ΜΕΦΑΛ ΔΗΜΟΣΙΑ ΛΙΜΙΤΕΔ ν. Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας, Αρ. Αγωγής: 1654/21, 26/8/2024

(4)λόγοι ενστάσεως. Οι συγκεκριμένοι λόγοι ενστάσεως μπορούν να συνοψιστούν ως ακολούθως: Ότι οι πρόνοιες της Δ.30 επιβάλλουν όπως αγωγή που απορρίφθηκε λόγω μη καταχώρισης της Κλήσης για Οδηγίες μπορεί να αναβιώσει μόνο με την καταχώριση νέας αγωγής, συγκεκριμένα η Δ.30 θ.1(δ) και (ε), ότι η δυνατότητα επαναφοράς αγωγής που απορρίφθηκε λόγω μη προώθησης δεν μπορεί να ενταχθεί στις περιπτώσεις στις οποίες εφαρμόζεται η Δ.33, ότι η αίτηση γίνεται με μεγάλη και ή υπέρμετρη καθυστέρηση η οποία δεν δικαιολογείται και ότι τα γεγονότα που καταγράφονται στην ένορκη δήλωση δεν υποστηρίζουν την έκδοση του διατάγματος. Νομική βάση για την ένσταση αποτέλεσαν οι Δ.30, Δ.33, Δ.48 θ.θ.1 - 9, Δ.50 θ.θ.1

(1)και Δ.64 των περί Πολιτικής Δικονομίας Θεσμών, το Σύνταγμα, το περιεχόμενο του δικαστικού φακέλου, η νομολογία, οι αρχές της επιείκειας και του κοινοδικαίου και οι συμφυείς εξουσίες και η πρακτική του Δικαστηρίου. Καταγράφηκε ότι τα γεγονότα προς υποστήριξη της ένστασης προκύπτουν από το φάκελο του Δικαστηρίου. Οι συνήγοροι των δυο πλευρών με τις εισηγήσεις τους, τις οποίες προνόησαν να καταγράψουν και να θέσουν υπόψη του Δικαστηρίου, υποστήριξαν και ανέπτυξαν τις εκατέρωθεν διαμετρικά αντίθετες θέσεις τους για το ζήτημα που απασχολεί στην παρούσα. Το Δικαστήριο έχει σημειώσει τις αναφορές, τοποθετήσεις και εισηγήσεις των δυο πλευρών, λαμβάνοντας υπόψη τόσο τα επιχειρήματα, όσο και τις νομικές αυθεντίες στις οποίες αναφέρθηκαν. Ειδικότερη αναφορά στις εισηγήσεις τους θα γίνει σε μεταγενέστερο στάδιο στο πλαίσιο της παρούσας και όπου τούτο κρίνεται σκόπιμο και αναγκαίο, έχοντας πάντα κατά νου ότι δεν απαιτείται ειδικότερη αναφορά ή πραγμάτευση κάθε επιχειρήματος που προβάλλεται, σύμφωνα με τη νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου. ΓΕΓΟΝΟΤΑ Όσον αφορά τα γεγονότα, ως αυτά μπορούν να εξαχθούν από τον δικαστηριακό φάκελο, θα πρέπει να διευκρινιστεί ότι στις 30/08/2023 είχε τεθεί από το Πρωτοκολλητείο ενώπιον του Δικαστηρίου ο φάκελος της υπό κρίση υπόθεσης λόγω του ότι είχε λήξει η περίοδος των 105 ημερών από την συμπλήρωση των δικογράφων, Δ.30 θ.

1. Το Δικαστήριο απέρριψε τόσο την αγωγή, καθώς και την ανταπαίτηση. Όταν όμως απέρριπτε την ανταπαίτηση δεν είχε υπόψη του, λόγω του ότι δεν είχε τεθεί στον φάκελο παρά το γεγονός ότι είχε καταχωριστεί, την αίτηση του Εναγόμενου ημερ. 25/08/2023 για έκδοση απόφασης ως η ανταπαίτηση. Διαπιστώνοντας το γεγονός αυτό, κατά την ημερομηνία ορισμού της συγκεκριμένης αίτησης, ήτοι στις 28/11/2023, το Δικαστήριο κάλεσε και τις δυο πλευρές για να τους θέσει το συγκεκριμένο θέμα. Το Δικαστήριο στην προσπάθειά του να διορθώσει το λάθος του Πρωτοκολλητείου, αποφάσισε να επαναφέρει την Ανταπαίτηση και ενόψει των όσων είχαν λεχθεί από τις πλευρές θεώρησε ότι το αίτημα επαναφοράς θα γινόταν αποδεκτό. Καταχωρίστηκε η αίτηση ημερομ. 09/12/2023, η υπό κρίση, για επαναφορά της αγωγής η οποία όμως αντιμετωπίστηκε με την καταχώριση ένστασης. Στις 22/05/2024 οι δύο πλευρές διαφώνησαν, με αποτέλεσμα να προχωρήσει σε ακρόαση η αίτηση. Διευκρινιστικά προς τα όσα καταγράφονται στην ένορκη δήλωση της κας Κημήτρη, η αγωγή δεν απορρίφθηκε γιατί το Δικαστήριο δεν γνώριζε για την αίτηση του Εναγόμενου ημερομηνίας 25/08/2023, αλλά γιατί είχε παρέλθει άπρακτη η προβλεπόμενη από τους Θεσμούς προθεσμία από πλευράς της Ενάγουσας Εταιρείας. NOMIKH ΠTYXH Η Δ.30 των περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικών Θεσμών, προνοεί ως ακολούθως: «
2. (α) Ο ενάγων σε κάθε αγωγή υποχρεούται εντός ενενήντα ημερών από το χρόνο κατά τον οποίο τα δικόγραφα θεωρούνται συμπληρωμένα και προτού λάβει οποιοδήποτε νέο μέτρο στην αγωγή, εκτός από αίτηση για παρεμπίπτον διάταγμα, να εκδώσει κλήση για οδηγίες, οριζόμενη ενώπιον του Δικαστηρίου σε χρονικό διάστημα όχι μικρότερο των εξήντα ημερών. .................................. (γ) Σε περίπτωση που ο ενάγων αμελήσει ή παραλείψει να εκδώσει την προνοούμενη στην παράγραφο (α) πιο πάνω κλήση για οδηγίες, ο εναγόμενος δύναται, εντός περαιτέρω 15 ημερών, να αιτηθεί την απόρριψη της αγωγής και το Δικαστήριο δύναται, επιλαμβανόμενο τέτοιας αίτησης, είτε να απορρίψει την αγωγή με τέτοιους όρους όπως ήθελε κρίνει δίκαιο, είτε να θεωρήσει την αίτηση ως κλήση για οδηγίες δυνάμει της παρούσας διαταγής: Νοείται ότι, σε περίπτωση που παρέλθουν άπρακτες οι παραπάνω προθεσμίες, η αγωγή θα θεωρείται ως εγκαταλειφθείσα και το Πρωτοκολλητείο θα θέτει το φάκελο της υπόθεσης ενώπιον του Δικαστηρίου το συντομότερο δυνατό προς απόρριψή της, με έξοδα εναντίον του ενάγοντα. (δ) Η κατά τα ανωτέρω απόρριψη της αγωγής ή της ανταπαίτησης, ως θα είναι η περίπτωση, δεν θα συνιστά κώλυμα καταχώρησης νέας αγωγής ή ανταπαίτησης με την ίδια αιτία αγωγής, τηρουμένων των προνοιών περί παραγραφής σε οποιοδήποτε νόμο.». Αναφορικά με το πότε τα δικόγραφα θεωρούνται συμπληρωμένα, σχετική είναι η Δ.26 θ.11 η οποία προνοεί τα ακόλουθα: «
3. Where a pleading subsequent to reply is not ordered, then, at the expiration of seven days from the delivery of the defence or reply (if any); or, where a pleading subsequent to reply is ordered, and the party who has been ordered or given leave to deliver the same fails to do so within the period limited for that purpose, then, at the expiration of the period so limited, the pleadings shall be deemed to be closed and material statements of fact in the pleading last delivered shall be deemed to have been denied and put in issue : Provided that this Rule shall not apply to a defence to a counter-claim and that unless the plaintiff delivers a defence to a counter-claim, the statements of fact contained in such counter-claim shall at the expiration of fourteen days from the delivery thereof or of such time (if any) as may by order be allowed for delivery of a defence thereto be deemed to be admitted, but the Court or Judge may at any subsequent time give leave to the plaintiff to deliver such a defence.». Διαφαίνεται από τις πιο πάνω πρόνοιες ότι η Δ.30 θ1(γ) αναφέρεται στην περίπτωση που υπάρχει κωλυσιεργία από οποιονδήποτε εκ των διαδίκων και σκοπεί στο να αποφεύγεται η χρονοτριβή και παρέλευση ανεκμετάλλευτου χρόνου. Έχοντας κατά νου τα γεγονότα, προκύπτει ότι η Ενάγουσα Εταιρεία ενώ όφειλε να καταχωρίσει Απάντηση στην Υπεράσπιση και Υπεράσπιση στην Ανταπαίτηση εντός 14 ημερών από την παραλαβή της Υπεράσπισης, ήτοι 10/02/2023, δεν το έπραξε, δεν καταχώρησε την Κλήση για Οδηγίες, αλλά ούτε και ζήτησε παράταση για καταχώριση του συγκεκριμένου δικογράφου, με αποτέλεσμα 6 μήνες μετά, στις 30/08/2023, το Πρωτοκολλητείο να θέσει τον φάκελο της υπόθεσης στο Δικαστήριο σύμφωνα με τις πρόνοιες της Δ.30 θ.1(γ) και η Αγωγή να απορριφθεί. Μέχρι και τις 20/11/2023, που ήταν ορισμένη η αίτηση του Εναγόμενου για έκδοση απόφασης ως η Ανταπαίτηση, η Ενάγουσα Εταιρεία δεν προέβη σε οποιαδήποτε ενέργεια. Όσον αφορά τη συμμόρφωση προς τις επιταγές της Δ.30 θ.1(γ), διαβάζονται τα ακόλουθα σχετικά στην απόφαση Στέλιου Χαραλάμπους ν. Έλενα Γεωργίου Πολ. Εφ. 185/17 ημερ. 18/04/2018, στην οποία έχει παραπέμψει το Δικαστήριο η ευπαίδευτη συνήγορος του Εναγόμενου: « Κατ΄αρχάς θα πρέπει να λεχθεί ότι η Δ.30, κ.1(γ) δεν παρείχε περιθώρια για διάσωση της αγωγής εάν δεν ετηρούντο οι προβλεπόμενες ως άνω προθεσμίες («η αγωγή θα θεωρείται ως εγκαταληφθείσα και θα απορρίπτεται από το Δικαστήριο»). Εάν όντως είχαν παρέλθει οι προβλεπόμενες προθεσμίες, το Δικαστήριο δεν είχε άλλη επιλογή. ......................................... Ο χρόνος κατά τον οποίο τα δικόγραφα θεωρούνται συμπληρωμένα ήταν το ορόσημο και στην αρχική Διαταγή 30 («Such summons shall be taken out within 10 days from the time when the pleadings shall be deemed to be closed.»). ......................................... Η έννοια δε του όρου «συμπλήρωση των δικογράφων» στη Δ.30 οριζόταν πάντοτε[1] από τα προβλεπόμενα στη Δ.26, κ.11, με αναφορά στους αρχικούς διαδίκους: «Where a pleading subsequent to reply is not ordered, then, at the expiration of seven days from the delivery of defence or reply (if any)» Εξ ου και στην Οδηγία Πρακτικής ημερ. 28.7.2017 διευκρινίστηκε ότι τα δικόγραφα θεωρούνται συμπληρωμένα εν τη εννοία της Δ.30, κ.

(1)(α), ώστε να αρχίσει να τρέχει η προνοούμενη προθεσμία, όταν τα δικόγραφα συμπληρωθούν υπό την έννοια που προβλέπεται από τη Δ.26, κ.11 για όλους τους εναγόμενους. ......................................... Όμως, ούτε με την εν λόγω τροποποίηση έχει μεταβληθεί ο χρόνος έναρξης της προθεσμίας των ενενήντα, πλέον, ημερών. Αυτός παραμένει όπως ήταν πάντοτε (και στην αρχική Δ.30) ο χρόνος συμπλήρωσης της δικογραφίας εν τη εννοία της Δ.26, κ.11, ήτοι μεταξύ ενάγοντα και εναγομένου ή εναγομένων.». Καθοδηγούμενο το Δικαστήριο από τις αρχές της νομολογίας και έχοντας υπ' όψιν όσα τέθηκαν από την Ενάγουσα Εταιρεία, διαπιστώνει ότι είχαν παρέλθει 6 μήνες από την καταχώριση της Υπεράσπισης και Ανταπαίτησης χωρίς την καταχώριση οποιουδήποτε δικογράφου. Δέον να σημειωθεί ότι δεν δόθηκε καμία εξήγηση γιατί δεν καταχωρίστηκε η Κλήση για Οδηγίες εντός της ταχθείσας προθεσμίας ή γιατί δεν ζητήθηκε παράταση χρόνου καταχώρησης της. Δεν έχει παρατεθεί καμιά δικαιολογία για τη μη συμμόρφωση με τους Θεσμούς από την Ενάγουσα Εταιρεία - Αιτήτρια. Προκύπτει, από τη νομολογία, ότι οι εξουσίες του Δικαστηρίου για επαναφορά δεν έχουν εφαρμογή στην περίπτωση της παράλειψης καταχώρισης της νενομισμένης Κλήσης για Οδηγίες. Η θεραπεία που χορηγεί ο σχετικός διαδικαστικός κανονισμός είναι η καταχώριση νέας αγωγής υπό προϋποθέσεις, διαδικασία όμως που η Ενάγουσα Εταιρεία επέλεξε να μην χρησιμοποιήσει. Ως έχει προλεχθεί, δεν παρατέθηκε οποιοσδήποτε λόγος για τη μη συμμόρφωση της Ενάγουσας Εταιρείας. Εάν η Ενάγουσα Εταιρεία ενημερώθηκε για την απόρριψη της Αγωγής της στις 20/11/2023, όπως διατείνεται στην παρ. 5 της ένορκης δήλωσης που συνοδεύει την αίτηση, δεν δικαιολογείται η καθυστέρηση στην καταχώριση της αίτησης τους 3 βδομάδες αργότερα. Το πρακτικό της απόρριψης της αγωγής φέρει ημερομηνία 30/08/2023. Για 3 μήνες, ήτοι από 30/08/2023 μέχρι 07/12/2024, η Ενάγουσα Εταιρεία δεν έπραξε οτιδήποτε. Ουσιαστικά η Ενάγουσα Εταιρεία - Αιτήτρια επιδιώκει να επαναφερθεί η αγωγή και να της δοθεί παράταση του χρόνου για καταχώριση της Κλήσης για Οδηγίες η οποία δεν καταχωρίστηκε εντός των δικονομικών προθεσμιών, διάβημα το οποίο σύμφωνα με την προαναφερθείσα νομολογία είναι ανεπίτρεπτο. Η απόρριψη της αίτησης είναι μονόδρομος. Όμως ακόμη και αν επιτρεπόταν η εξέταση του θέματος της επαναφοράς δυνάμει της Δ.33, η οποία ως έχει προλεχθεί δεν μπορεί να εφαρμοστεί στα υπό κρίση γεγονότα, από τη νομολογία προκύπτει ότι για να πετύχει μια τέτοια αίτηση επαναφοράς της αγωγής θα πρέπει να πληρούνται οι ακόλουθες προϋποθέσεις: (α) ο αιτητής να δικαιολογήσει την παράλειψη του να παρουσιαστεί και εμφανιστεί ενώπιον του Δικαστηρίου κατά τον ουσιώδη χρόνο που ήταν ορισμένη η αγωγή του, (β) να αποδείξει ότι δεν επέδειξε αδικαιολόγητη συμπεριφορά όπως αδικαιολόγητη καθυστέρηση στη λήψη μέτρων για να προωθήσει την επαναφορά της απορριφθείσας αγωγής του και (γ) ότι έχει εκ πρώτης όψεως υπόθεση και ότι έχει βάσιμο αγώγιμο δικαίωμα όπως αυτό προκύπτει από τα γεγονότα που εκτίθενται στα δικόγραφα του. Η επαναφορά της αγωγής ή ανταπαίτησης, αναλόγως, επαφίεται στη διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου, η οποία είναι ευρεία (βλ. Evagorou ν. Christodoulou and another

(1982)1 C.L.R. 771). Τα πλαίσια άσκησης της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου οριοθετούνται στην υπόθεση Phylactou v. Michael

(1982)1 C.L.R. 204, όπου σε ελεύθερη μετάφραση αναφέρονται τα ακόλουθα: « Κατά την άσκηση της διακριτικής του ευχέρειας το δικαστήριο πρέπει να προσπαθεί να ισοζυγίζει δύο παράγοντες οι οποίοι είναι θεμελιώδεις για την απονομή της δικαιοσύνης. Την ανάγκη αποτελεσματικής διασφαλίσεως από τη μια, του δικαιώματος ακροάσεως του διαδίκου και την ανάγκη διασφαλίσεως ταχείας διεκπεραιώσεως των δικαστικών υποθέσεων, από την άλλη. Η ταχεία διεκπεραίωση δικαστικών υποθέσεων δεν αποτελεί απλώς ζήτημα ευχέρειας αλλά ένα καθ' όλα αποφασιστικό παράγοντα για την αποτελεσματική διεκδίκηση των δικαιωμάτων των πολιτών. Αυτή η αρχή είναι στενά συνδεδεμένη με ένα άλλο παράγοντα ο οποίος είναι εξίσου σημαντικός για την απονομή της δικαιοσύνης, δηλαδή την ανάγκη να υποστηριχθεί η τελεσιδικία. Εάν επιτραπεί σε ένα διάδικο εύκολα να επανανοίγει την υπόθεση του η σφραγίδα της τελεσιδικίας με όλες τις συνέπειες που επιφέρει, και η βεβαιότητα που ενέχει στη διαχείριση των ανθρωπίνων υποθέσεων, θα εξαφανισθούν με σοβαρές συνέπειες στην απονομή της δικαιοσύνης (Βλ. παρατηρήσεις του Λόρδου Δικαστή Megaw στην Lambert v. Mainland Market

(1977)2 All E.R. 826).». Δεν τέθηκε ίχνος μαρτυρίας από την Ενάγουσα Εταιρεία - Αιτήτρια από την οποία να μπορεί να εξεταστεί κατά πόσο πληρούνται οι συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Χωρίς την παράθεση οποιωνδήποτε στοιχείων το Δικαστήριο δεν είναι δυνατόν να ασκήσει τη διακριτική του ευχέρεια για να επανανοίξει την υπόθεση. Οπόταν, ακόμη και αν η αίτηση εξεταζόταν υπό αυτό πρίσμα, και πάλι θα απορρίπτετο. Για όλους τους λόγους που παρατέθηκαν πιο πάνω, η αίτηση δεν μπορεί να πετύχει και απορρίπτεται. Επιδικάζονται έξοδα υπέρ του Εναγόμενου - Καθ' ου η αίτηση και εναντίον της Ενάγουσας Εταιρείας - Αιτήτριας, όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ................. Ε. Γεωργίου-Αντωνίου, Π.Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφον Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο