ΤΡΑΠΕΖΑ ΚΥΠΡΟΥ ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΤΔ ν. ΦΛΩΡΑ ΑΝΤΩΝΗ ΑΝΤΩΝΙΟΥ κ.α., Αρ. Αγωγής: 689/15, 14/8/2023

ΤΡΑΠΕΖΑ ΚΥΠΡΟΥ ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΤΔ ν. ΦΛΩΡΑ ΑΝΤΩΝΗ ΑΝΤΩΝΙΟΥ κ.α., Αρ. Αγωγής: 689/15, 14/8/2023 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΕΠΑΡΧIΑΚΟ ΔIΚΑΣΤΗΡIΟ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ Ενώπιον: Χρ. Γ. Ππεκρή, Ε.Δ. Κλίμακα εξόδων: €50.000 - €100.000 Αρ. Αγωγής: 689/15 Μεταξύ: ΤΡΑΠΕΖΑ ΚΥΠΡΟΥ ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΤΔ Εναγόντων και

1. ΦΛΩΡΑ ΑΝΤΩΝΗ ΑΝΤΩΝΙΟΥ
2. ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΑΝΔΡΕΑ ΧΡΥΣΟΥ Εvαγόμενοι Ημερομηνία: 14 Αυγούστου 2023 Εμφανίσεις: Για Ενάγουσα: κα Α. Φασιανού για Ι. ΦΡΑΓΚΟΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ Δ.Ε.Π.Ε Για Εναγομένους: κ. Κ. Σέργη για ΚΕΝΔΕΑΣ Α. ΣΕΡΓΗ Δ.Ε.Π.Ε. ________________________________________________________________________ ΑΠΟΦΑΣΗ ________________________________________________________________________ Η παρούσα αγωγή αφορά σε δάνειο το οποίο χορηγήθηκε από την Marfin Popular Bank Public Co Ltd (στο εξής η «Marfin») στην εναγόμενη 1 με σύμβαση ημερ. 5.3.
3. Σύμφωνα με τους δικογραφημένους ισχυρισμούς της ενάγουσας, από 29.3.2013, τα περιουσιακά στοιχεία, οι τίτλοι ιδιοκτησίας, τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις της Cyprus Popular Bank Public Co Ltd, ως είχε μετονομαστεί η Marfin Popular Bank Public Co Ltd, μεταβιβάστηκαν στην Τράπεζα Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ, με βάση το Περί Πώλησης Ορισμένων Εργασιών της Cyprus Popular Bank Public Co Ltd Διάταγμα του 2013 (ΚΔΠ 104/2013). Την 5.3.2010 κατόπιν αίτησης της εναγομένης 1, η ενάγουσα συμφώνησε με την τελευταία την παραχώρηση δανείου και/ή πιστωτικών διευκολύνσεων ύψους €45.000,
4. To προϊόν του δανείου θα χρησιμοποιείτο για την εξόφληση άλλων δύο υφιστάμενων δανείων, καθώς επίσης και συμβολαίου χρηματοδότησης αναφορικά με σπουδές της θυγατέρας της εναγομένης
5. Δια εγγράφου εγγυήσεως ημερ. 5.3.2010 ο εναγόμενος 2 εγγυήθηκε κεχωρισμένα και/ή αλληλέγγυα μετά της εναγομένης 1, όλες τις υποχρεώσεις της τελευταίας προς την ενάγουσα για ποσό €45.000,00 πλέον τόκους, προμήθεια, τραπεζικά δικαιώματα, άλλα έξοδα και δαπάνες. Προς περαιτέρω εξασφάλιση της ενάγουσας, υπεγράφη η υποθήκη ημερ. 10.3.2010 επί ακινήτου ιδιοκτησίας της εναγομένης 1, για ποσό €45.000,00 με 7,25% κυμαινόμενο επιτόκιο ετησίως από 10.3.
6. Την 7.10.2013 η ενάγουσα με επιστολές της προς τους εναγομένους, ενημέρωσε τους τελευταίους για παράβαση της συμφωνίας δανείου και συγκεκριμένα για καθυστέρηση στην πληρωμή του ποσού των €1.034,80 και τους κάλεσε σε συμμόρφωση εντός 21 ημερών. Με επιστολές της ημερ. 2.1.2014 η ενάγουσα ενημέρωσε τους εναγομένους αναφορικά με τον τερματισμό της λειτουργίας του λογαριασμού δανείου της εναγομένης 1 και τους κάλεσε όπως εξοφλήσουν το χρεωστικό υπόλοιπο εντός 10 ημερών, πλην όμως οι εναγομένοι παρέλειψαν να συμμορφωθούν. Δια της Υπεράσπισης και Ανταπαίτησης τους, το περιεχόμενο της οποίας παραθέτω επίσης συνοπτικά, οι εναγόμενοι αρνούνται και απορρίπτουν τους ισχυρισμούς της ενάγουσας, πλην του ότι η εναγόμενη 1 αποτάθηκε στην τότε Marfin Popular Bank Co Ltd με σκοπό να της παραχωρηθούν πιστωτικές διευκολύνσεις, ότι υπέγραψε τη συμφωνία δανείου και υποθήκης και ότι ο εναγόμενος 2 υπέγραψε το έγγραφο εγγυήσεως. Οι εναγόμενοι ωστόσο ισχυρίζονται ότι τόσο η συμφωνία εγγυήσεως, όσο και η συμφωνία δανείου δεν αποτελούν νόμιμες συμφωνίες και δεν παράγουν έννομα αποτελέσματα. Αποτελεί δικογραφημένο ισχυρισμό τους ότι οι ρηθείσες συμφωνίες καταρτίστηκαν από την ενάγουσα δίχως να παραχωρηθεί κανένα δικαίωμα διαπραγμάτευσης στους εναγομένους και/ή ότι η ενάγουσα εκμεταλλεύτηκε την θέση της έναντι των εναγομένων και επέβαλε σε αυτούς τους όρους της επίδικης συμφωνίας δανείου και εγγυήσεως. Είναι περαιτέρω ισχυρισμός των εναγομένων ότι οι συμβατικοί όροι είναι καταχρηστικοί και/ή άκυροι και/ή παράνομοι. Αποτελεί επίσης δικογραφημένο ισχυρισμό των εναγομένων ότι ουδέποτε εξουσιοδότησαν και/ή συμφώνησαν με την ενάγουσα και/ή άλλο πρόσωπο την μεταφορά οποιουδήποτε λογαριασμού τους στα συστήματα της ενάγουσας και ότι η οποιαδήποτε μεταφορά έγινε, αν έγινε, είναι παράνομη και κατά παράβαση των μεταξύ των διαδίκων συμφωνιών και δεν διασφάλιζε τα δικαιώματα των εναγομένων και/ή την με απόλυτη ακρίβεια μεταφορά των δεδομένων. Οι εναγόμενοι ισχυρίζονται ακόμα ότι ουδέποτε τους γνωστοποιήθηκε οτιδήποτε για την μετατροπή και/ή αύξηση του επιτοκίου, το οποίο εν πάση περιπτώσει η ενάγουσα δεν δικαιούτο να τροποποιήσει μονομερώς, το δε επιτόκιο που αξιώνεται είναι διογκωμένο και/ή καταχρηστικό και/ή παράνομο. Επιπλέον ισχυρίζονται ότι ουδέποτε η ενάγουσα υπέβαλε σε αυτούς απαίτηση δια εξόφληση οιουδήποτε υπολοίπου και/ή έλαβαν ειδοποίηση απαίτησης μετά τον ισχυριζόμενο τερματισμό και συνεπώς το ισχυριζόμενο χρέος δεν κατέστη απαιτητό για να υπάρξει γένεση αγώγιμου δικαιώματος. Ανταπαιτητικώς οι εναγόμενοι αξιούν εναντίον της ενάγουσας δήλωση και/ή απόφαση του Δικαστηρίου ότι οι συμφωνίες δανείου και εγγυήσεως είναι εξ υπαρχής άκυρες καθότι καταρτίστηκαν κατά παράβαση του Νόμου και/ή κανονισμών και/ή περιέχουν καταχρηστικές ρήτρες. Δια της Απάντησης στην Υπεράσπιση και Υπεράσπισης στην Ανταπαίτηση, η ενάγουσα επαναλαμβάνει τους ισχυρισμούς της ως η έκθεση απαίτησης και αρνείται τους ισχυρισμούς των εναγομένων. Αποτελεί ισχυρισμό της ενάγουσας, ότι δυνάμει της συμφωνίας δανείου ημερ. 5.3.2010 η εναγομένη 1, μεταξύ άλλων, δηλώνει ότι έχει παραλάβει τον «Κατάλογο Επιτοκίων και Χρεώσεων» και τους «Γενικούς Όρους και Κανονισμούς» της Τράπεζας οι οποίοι αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της επίδικης συμφωνίας και τους έχει αποδεχθεί και έχει συμφωνήσει ότι θα εξακολουθούν να ισχύουν και να την δεσμεύουν. Περαιτέρω η ενάγουσα ισχυρίζεται ότι οι επιβληθέντες τόκοι ήταν εντός των πλαισίων της συμφωνίας δανείου και του Νόμου και αξιοί απόρριψη της ανταπαίτησης. ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Με την υπόμνηση ότι δεν είναι αναγκαίο το Δικαστήριο να παραθέτει ολόκληρη την μαρτυρία που παρουσίασε η κάθε πλευρά ή να αναφέρεται σε όλες τις πτυχές της, καθώς είναι καταγεγραμμένη στα πρακτικά του Δικαστηρίου, συνοψίζω κατωτέρω την προσκομισθείσα μαρτυρία.[1] Ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρία προσέφεραν 3 μάρτυρες από πλευράς ενάγουσας. Πρώτος προσέφερε μαρτυρία ο Π.Π. (στο εξής ο «ΜΕ1»), ο οποίος υιοθέτησε τη γραπτή του δήλωση ως μέρος της κυρίως εξέτασής του και κατέθεσε τα ακόλουθα τεκμήρια: - Τεκμήριο 1: Αντίγραφο πιστοποιητικού αλλαγής ονόματος ημερ. 5.4.2012 από «Marfin Popular Bank Public Co Ltd» σε «Cyprus Popular Bank Public Co Ltd». - Τεκμήριο 2: ΚΔΠ 104/
7. - Τεκμήριο 3: Έρευνα από την ιστοσελίδα του Εφόρου Εταιρειών αναφορικά με την Τράπεζα Κύπρου Δημόσια Εταιρία Λτδ. - Τεκμήριο 4: Αντίγραφο της συμφωνίας δανείου ημερ. 5.3.
8. - Τεκμήριο 5: Κατάλογος Επιτοκίων και Χρεώσεων. - Τεκμήριο 6: Γενικοί Όροι και Κανονισμοί. - Τεκμήριο 7: Δέσμη καταστάσεων λογαριασμών οι οποίοι εξοφλήθηκαν και έκλεισαν με την κατάθεση του προϊόντος του δανείου. - Τεκμήριο 8: Αντίγραφο εγγράφου εγγυήσεως ημερ. 5.3.
9. - Τεκμήριο 9: Αντίγραφο επιστολής ημερ. 5.3.2010 από την ενάγουσα προς τον εναγόμενο 2 δια της οποίας ενημερώνεται αναφορικά με τους όρους του δανείου ημερ. 5.3.
10. - Τεκμήριο 10: Αντίγραφο της δήλωσης του εναγομένου 2 ημερ. 5.3.2010 ότι δεν επιθυμεί να λάβει ανεξάρτητη νομική συμβουλή. - Τεκμήριο 11: Αντίγραφο της σύμβασης και της δήλωσης υποθηκεύσεως ακινήτου ημερ. 10.3.2010 μαζί με αντίγραφο του εγγράφου υποθήκης. - Τεκμήριο 12: Δέσμη αντιγράφων των επιστολών ημερ. 7.10.
11. - Τεκμήριο 13: Δέσμη αντιγράφων των επιστολών ημερ. 2.1.
12. - Τεκμήριο 14: Αντίγραφα των δημοσιευμένων ανακοινώσεων ημερ. 14.11.2008, 17.3.2011, 13.7.2011 και 27.4.2013 αναφορικά με την μεταβολή του επιτοκίου. - Τεκμήριο 15: Αναλυτική κατάσταση του επίδικου λογαριασμού. - Τεκμήριο 16: Αναδομημένη κατάσταση του επίδικου λογαριασμού. Αντεξεταζόμενος, ο ΜΕ1 ανέφερε ότι ο ίδιος δεν ήταν παρών κατά την εξέταση και υπογραφή του δανείου και δεν είναι σε θέση να γνωρίζει κάτω από ποιες συνθήκες υπεγράφησαν οι επίδικες συμφωνίες, ωστόσο σύμφωνα με την πολιτική που ακολουθούσε η Τράπεζα, γινόταν επεξήγηση και δινόταν επίσης η δυνατότητα στον εγγυητή να λάβει ανεξάρτητη νομική συμβουλή, την οποία εν προκειμένω ο εναγόμενος 2 αρνήθηκε. Ερωτηθείς εάν τα Τεκμήρια 4 και 8 περιέχουν προ-διατυπωμένους όρους, ο ΜΕ1 απάντησε ότι για κάθε δάνειο υπάρχει διαφορετικός σκοπός και εξασφαλίσεις και οι όροι αλλάζουν. Σε σχέση με τον υπολογισμό του βασικού επιτοκίου, ο ΜΕ1 ανέφερε ότι η ενάγουσα βασίστηκε στους Γενικούς Όρους και Κανονισμούς (Τεκμήριο 6), όπου αναφέρεται ότι η Τράπεζα μπορεί να το μεταβάλει κατά την κρίση της οποτεδήποτε, μέσα στο πλαίσιο των νομισματικών και πιστωτικών κανονισμών που ισχύουν κάθε φορά, των συνθηκών της αγοράς και της αξίας του χρήματος. Ο ΜΕ1 δεν ήταν σε θέση να απαντήσει τι έλαβε υπόψη της η Τράπεζα για να μεταβάλει το επιτόκιο, αναφέροντας ότι οι εναγόμενοι γνώριζαν για την ενδεχόμενη αύξηση ή μείωση του επιτοκίου, πράγμα το οποίο αποδέχθηκαν. Σε σχέση με την ετοιμασία της αναδομημένης κατάστασης λογαριασμού, ο ΜΕ1 ανέφερε ότι αυτή ετοιμάστηκε με βάση τα όσα δημοσιεύτηκαν στον τύπο και βάσει της συμφωνίας δανείου, πλέον ένα ποσοστό του 2,00% μετά τον τερματισμό της. Δεν υπάρχει, ως ανέφερε επανειλημμένως ο μάρτυρας, οποιαδήποτε επιπρόσθετη χρέωση ή τόκος υπερημερίας πριν τον τερματισμό του επίδικου λογαριασμού ή έξοδα και διαφώνησε με τις υποβολές του συνηγόρου των εναγομένων, ότι η αναδομημένη κατάσταση λογαριασμού περιέχει παράνομους υπολογισμούς και ανατοκισμούς. Σε σειρά ερωτήσεων αναφορικά με τους όρους που περιλαμβάνονται στο Τεκμήριο 6 και υποβολών ότι επρόκειτο για όρους καταχρηστικούς, ο ΜΕ1 διαφώνησε και απάντησε ότι οι εναγόμενοι διάβασαν τους όρους και τους γνώριζαν, επομένως μπορούσαν να μην υπογράψουν το δάνειο. Άλλωστε, ως ανέφερε, οι εναγόμενοι είχαν πάρει από την ενάγουσα και άλλα δάνεια και γνώριζαν τι υπέγραφαν και τι έκαναν. Η δεύτερη μάρτυρας η οποία προσέφερε μαρτυρία για την ενάγουσα ήταν η Ε.Χ. (στο εξής η «ΜΕ2»), η οποία υιοθέτησε τη γραπτή της δήλωση ως μέρος της κυρίως εξέτασής της. Σε αυτήν αναφέρει ότι την 7.10.2013 ετοιμάστηκαν από συνάδελφό της οι προειδοποιητικές επιστολές (Τεκμήριο 12) και παραδόθηκαν στον υπεύθυνο του Τμήματος Αλληλογραφίας, ο οποίος τις ταχυδρόμησε με συνηθισμένο ταχυδρομείο στην τελευταία γνωστή διεύθυνση των εναγομένων, η οποία είχε δοθεί στην ενάγουσα από τους εναγομένους κατά τη σύναψη του επίδικου δανείου. Την 2.1.2014 η ΜΕ2 ήταν ένα από τα πρόσωπα που υπέγραψαν τις επιστολές τερματισμού (Τεκμήριο 13) οι οποίες στάλθηκαν προς τους εναγομένους κατά τον ίδιο τρόπο που περιγράφεται ανωτέρω σε σχέση με τις επιστολές ημερ. 7.10.2013 (Τεκμήριο 12). Εάν μια επιστολή δεν παραδιδόταν στον παραλήπτη θα επιστρεφόταν από το ταχυδρομείο στο Τμήμα Αλληλογραφίας και ο αρμόδιος λειτουργός θα την τοποθετούσε εντός του φακέλου της υπόθεσης. Ως πληροφορήθηκε, στην προκειμένη περίπτωση καμία επιστολή δεν επιστράφηκε. Κατά την αντεξέτασή της, η ΜΕ2 ανέφερε ότι ως προϊστάμενη όφειλε να επιβεβαιώσει ότι η αναγραφόμενη διεύθυνση ήταν ορθή και μετά βεβαιότητας απάντησε ότι το Τμήμα Αλληλογραφίας απέστειλε τις επιστολές στους εναγομένους με βάση την διαδικασία η οποία ακολουθείται διαχρονικά. Ο τρίτος μάρτυρας ο οποίος προσέφερε μαρτυρία για τους ενάγοντες, ήταν ο Κ.Η. (στο εξής ο «ΜΕ3»), ο οποίος υιοθέτησε τη γραπτή του δήλωση ως μέρος της κυρίως εξέτασής του. Σε αυτήν αναφέρει ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο εργαζόταν ως Διευθυντής στο υποκατάστημα της ενάγουσας στο Αυγόρου, αξιολόγησε το αίτημα παραχώρησης δανείου προς την εναγομένη 1 και έδωσε θετική σύσταση. Έπειτα από απόφαση που λήφθηκε στα κεντρικά γραφεία της ενάγουσας στην Λευκωσία, η αίτηση της εναγομένης 1 εγκρίθηκε. Κατά την υπογραφή των επίδικων συμφωνιών ο ΜΕ3 ήταν παρών και υπέγραψε ως μάρτυρας υπογραφής τις επίδικες συμφωνίες. Πριν την υπογραφή των, εξήγησε στους εναγομένους τους όρους παραχώρησης του επίδικου δανείου και αφού αυτοί τους αποδέχθηκαν, υπέγραψαν τα αναφερόμενα έγγραφα. Με την υπογραφή των εγγράφων, η εναγόμενη 1 έλαβε αντίγραφο της συμφωνίας δανείου, ενώ της παραδόθηκε και ο Κατάλογος Επιτοκίων και Χρεώσεων (Τεκμήριο 5) και οι Γενικοί Όροι και Κανονισμοί (Τεκμήριο 6). Ο δε εναγόμενος 2, πριν την υπογραφή του εγγράφου εγγυήσεως, έλαβε την επιστολή ημερ. 5.3.2010 (Τεκμήριο 9) δια της οποίας του επεξηγήθηκαν και γραπτώς οι όροι της παραχώρησης δανείου προς την εναγομένη
13. Δια της υπογεγραμμένης δήλωσής του (Τεκμήριο 10) ο εναγόμενος 2 δήλωσε εγγράφως ότι δεν επιθυμεί να λάβει ανεξάρτητη νομική συμβουλή. Αντεξεταζόμενος, ο ΜΕ3 ανέφερε ότι τα έγγραφα ετοιμάστηκαν στο γραφείο της Λάρνακας, έπειτα στάλθηκαν σε αυτόν και ακολούθως ενημερώθηκαν οι εναγόμενοι, οι οποίοι μετέβησαν στο υποκατάστημα και τα υπέγραψαν. Οι εναγόμενοι, δεν είχαν εμπλοκή στην ετοιμασία των εγγράφων, αλλά σε περίπτωση μη αποδοχής κάποιου όρου οι πελάτες δεν υπέγραφαν και στελνόταν νέο αίτημα στην εγκρίνουσα αρχή. Καθ' υπόδειξη του Τεκμηρίου 4, ήταν η θέση του ΜΕ3 ότι αυτό ετοιμάζεται αποκλειστικά ανά πελάτη, εφόσον αναφέρει την εγγύηση, τις υποθήκες, τα ποσά, τον σκοπό, τα έξοδα. Οι ειδικοί όροι, ως διευκρίνισε ο μάρτυρας, συμπληρώνονται ανάλογα με το δάνειο, πλην όμως συμφώνησε ότι ορισμένοι όροι είναι τυποποιημένοι και συμπληρώνονται αναλόγως. Από πλευράς εναγομένων μαρτυρία προσέφερε μόνο ένας μάρτυρας, ο Α.Ζ. (στο εξής ο «ΜΥ1»). Ο ΜΥ1 κατέθεσε ως Τεκμήριο 17 το βιογραφικό του σημείωμα, ως Τεκμήριο 18 το Πτυχίο του στην Δημόσια Διοίκηση και Διοίκηση Επιχειρήσεων - Λογιστική, ως Τεκμήριο 19 τον επαγγελματικό του τίτλο ως Λογιστής και ως Τεκμήριο 20 το πιστοποιητικό εγγραφής του στον Σύνδεσμο Εγκεκριμένων Λογιστών Κύπρου. Ο ΜΥ1 αναφέρθηκε στην διαδικασία επανατοκισμού του κεφαλαιοποιημένου τόκου και καθ' υπόδειξη του Τεκμηρίου 16, ανέφερε ότι έγινε ανατοκισμός 13 φορές για το 2010, 11 φορές για το 2011, 11 φορές για το 2012, 5 φορές για το 2013, 2 φορές για το 2014, 4 φορές για το 2015 και από το 2016 μέχρι το 2022, 2 φορές τον χρόνο. Ο μάρτυρας προέβη σε παραδείγματα με μαθηματικές πράξεις με βάση την κατάσταση λογαριασμού που κατατέθηκε ως Τεκμήριο 16, εξηγώντας ότι κάθε φορά που ο πελάτης προέβαινε σε κατάθεση, ο τόκος υπολογιζόταν πάνω στο υπόλοιπο. Από το 2016 και έπειτα, η διεργασία αυτή γινόταν μόνο δύο φορές κάθε έτος, κάθε 30/06 και 31/
14. Ως περαιτέρω ανέφερε ο ΜΥ1, όταν χρησιμοποιείται ο διαιρέτης υπολογισμού του τόκου των 360 αντί των 365 ημερών, η Τράπεζα κερδίζει επιπλέον τόκο, ήτοι 1.38,89% επιπλέον τόκο ετησίως. Ο ΜΥ1 δεν υπολόγισε το πραγματικό υπόλοιπο της κατάστασης λογαριασμού, εφόσον ως ανέφερε, χρειάζεται ειδικό λογισμικό εργαλείο και χωρίς αυτό πρόκειται για χρονοβόρα διαδικασία, αναφορικά με την οποία δεν έλαβε σχετική εξουσιοδότηση να προβεί. Αντεξεταζόμενος, ο ΜΥ1 ανέφερε ότι σύμφωνα με τους όρους της συμφωνίας δανείου, το ποσό της μηνιαίας δόσης θα κάλυπτε τόκο και κεφάλαιο. Ήταν η θέση του ότι η Τράπεζα έπρεπε να λαμβάνει υπόψη τι τόκος υπήρχε κατά την κατάθεση μιας δόσης χωρίς ανατοκισμό και ότι εξαιτίας αυτής της πρακτικής σε κάθε κατάθεση του οφειλέτη το τοκοφόρο υπόλοιπο μειωνόταν κατά μικρότερο ποσό, επειδή η Τράπεζα κεφαλαιοποιούσε τόκους. Η συνήγορος της ενάγουσας υπέβαλε στον ΜΥ1 ότι η Τράπεζα πρώτα κατέβαλλε την δόση δανείου έναντι των τόκων και ό,τι απέμενε καταβαλλόταν έναντι του κεφαλαίου και με αυτό τον τρόπο δεν προστίθετο τόκος, με τον μάρτυρα να απαντά ότι κάθε φορά το τοκοφόρο υπόλοιπο περιλάμβανε τους προηγούμενους τόκους. Ως επίσης ανέφερε, η Τράπεζα έπρεπε να υπολογίζει τον τόκο μετά την καταβολή των μηνιαίων δόσεων και στο τέλος του εξαμήνου με ορθό υπόλοιπο να καθορίζει ποιο μέρος αυτού του υπολοίπου είναι κεφάλαιο και ποιο τόκοι. Παραδεκτά Γεγονότα Κατόπιν δήλωσης των συνηγόρων, δηλώθηκε ως παραδεκτό γεγονός ότι ο διαιρέτης υπολογισμού του τόκου που χρησιμοποίησε η Τράπεζα για την ετοιμασία της αναδομημένης κατάστασης λογαριασμού (Τεκμήριο 16), ήταν αυτός των 360 ημερών από την ημερομηνία ανοίγματος του λογαριασμού μέχρι την 31.12.2014 και από 1.1.2015 μέχρι τέλους, για τον υπολογισμό του τόκου χρησιμοποιήθηκε ο διαιρέτης των 365 ημερών ή/και 366 αν ήταν δίσεκτο έτος. Ως περαιτέρω προκύπτει εκ της μαρτυρίας και της δικογραφίας, αποτελούν παραδεκτά και μη αμφισβητούμενα γεγονότα τα εξής: - Η εναγόμενη 1 αποτάθηκε στην Marfin Popular Bank Co Ltd με σκοπό να της παραχωρηθούν πιστωτικές διευκολύνσεις. - Η εναγόμενη 1 υπέγραψε τη συμφωνία δανείου ημερ. 5.3.
15. - Η εναγόμενη 1 υπέγραψε τη δήλωση υποθηκεύσεως ακινήτου και τα σχετικά έγγραφα υποθήκης ημερ. 10.3.
16. - Ο εναγόμενος 2 υπέγραψε το έγγραφο εγγυήσεως ημερ. 5.3.
17. Έχοντας παραθέσει την προσκομισθείσα μαρτυρία, προχωρώ σε αξιολόγησή της. Είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω τους μάρτυρες να δίνουν δια ζώσης τη μαρτυρία τους στο εδώλιο του μάρτυρα και να αξιολογήσω την συνολική εμφάνιση και συμπεριφορά τους, με βάση τη λογική, την ποιότητα του περιεχομένου και την πειστικότητα της μαρτυρίας που προσκόμισαν.[2] Η αξιολόγηση της μαρτυρίας εκάστου μάρτυρα δεν περιορίστηκε αποκλειστικώς στην αποτίμηση της αξιοπιστίας του κάθε μάρτυρα ξεχωριστά αλλά συσχετίστηκε, αντιπαραβλήθηκε και διερευνήθηκε μέσα από την αντικειμενική υπόσταση των εκατέρωθεν θέσεων.[3] Περαιτέρω, η αξιοπιστία των μαρτύρων εκτιμάται αυτοτελώς και ανεξαρτήτως επιπέδου απόδειξης.[4] Κατά την αξιολόγηση της αξιοπιστίας του κάθε μάρτυρα έλαβα υπόψη μου ότι με βάση τη νομολογία είναι ανάγκη μια μαρτυρία να τίθεται στη βάσανο της αξιολόγησης από απόψεως περιεχομένου και να μην γίνεται αποδεκτή ή να απορρίπτεται μόνο βάσει της εξωτερικής εντύπωσης που προκαλεί ο μάρτυρας.[5] Επουσιώδεις δε αντιφάσεις, δεν πλήττουν την αξιοπιστία ενός μάρτυρα.[6] Τέλος, ένας μάρτυρας μπορεί να γίνει πιστευτός μερικώς ή ολικώς, ενώ δεν είναι επιλήψιμη η επιλεκτική αποδοχή μέρους της μαρτυρίας ενός μάρτυρα.[7] Όσον αφορά στην μαρτυρία εμπειρογνωμόνων και στην αξιολόγησή τους, αυτή δεν διαφέρει από την αξιολόγηση της συνήθους μαρτυρίας, εξαιρουμένου του ότι η συμπεριφορά ενός εμπειρογνώμονα μάρτυρα στο εδώλιο δεν έχει τόση σπουδαιότητα για τη διαπίστωση της αξιοπιστίας του, παρόλο που αποτελεί ένα από τα στοιχεία κρίσεως της αξίας της γνώμης του. Το Δικαστήριο, πρέπει πρωτίστως να πεισθεί ότι ο μάρτυρας είναι εμπειρογνώμονας στον τομέα που καταθέτει και ακολούθως να εξετάσει εάν με τη μαρτυρία του έχει δώσει τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για τον έλεγχο της ακρίβειας των συμπερασμάτων του.[8] Το κατά πόσο ένας μάρτυρας διαθέτει τα απαιτούμενα προσόντα ώστε να κριθεί εμπειρογνώμονας, είναι ζήτημα που εμπίπτει στη σφαίρα της αρμοδιότητας του Δικαστηρίου,[9] το οποίο μέσα στο πλαίσιο της διακριτικής του ευχέρειας εξετάζει τις γνώσεις και την εμπειρία του μάρτυρα, σε συνάρτηση με τα θέματα αναφορικά με τα οποία καλείται να καταθέσει.[10] Ως εκ τούτου, ένα πρόσωπο δυνατό να θεωρηθεί πραγματογνώμονας, όχι μόνο βάσει των ακαδημαϊκών προσόντων του, αλλά και βάσει της εμπειρίας του.[11] Οι εμπειρογνώμονες, οφείλουν να παρουσιάσουν στο Δικαστήριο όλα εκείνα τα επιστημονικά κριτήρια με βάση τα οποία κατέληξαν στα συμπεράσματά τους, ώστε το Δικαστήριο να μπορέσει να ελέγξει την ορθότητα των ευρημάτων τους και να διαμορφώσει τη δική του ανεξάρτητη άποψη δια της εφαρμογής των κριτηρίων αυτών στα γεγονότα της υπόθεσης.[12] Αναφορικά με τον ΜΕ1, μου έκανε θετική εντύπωση, καθώς απαντούσε με φυσικότητα και ευθύτητα, χωρίς υπεκφυγές, σε όλες τις ερωτήσεις που του υποβλήθηκαν κατά την μακρά αντεξέτασή του, από την οποία εξήλθε αλώβητος. Το γεγονός ότι ο μάρτυρας δεν ήταν σε θέση να τοποθετηθεί εκ των πραγμάτων σε ορισμένα ερωτήματα που αφορούσαν στο κατά πόσο εξηγήθηκαν στους εναγομένους οι όροι των επίδικων εγγράφων, δεν θεωρώ ότι πλήττει την αξιοπιστία του, εφόσον ως ο ίδιος ανέφερε, δεν ήταν παρών κατά την υπογραφή των εν λόγω εγγράφων. Συνεπακόλουθα, κρίνω ότι πρόκειται για φιλαλήθη μάρτυρα, επί της μαρτυρίας του οποίου μπορώ να βασιστώ για την εξαγωγή των συμπερασμάτων μου. Η ΜΕ2 έκανε επίσης θετική εντύπωση στο Δικαστήριο, ούσα σταθερή στις απαντήσεις της και χωρίς να υποπέσει σε οποιαδήποτε αντίφαση. Το Δικαστήριο αποδέχεται στην ολότητά της την μαρτυρία της ΜΕ2 χωρίς κανένα ενδοιασμό, ως καθ' όλα συνεκτική και πειστική. Η μαρτυρία της δεν κλονίστηκε σε κανένα σημείο κατά την αντεξέτασή της και κρίνω ότι ήρθε στο Δικαστήριο για να πει την αλήθεια. Τέλος, ο ΜΕ3, ο οποίος ήταν παρών κατά την υπογραφή των επίδικων εγγράφων, έκανε επίσης θετική εντύπωση στο Δικαστήριο. Ο μάρτυρας με ειλικρίνεια, φυσικότητα και αυθορμητισμό απαντούσε στις ερωτήσεις που του υπεβλήθησαν και η μαρτυρία του είχε συνοχή και δεν κλονίστηκε σε κανένα σημείο κατά την αντεξέτασή του. Το γεγονός ότι ο μάρτυρας συμφώνησε με τις υποβολές που αφορούσαν στο κατά πόσο ορισμένοι όροι των επίδικων εγγράφων ήταν προ-διατυπωμένοι, ενισχύει ακόμα περισσότερο το ότι ήρθε στο Δικαστήριο για να πει την αλήθεια και δεν προσπάθησε να αποφύγει να απαντήσει. Ούτε και θεωρώ ότι το γεγονός ότι ο μάρτυρας δεν ήταν σε θέση να θυμηθεί εάν υπήρχαν έγγραφα προ-συμβατικής ενημέρωσης κατά τον χρόνο υπογραφής του δανείου, ήτοι περί τα 10 χρόνια προηγουμένως, πλήττει την αξιοπιστία του. Στρεφόμενη στην μαρτυρία του ΜΥ1, σημειώνω καταρχάς ότι τα ακαδημαϊκά προσόντα και η εμπειρία του δεν αμφισβητήθηκαν. Εντοπίζω ωστόσο ένα ουσιώδες κενό στην μαρτυρία του: δεν παρουσίασε στο Δικαστήριο όλα εκείνα τα επιστημονικά κριτήρια με βάση τα οποία κατέληξε στα συμπεράσματα του, ώστε το Δικαστήριο να μπορέσει να ελέγξει την ορθότητα των ευρημάτων του και να διαμορφώσει τη δική του ανεξάρτητη άποψη, δια της εφαρμογής των κριτηρίων αυτών στα γεγονότα της υπόθεσης. Ό,τι εξήγησε ο συγκεκριμένος μάρτυρας στο Δικαστήριο, ήταν μερικές μαθηματικές πράξεις στις οποίες προέβη ο ίδιος, χωρίς την χρήση κάποιου ειδικού λογισμικού, από μελέτη του Τεκμηρίου 16, για να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η ενάγουσα έκανε λανθασμένους υπολογισμούς. Δεν ανέφερε ωστόσο ο μάρτυρας στο Δικαστήριο σε ποιο σύστημα βάσισε τους υπολογισμούς στους οποίους προέβη για να καταλήξει στα συμπεράσματά του, ή έστω αν διερεύνησε το ζήτημα και εντόπισε ότι άλλα πιστωτικά ιδρύματα ενεργούν κατά τον τρόπο που ο ίδιος υποστήριξε ότι είναι ο ορθός. Ήταν μάλιστα η απάντησή του, ότι για τον υπολογισμό του υπολοίπου μετά την καταβολή κάποιας δόσης, υπάρχει συγκεκριμένο λογισμικό, το οποίο ο ίδιος δεν διαθέτει, συνεπώς περιορίστηκε σε μερικές μαθηματικές πράξεις για να καταδείξει στο Δικαστήριο τον λανθασμένο, κατά την εισήγησή του, τρόπο υπολογισμού του χρεωστικού υπολοίπου. Ούτε και παρουσίασε στο Δικαστήριο κάποια συνολική κατάσταση του χρεωστικού υπολοίπου με βάση τους υπολογισμούς του, ώστε αυτή να αντιπαραβληθεί με το Τεκμήριο
18. Τούτων λεχθέντων, δεν κρίνω ότι ο ΜΥ1 παρείχε στο Δικαστήριο τα αναγκαία εχέγγυα τα οποία θα αποτελέσουν αρωγό στη διαμόρφωση της δικανικής του κρίσης, σε σχέση πάντοτε με τα επίδικα ζητήματα. Υπό το φως όλων των ανωτέρω, καταλήγω στα ακόλουθα ευρήματα: Την 29.3.2013 με το διάταγμα του Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας, ΚΔΠ 104/2013, οι επίδικες πιστωτικές διευκολύνσεις και οι σχετικές εξασφαλίσεις, μεταφέρθηκαν, μεταξύ άλλων, στην Τράπεζα Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ. Έκτοτε, η Τράπεζα Κύπρου υποκατέστησε την Marfin Popular Bank Co Ltd και την 6.6.2014 έγινε αυτόματη μεταφορά των δεδομένων που σχετίζονται με τους επίδικους λογαριασμούς στο ηλεκτρονικό σύστημα που διατηρεί η ενάγουσα. Η εναγόμενη 1 αιτήθηκε από την ενάγουσα όπως της παραχωρηθούν πιστωτικές διευκολύνσεις και κατόπιν εξέτασης του αιτήματός της, αυτό εγκρίθηκε. Η εναγόμενη 1 ενημερώθηκε αναφορικά με την έγκριση του αιτήματός της και μετέβη στο υποκατάστημα της ενάγουσας στο Αυγόρου για να υπογράψει τη συμφωνία δανείου ημερ. 5.3.2010, ως έπραξε, αφού της εξηγήθηκαν οι όροι του δανείου από τον ΜΕ
19. Περαιτέρω της δόθηκε αντίγραφο της συμφωνίας δανείου, ο Κατάλογος Προμηθειών και Χρεώσεων και οι Γενικοί Όροι και Κανονισμοί. Η εναγόμενη 1 υπέγραψε επίσης τη δήλωση υποθηκεύσεως ακινήτου ημερ. 10.3.2010 και ενέγραψε προς όφελος της ενάγουσας την υποθήκη ακινήτου δικής της ιδιοκτησίας. Προς περαιτέρω εξασφάλιση της ενάγουσας, ο εναγόμενος 2 υπέγραψε το έγγραφο εγγυήσεως ημερ. 5.3.2010 δια του οποίου εγγυήθηκε όλες τις υποχρεώσεις της εναγομένης 1, αφού του επεξηγήθηκαν οι όροι του επίδικου δανείου, αναφορικά με τους οποίους ενημερώθηκε και εγγράφως με επιστολή των εναγόντων ημερ. 5.3.
20. Με έγγραφη δήλωσή του ημερ. 5.3.2010, δήλωσε ότι δεν επιθυμούσε να λάβει ανεξάρτητη νομική συμβουλή. Με την εκταμίευση του προϊόντος του δανείου, εξοφλήθηκαν οι προηγούμενοι λογαριασμοί της εναγομένης 1 και έκλεισαν και το εναπομείναν ποσό κατατέθηκε στον αποταμιευτικό της λογαριασμό για προσωπικούς της σκοπούς. Οι εναγόμενοι πληροφορούντο αναφορικά με τις μεταβολές του επιτοκίου μέσω δημοσιεύσεων στην εφημερίδα. Ειδικότερα, ενημερώθηκαν σχετικά μέσω των ανακοινώσεων ημερ. 14.11.2008, 17.3.2011, 13.7.2011 και 27.4.
21. Την 7.10.2013 το Τμήμα Αλληλογραφίας της ενάγουσας, κατόπιν ενεργειών της Μονάδας Υποστήριξης Χρεών, απέστειλε με απλό ταχυδρομείο προς τους εναγομένους, επιστολές με διεύθυνση αποστολής την τελευταία γνωστή στην ενάγουσα διεύθυνση των εναγομένων, την οποία οι τελευταίοι είχαν γνωστοποιήσει προς την ενάγουσα. Με τις εν λόγω επιστολές οι εναγόμενοι ενημερώνονταν ότι κατά παράβαση της συμφωνίας δανείου υπήρχε καθυστέρηση στην πληρωμή του ποσού των €1.034,80 και κλήθηκαν σε συμμόρφωση εντός 21 ημερών. Οι εναγόμενοι δεν συμμορφώθηκαν με το περιεχόμενο των επιστολών ημερ. 7.10.2013 και με επιστολές ημερ. 2.1.2014, οι οποίες στάλθηκαν με τον ίδιο τρόπο όπως και οι επιστολές ημερ. 7.10.2013, η ενάγουσα κάλεσε τους εναγομένους όπως εξοφλήσουν το χρεωστικό υπόλοιπο εντός 10 ημερών και τερμάτισε τον επίδικο λογαριασμό. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΛΗΞΗ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ Ως γνωστό στην πολιτική δίκη το γενικό βάρος αποδείξεως φέρει ο ενάγων στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων και κριτήριο είναι κατά πόσο ο διάδικος που φέρει το βάρος απόδειξης ικανοποίησε το Δικαστήριο με επαρκή αποδεικτικά στοιχεία, ότι η θέση ή εκδοχή του είναι «πιο πιθανή παρά όχι» (is more probable than not) και όχι το κατά πόσο είναι «πιο πιθανή παρά ή αντίθετη» από εκείνη του αντιδίκου του.[13] Το ειδικό βάρος απόδειξης, αφορά στην ανάγκη παρουσίασης ικανοποιητικής μαρτυρίας για την υποστήριξη ενός επίδικου θέματος ή ενός ισχυρισμού που μετατοπίζει το βάρος στην άλλη πλευρά να απαντήσει ικανοποιητικά για να αποσείσει εκ πρώτης όψεως συμπέρασμα που δημιουργήθηκε.[14] Τα βασικά στοιχεία που πρέπει να αποδειχθούν και κατά συνέπεια χρήζουν εξέτασης από το Δικαστήριο, σε περιπτώσεις όπου αξιώνεται οφειλόμενο τραπεζικό χρέος, είναι τα ακόλουθα:[15] (α) Η σύναψη της σύμβασης δανείου, χρηματοδότησης ή πιστωτικών διευκολύνσεων και οι όροι της. (β) Η παράβαση όρου της σύμβασης. (γ) Ο τερματισμός της σύμβασης και το οφειλόμενο υπόλοιπο. Έχοντας αναφέρει τα ανωτέρω, στρέφομαι στα όσα οι ευπαίδευτοι συνήγοροι επιχειρηματολογούν στις εμπεριστατωμένες γραπτές αγορεύσεις τους και αναφορά στις θέσεις που υποστηρίχθηκαν μέσω αυτών θα γίνει μέσα στο πλαίσιο αξιολόγησης των εκατέρωθεν θέσεων, όπου αυτό κρίνεται σκόπιμο και αναγκαίο.[16] Ισχυρισμός περί καταχρηστικότητας των συμβατικών όρων Αποτελεί εισήγηση του ευπαίδευτου συνηγόρου των εναγομένων, ότι οι όροι των επίδικων εγγράφων είναι άκυροι καθότι καταρτίστηκαν από την ενάγουσα μονομερώς, εκμεταλλευόμενη την δεσπόζουσα θέση της έναντι των εναγομένων, επιβάλλοντάς τους την υπογραφή συμφωνιών τις οποίες δεν είχαν πρόθεση να υπογράψουν, χωρίς να παρασχεθεί στους τελευταίους δικαίωμα διαπραγμάτευσης. Περαιτέρω, η ισχυριζόμενη καταχρηστικότητα των επίδικων συμφωνιών συνδέεται και με το γεγονός ότι οι όροι των εγγράφων ήταν προ-διατυπωμένοι, γενικοί και ασαφείς, παραβιάζουν τις αρχές της καλής πίστης και της διαφάνειας και δημιουργούν ανισορροπία μεταξύ των συμβαλλομένων μερών. Στον αντίποδα, η ευπαίδευτη συνήγορος της ενάγουσας, στη γραπτή της αγόρευση επιχειρηματολογεί ότι η σύναψη των επίδικων συμφωνιών ήταν καθόλα σύννομη και ορθή και ότι οι όροι των, είχαν δεόντως επεξηγηθεί στους εναγομένους, οι οποίοι τους αποδέχθηκαν, χωρίς να ζητήσουν την αλλαγή οποιουδήποτε όρου. Η μεν εναγόμενη 1, έλαβε τόσο τον Κατάλογο Επιτοκίων και Χρεώσεων (Τεκμήριο 5), όσο και τους Γενικούς Όρους και Κανονισμούς (Τεκμήριο 6), ο δε εναγόμενος 2, προ της υπογραφής της συμφωνίας εγγυήσεως, έλαβε ενημερωτική επιστολή επεξήγησης των όρων της επίδικης συμφωνίας δανείου (Τεκμήριο 9) και εγγράφως δήλωσε ότι δεν επιθυμούσε να λάβει ανεξάρτητη νομική συμβουλή (Τεκμήριο 10). Το σχετικό με τα ανωτέρω ζητήματα νομοθέτημα, είναι ο Περί Προστασίας του Καταναλωτή Νόμος, Ν. 112(Ι)/2021, ο οποίος ενσωματώνει στο εθνικό δίκαιο το σχετικό ευρωπαϊκό πλαίσιο, ως καθορίζεται στο Προοίμιο του ρηθέντος Νόμου. Σύμφωνα με τα άρθρα 74 και 75 του Ν. 112(Ι)/2021, ο Νόμος εφαρμόζεται σε οποιεσδήποτε συμβάσεις οι οποίες συνήφθησαν και/ή τερματίστηκαν πριν από την έναρξη της ισχύος του Νόμου, ενώ με επιφύλαξή του εξαιρεί από την εφαρμογή του οποιεσδήποτε συμβάσεις συνήφθησαν πριν από την έναρξη της ισχύος των καταργηθέντων Νόμων. Στους Νόμους αυτούς, συμπεριλαμβάνεται και ο Περί Καταχρηστικών Ρητρών σε Καταναλωτικές Συμβάσεις Νόμος, Ν. 93(Ι)/
22. Στην προκειμένη περίπτωση, η επίδικη συμφωνία δανείου φέρει ημερομηνία την 5.3.2010, δηλαδή μεταγενέστερη της έναρξης της ισχύος του Ν. 93(Ι)/1996, άρα εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του Ν. 112(Ι)/
23. Σύμφωνα λοιπόν με τις διατάξεις του Ν.112(Ι)/2021 και ειδικότερα του άρθρου 2, «καταναλωτής» είναι «κάθε φυσικό πρόσωπο το οποίο, όσον αφορά τις συμβάσεις ή εμπορικές πρακτικές που καλύπτει ο παρών Νόμος, ενεργεί για λόγους οι οποίοι δεν εμπίπτουν στην εμπορική, επιχειρηματική, βιοτεχνική ή ελεύθερη επαγγελματική του δραστηριότητα». «Εμπορευόμενος» είναι «κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο, ανεξάρτητα αν διέπεται από το ιδιωτικό ή το δημόσιο δίκαιο, το οποίο ενεργεί για σκοπούς οι οποίοι σχετίζονται με την εμπορική, επιχειρηματική, βιοτεχνική ή επαγγελματική του δραστηριότητα και κάθε πρόσωπο το οποίο ενεργεί εξ ονόματος ή για λογαριασμό του εμπορευόμενου». Στην προκειμένη περίπτωση, ως προκύπτει από την ενώπιόν μου τεθείσα μαρτυρία, η εναγόμενη 1 δεν έλαβε το επίδικο δάνειο για λόγους οι οποίοι εμπίπτουν στην εμπορική, επιχειρηματική, βιοτεχνική ή ελεύθερη επαγγελματική της δραστηριότητα. Περαιτέρω προκύπτει ότι η ενάγουσα παραχώρησε τις πιστωτικές διευκολύνσεις στην εναγομένη 1, μέσα στο πλαίσιο της επαγγελματικής της δραστηριότητας. Τα πιο πάνω δεν αμφισβητούνται από τους συνηγόρους των διαδίκων, οι οποίοι άλλωστε εκθέτουν την επιχειρηματολογία τους επί αυτών των δεδομένων. Ως εκ τούτου, η εναγόμενη 1 εμπίπτει στην έννοια «καταναλωτής» δυνάμει των όσων προστάζει το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο. Κατά τα διαλαμβανόμενα του άρθρου 48 του Ν. 112(Ι)/2021, το Μέρος VII που σχετίζεται με τις καταχρηστικές ρήτρες τυγχάνει εφαρμογής σε κάθε ρήτρα σύμβασης που συνάπτεται μεταξύ εμπορευόμενου και καταναλωτή. Ως επίσης προβλέπει το συγκεκριμένο άρθρο, από την διεργασία εκτίμησης του καταχρηστικού χαρακτήρα των ρητρών, εξαιρούνται οι ρήτρες οι οποίες είναι διατυπωμένες κατά τρόπο σαφή και κατανοητό και καθορίζουν το κύριο αντικείμενο της σύμβασης, το ανάλογο ή μη του τιμήματος και/ή της αμοιβής αφενός και των υπηρεσιών ή τα αγαθών που θα παρασχεθούν ως αντάλλαγμα αφετέρου. Οι καθορίζουσες το κύριο αντικείμενο της σύμβασης, είναι εκείνες οι συμβατικές ρήτρες οι οποίες καθορίζουν ουσιώδεις παροχές της σύμβασης και συνεπακόλουθα, την χαρακτηρίζουν. Στην εν λόγω κατηγορία, δεν εμπίπτουν οι ρήτρες οι οποίες έχουν παρεπόμενο χαρακτήρα.[17] Το ποιες ρήτρες είναι καταχρηστικές, καθορίζεται από τις διατάξεις του άρθρου 50 του Ν.112(Ι)/2021, το οποίο διαλαμβάνει τα ακόλουθα: «50.-