορική συμφωνία μεταξύ των διαδίκων, δεν υπάρχει οτιδήποτε που να περιορίζει σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα την ευθύνη των Εναγομένων σε σχέση με την ποιότητα της εκτελεσθείσας εργασίας, με την πάροδο της οποίας αυτή να διαγράφεται. Οι Εναγόμενοι παραμένουν υπόλογοι στον Ενάγοντα για την ποιότητα των εργασιών που εκτέλεσαν. Οι Εναγόμενοι ευθύνονται απέναντι στον Ενάγοντα για την επιδιόρθωση των προαναφερομένων κακοτεχνιών, ελαττωμάτων και ατελειών που εμφανίζονται ή διαπιστώνονται μετά την παραλαβή της κατοχής του έργου υπό την μορφή παροχής αποζημίωσης ίσης με την αξία της αποκατάστασης τους και των επιδιορθώσεων τους. Ζ) Νομιμότητα και Εγκυρότητα του τερματισμού της σύμβασης: Αποτελεί μέρος των ευρημάτων του Δικαστηρίου ότι με επιστολή ημερ. 24.09.13 της δικηγόρου του που στις 10.1013 επιδόθηκε με ιδιώτη επιδότη στους Εναγομένους δια του ΜΥ ο οποίος είναι διευθυντής (Τεκμήρια 9Α & 9Β), ο Ενάγοντας προέβηκε σε τερματισμό της σύμβασης (Τεκμήριο 1) ζητώντας από τους Εναγομένους επιστροφή των χρημάτων που ήδη τους είχε πληρώσει. Ως λόγος τερματισμού προβάλλεται η ύπαρξη κακοτεχνιών στις εργασίες του έργου. Η προβολή ενός λόγου που δεν δικαιολογεί τερματισμό της σύμβασης καθιστά τους Εναγομένους υπαίτιους για παράβαση σύμβασης. Ουσιαστικά οι Εναγόμενοι με τον αδικαιολόγητο τερματισμό απαρνήθηκαν/αποκήρυξαν τη σύμβαση (repudiation). Οι Εναγόμενοι αρνήθηκαν και απέτυχαν να εκτελέσουν συμβατικές υποχρεώσεις τους χωρίς νόμιμη δικαιολογία (Spettabile Consorzio v. Northumberland Ship-building Co
(1919)121 LT 628). Σύμφωνα με τον όρο 5 όλοι οι όροι της σύμβασης είναι ουσιώδεις. Ωστόσο το Τεκμήριο 1 δεν παρέχει συμβατικό μηχανισμό που να περιγράφει τη διαδικασία τερματισμού του συμφωνητικού εγγράφου. Κάτω από τα έγγραφα συμβολαίου ο τερματισμός δεν αποτελεί συμβατική θεραπεία, σε αντίθεση με τις αποζημιώσεις που είναι. Παρόλα αυτά αποτελεί νομοθετική θεραπεία (άρθρο 39 Κεφ.149). Εκλαμβάνω την επίδοση της πιο πάνω επιστολής σε συνδυασμό με την καταχώρηση της παρούσας αγωγής ότι συνιστούν τερματισμό τόσο της σύμβασης όσο και της επιπλέον προφορικής συμφωνίας που αφορά τις επιπρόσθετες εργασίες (Καραολή κ.α. v. Λαούρη και άλλου
(2008)1Α Α.Α.Δ. 225). Σαφώς η εμφάνιση κακοτεχνιών και ελαττωμάτων στην οικοδομή, ιδιαίτερα τα προβλήματα λόγω υγρασίας, άπτονται της ποιότητας των εργασιών που έχουν εκτελεστεί, η διασφάλιση της οποίας αποτελεί ευθύνη των Εναγομένων. Η ύπαρξη τους σχετίζεται άμεσα με τον σιωπηρό / εξυπακουόμενο όρο, όπως αυτός έχει εξηγηθεί προηγουμένως. Έχοντας υπόψη μου τον όρο 5 του Τεκμηρίου 1, πρόκειται για ουσιώδη όρο. Με την πιο πάνω επιστολή τερματίστηκαν οι εν ισχύ συμφωνίες. Συμφωνίες, των οποίων η ρίζα και το σκεπτικό τους διαπνέεται από στοιχείο αμοιβαίας παρανομίας από τους διαδίκους. Έχω αναφερθεί στη φύση της παρανομίας και στις συνθήκες κάτω από τις οποίες αυτή έγινε. Εφαρμόζοντας τις νομικές αρχές που ισχύουν για σύμβαση που έχει μολυνθεί από στοιχείο παρανομίας, ο μονομερής τερματισμός της δεν μπορεί να θεωρηθεί νόμιμος και δικαιολογημένος ώστε να επιβραβευτεί και/ή επωφεληθεί ο Ενάγοντας ο οποίος, σε συνεργασία με τους Εναγομένους, συμμετείχε στην δημιουργία της παρανομίας από την οποίαν αποκόμισε οικονομικό όφελος εις βάρος άλλου προσώπου. Η πιο πάνω κατάληξη συμπαρασύρει αυτόματα σε απόρριψη τις αιτούμενες θεραπείες του Ενάγοντα για έκδοση διαταγμάτων ακύρωσης της σύμβασης και απόσυρσης της από το Επαρχιακό Κτηματολογικό Γραφείο Πάφου. Δεν αποκλείεται μάλιστα ο Ενάγοντας με την μονομερή ενέργεια του να τερματίσει τη σύμβαση να βρεθεί εκτεθειμένος απέναντι από τον οργανισμό που ανέλαβε την υπόθεση χρηματοδότησης του δεομένης της συμβατικής δέσμευσης του μέσα από τη σύμβαση εκχώρησης δικαιωμάτων του που πηγάζουν από τη σύμβαση κατασκευής και πώλησης να μην προβαίνει σε τέτοιου είδους ενέργειες (όρος 3(α) Τεκμηρίου 7). Διευκρινίζεται ότι επί του θέματος αυτού κανένα εύρημα γίνεται και κανένα συμπέρασμα εξάγεται αφού ενδεχομένως το ζήτημα αυτό να αποτελέσει αντικείμενο εξέτασης μέσα από την εκδίκαση άλλης ξεχωριστής αγωγής. Η) Άλλες θεραπείες που απαιτούνται από τον Ενάγοντα: Επίσης ο Ενάγοντας απαιτεί υπό τη μορφή επιδίκασης ειδικών αποζημιώσεων την πληρωμή ποσού €350 ως αμοιβή του εμπειρογνώμονα για την ετοιμασία της έκθεσης του καθώς επίσης το ποσό €450 ως έξοδα για την αποστολή τριών επιστολών από τη δικηγόρο του. Είναι πάγια νομολογημένο ότι οι ειδικές ζημιές πρέπει να αποδεικνύονται με αυστηρότητα, με σαφήνεια και με συγκεκριμένα στοιχεία. Στην προκειμένη περίπτωση δεν έχει προσκομιστεί σχετικό τιμολόγιο χρέωσης ποσού €350 που αφορά επαγγελματικές υπηρεσίες που ο εν λόγω εμπειρογνώμονας παρείχε στην υπόθεση αυτή. Περαιτέρω δεν έχει παρουσιαστεί σχετική απόδειξη εξόφλησης τέτοιου τιμολογίου. Η κατάθεση του Τεκμηρίου 15, μιας χειρόγραφης σημείωσης ημερ. 25.06.13 του εμπειρογνώμονα προς τη δικηγόρο του Ενάγοντα δεν συνιστά απόδειξη ώστε να οδηγήσει σε επιτυχία την αιτούμενη θεραπεία. Εξ' ου και ουδεμία αποδεικτική βαρύτητα αποδόθηκε στο έγγραφο αυτό. Σε ότι αφορά το ποσό που διεκδικείται για την ετοιμασία και αποστολή των επιστολών της δικηγόρου του Ενάγοντα, αν και δύο από αυτές δεν έχουν τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου, το κόστος τους αποτελεί μέρος της δικηγορικών εξόδων με το θα ασχοληθώ στη συνέχεια. Θ) Άλλες θεραπείες που ανταπαιτούνται από τους Εναγομένους: Οι Εναγόμενοι ανταπαιτούν την πληρωμή ποσών που αφορούν το υπόλοιπο του αρχικού τιμήματος και της αξίας των επιπρόσθετων εργασιών. Σε σχέση με το θέμα αυτό ισχύουν τα όσα έχω αναφέρει προηγουμένως για μόλυνση τους από στοιχεία παρανομίας στα οποία εμπλέκονται οι διάδικοι με αμοιβαίο όφελος και εις βάρος άλλου προσώπου. Κατά συνέπεια η αιτούμε η θεραπεία για πληρωμή τους υπό τη μορφή ειδικών αποζημιώσεων, υπό τις περιστάσεις, δεν μπορεί να επιτύχει. Αυτό συμπαρασύρει αυτόματα σε αποτυχία και τη διεκδίκηση οποιουδήποτε τόκου. Παράλληλα η αποτυχία της απαίτησης του Ενάγοντα καθιστά άνευ αντικειμένου τη διεκδίκηση των εναλλακτικών θεραπειών που ανταπαιτούν οι Εναγόμενοι. Κατάληξη: Υπό το φως όλων των πιο πάνω και για τους λόγους που έχω εξηγήσει ο Ενάγοντας απέτυχε να αποδείξει την απαίτηση του στη βάση του ισοζυγίου των πιθανοτήτων. Περαιτέρω για τους λόγους που επίσης έχω αναλύσει, οι Εναγόμενοι απέτυχαν να στοιχειοθετήσουν την ανταπαίτηση τους στη βάση του ισοζυγίου των πιθανοτήτων. Συνακόλουθα με γνώμονα όλα τα ενώπιον μου στοιχεία και δεδομένα, όπως αυτά προκύπτουν από τα ευρήματα και συμπεράσματα του Δικαστηρίου, τόσο η απαίτηση όσο και η ανταπαίτηση απορρίπτονται ως ατεκμηρίωτες και κατ' επέκταση αβάσιμες. Σε σχέση με τα έξοδα, τόσο της απαίτησης όσο και της ανταπαίτησης, δεν διαπιστώνω να υπάρχει οτιδήποτε που να δικαιολογεί παρέκκλιση από το γενικό κανόνα που ισχύει για την επιδίκαση τους (άρθρο 43 του Ν.14/60, Διαταγή 59 Κανονισμός 1 των Περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικών Θεσμών, Ιωάννα και άλλη v. Συνεργατική Πιστωτική Εταιρεία Ύψωνα-Λόφου
(2009)1Β Α.Α.Δ. 875 και Χρυσοστόμου v. Συνεργατικό Ταμιευτήριο Λεμεσού Πολιτική Έφεση Αρ. 341/2010 ημερ. 15.10.15). Ως εκ τούτου, τα έξοδα της απαίτησης, όπως αυτά υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο, επιδικάζονται υπέρ των Εναγομένων και εναντίον του Ενάγοντα. Σε ότι αφορά τα έξοδα της ανταπαίτησης, όπως επίσης αυτά υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο, επιδικάζονται υπέρ του Ενάγοντα και εναντίον των Εναγομένων. Ενόψει του ευρήματος για εικονική πληρωμή €50.000 ώστε να παραπλανηθεί πρώην τραπεζικός οργανισμός με σκοπό τη χορήγηση δανείου, το οποίο τελικά εγκρίθηκε, η παρούσα απόφαση του Δικαστηρίου να κοινοποιηθεί στην Αστυνομία για να διερευνήσει το θέμα αυτό. (Υπ.) ................................. Γ. Κ. Βλάμης, Α.Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο