← Κύπρος

MURRAY WALTERS κ.α. ν. -, Αίτηση αρ. 129/2015, 29/12/2023

MURRAY WALTERS κ.α. ν. -, Αίτηση αρ. 129/2015, 29/12/2023 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΕΠΙΚΥΡΩΣΗΣ ΔΙΑΘΗΚΩΝ ΕΝΩΠΙΟΝ: Χρ. Μίτλεττον, Ε.Δ. Αίτηση αρ. 129/2015 Αναφορικά με τον περί Διαχείρισης Κληρονομιών Αποθανόντων Νόμο Κεφ.189 και τον MURRAY WALTERS και την αίτηση της CAROLYN LESLEY Αίτηση ημερομηνίας 23.11.2022 για παύση/αντικατάσταση της εκτελέστριας Ημερομηνία: 29 Δεκεμβρίου 2023 Εμφανίσεις: Ευτύχιος Πίτρος & Συνεργάτες ΔΕΠΕ, για την Αιτήτρια Α. Πολυδώρου, για την Καθ΄ ης η αίτηση Α Π Ο Φ Α Σ Η

  1. Η Αιτήτρια, μοναδική κληροδόχος του αποβιώσαντος Murray Walters, αιτείται, με την εμμάρτυρη υποστήριξη του Ευτύχιου Πίτρου και δική της πιστοποιημένη δήλωση, την έκδοση διατάγματος για την παύση και αντικατάσταση της Χρύσας Χριστοφή, εκτελέστριας της διαθήκης του αποβιώσαντος.
  2. Κατά τη θέση της, η Καθ' ης η αίτηση επιδεικνύει αμέλεια ή κωλυσιεργεία ως προς την ολοκλήρωση της μεταβίβασης του ½ μεριδίου ακινήτου του αποβιώσαντος στην Πέγεια, που είναι το μοναδικό περιουσιακό στοιχείο του αποβιώσαντος. Δεν ανταποκρίνεται και δεν ενημερώνει για την πορεία της διαχείρισης, παρά τις συνεχείς οχλήσεις της, από το 2019, επιδεικνύοντας παρατεταμένη αδιαφορία στην προώθηση της διαχείρισης, που είχε μείνει στάσιμη, για χρόνια. Η καθυστέρηση που προκαλείται δημιουργεί πρόβλημα στην ίδια. Γι' αυτό, επιθυμεί την αντικατάστασή της με τον δικηγόρο Ευτύχιο Πίτρο, για την ολοκλήρωση της διαχείρισης.
  3. Η αίτηση βασίζεται στο άρθρο 52 του περί Διαχείρισης Κληρονομιών Αποθανόντων Νόμου Κεφ.189, το οποίο προβλέπει πως τo Δικαστήριo δύvαται, αυταπάγγελτα ή με αίτηση oπoιoυδήπoτε πρoσώπoυ πoυ έχει συμφέρov στηv κληρovoμιά, vα παύσει oπoιoνδήπoτε εκτελεστή ή διαχειριστή, για εσκεμμέvη παράλειψη ή παράπτωμα σχετικά με τη διαχείριση της κληρovoμιάς, και vα χoρηγήσει έγγραφo διαχείρισης σε κάπoιo πρόσωπo για vα διεξαγάγει τη δέoυσα διαχείριση της κληρovoμιάς στη θέση εκτελεστή ή διαχειριστή πoυ παύθηκε, απεβίωσε ή κατέστη αvίκαvoς vα εvεργεί. Όταv χoρηγείται τo εv λόγω έγγραφo διαχείρισης, όλα τα δικαιώματα, καθήκovτα και εξoυσίες εκτελεστή ή διαχειριστή επάγovται στoν vέo διαχειριστή.
  4. Η Καθ' ης η αίτηση ενίσταται στην έκδοση τέτοιου διατάγματος. Όπως θέτει, δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις για την έκδοσή του, ούτε αποκαλύπτονται επαρκείς λόγοι για παύση της, όπως κάποια εσκεμμένη παράλειψη ή παράπτωμα. Θεωρεί πως υπάρχει σκοπιμότητα στην αίτηση, που σχετίζεται με την πληρωμή των εξόδων της.
  5. Στη μαρτυρία της, η Καθ' ης η αίτηση, αναφέρει πως, μετά την επικύρωση του διορισμού της, αποτάθηκε στην Αιτήτρια και της ζήτησε διάφορα έγγραφα που να δείχνουν ότι ο αποβιώσας ήταν φορολογικός κάτοικος Ηνωμένου Βασιλείου, που ήταν αναγκαία για την έκδοση του τελικού φοροαπαλλακτικού. Αρχικά, υποσχέθηκε να τα προσκομίσει. Τελικά, της προσκόμισε ένα έγγραφο, που, όπως θεώρησαν από το Τμήμα Φορολογίας, ήταν ελλιπές. Παρά τις συνεχείς οχλήσεις της προς την Αιτήτρια, η τελευταία παρέλειψε να την εφοδιάσει με το ορθό έγγραφο. Ακολούθως, μετέβη μία ημέρα στο γραφείο της, με τον νέο της σύντροφο, και της ζήτησε να παραδώσει τον φάκελο της διαχείρισης, χωρίς όμως οποιαδήποτε πρόθεση πληρωμής αμοιβής. Η ίδια αρνήθηκε. Κατέθεσε στο Τμήμα Φορολογίας όσα έγγραφα συνέλεξε και αναμένει την έκδοση του τελικού φοροαπαλλακτικού, το οποίο, όπως της ανέφεραν, θα ετοιμάσουν σύντομα. Η Αιτήτρια, μετά τον θάνατο του συζύγου της, γεγονός που δεν είχε αποκαλύψει άμεσα και κατέστη γνωστό στην Καθ' ης η αίτηση αρκετά αργότερα, δεν ενδιαφέρθηκε η ίδια να προχωρήσει με τη διαχείριση. Είναι με πρωτοβουλία της ίδιας και δικά της έξοδα που καταχωρίστηκε η αίτηση για διαχείριση, η οποία αφορά μόνο σε μία κατοικία. Ο λόγος που δεν ολοκληρώθηκε η διαχείριση δεν οφείλεται σε μη συνεργασία την ίδιας, αλλά κυρίως της Αιτήτριας.
  6. Η ακρόαση της αίτησης έγινε στη βάση των ενόρκων δηλώσεων που συνοδεύουν την αίτηση και την ένσταση. Οι δικηγόροι των δύο πλευρών αγόρευσαν, επιχειρηματολογώντας προς υποστήριξη των εκατέρωθεν θέσεων.
  7. Όπως προκύπτει και μέσα από τον φάκελο της διαχείρισης, στον οποίο το Δικαστήριο μπορεί να ανατρέξει: 1) ο αποβιώσας απεβίωσε το 2012, αφήνοντας διαθήκη, με την οποία, μεταξύ άλλων, όρισε την Καθ' ης η αίτηση ως εκτελέστρια και, σε περίπτωση αδυναμίας της, για οποιονδήποτε λόγο, τον δικηγόρο Ηλία Ηλία· 2) η αίτηση διαχείρισης είχε καταχωριστεί από την Καθ' ης η αίτηση, υπό την ιδιότητά της ως εκτελέστρια, την 08.05.2015, δηλαδή αρκετά μετά τον θάνατο του αποβιώσαντος· 3) στην αίτηση, είχε επισυνάψει πιστό αντίγραφο της διαθήκης και πιστοποιητικό θανάτου από τον Πρόεδρο της Χωρητικής Αρχής/Κοινοτικού Συμβουλίου Πέγειας, επομένως ζητήθηκαν επιπλέον στοιχεία, για την έκδοση του παραχωρητηρίου· 4) δεν είχαν προσκομιστεί, επομένως, την 14.08.2017, εκδόθηκε από τον Πρωτοκολλητή επικύρωσης διαθηκών ειδοποίηση προς την Καθ' ης η αίτηση, ότι, εάν μέσα σε 14 ημέρες από την παραλαβή της δεν ενεργούσα ώστε να της παραχωρηθούν τα έγγραφα διαχείρισης, τότε θα απορρίπτονταν η αίτηση. Η ειδοποίηση αυτή επιδόθηκε στην Καθ' ης η αίτηση την 13.09.2017· 5) σχεδόν άμεσα τότε, την 22.09.2017, εκδόθηκε πιστοποιητικό από το Τμήμα Φορολογίας, σύμφωνα με το άρθρο 7 του περί Περιουσίας Αποθανόντων Προσώπων (Φορολογικές Διατάξεις) Νόμου 78(Ι)/2000, δια του οποίου δηλώνονταν πως ο Έφορος του Τμήματος Φορολογίας δεν έχει ένσταση στη χορήγηση εγγράφων διαχείρισης ή στην κύρωση της διαθήκης αναφορικά με την περιουσία του αποβιώσαντος, ωστόσο ακόμα δεν μπορούσε να εκδοθεί το παραχωρητήριο· 6) δημοσίευση της αίτησης στον Τύπο, που ζητήθηκε από τον Πρωτοκολλητή επικύρωσης διαθηκών με βάση τον Κ.32 τον περί Διαχειρίσεως Περιουσιών Αποβιωσάντων Διαδικαστικό Κανονισμό, έγινε την 03.04.2019· 7) είχε προηγηθεί επιστολή ημερομηνίας 12.12.2018 προς το Δικαστήριο, από άλλη δικηγόρο, που ενεργούσε ως δικηγόρος της Αιτήτριας, με την οποία είχε ενημερώσει το Δικαστήριο πως η διαχειρίστρια δεν είχε προβεί σε οποιεσδήποτε ενέργειες, γίνονταν προσπάθειες επικοινωνίας χωρίς ανταπόκριση στα τηλεφωνήματα ή στα ηλεκτρονικά μηνύματα, λόγος για τον οποίο προέβη και σε καταγγελία της στον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο (αρ. φακέλου 143/39/3341)· 8) το παραχωρητήριο εκδόθηκε με συνημμένη διαθήκη την 10.04.2019, εφόσον εντωμεταξύ προσκομίστηκε και πιστοποιητικό θανάτου από τις Αρχές του Isle of Man, δια του οποίου πιστοποιούνταν ο θάνατος του αποβιώσαντος την 09.11.2012 στο Nobles Hospital, Strang, Braddan· 9) το πρακτικό του Πρωτοκολλητή επικύρωσης διαθηκών όριζε, σύμφωνα με το άρθρο 40 του Κεφ.189, να καταχωριστεί απογραφή εντός δύο μηνών και, εκτός εάν καταχωριστούν τελικοί λογαριασμοί εντός δύο ετών, ως ο νόμος ορίζει, στο άρθρο 45 § 1 Κεφ.189, να καταχωρίζονται ενδιάμεσοι λογαριασμοί της διαχείρισης κάθε έξι μήνες, μέχρι τη συμπλήρωση της διαχείρισης· 10) η διαχείριση δεν τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου για έλεγχο άμεσα μετά τη συμπλήρωση των δύο ετών από την έκδοση του παραχωρητηρίου και τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου με την υπό εξέταση αίτηση της Αιτήτριας, που καταχωρίστηκε την 23.11.
  8. 11) την 13.12.2022, που το Δικαστήριο επιλήφθηκε την αίτησης, ζητήθηκε χρόνος από την Καθ' ης η αίτηση να υποβάλει ένσταση στην αίτηση και η αίτηση ορίστηκε για Οδηγίες την 15.03.2023, με οδηγίες η ένσταση να καταχωριστεί δέκα ημέρες προηγουμένως· 12) την 15.03.2023, που το Δικαστήριο επιλήφθηκε εκ νέου της αίτησης, δεν υπήρχε καταχωρισμένη ένσταση, σύμφωνα με τις οδηγίες του, ο χρόνος για την καταχώριση ένστασης επεκτάθηκε, βάσει των δηλώσεων των δικηγόρων των δύο πλευρών, μέχρι την 28.04.2023, η αίτηση παρέμεινε για Οδηγίες την 07.06.2023 και το Δικαστήριο όρισε με δική του ενέργεια την ίδια ημέρα τη διαχείριση για έλεγχο, με οδηγίες προς τον Πρωτοκολλητή να ειδοποιήσει τη διαχειρίστρια να είναι παρούσα στο Δικαστήριο· 13) η ένσταση της Καθ' ης η αίτηση τελικά καταχωρίστηκε την 28.04.2023, ωστόσο κατά την 07.06.2023, η διαχειρίστρια, που είχε ειδοποιηθεί την 17.03.2023 να είναι παρούσα, δεν εμφανίστηκε, επομένως, το Δικαστήριο προχώρησε με την έκδοση εντάλματος σύλληψης της, με οδηγίες να μην εκτελεστεί, μέχρι να περατωθεί η εκδίκαση της αίτησης, η οποία ορίστηκε για Ακρόαση την 31.10.2023, ημερομηνία κατά την οποία ορίστηκε και η διαχείριση για έλεγχο· 14) παρεμβάλλεται πως οι ημερομηνίες που το Δικαστήριο έδωσε είναι σύμφωνα με το πρόγραμμά του, που καθορίζεται από τον αριθμό υποθέσεων που έχει να διαχειριστεί, αν και θα ήταν επιθυμητό να ήταν πιο σύντομες, σε όλες τις υποθέσεις· 15) την 31.10.2023, η διαχειρίστρια εμφανίστηκε στο Δικαστήριο, ακυρώθηκε το ένταλμα σύλληψής της, προχώρησε η ακρόαση της αίτησης και ενημερώθηκε το Δικαστήριο πως την 27.10.2023 καταχωρίστηκαν ενδιάμεσοι λογαριασμοί περιουσίας· 16) οι ενδιάμεσοι λογαριασμοί περιουσίας καταχωρίστηκαν και εγκρίθηκαν από τον Πρωτοκολλητή επικύρωσης διαθηκών, αλλά στον φάκελο της διαχείρισης δεν εντοπίζεται και απογραφή της περιουσίας του αποβιώσαντος, πέραν του ότι προκύπτει ως γνωστό, από τις αιτήσεις, πως υπάρχει μόνο το ½ μερίδιό του αποβιώσαντος σε ακίνητο στην Πέγεια· 17) η Καθ' ης η αίτηση, στους ενδιάμεσους λογαριασμούς, αναφέρει πως η διαχείριση είναι μόνον για το ½ μερίδιο του αποβιώσαντος στο ακίνητο, δεν υπάρχουν καθόλου χρήματα και έχει υποβληθεί σε έξοδα. Ο τίτλος ιδιοκτησίας του ακινήτου ακόμα είναι στο όνομα της κατασκευάστριας εταιρείας, από την οποία αγοράστηκε το ακίνητο. Η ίδια προέβη σε όλες τις ενέργειες για την εξασφάλιση των απαλλακτικών που χρειάζονται για τη μεταβίβαση και, σύμφωνα με την πληροφόρηση που είχε, θα εκδίδονταν τέλος του μήνα, δηλαδή το τελικό φοροαπαλλακτικό και η βεβαίωση διευθέτησης των φορολογικών υποχρεώσεων του αποθανόντος. Στη συνέχεια, θα μένει μόνο η μεταβίβαση. Το Κτηματολόγιο, όπως ανέφερε, χρειάζεται τέσσερις με έξι εβδομάδες για να δώσει ημερομηνία για τη μεταβίβαση, λόγω του φόρτου εργασίας του. Επίσης, για να γίνει η μεταβίβαση, υπάρχουν οφειλόμενα ποσά, φόροι και τέλη, που θα πρέπει να πληρώσει η Αιτήτρια, όπως και τα έξοδα της διαχείρισης· 18) συναφώς προς τους λόγους που εκτέθηκαν, είχε ζητηθεί και από το Δικαστήριο να μην προχωρήσει άμεσα στην έκδοση της απόφασής του επί της υπό εξέταση αίτησης, εφόσον θα ολοκληρώνονταν κατά πάσα πιθανότητα η διαχείριση και ίσως να μην χρειάζονταν· 19) μέχρι στιγμής, ενώ βρίσκεται στο τέλος της η προθεσμία που το Δικαστήριο έχει στη διάθεσή του για την έκδοση της απόφασής του επί της αίτησης, ουδεμία ενημέρωση υπήρξε για την εξέλιξη, ότι δεν θα πρέπει να προχωρήσει με τη διαδικασία αυτή· 20) είναι σε γνώση του Δικαστηρίου και ό,τι αναφέρθηκε από τους δικηγόρους της Αιτήτριας, πως και η Αιτήτρια είναι ηλικιωμένη, με προβλήματα υγείας, και δεν θα επιθυμούσε επιπλέον άσκοπη καθυστέρηση, ενώ δείχνει να έχει απωλέσει την εμπιστοσύνη της προς τους χειρισμούς της Καθ' ης η αίτηση.
  9. Η Αιτήτρια, αναμφίβολα, είναι πρόσωπο με συμφέρον στην κληρονομιά, που νομιμοποιείται να υποβάλει αίτηση με βάση το άρθρο 52 § 1 Κεφ.
  11. Τι συνιστά εσκεμμένη παράλειψη (wilful neglect) ή παράπτωμα (misconduct), δεν δίδεται ερμηνευτικά στον νόμο. Ωστόσο, αιτήσεις για την αντικατάσταση εκτελεστών ή διαχειριστών περιουσίας προορίζονται, κατά κύριο λόγο, να υποβάλλονται όταν υπάρχει σοβαρή αδυναμία διαχείρισης της περιουσίας ή πλήρης κατάρρευση των σχέσεων μεταξύ του προσωπικού αντιπρόσωπου και των δικαιούχων, ώστε να παρεμποδίζεται η διαχείριση της περιουσίας. Το ηθελημένο ή συνειδητό της παράλειψης ή του σφάλματος ή της ανάρμοστης ή παραπτωματικής συμπεριφοράς, που χρειάζεται να υπάρχει, δεν ωθεί το Δικαστήριο να μπαίνει στη διαδικασία να διαγνώσει τη συμπεριφορά ως σε ποινική ή αδικοπρακτική προσέγγιση[1], ή να κάνει χρήση των ίδιων εννοιών σε διαφορετικά νομικά περιβάλλοντα. Το κριτήριο είναι πάντοτε στη βάση διαχρονικών αρχών[2], εάν η παύση και αντικατάσταση θα ήταν προς όφελος της διαχείρισης της περιουσίας[3]. Εάν, αντίστοιχα, η διατήρηση της κατάστασης ως έχει δημιουργεί ορατό κίνδυνο για την περιουσία και τα συμφέροντα των κληρονόμων ή κληροδόχων. Δεν απαιτείται πλήρης δίκη και διαπίστωση γεγονότων. Το ερώτημα είναι απλώς εάν τα ζητήματα που εγείρονται προκαλούν τέτοιου μεγέθους ανησυχία ως προς την ορθή διαχείριση της περιουσίας και την κατάλληλη προστασία των ενδιαφερομένων για την περιουσία ώστε να απαιτείται η παρέμβαση του Δικαστηρίου. Αν και δεν είναι μια συνοπτική δικαιοδοσία, είναι μια δικαιοδοσία που απαιτεί ταχεία (στο μέτρο του εφικτού) και ρεαλιστική επίλυση.
  12. Τέτοιες αιτήσεις, δεν θα πρέπει να υποβάλλονται, εκτός εάν υπάρχουν σοβαρές, ουσιώδεις ανησυχίες ως προς τη σωστή διαχείριση της περιουσίας. Δεν αρκεί δηλαδή η απλή καθυστέρηση ή η διαφωνία ως προς το πώς θα προχωρήσει ο εκτελεστής ή ο διαχειριστής. Στην τελευταία περίπτωση, κατ' αναλογική προσέγγιση, και όταν δεν μπορεί να επέλθει συμβιβασμός, μπορούν να ζητηθούν οδηγίες από το Δικαστήριο. Θα πρέπει, στις αιτήσεις του είδους αυτού, να αναφέρονται και τα αποδεικτικά στοιχεία για το υπό εξέταση ζήτημα, ποια είναι η συμπεριφορά που εγείρει τις ανησυχίες και τι σκιαγραφεί τη σοβαρότητά τους, αλλά και που παράλληλα δείχνουν κατά πόσο είναι προς το συμφέρον της διαχείρισης να διοριστεί νέος εκτελεστής ή διαχειριστής.
  13. Στη Heyman v Dobson [2007] All ER (D) 275 (Dec), για παράδειγμα, με συνοπτική κρίση που επικυρώθηκε κατ' έφεση, κρίθηκε ότι υπήρχαν επαρκείς λόγοι για την απομάκρυνση προσωπικού αντιπροσώπου, οι λογαριασμοί διαχείρισης του οποίου δεν έγιναν δεκτοί από τους δικαιούχους. Στη Wilby v Rigby [2015] EWHC 2394 (Ch), αφαιρέθηκαν τα δύο αδέρφια που είχαν οριστεί ως εκτελεστές στη βάση του ότι δεν είχαν εμπιστοσύνη ο ένας στον άλλο και δεν μπορούσαν να συνεργαστούν, με αποτέλεσμα να μην σημειωθεί πρόοδος στη διαχείριση τα τρία προηγούμενα χρόνια. Στη Hudman v Morris [2021] WTLR 877, υπήρξαν διάφορες πτυχές της συμπεριφοράς του εκτελεστή που δικαιολογούσαν την απομάκρυνσή του, αλλά κι εκεί λειτούργησε καθοριστικά η γενική κατάρρευση των σχέσεων, που δικαιολογούσε τον διορισμό ανεξάρτητου διαχειριστή, καθότι είχε καταστήσει πλέον αδύνατο το έργο της διαχείρισης. Από την άλλη, η απειλή για την περιουσία πρέπει να είναι αρκετά σημαντική. Γιατί, αντίθετα, στη Kershaw v Micklethwaite [2010] EWHC 506 (Ch), δεν αφαιρέθηκαν οι προσωπικοί αντιπρόσωποι, παρόλο που η σχέση μεταξύ του αιτούντος δικαιούχου και δύο εξ αυτών είχε καταρρεύσει και παρόλο που κάλλιστα η διαχείριση της περιουσίας μπορούσε να πραγματοποιηθεί ταχύτερα και φθηνότερα. Εκεί, δεν θεωρήθηκε πως η εχθρότητα ήταν αρκετά σοβαρή και ότι η απειλή για την περιουσία ήταν αρκετά σημαντική, ώστε να δικαιολογήσει την απομάκρυνση. Στη Re Savile Deceased [2015] WTLR 635, το Εφετείο παρέθεσε και πάλι απόσπασμα από την ομιλία του Lord Blackburn στη Letterstedt v Broers

(1884)9 App Cas 371, και έκρινε ότι η άμεση παρέμβαση του Δικαστηρίου στη διαχείριση με την απομάκρυνση του διαχειριστή ή του προσωπικού αντιπροσώπου πρέπει, ως επί το πλείστο, να δικαιολογηθεί με στοιχεία ότι η συνέχιση της θητείας του είναι πιθανό να αποδειχθεί επιζήμια για τα συμφέροντα των δικαιούχων.
  1. Ό,τι αναδύεται από τη νομολογία, είναι πως η έλλειψη εμπιστοσύνης ή τα αισθήματα δυσπιστίας δεν αρκούν από μόνα τους, για να δικαιολογήσουν την απομάκρυνση, εκτός εάν η κατάρρευση των σχέσεων είναι πιθανό να θέσει σε κίνδυνο τη σωστή διαχείριση. Αυτό είναι κάτι που πρέπει να αποδεικνύεται αντικειμενικά και να εξετάζεται κατά περίπτωση, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαίτερες συνθήκες της κάθε υπόθεσης. Εάν δεν υπάρχει πραγματικός κίνδυνος ο υφιστάμενος εκτελεστής ή διαχειριστής να μην ενεργήσει δίκαια και ευσυνείδητα στο αξίωμά του ή να μην ασκήσει τη διαχείριση της περιουσίας με αποτελεσματικό και ορθό τρόπο, δεν θα παρέμβει το Δικαστήριο. Το ενδιαφέρον του δικαιούχου της περιουσίας να αποταθεί με αίτηση για την παύση και αντικατάσταση του εκτελεστή ή διαχειριστή, δεν έχει χρονικό περιορισμό[4], ώστε να μπορεί να ισχύει ανάλογα το σκεπτικό των διατάξεων περί παραγραφής.
  2. Στην εγχώρια νομολογία, υπάρχει και η Μιχαηλίδη ν. Παρασκευαΐδου-Μαυρονικόλα, Πολιτική Έφεση Ε34/2016, ημερομηνίας 07.07.2017, που κινήθηκε στη βάση των ίδιων προαναφερόμενων αρχών. Επεξηγώντας, αρχικά, με παραπομπή στην In re Trusts of Leeds City Brewery [1925] 1 Ch. 532, πως η έννοια της εσκεμμένης παράλειψης ή του παραπτώματος σχετικά με τη διαχείριση της κληρονομίας: «προϋποθέτει γνώση και αντίληψη του εσφαλμένου της συμπεριφοράς και, παρά ταύτα, εκ προθέσεως διενέργεια της πράξης ή τέλεση της παράλειψης, με αδιαφορία για τις συνέπειες». Εκεί, ο διαχειριστής επέλεξε να μην υπερασπιστεί μία αγωγή και δεν είχαν γενικά κριθεί ως εσκεμμένες οι ενέργειές του. Παρά ταύτα, ανεξάρτητα από την υπαιτιότητα, προβλημάτισε και εκεί το Δικαστήριο, όπως στην προαναφερόμενη αγγλική νομολογία, η διατάραξη των σχέσεων μεταξύ του διαχειριστή και μερίδας των κληρονόμων. Διότι, όπως λέχθηκε και εκεί: «μπορεί μεν οι προστριβές ή και η εχθρότητα μεταξύ διαχειριστή και κληρονόμων, κατ' αρχάς, να μην αποτελούν λόγο παύσης του διαχειριστή, όμως, σε περιπτώσεις όπου διαπιστώνεται πλέον κατάρρευση της σχέσης διαχειριστή και κληρονόμων έτσι ώστε να εμποδίζεται η άσκηση της διαχείρισης και να διακινδυνεύει το συμφέρον της περιουσίας και των κληρονόμων, η εχθρότητα μπορεί να αποκτήσει βαρύνουσα έως καθοριστική σημασία». Στην υπό αναφορά υπόθεση, το πρωτόδικο Δικαστήριο είχε αναφερθεί σε εχθρότητα, διασυνδέοντας το ζήτημα όμως με τη σύγκρουση συμφερόντων και την υπαιτιότητα του διαχειριστή, κρίση που δεν στοιχειοθετήθηκε. Ανεξαρτήτως τούτου, το Εφετείο δεν είχε παραβλέψει το εξ αντικειμένου εχθρικό κλίμα που έχει δημιουργηθεί στις σχέσεις μεταξύ διαχειριστή και των εφεσιβλήτων συνδικαιούχων της περιουσίας, ώστε, ανεξάρτητα από την υπαιτιότητα, οι σχέσεις για σκοπούς διαχείρισης να έχουν καταρρεύσει με τρόπο που να μην είναι εφικτή η άσκηση της διαχείρισης δεόντως και προς το συμφέρον της περιουσίας. Παρατήρησε, το Εφετείο, πως, παρά το ότι η θέσπιση του άρθρου 50 της Administration of Justice Act 1985, δια της οποίας ρυθμίστηκε νομοθετικά το ζήτημα στην Αγγλία, δεν περιόρισε την εξουσία του Δικαστηρίου που διαχρονικά ήταν σύμφυτη, στο άρθρο 52 § 1 του εγχώριου νόμου, καθορίστηκαν ρητά λόγοι παύσης διαχειριστή. Η νομολογία, όμως, όπως ανέφερε, έχει αναγνωρίσει ότι: «το γεγονός της νομοθετικής ρύθμισης ενός ζητήματος δεν εμποδίζει, per se, την άσκηση της σύμφυτης εξουσίας του Δικαστηρίου. Το Ανώτατο Δικαστήριο της Αγγλίας έχει σχετικά πρόσφατα υιοθετήσει τα λεχθέντα υπό του Sir Jack Jacob (βλ. The Inherent Jurisdiction of the Court [1970] Current Legal Problems (CLP) 23)», προσθέτοντας πως: «η αδιαμφισβήτητη σύμφυτη εξουσία του δικαστηρίου για παύση του διαχειριστή λόγω εχθρότητας, προς το συμφέρον της ορθής διαχείρισης και το συμφέρον της περιουσίας, δεν έρχεται σε αντίθεση με την πρόνοια του Νόμου, αλλά αντίθετα συμπληρώνει με εύλογο τρόπο το όλο πλαίσιο».
  3. Στην υπό εξέταση περίπτωση, τα δεδομένα είναι πως η Καθ' ης η αίτηση υπέδειξε ενδιαφέρον, όταν ενημερώθηκε για τον θάνατο του αποβιώσαντος, να αιτηθεί για το άνοιγμα της διαθήκης του και την εκτέλεσή της, ωστόσο υπήρξε προφανής καθυστέρηση στην προώθηση των ενεργειών που απαιτούνταν, σε πρώτη φάση, για την έκδοση του παραχωρητηρίου, και έπειτα στην προώθηση της διαχείρισης μετά την έκδοσή του. Ο χρόνος που παρήλθε, σαφώς, δεν αντανακλά την εύλογη ταχύτητα που απαιτεί ο νόμος από τον εκτελεστή ή διαχειριστή, στο άρθρο 41 Κεφ.
  5. Ωστόσο, αφενός, δεν είναι σαφές, από τα δεδομένα που έχει το Δικαστήριο ενώπιον του, ότι η καθυστέρηση αυτή οφείλεται σε συνειδητή αδιαφορία της Καθ' ης η αίτηση. Τέτοια αδιαφορία, δεν συνάδει, εν πρώτοις, με την ενέργειά της να αιτηθεί τη διαχείριση. Αφετέρου, δεν έχουν προβληθεί παραλείψεις της Καθ' ης η αίτηση εσκεμμένες, με την έννοια του να υπάρχει άμεσος σκοπός βλάβης των συμφερόντων της περιουσίας ή της Αιτήτριας, που να ερείδεται σε λόγους ασυμβίβαστους με την ιδιότητά της.
  6. Η Καθ' ης η αίτηση φαίνεται να ενεργεί με σκοπό να μεταβιβαστεί το ½ μερίδιο του αποβιώσαντος στην Αιτήτρια. Τα δεδομένα της περιουσίας του αποβιώσαντος δεν αφήνουν περιθώριο να γίνει αντιληπτός οποιοσδήποτε άλλος σκοπός, προς εκτροπή από την τελευταία βούληση του διαθέτη. Το γεγονός ότι οι ενέργειές της έχουν έξοδα, δεν είναι χωρίς κόστος, δεν συνεπάγεται σκοπό εκμετάλλευσης της περιουσίας του αποβιώσαντος. Είναι ο ίδιος που την όρισε ως εκτελέστρια της διαθήκης του, δείχνοντας εμπιστοσύνη στο πρόσωπό της.
  7. Βεβαίως, θα μπορούσαν να γίνουν με μεγαλύτερη ταχύτητα οι διαδικασίες και να υπάρχει συχνότερη ενημέρωση της Αιτήτριας. Η εκτέλεση μιας διαθήκης ή η διαχείριση της περιουσίας αποβιώσαντος είναι έργο με αυξημένες ευθύνες, το οποίο θα πρέπει να αναλαμβάνουν άτομα με χρόνο και εν γένει ικανότητες να το φέρουν εις πέρας.
  8. Παρόλα αυτά, δεν δημιουργείται αντικειμενικά συγκεκριμένος ορατός κίνδυνος στην περιουσία ή τα συμφέροντα της Αιτήτριας, είτε από την καθυστέρηση, είτε από τη μη συχνή ενημέρωσή της. Ούτε φαίνεται να της αποκρύφθηκε συγκεκριμένη αναγκαία πληροφόρηση, με κακοβουλία.
  9. Παρεμπιπτόντως, η Αιτήτρια δεν εξήγησε πώς ακριβώς επηρεάζεται, πέρα από την ανάγκη, που φυσιολογικά υφίσταται, να ολοκληρωθεί η εκκρεμότητα αυτή, λόγω της ηλικίας και της κλονισμένης υγείας της, ιδίως εάν προκαλεί και ανησυχία ή άγχος.
  10. Στην καθυστέρηση, που αναμφίβολα υπάρχει, και δικαιολογημένα δημιουργεί τη δυσαρέσκεια της Αιτήτριας, όπως και του Δικαστηρίου, δεν μπορεί να διακριθεί η μερίδα του χρόνου που οφείλεται σε ενέργειες τρίτων, περιλαμβανομένης της Αιτήτριας. Η Αιτήτρια, όπως κάθε κληρονόμος ή κληροδόχος, θα πρέπει να συνεργάζεται με τον διαχειριστή ή εκτελεστή, προκειμένου να ολοκληρωθεί η διαχείριση το συντομότερο δυνατόν, σύμφωνα και με όσα διαλαμβάνει ο νόμος. Δηλαδή, εάν υπάρχουν έξοδα ή τέλη, θα πρέπει να πληρώνονται και ο εκτελεστής ή ο διαχειριστής ή ο δικηγόρος δεν έχει οποιονδήποτε λόγο να επιβαρύνει την προσωπική του περιουσία για την πληρωμή τους. Εάν το κόστος αποδοχής της κληρονομιάς ή κληροδοσίας και της διαδικασίας για τη διανομή ή εκτέλεση είναι ανεπιθύμητο, ωστόσο η περιουσία του αποβιώσαντος είναι επιθυμητή, τότε, ευλόγως, προκύπτει καθυστέρηση στην ολοκλήρωση μιας διαδικασίας που έχει ήδη αρχίσει.
  11. Το γεγονός ότι, για τους ίδιους λόγους, δηλαδή την καθυστέρηση και την έλλειψη ανταπόκρισης και ενημέρωσης, η Αιτήτρια κατήγγειλε την Καθ' ης η αίτηση σε αρμόδιο σώμα δικηγόρων, επειδή είναι και δικηγόρος, δεν σχετίζεται με τον τρόπο που η ίδια ενεργεί ως εκτελέστρια, ούτε δείχνει εχθρότητα, του είδους που καθιστά αδύνατη τη συνεργασία για την ολοκλήρωση της διαχείρισης ή συνθέτει αντικειμενικά κίνδυνο, να εκτραπεί η τελευταία βούληση του διαθέτη.
  12. Είναι διαφορετικό το δικαίωμα των κληρονόμων ή κληροδόχων να διορίσουν δικηγόρο της επιλογής τους, για να ενεργεί πρόσθετα, προς έλεγχο της διαχείρισης και προστασία των συμφερόντων τους. Αυτό δεν σχετίζεται με την παύση και αντικατάσταση του διαχειριστή και εκτελεστή.
  13. Συνοπτικά, το Δικαστήριο δεν προσανατολίζεται στο να παύσει την Καθ' ης η αίτηση από τα καθήκοντά της επειδή απλώς καθυστερεί στο να προβεί σε αναγκαίες ενέργειες, για λόγους που δεν φαίνονται ηθελημένοι ή σκόπιμοι ή πιθανώς να μην οφείλονται και σε δική της υπαιτιότητα και εφόσον δεν δημιουργείται κίνδυνος βλάβης της περιουσίας του αποβιώσαντος και των συμφερόντων της Αιτήτριας.
  14. Απεναντίας, η παύση και αντικατάσταση της Καθ' ης η αίτηση, τη δεδομένη χρονική στιγμή, με τον τρόπο που αιτείται η Αιτήτρια, δεν έπεισε το Δικαστήριο πως δεν θα προκαλούσε περαιτέρω αχρείαστη καθυστέρηση, στο στάδιο που βρίσκεται η διαχείριση. Έπειτα, ότι κάποιο άλλο πρόσωπο, στην ίδια θέση, δεν θα συναντήσει τα ίδια πιθανά εμπόδια που συναντά ή θα συναντήσει και η Καθ' ης η αίτηση και ότι μπορεί να επιτύχει κάτι καλύτερο.
  15. Είναι κατανοητό πως μπορεί να υπάρχει το αίσθημα καλύτερης εμπιστοσύνης της Αιτήτρια προς τον δικηγόρο Ευτύχιο Πίτρο, που η Αιτήτρια αιτείται να αναλάβει καθήκοντα εκτελεστή, σε αντικατάσταση της Καθ' ης η αίτηση. Ο δικηγόρος της Αιτήτριας μπορεί να την εκπροσωπεί στη διαχείριση ή σε οποιεσδήποτε ενέργειες σχετικά με την περιουσία της. Γενικεύοντας όμως την περίπτωση, δεν είναι εφικτό να επιτρέπεται παύση και αντικατάσταση εκτελεστή ή διαχειριστή, ως μορφή άσκησης δικαιώματος του κληρονόμου ή κληροδόχου, με τον τρόπο που λειτουργεί το δικαίωμα ενός προσώπου να έχει δικηγόρο της επιλογής του, αναλόγως του πώς διαμορφώνεται σε κάθε χρονική στιγμή το επίπεδο εμπιστοσύνης των κληρονόμων ή κληροδόχων προς άλλα πρόσωπα και σε δικηγόρους, συγκριτικά με το πρόσωπο του επί παρόντος εκτελεστή ή διαχειριστή.
  16. Εξάλλου, ακόμα κι αν το Δικαστήριο κατέληγε στο αντίθετο συμπέρασμα, ότι δηλαδή η Καθ' ης η αίτηση προέβη σε κάποια εσκεμμένη παράλειψη ή παράπτωμα, της σοβαρότητας που δικαιολογεί την παύση της, ο Ευτύχιος Πίτρος δεν θα ήταν το πρόσωπο στο οποίο το Δικαστήριο θα ανέθετε την αντικατάσταση της Καθ' ης η αίτηση, εφόσον ο αποβιώσας, με την τελευταία του βούληση σχετικά με την περιουσία του, όρισε ένα άλλο πρόσωπο, ως δεύτερο πρόσωπο εκτελεστή, σε περίπτωση αδυναμίας της Καθ' ης η αίτηση, για οποιονδήποτε λόγο.
  17. Για τους λόγους που εξηγήθηκαν, καταληκτικά, η αίτηση δεν μπορεί να επιτύχει και γι' αυτό απορρίπτεται.
  18. Τα έξοδα της αίτησης, ως εκ του αποτελέσματός της, επιδικάζονται υπέρ της Καθ' ης η αίτηση και εναντίον της Αιτήτριας, όπως υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) .......... Χρ. Μίτλεττον, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ [1] Angus v Emmott [2010] EWHC 154 (Ch). [2] Letterstedt v Broers
(1884)9 App Cas
  1. [3] Thomas and Agnes Carvel Foundation v Carvel [2007] 4 All ER
  2. [4] Re Loftus (deceased); Green and others v Gaul and others [2006] 4 All ER
  3. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.