Διευθυντή Υπηρεσίας Προστασίας Καταναλωτή ν. Επίσημου Παραλήπτη ως εκκαθαριστή της Aelius Developers Limited, Αρ. Γενικής Αίτησης: 70/2023, 23/11/2023

Διευθυντή Υπηρεσίας Προστασίας Καταναλωτή ν. Επίσημου Παραλήπτη ως εκκαθαριστή της Aelius Developers Limited, Αρ. Γενικής Αίτησης: 70/2023, 23/11/2023 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ Ενώπιον: Γ. Πετάση - Κορφιώτη, Π.Ε.Δ. Αρ. Γενικής Αίτησης: 70/2023 (i justice) Αναφορικά με τον περί Προστασίας του Καταναλωτή Νόμο του 2021 Ν. 112(Ι)/2021 Μεταξύ: Διευθυντή Υπηρεσίας Προστασίας Καταναλωτή Αιτητή -και- Επίσημου Παραλήπτη ως εκκαθαριστή της Aelius Developers Limited (HE 180840) Καθ'oυ η αίτηση Ημερομηνία: 23 Νοεμβρίου 2023 Εμφανίσεις: Για Αιτητή: κα Φ. Σωτηρίου για Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας Για Καθ΄ου η Αίτηση: Καμία εμφάνιση. Α Π Ο Φ Α Σ Η Η παρούσα αίτηση έχει καταχωρηθεί από τον Διευθυντή της Υπηρεσίας Προστασίας Καταναλωτή (στο εξής ο «Διευθυντής») κατόπιν απόφασης που έλαβε στις 10.7.2015 (στο εξής η «Απόφαση») μετά από παράπονο που υποβλήθηκε στις 19.2.2015 από τους κ.κ. Θεόδωρο και Μαίρη Κατσαντώνη - καταναλωτές (στο εξής οι «Παραπονούμενοι») σε σχέση με τους όρους της Σύμβασης με τίτλο Contract of Sale ημερομηνίας 28.3.2011 (στο εξής η «Σύμβαση») την οποία είχαν συνάψει με την εταιρεία Aelius Developers Limited (στο εξής η «Aelius») για αγορά κατοικίας. Ο Διευθυντής προέβη σε εξέταση του παραπόνου με βάση τις πρόνοιες του περί της Προστασίας του Καταναλωτή Νόμου του 2021 Ν. 112(Ι)/2021, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ την 12.5.2021 και είναι εναρμονιστικός, μεταξύ άλλων, της Οδηγίας 93/13/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 5ης Απριλίου 1993 (στο εξής η «Οδηγία») σχετικά με τις καταχρηστικές ρήτρες των συμβάσεων που συνάπτονται με καταναλωτές. Σκοπός της πιο πάνω αναφερόμενης Οδηγίας είναι η προστασία των καταναλωτών από τις καταχρηστικές ρήτρες σε συμβάσεις, προστασία η οποία παρέχεται, μεταξύ άλλων, μέσω των ευρύτατων εξουσιών που δίνονται στον Διευθυντή. Η σημασία της προστασίας και ενημέρωσης των καταναλωτών από την ύπαρξη καταχρηστικών ρητρών στις συμβάσεις, σύμφωνα με το προοίμιο της Οδηγίας, πρέπει να διασφαλίζεται μέσω νομοθετικών και κανονιστικών διατάξεων. Στην Οδηγία περιέχεται ενδεικτικός και μη εξαντλητικός κατάλογος ρητρών που είναι δυνατόν να κηρυχθούν καταχρηστικές ο οποίος είναι δεκτικός προσθηκών ή αυστηρότερης διατύπωσης ιδίως σε ό,τι αφορά το πεδίο εφαρμογής των ρητρών αυτών. Από την έκδοσή της η Οδηγία για τις καταχρηστικές ρήτρες έχει ερμηνευθεί με πολυάριθμες αποφάσεις του Δ.Ε.Ε., κυρίως με προδικαστικές αποφάσεις, μέσω των οποίων το Δικαστήριο ανέπτυξε, πέραν από τα κριτήρια για την ουσιαστική εκτίμηση των συμβατικών ρητρών, τις συνέπειες που προκύπτουν λόγω του καταχρηστικού τους χαρακτήρα και περαιτέρω, τους εθνικούς δικονομικούς κανόνες, στο μέτρο που αυτοί έχουν σημασία για την αποτελεσματική προστασία από τις καταχρηστικές συμβατικές ρήτρες. Προκύπτει από τη νομολογία του Δ.Ε.Ε. ότι το σύστημα προστασίας που εγκαθιδρύει η Οδηγία εδράζεται στην αντίληψη ότι ο καταναλωτής βρίσκεται σε ασθενέστερη θέση έναντι του επαγγελματία, τόσο ως προς την εξουσία διαπραγμάτευσης, όσο και ως προς το επίπεδο πληροφόρησης. Υποδεικνύεται περαιτέρω πως το Δ.Ε.Ε. έχει επανειλημμένως χαρακτηρίσει την προστασία στο πλαίσιο της Οδηγίας για τις καταχρηστικές ρήτρες ως ζήτημα δημοσίου συμφέροντος (βλ. Υπόθεση C-243/08, Pannon GSM). Με βάση την Οδηγία προβλέπεται ατομική και συλλογική προστασία των καταναλωτών από τις καταχρηστικές ρήτρες. H ατομική μορφή προστασίας αντιστοιχεί στις πρόνοιες του άρθρου 6, παράγραφος 1 της Οδηγίας, που προβλέπει ότι τα κράτη μέλη υποχρεούνται να «θεσπίζουν διατάξεις σύμφωνα με τις οποίες οι καταχρηστικές ρήτρες σύμβασης μεταξύ επαγγελματία και καταναλωτή, τηρουμένων των σχετικών όρων της εθνικής νομοθεσίας, δε δεσμεύουν τους καταναλωτές, ενώ η σύμβαση εξακολουθεί να δεσμεύει τους συμβαλλόμενους εάν μπορεί να υπάρξει και χωρίς τις καταχρηστικές ρήτρες». Η ατομική αυτή προστασία συνίσταται κατά βάση στη δυνατότητα επίκλησης του καταχρηστικού χαρακτήρα μίας ρήτρας στο πλαίσιο μιας δίκης από τους ίδιους τους καταναλωτές, είτε ως υπεράσπιση είτε για επιδίωξη ατομικών απαιτήσεων/αξιώσεων των καταναλωτών. Το άρθρο 7 της Οδηγίας θεσπίζει το δικαίωμα συλλογικής προστασίας των καταναλωτών από τις καταχρηστικές ρήτρες σε συμβάσεις που είτε ήδη χρησιμοποιούνται, είτε που πρόκειται να χρησιμοποιηθούν και προνοεί τα ακόλουθα: «

1. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε, προς το συμφέρον των καταναλωτών, καθώς και των ανταγωνιζόμενων επαγγελματιών, να υπάρχουν τα κατάλληλα και αποτελεσματικά μέσα, προκειμένου να πάψει η χρησιμοποίηση των καταχρηστικών ρητρών στις συμβάσεις που συνάπτονται από έναν επαγγελματία με καταναλωτές.
2. Τα μέσα αυτά περιλαμβάνουν διατάξεις που δίνουν σε άτομα ή οργανισμούς που έχουν, σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία, ορισθεί ως έχοντες έννομο συμφέρον για την προστασία των καταναλωτών, τη δυνατότητα να προσφύγουν, σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο, ενώπιον των αρμοδίων δικαστηρίων ή διοικητικών οργάνων, τα οποία αποφαίνονται για το εάν συμβατικές ρήτρες, που έχουν συνταχθεί με σκοπό τη γενικευμένη χρήση έχουν καταχρηστικό χαρακτήρα και εφαρμόζουν τα κατάλληλα και αποτελεσματικά μέσα για να πάψει η χρησιμοποίηση των ρητρών αυτών.
3. Τηρουμένης της εθνικής νομοθεσίας, οι προσφυγές που αναφέρονται στην παράγραφο 2 μπορούν να ασκούνται, κατά πλειόνων επαγγελματιών, χωριστά ή από κοινού, του αυτού επαγγελματικού τομέα ή κατά των ενώσεών τους που χρησιμοποιούν ή συνιστούν τη χρησιμοποίηση των αυτών ή παρόμοιων γενικών συμβατικών ρητρών». Κρίνεται, επίσης, σκόπιμο να σημειωθεί πως η Οδηγία κατοχυρώνει τον προληπτικό και αποτρεπτικό χαρακτήρα των διαδικασιών που πρέπει να προβλεφθούν νομοθετικώς καθώς και τον αυτόνομο χαρακτήρα τους έναντι πάσης φύσεως συγκεκριμένης ατομικής διαφοράς και προϋποθέτουν ότι οι αγωγές μπορούν να ασκηθούν έστω και αν δεν έχει γίνει χρησιμοποίηση των ρητρών, οι οποίες ζητείται να απαγορευθούν (βλ. Commission of the European Communities ν. Ιtaly, C372/99). Η προκειμένη περίπτωση εντάσσεται στο πλαίσιο του συλλογικού ελέγχου, αφού ο έλεγχος που καλείται να ασκήσει το Δικαστήριο δεν αφορά μόνο στους ισχυρισμούς που διατυπώνονται στα υποβαλλόμενα παράπονα αλλά επεκτείνεται αυτεπαγγέλτως σε οποιαδήποτε ρήτρα σύμβασης η οποία απευθύνεται σε καταναλωτές. Ο Διευθυντής ενεργεί πάντοτε υπό το πρίσμα της συλλογικής προστασίας των συμφερόντων των καταναλωτών και δεν λαμβάνει υπόψη τις ατομικές περιστάσεις των καταναλωτών, εφόσον αυτές δεν είναι γενικεύσιμες και άρα χρήσιμες για τη συλλογική προστασία των καταναλωτών. Συναφώς, σημειώνεται, πως στη βάση των όσων έχουν λεχθεί στην Nemzeti Fogyasztóvédelmi Hatóság v Invitel Távközlési Zrt, C472/2010, απόφαση ημερομηνίας 26.4.2012: - Η αναγνώριση καταχρηστικής ρήτρας η οποία περιλαμβάνεται στους γενικούς όρους συμβάσεων που συνάπτονται με καταναλωτές κατά την έννοια του άρθρου 7 της Οδηγίας προς το δημόσιο συμφέρον και εξ' ονόματος των καταναλωτών, από οργανισμό που ορίζει η εθνική νομοθεσία, επιτρέπεται να παράγει, σύμφωνα με την εν λόγω νομοθεσία, αποτελέσματα έναντι όλων των καταναλωτών οι οποίοι έχουν συνάψει σύμβαση με τους ίδιους γενικούς όρους, - Τα Δικαστήρια που εκδικάζουν αγωγές μεμονωμένων καταναλωτών είναι υποχρεωμένα να λαμβάνουν υπόψη τους τα αποτελέσματα των συλλογικών διαδικασιών στο πλαίσιο των αυτεπάγγελτων καθηκόντων τους και δεν μπορούν να κρίνουν τη σχετική ρήτρα δίκαιη και έγκυρη σε περίπτωση που κρίθηκε αυτή ως τέτοια στο πλαίσιο συλλογικής διαδικασίας. Ο Ν.112(Ι)/2021 εφαρμόζεται σε κάθε ρήτρα σύμβασης που συνάπτεται μεταξύ εμπορευόμενου και καταναλωτή (σχετικό το άρθρο 48). Οι όροι «καταναλωτής» και «εμπορευόμενος» ερμηνεύονται στο άρθρο 2, ως εξής: «καταναλωτής» σημαίνει κάθε φυσικό πρόσωπο το οποίο όσον αφορά τις συμβάσεις ή εμπορικές πρακτικές που καλύπτει ο παρών Νόμος, ενεργεί για λόγους οι οποίοι δεν εμπίπτουν στην εμπορική, επιχειρηματική, βιοτεχνική ή ελεύθερη επαγγελματική του δραστηριότητα∙ «εμπορευόμενος» σημαίνει κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο, ανεξάρτητα αν διέπεται από το ιδιωτικό ή το δημόσιο δίκαιο, το οποίο ενεργεί για σκοπούς οι οποίοι σχετίζονται με την εμπορική, επιχειρηματική, βιοτεχνική ή επαγγελματική του δραστηριότητα και κάθε πρόσωπο το οποίο ενεργεί εξ ονόματος ή για λογαριασμό του εμπορευόμενου∙ Από την ερμηνεία του όρου «καταναλωτής» προκύπτει ότι καθοριστικό στοιχείο για την ιδιότητα του παραπονούμενου προσώπου ως καταναλωτή είναι η κατάρτιση της σύμβασης για σκοπούς που δεν σχετίζονται με την άσκηση του επαγγέλματος ή της επιχείρησης του. Στο πλαίσιο αυτό, το επίπεδο γνώσεων του συγκεκριμένου προσώπου, όπως, επίσης, ο σκοπός της σύμβασης, εφόσον αυτός δεν εντάσσεται στο πλαίσιο της επαγγελματικής του δραστηριότητας, δεν ενδιαφέρει (βλ. απόφαση Δ.Ε.Ε. ημερομηνίας 3.9.2015, Υπόθεση C-110/14, Costea ν. Ρουμανίας). Προκειμένου να διαπιστωθεί εάν ένα συγκεκριμένο πρόσωπο είναι καταναλωτής είναι σημαντικό, επίσης, να εξεταστεί η ισορροπία ισχύος μεταξύ των συμβαλλομένων μερών. Συνήθεις παράγοντες που εξετάζονται στο πλαίσιο αυτό είναι η ασυμμετρία πληροφόρησης, γνώσεων και τεχνογνωσίας ή διαπραγματευτικής ισχύος (βλ. απόφαση του Δ.Ε.Ε. ημερομηνίας 10.12.2020, στην υπόθεση C-774/19, Α.B. and B.B. ν Personal Exchange lnternational Limited). Από τη μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου, καθίσταται προφανές πως οι Παραπονούμενοι εντάσσονται στην κατηγορία του καταναλωτή εν τη εννοία του Νόμου. Ως προκύπτει από τα επισυνημμένα στην υπό κρίση αίτηση τεκμήρια, οι Παραπονούμενοι αγόρασαν από την Aelius μια κατοικία για ιδιωτική χρήση, ενεργώντας, έτσι, εκτός του πλαισίου των επαγγελματικών τους δραστηριοτήτων και επομένως, εμπίπτουν στην έννοια του όρου «καταναλωτής». Από την ίδια μαρτυρία διαφαίνεται πως η Aelius είναι ιδιωτική εταιρεία περιορισμένης ευθύνης, η οποία ασχολείται με την ανάπτυξη γης και οικοδομών, δεόντως εγγεγραμμένη στο αρχείο Εφόρου Εταιρειών σύμφωνα με το Νόμο, η οποία τέθηκε υπό εκκαθάριση δυνάμει Διατάγματος του Επαρχιακού Δικαστηρίου Αμμοχώστου και εκκαθαριστής της διορίστηκε ο Επίσημος Παραλήπτης, με τρόπο ώστε να εμπίπτει στην έννοια του όρου «εμπορευόμενος». Με βάση το εδάφιο 2 του άρθρου 48 του Ν.112(Ι)/2021 η εκτίμηση περί του καταχρηστικού χαρακτήρα των ρητρών δεν αφορά, ούτε τον καθορισμό του κυρίου αντικειμένου της σύμβασης, ούτε το ανάλογο ή μη μεταξύ της τιμής και της αμοιβής, αφενός, και των υπηρεσιών ή αγαθών που θα παρασχεθούν ως αντάλλαγμα, αφετέρου, εφόσον οι ρήτρες αυτές είναι διατυπωμένες με τρόπο σαφή και κατανοητό. Το εδάφιο