ASYA MLADENOVA EMILOVA ν. ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥ ΚΟΥΤΟΥΚΚΑ κ.α., Αρ. Αγωγής: 437/2020, 5/4/2023 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDAMM:2023:A23 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Χρ. Γ. Ππεκρή, Ε.Δ. Κλίμακα εξόδων: €10.000 - €50.000 Αρ. Αγωγής 437/2020 Μεταξύ: ASYA MLADENOVA EMILOVA Ενάγουσα και
- ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥ ΚΟΥΤΟΥΚΚΑ
- ΣΤΕΛΙΟΥ ΛΑΜΠΡΟΥ Εναγομένων Ημερομηνία: 5 Απριλίου 2023 Εμφανίσεις: Για Ενάγουσα / Αιτούσα: κα Χ''Κωνσταντή για Γιώργος Φ. Πιττάτζης Δ.Ε.Π.Ε. Για Καθ' ου η αίτηση / Εναγόμενο 1: κ. Ο. Καϊλης για Χαβιαράς & Φιλίππου Δ.Ε.Π.Ε. με κ. Ν. Θωμά Για Καθ' ου η αίτηση / Εναγόμενο 2: κα Χ. Μιλή για ΚΕΝΔΕΑΣ Α. ΣΕΡΓΗΣ Δ.Ε.Π.Ε. ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ (Αίτηση για παράταση του χρόνου παραγραφής ημερ. 17.5.2022) Δια της Αίτησής της ημερ. 17.5.2022, η Αιτούσα καλεί το Δικαστήριο όπως εκδώσει διάταγμα με το οποίο να παρατείνεται ο χρόνος παραγραφής του αγώγιμου δικαιώματός της, σε σχέση με τροχαίο ατύχημα το οποίο έλαβε χώρα μεταξύ της Αιτούσας και των Καθ' ων η αίτηση την 3.10.2017, για περίοδο 10 ημερών ή και μέχρι την 13.10.2017 ή και για οποιαδήποτε περίοδο ήθελε κρίνει εύλογο και δίκαιο το Δικαστήριο. Η αίτηση εδράζεται στους Θεσμούς Πολιτικής Δικovoμίας Δ.
- Θ.1-5, 8 και 9, στο άρθρο 30
(3)του Συντάγματος, στα άρθρα 6,13,15,21 και 22 του Περί Παραγραφής Αγώγιμων Δικαιωμάτων Νόμου, Ν.66(I)/2012, στις συμφυείς εξουσίες του Δικαστηρίου και στην κυπριακή και αγγλική πρακτική των Δικαστηρίων. Τα γεγονότα επί των οποίων η Αίτηση στηρίζεται, εκτίθεται στην επισυνημμένη ένορκη δήλωση της Σ.Μ., η οποία είναι υπάλληλος του δικηγορικού γραφείο το οποίο εκπροσωπεί την Αιτούσα και πλήρως εξουσιοδοτημένη να προβεί στην ένορκη δήλωση, εφόσον ως αναφέρει η ομνύουσα, η Αιτούσα δεν μπορεί ούτε να διαβάσει, ούτε να μιλήσει στην ελληνική γλώσσα και η επικοινωνία της με τους δικηγόρους της γίνεται μέσω διερμηνέα. Ως αναφέρεται, μεταξύ άλλων, στην ένορκη δήλωση η οποία συνοδεύει την Αίτηση, το επίδικο ατύχημα έλαβε χώρα στις 3.10.2017 και ακολούθως η Αιτούσα διακομίστηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Αμμοχώστου στο Παραλίμνι όπου κρατήθηκε για νοσηλεία μέχρι την 11.10.2017, ημερομηνία κατά την οποία έλαβε εξιτήριο και οδηγίες για αυστηρό κλινοστατισμό μέχρι 16.11.2017 (Τεκμήριο 1). Ακολούθως η Αιτούσα μετέβη στη χώρα καταγωγής της, τη Βουλγαρία, για σκοπούς αποκατάστασης. Ως επίσης αναφέρει η Σ.Μ., η Αιτούσα επηρεάστηκε και ψυχολογικά ενώ μέχρι σήμερα τυγχάνει ιατρικής παρακολούθησης, τόσο στην Κύπρο όσο και στη Βουλγαρία. Όταν αποτάθηκε στους δικηγόρους της για την λήψη νομικών μέτρων, τους εφοδίασε με διάφορα πιστοποιητικά τα οποία είχαν συνταχθεί στη βουλγάρικη γλώσσα και τα οποία έπρεπε να μεταφραστούν για σκοπούς καταχώρισης της αγωγής (Τεκμήρια 2Α και 2Β). Με την συμπλήρωση των έγγραφων προτάσεων καταχωρίστηκε η παρούσα Αίτηση. Αποτελεί επίσης ισχυρισμό της ομνύουσας, ότι η Αιτούσα ήταν ανίκανη να χειριστεί τις υποθέσεις της τουλάχιστον για την περίοδο από 3.10.2017 μέχρι 16.11.2017, χρόνος ο οποίος δεν θα πρέπει να συνυπολογιστεί στον χρόνο παραγραφής του αγώγιμου δικαιώματός της. Ακόμα, είναι ισχυρισμός της ότι βάσει ανακοινώσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου ημερ. 16.3.2020 και 30.4.2020 (Τεκμήριο 3), μέσα στο πλαίσιο λήψης μέτρων προς παρεμπόδιση της εξάπλωσης του ιού Covid-19, το δικαίωμα καταχώρισης αγωγής περιορίστηκε από 16.3.2020 μέχρι 4.5.2020, συνεπώς η Αιτούσα για 49 μέρες εμποδίστηκε από το να καταχωρίσει αγωγή. Η Αίτηση προσέκρουσε τις Ενστάσεις των Καθ' ων η αίτηση, των οποίων το περιεχόμενο θα συνοψίσω κατωτέρω. Η Ένσταση του Καθ' ου η αίτηση 1 εδράζεται στους Θεσμούς Πολιτικής Δικovoμίας Δ, 39, Δ.48 Θ.1-9, Δ.64, στο άρθρο 30 του Συντάγματος, στα άρθρα 6,13,15,21 και 22 του Περί Παραγραφής Αγώγιμων Δικαιωμάτων Νόμου, Ν.66(I)/2012, στα άρθρα 29 - 32 του περί Δικαστηρίων Νόμου Ν.14/60, στη νομολογία, στις συμφυείς εξουσίες του Δικαστηρίου και στη γενική πρακτική και διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου. Στην Ένσταση περιλαμβάνονται 16 λόγοι ένστασης, τους οποίους παραθέτω αυτούσιους:
- Δεν είναι δίκαιο και εύλογο υπό τις περιστάσεις να εκδοθεί το αιτούμενο διάταγμα,
- Η Αίτηση είναι κατά νόμο και ουσία αβάσιμη, παράτυπη, καταχρηστική, κακόπιστη και έχει ελλιπή νομική βάση,
- Δεν έχει δικαιολογηθεί επαρκώς η καθυστέρηση στην καταχώρηση της Αγωγής,
- Η Αίτηση έχει καταχωρηθεί με υπέρμετρη καθυστέρηση και/ή δεν έχει καταδειχθεί οποιοσδήποτε λόγος και/ή καλός λόγος και/ή ικανοποιητικός λόγος που να δικαιολογεί την εν λόγω καθυστέρηση από την καταχώρηση της αγωγής μέχρι και την καταχώρηση της Αίτησης,
- Η Αιτήτρια ερμηνεύει κατά το δοκούν και/ή λανθασμένα τις διατάξεις του Νόμου,
- Οι ανακοινώσεις του Ανώτατου Δικαστηρίου σχετικά με την πανδημία δεν εμπόδιζαν την καταχώρηση αγωγών που επρόκειτο να παραγραφούν,
- Είναι δικονομικά ανεπίτρεπτη η διαζευκτική θέση της Αιτήτριας ότι η αγωγή δεν είναι παραγεγραμμένη και/ή έρχεται σε αντίθεση με τη φύση της Αίτησης,
- Η Αίτηση δεν εδράζεται και/ή δεν βασίζεται επί των ανακοινώσεων και/ή εγκυκλίων του Ανώτατου Δικαστηρίου σχετικά με την πανδημία,
- Η βάση της Αγωγής συμπληρώθηκε κατά την ημέρα του επίδικου ατυχήματος και όχι μεταγενέστερα ως ισχυρίζεται η Αιτήτρια και η παραγραφή αρχίζει να προσμετρά από την ημέρα του επίδικου ατυχήματος,
- Δεν έχει προβληθεί κανένας λόγος και/ή καλός λόγος που να δικαιολογεί την έγκριση της Αίτησης,
- Σε περίπτωση έγκρισης της Αίτησης δυνατόν ο Καθ' ου η Αίτηση 1 να πληγεί ανεπανόρθωτα αφού μετά από τρία και πλέον χρόνια είναι δυνατόν να εμποδιστεί από του να βρει στοιχεία υπεράσπισης του με αποτέλεσμα να πληγούν δυσμενώς τα δικαιώματα του και το δικαίωμα του για δίκαιη δίκη,
- Με την Αίτηση η Αιτήτρια αποσκοπεί στην εξασφάλιση δικονομικών πλεονεκτημάτων και/ή αθέμιτου οφέλους έναντι του Καθ' ου η Αίτηση 1, πράγμα απαράδεκτο και/ή ανεπίτρεπτο και/ή αντινομικό, κατά παράβαση της αρχής της ισότητας και/ή του συνταγματικού δικαιώματος του Καθ' ού η Αίτηση 1 για δίκαιη δίκη εντός εύλογου χρόνου,
- Η ένορκη δήλωση που συνοδεύει την Αίτηση είναι ανεπαρκής και/ή δεν είναι ορθά συνταγμένη και/ή περιέχει εικασίες και/ή επιχειρηματολογία και/ή εσφαλμένους προτεινόμενους ισχυρισμούς και/ή σε κάθε περίπτωση αναφέρεται σε προτεινόμενους και/ή παραπλανητικούς ισχυρισμούς τρίτων για τους οποίους η ενόρκως δηλούσα δεν έχει γνώση,
- Τυχόν έγκριση της Αίτησης θα έρθει σε αντίθεση με το γράμμα και/ή το πνεύμα και/ή τον σκοπό του Νόμου,
- Η Αιτήτρια δεν έχει καταδείξει τέτοια γεγονότα και/ή περιστατικά που να παρουσιάζουν την ύπαρξη αντικειμενικών δυσκολιών στην καταχώρηση της Αγωγής,
- Η Αιτήτρια δεν παρουσιάζει σοβαρούς και/ή βάσιμους λόγους που να δικαιολογεί την έκδοση του αιτούμενου Διατάγματος και απέτυχε να αποσείσει το βάρος απόδειξης που τη βαραίνει. Τα γεγονότα επί των οποίων στηρίζεται η ένσταση εκτίθενται στη συνημμένη ένορκη δήλωση του Καθ' ου η αίτηση 1, ο οποίος αναφέρει μεταξύ άλλων ότι το γεγονός ότι η Αιτούσα δεν ομιλεί την ελληνική δεν αποτελεί καλό λόγο ώστε στην ένορκη δήλωση που συνοδεύει την Αίτηση να ορκίζεται δικηγορική υπάλληλος. Αποτελεί ισχυρισμό του ομνύοντος, ότι δεν προβάλλεται στην Αίτηση κανένας καλός λόγος έγκρισης του αιτήματος και ότι τυχόν αποδοχή των θέσεων της Αιτούσας, θα συνιστούσε καταστρατήγιση της κείμενης νομοθεσίας. Σύμφωνα με νομική συμβουλή την οποία λαμβάνει, καμία αξίωση σε αγωγή που αφορά αποζημιώσεις συνεπεία αμέλειας δεν εγείρεται μετά την πάροδο 3 ετών από την ημέρα κατά την οποία συμπληρώθηκε η βάση της αγωγής, εκτός εάν το πρόσωπο που υπέστη τη σωματική βλάβη έλαβε γνώση της βλάβης μεταγενέστερα, οπότε ο χρόνος παραγραφής αρχίζει να προσμετράται από την ημερομηνία κατά την οποία το εν λόγω πρόσωπο έλαβε γνώση. Ούτε και το γεγονός ότι η Αιτούσα ήταν κλινήρης, κατά τον ομνύοντα, αποτελεί λόγο παράτασης του χρόνου παραγραφής, ενώ τα όσα αναφέρονται στην ένορκη δήλωση που συνοδεύει την Αίτηση δεν καταδεικνύουν αδυναμία της Αιτούσας να επικοινωνήσει με τους δικηγόρους της. Απεναντίας, είχε αποταθεί σε δικηγορικό γραφείο και δεν γίνεται αναφορά στο κατά πόσο αποτάθηκε σε χρόνο που καθιστούσε αδύνατη την καταχώριση της αγωγής εντός της προθεσμίας των 3 ετών. Τα δε ιατρικά πιστοποιητικά τα οποία αναφέρονται στην ένορκη δήλωση που συνοδεύει την Αίτηση, η Αιτούσα τα είχε στην κατοχή της από τον Ιούλιο του 2020 και ουδεμία λογική εξήγηση δόθηκε ως προς την καταχώριση της αγωγής 3 μήνες αργότερα. Σε σχέση με τις ανακοινώσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου, είναι η θέση του ομνύοντος, ότι κατά την εν λόγω περίοδο δεν απαγορευόταν η καταχώριση αγωγών. Ακόμα, ο ομνύων αναφέρει ότι η Αιτούσα κωλύεται από το να ισχυρίζεται ότι το αγώγιμο δικαίωμά της δεν έχει παραγραφεί και ταυτόχρονα να προωθεί την υπό κρίση Αίτηση, ενώ οι δικηγόροι της μπορούσαν να είχαν καταχωρίσει την αγωγή σε γενικώς οπισθογραφημένο κλητήριο ένταλμα. Είναι η θέση του, ότι τυχόν έγκριση της Αίτησης θα επηρεάσει δυσμενώς τα δικαιώματά του σε εκδίκαση εντός ευλόγου χρόνου, ενώ η πρακτική της εταιρείας που του παρέχει ασφαλιστική κάλυψη, είναι όπως το ποσό που υπάρχει ως αποθεματικό αποδεσμεύεται με τη λήξη του χρόνου παραγραφής. Τέλος, ο ομνύων αναφέρει ότι η Αίτηση καταχωρίστηκε με υπέρμετρη καθυστέρηση, δηλ. μετά την καταχώριση ενόρκων δηλώσεων αποκάλυψης εγγράφων και ονομαστικών καταλόγων σύνοψης μαρτυρίας. Η Ένσταση του Καθ' ου η αίτηση 2 εδράζεται στους Θεσμούς Πολιτικής Δικovoμίας, Δ.48 Θ.1-5, 8 και 9, στο άρθρο 30
(3)του Συντάγματος, στα άρθρα 6,13,15,21 και 22 του Περί Παραγραφής Αγώγιμων Δικαιωμάτων Νόμου, Ν.66(I)/2012 ως έχει τροποποιηθεί, στους Περί Ερμηνείας Τροποποιητικούς Νόμους, Ν. 40(Ι)/2020 και Ν.7(Ι)/2021, στη νομολογία και στις συμφυείς εξουσίες του Δικαστηρίου. Στην Ένσταση περιλαμβάνονται οι ακόλουθοι 14 λόγοι ένστασης, τους οποίους παραθέτω αυτούσιους:
- Η αίτηση υποβάλλεται με υπέρμετρη καθυστέρηση χωρίς καμία εξήγηση των λόγων καθυστέρησης και/ή δεν δίνονται επαρκείς και/ή ικανοποιητικές και/ή βάσιμες δικαιολογίες από την ενάγουσα για την καθυστέρηση της καταχώρησης τόσο της αγωγής όσο και της υπό κρίση αίτησης.
- Είναι δικονομικά ανεπίτρεπτη η διαζευκτική θέση της ενάγουσας που αναφέρεται στην παράγραφο 14 της ενόρκου δηλώσεως που υποστηρίζει την αίτηση της και συγκεκριμένα από την μία να δηλώσει ότι ο χρόνος παραγραφής δεν εξέπνευσε κατά τον χρόνο καταχώρησης της αγωγής και από την άλλη να προωθεί την παρούσα αίτηση και να ζητά παράταση του χρόνου παραγραφής του αγώγιμου δικαιώματος της. Η θέση της ενάγουσας για μη παραγραφή του αγώγιμου δικαιώματος της αποτελεί παραδοξότητα που προσκρούει και στον ίδιο τον σκοπό της αίτηση όπως προκύπτει από την νομική της βάση με την οποία ζητεί διάταγμα του Δικαστηρίου για επέκταση του χρόνου παραγραφής
- Η θέση επίσης της Ενάγουσας - Αιτήτριας ότι ο χρόνος παραγραφής αναστάληκε για την περίοδο από 16/03/2020 -04/05/2020 λόγω των ανακοινώσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου δυνάμει του άρθρου 13 του Περί Παραγραφής Αγώγιμων δικαιωμάτων Νόμο καθώς και η θέση της ότι η περίοδος από 03/10/2017 μέχρι 16/11/2017 είναι χρόνος ο οποίος δυνάμει του άρθρου 16 του Περί Παραγραφής Αγώγιμων Δικαιωμάτων Νόμο ο οποίος δεν υπολογίζεται στον χρόνο παραγραφής ουσιαστικά καταδεικνύουν την ρητή στην παράγραφο 14 της ενόρκου δηλώσεως θέσης της ότι δεν υπήρξε παραγραφή. Η θέση αυτή όμως έρχεται σε πλήρη αντίφαση και αντίθεση με την αιτούμενη θεραπεία και εκθεμελιώνει το ουσιαστικό υπόβαθρο της αίτησης που δεν είναι άλλο από το αίτημα της αιτήτριας για διάταγμα του Δικαστηρίου για επέκταση του χρόνου παραγραφής καθότι το αγώγιμο δικαίωμα της έχει παραγραφεί.
- Η ενάγουσα δεν έχει καταδείξει στην ένορκη δήλωση που υποστηρίζει την αίτηση της ότι υπήρχαν συντρέχοντα περιστατικά ύπαρξης αντικειμενικών δυσκολιών για την εκπρόθεσμη καταχώρηση της αγωγής και στην τήρηση των προθεσμιών που προβλέπει ο Περί Παραγραφής Αγώγιμων Δικαιωμάτων Νόμος του 2012 (66(Ι)/2012)
- Ουδεμία δικαιολογία και/ή καλός λόγος προβάλλεται που να μπορεί να ελεγχθεί με θετικό τρόπο για το χρονικό διάστημα που παρήλθε από την καταχώρηση της αγωγής, ήτοι από τις 13/10/2020 μέχρι την καταχώρηση της παρούσας αίτησης στις 17/05/2022, δηλαδή για διάστημα σχεδόν δυο
(2)χρόνων.
- Η ενάγουσα-αιτήτρια έχει απεμπολήσει τα δικαιώματα της και/ή έχει παραιτηθεί από αυτά να προωθήσει την παρούσα αγωγή από τις 03/10/2022, ημερομηνία κατά την οποία παραγράφηκε το αγώγιμο δικαίωμα της.
- Η ενάγουσα με την παρούσα αίτηση επιχειρεί ξεκάθαρα την παράκαμψη τις πρόνοιες του Περί Παραγραφής Αγώγιμων Δικαιωμάτων Νόμου του 2012 (66(Ι)/2012) ως τροποποιήθηκε μέχρι σήμερα, το οποίο συνιστά κατάχρηση των Δικαστικών διαδικασιών.
- Το Δικαστήριο δεν πρέπει να ασκήσει την διακριτική του ευχέρεια υπέρ της έκδοσης του διατάγματος καθ' ότι δεν είναι ορθό και δίκαιο να αναβιώσει το αγώγιμο δικαίωμα της ενάγουσας το οποίο έχει παραγραφεί από τις 03/10/2020, χωρίς μάλιστα οποιονδήποτε βάσιμο και ουσιαστικό λόγο.
- Τυχόν έγκριση της αίτησης θα επιφέρει δυσμενή επηρεασμό των δικαιωμάτων του Εναγόμενου -Καθ' ου η Αίτηση 2 αποστερώντας του το δικαίωμα του να προωθήσει την υπεράσπιση του.
- Η αίτηση στερείται νομικού υπόβαθρου και/ή είναι παράτυπη και/ή ανεπίτρεπτη και/ή δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις των άρθρων 6, 13, 15, 16 και 22 του Περί Παραγραφής Αγώγιμων Δικαιωμάτων Νόμου για έκδοση του αιτούμενου διατάγματος.
- Η παρούσα αίτηση είναι νόμο και ουσία αβάσιμη και δεν αποκαλύπτονται, ούτε στοιχειοθετούνται επαρκείς λόγοι για το νομικά και πραγματικά βάσιμο της αίτησης
- Η υποστηρικτική της αιτήσεως Ένορκος Δήλωση ημερ. 17/05/2022 της υπαλλήλου κας Σταύριας Μηνά είναι παράτυπη και/ή αντικανονική και/ή αντίθετη με τους Δικονομικούς Θεσμούς και τη Νομολογία και / ή ασαφής και / ή δεν υποστηρίζει επαρκώς την Αίτηση και / ή δεν προσφέρει μαρτυρία και η κα Σταύρια Μηνά δεν είναι το κατάλληλο πρόσωπο να ορκισθεί θετικά ως προς τα γεγονότα της Αίτησης και ούτε δίνονται επαρκής εξηγήσεις για τους λόγους που η ενάγουσα δεν υπογράφει την ένορκη δήλωση.
- Δεν τηρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις για την έκδοση του αιτούμενου διατάγματος.
- Γενικά η αίτηση είναι αντίθετη στους δικονομικούς θεσμούς, καταχρηστική, κακόπιστη και σκοπό έχει την καθυστέρηση της εκδίκασης της υπόθεσης. Τα γεγονότα επί των οποίων στηρίζεται η ένσταση εκτίθενται στη συνημμένη ένορκη δήλωση του Ο.Ε., Διευθυντή του Τμήματος Απαιτήσεων της Υδρογείου Ασφαλιστικής Εταιρείας (Κύπρου) Λτδ, η οποία κατά τον ουσιώδη χρόνο παρείχε ασφαλιστική κάλυψη στο όχημα του Καθ' ου η αίτηση
- Πέραν των ισχυρισμών του ομνύοντος οι οποίοι συντάσσονται με τα όσα προβάλλει ο ενόρκως δηλών στην ένορκη δήλωση που συνοδεύει την Ένσταση του Καθ' ου η αίτηση 1, τους οποίους δεν κρίνω σκόπιμο να επαναλάβω, συνοψίζω στη συνέχεια το περιεχόμενο της ένορκης δήλωσης του Ο.Ε. Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του Ο.Ε., οι ισχυρισμοί περί μετάβασης της Αιτούσας στην Βουλγαρία είναι αόριστοι και γενικοί και δεν αναφέρεται συγκεκριμένα στην ένορκη δήλωση που συνοδεύει την Αίτηση, η χρονική περίοδος που η Αιτούσα απουσίαζε από την Κύπρο, ούτε το πότε αποτάθηκε στους δικηγόρους της για πρώτη φορά. Η Αιτούσα, μπορούσε να είχε καταχωρήσει την αγωγή από το 2017, εφόσον έκτοτε κατείχε το ιατρικό πιστοποιητικό του Γενικού Νοσοκομείου Αμμοχώστου. Περαιτέρω, το πιστοποιητικό το οποίο επισυνάπτεται ως Τεκμήριο 2Β στην ένορκη δήλωση που συνοδεύει την Αίτηση αναφέρεται σε μετατραυματικό στρες, που όχι μόνο δεν ήταν τόσο σημαντικό ώστε να εμπόδιζε την άμεση προώθηση της αγωγής, αλλά φέρει ημερ. τον Ιούλιο του 2020, δηλ. ήταν στην κατοχή της 3 μήνες πριν την εκπνοή της προθεσμίας παραγραφής. Ούτε και έχει τεθεί ισχυρισμός ότι η Αιτούσα ανέμενε οποιαδήποτε άλλα πιστοποιητικά. Επίσης, η Αιτούσα χωρίς κανένα εμπόδιο έδωσε προφορική μαρτυρία εναντίον του Καθ' ου η αίτηση 2 ως μάρτυρας κατηγορίας, μέσα στο πλαίσιο της ποινικής υπόθεσης υπ' αρ. 138/2018 ενώπιον του Ε.Δ. Αμμοχώστου η οποία καταχωρίστηκε εναντίον του σε σχέση με το επίδικο ατύχημα και μέσα στο πλαίσιο της οποίας ο Καθ' ου η αίτηση αθωώθηκε (Τεκμήριο 1). Επιπρόσθετα, ο ομνύων αναφέρεται στην καθυστέρηση στην καταχώριση της Αίτησης, αναφερόμενος σε σειρά εμφανίσεων των δικηγόρων των διαδίκων ενώπιον Δικαστηρίου, αλληλογραφίας και καταχώρισης εγγράφων μέσα στο πλαίσιο της διαδικασίας, επισυνάπτοντας προς τεκμηρίωση των ισχυρισμών του τα Τεκμήρια 2 και
- Ως προς τον ισχυρισμό περί ανικανότητας της Αιτούσας να χειριστεί τις υποθέσεις της, ο ομνύων αναφέρει ότι αυτός δεν υποστηρίζεται από το πιστοποιητικό ημερ. 5.12.2017 το οποίο επισυνάπτεται στην ένορκη δήλωση η οποία συνοδεύει την Αίτηση (Τεκμήριο 1), ούτε και υπάρχει αναφορά ή οποιοδήποτε πιστοποιητικό ότι η Αιτούσα ήταν ανίκανο πρόσωπο και συνεπώς δεν ήταν σε θέση να χειριστεί τις υποθέσεις της. Αναφερόμενος στο θέμα της παραγραφής αξιώσεων κατά την περίοδο της πανδημίας, ο ομνύων παραθέτει σειρά νομοθετημάτων, τα οποία ρητώς παρέτειναν τον χρόνο παραγραφής και υποστηρίζει ότι εάν ο νομοθέτης ήθελε επέκταση ή αναστολή του χρόνου παραγραφής αναφορικά και με την προκειμένη περίπτωση, θα το έπραττε. Η ΑΚΡΟΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ Κατά το ακροαματικό στάδιο της Αίτησης, ουδείς εκ των ενόρκως δηλούντων αντεξετάστηκε και οι συνήγοροι των μερών περιορίστηκαν στην καταχώρηση των ικανών γραπτών τους αγορεύσεων προς υποστήριξη των θέσεών τους. Οι αγορεύσεις έχουν μελετηθεί και αναφορά στις θέσεις που υποστηρίχθηκαν μέσω αυτών θα γίνει μέσα στο πλαίσιο αξιολόγησης των εκατέρωθεν θέσεων, όπου αυτό κρίνεται σκόπιμο.[1] Έχω δε μελετήσει το περιεχόμενο της Αίτησης και των Ενστάσεων, καθώς επίσης των ενόρκων δηλώσεων που τις συνοδεύουν. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΛΗΞΗ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ Η δυνατότητα παράτασης του χρόνου παραγραφής προβλέπεται από το άρθρο 22 του Νόμου 66(Ι)/2012, το οποίο προβλέπει τα ακόλουθα: «Ανεξάρτητα από τις διατάξεις οποιουδήποτε άλλου άρθρου του παρόντος Νόμου το Δικαστήριο δύναται να επεκτείνει τον προβλεπόμενο σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος Νόμου χρόνο παραγραφής για περίοδο μέχρι δύο έτη εφόσον κρίνει αυτό δίκαιο και εύλογο υπό τις περιστάσεις. Η αίτηση υποβάλλεται με εναρκτήρια κλήση πριν από την έγερση της αγωγής, ή με παρεμπίπτουσα αίτηση μετά την δικογράφηση παραγραφής ως το άρθρο 21». Στρεφόμενη στις τυπικές προϋποθέσεις της Αίτησης, διαπιστώνω ότι στη νομική της βάση συμπεριλαμβάνεται η ανωτέρω νομοθετική διάταξη και ότι υποβλήθηκε μετά την δικογράφηση της παραγραφής. Σύμφωνα με τον φάκελο του Δικαστηρίου οι έγγραφες προτάσεις αναφορικά με όλους τους εναγομένους συμπληρώθηκαν την 10.5.2022, με την καταχώριση της Απάντησης από πλευράς Αιτούσας. Επισημαίνω ότι ως προς το αληθές των ισχυρισμών της πλευράς της Αιτούσας αναφορικά με τη λήψη της Υπεράσπισης του Καθ' ου η αίτηση 2, οι οποίοι συνδέονται με την ένσταση των Καθ' ων η αίτηση σε σχέση με τον χρόνο υποβολής της Αίτησης, δεν υπεβλήθη αίτημα αντεξέτασης, συνεπώς σύμφωνα με την ισχύουσα νομολογία, οι ισχυρισμοί αυτοί παραμένουν αναντίλεκτοι.[2] Εν πάση περιπτώσει, η καταχώριση της αγωγής, έστω και 10 ημέρες μετά την εκπνοή του χρόνου παραγραφής, δεν ισοδυναμεί, κατά την κρίση μου, με απεμπόληση των δικαιωμάτων της Αιτούσας, ως η εισήγηση των Καθ' ων η αίτηση. Ούτε και θεωρώ ότι ο χρόνος καταχώρισης της Αίτησης αποτελεί ανυπέρβλητο εμπόδιο στην εξέταση του ζητήματος, ως εισηγούνται οι Καθ' ων η αίτηση, εφόσον για τους λόγους που εξηγώ ανωτέρω η Αίτηση καταχωρίστηκε μετά την δικογράφηση της παραγραφής. Προχωρώ σε εξέταση της ουσίας του αιτήματος. Αποτελεί μη αμφισβητούμενο γεγονός ότι η βάση της αγωγής είναι η ισχυριζόμενη εκ της πλευράς της Αιτούσας αμέλεια των Καθ' ων η αίτηση σε σχέση με τροχαίο ατύχημα το οποίο έλαβε χώρα την 3.10.2017, ημερομηνία κατά την οποία η Αιτούσα έλαβε γνώση και συμπληρώθηκε η βάση της αγωγής και συνεπώς άρχισε να προσμετρά ο χρόνος παραγραφής των 3 ετών δυνάμει του άρθρου 6
(2)του Ν.66(Ι)/2012. Ειδικότερα: «6
(2)Αν η αξίωση στην αγωγή αφορά αποζημιώσεις για αμέλεια, οχληρία ή παράβαση θέσμιου καθήκοντος, καμιά αγωγή δεν εγείρεται μετά την πάροδο τριών ετών από την ημέρα κατά την οποία συμπληρώθηκε η βάση της αγωγής, εκτός αν το πρόσωπο που υπέστη την σωματική βλάβη έλαβε γνώση της βλάβης μεταγενέστερα, οπότε ο χρόνος παραγραφής αρχίζει από την ημέρα που έλαβε γνώση.
(3)Σε οποιαδήποτε αγωγή, στην οποία η αξίωση αφορά αποζημιώσεις για πρόκληση σωματικής βλάβης ή και θανάτου ένεκα αστικού αδικήματος, το δικαστήριο έχει διακριτική εξουσία, αφού λάβει υπόψη τους λόγους και το χρόνο καθυστέρησης στην καταχώρηση της αγωγής και την διάρκεια της ανικανότητας του ενάγοντα ή, ανάλογα με την περίπτωση, του αποβιώσαντα, να χειριστεί την υπόθεσή του, τη προσπάθεια του ενάγοντα ή, ανάλογα με την περίπτωση, του αποβιώσαντα για εξασφάλιση των απαραιτήτων σχετικών στοιχείων και τη στάση του εναγομένου σε σχέση με την προσπάθεια αυτή και τις συνέπειες της καθυστέρησης σε σχέση με τη διασφάλιση ή και την αξιοπιστία της μαρτυρίας, να αποφασίσει τη μη εφαρμογή των διατάξεων περί παραγραφής». Νοείται ότι, η πιο πάνω διακριτική ευχέρεια του δικαστηρίου δε θα ασκείται μετά την πάροδο δύο ετών από την ημέρα παραγραφής του δικαιώματος έγερσης αγωγής». Οι ανωτέρω διατάξεις καθιστούν ξεκάθαρο ότι το Δικαστήριο κέκτηται ευρείας διακριτικής ευχέρειας να παρατείνει τον χρόνο της παραγραφής, εάν κρίνει ότι τούτο είναι ορθό και δίκαιο, λαμβάνοντας υπόψη του τους παράγοντες οι οποίοι καθορίζονται στο άρθρο 6
(3)του Ν. 66(Ι)/
- Εξαντλητικός κατάλογος των παραγόντων που το Δικαστήριο δυνατό να λάβει υπόψη του κατά την άσκηση της δικανικής του κρίσης δεν υπάρχει, καθότι κάθε περίπτωση κρίνεται στη βάση των ειδικών περιστατικών της, σε συνάρτηση με το κατά πόσο είναι δίκαιη, εύλογη και αναλογική η έκδοση διατάγματος παρατείνοντος τον χρόνο παραγραφής.[3] Παράλληλα, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη το ενδεχόμενο δυσμενούς επηρεασμού των δικαιωμάτων του εναγομένου σε περίπτωση παράτασης του χρόνου παραγραφής, ιδιαίτερα όταν λόγω των περιστατικών της υπόθεσης επηρεάζεται η υπεράσπισή του, όπως για παράδειγμα μέσω της αδυναμίας προσκόμισης αποδεικτικών στοιχείων ή μαρτυρίας, ένεκα της παρέλευσης του χρόνου. Η δε τήρηση των προθεσμιών, αποτελεί ζήτημα δημοσίου συμφέροντος, καθώς αντικατοπτρίζει τη βούληση του νομοθέτη, όπως οι υποθέσεις εκδικάζονται εντός του καθορισμένου χρόνου παραγραφής.[4] Υπό το φως των ανωτέρω, θα συμφωνήσω καταρχάς με την εισήγηση των Καθ' ων η αίτηση, ότι παρουσιάζεται αντίφαση μεταξύ της προώθησης της ίδιας της Αίτησης και συγχρόνως της θέσης ότι το αγώγιμο δικαίωμα της Αιτούσας δεν έχει παραγραφεί. Αφ' ης στιγμής η Αιτούσα καταχώρισε την υπό κρίση Αίτηση, είναι τουλάχιστον παράδοξο το να επικαλείται ότι το αγώγιμο δικαίωμά της δεν έχει παραγραφεί, καθότι στην προκειμένη περίπτωση δεν πρόκειται για δικογράφηση διαζευκτικών δικογραφημένων ισχυρισμών, αλλά για επιλογή προώθησης νομικού μέτρου. Σε ότι αφορά στην αμφισβήτηση της κανονικότητας της ένορκης δήλωσης που συνοδεύει την Αίτηση, δεν συμμερίζομαι την θέση των Καθ' ων η αίτηση, καθώς διαπιστώνω ότι στην ένορκη της δήλωση η ομνύουσα εξηγεί τους λόγους για τους οποίους προβαίνει στην ένορκη της δήλωση και δεν θεωρώ ότι δεν πρόκειται για καλούς λόγους.[5] Πρόκειται δε περί ενδιάμεσης αίτησης και σύμφωνα με τη Διαταγή 39 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας, η ένορκη δήλωση που συνοδεύει ενδιάμεση αίτηση είναι δυνατό να περιέχει δηλώσεις πληροφοριών και πίστης, έστω και αν το πρόσωπο που προβαίνει στην ένορκη δήλωση δεν έχει προσωπική γνώση, νοουμένου ότι αποκαλύπτει την πηγή από την οποία έχει αντλήσει τις σχετικές πληροφορίες.[6] Ως προς την επικαλούμενη ανικανότητα της Αιτούσας να χειριστεί την υπόθεσή της, η θέση αυτή δεν βρίσκει σύμφωνο το Δικαστήριο, καθότι δεν είναι επαρκούντως τεκμηριωμένη. Δεν έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου από πλευράς Αιτούσας υπόβαθρο το οποίο να τεκμηριώνει ότι η Αιτούσα για μεγάλο χρονικό διάστημα ήταν διανοητικώς ανίκανη να χειριστεί τις υποθέσεις της, μέσω της προσκόμισης είτε ιατρικού πιστοποιητικού, είτε σχετικού διατάγματος Δικαστηρίου. Σύμφωνα με τη σχετική αγγλική νομολογία, η ανικανότητα του ενάγοντα να χειριστεί τις υποθέσεις του έγκειται σε διανοητική ανικανότητα και όχι στην οποιαδήποτε φυσική, σωματική βλάβη ή ανικανότητα, η οποία εν πάση περιπτώσει λαμβάνεται υπόψη.[7] Ως εκ τούτου, λαμβάνω υπόψη μου το γεγονός ότι η Αιτούσα νοσηλεύτηκε για μεγάλο χρονικό διάστημα τόσο στην Κύπρο όσο και στο εξωτερικό, ότι μέχρι σήμερα χρήζει ιατρικής παρακολούθησης και θεραπείας, καθώς επίσης την όλη κατάσταση της υγείας της, ωστόσο δεν καταλήγω ότι πρόκειται για διανοητική ανικανότητα, η οποία έχει ως αποτέλεσμα την αναστολή του χρόνου παραγραφής, σύμφωνα με το άρθρο 16 του Ν. 66(Ι)/2012, το οποίο εν πάση περιπτώσει αναφέρεται σε διανοητική ή σωματική ασθένεια ή πάθηση. Εν προκειμένω, πουθενά δεν γίνεται λόγος σε διανοητική ή σωματική ασθένεια ή πάθηση. Σε σχέση με τον ισχυρισμό περί παρεμπόδισης της Αιτούσας από το να καταχωρίσει την αγωγή της εν όψει «ανωτέρας βίας» δυνάμει των ανακοινώσεων και εγκυκλίων του Ανωτάτου Δικαστηρίου, λόγω των μέτρων που λήφθηκαν ως πρόληψη κατά της εξάπλωσης της νόσου του Covid-19, κατ' επίκληση του άρθρου 13(α) του Ν. 66(Ι)/2012, το οποίο συμπεριλαμβάνεται στη νομική βάση της Αίτησης, ως αναφέρω ανωτέρω πρόκειται για ισχυρισμό ο οποίος προσκρούει στον ίδιο τον σκοπό της Αίτησης, δηλ. την παράταση του χρόνου παραγραφής. Ανεξαρτήτως τούτου, επί της ουσίας του επιχειρήματος αυτού, θα συμφωνήσω με τους Καθ' ων η αίτηση, ότι δηλαδή η καταχώριση της αγωγής ήταν δυνατή μεταξύ 16.3.2020 - 4.5.2020, εφόσον εμπίπτει στις οποιεσδήποτε υποθέσεις για τις οποίες υπάρχει νομοθετική ρύθμιση περί παραγραφής, ως η ανακοίνωση ημερ. 16.3.
- Στρέφομαι σε εξέταση του κατά πόσο η έκδοση του αιτούμενου διατάγματος είναι εύλογη και δίκαιη, λαμβάνοντας υπόψη μου τις περιστάσεις της υπόθεσης, τον χρόνο και τους προβεβλημένους λόγους της καθυστέρησης στην καταχώριση της αγωγής, ήτοι τη σοβαρή σωματική βλάβη που κατ' ισχυρισμό υπέστη η Αιτούσα, το χρονικό διάστημα νοσηλείας της αλλά και της θεραπείας για αποκατάσταση, συμπεριλαμβανομένου του ότι μέχρι σήμερα υπόκειται σε θεραπείες προς αποκατάσταση της βλάβης που κατ' ισχυρισμό έχει υποστεί συνεπεία του επίδικου ατυχήματος, την προσπάθειά της να λάβει τα απαιτούμενα στοιχεία, τον παράγοντα της δυσκολίας επικοινωνίας με τους δικηγόρους και τη χρήση μεταφραστή, καθώς επίσης και τις συνέπειες της καθυστέρησης, σε συνάρτηση με τη διασφάλιση ή και την αξιοπιστία της μαρτυρίας. Δεν μου διαφεύγει, ότι οι προθεσμίες τίθενται εν τη σοφία του νομοθέτη για να τηρούνται και ότι στην προκειμένη περίπτωση, ο νομοθέτης επέλεξε να καθορίσει το χρονικό περιθώριο των τριών ετών, από την ημερομηνία της συμπλήρωσης της βάσης της αγωγής. Παράλληλα, ο νομοθέτης παραχώρησε ευρεία διακριτική ευχέρεια στο Δικαστήριο, όπως παρατείνει το χρόνο παραγραφής, εάν αυτό εξυπηρετεί τη δικαιοσύνη, στη βάση κριτηρίων, όχι μάλιστα εξαντλητικών, οδηγώντας στη διαπίστωση ότι το ζήτημα δεν απαγκιστρώνεται από κανόνες άκαμπτους. Άλλωστε, αποτελεί βασική αρχή του δικαιϊκού μας συστήματος, ότι κάθε περίπτωση κρίνεται στη βάση των ειδικών περιστατικών της. Τούτων λεχθέντων, θεωρώ ότι η επίτρεψη συνέχισης της διαδικασίας μέσω της έκδοσης του αιτούμενου διατάγματος, είναι προς όφελος της δικαιοσύνης, αλλά και σύμφωνη με την αρχή της αναλογικότητας. Δεν συμμερίζομαι τη θέση των Καθ' ων η αίτηση, ότι τυχόν έγκριση της Αίτησης για παράταση του χρόνου παραγραφής για το διάστημα των 10 ημερών επηρεάζει καταλυτικά το δικαίωμά τους στην υπεράσπιση, ούτε και έχει καταδειχθεί θετικά ότι οι Καθ' ων η αίτηση υπόκεινται σε οιαδήποτε ζημιά η οποία οφείλεται στην καθυστέρηση αυτών των 10 ημερών. Ο παράγων της καθυστέρησης ασφαλώς λαμβάνεται υπόψη και στην προκειμένη περίπτωση, πρόκειται για μια ολιγοήμερη καθυστέρηση και όχι για διάστημα μηνών, το οποίο ενδεχομένως να οδηγούσε το Δικαστήριο σε διαφορετικά συμπεράσματα. Ενόψει όλων των ανωτέρω, εκδίδεται Διάταγμα παράτασης του χρόνου παραγραφής του αγώγιμου δικαιώματος της Αιτούσας για περίοδο 10 ημερών. Δοθείσας της ανωτέρω κατάληξής μου επί της ουσίας της Αίτησης, παρέλκει η αναγκαιότητα εξέτασης οποιουδήποτε άλλου ισχυρισμού. Ως προς τα έξοδα της Αίτησης, θεωρώ ορθό και δίκαιο όπως αυτά ακολουθήσουν την πορεία της αγωγής, εφόσον αφενός μεν η Αίτηση έχει επιτύχει, πλην όμως καταχωρίστηκε εξ υπαιτιότητας της Αιτούσας, αφετέρου δε, έχει περιορίσει τα επίδικα ζητήματα. ........... Χρ. Γ. Ππεκρή, Προσ. Ε.Δ. ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ [1] Καλλικάς ν Ελληνικής Τράπεζας Λτδ
(2010)1 (Β) ΑΑΔ 1238 και Οδυσσέα ν. Αστυνομίας
(1999)2 Α.Α.Δ. 490. [2] Adidas v. Jonitexo Ltd.
(1987)1 C.L.R. 383 & FREDERICKOU SCHOOLS CO. LTD κα. ν ACUAC INC.
(2002)1 ΑΑΔ
- [3] Βλ. Rafiq v Thurrock Borough Council [2022] EWHC 584 (QB) & Hartley v Birmingham City District Council [1992] ALL ER
- [4] The Catholic Child Welfare Society (Diocese of Middlesbrough) et al v CD, Case No. A2/2017/0562, 23.10.2018 & Xατζηστυλλής Αλέκος ν. Μaude C Papadema και Άλλου
(2000)1 ΑΑΔ 551. [5] βλ. κατ' αναλογία Rybolovlev κ.ά. v. Rybolovleva κ.ά.
(2010)1(Α) A.A.Δ. 82. [6] C.T. TOBACCO LIMITED ν Εταιρείας Εκδόσεις Αρκτίνος Λτδ κ.α.
(2003)1 ΑΑΔ 853. [7] Yates v. Thakeham Tiles Ltd
(1995)P.I.Q.R P 135. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο