ΣΤΕΦΑΝΗ ΣΤΟΚΛΜΑΓΕΡ ν. JALAL ALHABOUL κ.α., Αρ. Αγωγής: 4273/17, 17/9/2024 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Ν. Ταλαρίδου-Κοντοπούλου, Α. Ε. Δ. Αρ. Αγωγής: 4273/17 Ημερομηνία: 17/09/2024 Μεταξύ: ΣΤΕΦΑΝΗ ΣΤΟΚΛΜΑΓΕΡ Ενάγουσα -και-
- JALAL ALHABOUL
- TRUST INTERNATIONAL INSURANCE COMPANY (CYPRUS) LTD Εναγομένων Εμφανίσεις: Για Ενάγουσα: κος Γ. Αδαμίδης Για Εναγόμενους: κος Μ. Φιλίππου ΑΠΟΦΑΣΗ Η Ενάγουσα αξιώνει έναντι των Εναγομένων αλληλέγγυα και/ή κεχωρισμένα, ειδικές και γενικές αποζημιώσεις για σωματικές βλάβες τις οποίες, είχε υποστεί ως συνέπεια τροχαίου δυστυχήματος που έγινε την 28/12/2014 και η ώρα 06:30 στον αυτοκινητόδρομο Λάρνακας Κοφίνου από αμελή οδήγηση του Εναγόμενου 1, που οδηγούσε το αυτοκίνητο με αριθμό εγγραφής [ ]. Σύμφωνα με την έκθεση απαίτησης, η Εναγόμενη 2 είναι η ασφαλιστική εταιρεία που παρείχε ασφαλιστική κάλυψη στο πιο πάνω αυτοκίνητο. Η Ενάγουσα, ήταν επιβάτης στο πίσω κάθισμα του εν λόγω οχήματος που οδηγούσε ο Εναγόμενος 1 με συνοδηγό ακόμα ένα πρόσωπο και ακόμα έναν επιβάτη στο πίσω κάθισμα. Οδηγούσε το όχημα ο Εναγόμενος 1 στον αυτοκινητόδρομο με πορεία προς Κοφίνου. Σε κάποιο σημείο του δρόμου, παρά το Αλεθρικό, απώλεσε τον έλεγχο του αυτοκινήτου, παρέκκλινε της πορείας του προς τα αριστερά και προσέκρουσε με το μπροστινό μέρος στο προστατευτικό κιγκλίδωμα. Περιστράφηκε εντός της λωρίδας ασφαλείας και προσέκρουσε ξανά με το πίσω μέρος στο προστατευτικό κιγκλίδωμα και ακινητοποιήθηκε στην αριστερή λωρίδα κυκλοφορίας. Η Ενάγουσα είχε υποστεί σοβαρά τραύματα. Ο Εναγόμενος 1 κατά πάντα ουσιώδη χρόνο της παρούσας αγωγής, ήταν ιδιοκτήτης και οδηγός του αυτοκινήτου με αριθμό εγγραφής [ ] μάρκας Subaru Saloon. Περαιτέρω, η Ενάγουσα ισχυρίζεται ότι συνεπεία του δυστυχήματος, το οποίο οφείλεται στην αμέλεια του Εναγόμενου 1, υπέστη πολλαπλά οδυνηρά τραύματα, πόνους, ταλαιπωρίες, βλάβες και απώλειες διά τα οποία αξιώνει γενικές αποζημιώσεις ως κατωτέρω:
- Διακομίστηκε στο ΤΑΕΠ του Γενικού Νοσοκομείου Λάρνακας με ασθενοφόρο στις 28/12/2014 μετά το αναφερόμενο τροχαίο δυστύχημα.
- Κατά τον εργαστηριακό έλεγχο που ακολούθησε με CT/εγκεφάλου/θώρακος/κοιλίας και ακτινογραφίας ΔΕ άνω άκρου αναδείχθηκε ρήξη σπληνός με παρουσία ελεύθερου υγρού στην περιτοναϊκή κοιλότητα, καθώς και κάταγμα ωλένης.
- Κατόπιν οδηγήθηκε εσπευσμένα στο χειρουργείο όπου υποβλήθηκε σε ερευνητική λαπαροτομή, έγινε σπληνεκτομή και σκωληκοειδεκτομή.
- Έλαβε εξιτήριο από τη χειρουργική κλινική στις 05/01/2015, οπότε και μεταφέρθηκε στην Ορθοπεδική Κλινική για περαιτέρω νοσηλεία και αντιμετώπιση του κατάγματος στην ωλένη.
- Την 05/01/2015 υποβλήθηκε σε επέμβαση ανοικτής ανάταξης και εσωτερικής οστεοσύνθεσης για αντιμετώπιση διπολικού κατάγματος ωλένης δεξιά με γενική νάρκωση.
- Μετέπειτα, παρέμεινε για νοσηλεία στην Ορθοπεδική Κλινική του Γενικού Νοσοκομείου Λάρνακας μέχρι την 08/01/
- Την 01/08/2018 προσήλθε στο ΤΕΠΑ του Γενικού Νοσοκομείου Πάφου μετά από κλινική εικόνα οξείας κοιλίας.
- Οδηγήθηκε στο χειρουργείο, έγινε ερευνητική λαπαροτομή, παρουσίαζε συμφυτικό ειλεό και έγινε λύση συμφύσεων και αποκατάσταση της βατότητας του εντέρου.
- Μετέπειτα παρέμεινε για νοσηλεία στο Γενικό Νοσοκομείο Πάφου μέχρι την 04/08/
- Μέχρι σήμερα εκδηλώνει πόνο στις κινήσεις δραγμού και πόνο στις στροφές της δεξιάς πηχεοκαρπικής.
- Περαιτέρω, πρέπει να αφαιρεθούν τα υλικά από το δεξί αντιβράχιο και η επέμβαση υπολογίζεται να στοιχίσει γύρω στις €3.
- Συνεπεία του δυστυχήματος, η ζωή της διαταράχθηκε σε τεράστιο βαθμό, ανατράπηκε η ρουτίνα της, απώλεσε της ανέσεις της και/ή αυτές επηρεάστηκαν σε μεγάλο βαθμό, υπέστη και θα υφίσταται πόνους και ταλαιπωρία.
- Ισχυρίζεται ότι λόγω του τραυματισμού της από το δυστύχημα και των μόνιμων ενοχλήσεων και/ή περιορισμών των κινήσεων της και/ή των καταλοίπων της, εμποδίζεται και/ή αδυνατεί να ασκήσει την προηγούμενη της εργασία και/ή οποιαδήποτε παρόμοιας φύσεως χειρωνακτική εργασία, η οποία προϋποθέτει τη χρήση του δεξιού της χεριού-καρπού.
- Ειδικότερα, ισχυρίζεται ότι το δεξί της χέρι και/ή ο καρπός απώλεσε την κινητικότητα και/η την ευκαμψία που είχε με αποτέλεσμα μεταξύ άλλων να αδυνατεί και/ή να περιορίζεται να κάνει στροφική κίνηση της παλάμης και/ή του χεριού με αποτέλεσμα να αδυνατεί να κρατά δίσκο και κατά συνέπεια δεν μπορεί να εργαστεί ως σερβιτόρα.
- Από τις συνεχείς εγχειρήσεις, έχει ουλές στα χέρια και στην κοιλιά οι οποίες είναι αδύνατο να απομακρυνθούν με αποτέλεσμα, σε όλην της τη ζωή να διατηρεί τις αντιαισθητικές αυτές ουλές από τη νεαρή ηλικία των 19 ετών.
- Παρουσιάζει ψυχολογικά προβλήματα τα οποία αποτελούνται από συμπτώματα μεταδιασιστικού συνδρόμου και μετατραυματικής αγχώδους διαταραχής.
- Απαιτεί αποζημιώσεις για τον περιορισμό της εισοδηματικής της ικανότητας και/ή απώλεια και/ή διαφορά του εισοδήματος που λάμβανε και/ή θα λάμβανε από την άσκηση της εργασίας της ως σερβιτόρας, με το εισόδημα που λαμβάνει από τη νέα της εργασία.
- Είναι ισχυρισμός ότι είχε πρόθεση, διάθεση και δυνατότητα να συνεχίσει να ασκεί το επάγγελμα της σερβιτόρας και/ή να ασκήσει το επάγγελμα της κομμώτριας και απώλεσε την εργασία και/ή την καριέρα της λόγω των καταλοίπων και/ή των επιπτώσεων των τραυματισμών της και ως εκ τούτου, αξιώνει αποζημιώσεις για τον περιορισμό του εισοδήματος και/ή της εισοδηματικής της ικανότητας και/ή για την απώλεια και/ή τη διαφορά του εισοδήματος που λάμβανε πριν το δυστύχημα από την προηγούμενη εργασία, με το εισόδημα που λαμβάνει και/ή που θα λαμβάνει από τη νέα της εργασία. Εξαιτίας της αδυναμίας της Ενάγουσας να δουλέψει χειρωνακτική εργασία, περιορίζεται σε χαμηλόμισθες εργασίες και έχει απώλειες μελλοντικών απολαβών περίπου €500 τον μήνα μέχρι την ηλικία των 65 ετών. Επίσης, είχε και απώλεια εισοδήματος που λάμβανε από την εργασία της, ως σερβιτόρα στο εστιατόριο Γρηγόρης στην Πάφο από 28/12/2014 μέχρι 28/10/2015 €850 σύνολο €8.
- Η ευθύνη για το δυστύχημα, έγινε παραδεκτή και μοναδικό επίδικο θέμα, είναι το ζήτημα των γενικών αποζημιώσεων και ειδικές ζημιές που να αφορά την απώλεια εισοδημάτων, απώλεια μελλοντικών εισοδημάτων και έξοδα μελλοντικής εγχείρησης χεριού. Έγινε παραδεκτό, ότι η Ενάγουσα είχε 15% συντρέχουσα αμέλεια για τα τραύματα της. ΜΑΡΤΥΡΙΑ Σύμφωνα με την ένορκη μαρτυρία της Ενάγουσας ΜΕ1, κατά τον ουσιώδη χρόνο εργαζόταν ως σερβιτόρα σε εστιατόριο ταχείας εξυπηρέτησης στον Γρηγόρη στην Πάφο. Σήμερα εργάζεται ως γραμματέας στην εταιρεία Π. Κωνσταντινίδης Καρά Λτδ με μισθό €1.
- Την ημέρα που έγινε το δυστύχημα, ήταν ηλικίας 19 ετών με μηνιαίο μισθό €
- Σκόπευε να μετακομίσει στην Αυστρία για να σπουδάσει κομμωτική. Ήταν επιβάτης στο όχημα που οδηγούσε ο Εναγόμενος, το οποίο προσέκρουσε σε κιγκλίδωμα με αποτέλεσμα να υποστεί τις συγκεκριμένες σωματικές βλάβες. Διακομίστηκε στο Τ.Α.Ε.Π. του Γενικού Νοσοκομείου Λάρνακας με ασθενοφόρο. Ακολούθησε CT εγκεφάλου θώρακος και κοιλιάς και ακτινογραφία άνω άκρου και αναδείχθηκε ρίψη σπλήνας με παρουσία ελεύθερου υγρού στην περιτοναϊκή κοιλότητα, καθώς και κάταγμα ωλένης. Υποβλήθηκε στη συνέχεια σε ερευνητική λαπαροτομή, έγινε σπληνεκτομή και σκωληκοεκτομή. Πήρε εξιτήριο από τη χειρουργική κλινική την 05/01/2015 και μεταφέρθηκε στην ορθοπεδική κλινική για περαιτέρω νοσηλεία και αντιμετώπιση του κατάγματος στην ωλένη. Την 05/05/2015, υποβλήθηκε σε επέμβαση ανοικτής ανάταξης και εσωτερικής οστεοσύνθεσης για αντιμετώπιση διπολικού κατάγματος ωλένης με γενική νάρκωση. Παρέμεινε για νοσηλεία στην ορθοπεδική κλινική μέχρι 08/01/
- Την 01/08/2018 προσήλθε στο ΤΕΠΑ του Γενικού Νοσοκομείου Πάφου μετά από κλινική εικόνα οξείας κοιλιάς αποφρακτικού ειλεού. Έγινε ερευνητική λαπαροτομή, παρουσίαζε συμφυτικό ειλεό και έγινε λύση συμφύσεων και αποκατάσταση της βατότητας του εντέρου. Παρέμεινε για νοσηλεία μέχρι 04/08/
- Μέχρι σήμερα, εκδηλώνει πόνο στις κινήσεις, τριγμούς και πόνο στις στροφές της δεξιάς πηχεοκαρπικής. Επίσης θα έπρεπε να αφαιρεθούν υλικά από το δεξί αντιβράχιο. Διαταράχθηκε η ζωή της και η ρουτίνα της, απώλεσε τις ανέσεις της, υπέστη και υφίσταται πόνους και ταλαιπωρία. Εμποδίζεται και αδυνατεί να ασκήσει την προηγούμενη της εργασία και παρόμοιας φύσεως χειρωνακτική εργασία που προϋποθέτει τη χρήση του καρπού του δεξιού της χεριού. Ειδικά το δεξί της χέρι και καρπός, απώλεσε την κινητικότητα του και την ευκαμψία του. Περιορίζεται να κάνει στροφική κίνηση της παλάμης και/ή του χεριού της. Δεν μπορεί επί παραδείγματι να κρατά δίσκο. Έχει ουλές στα χέρια και στην κοιλιά που δεν μπορούν να απομακρυνθούν. Σε όλην τη ζωή, θα διατηρεί τις αντιαισθητικές της ουλές από τη νεαρή ηλικία των 19 ετών. Παρουσιάζει ψυχολογικά προβλήματα που αποτελούνται από συμπτώματα μεταδιασειστικού συνδρόμου και μετατραυματικής αγχώδους διαταραχής. Ντρέπεται να παρουσιαστεί με μαγιό στη θάλασσα. Φοβάται να οδηγήσει. Φοβάται τους γιατρούς και τα χειρουργεία, διότι έφτασε δύο φορές κοντά στον θάνατο. Περιορίζεται η εισοδηματική της ικανότητα. Την 29/03/2017, εξετάστηκε από τον Άλκη Λαπίθη, ειδικό ορθοπεδικό τραυματιολόγο. Είχε πόνο στις κινήσεις, τριγμούς και πόνο στις στροφές της δεξιάς πηχεοκαρπικής. Της υπέδειξε όπως αφαιρεθούν τα υλικά από το δεξί αντιβράχιο. Στις 05/03/2021 εξετάστηκε από τον Δρ. Ανδρέα Χρήστου ορθοπεδικό χειρούργο, διότι είχε πόνο στο δεξί αντιβράχιο. Την 03/04/2021 έγινε χειρουργική επέμβαση υπό γενική αναισθησία για αφαίρεση υλικών οστεοσύνθεσης και αφαιρέθηκαν δύο πλάκες οστεοσύνθεσης και βίδες από τον Δρ. Ανδρέα Χρήστου. Στις 06/04/2021 και 16/04/2021, έγιναν επανεξετάσεις από τον Δρ. Ανδρέα Χρήστου. Την 10/06/2021, είχε υποστεί εκ νέου κάκωση δεξιού αντιβραχίονα κατά την προσπάθεια άρσης αντικειμένου. Συγκεκριμένα, προσπάθησε να στρώσει το κρεβάτι της και μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο και μετά από κλινικό εργαστηριακό έλεγχο, διαπιστώθηκε επανακάταγμα ωλένης και τοποθετήθηκε γυψονάρθηκας. Την 16/06 έγινε χειρουργική επέμβαση υπό γενική αναισθησία, καθαρισμός του κατάγματος οστεοσύνθεσης της ωλένης με πλάκα συμπίεσης, τοποθέτηση οστικού μοσχεύματος και βραχιοκαρπικό γυψονάρθηκα. Την 22/06/2021, 29/06/2021, 05/07/2021, 16/07/2021 και 30/07/2021, επανεξετάστηκε από τον Ανδρέα Χρήστου και στις 29/06/2021, έγινε αφαίρεση ραμμάτων και αλλαγή του γυψονάρθηκα πηχεοκαρπικών. Την 16/07/2021, έγινε αφαίρεση γυψονάρθηκα. Σε προγενέστερο στάδιο, εξετάστηκε από γιατρό της Εναγόμενης 2 και την συμβούλευσε να μην αφαιρέσει το υλικό από το χέρι της, γιατί το κόκαλο της είναι πολύ λεπτό και εύθραυστο και θα σπάσει εύκολα και θα πρέπει να έχει όλην της τη ζωή την πλατίνα στο χέρι. Λόγω του προβλήματος αυτού στο χέρι της, αντιμετώπισε και αντιμετωπίζει και θα αντιμετωπίζει πολλές δυσκολίες στη μετέπειτα ζωή της ως κατωτέρω:
- Έχασε την ευκαιρία να πάει στην Αυστρία να σπουδάσει κομμώτρια.
- Στην αλλαγή του καιρού, νιώθει πόνο και ενόχληση στο χέρι.
- Δεν μπορεί να στρώσει το κρεβάτι της.
- Δεν μπορεί να μαγειρέψει με ευκολία.
- Δεν μπορεί να περιποιηθεί τον κήπο του σπιτιού της.
- Δεν μπορεί να καθαρίσει το σπίτι.
- Δεν μπορεί να κρατήσει το μωρό της.
- Δεν μπορεί να λούσει τα μωρά της.
- Δεν μπορεί να στεγνώσει τα μαλλιά της.
- Κουράζεται στο γράψιμο και στη χρήση mouse και keyboard.
- Δεν μπορεί να γυμναστεί. Λόγω προβλήματος που έχει στο δεξί της χέρι, καμία ασφαλιστική εταιρεία δεν την ασφαλίζει σε σχέση με το δεξί της άκρο. Συνεπεία του δυστυχήματος, υπέστηκε τις κατωτέρω ειδικές ζημιές, βλάβες και συναφείς απώλειες:
- Λόγω της αδυναμίας της να δουλέψει χειρωνακτική εργασία, περιορίζεται σε άλλες χαμηλόμισθες δουλειές. Ως εκ τούτου, θα έχει απώλειες μελλοντικών απολαβών περί τα €500 τον μήνα, €6.000 τον χρόνο, δηλαδή συνολικά μέχρι την ηλικία των 65 χρόνων το ποσό των €270.
- Απώλεια του εισοδήματος που λάμβανε από την εργασία της ως σερβιτόρα στο εστιατόριο fast food μικρογεύματα ''Γρηγόρης'' στην Πάφο από την 28/12/2014 μέχρι την 28/10/2015 προς €850 τον μήνα, σύνολο €8.
- Αστυνομική έκθεση ημερομηνίας 22/03/2016 €
- Ιατρικό πιστοποιητικό ημερομηνίας 02/12/2016 €
- Ιατρικό πιστοποιητικό ημερομηνίας 01/02/2017 €
- Ιατρικό πιστοποιητικό ημερομηνίας 14/02/2017 €
- Ιατρικό πιστοποιητικό ημερομηνίας 29/03/2017 €
- Κατατέθηκαν 4 αποδείξεις της Κυπριακής Δημοκρατίας για τα ποσά των €85, €62, €62 και €62 και μία απόδειξη του Δρ. Άλκη Λαπίθη για το ποσό των €300 οι οποίες έγιναν παραδεχτές ως Τεκμήριο Α
- Ιατρικό πιστοποιητικό ημερομηνίας 20/03/2022 €
- Κατατέθηκε απόδειξη του Δρ. Ανδρέα Χρήστου για το ποσό των €
- Αναφορικά με την απώλεια των μελλοντικών εισοδημάτων ανέφερε ότι κατά τον χρόνο του δυστυχήματος, δούλευε ως σερβιτόρα και λάμβανε το ποσό των €850 τον μήνα με προοπτικές να λαμβάνει περί τα €1.350 τον μήνα. Περαιτέρω, παρακολουθούσε μαθήματα κομμωτικής και σκόπευε να γίνει κομμώτρια με απολαβές πέραν των €1.500 τον μήνα. Μετά το δυστύχημα δεν μπορεί να δουλέψει χειρωνακτική εργασία. Αναφορικά με την απώλεια των μελλοντικών εισοδημάτων, αναφέρει ότι της δόθηκε άδεια ασθενείας από την 28/12/2014 μέχρι την 28/10/2015 καθότι δεν μπορούσε να δουλέψει. Αναφορικά με την απώλεια των εισοδημάτων της, μετά την ημερομηνία καταχώρησης της παρούσας αγωγής, ανέφερε ότι δύναται να καθοριστεί και/ή εξειδικευτεί το ποσό που απώλεσε υπό μορφή εισοδήματος μέχρι την ημερομηνία έκδοσης απόφασης, το οποίο δέον όπως επιδικαστεί υπό μορφή ειδικής ζημιάς και για την περίοδο που θα ακολουθήσει μετά την έκδοση της απόφασης, η περίπτωση είναι αρμόζουσα για να εφαρμοστεί η μέθοδος του συντελεστή και/ή πολλαπλασιαστή για την περίοδο που το Δικαστήριο θεωρήσει ορθή. Αντεξεταζόμενη, ανέφερε ότι εργάζεται ως γραμματέας αδιάλειπτα από τον Φεβρουάριο του
- Εργάστηκε και προηγουμένως σε άλλες εργασίες. Η εργασία της στα μικρογεύματα του Γρηγόρη, ήταν η πρώτη της εργασία μόλις τέλειωσε το σχολείο. Είχε σκοπό να δουλέψει για λίγο διάστημα να μαζέψει χρήματα και να φύγει να πάει στην Αυστρία που είναι η χώρα προέλευσης της για να σπουδάσει κομμωτική. Εξαιτίας του δυστυχήματος, δεν είχε την ευχέρεια να πάει. Περιορίστηκε στο θέμα εργασίας μετά το ατύχημα. Δεν μπορούσε να δουλέψει για έναν χρόνο και μετέπειτα έκανε άλλην εγχείρηση στην κοιλιά της. Μετά βρήκε εργασία, δηλαδή έφτιαχνε καφέ. Δεν την πλήρωνε όμως ο εργοδότης της και σκόπευε να σταματήσει. Έμεινε έγκυος και επειδή είχε επιπλοκές στην εγκυμοσύνη της, περιορίστηκε και δεν βρήκε άλλη δουλειά. Όσον αφορά τα ψυχολογικά της προβλήματα, ανέφερε ότι δεν έχει ιατρικό πιστοποιητικό να τα αποδείξει. Όσον αφορά τη σπληνεκτομή, πήρε αντιβιώσεις. Μετά που έκανε την εγχείρηση, δηλαδή μετά από 6 μήνες, έκανε και δεύτερη εγχείρηση για συμφύσεις. Διπλώθηκε το έντερο της και ο γιατρός της είπε "λόγω του ότι ανοίχτηκες την πρώτη φορά, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να συμβεί το θέμα που έπαθες με τις συμφύσεις". Πριν να κάνει τη δεύτερη εγχείρηση, είχε συμπτώματα, σαν συνεχή τσιμπήματα και πήγε για τη δεύτερη εγχείρηση επειδή είχε πόνους. Ξεκίνησε στην πλάτη της, ήρθε μπροστά ο πόνος. Ο γιατρός της είχε πει τότε, ότι δεν καταλάβαινε τι είχε και ότι έπρεπε να την ανοίξει για να καταλάβει ποιο ήταν το πρόβλημα. Του είπε να την ανοίξει, διότι αν δεν του έλεγε να την ανοίξει, οι συμφύσεις θα μπορούσαν να τις είχαν νεκρώσει τα έντερα της και να την οδηγήσουν στον θάνατο. Μετά τη δεύτερη εγχείρηση, δεν έκανε άλλην επέμβαση. Ανέφερε ότι σήμερα το δεξί της άκρο, κινείται φυσιολογικά. Ο ΜΕ2 Δρ. Σταματάκης κατέχει την ιατρική ειδικότητα του ορθοπεδικού. Υιοθέτησε το ιατρικό πιστοποιητικό του ημερομηνίας 14/02/2017 και την χειρούργησε την 05/01/
- Η Ενάγουσα είχε διπλό κάταγμα ωλένης και μετά τη χειρουργική επέμβαση, παρέμεινε στο νοσοκομείο μέχρι την 08/01/
- Επανεξέτασε την Ενάγουσα στις 25/09/2015 και διαπίστωσε ότι είχε επώδυνο πρηνισμό στην πηχεοκαρπική. Όταν γίνεται η κίνηση της περιστροφής του καρπού είχε ενοχλήματα στην περιοχή που χειρουργήθηκε, όμως δεν υπήρχε περιορισμός των κινήσεων του χεριού. Δεν θα μπορούσε όμως να διεξάγει βαριά χειρωνακτική εργασία. Αυτή ήταν η τελευταία επαφή του με την Ενάγουσα. Της εισηγήθηκε να αφαιρέσει τα υλικά οστεοσύνθεσης. Δεν είναι απαραίτητα να αφαιρεθούν μόνο όταν αυτά δημιουργούν ενοχλήσεις με την εναλλαγή του καιρού ή όταν υπάρχει ερεθισμός του υλικού πάνω στους τένοντες που γειτνιάζουν με το υλικό. Υπάρχουν και επιτακτικοί λόγοι, όπως η λοίμωξη. Όσο μεγαλύτερη είναι η καθυστέρηση αφαίρεσης των υλικών, τόσο πιο δύσκολο είναι το χειρουργείο και ο κίνδυνος επανακατάγματος, διότι το υλικό γίνεται ένα με το οστό. Όταν το υλικό πρέπει να αφαιρεθεί, τονίζουν στον ασθενή όπως αυτό γίνει μέσα σε 18 μήνες. Το υλικό μπορεί να προκαλέσει πρόβλημα στη μαγνητική τομογραφία. Αντεξεταζόμενος ανέφερε, ότι μετά την πώρωση του κατάγματος, είναι φυσιολογικό να υπάρχει πόνος στο κάταγμα. Ο ΜΕ3 Δρ. Αναστάσιος, είναι χειρούργος και το 2014 εργαζόταν στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας. Αναγνώρισε το ιατρικό πιστοποιητικό που συνέταξε. Χειρούργησε την Ενάγουσα την ημέρα του ατυχήματος την 28/12/2014 και ήταν περίπου 18 ετών. Την είχαν εκτιμήσει στις Πρώτες Βοήθειες με εικόνα βαρέως πάσχοντος οξείας κοιλιάς μυελού και εγκεφάλου και αναδείχθηκε ότι είχε ρήξεις σπλήνος. Υπήρχε ελεύθερο υγρό και αίμα στην κοιλιά και έπρεπε να χειρουργηθεί άμεσα. Αφαίρεσε τη σπλήνα και διενήργησε σκωληκοειδίτιδα που είθισται να γίνεται σε ερευνητική λαπαροτομή και αφορά πρωτόκολλο σε νεαρά άτομα. Έμεινε στο χειρουργικό τμήμα μέχρι 05/01/2025 και μεταφέρθηκε στο ορθοπεδικό για το κάταγμα στην ωλένη. Η χειρουργική επέμβαση, απέτρεψε την εσωτερική αιμορραγία. Δεν θυμάται εξαιτίας του χρόνου που έχει περάσει, αλλά λογικά μετά τη σπληνεκτομή πήρε αντιβίωση και χημειοπροφύλαξη για την αποτροπή λοίμωξης. Η σπλήνα αφαιρέθηκε και αυτή έχει ανοσοποιητική λειτουργία. Υπάρχει ο κίνδυνος λοίμωξης που να επηρεάζει τη ζωή της στο σύντομο μέλλον. Έπρεπε να λάβει αντιπηκτική αγωγή μετά το χειρουργείο. Μετά από επείγουσες λαπαροτομές, υπάρχει κίνδυνος να επισυμβούν ενδοκοιλιακές συμφύσεις ή ο κίνδυνος του αποφρακτικού ειλεού που πράγματι είχε συμβεί και έπρεπε να χειρουργηθεί στο Νοσοκομείο Πάφου. Αντεξεταζόμενος ανέφερε, ότι 10 χρόνια μετά έχει αποφευχθεί ο κίνδυνος της λοίμωξης. Δεν ξαναείδε την Ενάγουσα. Ο ΜΕ4, ήταν ο γιατρός Άκης Λαπίθης, ορθοπεδικός στο Απολλώνιο Νοσοκομείο. Ασκεί το επάγγελμα του ορθοπεδικού για 34 χρόνια. Ετοίμασε το ιατρικό πιστοποιητικό ημερομηνίας 29/03/2017 που το υιοθέτησε. Εξέτασε την Ενάγουσα στις 24/03/2017 και ο λόγος που την εξέτασε, είναι διότι είχε κάταγμα στο δεξί αντιβράχιο στην ωλένη και είχε χειρουργηθεί στη Λάρνακα μετά από ένα ατύχημα που είχε στις 28/12/
- Είχε αδυναμία δραγμού, δηλαδή αδυναμία να πιάνει και πόνο στον υπτιασμό και πρηνισμό του καρπού. Εξήγησε απλά, ότι αυτό αφορά πρόβλημα να κάνει στροφή το χέρι. Ήταν η γνώμη του, ότι δεν θα μπορούσε να εξασκεί όλων των ειδών τις χειρωνακτικές εργασίες και δεν θα μπορούσε να κάνει χρήση το χέρι για να πιάνει βαρετά αντικείμενα. Επίσης, είχε προβλήματα ως σερβιτόρα, να κρατά δίσκο και να χρησιμοποιεί το χέρι της. Θα έπρεπε να αλλάξει επάγγελμα και να βρει πιο εύκολο επάγγελμα για τα επόμενα λίγα χρόνια, μέχρι να βελτιωθεί το χέρι της. Ο μάρτυρας εξέτασε την Ενάγουσα το πρωινό της μαρτυρίας του. Εισηγήθηκε να αφαιρέσει το συνθετικό υλικό από το χέρι της. Εξήγησε ότι σε σύντομο χρονικό διάστημα, μετά τα πρώτα δύο χρόνια, θα πρέπει να αφαιρεθούν υλικά οστεοσύνθεσης. Αν δεν αφαιρεθούν, ο βαθμός δυσκολίας για να αφαιρεθούν αυξάνεται πολύ. Με τον χρόνο, τοποθετείται οστό πάνω από τα υλικά και πάνω από την πλάκα, ειδικά εάν η πλάκα είναι κατασκευασμένη από τιτάνιο. Μετά από αυτό το διάστημα για να αφαιρέσει τα υλικά, πρέπει να αφαιρεθεί όλο το οστό και την πλάκα μαζί, κάτι που καθιστά το κόκαλο αδύνατο για τους επόμενους μήνες μετά την αφαίρεση των υλικών οστεοσύνθεσης. Ο βαθμός δυσκολίας αυξάνεται πάρα πολύ, μέχρι και που να μην μπορεί κάποιος να αφαιρέσει τα υλικά και αυξάνονται τα ρίσκα. Θεωρεί ότι για κάποιον νεαρό, όπως την Ενάγουσα, δεν θα συνιστούσε σε εκείνην να παραμείνουν τα υλικά οστεοσύνθεσης εφ' όρου ζωής. Πολλές φορές αυτά τα υλικά, δημιουργούν ενοχλήσεις στην ωλένη που είναι ακριβώς κάτω από το δέρμα και εκεί όπου οι άνθρωποι χρησιμοποιούν το αντιβράχιο για να ακουμπούν. Οι άνθρωποι που έχουν τα υλικά στο σώμα τους, πονάνε συνήθως και δεν νιώθουν ευχάριστα. Ένα μεγάλο ποσοστό τέτοιων ανθρώπων, μέχρι το 50% ή 1 στους 3 μετά τα 60, συνήθως σπάζει το οστό εκεί που τελειώνει η πλάκα. Η διαδικασία για να φτιάξεις το κόκαλο, εφόσον υπάρχει πλάκα, είναι πολύπλοκη. Πρέπει να αφαιρεθεί η πλάκα και πολλές φορές, δεν μένει αρκετό κόκαλο και χρειάζονται άλλα υλικά να βάλεις μέσα, ώστε να αντιμετωπιστεί το κάταγμα. Αυτό είναι το ρίσκο αυτής της εγχείρησης για αφαίρεση των υλικών. Αν το ξαναπάθει υπάρχει πρόβλημα μεγάλο. Αν δεν το ξαναπάθει όμως, βελτιώνεται η κατάσταση της. Αναφορικά με τη σημερινή της κατάσταση, σε σχέση με επαναλαμβανόμενες κινήσεις, δεν θα της συνιστούσε να κάνει την εργασία της κομμώτριας. Θα μπορούσε να κάνει τα περισσότερα επαγγέλματα για γυναίκες. Θα μπορούσε να κάνει και τα περισσότερα αθλήματα, αλλά δεν θα μπορούσε να κάνει τα αθλήματα σε επαγγελματικό επίπεδο, όπως το tennis. Αντεξεταζόμενος ανέφερε, ότι το πιστοποιητικό του καταγράφει όλα τα ευρήματα του. Η Ενάγουσα είχε μυϊκή ατροφία, αλλά δεν ήταν μόνιμη. Ο πόνος πολλές φορές υπάρχει, καθώς και η αδυναμία δραγμού. Ο πόνος στη στροφή μετά από ένα κάταγμα του καρπού και του μεταταρσίου για να πιάσει ξανά δύναμη, χρειάζεται μέσο όρο 1 με 2 χρόνια. Ανέφερε ότι στο πιστοποιητικό του, δεν κατέγραψε εύρημα για μυϊκή ατροφία. Συμφώνησε ότι η αφαίρεση υλικών οστεοσύνθεσης, γίνεται δύσκολη μετά τα πρώτα δύο χρόνια. Συμφώνησε ότι στις 24/03/2017, 3 χρόνια μετά το ατύχημα, εισηγήθηκε να αφαιρεθούν τα υλικά οστεοσύνθεσης. Του έτυχε περίπτωση που είχαν περάσει 15 χρόνια να βγάλει πλάκα και βίδες και η γνωμοδότηση του δεν θα άλλαζε. Αναφορικά με το κατά πόσο είχε καταγράψει στο πιστοποιητικό του ότι είχε ενοχλήσεις εξαιτίας των υλικών οστεοσύνθεσης, διευκρίνισε ότι εφόσον είχε πει ότι είχε πόνο στον πρηνισμό και στην κάμψη και έκταση του καρπού, θα έπρεπε να αφαιρεθούν τα υλικά οστεοσύνθεσης. Η βιβλιογραφία καταγράφει ότι είναι καλύτερα αυτά τα υλικά να αφαιρεθούν, ειδικά σε ένα νεαρό πρόσωπο. Αφαιρέθηκε η πλάκα και έπαθε τις επιπλοκές που έπαθε. Όμως άξιζε τον κόπο που αφαιρέθηκε και ξαναχειρουργήθηκε γιατί είχε αδυναμία των οστών. Δεν άφησε αρκετό διάστημα ώστε να φτιαχτεί το οστό και να πάρει πλήρη δύναμη, ξαναμπήκε δεύτερη πλάκα. Είναι καλύτερα να αφαιρεθεί η πλάκα, έστω και να έχουν περάσει τα δύο χρόνια. Πήγε και έκανε την αφαίρεση μετά από 10 χρόνια και αυτό, διότι την ενοχλούσε ο καρπός της. Όσον αφορά το επάγγελμα της, διευκρίνισε ότι κάποιος για να κρατά έναν δίσκο, χρειάζεται να μπορέσει να γυρίσει το χέρι του. Θα μπορούσε θεωρητικά να κρατά έναν δίσκο και με τα δύο τα χέρια. Την εργασία που έκανε το 2017, ως γραμματέας σε συνεργείο αυτοκινήτων, θα μπορούσε να την κάνει. Συμφώνησε ότι δεν της είχε συστήσει να κάνει κάποιαν άλλη θεραπεία ή φυσιοθεραπεία. Όσον αφορά την αφαίρεση των υλικών οστεοσύνθεσης, αυτά πρέπει να αφαιρεθούν το συντομότερο. Θα πρέπει να γίνει μόλις κολλήσει το κόκκαλο που κάνει 3 μήνες και ακόμα 3 μήνες σε 6 μήνες. Το κόκκαλο ενώνεται με τις πλάκες, βίδες τιτανίου. Βιδώνει η βίδα πάνω στην πλάκα και κάνει ένωση ψυχρής κόλλησης. Με την πάροδο του χρόνου, είναι αδύνατο να τις αφαιρέσεις και πρέπει να τρωθεί η βίδα και η πλάκα και είναι ολόκληρη διαδικασία. Αυτός είναι ο λόγος που τα υλικά οστεοσύνθεσης θα πρέπει να βγαίνουν από το κορμί νεαρών ατόμων. Η αλήθεια είναι ότι σε έναν πολυτραυματία, σπάνια έρχονται στους 6 μήνες για αφαίρεση των υλικών. Έρχονται στα 2 χρόνια για να αφαιρεθούν, εφόσον ο ασθενής έχει ενοχλήσεις και εφόσον είναι νεαρός. Ο Δρ. Χριστοδούλου, ΜΕ5 είναι ο γενικός χειρούργος που χειρούργησε την Ενάγουσα την 01/08/
- Διευκρίνισε ότι ήταν ο πρώτος βοηθός στην εγχείρηση στο Γενικό Νοσοκομείου Πάφου, επειδή ο πρώτος χειρούργος που την χειρούργησε έχει συνταξιοδοτηθεί. Η Ενάγουσα είχε προσέλθει στο νοσοκομείο με συμπτώματα οξείας κοιλιάς και έδειξε αποφρακτικό ειλεό. Έγινε ερευνητική λαπαροτομή για να διαπιστωθεί η αιτία του προβλήματος. Η αιτία υπήρξε συμφυτικός ειλεός που προσομοιάζει με σχοινιά στην κοιλιά που προκαλούν συγκολλήσεις στο λεπτό και το παχέος έντερο. Πολλές φορές στραγγαλίζουν το λεπτό έντερο, κλείνουν αυλό του εντέρου και προκαλούν απόφραξη. Πρόκειται για επείγουσα κατάσταση που εάν δεν λυθεί, κινδυνεύει ο ασθενής εάν δεν χειρουργηθεί άμεσα. Μπορεί να τρυπήσει το έντερο και να προκληθεί οξεία περιτονίτιδα ή νέκρωση του εντέρου που δεν αιματώνεται. Ήταν αναγκαία η εγχείρηση, διότι η κλινική της εικόνα ήταν έντονη. Μπήκε άμεσα χειρουργείο τα μεσάνυκτα. Οι συμφύσεις προκαλούνται στις πλείστες των περιπτώσεων σε προηγούμενα χειρουργεία. Όταν ανοίγεται η κοιλιά για οποιονδήποτε λόγο, δημιουργούνται συμφύσεις. Αυτός ήταν ο λόγος που ρωτήθηκε η Ενάγουσα όταν προσήλθε με συμπτώματα κατά πόσο είχε ξαναχειρουργηθεί. Η σπληνεκτομή μπορεί να είναι γενεσιουργός αιτία για να ξεκινήσουν οι συμφύσεις. Υπάρχει ενδεχόμενο στην πορεία της ζωής της να ξαναδημιουργηθεί τέτοιοι πρόβλημα. Έχουν βγει φαρμακευτικές ουσίες που εκχέουν μέσα στην κοιλιά που λειτουργούν αντισυγκολλητικά. Αυτές οι ουσίες δεν επιλύουν μακροχρόνια το πρόβλημα των συμφύσεων. Αναφορικά με την αφαίρεση της σπλήνας, εξέφρασε τη γνώμη ότι η Ενάγουσα είναι λίγο πιο ευάλωτη στις λοιμώξεις και πρέπει να είναι πιο προσεκτική. Μπορεί να ανεβάσει αιμοπετάλια με αποτέλεσμα να είναι πιο ευάλωτη στις θρομβώσεις. Η πιθανότητα να υπάρξουν προβλήματα συμφύσεων στο μέλλον, δεν μπορεί να υπολογιστεί με ακρίβεια, αλλά είναι πιθανότητα. Η παραμονή της στο νοσοκομείο μετά την εν λόγω εγχείρηση, είχε διάρκεια 3-4 ημέρες. Αντεξεταζόμενος διευκρίνισε, ότι με την εγχείρηση αποκαταστάθηκε η βατότητα του εντέρου. Δεν ξαναείδε την Ενάγουσα μετά το εν λόγω περιστατικό. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Μοναδικό επίδικο θέμα, είναι το ύψος των γενικών αποζημιώσεων που θα πρέπει να καταβληθεί στην Ενάγουσα εξαιτίας των τραυμάτων που είχε υποστεί σε τροχαίο δυστύχημα που έγινε την 28/12/2014 ως επιβάτης στο όχημα με αριθμό εγγραφής KWY
- Η Υπεράσπιση αμφισβήτησε το αναγκαίο των ιατρικών επεμβάσεων και θεραπειών, στις οποίες η Ενάγουσα υποβλήθηκε. Επίσης ήταν θέση τους, ότι η Ενάγουσα δεν είχε μόνιμες ζημιές και ότι σήμερα χαίρει άκρας υγείας, καμία δυσλειτουργία και ότι είναι σε θέση να εργάζεται και να κάνει όλες τις προ ατυχήματος δραστηριότητες που διεξήγαγε. Επίσης αμφισβήτησαν κατά πόσο η Ενάγουσα θα ήταν ανάγκη να υποβληθεί σε μελλοντικές θεραπείες και επεμβάσεις εξαιτίας των τραυμάτων του δυστυχήματος. Για τα τραύματα, θεραπείες και επεμβάσεις στις οποίες είχε υποβληθεί η Ενάγουσα, έδωσε μαρτυρία η ίδια και οι θεράποντες ιατροί της. Δεν υπήρχε ουσιαστική αμφισβήτηση ότι διακομίστηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας με ασθενοφόρο την ημέρα του δυστυχήματος και ότι υποβλήθηκε σε διαγνωστικές εξετάσεις που φανέρωσαν ότι είχε υποστεί ρήξη σπληνός με παρουσία ελεύθερου υγρού στην περιτοναϊκή κοιλότητα και κάταγμα ωλένης του δεξιού άνω άκρου. Δεν αμφισβητείται ότι οδηγήθηκε στο χειρουργείο και ότι υποβλήθηκε σε ερευνητική λαπαροτομή όπου έγινε σπληνεκτομή και σκωληκοειδεκτομή. Δεν υπάρχει ουσιαστική αμφισβήτηση ότι έλαβε εξιτήριο από τον θάλαμο περίθαλψης την 05/01/2015 και μεταφέρθηκε στο ορθοπεδικό τμήμα για να υποβληθεί σε δεύτερη χειρουργική επέμβαση ανοικτής ανάταξης και εσωτερικής οστεοσύνθεσης για αντιμετώπιση διπολικού κατάγματος ωλένης δεξιά υπό γενική νάρκωση. Δεν αμφισβητείται ότι απολύθηκε την 08/01/2015 και ότι την 01/08/2015 προσήλθε στο ΤΕΠΑ του Γενικού Νοσοκομείου Πάφου επειδή παρουσίαζε συμφυτικό ειλεό και έγινε λύση συμφύσεων και αποκατάσταση της βατότητας του εντέρου με τρίτη επέμβαση, ήτοι ερευνητική λαπαροτομή. Παρέμεινε για νοσηλεία στο νοσοκομείο μέχρι 04/08/
- Δεν υπάρχει επίσης ουσιαστική αμφισβήτηση εις το ότι την 03/04/2021 υποβλήθηκε σε τέταρτη χειρουργική επέμβαση υπό γενική αναισθησία για αφαίρεση υλικών οστεοσύνθεσης. Τα γεγονότα που αμφισβητούνται, είναι κατά πόσο: - Μέχρι σήμερα εκδηλώνει πόνο στις κινήσεις δραγμού και πόνο στις στροφές της δεξιάς πηχεοκαρπικής. - Περαιτέρω πρέπει να αφαιρεθούν τα υλικά από το δεξί αντιβράχιο και η επέμβαση υπολογίζεται να στοιχίσει γύρω στις €3.
- - Συνεπεία του δυστυχήματος, η ζωή της διαταράχθηκε σε τεράστιο βαθμό, ανατράπηκε η ρουτίνα της, απώλεσε τις ανέσεις της και/ή αυτές επηρεάστηκαν σε μεγάλο βαθμό, υπέστη και θα υφίσταται πόνους και ταλαιπωρία. - Ισχυρίζεται ότι λόγω του τραυματισμού της από το δυστύχημα και των μόνιμων ενοχλήσεων και/ή περιορισμών των κινήσεων της και/ή των καταλοίπων της, εμποδίζεται και/ή αδυνατεί να ασκήσει την προηγούμενη της εργασία, η οποία προϋποθέτει τη χρήση του δεξιού της χεριού-καρπού. - Ειδικότερα ισχυρίζεται ότι το δεξί της χέρι και/ή ο καρπός απώλεσε την κινητικότητα και/ή την ευκαμψία που είχε με αποτέλεσμα μεταξύ άλλων να αδυνατεί και/ή να περιορίζεται να κάνει στροφική κίνηση της παλάμης και/ή του χεριού με αποτέλεσμα να αδυνατεί να κρατά δίσκο και κατά συνέπεια, δεν μπορεί να εργαστεί ως σερβιτόρα. - Από τις συνεχείς εγχειρήσεις έχει ουλές στα χέρια και στην κοιλιά οι οποίες είναι αδύνατο να απομακρυνθούν με αποτέλεσμα σε όλη της τη ζωή να διατηρεί τις αντιαισθητικές αυτές ουλές από τη νεαρή ηλικία των 19 ετών. - Παρουσιάζει ψυχολογικά προβλήματα τα οποία αποτελούνται από συμπτώματα μεταδιασιστικού συνδρόμου και μετατραυματικής αγχώδους διαταραχής. - Απαιτεί αποζημιώσεις για τον περιορισμό της εισοδηματικής της ικανότητας και/ή απώλεια και/ή διαφορά του εισοδήματος που λάμβανε και/ή θα λάμβανε από την άσκηση της εργασίας της ως σερβιτόρας, με το εισόδημα που λαμβάνει από τη νέα της εργασία. Για να κρίνω τα πιο πάνω ζητήματα, αξιολόγησα τη μαρτυρία της Ενάγουσας και των τεσσάρων ιατρών διαφόρων ειδικοτήτων. Κατά την αξιολόγηση των μαρτύρων, είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω κάθε μάρτυρα και να σχηματίσω μία γενική εντύπωση για την αξιοπιστία του κάθε μάρτυρα ξεχωριστά. Παρατήρησα τον αυθορμητισμό τους και την αμεσότητα με την οποίαν απαντούσαν τις ερωτήσεις κατά την αντεξέταση. Η γενική εντύπωση που αποκόμισα από κάθε μάρτυρα, ήταν σημαντική για τη διαμόρφωση της άποψης μου. Η αποτίμηση μου σε σχέση με την αξιοπιστία των μαρτύρων, ασφαλώς δεν περιορίζεται στη φαινομενική εντύπωση που μου δημιούργησε εκ πρώτης όψεως ο κάθε μάρτυρας. Η πεποίθηση μου ότι ένας μάρτυρας ήταν μάρτυρας της αλήθειας, βεβαιώνεται με συγκεκριμένα στοιχεία της υπόθεσης. Το ερώτημα ως προς την αξιοπιστία, πρέπει να απαντηθεί με αυτοτέλεια έτσι που να δημιουργείται η απαραίτητη εικόνα της βεβαιότητας αναφορικά με τα πραγματικά γεγονότα της υπόθεσης. Η αξιολόγηση της μαρτυρίας, πρέπει να γίνεται με βάση το περιεχόμενο της μαρτυρίας, την ποιότητα της και την πειστικότητα της σε σύγκριση με την υπόλοιπη μαρτυρία της υπόθεσης. (Βλ. Ομήρου ν. Δημοκρατία
(2001)2 ΑΑΔ 506). Ως εκ τούτου, έχω αξιολογήσει ξεχωριστά κάθε μάρτυρα σε σχέση με τα λεγόμενα του και τα αποδεικτικά στοιχεία που έχει προσκομίσει για να πείσει για την αλήθεια της εκδοχής του. Επιπρόσθετα, έχω αναλύσει τη μαρτυρία του κάθε μάρτυρα με αναφορά και την υπόλοιπη μαρτυρία της υπόθεσης ώστε, σε κάθε περίπτωση, η προφορική μαρτυρία να έχει διασταυρωθεί με άλλα στοιχεία ή να έχει καταρριφθεί από άλλα στοιχεία και/ή μαρτυρία που αποδεικνύονται ως αναντίλεκτη στην υπόθεση. Έλαβα υπόψη μου πιθανά ελατήρια που μπορεί να είχε κάθε μάρτυρας να πει ή να μην πει την αλήθεια ώστε να διαπιστωθούν με τη μεγαλύτερη δυνατή ακρίβεια τα γεγονότα της υπόθεσης. Το ιατρικό ιστορικό της Ενάγουσας, τεκμηριώνεται από τα πιστοποιητικά ιατρών και άλλες διαγνωστικές εξετάσεις στις οποίες είχε υποβληθεί. Επομένως, τα λεγόμενα της Ενάγουσας που αφορούν την πρόκληση των τραυμάτων της και των τεσσάρων επεμβάσεων στις οποίες υποβλήθηκε η Ενάγουσα, δεν αμφισβητούνται στην απουσία αντίθετης μαρτυρίας που να τις αντικρούει. Το ότι είχε ενοχλήσεις και πόνο που να αφορούν κινήσεις τις δεξιάς πηχεοκαρπικής το 2017, πρέπει να είναι αλήθεια, διαφορετικά δεν θα επισκεπτόταν τον ΜΕ4 να τον συμβουλευτεί ώστε να απαλύνει τον πόνο. Εκεί που δεν γίνεται πιστευτή, είναι σε σχέση με την πραγματική αιτία που δεν ακολούθησε το αρχικό της σχέδιο να γίνει κομμώτρια. Ήταν μόνο 19 ετών όταν τραυματίστηκε και είχε το περιθώριο να ακολουθήσει όποιο επάγγελμα ήθελε. Κατά τον χρόνο που έγινε το δυστύχημα, δεν ήταν μαθητευόμενη κομμώτρια, αλλά εργαζόταν σε άλλο επάγγελμα που δεν έχει σχέση με την κομμωτική. Μετά ακολούθησε προσωπικές επιλογές που είχαν ως αποτέλεσμα να αναβάλει την επαγγελματική της σταδιοδρομία. Δεν πείθει ότι μοναδική αιτία να μην ακολουθήσει την πρόθεση της να γίνει κομμώτρια οφείλεται αποκλειστικά στο ατύχημα. Αποδεικνύεται εκ των πραγμάτων, ότι αλλοιώθηκε η πρόθεση της ως προς τον επαγγελματικό της προσανατολισμό, διότι είχε βρει γραφειακής φύσεως εργασία που της επιφέρει μεγαλύτερο εισόδημα από εκείνο που είχε όταν είχε συμβεί το ατύχημα. Επίσης θεωρώ, ότι είπε αλήθεια ότι τα τραύματα που είχε υποστεί συνεπεία του δυστυχήματος, ήταν της σοβαρότητας και της έκτασης να της διαταράξει την καθημερινότητα της, καθώς και την ψυχολογία της. Κρίνεται αξιόπιστη και εκ των όσων έχω αναφέρει πιο πάνω, η μαρτυρία της είναι βάση για την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων. Η Ενάγουσα υποβλήθηκε σε τέσσερεις χειρουργικές επεμβάσεις. Προσήλθαν τέσσερεις θεράποντες ιατροί. Απέδειξαν θετικά τη φύση και την έκταση των τραυμάτων της Ενάγουσας. Περαιτέρω, εξέφρασαν γνώμη σε σχέση με τα κλινικά συμπτώματα της Ενάγουσας και κατά πόσο αυτά οφείλονται στα τραύματα του δυστυχήματος. Επίσης, είχαν εκφέρει γνώμη ως προς το μόνιμο του κατάλοιπου των τραυμάτων, καθώς και των επιπτώσεων των κατάλοιπων στην καθημερινότητα της και στην εισοδηματική της ικανότητα. Ως προς την αξιολόγηση της ιατρικής μαρτυρίας της υπόθεσης, λαμβάνω υπόψη μου την αρχή που διατυπώθηκε με σαφήνεια στην υπόθεση Kayat Trading Ltd. v Genzyme Construction
(2013)1 ΑΑΔ 438, ότι η αποδεκτότητα μαρτυρίας εμπειρογνώμονα, είναι η εξαίρεση στον κανόνα ότι ένας μάρτυρας δεν μπορεί να εκφέρει τη γνώμη του επί του επίδικου ζητήματος, εκτός και εάν καταδειχθεί ότι η μαρτυρία γνώμης είναι αναγκαία στα περιστατικά της υπόθεσης και ότι ο προτιθέμενος εμπειρογνώμονας που πρόκειται να καταθέσει, έχει τα προσόντα που χρειάζεται ώστε να δώσει τέτοια μαρτυρία. Πρόσωπο το οποίο έχει τις γνώσεις, πείρα και/ή κατάρτιση επί συγκεκριμένου ζητήματος, μπορεί να εκφέρει τη γνώμη του επί ζητήματος που αμφισβητείται. Επίσης στην υπόθεση Ομήρου ν. Δημοκρατίας Ποινική Έφεση αρ. 91/2017 ημερομηνίας 02/05/2018, ECLI:CY:AD:2018:B214, το Εφετείο επεξήγησε ότι η αποδεκτότητα της γνώμης εμπειρογνώμονα ως μαρτυρία σε δίκη, συναρτάται κατά πρώτον λόγο, με τη σχετικότητα της προς το επίδικο θέμα, δηλαδή κατά πόσο πρόκειται για μαρτυρία η οποία κρίνεται ευλόγως αποδεικτική ή ανταποδεικτική ενός ζητήματος το οποίο χρήζει απόδειξης. Πέραν της σχετικότητας, απαιτείται η μαρτυρία ενός εμπειρογνώμονα να παρέχει εξειδικευμένη επιστημονική γνώμη και πληροφορίες που βρίσκονται έξω από το πεδίο κοινής γνώμης και εμπειρίας. Αυτοί οι εμπειρογνώμονες, δεν ήταν μάρτυρες που έχουν εκφέρει μόνο τη γνώμη τους επί γεγονότων που έχουν αποδειχτεί με βάση το δίκαιο της απόδειξης, αλλά εξαιτίας των γνώσεων τους και της πείρας τους ήταν σε θέση να αποκαλύψουν γεγονότα της υπόθεσης που σε διαφορετική περίπτωση, δεν θα ήταν γνωστά στο Δικαστήριο. Υπάρχει διχοτομία μεταξύ της μαρτυρίας εμπειρογνωμόνων που εκφέρουν την άποψη τους και καταλήγουν σε συμπεράσματα στη βάση γεγονότων που έχουν ήδη αποδειχτεί και μάρτυρες εμπειρογνώμονες που εξαιτίας των γνώσεων τους και τη χρήση ειδικών εργαλείων, ανακαλύπτουν γεγονότα της υπόθεσης που δεν είναι ορατά στους κοινούς ανθρώπους. (βλ. R v Luttrell [2004] 2 Cr. App.R 31 at 35). Αυτοί οι μάρτυρες είναι μάρτυρες γεγονότων, παρ' όλο που θεωρούνται εμπειρογνώμονες. Κάποτε είναι δύσκολο να γίνει η σωστή κατάταξη μεταξύ μαρτυρίας της γνώμης που προκύπτει ως συμπέρασμα από την ανάλυση των γεγονότων και της μαρτυρίας εμπειρογνώμονα που σκοπό έχει τη διακρίβωση των γεγονότων. A microbiologist who looks through a microscope and identifies a microbe is perceiving a fact no less than the bank clerk who sees an armed robbery committed. The only difference is the former can use a particular instrument and can ascribe objective significance to the data he perceives. The question of subjective assessment and interpretation which is the essence of opinion evidence hardly enters into the matter at all (Phıpson on Evidence Sweet and Maxwell 18th edition paragraph 33-10). Αναφορικά με τον ΜΕ2, δεν υπάρχει αμφισβήτηση ότι η δεύτερη χειρουργική επέμβαση ήταν αναγκαία για να επιτευχθεί η ανοιχτή ανάταξη του καρπού και για τη σταθεροποίηση του διπλού κατάγματος ωλένης με υλικά οστεοσύνθεσης. Το εύρημα του ότι 9 μήνες μετά η Ενάγουσα έπασχε από έντονο πόνο πρηνισμού της πηχεοκαρπικής, επιβεβαιώνεται από τον ΜΕ4 που εξέτασε την Ενάγουσα το
- Πρόκειται για έμπειρο χειρούργο, έτσι η γνώμη του ότι με τέτοιο σοβαρό κάταγμα είναι φυσιολογικό ο ασθενής να αντιμετωπίζει πόνο στο σημείο του κατάγματος παρά την πώρωση και ανάταξη του κατάγματος, είναι ορθή. Η γνώμη του ότι τα υλικά οστεοσύνθεσης θα πρέπει να αφαιρεθούν εντός 18 μηνών από τη χειρουργική επέμβαση εξαιτίας του κινδύνου τα υλικά να γίνουν ένα με το οστό, συγκλίνει με τη γνώμη του ΜΕ4 και δεν προσκομίστηκε αντίθετη μαρτυρία για να αμφισβητηθεί το εύρημα αυτό. Αιτιολόγησε επαρκώς τη γνώμη του, ότι ανεξάρτητα από τον χρόνο που έχει παρέλθει από τον χρόνο τοποθέτησης των υλικών οστεοσύνθεσης, υπάρχουν λόγοι για την αφαίρεση τους, όπως ο πόνος και ο κίνδυνος λοιμώξεων. Είναι λογικό ότι η Ενάγουσα, θα πρέπει να πονούσε για να θέλει την αφαίρεση των υλικών αποσύνθεσης. Αυτός ήταν και ο λόγος που επισκέφθηκε τον ΜΕ4 τρία χρόνια μετά το ατύχημα. Παρ' όλο τούτο, το ότι οι πόνοι αυτοί ήταν τόσο ανυπόφοροι που διαταράσσεται η καθημερινότητα της Ενάγουσας, δεν πείθει επειδή επέλεξε εν τέλει να χειρουργηθεί το
- Αποδέχομαι ότι η εγχείρηση ήταν αναγκαία, ώστε να βελτιωθεί ο πόνος στον καρπό αλλά δεν αποδέχομαι ότι το μόνιμο κατάλοιπο του πόνου στον καρπό εξαιτίας του διπλού κατάγματος ωλένης, ήταν της φύσης και της έκτασης που να καθιστούσε επιβεβλημένη την αφαίρεση των υλικών οστεοσύνθεσης τη δεδομένη στιγμή με τον τρόπο που εισηγήθηκε ο ΜΕ
- Δεν υπάρχει λόγος να αμφισβητηθεί το εύρημα του ΜΕ4, ότι η Ενάγουσα αντιμετώπιζε αδυναμία δραγμού και πόνο στη στροφή μετά από κάταγμα του καρπού επειδή το κατέγραψε στο πιστοποιητικό του Τεκμήριο Α
- Οι τοποθετήσεις του ήταν ζυγισμένες και ακριβείς, ώστε να αποτυπωθεί η πραγματική κατάσταση της Ενάγουσας. Εξήγησε ότι το πρόβλημα της δύναμης του καρπού, μεταταρσίου δεν είναι μόνιμο. Μπορεί να πιάσει ξανά δύναμη, αλλά χρειάζεται μέσο όρο 1 με 2 χρόνια. Ανέφερε ότι στο πιστοποιητικό του, δεν κατέγραψε εύρημα για μυϊκή ατροφία που έτσι κι αλλιώς, δεν ήταν μόνιμο κατάλοιπο της Ενάγουσας. Παρά το ότι ανέφερε ότι υπάρχουν σημαντικοί κίνδυνοι από τη διενέργεια δεύτερης εγχείρησης για την αφαίρεση των υλικών οστεοσύνθεσης, αποδέχομαι τη γνώμη του ότι τέτοια εγχείρηση, είναι επιθυμητή και αναγκαία κατά τη διάρκεια της ζωής νεαρού προσώπου που έχει πάθει τέτοιο σοβαρό κάταγμα. Τα υλικά αυτά δημιουργούν ενοχλήσεις που αργά ή γρήγορα, ο νεαρός παθόντας θα θελήσει να κάνει την επέμβαση για να απαλλαγεί των ενοχλήσεων. Ως έμπειρος χειρούργος, είναι σε θέση να εκφέρει τη γνώμη ότι τα υλικά οστεοσύνθεσης, συνοδεύονται με κάποια συμπτώματα και κινδύνους που δεν τα έχει κάποιο άτομο που δεν τα έχει τοποθετήσει. Δεν υπήρχε ουσιαστική αμφισβήτηση της μαρτυρίας των ΜΕ3 και ΜΕ5 και της αναγκαιότητας όπως η Ενάγουσα υποβληθεί στην πρώτη χειρουργική επέμβαση σπληνεκτομής, σκωλικοειδεκτομής για να σωθεί η ζωή της. Δεν υπάρχει αμφισβήτηση για την αναγκαιότητα της τρίτης επέμβασης, ώστε να ανοιχτεί αυλός στο λεπτό της έντερο για να διορθωθεί ο αποφρακτικός ειλεός. Η αφαίρεση της σπλήνας, ήταν αναγκαία διότι διαπιστώθηκε εσωτερική αιμορραγία εξαιτίας ρήξης σπλήνας. Ο ΜΕ3 έπεισε ότι υπάρχει πρωτόκολλο να γίνεται και σκωληκοειδεκτομή όταν αφαιρείται σπλήνα σε νεαρό άτομο, ώστε να μην είναι ανάγκη ο ασθενής σε κατοπινό στάδιο της ζωής του να χειρουργηθεί εάν χρειαστεί η αφαίρεση του αργότερα. Συγκλίνει η γνώμη του ΜΕ3 με τη γνώμη του ΜΕ5, ως προς τις μελλοντικές επιπτώσεις σπληνεκτομής, ήτοι ότι για κάποιον χρόνο μετά, ο ασθενής θα είναι πιο ευάλωτος σε λοιμώξεις χωρίς τη σπλήνα του και ότι δεύτερον, επειδή έχει γίνει εγχείρηση στην κοιλιά, αυξάνεται ο κίνδυνος στο μέλλον και ιδιαίτερα στο εγγύς μέλλον να δημιουργηθούν συμφύσεις στην κοιλιά που θέτουν σε κίνδυνο τη ζωή. Και οι δύο συμφώνησαν ότι με την πάροδο του χρόνου, οι συγκεκριμένες μεταχειρουργικές επιπλοκές, καθίστανται στατιστικά θεωρητικές. ΕΥΡΗΜΑΤΑ Η ανωτέρω διακομίστηκε στο ΤΑΕΠ του Γενικού Νοσοκομείου Λάρνακας με ασθενοφόρο στις 28/12/2014 μετά από αναφερόμενο τροχαίο. Κατά την αντικειμενική εξέταση, η ασθενής ήταν αιμοδυναμικά σταθερή, είχε φυσιολογικό επίπεδο συνείδησης και ανέφερε διάχυτο κοιλιακό άλγος και άλγος στο ΔΕ αντιβράχιο. Κατά τον εργαστηριακό έλεγχο που ακολούθησε με CT/εγκεφάλου/θώρακος/κοιλίας και ακτινογραφίες ΔΕ άνω άκρου αναδείχθηκε ρήξη σπληνός με παρουσία ελεύθερου υγρού στην περιτοναϊκή κοιλότητα καθώς και κάταγμα ωλένης. Η ασθενής οδηγήθηκε εσπευσμένα στο χειρουργείο, όπου υποβλήθηκε σε ερευνητική λαπαροτομή, έγινε σπληνεκτομή και σκωληκοειδεκτομή. Η μετεγχειρητική της πορεία, υπήρξε ομαλή και ανεπίπλεκτη. Έλαβε εξιτήριο από τη χειρουργική κλινική στις 05/01/2015, οπότε και μεταφέρθηκε στην Ορθοπεδική Κλινική για περαιτέρω νοσηλεία και αντιμετώπιση του κατάγματος στην (ΔΕ) ωλένη. Την 05/01/2015 η ασθενής από την ομάδα των ορθοπεδικών υποβλήθηκε σε επέμβαση ανοιχτής ανάταξης και εσωτερικής οστεοσύνθεσης για αντιμετώπιση διπολικού κατάγματος ωλένης δεξιά με γενική νάρκωση. Μετέπειτα παρέμεινε για νοσηλεία στην Ορθοπεδική Κλινική του Γενικού Νοσοκομείου Λάρνακας έως την 08/01/
- Εξήλθε σε καλή γενική κατάσταση με ανάλογες οδηγίες τόσο από την ομάδα των ορθοπεδικών, όσο και από την ομάδα των γενικών χειρουργών. Την 25/09/2015 παρατηρήθηκε πλήρης πώρωση των καταγμάτων. Η ασθενής παρουσίαζε συμπτώματα επώδυνου πρηνισμού της σύστοιχης πηχεοκαρπικής. Βρίσκεται υπό παρακολούθηση και έγινε σύσταση στην ίδια για αφαίρεση των υλικών σε χρονικό διάστημα μίας διετίας περίπου από την πάροδο της χειρουργικής επέμβασης. Προσήλθε στο ΤΕΠΑ του Γενικού Νοσοκομείου Πάφου την 01/08/2015 μετά από κλινική εικόνα οξείας κοιλίας. Οδηγήθηκε στο χειρουργείο. Έγινε ερευνητική λαπαροτομή. Παρουσίαζε συμφυτικό ειλεό. Έγινε λύση συμφύσεων και αποκατάσταση της βατότητας του εντέρου. Η ασθενής παρουσίασε ομαλή μετεγχειρητική πορεία και έγινε εξιτήριο σε πολύ καλή γενική κατάσταση στις 04/08/2015'. Συνέχιζε να έχει ενοχλήσεις και απώλεσε σε κάποιον βαθμό, την κινητικότητα και ευκαμψία με αποτέλεσμα να περιορίζεται στη στροφική κίνηση. Από τις επαναλαμβανόμενες επεμβάσεις, έχει ουλές στα χέρια και στην κοιλιά που είναι αντιαισθητικές και της προκαλούν άγχος και κοινωνικό αποκλεισμό. Μετά τη σπληνεκτομή, υπήρχε αυξημένος κίνδυνος να υποκύψει σε λοιμώξεις αλλά με την πάροδο του χρόνου, η αφαίρεση της σπλήνας έγινε στατιστικά αμελητέος παράγοντας στην πιθανότητα σοβαρών λοιμώξεων σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό. Το ίδιο ισχύει για τις συμφύσεις, υπάρχει αυξημένος κίνδυνος για τη συγκεκριμένη επιπλοκή που είναι απότοκο των αναγκαίων χειρουργικών επεμβάσεων εις των οποίων υποβλήθηκε προκειμένου να σωθεί η ζωή της. Όμως με την πάροδο του χρόνου, μειώνεται αισθητά ο κίνδυνος. Επηρεάστηκε βραχυπρόθεσμα η ικανότητα της να εργαστεί, διότι ως σερβιτόρα που ήταν, δεν μπορούσε να εκτελέσει τα καθήκοντα της. Μακροχρόνια εξαιτίας του νεαρού της ηλικίας της, είχε επιλογές για εκπαίδευση και αλλαγή καριέρας που δεν αξιοποίησε. Δεν υπάρχει αιτιώδης συνάφεια μεταξύ των συγκεκριμένων τραυμάτων και τη μελλοντική εισοδηματική της ικανότητα. Η τέταρτη επέμβαση για αφαίρεση υλικών οστεοσύνθεσης, ήταν αναγκαία για απάμβλυνση του πόνου του καρπού. Όποιες επιπλοκές σημειώθηκαν στο χέρι της εξαιτίας της καθυστέρησης της να υποβληθεί σε επέμβαση για την αφαίρεση των υλικών οστεοσύνθεσης, οφείλονται σε δική της ολιγωρία. ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΛΗΞΗ Η Ενάγουσα θα πρέπει να αποζημιωθεί για τον πόνο, οδύνη και ταλαιπωρία που υπέστη ως συνέπεια των πολλαπλών τραυμάτων του δυστυχήματος. Με αναφορά το πιο πάνω πραγματικό υπόβαθρο, θα επιχειρήσω με τη βοήθεια δικαστικών αποφάσεων με παρόμοια γεγονότα, να καταλήξω σε ένα ποσό χρημάτων που θα αποκαταστήσει γενικά την Ενάγουσα στο μέτρο που αυτό είναι εφικτό για τον πόνο, την ταλαιπωρία και την απώλεια που έχει υποστεί ως συνέπεια του ατυχήματος. Στην απόφαση Polycarpou v. Adamou 1 CLR
(1988)727, το Εφετείο επεξήγησε ότι ο σκοπός των γενικών αποζημιώσεων, είναι η αποκατάσταση του Ενάγοντα σε σχέση με απώλειες που θα υποστεί σε σχέση με μελλοντικά του εισοδήματα, απώλειες σε σχέση με την απόλαυση της ζωής και απώλειες που προκύπτουν από τον πόνο και την ταλαιπωρία που έχει υποστεί συνεπεία του δυστυχήματος. Το Δικαστήριο θα πρέπει να λάβει υπόψη του, όλα τα σχετικά γεγονότα και δεδομένα για να επιδικάσει δίκαιη αποζημίωση στην Ενάγουσα. Στην υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Στυλιανού 1 ΑΑΔ 1718
(2002)το Εφετείο επεξήγησε ότι αποδίδεται στον Ενάγοντα αποζημίωση ίση προς τη ζημιά που αποδεδειγμένα έχει υποστεί από τη βλάβη και αυτό αποτελεί το μέτρο της αποκατάστασης του. Εφόσον αποκρυσταλλώνεται η ζημιά σε συγκεκριμένο τομέα, αποτελεί τη δίκαια αποζημίωση κάτω από εκείνο το κεφάλαιο των αποζημιώσεων. Η παράλειψη διεκδίκησης συγκεκριμένης ζημιάς ως ειδικής ζημιάς, δεν αποτελεί κώλυμα στην επιδίκαση αριθμητικά αποτιμούμενης ζημιάς. Στην υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας ν. Κλεάνθους Πολιτική Έφεση 309/2013 ημερομηνίας 22/07/2020, ECLI:CY:AD:2020:A259, ο Ενάγων ο οποίος ήταν 49 ετών κατά τον χρόνο του εργατικού ατυχήματος, είχε υποστεί τα ακόλουθα τραύματα: - Κάταγμα κεφαλής κερκίδος αριστερού αγκώνος - Οξείας κοιλίας και ενδοκοιλιακής αιμορραγίας και - Ρήξη σπλήνας Όπως την Ενάγουσα υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση με ερευνητική λαπαρατομία και σπληνεκτομή. Η επέμβαση του άφησε μετεγχειρητική ουλή, πόνο και ταλαιπωρία και παρέμεινε εκτός εργασίας περίπου έναν μήνα. Ως συνέπεια των τραυμάτων του, είχε μόνιμο πόνο και αναγκαζόταν να λαμβάνει συνεχώς φαρμακευτική αγωγή. Το Εφετείο επικύρωσε την επιδίκαση αποζημιώσεων ύψους €50.000 του Πρωτόδικου Δικαστηρίου που άντλησε καθοδήγηση από την υπόθεση Μεταξάς ν. Μεταξάς
(2001)1 Α.Α.Δ 773, όπου επιδικάστηκαν αποζημιώσεις ΛΚ28.000 για τραύματα των οποίων τα πιο σοβαρά ήταν σπληνεκτομή και αφαίρεση ενός νεφρού και αυξήθηκαν από το Εφετείο στο ποσό των ΛΚ40.000 (€70.000 περίπου). Το Δικαστήριο τόνισε ότι με αδιατάρακτες τις σωματικές βλάβες, καθώς και τον πόνο και ταλαιπωρία που ο Ενάγων βίωσε, το ποσό που πρωτόδικα επιδικάστηκε κρίθηκε ως το αρμόζον. Στην υπόθεση Ismail v. Αντωνίου 1 ΑΑΔ 347
(2014), το Πρωτόδικο Δικαστήριο επιδίκασε επί πλήρους ευθύνης το ποσό των €100.000 υπό μορφή γενικών αποζημιώσεων. Οι τραυματισμοί του Εφεσείοντα ήταν σοβαροί και είχε μόνιμα κατάλοιπα. Η ζωή του καταστράφηκε, είχε περιπέσει σε κατάθλιψη και είχε πόνους στα πόδια και αναπνευστικά προβλήματα με αποτέλεσμα να κουράζεται εύκολα και να ταλαιπωρείται. Λόγω της σπληνεκτομής, θα έπρεπε να λαμβάνει αντιπηκτική θεραπεία εφ' όρου ζωής και εμβολιασμό σε τακτικά χρονικά διαστήματα για τον πνευμονιόκοκκο, ήτοι κάθε 10 χρόνια. Έπρεπε να κάνει συχνές επισκέψεις στον ιατρό, είτε για αναλύσεις και εμβολιασμό, είτε για θεραπεία, είτε για λήψη θεραπευτικής αγωγής. Μετά το δυστύχημα, δεν επέστρεψε στην εργασία του, με αποτέλεσμα να απολυθεί, λόγω του ότι δεν μπορούσε ν' ανταπεξέλθει στα καθήκοντα του. Το Πρωτόδικο Δικαστήριο στην απόφαση του, επιδίκασε επί πλήρους ευθύνης το ποσό των €100.000 υπό μορφή γενικών αποζημιώσεων και σε αυτό ρητά ανέφερε, ότι συμπεριλαμβάνεται «η μελλοντική ιατρική παρακολούθηση αλλά και θεραπεία του Ενάγοντα». Προέκυπτε από προσεκτική εξέταση της έκτασης των τραυμάτων του Εφεσείοντα, των διαφόρων καταλοίπων που του παρέμειναν, όπως επίσης της ηλικίας του, ότι το επιδικασθέν ποσό των €100.000 επί πλήρους ευθύνης ήταν έκδηλα ανεπαρκές, σε βαθμό που δικαιολογείτο η παρέμβαση του Εφετείου. Το ποσό των γενικών αποζημιώσεων αυξήθηκε σε €150.000 επί πλήρους ευθύνης και προσαρμόστηκε σε €112.500 με βάση το ποσοστό ευθύνης που επικυρώθηκε. Ο Ενάγοντας δεν είχε μόνιμη εργασία ώστε να υπολογιστεί η απώλεια μελλοντικών εισοδημάτων με τη μέθοδο του πολλαπλασιαστή και το Δικαστήριο επεξήγησε ότι 'όπου ελλείπουν τα στοιχεία για αριθμητικό προσδιορισμό μελλοντικής ζημιάς με τη μέθοδο του πολλαπλασιαστή και του πολλαπλασιαστέου, η διαφαινόμενη ζημιά συμπλέκεται με τις γενικές αποζημιώσεις'. Στην υπόθεση Μεταξάς ν. Μεταξάς 1 ΑΑΔ 773
(2001), το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε ανεπαρκείς τις αποζημιώσεις που επιδικάστηκαν σε 20χρονο Ενάγοντα που είχε υποστεί ρήξη σπλήνας με αποτέλεσμα να υποβληθεί σε σπληνεκτομή. Το ποσό των επιδικασθέντων αποζημιώσεων, αυξήθηκε στο ποσό των ΛΚ40.000. Σε εκείνην την περίπτωση, ο νεαρός άντρας είχε υποστεί κατάγματα πλευρών, ως και απώλεια του ενός νεφρού. Το Εφετείο αύξησε το ποσό των επιδικασθέντων αποζημιώσεων με το ακόλουθο σκεπτικό: Κατά τον ουσιώδη χρόνο του δυστυχήματος, ο Εφεσείων ήταν 20 χρόνων και έχαιρε πλήρους υγείας. Παρά τα σοβαρά τραύματα που είχε δεχτεί μετά τις χειρουργικές επεμβάσεις, παρατηρήθηκε μία εντυπωσιακή καλυτέρευση της υγείας του, αλλά τα επακόλουθα της αφαίρεσης της σπλήνας και του νεφρού, έχουν αφήσει μερικά έμμεσα επακόλουθα που δεν μπορούν να παραγνωριστούν. Επίσης σχετική είναι η υπόθεση Κωνσταντίνου ν. Ιωάννου
(1993)1 Α.Α.Δ. 669, όπου το ποσό των £10.000 για απώλεια νεφρού του Εφεσείοντος που ήταν ηλικίας 43 χρόνων, αυξήθηκε σε £15.000. Τονίστηκε ότι αν και η απώλεια ενός νεφρού δεν δημιουργεί προβλήματα στην καθημερινή λειτουργία του ανθρώπου, εντούτοις το ενδεχόμενο τραυματισμού και του δεύτερου νεφρού, δημιουργεί μία εφιαλτική προοπτική που προϋποθέτει συνεχώς ιδιαίτερη προσοχή στις κινήσεις του τραυματισθέντος, ένα στοιχείο που καταλήγει σε μορφή καθήλωσης των κινήσεων του. Τυχόν σοβαρός τραυματισμός ή απώλεια και του δεύτερου νεφρού, θα υποχρεώσει τον τραυματισθέντα σε συχνές αιμοδιαλύσεις ή να υποστεί μεταμόσχευση ενός ξένου νεφρού. Επιπρόσθετα η αφαίρεση της σπλήνας, μειώνει την άμυνα του οργανισμού έναντι μολύνσεων και λοιμώξεων και επιβάλλει στον τραυματισθέντα να είναι ιδιαίτερα προσεκτικός και να λαμβάνει μέτρα προστασίας που συμπεριλαμβάνουν μεταξύ άλλων, τον εμβολιασμό κάθε χρόνο κατά του μικροβίου του πνευμονόκοκκου. Στην υπόθεση Μαυροπετρή ν. Λουκά 1 ΑΑΔ 66
(1995), το Εφετείο επιβεβαίωσε τη διαχρονική αρχή βάσει της οποίας, το Δικαστήριο εκτιμά το μέτρο των αποζημιώσεων ως ακολούθως: «Η νομολογία αποκαλύπτει σταθερή άνοδο του επιπέδου των γενικών αποζημιώσεων, τάση που αντανακλά μεγαλύτερη ευαισθησία για τον ανθρώπινο πόνο, την αγωνία της αναπηρίας και τη ψυχική οδύνη από την περιθωριοποίηση από τις συνήθεις δραστηριότητες του ανθρώπου [βλ. μεταξύ άλλων, Paraskevaides (Overseas) Ltd, v. Christofi
(1982)1 C.L.R. 789, Polycarpou v. Adamou
(1988)1 C.L.R. 727, Φοινικαρίδης και Άλλη v. Γεωργίου και Άλλων
(1991)1 Α.Α.Δ. 475, Παναγή ν. Θεοδώρου
(1992)1 (Β) Α.Α.Δ. 1303, Κωνσταντίνου ν. Ιωάννου
(1993)1 Α.Α.Δ. 669]. Σταθερή είναι όμως η αρχή του δικαίου, ότι οι αποζημιώσεις πρέπει να είναι κοινωνικά παραδεκτές. Η αποζημίωση για αστικά αδικήματα, δεν έχει σκοπό την τιμωρία, αλλά την αποκατάσταση. Αυτή τούτη η ατέλεια του χρήματος ως μέσου για αποκατάσταση, δεν πρέπει να επενεργεί προς επαύξηση των αποζημιώσεων.» Στην υπόθεση Φοινικαρίδης κ.α. ν. Λάμπρου Γεωργίου 1 ΑΑΔ, τονίστηκε η ανοδική τάση επιδίκασης αποζημιώσεων για να αντανακλά την αξία του χρήματος σε πραγματικό χρόνο, καθώς και της ανάγκης να επιδικάζεται πραγματική αποκατάσταση για ανθρώπινο πόνο ως αποτέλεσμα δυστυχήματος που είχε προκληθεί από αμέλεια: «Πρέπει όμως να επαναλάβουμε πως, στον τομέα αυτόν, όσο κι αν προηγούμενες αποφάσεις, ιδιαίτερα αποφάσεις των Κυπριακών Δικαστηρίων που αντικατοπτρίζουν τις δικές μας πραγματικότητες, προσφέρουν καθοδήγηση στον βαθμό που είναι συγκριτικές ως αποκαλυπτικές της επικρατούσας τάσης, δεν είναι δεσμευτικές. Σε κάθε υπόθεση, είναι ανάγκη να γίνονται οι αναγκαίες προσαρμογές έχοντας υπόψη τα ιδιαίτερα περιστατικά της και βέβαια, να συνυπολογίζεται η μείωση, με την πάροδο του χρόνου, της αξίας του χρήματος*. Σημειώνουμε εδώ, την τάση που παρατηρείται μέσα από τη νομολογία για πρόσδοση μεγαλύτερης σημασίας στον ανθρώπινο πόνο και της αγωνίας που προκαλεί η ανικανότητα που εκδηλώνεται με την επιδίκαση, με την πάροδο του χρόνου, πιο γενναιόδωρων αποζημιώσεων**.» Στη δική μας την περίπτωση, έλαβα υπόψη μου τους ακόλουθους παράγοντες:
- Το νεαρό της ηλικίας της Ενάγουσας κατά τον χρόνο πρόκλησης του δυστυχήματος.
- Τη σοβαρότητα του δυστυχήματος, το πολλαπλό των τραυμάτων της και το γεγονός ότι εξαιτίας της ρήξης σπλήνας απειλήθηκε η ζωή της, υπέστη φρικτούς πόνους και ταλαιπωρία και παρέμεινε στο νοσοκομείο όπου υποβλήθηκε σε 2 επεμβάσεις και απολύθηκε από το νοσοκομείο περίπου 10 μέρες μετά την εισαγωγή της.
- Επηρεάστηκε η καθημερινότητα της. Αντιμετώπιζε και αντιμετωπίζει σοβαρά ψυχολογικά προβλήματα, εξαιτίας του επώδυνου των τραυμάτων της και των μόνιμων ουλών στα χέρια και κοιλιά που εμποδίζουν, ώστε να απολαμβάνει χαρές και απολαύσεις της ζωής. Το γεγονός ότι ασφαλιστική εταιρεία αρνείται να ασφαλίσει το δεξί άνω άκρο της για ανικανότητα ή/και για απώλεια μελλοντικής του χρήσης, είναι ένδειξη ότι θεωρείται στα πλαίσια καθημερινών δραστηριοτήτων του ανθρώπου ότι μειονεκτεί έναντι αρτιμελών προσώπων.
- Η αφαίρεση της σπλήνας την έχει καταστήσει πιο επιρρεπή σε λοιμώξεις. Επίσης η πιθανότητα να αναπτύξει συμφύσεις στην κοιλιακή χώρα, συνιστά μόνιμη απειλή στην υγεία της Ενάγουσας. Παρά το ότι οι πιο πάνω κίνδυνοι είναι υπαρκτοί, λαμβάνεται υπόψη ότι με την πάροδο του χρόνου, η στατιστική πιθανότητα εκδήλωσης των κινδύνων, είναι περισσότερο θεωρητική.
- Το διπλό κάταγμα ωλένης έχει πορωθεί, αλλά η Ενάγουσα αντιμετωπίζει μόνιμη πρόκληση στην κίνηση του καρπού, καθώς και πόνο. Αναγκάστηκε να υποβληθεί σε τέταρτη εγχείρηση αφαίρεσης των υλικών οστεοσύνθεσης με την προοπτική μείωσης του πόνου και του περιορισμού των κινήσεων του καρπού.
- Απώλεια εισοδηματικής ικανότητας, επειδή δεν μπορούσε να εργαστεί ως σερβιτόρα μετά το δυστύχημα και επειδή έπρεπε να αποφύγει οποιοδήποτε επάγγελμα που απαιτούσε εκτεταμένη χρήση του καρπού για την εκτέλεση των καθηκόντων της. Παράλληλα, λαμβάνω υπόψη μου ότι δεν έχει τεθεί ενώπιον μου μαρτυρία που να αποδεικνύει ότι είναι ανίκανη για εργασία. Εξαιτίας του νεαρού της ηλικίας της, είχε τη δυνατότητα να εκπαιδευθεί και να ασχοληθεί με διαφορετική επαγγελματική δραστηριότητα. Η ίδια ανέφερε, ότι δεν ήταν αυτοσκοπός να εργαστεί για πάντα ως σερβιτόρα και ήταν προσωρινή απασχόληση μέχρι να εκπαιδευτεί σε άλλο μόνιμο επάγγελμα. Είναι αλήθεια ότι επιθυμούσε να γίνει κομμώτρια που ο ΜΕ4 ανέφερε, δεν το συστήνει ως επάγγελμα εξαιτίας ευρείας χρήσης του καρπού στο συγκεκριμένο επάγγελμα, όμως δεν είχε ξεκινήσει τη σταδιοδρομία της ως κομμώτρια. Κατά τον χρόνο του δυστυχήματος, υπήρχε μόνο η πρόθεση της να γίνει κομμώτρια, τίποτε άλλο. Στην υπόθεση Ανδρέου ν. Θεμιστοκλέους 1 ΑΑΔ 355
(2004), νεαρός άντρας 20 ετών είχε υποστεί σοβαρά κατάγματα στις μετατάρσιες και τις μεταταρσοφαλαγγικές αρθρώσεις του δακτύλου του αριστερού άκρου ποδός, βαθύ ακανόνιστο θλαστικό τραύμα με ρακοποίηση των μαλακών μορίων, αποκόλληση δέρματος και αποκάλυψη οστού κνήμης και βαθύ ακανόνιστο θλαστικό τραύμα με αποκόλληση δέρματος στην πρόσθια επιφάνεια του δέρματος. Είχε μόνιμα κατάλοιπα, δύσμορφες ουλές παραμόρφωσης, απώλεια κινητικότητας τριών δακτύλων, χωλότητα περιορισμένου βαθμού και οίδημα κατά την ορθοστασία και πόνος στη βάδιση. Λήφθηκε υπόψη η μείωση της ικανότητας του για εργασία ως ακολούθως: Η μελλοντική προοπτική να εργοδοτηθεί ως τραπεζοκόμος, όσο άριστη κι αν ήταν, δεν μπορεί να εξισωθεί με πραγματική οικονομική απώλεια. Ό,τι, τελικά, μπορεί να του επιδικαστούν είναι ένα κατ' αποκοπή ποσό ως γενικές αποζημιώσεις για τη μείωση που επήλθε στην εργασιακή του ικανότητα, λόγω των κακώσεων που υπέστη στο δυστύχημα. Η μείωση της ικανότητας του για εργασία, υπό τα περιστατικά της υπόθεσης, δεν μπορεί να αποτιμηθεί ευχερώς σε ποσοστιαία αναλογία του συνόλου των δυνατοτήτων του. Αυτό που μπορεί να λεχθεί είναι ότι, ως αποτέλεσμα του δυστυχήματος, απώλεσε την ικανότητα να εργαστεί ως τραπεζοκόμος, αλλά από το τέλος του 1997 θα μπορούσε να εργαστεί σε κάθε εργασία που δεν απαιτεί παρατεταμένη ορθοστασία και βάδιση, ως και σήκωμα βαριών αντικειμένων. Μπορούσε επίσης, κι αυτό θα αναμένετο από έναν νέο άνθρωπο, όπως είναι ο Ενάγοντας, να προσαρμόσει τη ζωή του στις πραγματικότητες που δημιούργησε το δυστύχημα και να αποκτήσει κάποιαν άλλη ειδίκευση για άλλην απασχόληση. Είχε προς τούτο αρκετές υπαλλακτικές λύσεις για σωρεία άλλων εργασιών, όπως π.χ. να φοιτήσει στη σχολή για υπαλλήλους υποδοχής εφ' όσον αισθανόταν ότι τον τραβούσε ο κλάδος της ξενοδοχειακής βιομηχανίας με καλές προοπτικές εργοδότησης. Αντ' αυτού μέχρι και σήμερα, έχει καταδικάσει τον εαυτό του σε πλήρη απραξία και οι σχετικές προσπάθειες, που όπως είπε, έκαμε για άλλην εργοδότηση, δεν κρίνονται σοβαρές. Επομένως, δεν έχει εκπληρώσει το καθήκον για μείωση της ζημιάς του, κάτι με το οποίο ήταν επιφορτισμένος (βλ. Αριστοδήμου ν. Πέτρου
(1995)1 Α.Α.Δ. 68). Όσον αφορά, τέλος, τον τρόπο υπολογισμού των αποζημιώσεων που θα πρέπει να του επιδικαστούν για τη μείωση της ικανότητας του για εργασία, στην περίπτωση του, δεν προσφέρεται η μέθοδος της χρήσης πολλαπλασιαστή, γιατί ελλείπει ο πολλαπλασιαστέος. Αν προσφερόταν αυτή η μέθοδος θα έπρεπε, τελικά, να του επιδικάζετο η διαφορά μεταξύ των εισοδημάτων που θα είχε ως τραπεζοκόμος από τα εισοδήματα οποιασδήποτε άλλης εργασίας την οποίαν από το τέλος του 1997 θα μπορούσε να εκτελέσει. Κατά συνέπεια, οι επιπτώσεις λόγω των κακώσεων που υπέστη κατά το δυστύχημα, στην εργασιακή του ικανότητα και οι σχετιζόμενες με αυτήν απώλειες μόνο υπό μορφή γενικών αποζημιώσεων, μπορούν να του επιδικαστούν (βλ. Θεοδούλου ν. A. Panayides Contracting Ltd
(1999)1 A.A.Δ. 2134). Αφού συνεκτίμησα κάθε στοιχείο που σχετίζεται με το θέμα κατέληξα ότι ένα ποσό της τάξεως των £25,000 θα αποτελούσε στην περίπτωση του δίκαιη αποζημίωση....». Το ίδιο ισχύει στην περίπτωση της Ενάγουσας. Δεν έχει αποδείξει με θετική και αξιόπιστη μαρτυρία ότι έχασε απολαβές που αποτελούν βάση για σταθερή πηγή εισοδημάτων. Υπάρχει μόνο πιθανολόγηση ότι στην περίπτωση που δεν είχε συμβεί το δυστύχημα, οι επιλογές της για μελλοντική εργοδότηση, δεν θα ήταν περιορισμένες. Όμως ενόψει του νεαρού της ηλικίας της, ήταν ανοιχτό το ενδεχόμενο της μείωσης της απώλειας με εκπαίδευση σε άλλη δεξιότητα για να αντισταθμίσει το γεγονός ότι χάνει την ευκινησία της εξαιτίας του πόνου στον καρπό. Δεν έχουν τεθεί ενώπιον μου αρκετά πραγματικά δεδομένα για να μπορέσω να κάνω μίαν εκτίμηση της απώλειας των μελλοντικών εισοδημάτων της Ενάγουσας εξαιτίας του δυστυχήματος. Θεωρητικά η Ενάγουσα, θα μπορούσε να αποκατασταθεί για απώλειες εισοδημάτων ως προς μελλοντικό χρόνο υπό μορφή γενικών αποζημιώσεων (βλ. Fysco Constructing Co. Ltd. v. Γεωργίου
(1991)1 Α.Α.Δ. 1014). Για τις απώλειες εισοδημάτων από την ημέρα της καταχώρησης της αγωγής μέχρι τη δίκη, αυτά έχουν ήδη αποκρυσταλλωθεί και έτσι θα πρέπει να αποδειχθούν ως ειδικές αποζημιώσεις. Για μελλοντικά εισοδήματα, δηλαδή αυτά που θα μπορούσε η Ενάγουσα να κερδίσει στο μέλλον, αυτά εμπίπτουν στις γενικές αποζημιώσεις. Δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία για μελλοντικά εισοδήματα της Ενάγουσας ώστε να μπορεί να χρησιμοποιηθεί η μέθοδος του πολλαπλασιαστή. Στην περίπτωση όμως που δεν υπάρχουν τέτοια στοιχεία, το Δικαστήριο δύναται να επιδικάσει ποσό γενικών αποζημιώσεων για την απώλεια εισοδημάτων με ένα λογικό, κατ' αποκοπή ποσό (βλ. Θεοδούλου v. A. Panayides Contracting Ltd
(1999)1(Γ) Α.Α.Δ. 2134). Η μέθοδος υπολογισμού της απώλειας μελλοντικών εισοδημάτων, αρχίζει από την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας. Σύμφωνα με το σύγγραμμα Mc Gregor on Damages Sweetan Maxwell 1980 General Method of assessment earning capacity par 1164, Αγγλικά Δικαστήρια χρησιμοποιούν κατά προτίμηση την καταβολή ενός ποσού χρημάτων που αντιπροσωπεύει την απώλεια (multiplicand), παρά την καταβολή περιοδικών πληρωμών για κάθε έτος που δεν εργάζεται η Ενάγουσα (multiplier). Ο λόγος γι' αυτήν την προτίμηση, είναι επειδή υπάρχουν αστάθμητοι παράγοντες που μπορεί στο μέλλον να επηρεάζουν τη μελλοντική ικανότητα της Ενάγουσας να κερδίζει το ίδιος ύψος των απολαβών. Η βάση για τον υπολογισμό του multiplicand, είναι τα ετήσια εισοδήματα της Ενάγουσας προτού τραυματιστεί, μείον το ποσό που υπολογίζεται ότι η Ενάγουσα μπορεί να κερδίσει από την εργασία του μετά τον τραυματισμό του. Υπάρχουν παράγοντες που μπορούν να αυξήσουν το ποσό και άλλοι παράγοντες που μπορεί να το μειώσουν σημαντικά. Στην αγγλική υπόθεση Mitchell v. Mulholland [1972] 1 QB 65, το Δικαστήριο επεξήγησε γιατί είναι καλύτερα να μην χρησιμοποιείται η μέθοδος του πολλαπλασιαστή, ως ο πιο σωστός τρόπος υπολογισμού αυτής της απώλειας. Κύριος λόγος που δεν προτιμάται αυτή η μέθοδος, είναι επειδή δεν υπάρχει ακριβής τρόπος υπολογισμού του ποσού της απώλειας με τη χρήση στατιστικών στοιχείων. «The actuarial tables or evidence should be used as a primary basis of assessment. There are too many variables and there are too many conjectural decision to be made before selecting the tables to be used. There would be a false appearance of accuracy or precision in a sphere where conjectural estimates have to play a large part. The experience of practitioners and judges in applying the normal method is the best primary basis of assessment». Στην παρούσα περίπτωση, τα δεδομένα είναι τέτοια που τέτοιος υπολογισμός εξαιτίας των πολλών παραγόντων που συνυπάρχουν, προκαλούν αβεβαιότητα και είναι αδύνατον να προβώ σε εκτίμηση σε σχέση με την απώλεια μελλοντικών απολαβών με τη χρήση της μεθόδου του πολλαπλασιαστή, όμως είμαι πεπεισμένη, ότι υπάρχει αιτιώδης συνάφεια μεταξύ του δυστυχήματος των πολλαπλών επεμβάσεων και της διακοπής της φοίτησης της στο σχολείο για παρατεταμένη περίοδο. Όμως δεν έχουν τεθεί ενώπιον μου άλλα χειροπιαστά στοιχεία που να με βοηθούν να προεκτείνω τους υπολογισμούς μου για το μέλλον. Είναι η εκτίμηση μου, ότι βραχυπρόθεσμα οι επαγγελματικές επιλογές της είχαν περιοριστεί. Ταυτόχρονα είναι η εκτίμηση μου ότι είχε τη δυνατότητα να μάθει κάποια δεξιότητα (π.χ. χρήση ηλεκτρονικού υπολογιστή) ώστε να αυξήσει τις πιθανότητες της για επικερδή εργοδότηση. Το ποσό που θα της αποδοθεί δεν μπορεί να είναι μεγάλο, διότι αδυνατώ να εξαγάγω συμπεράσματα για το μέγεθος της απώλειας ενόψει των αβέβαιων και αστάθμητων παραγόντων που θα μπορούσαν να επηρεάσουν είτε θετικά ή αρνητικά το ύψους του ποσού. Αυτή η περίπτωση προσομοιάζει με τα γεγονότα που είχαν τεθεί ενώπιον του Εφετείου στην υπόθεση Νικολάου ν. Στυλιανού 1 ΑΑΔ 1727
(2011), όπου επικυρώθηκε το πρωτόδικο εύρημα ότι η κατάσταση της υγείας της Εφεσείουσας, δεν της επέτρεπε να σηκώνει βαριά αντικείμενα ή να εκτίθεται σε επίπονη εργασία που συνεπάγεται παρατεταμένη ορθοστασία και σωματική κόπωση. Και σε εκείνην την περίπτωση, η Εφεσείουσα είχε πρόβλημα κατά τις περιόδους των οξέων φάσεων του προβλήματος της, στις οποίες αναφέρθηκε και οι οποίες υπολογίστηκαν στις τρεις φορές τον χρόνο που κατά τη διάρκεια αυτών των φάσεων, χρειαζόταν ξεκούραση και φυσιοθεραπεία. Παρ' όλο ότι οι φάσεις αυτές ήταν μόνο τρεις φορές τον χρόνο, επικυρώθηκε η πρωτόδικη κρίση που επιδίκασε κατ' αποκοπή το ποσό για απώλεια μελλοντικών απολαβών, το ποσό των €20.000.00. Ακόμη και όταν η απώλεια των μελλοντικών απολαβών οφείλεται σε διακοπή της εκπαίδευσης ανήλικου προσώπου, το Δικαστήριο δεν πρέπει να αποφεύγει να επιδικάσει αποζημιώσεις για μελλοντικές απολαβές εξαιτίας της δυσκολίας που υπάρχει για να υπολογίσει το ποσό, εάν διαπιστώσει ότι πρόκειται για πραγματική απώλεια. Στην αγγλική υπόθεση Joyce Yeomens 1 WLR 549 [1981] το Εφετείο επικύρωσε την πρωτόδικη κρίση που είχε επιδικάσει το ποσό των 7.500,00 αγγλικών στερλινών σε εννιάχρονο παιδί που ανέπτυξε επιληψία ως αποτέλεσμα του τραύματος που υπέστη και επηρεάστηκε ως αποτέλεσμα αυτών των κρίσεων η εκπαίδευσή του. The injury to his earning capacity resulting from the serious educational loss is, as I have already said, a serious one and should include something for being deprived of the remote chance of never having epilepsy at all. I have already said that I do not accept the multiplier/multiplicand method of calculation. There are so many imponderables. For example, how long will the plaintiff live? What job will he in fact get? What sort of job would he have got if he had had the epilepsy later in his life? All of those are capable of a wide variety of answers. I therefore would assess a figure which in my judgment would properly compensate the plaintiff for all those matters, and the figure I would award would be one of £7,500 for this. Παρομοίως στη δική μας την περίπτωση, υπάρχουν άγνωστοι παράγοντες που συγχύζουν την εξίσωση του υπολογισμού του ποσού των αποζημιώσεων. Επί παραδείγματι, τι είδους εργασία θα μπορούσε να βρει η Ενάγουσα. Υπάρχει πιθανότητα να είναι πιο ευάλωτη στις λοιμώξεις, θα αποφύγει έντονη και επαναλαμβανόμενη δραστηριότητα που να αφορά την χρήση του καρπού. Δεν υπάρχει καμία φόρμουλα που να παράγει έγκυρα αποτελέσματα για τον υπολογισμό του ποσού σε σχέση με την απώλεια της να κερδίζει εισόδημα στο μέλλον. Στην ουσία, μόνο μία εκτίμηση μπορεί να γίνει για τη μελλοντική εισοδηματική της ικανότητα που να αναγνωρίζει την απώλεια μίας προοπτικής που προκλήθηκε ως συνέπεια του δυστυχήματος. Στην αγγλική υπόθεση Foster v. Tyre 1 All ER 567
(1986), επεξηγήθηκε ότι δύναται το Δικαστήριο να επιδικάσει ένα ποσό αποζημιώσεων για την απώλεια μελλοντικών απολαβών βασιζόμενο στην αναγνώριση ότι ο Ενάγοντας, απώλεσε την ικανότητα του να βρει επικερδή εργασία στο μέλλον εξαιτίας της πάθησης. Όμως ο υπολογισμός του ποσού επί αυτής της βάσης, δεν παράγει την πραγματική απώλεια με ακρίβεια. I can deal with the second argument straight away, because it seems to me contrary to one of the few principles which have so far been clearly established in this field by cases such as Moeliker v Reyrolle and Herbert v Ward (23 July 1982, unreported) referred to in Kemp and Kemp The Quantum of Damages, para 2—017/
- That principle is that, when it comes to estimating loss of earning capacity, there is no such thing as a conventional approach; there is no rule of thumb which can be applied. It would be so much easier if there were. But there is not. In each case the trial judge has to do his best to assess the plaintiff's handicap, as an existing disability, by reference to what may happen in the future. As has been said so often, that is necessarily a matter of speculation; it is necessarily a matter of weighing up risks and chances in all the circumstances of a particular case. The very fact that the approach must necessarily be so speculative means, of course, that the occasions on which this court will feel justified in interfering with a judge's assessment will be few and far between, for there is no established range or standard against which to measure the judge's award. So I would reject the argument of counsel for the defendants that there is a normal maximum of two years' loss of salary or thereabouts, even if, as I am sure counsel would accept, and indeed, would assert, that normal maximum would be subject to exceptions. As to the argument that £35,000 is far in excess of what is normally awarded in this class of case, I agree that the figure may at first seem a large one. But it is by no means the largest figure that has been awarded by the courts; counsel for the plaintiff referred us to the case of Herbert v Ward, which I have already mentioned, in which the trial judge awarded a figure of £50,000 for loss of earning capacity, arising out of very serious injuries to a young man of
- It is to be observed that the award was not disturbed on appeal. Εκ των πραγμάτων, δεν επηρεάστηκαν οι επιλογές της Ενάγουσας σε σχέση με την επαγγελματική της σταδιοδρομία και το πρόβλημα απώλειας εισοδημάτων, περιορίζεται μέχρι τον χρόνο που υποβλήθηκε στην τρίτη εγχείρηση στο Γενικό Νοσοκομείο Πάφου. Παρά την ύπαρξη παρατεταμένης ταλαιπωρίας, κρίνω ότι δεν περιορίστηκαν οι επιλογές της για το μέλλον εξαιτίας μόνιμης αναπηρίας. Δεν υπήρχε μετά τον Οκτώβριο 2015 κάποιο ουσιαστικό εμπόδιο να φοιτούσε και να διατηρούσε επιλογές σε σχέση με μελλοντική επαγγελματική σταδιοδρομία ανοικτές. Το γεγονός ότι σήμερα εργάζεται ως γραμματέας με απολαβές ίσες ή μεγαλύτερες από εκείνες που κέρδιζε όταν εργαζόταν στο φαγάδικο ''Γρηγόρης'' αποδεικνύει ότι δεν τίθεται θέμα αποκατάστασης της για απώλεια μελλοντικών απολαβών εξαιτίας του δυστυχήματος. Κατά συνέπεια, δεν αποδίδεται κανένα ποσό χρημάτων για απώλεια μελλοντικών εισοδημάτων που να οφείλεται στο δυστύχημα. Διά τον πόνο, ταλαιπωρία και απώλεια που έχει υποστεί και που να λαμβάνει υπόψη όλα τα πιο πάνω, δικαιούται γενικές αποζημιώσεις ύψους €100.000,
- Αναφορικά με τις ειδικές ζημιές ενόψει των πραγματικών ευρημάτων πιο πάνω, κρίνονται όλα τα ιατρικά έξοδα, δικαιολογημένες δαπάνες και πρόκειται για δαπάνες που έπρεπε να γίνουν ενόψει των τραυμάτων που είχε υποστεί συνεπεία του τροχαίου δυστυχήματος. Αναφορικά με την απώλεια μισθών, κρίνω ότι η Ενάγουσα απέδειξε θετικά ότι λάμβανε μηνιαίο μισθό ύψους €850 από την εργασία της. Ήταν προσωρινή εργασία, αλλά δεν θα διέκοπτε την εργασία της εάν δεν είχε τραυματιστεί στο δυστύχημα. Ως εκ τούτου, έχει αποδειχθεί ότι απώλεσε συγκεκριμένο εισόδημα για τους μήνες από την 28/12/2014 μέχρι 28/10/2015 που δεν μπορούσε να εργαστεί. Με βάση τα πιο πάνω, καταλήγω στο συμπέρασμα, στο ποσό των γενικών αποζημιώσεων των €100.000 και το ποσό των €9.271 ειδικές ζημιές (€8.500 απώλεια εισοδημάτων και €771 (παραδεκτές ειδικές ζημιές) σύνολο=(€109.271) * 0.85 ποσοστό ευθύνης που έχει συμφωνηθεί ως παραδεκτή. To άρθρο 58Α του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, περιέχει τη γενική πρόνοια που αφορά την καταβολή τόκου σε περίπτωση αποζημιώσεων σε σχέση με σωματικές βλάβες. Μόνο εάν συντρέχουν ειδικοί λόγοι, δικαιολογείται διαφοροποίηση στην καταβολή του τόκου. Πιο κάτω παρατίθεται το άρθρο 58Α: «58Α. Σε oπoιαδήπoτε εvώπιov oπoιoυδήπoτε Δικαστηρίoυ διαδικασία για τηv είσπραξη απoζημιώσεωv για σωματική βλάβη ή θάvατo συvεπεία αστικoύ αδικήματoς, τo Δικαστήριo επιδικάζει, εκτός αv είvαι ικαvoπoιημέvo, ότι συvτρέχoυv ειδικoί περί τoυ αvτιθέτoυ λόγoι, ετήσιο τόκο ύψους ίσου με το ύψος του τόκου που καθορίζεται σύμφωνα με τις διατάξεις των εδαφίων
(2),
(3)και
(4)του άρθρου 33 του περί Δικαστηρίου Νόμου, αvαφoρικά με oλόκληρo ή μέρoς τoυ πoσoύ τωv απoζημιώσεωv πoυ έχoυv επιδικαστεί, για oλόκληρη ή για μέρoς της περιόδoυ μεταξύ της ημερoμηvίας κατά τηv oπoίαν γεvvήθηκε τo αγώγιμo δικαίωμα και της ημερoμηvίας καταχώρισης της αγωγής: Νoείται ότι για εκκρεμoύσες αγωγές ή απαιτήσεις τo επιτόκιo, αvαφoρικά με oλόκληρo ή μέρoς τoυ πoσoύ για oλόκληρη ή για μέρoς της περιόδoυ, όπως τo δικαστήριo κρίvει πρέπov, αvέρχεται στo 6% για τηv περίoδo μεταξύ της oπoίας γεvvήθηκε τo αγώγιμo δικαίωμα, της έvαρξης της ισχύoς τoυ περί Αστικώv Αδικημάτωv (Τρoπoπoιητικoύ) Νόμoυ τoυ 1996 και σε 8% από τηv έvαρξη της ισχύoς τoυ περί Αστικώv Αδικημάτωv (Τρoπoπoιητικoύ) Νόμoυ τoυ 1996 μέχρι την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του περί Αστικών Αδικημάτων (Τροποποιητικού) Νόμου του 2008 και από την ημερομηνία αυτήν μέχρι την τελική αποπληρωμή του ποσού της απόφασης το επιτόκιο καθορίζεται σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος άρθρου». Στην υπόθεση Daria v. Βλάβη 1.ΑΑΔ 1111
(2012)πιο πάνω, επεξηγήθηκε ότι ο τόκος δικαιολογείται να λογίζεται με διαφορετικό από τον τρόπο που προβλέπεται στο άρθρο 58Α στις περιπτώσεις, όπου ο τόκος δεν λογίζεται ως αποζημίωση για τη ζημιά που προκλήθηκε, αλλά για την αποστέρηση χρημάτων που θα έπρεπε να αποδοθούν στον παθόντα. Λέχθηκε σε εκείνην την υπόθεση, ότι ο τραυματισμός δεν προκαλεί διαμιάς τον πόνο, την ταλαιπωρία και τα υπόλοιπα για τα οποία τελικά αποζημιώνεται ο Ενάγων. Σε σχέση με τις ειδικές και γενικές αποζημιώσεις, δεν συντρέχει κανένας λόγος απόκλισης από τη νομοθετική ρύθμιση, ως προνοείται στο άρθρο 58Α. Ως εκ τούτου, εκδίδεται απόφαση υπέρ της Ενάγουσας και εναντίον των Εναγομένων 1 και 2 αλληλέγγυα και/ή κεχωρισμένα για το ποσό των €109.271 ˟0.85=92.880,35 (γενικές και ειδικές αποζημιώσεις) με νόμιμο τόκο από την 28/12/2014. Τα έξοδα της αγωγής επιδικάζονται εναντίον των Εναγομένων 1 και 2 αλληλέγγυα και/ή κεχωρισμένα, όπως αυτά υπολογιστούν από τον πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. Νοείται ότι ενόψει του ότι έχει γίνει κατάθεση ποσού χρημάτων δυνάμει της Δ.22 Θεσμός 7 των θεσμών με αναφορά την υπόθεση Κυριάκου ν. Αυγουστίνου Πιλότου Πολιτική Έφεση 98/2013 ημερομηνίας 14/03/2018 στην περίπτωση που η ασφαλιστική εταιρεία έχει καταβάλει ποσό που υπερβαίνει το ποσό που έχει επιδικαστεί στην Ενάγουσα, θεωρείται επιτυχόν διάδικος. Κατά συνέπεια, εάν έχει επιδικαστεί στην Ενάγουσα χαμηλότερο ποσό από το πληρωθέν από τους Εναγόμενους ποσό, τότε η Ενάγουσα δικαιούται στα έξοδα της, ως ανωτέρω, μέχρι την ημερομηνία της πληρωμής και μετά ταύτα οι Εναγόμενοι δικαιούνται στα δικά τους έξοδα μετά την ημερομηνία πληρωμής. (Υπ.)....... Ν. Ταλαρίδου-Κοντοπούλου, Α. Ε. Δ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο