ΕΡΓΟΛΗΠΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΜΦΙΑΡΑΟΣ ΛΤΔ ν. ΕΙΡΗΝΗ ΑΝΤΡΕΑ ΚΑΡΑΒΙΩΤΗ, Αγωγή αρ. 2758/2014, 30/3/2023 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDPAF:2023:A20 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Χρ. Μίτλεττον, Ε.Δ. Αγωγή αρ. 2758/2014 ΕΡΓΟΛΗΠΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΜΦΙΑΡΑΟΣ ΛΤΔ Ενάγουσα v. ΕΙΡΗΝΗ ΑΝΤΡΕΑ ΚΑΡΑΒΙΩΤΗ Εναγόμενη Ημερομηνία: 30 Μαρτίου 2023 Εμφανίσεις: Για Ενάγουσα: Μ. Βασιλειάδης για Μιχάλης Βασιλειάδης ΔΕΠΕ Για Εναγόμενη: Η. Μ. Ηλιάδης Α Π Ο Φ Α Σ Η Το πλαίσιο της διαφοράς Η αγωγή εγέρθηκε αρχικά εναντίον οκτώ προσώπων, εκ των οποίων η Εναγόμενη ήταν η πέμπτη στη σειρά, για αξίωση ύψους €14.000,00 πλέον Φ.Π.Α.. Η αξίωση που συνεχίζει να προωθεί η Ενάγουσα σήμερα, μόνον εναντίον της Εναγόμενης, είναι για το ποσό των €3.162,00 πλέον Φ.Π.Α., που η Ενάγουσα ισχυρίζεται πως παραμένει οφειλόμενο, ως αναλογεί στη μονάδα ιδιοκτησίας της Εναγόμενης στην κοινόκτητη οικοδομή "[ ]" στην οδό [ ] στην Πάφο, μετά από την πληρωμή της αναλογίας των υπόλοιπων μονάδων. Η Ενάγουσα είναι εργοληπτική εταιρεία. Περί την 13.12.2011, συμφώνησε με κάποιους ιδιοκτήτες της κοινόκτητης οικοδομής, που η ίδια θεώρησε πως ενεργούσαν ως η διαχειριστική επιτροπή ή πάντως ως εκπρόσωποι όλων των συνιδιοκτητών, την ανακαίνιση ή επιδιόρθωση της κοινόκτητης οικοδομής εξωτερικά και εσωτερικά, έναντι συμφωνηθέντος ποσού €60.000,00 πλέον Φ.Π.Α.. Εκτέλεσε τις συμφωνηθείσες εργασίες, που εγκρίθηκαν από τον επιβλέποντα μηχανικό, και, μετά το πέρας των εργασιών, συμφωνήθηκε, κατόπιν διευθέτησης μεταξύ της Ενάγουσας και των συνιδιοκτητών, να καταβληθεί το ποσό των €14.000,00 πλέον Φ.Π.Α. για την πλήρη εξόφληση. Εξ αυτού, στην Εναγόμενη αναλογεί το ποσό €3.162,00, πλέον Φ.Π.Α.. Η Εναγόμενη αρνείται την αξίωση της Ενάγουσας λέγοντας πως η ίδια ουδέποτε συνήψε κάποια συμφωνία μαζί της. Ο σύζυγός της, όπως αναφέρει, συμφώνησε με τον κύριο Ανδρέα Παπαέτη, που φέρονταν ως Πρόεδρος διαχειριστικής επιτροπής, να καταβάλει εκ μέρους της το ποσό των €700,00, ως τη συνεισφορά της για τις εργασίες που γίνονταν στην πολυκατοικία, και αφορούσαν στο διαμέρισμά της, για την πλήρη εξόφληση. Με δεδομένες τις θέσεις της Εναγόμενης, το Δικαστήριο θα πρέπει να αποφασίσει εάν η Εναγόμενη δεσμεύεται συμβατικά έναντι στην Ενάγουσα να πληρώσει οποιοδήποτε ποσό για εργασίες στην οικοδομή "Rena Court", και εάν ναι, το ύψος της οφειλής. Διαδικασία Για να αποδείξει την απαίτησή της, η Ενάγουσα προσκόμισε μαρτυρία από τον κύριο Παναγιώτη Παναγιώτου (ΜΕ1) και τον κύριο Ανδρέα Παπαέτη (ΜΕ2), που αντεξετάστηκαν από τον συνήγορο της Εναγόμενης. Η Εναγόμενη κατέθεσε η ίδια ως μάρτυρας (ΜΥ1), όπως και ο σύζυγός της, κύριος Ανδρέας Καραβιώτης (ΜΥ2), που επίσης αντεξετάστηκαν από τον συνήγορο της Ενάγουσας. Το σύνολο της μαρτυρίας είναι στα πρακτικά που τηρήθηκαν. Έγγραφη μαρτυρία, αποτελούμενη από 13 τεκμήρια, βρίσκεται επίσης στον φάκελο της διαδικασίας. Μετά την παρουσίαση της μαρτυρίας, οι συνήγοροι των δύο πλευρών αγόρευσαν, εκθέτοντας την επιχειρηματολογία τους προς υποστήριξη των θέσεων της Ενάγουσας και της Εναγόμενης αντίστοιχα. Είναι σε γνώση του Δικαστηρίου ό,τι αναφέρθηκε, ακόμα κι αν δεν γίνεται αυτούσια ή ειδική ή λεπτομερής μνεία. Μαρτυρία και εξέταση Σε αξιολόγηση υπόκειται η αντικρουόμενη μαρτυρία επί των επιδίκων θεμάτων, για να μπορέσει να καταλήξει το Δικαστήριο ως προς το ποια είναι η αξιόπιστη μαρτυρία στην οποία μπορεί να βασιστεί για να προβεί σε ευρήματα. Η συμπεριφορά και οι τρόποι των μαρτύρων (demeanour) στο εδώλιο[1], που το Δικαστήριο είχε την ευκαιρία να παρατηρήσει καθ' όλη την διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας, σε συνάρτηση με το περιεχόμενο της μαρτυρίας τους, προσεγγίζονται με παράλληλους άξονες το σύνολο της μαρτυρίας αλλά και την αντικειμενική όψη των πραγμάτων[2]. Η εκδοχή του κάθε μάρτυρα δεν προσεγγίζεται μικροσκοπικά, με αναφορά στις λέξεις που χρησιμοποιήθηκαν ή τη σειρά τους, αλλά ως ένα σύνολο μέσα στη ζωντανή ατμόσφαιρα της προφορικής δίκης, με όσα την περιστοιχίζουν, και στην οποία ο προφορικός λόγος των μαρτύρων μπορεί να μην είναι σε τέλεια γλώσσα ή καλά συνταγμένος ή απόλυτα ακριβής. Ο ΜΕ1, διευθυντής της Ενάγουσας, κατά την κυρίως εξέτασή του[3], ανέφερε ό,τι και στην αγωγή του. Προσκόμισε πιστοποιητικά σχετικά με την εταιρεία της Ενάγουσας (Τεκμήρια 1 και 2) και τη συμφωνία που ισχυρίζεται πως συνήψε για το έργο (Τεκμήριο 3). Το Τεκμήριο 3 είναι συμφωνητικό έγγραφο για οικοδομικές εργασίες, που συνάφθηκε μεταξύ του κύριου «Ανδρέα Παπαέτη και άλλων» (ως εργοδότες) και της Ενάγουσας, και περιλαμβάνει την εκτέλεση ορισμένων εργασιών. Υπογράφεται από τέσσερα άτομα, ως εργοδότες. Ο ΜΕ1 προσκόμισε και αντίγραφο του τελικού λογαριασμού για το έργο (Τεκμήριο 4) με βάση τον οποίο φαίνεται υπόλοιπο για τις εργασίες. Όπως εξήγησε ο μάρτυρας, το Τεκμήριο 4 αναφέρει το ποσό της αρχικής συμφωνίας και επιπρόσθετες εργασίες που διατάχθηκαν να γίνουν από τους ιδιοκτήτες και τον μηχανικό και έγιναν και φαίνεται επίσης το σύνολο της εκτελεσθείσας εργασίας, αναφέρονται οι προηγούμενες πληρωμές, και το υπόλοιπο οφειλόμενο κατά την ημερομηνία αυτού του έγγραφου. Όπου αναφέρει «ΠΕ» είναι οι πρόσθετες εργασίες. Ο ΜΕ1 προσκόμισε και επιστολή ημερομηνίας 26.09.2012 από την Ενάγουσα προς τους «Ανδρέας Παπαέτης και άλλοι» με την οποία απαιτείται η πληρωμή του υπολοίπου των €14.000,00 προς εξόφληση (Τεκμήριο 5), επιστολή του δικηγόρου της Ενάγουσας ημερομηνίας 30.01.2013 προς πέντε άτομα, περιλαμβανομένης της Εναγόμενης με την οποία απαιτείται από όλους το συνολικό ποσό των €14.000,00 (Τεκμήριο 6), και έγγραφο με χειρόγραφες σημειώσεις που σύμφωνα με τον μάρτυρα αποτελεί την κατανομή του κόστους των €14.000,00 ανά μονάδα (Τεκμήριο 7). Όταν υποδείχθηκε στον μάρτυρα από τον συνήγορο της Ενάγουσας πως υπάρχει ισχυρισμός ότι δεν υπάρχει συμβατική σχέση της Ενάγουσας με την Εναγόμενη για την επιδιόρθωση ή ανακαίνιση της πολυκατοικίας, ο ΜΕ1 έθεσε τη θέση του πως το συμφωνητικό έγγραφο, Τεκμήριο 3, έγινε μεταξύ της Ενάγουσας και μιας ομάδας ανθρώπων που εκπροσωπούσαν ολόκληρη την πολυκατοικία, αφορούσε τους κοινόχρηστους χώρους, και έχει επωφεληθεί και η Εναγόμενη. Στην Ενάγουσα, όπως είπε, εμφανίστηκαν ως εκπρόσωποι των ιδιοκτητών της πολυκατοικίας. Κατά την αντεξέτασή του, ο ΜΕ1 ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι το Τεκμήριο 3 προβλέπει και για μερικές απρόβλεπτες εργασίες και αναφέρονται και τιμές μονάδος, καθότι είναι κατανοητό, στις τάξεις των πολιτικών μηχανικών, ότι κάποιες εργασίες που δεν είναι εύκολο προβλεφθούν στο αρχικό στάδιο της προσφοράς καταμετρούνται κατά τη διάρκεια ή και στο τέλος των εργασιών και συμπληρώνεται το ποσό τους, για να καταλήξουν σε έναν τελικό λογαριασμό. Άρα, όπως εξήγησε, είναι το ποσό της αρχικής συμφωνίας συν το ποσό επιπρόσθετων εργασιών που έχουν συμφωνηθεί με τον πολιτικό μηχανικό και τους ιδιοκτήτες, που δίδει το σύνολο του ποσού του έργου. Αν αφαιρεθούν τα χρήματα που έχουν ήδη πληρωθεί, παραμένει το ποσό των €14.000,00 απλήρωτο. Εκείνο ήταν το υπόλοιπο του λογαριασμού, κατά την καταχώριση της αγωγής. Για τις πρόσθετες εργασίες, δεν συνάπτεται πρόσθετο συμβόλαιο. Οι ιδιοκτήτες, όπως είπε, διόρισαν πολιτικό μηχανικό που ήταν γνώστης και ήταν υπεύθυνος να παρακολουθεί το έργο, μερικές από τις πρόσθετες εργασίες αναφέρονται ήδη στο έγγραφο. Μετά την αγωγή, έγινε κάποια πληρωμή, και παραμένει απλήρωτο το ποσό των €3.162,00 πλέον Φ.Π.Α. Η Εναγόμενη, όπως είπε, πλήρωσε €700,
- Υποδείχθηκε στον μάρτυρα πως στο Τεκμήριο 3 δεν αναγράφεται το όνομα της Εναγόμενης, και ο μάρτυρας ανέφερε πως, επειδή στον τίτλο του αναφέρει «και άλλων» και εφόσον είναι ιδιοκτήτρια και κάτοχος μέρους της πολυκατοικίας, οφείλει να πληρώσει. Δεν έχει οποιοδήποτε έγγραφο στο οποίο να φαίνεται το όνομα της Εναγόμενης. Κατά την επανεξέτασή του, διευκρίνισε πως, για πρακτικούς λόγους, επικοινωνούσαν με τον κύριο Παπαέτη, που, μαζί με άλλα άτομα, εκπροσωπούσε όλους τους ιδιοκτήτες της πολυκατοικίας, καθώς για την εταιρεία δεν ήταν εφικτό ή πρακτικό να έχει επικοινωνία προσωπικά με τους ιδιοκτήτες, και δεν υπήρχε λόγος, αφού έγινε μια συμφωνία προσώπων που τους εκπροσωπούσαν όλους. Τα €700,00 της Εναγόμενης τα κατέβαλε στην εταιρεία ο κύριος Παπαέτης, δεν γνωρίζει πότε, αλλά γνωρίζει ότι ήταν έναντι. Ο ΜΕ2 ήταν ο ιδιοκτήτης της πολυκατοικίας, η οποία διαθέτει συνολικά 19 διαμερίσματα. Από αυτά, πώλησε τα 5, τα 14 ανήκαν στον ίδιο, τώρα στα παιδιά του. Τότε, όπως είπε, οι σχέσεις τους με τους αγοραστές ήταν πολύ καλές, κοινόχρηστα δεν πλήρωσε κανένας, πλήρωναν μόνον όταν ήταν μεγάλες οι εργασίες. Ο ΜΕ2 εξέφρασε τη λύπη του γιατί δικάζονται τέτοιες υποθέσεις στο Δικαστήριο. Οι 18 μονάδες, όπως είπε, πλήρωσαν, ο 19ος δεν πλήρωσε, η Ενάγουσα, επειδή είναι πολλά τα χρήματα. Ουδέποτε παρουσιάστηκε. Δεν υπήρχε, όπως ανέφερε, διαχειριστική επιτροπή, απλώς κάθονταν μερικά άτομα στο σπίτι και μιλούσαν. Για να αποφασίσουν να μπογιατίσουν και να φτιάξουν την πολυκατοικία, έφτασε, όπως είπε, «στο αμήν», έπρεπε πάση θυσία να φτιαχτεί, ζήτησαν προσφορές, κατέληξαν με την Ενάγουσα. Οι εργασίες ήταν αρχικά το μπογιάτισμα, αλλά μπορούσαν να παρουσιαστούν πρόσθετες εργασίες, το μεγαλύτερο θέμα που προέκυψε στην πορεία ήταν που ήταν λιωμένα τα σίδερα στη δυτική πλευρά, και ο μηχανικός διέταξε και τα βγάλουν και να βάλουν ξανά. Στην πολυκατοικία, ήταν όλοι εκεί και έβλεπαν τι έκανε, υπήρχαν ένα-δύο άτομα καθημερινά παρόντες και έγινε και καλή δουλειά, ιδίως ο ίδιος που έπρεπε να πληρώσει για 14 διαμερίσματα παρακολουθούσε τις εργασίες. Όταν ξεκίνησε η δουλειά, του έδωσαν από €1.000,00 ως προκαταβολή τα 4 διαμερίσματα, ενώ για το 5ο διαμέρισμα, της Εναγόμενης, τηλεφώνησε στον σύζυγό της και του έστειλαν μόνον €700,00 έναντι. Όταν τέλειωσε η δουλειά, έκαναν τη διανομή αναλόγως των τετραγωνικών μέτρων του καθενός. Του εργολάβου του έδωσε πληροφορίες για το πόσα θα είσπραττε από τον καθένα. Δεν είχε εξοφλήσει η Ενάγουσα με τα €700,
- Το διαμέρισμα της Εναγόμενης είναι το διαμέρισμα με αριθμό
- Στο Τεκμήριο 7, όπως εξήγησε, είναι με τα τετραγωνικά μέτρα που έβγαινε πόσα πρέπει να πληρώσει ο καθένας. Έγινε από τον μηχανικό προτού ξέρει καν ο εργολάβος πόσα θα πληρώσει ο καθένας, και στο διαμέρισμα με αριθμό 9 αναλογούσε €4.441,30, η Εναγόμενη πλήρωσε τα €700,00, και έμεινε το υπόλοιπο. Κατά την αντεξέτασή του, ο ΜΕ2 ερωτήθηκε εάν υπήρχε διαχειριστική επιτροπή της οποίας να είναι ο Πρόεδρος, και αρνήθηκε. Μία φορά δοκίμασαν να κάνουν, όπως είπε, και δεν ήρθε η Εναγόμενη. Όπως ανέφερε, δεν υπήρχε λόγος να κάνουν διαχειριστική επιτροπή, ήταν «πέντε ξένοι», και είχε τα 14 διαμερίσματα. Ήταν εκεί και μιλούσαν, «ούτε διαχείριση, ούτε πολλές κουβέντες», όπως ανέφερε. Η Εναγόμενη δεν έδινε εξουσιοδότηση, αλλά δεν έδωσε και τα €700,00 προκαταβολικά «από αγάπη», όπως είπε χαρακτηριστικά ο ΜΕ
- Τα €700,00 τα πήρε μόλις ξεκίνησε το μπογιάτισμα, οι άλλοι έδωσαν €1.000,
- Της ανέφερε ότι ήταν προκαταβολή, δεν ήξερε πόσα θα στοιχίσει. Ο ΜΕ2 θεωρεί ότι η Εναγόμενη θα πρέπει να πληρώσει την αναλογία της στον εργολάβο. Κατά την επανεξέτασή του, ο ΜΕ2 ανέφερε πως η πολυκατοικία δεν εγγράφθηκε στο Κτηματολόγιο ως κοινόκτητη οικοδομή με κάποια διαδικασία. Η ΜΥ1 (Εναγόμενη), κατά τη δική της μαρτυρία, στην κυρίως εξέτασή της[4], επίσης, ανέφερε ενόρκως όσα και στην υπεράσπισή της. Και η ίδια είπε πως δεν υπήρχε διαχειριστική επιτροπή, και η διαδικασία που έγινε για την επιδιόρθωση της πολυκατοικίας δεν ήταν η πρέπουσα. Ο σύζυγός της, όντως, δέχθηκε τηλεφώνημα από τον ΜΕ2 και πληρώθηκε το ποσό των €700,00 (Τεκμήριο 13), που ήταν, όπως του ανέφερε, για κάποιες ζημιές στο δικό της διαμέρισμα, που ήταν, όπως τους ανέφερε, ελάχιστες. Το ποσό καταβλήθηκε, καθότι η ίδια νόμιζε πως ο ΜΕ2 ενεργούσε ως Πρόεδρος διαχειριστικής επιτροπής (αν και ανέφερε πως δεν υπήρχε διαχειριστική επιτροπή), δεν γνώριζε πως ουδέποτε έγινε τέτοια διαδικασία για εκλογή διαχειριστικής επιτροπής. Δεν έχει οποιαδήποτε σχέση με την Ενάγουσα, ούτε γνωρίζει κάποιον εργολάβο, ούτε μίλησε μαζί με οποιονδήποτε εργολάβο. Η ίδια δεν κατοικεί στην πολυκατοικία, ούτε γνωρίζει τι συνέβαινε εκεί. Προσκόμισε επιστολή ημερομηνίας 04.06.2018 (Τεκμήριο 8), με την οποία, όταν ζήτησε ο δικηγόρος τους από τον δικηγόρο της Ενάγουσας πληροφορίες σχετικά με την απαίτηση (Τεκμήριο 12), παραπέμφθηκε στους άλλους ιδιοκτήτες ή στη «διαχειριστική επιτροπή», και επιστολή του δικηγόρου της ημερομηνίας 10.07.2018 (Τεκμήριο 9), με την οποία ζητήθηκαν εκ νέου πληροφορίες, ενώ είχε προηγηθεί και επιστολή ημερομηνίας 05.10.2017 με την οποία πληροφορίες ζητήθηκαν και από τον ΜΕ2 (Τεκμήριο 11). Προσκόμισε και τον τίτλο ιδιοκτησίας που έχει (Τεκμήριο 10). Στο Τεκμήριο 10, γίνεται αναφορά ότι πρόκειται για κοινόκτητη οικοδομή που υπόκειται στη σχετική νομοθεσία. Δεν αναφέρεται στον τίτλο καθορισμένο από το Κτηματολόγιο ποσοστό συμμετοχής στην κοινόκτητη οικοδομή. Όσον αφορά το Τεκμήριο 3, όπως είπε, δεν το έχει ξαναδεί ούτε το έχει υπογράψει, ούτε έδωσε τη συγκατάθεσή της σε οποιονδήποτε να υπογράψει το έγγραφο αυτό ως εκπρόσωπός της. Κατά την αντεξέτασή της, η μάρτυρας ανέφερε, μεταξύ άλλων, πως η ίδια δεν γνώριζε για κάποιες εργασίες, απλώς τηλεφώνησε ο ΜΕ2 στον σύζυγό της, και του είπε ότι θα γίνονταν κάποιες εργασίες, για τις οποίες έγινε η πληρωμή που ζητήθηκε. Δεν συμφωνεί ότι ωφελήθηκε από τις εργασίες. Το διαμέρισμά της χρησιμοποιούνταν απλώς για τα παιδιά της που πήγαιναν σχολείο στην Πάφο. Ουδέποτε ειδοποιήθηκε για κάποια συνεδρίαση, ούτε γνωρίζει ποιοι ήταν οι άλλοι ιδιοκτήτες. Και ο ΜΥ2, σύζυγος της ΜΥ1, ανέφερε όσα και στην υπεράσπισή της η Εναγόμενη[5]. Ο ΜΕ2 είπε ότι θα έκαναν ανακαίνιση του συγκροτήματος, του είπε να δουν τι θα γίνει στο διαμέρισμα και να πληρώσει. Ενεργούσε έτσι, ο ΜΕ2, επειδή είπε πως ήταν δική του η πολυκατοικία. Μετά το τηλεφώνημα, πέρασαν 15 ημέρες και ήρθε στην Πάφο, είδε τον ΜΕ2, είπε θα κάνει ανακαίνιση, του είπε το διαμέρισμα δεν θέλει ανακαίνιση, αλλά μόνον μπογιάτισμα, πήρε και έναν τεχνίτη δικό του και εκτίμησε το κόστος, ο ΜΥ2 ήθελε να το αναλάβει ο ίδιος όσον αφορά το διαμέρισμα, και ο ΜΕ2 του ανέφερε να μην κάνει οτιδήποτε γιατί θα δημιουργούσε πρόβλημα με τους υπόλοιπους, οπότε και του έδωσε €700,00 και εκεί που θα μπογιατίζονταν τα άλλα, να μπογιατίζονταν και το δικό τους. Την άλλη ημέρα, όπως εξιστόρησε, πήγε στην Τράπεζα και έκανε το έμβασμα. Όταν βρέθηκαν ξανά με τον ΜΕ2, μετά από κάποιες ημέρες, του ζήτησε απόδειξη, και ο ΜΕ2 του ανέφερε πως είχε το χαρτί της Τράπεζας, και έπειτα ότι δεν οφείλει άλλα χρήματα, γιατί το δικό τους διαμέρισμα δεν είχε πολλές ζημιές. Στη συνέχεια, κινήθηκε η αγωγή. Όπως είπε ο ΜΥ2, είχε «πικρή» εμπειρία με τον ΜΕ2, καθότι όποτε έρχονταν στο διαμέρισμα των τριών παιδιών του, του έλεγε πως έκανε επιδιόρθωση και ήθελε χρήματα, τη μια για το ασανσέρ, την άλλη για τη σκάλα, χωρίς αποδείξεις. Δεν γνώριζε κάποιον άλλον. Το Τεκμήριο 3 ούτε ο ίδιος το είδε οποτεδήποτε, ούτε και λήφθηκε οποιαδήποτε ειδοποίηση για κάποια γενική συνέλευση. Κατά την αντεξέτασή του, ο ΜΥ2 ανέφερε πως δεν ήταν η πρώτη φορά που έγινε ανακαίνιση στην οποία συνεισέφεραν, αλλά επέμεινε και στην εκδοχή του πως δεν συμφώνησαν με κανέναν οτιδήποτε και το διαμέρισμά τους ήθελε μόνο μπογιάτισμα. Ο ΜΕ2 δεν του ανέφερε οποτεδήποτε για υπόλοιπο, και για τα €700,00, προηγήθηκε το γεγονός πως έβαλε άνθρωπο δικό του ο ΜΥ2 και προσδιόρισε το κόστος. Έχει την αίσθηση ότι πλήρωσαν όλοι παραπάνω για να επιδιορθωθούν τα διαμερίσματα του ΜΕ2, και ότι εκείνος δεν πλήρωσε καθόλου. Εν τέλει, δεν αμφισβητούνται τα ουσιώδη γεγονότα, πως η Ενάγουσα εκτέλεσε εργασίες στην πολυκατοικία, κατόπιν συμφωνίας που υπογράφθηκε (Τεκμήριο 3). Η Εναγόμενη δεν υπέγραψε το Τεκμήριο 3, απλώς είναι και η ίδια ιδιοκτήτρια μονάδας στην πολυκατοικία επί της οποίας έγιναν οι εργασίες, με γνώση του γεγονότος ότι γίνονταν εργασίες από τον ΜΕ2 (αν και όχι των λεπτομερειών), για τις οποίες και η ίδια κατέβαλε ποσό €700,00, δια του ΜΥ
- Δεν εκλέχθηκε διαχειριστική επιτροπή, παρόλο που η πολυκατοικία συνιστά κοινόκτητη οικοδομή με την έννοια των άρθρων 38Α και 38Β(α) του περί Ακίνητης Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και Εκτίμηση) Νόμου Κεφ.
- Συνιστά εκ του νόμου κοινόκτητη οικοδομή και δεν εναπόκειται στη βούληση των συνιδιοκτητών να την εγγράψουν ως κοινόκτητη οικοδομή με ειδική διαδικασία, η δε παράλειψη εγγραφής της σύμφωνα με το άρθρο 38ΛΑ, που έχει ανεξάρτητη εφαρμογή, δεν αναιρεί την υποχρεωτικότητα ύπαρξης διαχειριστικής επιτροπής που ορίζει το άρθρο 38ΚΒ. Αλλά και η μη ύπαρξη διαχειριστικής επιτροπής ή και η μη νομιμότητα στην εκλογή της, δεν αδρανοποιεί την υποχρέωση συνεισφοράς στις κοινές δαπάνες. Ότι η απόφαση για τις κατασκευαστικές εργασίες στην κοινόκτητη οικοδομή δεν λήφθηκε κατ' εφαρμογή του νόμου, μέσα από το σώμα της γενικής συνέλευσης μιας διαχειριστικής επιτροπής, είναι διάφορο θέμα. Το νομικό πλαίσιο που εδώ ενδιαφέρει βρίσκεται στο γενικό δίκαιο των συμβάσεων και ειδικότερα στο δίκαιο της αντιπροσώπευσης· κατά πόσον, ως γεγονός, υπήρξε τέτοια αντιπροσώπευση της Εναγόμενης από τον ΜΕ2 που συμβλήθηκε άμεσα τη συμφωνία του Τεκμηρίου 3, βάσει της οποίας απαιτεί η Ενάγουσα (θεωρώντας αντισυμβαλλόμενούς της όλους τους συνιδιοκτήτες της κοινόκτητης οικοδομής), και έπειτα, εάν ναι, κατά πόσον στη σύμβαση με τον τρίτο, δηλαδή με την Ενάγουσα, δεσμεύεται ο αντιπροσωπευόμενος (η Εναγόμενη). Η πλευρά της Εναγόμενης εστίασε στο γεγονός ότι δεν συμβλήθηκε η ίδια απευθείας ή άμεσα με την Ενάγουσα, καθώς και στο γεγονός ότι δεν υπάρχει διαχειριστική επιτροπή δια της οποίας να λήφθηκε «νόμιμα» απόφαση εκτέλεσης εργασιών στην κοινόκτητη οικοδομή. Επικαλέστηκε αυτούς τους λόγους, για να ζητήσει την απόρριψη της απαίτησης της Ενάγουσας, θεωρώντας καθοριστικούς τους λόγους αυτούς ή και απλό ή δεδομένο το αποτέλεσμα. Όμως, το Μέρος ΧΙΙΙ του περί Συμβάσεων Νόμου Κεφ.149 ορίζει, μεταξύ άλλων, και τα εξής: "Αντιπρόσωπος" είναι το πρόσωπο το οποίο προσλαμβάνεται για την τέλεση πράξης για λογαριασμό άλλου ή για αντιπροσώπευση άλλου σε συναλλαγές με τρίτους. Το πρόσωπο για λογαριασμό του οποίου τελείται η πράξη αυτή, ή το οποίο αντιπροσωπεύεται με τον τρόπο αυτό, καλείται "αντιπροσωπευόμενος". Δεν απαιτείται αντιπαροχή για τη σύσταση αντιπροσωπείας. Η πληρεξουσιότητα του αντιπροσώπου δύναται να είναι ρητή ή σιωπηρή. Η πληρεξουσιότητα θεωρείται ρητή, όταν αυτή παρέχεται προφορικά ή γραπτά. Η πληρεξουσιότητα θεωρείται σιωπηρή όταν αυτή συνάγεται από τα περιστατικά της υπόθεσης· οτιδήποτε το οποίο έχει λεχθεί ή γραφτεί ή η συνήθης πορεία των συναλλαγών, δύνανται να θεωρηθούν ως περιστατικά της υπόθεσης. Η πληρεξουσιότητα του αντιπροσώπου προς τέλεση πράξης περιέχει και πληρεξουσιότητα προς τέλεση κάθε νόμιμου πράγματος που είναι αναγκαίο για την τέλεση της πράξης αυτής. Η πληρεξουσιότητα του αντιπροσώπου για άσκηση επιχείρησης περιέχει και πληρεξουσιότητα για τέλεση κάθε νόμιμου πράγματος που είναι αναγκαίο για το σκοπό αυτό ή που συνήθως τελείται κατά τη διεξαγωγή της εν λόγω επιχείρησης. Σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης, ο αντιπρόσωπος έχει πληρεξουσιότητα να τελέσει οποιαδήποτε πράξη για να προστατεύσει τον αντιπροσωπευόμενο από ζημιά, την οποία πρόσωπο συνήθους σύνεσης θα τελούσε για τις δικές του υποθέσεις υπό παρόμοιες περιστάσεις. Με βάση τα προαναφερόμενα γεγονότα, ο ΜΕ2 ενεργούσε, ως άλλωστε και η πλευρά της Εναγόμενης δέχθηκε, ως ο Πρόεδρος διαχειριστικής επιτροπής (χωρίς να υπάρχει διαχειριστική επιτροπή ή να έχει τέτοιο ρόλο), επειδή είχε την πλειοψηφία της ιδιοκτησίας, δρομολογώντας τις ενέργειες για τις εκάστοτε εργασίες στην πολυκατοικία, που δεν δρομολογούνταν διαφορετικά ακόμα κι αν ήταν αναγκαίες, συνθήκη που και η Εναγόμενη δέχονταν, διαχρονικά, όπως προέκυψε και από τη μαρτυρία των ΜΥ1 και ΜΥ
- Στο ίδιο πλαίσιο, όταν ο ΜΕ2 ζήτησε από την Εναγόμενη και τον σύζυγό της να συνεισφέρουν και για τις εργασίες ανακαίνισης και επιδιόρθωσης στην πολυκατοικία, το έπραξαν, στην έκταση που θεωρούσαν ότι χρειάζεται κατ' εκείνο τον χρόνο. Μένοντας προς το παρόν στο ζητούμενο, του κατά πόσον υπήρξε αντιπροσώπευση, υπό το σύνολο των περιστάσεων, και έχοντας υπόψη και το Τεκμήριο 3, που υπογράφεται από τον ΜΕ2 και άλλους κυρίους μονάδων στην κοινόκτητη οικοδομή, συνάγεται πως ο ΜΕ2, υπογράφοντας το Τεκμήριο 3, και έπειτα εισπράττοντας χρήματα και καταβάλλοντας τα στην Ενάγουσα, ενεργούσε και ως αντιπρόσωπος των κυρίων των μονάδων που δεν είχαν υπογράψει οι ίδιοι τη συμφωνία, για την εκτέλεση των εργασιών στην κοινόκτητη οικοδομή, και μετέπειτα για την εκτέλεση των οικονομικών υποχρεώσεών τους προς την Ενάγουσα. Ότι οι εργασίες που έγιναν ήταν στην κοινόκτητη οικοδομή, ως αναφέρονται στα Τεκμήρια 3 και 4, δεν έχει αμφισβητηθεί συγκεκριμένα από την Εναγόμενη. Το γεγονός ότι ο ΜΕ2 (ή ο σήμερα ειδικός διάδοχός του) κατέχει το μεγαλύτερο ποσοστό ιδιοκτησίας, σημαίνει πως η δική του αναλογία στο όλο κόστος είναι μεγαλύτερη (για περισσότερες μονάδες), χωρίς να αναιρεί την αναγκαιότητα συνεισφοράς των υπόλοιπων κυρίων μονάδων ανάλογα, ούτε να δημιουργεί συνθήκη για να μπορεί να ειπωθεί ότι οι εργασίες στην πολυκατοικία δεν ήταν προς όφελος και της Εναγόμενης. Η αντίληψη ότι, λόγου χάριν, το μπογιάτισμα ή άλλες επισκευές που αναλογούν στη μονάδα της Εναγόμενης είναι εκείνα που αντιστοιχούν στις εξωτερικές όψεις που καταλαμβάνει η επιφάνεια της μονάδας της Εναγόμενης, κατ' επέκταση το κόστος αυτού είναι που οφείλει η Εναγόμενη, είναι λανθασμένη. Η Εναγόμενη δεν εισηγήθηκε οποιαδήποτε αναλογία άλλην από εκείνην του Τεκμηρίου 7, με βάση το οποίο φαίνεται πως η Εναγόμενη, ως ιδιοκτήτρια της μονάδας 9, οφείλει €4.441,30, που με την αφαίρεση του ποσού των €700,00 που πληρώθηκαν, δίδει €3.741,30 περιλαμβανομένου του Φ.Π.Α. ή άλλως πώς €3.862,00 που με την αφαίρεση του ποσού των €700,00 που πληρώθηκαν, δίδει €3.162,00 πλέον 15% Φ.Π.Α.. Η αναλογία αυτή είναι όση των διαμερισμάτων 4, 14,
- Ειδικότερα, όπως φαίνεται από τους υπολογισμούς στο Τεκμήριο 7, από τις συνολικά 19 μονάδες, οι τρεις (7, 12, 17) έχουν αναλογία χωρίς τον Φ.Π.Α. €1.099,00, οι τρεις (8, 13, 18) έχουν αναλογία χωρίς τον Φ.Π.Α. €3.165,00, οι τέσσερις (2, 6, 11, 16) έχουν αναλογία χωρίς τον Φ.Π.Α. €3.345,00, οι τέσσερις (1, 5, 10, 15) έχουν αναλογία χωρίς τον Φ.Π.Α. €3.611,00, οι τέσσερις (9, 4, 14, 19) έχουν αναλογία χωρίς τον Φ.Π.Α. €3.862,00, και μία μονάδα
(3)έχει αναλογία χωρίς τον Φ.Π.Α. €3.945,
- Όπως προκύπτει από το Τεκμήριο 10, το διαμέρισμα της Εναγόμενης έχει 4 δωμάτια, διάδρομο, κουζίνα, μπάνιο με αποχωρητήριο και δύο βεράντες, ότι δηλαδή ήταν εκ των μεγάλων διαμερισμάτων της πολυκατοικίας. Οι υπολογισμοί φαίνεται να είναι βάσει του εμβαδού κάθε μονάδας. Από τα Τεκμήρια 3, 4 και 7, δεν φαίνεται ο ΜΕ2 να συμβλήθηκε για δικό του λογαριασμό ή όφελος, ή κατά τρόπο που να αποκλίνει από πλαίσιο διαχείρισης της κοινόκτητης οικοδομής. Η Εναγόμενη, παρόλο που δια του ΜΥ2 αναφέρει για τη μαρτυρία τεχνικού που υπολόγισε το κόστος των εργασιών για το διαμέρισμα της Εναγόμενης στο ποσό των €700,00, δεν παρουσίασε και στο Δικαστήριο τέτοια εκτίμηση, ούτε την εξήγησε, ώστε να θέσει εύλογα υπό αμφισβήτηση την αναγκαιότητα των εργασιών που έγιναν για την κοινόκτητη οικοδομή· αυτήν που πάντως προκύπτει από τα Τεκμήρια 3 και
- Έπειτα, σύμφωνα με το ίδιο κεφάλαιο του Κεφ. 149, όταν κάποιο πρόσωπο τελεί πράξεις για λογαριασμό άλλου προσώπου χωρίς τη γνώση ή πληρεξουσιότητα του, το πρόσωπο αυτό δύναται είτε να εγκρίνει είτε να αποκηρύξει την πράξη αυτή· πράξη που εγκρίθηκε επιφέρει τις ίδιες συνέπειες, ωσάν να ετελείτο δυνάμει πληρεξουσιότητας. Η Εναγόμενη, ακόμα κι αν δεν είχε γνώση όλων των εργασιών ή δεν εξουσιοδότησε όλες τις εργασίες, δεν έπραξε οτιδήποτε που να δηλώνει την αποκήρυξή τους και η εκτέλεσή τους δεν προκύπτει λογικά πως ήταν κρυφή. Εάν η ίδια η Εναγόμενη δεν ήθελε να ασχοληθεί με το όλο θέμα, και δεν μετέβαινε στην πολυκατοικία ή δεν λάμβανε πληρέστερη ενημέρωση (όπως για παράδειγμα ο σύζυγός της), δεν επαρκεί για την άρση της πληρεξουσιότητας εκεί όπου υπήρχε, ως προς την εκτέλεση των εργασιών που έγιναν στην κοινόκτητη οικοδομή. Η έγκριση δύναται να είναι ρητή ή να συνάγεται από τη συμπεριφορά του προσώπου για λογαριασμό του οποίου τελέστηκε η πράξη. Η έγκριση δεν δύναται μεν να διενεργηθεί έγκυρα από πρόσωπο που έχει ουσιωδώς ατελή γνώση των γεγονότων της υπόθεσης, ωστόσο η Εναγόμενη δεν είχε ουσιωδώς ατελή γνώση των γεγονότων, εφόσον γνώριζε ότι εκτελούνται εργασίες στην πολυκατοικία, της έκτασης που εξώθησε τον σύζυγό της, προς άμυνα, να αποταθεί, όπως είπε, σε ειδικό, για να προσδιορίσει το κόστος (παρόλο που δεν προσκομίστηκε η σχετική μαρτυρία). Της έκτασης ώστε να αποτελέσει θέμα εάν τα €700,00, που παραδεκτά πληρώθηκαν στον ΜΕ2 για τον συγκεκριμένο σκοπό, ήταν προκαταβολικά ή για το σύνολο. Επί τούτου, δεν θα μπορούσαν να ήταν για το σύνολο πριν να ολοκληρωθούν οι εργασίες, όπως με πολύ λογικό τρόπο εξήγησαν οι ΜΕ1 και ΜΕ2, και καθόλου πειστικά ο ΜΥ2, ο οποίος έδωσε την εντύπωση πως γίνεται προσπάθεια υπεκφυγής στη βάση αμελέτητων και αόριστων υποθέσεων που σχετίζονται με την πλειοψηφία του ΜΕ
- Βεβαίως και ο ΜΕ2 ίσως να πυροδότησε τέτοιες αντιδράσεις άθελά του, όταν δεν ακολουθήθηκε η προβλεπόμενη στον νόμο διαδικασία εκλογής διαχειριστικής επιτροπής, θεωρώντας από μόνος του πως δεν χρειάζεται γιατί είναι λίγοι και συνεννοούνται. Το πρόσωπο που εγκρίνει πράξη που τελέστηκε για λογαριασμό του χωρίς πληρεξουσιότητα, εγκρίνει συγχρόνως και ολόκληρη τη συναλλαγή της οποίας η πράξη αυτή αποτελεί μέρος. Εάν τίθεται θέμα παραβίασης υποχρεώσεων του αντιπροσώπου έναντι στον αντιπροσωπευόμενο, όσον αφορά την ενημέρωση ή την επικοινωνία, δεν απασχολεί στο πλαίσιο αυτής της δίκης. Δεν υπήρξε προσεπίκληση μεταξύ συνεναγομένων, ούτε πλέον άλλοι εναγόμενοι έχουν δικονομική παρουσία στην αγωγή. Η εκτέλεση εργασιών στην κοινόκτητη οικοδομή είναι νόμιμη, ως πράξη, ασχέτως εάν η απόφαση για την εκτέλεσή τους θα έπρεπε, σύμφωνα με το Κεφ.224, να ληφθεί από διαχειριστική επιτροπή. Δεν δημιουργείται «παρανομία» με τον τρόπο που ισχυρίζεται η Εναγόμενη, ικανή είτε να αποστερήσει από τον τρίτο αμοιβή για εργασία που όντως έγινε, είτε να συγκεντρώσει το κόστος της σε ορισμένους μόνον κυρίους μονάδων, εξ όσων επωφελήθηκαν. Οι διατάξεις του Κεφ.224 που αφορούν στις κοινόκτητες οικοδομές συμπληρώνονται και επικουρούνται από τις διατάξεις του Κεφ.149, για να λειτουργήσει η νόμιμη απαίτηση κάθε ιδιοκτήτης μονάδας σε κοινόκτητη οικοδομή να συνεισφέρει στα κοινά έξοδα και δαπάνες, σύμφωνα με το ποσοστό συμμετοχής του στην κοινόκτητη οικοδομή, ως καθορίζεται ή προσδιορίζεται. Απαίτηση που συνιστά έκφραση του περιουσιακού δικαιώματος ενός εκάστου, και δεν εγκαταλείπεται στην πράξη, είτε επειδή δεν γίνεται κάποια διαδικασία εγγραφής της κοινόκτητης οικοδομής ή εκλογής ή εγγραφής διαχειριστικής επιτροπής (που όμως θα μπορούσε να ζητηθεί) είτε γιατί δεν συγκαλείται νόμιμα διαχειριστική επιτροπή (που επίσης θα μπορούσε να ζητηθεί). Η Ενάγουσα δεν ενάγει κάποια διαχειριστική επιτροπή, για να αναζητούνται βάσεις της νομικής προσωπικότητας τέτοιου προσώπου. Η Ενάγουσα είναι το τρίτο πρόσωπο που συμβλήθηκε την εκτέλεση εργασιών στην κοινόκτητη οικοδομή, μεταξύ άλλων με τον ΜΕ2 που ήταν πράγματι και αντιπρόσωπος και της Εναγόμενης που δεν συμβλήθηκε προσωπικά, αλλά και με τους υπόλοιπους συνιδιοκτήτες. Η αντιπροσώπευση, όπως ανέφερε ο ΜΕ1, ήταν γνωστή στην Ενάγουσα. Οι συμβάσεις που συνάπτονται με αντιπρόσωπο και οι υποχρεώσεις που απορρέουν από πράξεις του αντιπροσώπου είναι εκτελεστές κατά τον ίδιο τρόπο και επιφέρουν τις ίδιες έννομες συνέπειες, ωσάν να συνάπτονταν ή εκτελούνταν από τον ίδιο τον αντιπροσωπευόμενο, εν προκειμένω την Εναγόμενη. Η Εναγόμενη δεν έθεσε ξεκάθαρα ούτε θέμα υπέρβασης πληρεξουσιότητας (όσον αφορά την έκταση των εργασιών που έγιναν), ούτε εστίασε σε συγκεκριμένες εργασίες που δεν έπρεπε να γίνουν στην κοινόκτητη οικοδομή, αλλά έγιναν. Όπως εξήγησε πειστικά ο ΜΕ1, οι πρόσθετες εργασίες προέκυψαν φυσιολογικά κατά την εκτέλεση των συμφωνηθέντων εργασιών, και είναι μέρος της σύμβασης, όχι ξεχωριστή συμφωνία. Η Ενάγουσα δεν φαίνεται να είχε λόγο να πιστεύει πως η εκτέλεση των εργασιών στην πολυκατοικία ήταν εκτός πληρεξουσιότητας ή ορίων πληρεξουσιότητας από την Εναγόμενη, εφόσον ήταν εργασίες σε κοινόκτητη οικοδομή και τη συμφωνία του Τεκμηρίου 3 υπέγραψαν και οι υπόλοιποι συνιδιοκτήτες μονάδων. Υπό το σύνολο των περιστάσεων, θεωρώ πως δεσμεύεται η Εναγόμενη έναντι στην Ενάγουσα, ως αντιπροσωπευόμενη από τον ΜΕ2, για τις εργασίες ανακαίνισης ή επιδιόρθωσης της πολυκατοικίας. Η Ενάγουσα δεν ήταν υποχρεωμένη να γνωρίζει και να αξιώνει από τον κάθε συνιδιοκτήτη, αντιπροσωπευόμενο ή απευθείας συμβαλλόμενο, την αναλογία του στο κόστος, αλλά η αξίωσή της ήταν εξ αρχής για το όλο συμβατικό χρέος εναντίον όλων των συνιδιοκτητών αλληλέγγυα. Είναι ζήτημα που αφορά τις σχέσεις αναμεταξύ συνιδιοκτητών, που είχαν συνενωθεί στην αγωγή η περαιτέρω κατανομή του κόστους, με βάση ό,τι ισχύει στη μεταξύ τους σχέση συνιδιοκτησίας. Η Ενάγουσα περιόρισε την αξίωσή της εναντίον της Εναγόμενης στο ποσό των €3.162,00 πλέον Φ.Π.Α., εφόσον όλοι οι υπόλοιποι (μαζί ή ξεχωριστά) πλήρωσαν το υπόλοιπο μέρος της απαίτησής της, με βάση την αναλογία τους στο όλο κόστος (σύμφωνα με το Τεκμήριο 7), και έμεινε ως υπόλοιπο το προαναφερόμενο ποσό, που αντιστοιχεί στην αναλογία της Εναγόμενης. Έχοντας υπόψη τα γεγονότα, όπως εκτέθηκαν στο Δικαστήριο, χωρίς να υπάρχουν αντικρουόμενες εκδοχές στα ουσιώδη σημεία, και το νομικό πλαίσιο, και έχοντας αναφέρει όσα διατυπώθηκαν προηγουμένως, η κατάληξη είναι πως η Ενάγουσα έχει καταφέρει να αποδείξει την απαίτησή της εναντίον της Εναγόμενης. Όπως προαναφέρθηκε, και δεν έτυχε αμφισβήτησης, η Ενάγουσα υπόκειται σε Φ.Π.Α. και ο Φ.Π.Α. για τις εκτελεσθείσες εργασίες ανέρχεται σε 15%. Όσον αφορά τα έξοδα, δεν υπάρχει λόγος απόκλισης από τον κανόνα σε σχέση με τα έξοδα, ότι ακολουθούν το αποτέλεσμα της διαδικασίας στην οποία έχουν προκύψει. Κατάληξη Ως εκ των ανωτέρω, εκδίδεται απόφαση υπέρ της Ενάγουσας και εναντίον της Εναγόμενης 5 για το ποσό των €3.162,00 πλέον 15% Φ.Π.Α., πλέον νόμιμος τόκος, πλέον για τα έξοδα της αγωγής όπως υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ............. Χρ. Μίτλεττον, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ [1] Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Vlatislaw
(2011)1 ΑΑΔ 55, Χριστοφή ν. Ζαχαριάδη
(2002)1 ΑΑΔ 401. [2] Ιωάννου ν. Παλάζη
(2004)1 ΑΑΔ 576, Παπακοκκίνου ν. Σμυρλή
(2001)1 ΑΑΔ 1653, Χριστοδούλου ν. Αριστοδήμου
(1996)1 ΑΑΔ
- [3] Έγγραφο Α, 20.09.2022, άρθρο 25 του περί Αποδείξεως Νόμου Κεφ.
- [4] Έγγραφο Β', 03.10.2022, άρθρο 25 του περί Αποδείξεως Νόμου Κεφ.
- [5] Έγγραφο Γ, 03.10.2022, άρθρο 25 του περί Αποδείξεως Νόμου Κεφ.
- cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο