Επί τοις αφορώσι τoν Κώστα Παπαμιχαήλ τέως εκ Λιοπετρίου ν. -, Αρ. Διαχ: 48/22, 14/2/2023 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDAMM:2023:A11 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΕΩΝ Ενώπιον: Ηλ. Γεωργίου, Π.Ε.Δ., Αρ. Διαχ. 48/22 Επί τοις αφορώσι τον Κώστα Παπαμιχαήλ τέως εκ Λιοπετρίου, Αποβιώσας, και Επί τοις αφορώσι την αίτηση για περιορισμένη παραχώρηση εγγράφων διαχειρίσεως (Limited Grant) της περιουσίας του αποβιώσαντα, Κώστα Παπαμιχαήλ, τέως εκ Λιοπετρίου. 14 Φεβρουαρίου,
- ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για την αιτήτρια: Η κα Ελ.Λουκά. Για τους καθ΄ ων η αίτηση: Η κα Αρναούτη για κ. Ν.Γ.Νικολάου & Συνεργάτες Δ.Ε.Π.Ε. Α Π Ο Φ Α Σ Η Με την παρούσα αίτηση, η αιτήτρια επιζητεί την έκδοση διατάγματος με το οποίο, να παραχωρούνται σε συγκεκριμένο πρόσωπο έγγραφα διαχείρισης της περιουσίας του αποβιώσαντα Κ.Παπαμιχαήλ για τον περιορισμένο σκοπό (limited grant) της έγερσης αγωγής και εκπροσώπησης του, για την είσπραξη κατ' ισχυρισμού οφειλόμενου χρέους, ύψους €7465.26, πλέον τόκους και έξοδα, το οποίο, ως προβάλλεται, οφείλεται στην αιτήτρια. Η αίτηση συνοδεύεται από την ένορκη δήλωση, εξουσιοδοτημένου υπαλλήλου της αιτήτριας, στην οποία, μεταξύ άλλων, αναφέρεται ότι ο Κ. Παπαμιχαήλ απεβίωσε την 23.2.21 στο Λιοπέτρι. Ως αναφέρεται, πριν τον θάνατο του, κατόπιν σχετικής συμφωνίας, ο αποβιώσαντας αγόραζε από την αιτήτρια, εμπορεύματα και η τελευταία τηρούσε σχετικό λογαριασμό. Με βάση αυτόν οφείλεται το ποσό των €7465.26 πλέον τόκους (βλ. Τεκ.1). Για κάθε πώληση εκδιδόταν τιμολόγιο το οποίο υπογραφόταν από τον αποβιώσαντα. Οι κληρονόμοι του αποβιώσαντα είναι η σύζυγος και τα τρία του παιδιά και μέχρι την καταχώρηση της αίτησης δεν έχει διοριστεί διαχειριστής της περιουσίας του. Ενόψει των πιο πάνω, επιζητείται το σχετικό διάταγμα από το Δικαστήριο και ως αναφέρεται, στην περίπτωση που δεν εκδοθεί, η αιτήτρια θα υποστεί ζημιά ανερχόμενη στο ύψος του κατ' ισχυρισμό οφειλόμενου ποσού. Από την άλλη οι καθ΄ ων η αίτηση φέρουν ένσταση στην έκδοση του αιτούμενου διατάγματος. Οι δε λόγοι ένστασης, ως περιορίστηκαν στο στάδιο των προφορικών αγορεύσεων, εστιάζονται στο ότι, η νομική βάση και ο τύπος της αίτησης είναι λανθασμένος, ο αποβιώσαντας δεν χρωστά οποιοδήποτε ποσό και ο τελευταίος έχει αρκετά χρέη. Ειδικότερα, η ακίνητη του περιουσία είναι βεβαρυμένη με υποθήκες και ΜΕΜΟ υπερδιπλάσιας αξίας από την αξία της περιουσίας του αποβιώσαντα. Η ένσταση συνοδεύεται από την ένορκη δήλωση του Α.Χ., γιού του αποβιώσαντα, στην οποία, μεταξύ άλλων, αναφέρεται στους πιο πάνω λόγους ένστασης και περαιτέρω, προβάλλεται ότι η αιτήτρια καθυστέρησε αδικαιολόγητα στην καταχώρηση της παρούσας αίτησης. Στο πλαίσιο των αγορεύσεων, η ευπαίδευτη συνήγορος της αιτήτριας εισηγήθηκε ότι τηρούνται όλες εκείνες οι προϋποθέσεις για την έκδοση του αιτούμενου διατάγματος. Εκ διαμέτρου αντίθετη, ήταν η εισήγηση της ευπαιδεύτου συνηγόρου των καθ΄ ων η αίτηση η οποία, επισήμανε ότι η αίτηση θα πρέπει να απορριφθεί για τους λόγους ένστασης ως αυτοί καθορίζονται πιο πάνω. Στην περίπτωση που το Δικαστήριο κρίνει ότι δικαιολογείται η έκδοση του αιτούμενου διατάγματος, οι δύο πλευρές συμφώνησαν όπως παραχωρηθούν έγγραφα διαχείρισης του αποβιώσαντα για τον πιο πάνω περιορισμένο σκοπό στον Α.Χ. Τονίζεται ότι το Δικαστήριο έχει λάβει υπόψη του τόσο το σύνολο της μαρτυρίας όσο και τις αγορεύσεις των ευπαιδεύτων συνηγόρων των διαδίκων και θα σταθεί εκεί που ήθελε κριθεί αναγκαίο. Το άρθρο 17 του Κεφ. 189 προνοεί ως προς τα πρόσωπα στα οποία δύναται να παραχωρηθούν έγγραφα της περιουσίας ενός αποβιώσαντα και ως προς τη σχετική διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου. Η εξουσία του Δικαστηρίου για την παραχώρηση περιορισμένου παραχωρητηρίου εγγράφων διαχείρισης παρέχεται από το Άρθρο 19 του Κεφ.189 το οποίο προνοεί τα ακόλουθα: «19.Παραχωρητήρια δυνατό να περιέχουν χρονικούς περιορισμούς σχετικά με περιουσία, ή να αφορούν ειδικό σκοπό, και τηρουμένων των διατάξεων του Νόμου αυτού και των Κανονισμών, το Δικαστήριο ή οι πρωτοκολλητές, κατά την έκδοση των εν λόγω παραχωρητηρίων, ακολουθούν την πρακτική επικύρωσης διαθηκών που επικρατεί εκάστοτε στην Αγγλία.» Σύμφωνα με τα διαλαμβανόμενα του άρθρου 58 του πιο πάνω Νόμου «Σε κάθε θέμα πρακτικής ή διαδικασίας σε οποιοδήποτε Δικαστήριο ή πρωτοκολλητείο επικύρωσης διαθηκών για το οποίο δεν γίνεται πρόνοια στο νόμο αυτό ή στους Κανονισμούς εφαρμόζεται η εκάστοτε πρακτική και διαδικασία του Τμήματος Επικύρωσης Διαθηκών του Ανωτάτου Δικαστηρίου της Αγγλίας.». Αναφορικά με την παραχώρηση εγγράφων διαχείρισης για περιορισμένο σκοπό σχετικοί είναι και οι Κανονισμοί 28 και 33 του περί Διαχείρισης Περιουσιών Αποβιωσάντων Διαδικαστικός Κανονισμός του 1955 (1/1955) Η παραχώρηση εγγράφων περιορισμένης διαχείρισης δυνάμει του άρθρου 19 του Κεφ. 189, γίνεται στις περιπτώσεις ειδικού σκοπού και περιορίζεται μόνο για τον σκοπό αυτό, με την ολοκλήρωση του οποίου παύει να ισχύει. Επίσης, τέτοια έγγραφα παραχωρούνται στις περιπτώσεις κατά τις οποίες οι εκτελεστές ή άλλα πρόσωπα τα οποία έχουν δικαίωμα να τους παραχωρηθούν έγγραφα διαχείρισης δεν καθιστούν τους εαυτούς τους ως προσωπικούς αντιπρόσωπους, όπως στην υπό εξέταση περίπτωση. Στο σύγγραμμα Tristram and Coote's Probate Practice, 30th edition, para. 11.358 κάτω από το τίτλο «Grant limited to a claim», αναφέρεται: «Where it is necessary for the personal representative of a deceased person to be made a party to legal proceedings (eg a claim by or against the estate of the deceased), but the executors or other persons entitled to obtain a grant will not constitute themselves as personal representatives, application may be made for a grant of administration to a nominee, limited to bringing, defending or being a party to the claim or proceedings in question. The grant will in no case be a general grant. The claim or proceedings must be identified in the oath so far as possible and will be specified in the grant.» Στην υπόθεση Ανδρομάχη Μηνά v
- Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος (Κύπρου) Λτδ κ.α., Πολ. Έφ. Αρ. 376/11, απόφαση ημερομηνίας 17.11.2017, ECLI:CY:AD:2017:A406, σημειώθηκαν, (α) η ανάγκη ύπαρξης ειδικού σκοπού για τον οποίο παραχωρούνται έγγραφα περιορισμένης διαχείρισης και (β) οι εξουσίες και υποχρεώσεις ενός τέτοιου διαχειριστή. Ακολουθεί η σχετική περικοπή: «Ο διαχειριστής της περιουσίας με περιορισμένο παραχωρητήριο δεν εξομοιώνεται με ένα συνηθισμένο διαχειριστή της περιουσίας αποβιώσαντα ώστε να υπέχει ευθύνη για τον τρόπο διαχείρισης της περιουσίας. Σχετική με το θέμα είναι η υπόθεση Pratt v. London Passenger Transport Board
(1937)1 All ER. 473, 474, όπου αναφέρθηκε ότι ο διαχειριστής που διορίζεται με περιορισμένο παραχωρητήριο (ad litem) ενόψει του ότι δεν υπέχει τις υποχρεώσεις και τα καθήκοντα ενός συνήθη διαχειριστή περιουσίας αποβιώσαντα, θα πρέπει να εξασφαλιστεί ως προς τα έξοδα που θα προκύψουν. Δεν μπορεί επίσης να κριθεί υπεύθυνος επίδειξης αμέλειας. Απλά, όπως αναφέρεται στην απόφαση, θα αντικαταστήσει τον αποβιώσαντα και θα προχωρήσει δικαστικά εναντίον της Ασφαλιστικής εταιρείας, που αφορούσε η περίπτωση. Ενδεικτικό επίσης της διαφορετικής αντιμετώπισης που τυγχάνει ένας διαχειριστής ad litem που σκοπό έχει την αντιπροσώπευση αποβιώσαντα σε εκκρεμούσα αγωγή με ένα συνήθη διαχειριστή, είναι ότι ως εκ της ιδιάζουσας θέσης του δεν απαιτείται η οποιαδήποτε δέσμευση ή παροχή εγγύησης σε σχέση με τη διαχείριση της περιουσίας, εφόσον το παραχωρητήριο χορηγείται για μηδέν περιουσία (βλ. σύγγραμμα Tristram (ανωτέρω). Ο διορισμός του διαχειριστή σε τέτοια περίπτωση αφορά μόνο στην εκπροσώπηση της περιουσίας ως απλά διαδίκου. Σχετική με τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης είναι και η υπόθεση In the Goods of Knight
(1939)3 All E.R. 928, στην οποία είχε διοριστεί διαχειριστής για το περιορισμένο σκοπό να υπερασπίσει την περιουσία αποβιώσαντα σε αγωγή που θα καταχωρούσαν εναντίον του τρίτα πρόσωπα. Αποφασίστηκε ότι το παραχωρητήριο στην περίπτωση αυτή περιορίζετο στην υπεράσπιση στην προτιθέμενη να καταχωρηθεί αγωγή και ότι ο διορισμός παύει να ισχύει με την ολοκλήρωση της αγωγής. Στο σύγγραμμα Williams, Mortimer and Sunnucks, Executors, Administrator and Probate, 20η έκδοση, παραγρ. 24-01 και 26-13 γίνεται επίσης αναφορά για τη δυνατότητα έκδοσης περιορισμένου παραχωρητηρίου για ειδικούς σκοπούς, όπως για να καταστήσει ένα πρόσωπο ως διάδικο σε μια αγωγή, ιδιαίτερα εναγόμενο, και να διορίσει διαχειριστή ad litem δηλαδή να αντιπροσωπεύει τον αποβιώσαντα μόνο σε σχέση με την αγωγή (βλ. Re Simpson, Re Ganning
(1936)P.40.) Περιορισμένα παραχωρητήρια μπορούν επίσης να χορηγηθούν και στους ίδιους τους πιστωτές της περιουσίας ενός αποβιώσαντα (βλ. Re Atherton
(1892)p. 104).». Εισήγηση ότι η νομική βάση και ο τύπος της αίτησης είναι λανθασμένος. Η ευπαίδευτη συνήγορος των καθ΄ ων η αίτηση, εισηγήθηκε ότι η νομική βάση είναι λανθασμένος παρά το ότι, στο στάδιο των αγορεύσεων, αναγνώρισε ότι στην αίτηση καταγράφεται το άρθρο 19 του Νόμου το οποίο, παρέχει την εξουσία στο Δικαστήριο να εκδώσει το σχετικό διάταγμα. Επιπρόσθετα, παραπονείται ότι ο τύπος της αίτησης είναι λανθασμένος και ότι έπρεπε να καταχωριστεί μονομερής αίτηση και όχι δια κλήσεως. Η αίτηση εδράζεται στους «περί Διαχειρίσεων Κληρονομιών Θεσμούς 1955 Θ.9
(1)28, 31 και 33, εις τον περί Διαχειρίσεως περιουσιών Νόμον, Κεφ.189, άρθρα 17 και 19 επί των Δικαστικών Θεσμών Δ.9 Θ.13 επί της νομολογίας και επί των γενικών εξουσιών του Δικαστηρίου.» Όπως έχει ήδη επισημανθεί η εξουσία του δικαστηρίου για την χορήγηση περιορισμένου παραχωρητηρίου εγγράφων διαχείρισης παρέχεται από το άρθρο 19 του Κεφ.189 (βλ. Τerzian κ.α. ν. Terzian
(2003)1B A.A.Δ. 1252). Στην αίτηση καταγράφεται, μεταξύ άλλων, το πιο πάνω άρθρο του Νόμου και συνεπώς δεν γίνεται αποδεκτή η θέση της συνηγόρου των καθ' ων η αίτηση ότι, η νομική βάση της αίτησης είναι λανθασμένη. Συνακόλουθα, η σχετική εισήγηση απορρίπτεται. Ήταν η θέση της συνηγόρου των καθ΄ ων η αίτηση ότι, ο τύπος της αίτησης είναι λανθασμένος καθότι στο τέλος αυτής καταγράφονται τα ονόματα και οι διευθύνσεις των κληρονόμων του αποβιώσαντα - καθ΄ ων η αίτηση και ότι αυτή δεν συνάδει με τον Τύπο 1 του παραρτήματος Α των πιο πάνω Κανονισμών. Η σχετική εισήγηση της ευπαιδεύτου συνηγόρου των καθ' ων η αίτηση δεν βρίσκει σύμφωνο το Δικαστήριο και εξηγείται. Σύμφωνα με τον πιο πάνω Τύπο στο τέλος καταγράφονται τα ονόματα, ο τόπος της κατοικίας, η ιδιότητα τους (π.χ. σύζυγος, παιδί κ.ο.κ.) και ακολούθως η διεύθυνση επίδοσης. Στην αίτηση καταγράφονται τα ονόματα των καθ΄ ων η αίτηση και οι διευθύνσεις τους. Παρά το ότι, δεν εγέρθηκε ως λόγος ένστασης ότι στο σώμα της αίτησης δεν καθορίζεται η σχέση του καθενός από αυτούς με τον αποβιώσαντα δεν κατατάσσει την αίτηση θνησιγενή και έκθετη σε απόρριψη. Επισημαίνεται, ότι στην ένορκη δήλωση που συνοδεύει την αίτηση, καθορίζονται οι κληρονόμοι του αποβιώσαντα με λεπτομέρεια, οι οποίοι να σημειωθεί έλαβαν γνώση της αίτησης. Περαιτέρω, δεν επηρεάζεται καθ΄ οιονδήποτε τρόπο οποιοδήποτε δικαίωμα των καθ΄ ων η αίτηση. Αντίθετη προσέγγιση, θα συνιστούσε τυπολατρία και θα οδηγούσε σε παράλογα αποτελέσματα. Συνεπώς, η περί του αντιθέτου εισήγηση των καθ΄ ων η αίτηση απορρίπτεται. Εισήγηση ότι ο αποβιώσας δεν οφείλει οποιοδήποτε ποσό και ο τελευταίος έχει αρκετά χρέη. Με βάση τα όσα αναφέρονται στην ένορκη δήλωση που συνοδεύει την αίτηση, ο αποβιώσας πριν τον θάνατο του αγόραζε από την αιτήτρια εμπορεύματα. Για κάθε πώληση εκδιδόταν τιμολόγιο το οποίο υπογραφόταν από αυτόν. Με βάση τον σχετικό λογαριασμό που τηρείται από την αιτήτρια οφείλει το ποσό των €7465.26 πλέον τόκους (βλ. Τεκ.1). Από την άλλη, οι καθ΄ ων η αίτηση, προβάλλουν ότι δεν οφείλεται οποιοδήποτε ποσό. Η δε ακίνητη περιουσία του αποβιώσαντα, ως αναφερεται, είναι βεβαρυμένη με υποθήκες και ΜΕΜΟ, υπερδιπλάσιας αξίας από την αξία της περιουσίας του. Ο τελευταίος αυτός ισχυρισμός των καθ΄ ων η αίτηση είναι γενικός, αόριστος και ατεκμηρίωτος. Ανεξάρτητα από αυτό, τα όσα αναφέρουν οι καθ΄ ων η αίτηση, ότι δεν οφείλεται οποιοδήποτε ποσό δεν αποτελούν λόγο για την απόρριψη της υπό κρίση αίτησης. Τα όσα προβάλουν αποτελούν αντικείμενο άλλης διαδικασίας και σε περίπτωση που επιτύχει η απαίτηση της αιτήτριας είναι ζήτημα εκτέλεσης της απόφασης και όχι άρνησης παραχώρησης εγγράφων διαχείρισης για περιορισμένο σκοπό. Εισήγηση ότι η αίτηση υποβλήθηκε με υπέρμετρη καθυστέρηση. Παρά το ότι ο συγκεκριμένος λόγος ένστασης δεν προωθήθηκε στο στάδιο των προφορικών αγορεύσεων, εντούτοις επισημαίνεται ότι καμία ουσιώδης καθυστέρηση υφίσταται στην υπό εξέταση περίπτωση. Το συγκεκριμένο πρόσωπο απεβίωσε στις 23.2.21 και η παρούσα αίτηση καταχωρίστηκε στις 19.5.22. Συνακόλουθα ο πιο πάνω λόγος ένστασης απορρίπτεται. Εισήγηση ότι οι προτεινόμενοι διαχειριστές δεν έχουν δικαίωμα διορισμού έναντι των κληρονόμων και δεν δικαιολογείται ο διορισμός τους ως διαχειριστών. Όπως έχει νομολογηθεί, περιορισμένα παραχωρητήρια μπορούν επίσης να χορηγηθούν και στους ίδιους τους πιστωτές της περιουσίας ενός αποβιώσαντα (βλ. Μηνά v. Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος (Κύπρου) Λτδ κ.α. ανωτέρω). Στο στάδιο τούτο, επισημαίνεται ότι οι καθ΄ ων η αίτηση - κληρονόμοι του αποβιώσαντα - δεν τροχοδρόμησαν τη διαδικασία για να ληφθούν έγγραφα διαχείρισης της περιουσίας του, ούτε και συγκατατίθενται να παραχωρηθούν σε αυτούς έγγραφα διαχείρισης για τον πιο πάνω περιορισμένο σκοπό και έτσι, η αιτήτρια καταχώρησε την υπό κρίση αίτηση. Στην υπόθεση Αρέστη ν. Αναφορικά με την αίτηση της Μarfin Popular Bank Public Co Ltd για περιορισμένη διαχείριση (Limited Grant) της περιουσίας του αποθανόντα Στέλιου Αρέστη 2016 1(Γ) Α.Α.Δ. 2452,αναφέρθηκε ότι, ουδείς, έστω και αν έχει προτεραιότητα να διοριστεί διαχειριστής της περιουσίας αποβιώσαντος ή έστω και αν έχει διοριστεί εκτελεστής της διαθήκης δεν μπορεί να υποχρεωθεί να λάβει έγγραφα διαχείρισης. Τέτοια υποχρέωση δεν μπορεί να επιβληθεί καταναγκαστικά. Σημειώνεται ότι η συγκατάθεση του προσώπου που διορίζεται ως αντιπρόσωπος της περιουσίας αποτελεί προϋπόθεση για τον διορισμό του είτε πρόκειται για διορισμό διαχειριστή ad liten, με βάση το άρθρο 19 του Κεφ.189 είτε πρόκειται για διορισμό αντιπροσώπου της περιουσίας με βάση τη Δ.9 Κ.13 των περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικών Κανονισμών. Επισημαίνεται ότι, στο στάδιο των αγορεύσεων, η ευπαίδευτος συνήγορος των καθ΄ ων η αίτηση δήλωσε όπως, στην περίπτωση που οι λόγοι ένστασης απορριφθούν, διοριστεί ο γιός του αποβιώσαντα, Α.Χ., καθ΄ ου η αίτηση, τον οποίο εκπροσωπεί. Επί τούτου, η ευπαίδευτη συνήγορος της αιτήτριας συμφώνησε. Για όλους τους λόγους που εξηγούνται πιο πάνω, οι λόγοι ένστασης απορρίπτονται και με βάση τα όσα έχουν τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου το αίτημα, κρίνεται δικαιολογημένο. Συνακόλουθα, εκδίδεται διάταγμα παραχώρησης περιορισμένων εγγράφων διαχείρισης της περιουσίας του αποβιώσαντα Κώστα Παπάμιχαηλ τέως από το Λιοπέτρι στον Α.X. [..] για τον περιορισμένο σκοπό να δεχθεί επίδοση, να καταχωρήσει εμφάνιση και να υπερασπιστεί την απαίτηση της αιτήτριας. Το διάταγμα να συνταχθεί και το περιορισμένο παραχωρητήριο να χορηγηθεί όταν προσκομιστεί στην Πρωτοκολλητή του Επαρχιακού Δικαστηρίου Αμμοχώστου, το πιστοποιητικό που προβλέπεται από το άρθρο 7 του Νόμου 78
(1)2000. Αναφορικά με τα έξοδα. Τα έξοδα της αίτησης θα είναι έξοδα στην πορεία της αγωγής που θα εγερθεί από την αιτήτρια και σε καμία περίπτωση δεν θα βαρύνουν αυτήν. (Υπ.). ........... Ηλ. Γεωργίου, Π.Ε.Δ. /ΑΚ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο