← Κύπρος

Mάρω Δημάδη κ.α. ν. Δήμος Αγίου Δομετίου κ.α., Αρ. Αγωγής: 867/2017, 25/9/2024

Mάρω Δημάδη κ.α. ν. Δήμος Αγίου Δομετίου κ.α., Αρ. Αγωγής: 867/2017, 25/9/2024 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Μ-Α ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 867/2017 Μεταξύ:

  1. Mάρω Δημάδη, από τη Λευκωσία
  2. Γιαννάκης Δημάδης, μόνιμος κάτοικος Ηνωμένου Βασιλείου Ενάγοντες και
  3. Δήμος Αγίου Δομετίου
  4. Δημοτικό Συμβούλιο Δήμου Αγίου Δομετίου Εναγόμενων Ημερομηνία: 25 Σεπτεμβρίου 2024 Εμφανίσεις: Για Ενάγοντες: κος Αντωνιάδης Για Εναγόμενους: κος Μιχαηλίδης με κα Κατσελή ΑΠΟΦΑΣΗ Με βάση τον Κανονισμό 6(β) του περί της Ηλεκτρονικής Δικαιοσύνης (Ηλεκτρονική Επικοινωνία) Διαδικαστικού Κανονισμού του 2021,η απόφαση δίδεται χωρίς τη φυσική παρουσία των συνηγόρων των διαδίκων και διαβιβάζεται σε αυτούς ηλεκτρονικά, με τη συγκατάθεσή τους.
  5. Εισαγωγή Με ειδικά οπισθογραφημένο κλητήριο ένταλμα το οποίο καταχωρήθηκε την 23.02.2017 οι Ενάγοντες αξίωσαν θεραπείες εναντίον των Εναγόμενων 1 και 2 βασισμένοι στο αστικό αδίκημα της παράνομης επέμβασης επί ακίνητης ιδιοκτησίας. Μέσω της Απάντησης στην Υπεράσπιση οι Ενάγοντες απόσυραν την απαίτηση τους εναντίον των Εναγόμενων
  6. Κατά συνέπεια η αγωγή συνέχισε εναντίον του Εναγόμενου
  7. Επιπροσθέτως μέσω της τελικής αγόρευσης τους οι Ενάγοντες περιόρισαν την απαίτηση τους στις αξιώσεις και θεραπείες της παραγράφου 20 Δ, Ε,ΣΤ,Ζ,Η,Θ,Ι και Κ της Έκθεσης Απαίτησης.
  8. Δικογραφημένοι ισχυρισμοί Σύμφωνα με τη δικογραφημένη θέση των Εναγόντων αυτοί είναι οι εγγεγραμμένοι ιδιοκτήτες του ακινήτου με αρ. Εγγραφής [ ], Φ/Σχ. 21/1010VO1, αρ. τεμαχίου [ ] εμβαδού 697 τ.μ., που βρίσκεται στον Άγιο Δομέτιο στη Λεωφόρο Γρηγόρη Αυξεντίου αρ. 56 ανά ½ στην επαρχία Λευκωσίας (στο εξής «ως το ακίνητο») από την 18/02/
  9. Στο ακίνητο διέμενε η μητέρα των Εναγόντων Ξένια Δημάδη μέχρι το έτος 2015 (στο εξής ως «Ξ.Δ.»). Περί το έτος 2003 οι Εναγόμενοι ενημέρωσαν τη Ξ.Δ. ότι ο Δήμος Αγίου Δομετίου προχώρησε στη διαδικασία απαλλοτρίωσης και επίταξης μέρους του ακινήτου της και ότι για την απαλλοτρίωση της γης θα αποζημιωνόταν. Περί το έτος 2012 η Ξ.Δ. παραπονέθηκε ότι ουδείς επικοινώνησε μαζί της για να την ενημερώσει για το συνολικό επηρεασμό της ιδιοκτησίας της σε τετραγωνικά μέτρα, αλλά πώς και πότε θα αποζημιωθεί. Ακολούθησε μεταξύ της Ξ.Δ. και Εναγόμενων αλληλογραφία. Είναι η θέση των Εναγόντων ότι περί το έτος 2012 με επιστολές της Ξ.Δ. προς τους Εναγόμενους ζητήθηκε αποζημίωση για τη χρήση του επηρεαζόμενου μέρους του ακινήτου ως δρόμου καθ' όλη τη διάρκεια της χρήσης του, αποζημίωση για αυθαίρετη επέμβαση και επαναφορά του ακινήτου στην πρότερα κατάσταση. Είναι ισχυρισμός των Εναγόντων ότι δεν έγινε απαλλοτρίωση αλλά επέμβαση σε τμήμα λωρίδας γης του ακινήτου περί των 46 τ.μ. αποτέλεσμα των πράξεων των Εναγόμενων να διαπλατύνουν και να διαμορφώσουν τη Λεωφόρο Γρηγόρη Αυξεντίου στον Άγιο Δομέτιο. Η αξία του μέρους του οποίου επεμβαίνουν οι Εναγόμενοι ανέρχεται σε ευρώ 23.
  10. Μέσω της Υπεράσπισης τους η οποία καταχωρήθηκε περί την 22/06/2017 οι Εναγόμενοι 1 και 2 αρνούνται τις θέσεις των Εναγόντων και ισχυρίζονται ότι ουδεμία επέμβαση έγινε επί του ακινήτου. Το ακίνητο επηρεάζετο από παλαιά δεσμευτική ρυμοτομία. Το έτος 2003 ο Δήμος Αγίου Δομετίου προέβαινε σε έργα διαμόρφωσης του παλαιού πυρήνα του Αγίου Δομετίου με κρατική ενίσχυση. Τα έργα επηρέαζαν τη Λεωφόρο Γρηγόρη Αυξεντίου και το ακίνητο της Ξ.Δ. Ο Δήμος Αγίου Δομετίου απόστειλε επιστολή περί το έτος 2003 στη Ξ.Δ. για παραχώρηση προς το δημόσιο δρόμο τη λωρίδα του τεμαχίου της το οποίο επηρεάζετο από δεσμευτική ρυμοτομία με σκοπό όπως συνεχιστεί το δημόσιο πεζοδρόμιο ή ο δρόμος με την υποχρέωση του Δήμου να κατεδαφίσει υφιστάμενο περιτοίχισμα και να ανεγείρει νέο περιτοίχισμα. Η Ξ.Δ. δέχθηκε την πρόταση του Δήμου και παραχώρησε την επηρεαζόμενη λωρίδα. Με την έγκριση της κατασκευάσθηκαν οδικά έργα και η λωρίδα παραχωρήθηκε στο δημόσιο δρόμο. Είναι ισχυρισμός των Εναγομένων ότι δεν νομιμοποιούνται οι Ενάγοντες να διεκδικούν θεραπείες για ισχυριζόμενη επέμβαση η οποία έγινε το 2003 με την έγκριση της Ξ.Δ. και/ή ουδέποτε τερματίσθηκε η άδεια που έδωσε η Ξ.Δ. Η παραχώρηση της λωρίδας της γης έγινε νομίμως. Η Απάντηση στην Υπεράσπιση καταχωρήθηκε την 27/09/
  11. Οι Ενάγοντες απορρίπτουν τις θέσεις και ισχυρισμούς των Εναγομένων 1 και 2 και ισχυρίζονται ότι ουδέποτε η Ξ.Δ. πρόβηκε σε συμφωνία για να παραχωρήσει τη λωρίδα γης του ακινήτου της για χρήση από το Δημόσιο. Επαναλαμβάνουν σε γενικές γραμμές τις θέσεις της Έκθεσης Απαίτησης και δη ότι οι Εναγόμενοι επενέβησαν παράνομα και αυθαίρετα στο ακίνητο. Για να αποδείξουν τις αξιώσεις τους οι Ενάγοντες κατέθεσαν η Ενάγουσα 1 (ΜΕ1), η κα Χριστοδούλου (ΜΕ2), και ο κος Ταλλατίνης (ΜΕ3). Για να προωθήσουν την υπεράσπισή τους οι Εναγόμενοι 1 και 2 κατάθεσε μόνο η κα Χρίστου (ΜΥ1). Η ΜΕ2 ως μέρος της κυρίως εξέτασης της κατέθεσε στο Δικαστήριο γραπτή δήλωση η οποία σημειώθηκε και κατατέθηκε ως Έγγραφο Α ενώ η ΜΥ1 ως μέρος της κυρίως εξέτασης της κατέθεσε στο Δικαστήριο γραπτή δήλωση η οποία σημειώθηκε και κατατέθηκε ως Έγγραφο Β. Επιπλέον της προφορικής μαρτυρίας κατετέθηκε και έγγραφη. Μεταξύ άλλων, κατετέθηκαν 32 τεκμήρια ως ακολούθως: 1) Τεκμήριο 1 κατατέθηκε αντίγραφο τίτλου ιδιοκτησίας αναφορικά με τον Ενάγοντα 1, 2) Τεκμήριο 2 κατατέθηκε αντίγραφο επιστολής ημερομηνίας 13/06/2003 του Δήμου Αγίου Δομετίου προς την Χ.Δ., 3) Τεκμήριο 3 κατατέθηκε επιστολή ημερομηνίας 06/06/2003 από Δήμο Αγίου Δομετίου προς Διευθυντή Κτηματολογίου, 4) Τεκμήριο 4 κατατέθηκε επιστολή ημερομηνίας 31/07/2003 από Δήμο Αγίου Δομετίου προς Διευθυντή Κτηματολογίου, 5) Τεκμήριο 5 κατατέθηκε έγγραφο του Επαρχιακού Κτηματολογικού γραφείου Λευκωσίας ημερομηνίας 13/11/2003 προς το Δημοτικό γραμματέα του Δήμου Αγίου Δομετίου, 6) Τεκμήριο 6 κατατέθηκε επιστολή του Δήμου Αγίου Δομετίου προς Επαρχιακό Κτηματολογικό Λειτουργό με ημερομηνία 24/11/2003, 7) Τεκμήριο 7 κατατέθηκε έγγραφο από Επαρχιακό Κτηματολογικό γραφείο κλάδο εκτιμήσεων με ημερομηνία 18/02/2004 προς Δημοτικό γραμματέα του Δήμου Αγίου Δομετίου, 8) Τεκμήριο 8 κατατέθηκε αντίγραφο επιστολής ημερομηνίας 03/03/2004 προς Επαρχιακό Κτηματολογικό Λειτουργό, 9) Τεκμήριο 9 κατατέθηκε επιστολή ημερομηνίας 13/04/2005 του Υπουργείου Εσωτερικών Τμήμα Κτηματολογίου και χωρομετρίας προς Δήμαρχο Αγίου Δομετίου, 10) Τεκμήριο 10 κατατέθηκε επιστολή ημερομηνίας 05/05/2005 από Δήμου Αγίου Δομετίου, προς Oikos Property Consultants Ltd, 11) Τεκμήριο 11 κατατέθηκε αντίγραφο του Τεκμηρίου 10 το οποίο φαίνεται να στάλθηκε υπό μορφή υπενθύμισης την 26/05/2005, 12) Τεκμήριο 12 κατατέθηκε επιστολή της Ξ.Δ. προς Δήμαρχο Αγίου Δομετίου με ημερομηνίας 16/03/2012, 13) Τεκμήριο 13 κατατέθηκε επιστολή του Δήμου Αγίου Δομετίου με ημερομηνία 28/03/2012 προς Ξ.Δ., 14) Τεκμήριο 14 κατατέθηκε επιστολή της Ξ.Δ. ημερομηνίας 06/04/2012 προς Διευθυντή Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως, 15) Τεκμήριο 15 κατατέθηκε επιστολή της Ξ.Δ. ημερομηνίας 18/04/2012 προς Διευθυντή Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως, 16) Τεκμήριο 16 κατατέθηκε επιστολή του τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως ημερομηνίας 03/05/2012 προς Ξ.Δ., 17) Τεκμήριο 17 κατατέθηκε επιστολή της Ξ.Δ. προς Δήμαρχο Αγίου Δομετίου, 18) Τεκμήριο 18 κατατέθηκε επιστολή από το δικηγορικό γραφείο των κκ Στέλιο Ιερωνυμίδη και Συνεργάτες προς Δήμαρχο Αγίου Δομετίου με ημερομηνία 26/07/2012, 19) Τεκμήριο 19 επιστολή του Δήμου Αγίου Δομετίου προς το δικηγορικό γραφείο των κκ Στέλιο Ιερωνυμίδη και Συνεργάτες με ημερομηνίας 05/09/2012, 20) Τεκμήριο 20 κατατέθηκε επιστολή της Ενάγουσας 1 προς το Δήμαρχο Αγίου Δομετίου με ημερομηνία 26/02/2015 21) Τεκμήριο 21 κατατέθηκε επιστολή του Δήμου Αγίου Δομετίου με ημερομηνία 27/02/2015 προς Ενάγουσα
  12. 22) Επιστολή ημερομηνίας 02/03/2015 προς Δήμαρχο Αγίου Δομετίου από Ενάγουσα 1 κατατέθηκε ως Τεκμήριο 22, 23) Τεκμήριο 23 κατατέθηκε έγγραφο χειρόγραφη σημείωση ημερομηνίας 17/11/2015 από κα Μάρω Μιχαηλίδη. 24) Έκθεση υπολογισμού αγοραίας αξίας από κο Κυριάκο Ταλαττίνη με ημερομηνία 28/03/2016 κατατέθηκε ως Τεκμήριο 24 ενώ ως Τεκμήριο 25 κατατέθηκε δέσμη αποδείξεων, 25) Τεκμήριο 26 κατατέθηκε επιστολή ημερομηνίας 02/11/2016 από δικηγορικό γραφείο των κκ Δ. Χατζηνέστορος προς Δήμαρχο Αγίου Δομετίου, με ένορκη δήλωση επίδοσης αυτής, 26) Τεκμήριο 27 κατατέθηκε επιστολή Αγίου Δομετίου προς Διευθυντή Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας με ημερομηνία 25/04/2012, 27) Τεκμήριο 28 κατατέθηκε επιστολή από Επαρχιακό Κτηματολογικό Γραφείο κλάδου εκτιμήσεων προς Δήμο Αγίου Δομετίου με ημερομηνία 08/05/2012, 28) Τεκμήριο 29 κατατέθηκε επιστολή από το δικηγορικό γραφείο των κκ Δ. Χατζηνέστορος προς Γενικό Ελεγκτή με ημερομηνία 20/02/2015, 29) Τεκμήρια 30 και 31 κατατέθηκαν ηλεκτρονικό μήνυμα με επιστολή ημερομηνίας 02/06/2023 προς Ελεγκτική Υπηρεσία, 30) Τεκμήριο 32 κατατέθηκε επιστολή της Ελεγκτικής Υπηρεσίας προς το δικηγορικό γραφείο των κκ Δ. Χατζηνέστορος & Σια Δ.Ε.Π.Ε. Η ακροαματική διαδικασία ολοκληρώθηκε με τις εκατέρωθεν αγορεύσεις.
  13. Μαρτυρία Η προφορική μαρτυρία είναι καταγεγραμμένη στα πρακτικά της διαδικασίας, η δε έγγραφη και πραγματική είναι καταχωρισμένη ως Τεκμήρια. Συνοπτικά παρατίθενται τα κύρια σημεία της μαρτυρίας. Ακολούθως το κρίσιμο μέρος της μαρτυρίας θα αξιολογηθεί. Α. Μαρτυρία ΜΕ1 Η ΜΕ1 μέσω του εγγράφου Α κατάθεσε τα Τεκμήρια 1-32 ως ανωτέρω. Εξήγησε το ιστορικό της ιδιοκτησίας του ακινήτου αλλά και το ιστορικό της διαφοράς. Ουσιαστικά επανέλαβε το περιεχόμενο της Έκθεσης Απαίτησης. Επίσης ανάφερε ότι η μητέρα της Ξ.Δ. την ενημέρωνε για το τι επιστολές λάμβανε αλλά και το τι γινόταν. Τα έργα διαπλάτυνσης της οδού Γρηγόρη Αυξεντίου ξεκίνησαν περί το έτος 2003 και ολοκληρώθηκαν τέλη του έτους
  14. Η ΜΕ1 ανάλωσε μεγάλο μέρος της μαρτυρίας στο να παραθέτει αποσπάσματα από τις επιστολές που κατάθεσε ως Τεκμήρια. Το τι αναγράφεται σαφώς σε κάθε επιστολή και εάν είναι σχετικό με τα επίδικα θέματα θα εξεταστεί από το Δικαστήριο με εξέταση κάθε εγγράφου ξεχωριστά και όχι με το πως τα ερμηνεύει η ΜΕ
  15. Αυτό που διευκρίνισε η ΜΕ1 είναι ότι ούτε η ίδια ούτε η μητέρα της είχε γνώση για τις επιστολές τις οποίες κατάθεσε ως Τεκμήρια αλλά έλαβε γνώση αυτών στα πλαίσια της παρούσης διαδικασίας. Η ΜΕ1 ανάφερε ότι ουδέποτε ζητήθηκε από τη Ξ.Δ. να αποδεχθεί την ολοκλήρωση του έργου χωρίς να ολοκληρωθεί η διαδικασία απαλλοτρίωσης. Σύμφωνα με τη μάρτυρα μέσω της αλληλογραφίας που παράθεσε προκύπτει το αντίθετο. Η ίδια επίσης ως αναφέρει ήταν παρούσα σε κάποιες συναντήσεις με το Δήμαρχο Αγίου Δομετίου για το θέμα και τους διαβεβαίωνε προφορικά ότι το θέμα προχωρούσε προς επίλυση και μάλιστα τους έλεγαν ότι ανάμεναν εκτίμηση της αξίας του μέρους που επηρεάστηκε από τα έργα. Κατά την αντεξέταση της ΜΕ1, υποδείχθηκε σ' αυτήν ότι η οδός Γρηγόρη Αυξεντίου που βρίσκεται το ακίνητο επηρεαζόταν από ρυμοτομία γεγονός που δεν αμφισβήτησε και ότι αυτή κάλυπτε έκταση 46 τ.μ., ότι η λωρίδα γης των 46 τ.μ παραχωρήθηκε με τη συγκατάθεση της μητέρας της για να κατασκευαστεί το πεζοδρόμιο και να χαλαστεί και ανεγερθεί νέο περιτείχισμα. Σε ερώτηση προς τη ΜΕ1 ότι η Ξ.Δ. έδωσε τη συγκατάθεση της για να γίνει το πεζοδρόμιο απάντησε ότι οι Εναγόμενοι 1 ενήργησαν αυτόβουλα και αυθαίρετα και ότι δεν έδωσε καμία συγκατάθεση. Σε άλλο σημείο της μαρτυρίας της όταν ερωτήθηκε εάν η Ξ.Δ. έβλεπε τις εργασίες που γίνονταν απάντησε «Προφανώς το είδε αλλά νομιζόμενη ότι θα αποζημιωθεί μπορεί να μην έκανε τίποτε. Περίμενε να αποζημιωθεί η μητέρα μου ». Η μάρτυρας ως επίσης ανάφερε η Ξ.Δ. γνώριζε τι έκαναν στο ακίνητο και ότι «βίωσε» τα έργα. Υποδείχθηκε ότι οι κατασκευές έγιναν χωρίς να υποβάλει κάποια ένσταση η Ξ.Δ. και ότι από τα έτη 2003-2012 δεν υπέβαλε κανένας καμία ένσταση ούτε κάποια επιστολή προς το Δήμο Αγίου Δομετίου με τη μάρτυρα να απαντά ότι με βάση τα έγγραφα που έχουν αποκαλυφθεί στα πλαίσια της αγωγής ο Δήμος Αγίου Δομετίου ζητούσε να γίνουν οι διαδικασίες για απαλλοτρίωση. Β. Μαρτυρία ΜΕ2 Η ΜΕ2 εργάζεται στο Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας ως βοηθός κτηματολογικός λειτουργός. Παράθεσε στο Δικαστήριο τα στοιχεία του ακινήτου και το ιδιοκτησιακό καθεστώς αυτού. Δε γνώριζε εάν έγινε οποιαδήποτε γνωστοποίηση απαλλοτρίωσης για το ακίνητο ούτε εάν έγιναν έργα που να επηρέασαν τμήμα του ακινήτου. Η ΜΕ2 αναγνώρισε το Τεκμήριο 2 και εξήγησε τι ενέργειες πρόβηκαν στο τμήμα της μετά τη λήψη αυτής της επιστολής. Αναγνώρισε επίσης το Τεκμήριο
  16. Εξήγησε ότι το ακίνητο δε θα απαλλοτριωνόταν ολόκληρο αλλά μέρος αυτού. Αναγνώρισε και τα Τεκμήρια 27,
  17. Η ΜΕ2 δε γνωρίζει εάν δόθηκαν αποζημιώσεις για απαλλοτρίωση, ούτε κατά πόσο οι ιδιοκτήτες έδωσαν άδεια και συγκατάθεση για να γίνει το έργο χωρίς να λάβουν αποζημίωση. Γνωρίζει ότι σήμερα παράμεινε σε εκκρεμότητα το θέμα δημοσίευσης της γνωστοποίησης απαλλοτρίωσης και δη από τις 13/04/
  18. Η μάρτυρας δεν αντεξετάστηκε. Γ. Μαρτυρία ΜΕ3 Ο ΜΕ3 ως ανάφερε είναι εγκεκριμένος εκτιμητής ακινήτων. Παράθεσε τα προσόντα και επαγγελματική του πείρα στον κλάδο των εκτιμήσεων. Ο ΜΕ3 αναγνώρισε τα Τεκμήρια 24 και
  19. Ως εξήγησε ετοίμασε έκθεση εκτίμησης της αγοραίας αξίας του επίδικου ακινήτου και δη των 46 τ.μ. επηρεασμένου τμήματος από έργα διαπλάτυνσης που έγιναν από το Δήμο Αγίου Δομετίου επί της λεωφόρου Γρηγόρη Αυξεντίου. Εξήγησε τι στοιχεία έλαβε υπόψη για να ετοιμάσει την έκθεση εκτίμησης με ουσιώδη χρόνο υπολογισμού το έτος 2005 με
  20. Χρησιμοποίησε τη συγκριτική μέθοδο εκτίμησης λαμβάνοντας υπόψη τα φυσικά και νομικά χαρακτηριστικά του ακινήτου και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η αγοραία αξία ανέρχεται σε ευρώ 23.
  21. Αντεξεταζόμενος εξήγησε ότι αγοραία αξία είναι το ποσό του ακινήτου που μπορεί να πωληθεί στην ελεύθερη αγορά. Ο συντελεστής δόμησης είναι 1,40 για τα 46 τ.μ. και παράγει 64.4 δομήσιμα τετραγωνικά μέτρα. Ο ΜΕ3 εξήγησε ότι το τμήμα του ακινήτου επηρεάζεται από ρυμοτομία. Σε περίπτωση αξιοποίησης του ακινήτου ή εμπορικής ανάπτυξης η λωρίδα γης που επηρεάζεται από ρυμοτομία δίδεται προς αξιοποίηση στο υπόλοιπο μέρος του ακινήτου. Ο ΜΕ3 επίσης σε ερώτηση εάν θα πρέπει δηλαδή να πάρουν οι Ενάγοντες ως αποζημίωση τα χρήματα που συνιστούν την αγοραστική αξία της λωρίδας του ακινήτου αλλά και να προστεθεί ο συντελεστής της λωρίδας στο γενικό συντελεστή δόμησης απάντησε ότι αν πάρουν τα χρήματα δε θα πάρουν και το συντελεστή εφόσον θα πρέπει να αφαιρεθεί η λωρίδα γης από τον τίτλο ιδιοκτησίας. Σε ερώτηση εάν το έργο που έγινε στον παλαιό πυρήνα του Αγίου Δομετίου και την οδό Γρηγόρη Αυξεντίου αναβάθμισε και αύξησε την αξία της τιμής των ακινήτων, απάντησε ότι δεν παρατηρήθηκε αύξηση αλλά δε μελέτησε τις τιμές της αξίας των ακινήτων το έτος 2003 σε σύγκριση με αυτές του έτους
  22. Σύμφωνα με το μάρτυρα η περιοχή θεωρείται ακριτική αυξήθηκε η αξία όλης της περιοχής αλλά όχι στον Άγιο Δομέτιο. Είναι εμπορικός δρόμος αλλά δεν υπάρχουν σ' αυτόν οι εμπορικές αναπτύξεις που έχουν γίνει σε άλλες περιοχές της μείζονος Λευκωσίας. Επανεξεταζόμενος ανάφερε ότι επί τόπου η επίδικη λωρίδα γης είναι μέρος του δρόμου και του πεζοδρομίου. Δ. Μαρτυρία ΜΥ1 Η ΜΥ1 μέσω του Εγγράφου Β παραπέμπει σε κάποιες εκ των επιστολών τεκμηρίων που κατάθεσε η ΜΕ1 και δίδει την εκδοχή της. Είναι η Δημοτική Μηχανικός του Δήμου Αγίου Δομετίου. Ήταν η υπεύθυνη για την εκτέλεση του έργου ανάπλασης του παλαιού πυρήνα του Αγίου Δομετίου μεταξύ άλλων και της ανάπλασης της Λεωφόρου Γρηγόρη Αυξεντίου και την κατασκευή δημόσιων πεζοδρομίων κατά μήκος του δρόμου τούτου. Το έργο έπρεπε να γίνει σε επείγουσα βάση γιατί θα λαμβανόταν χρηματοδότηση. Γι' αυτό αποστάλθηκε η επιστολή του Τεκμηρίου
  23. Ο Δήμος Αγίου Δομετίου απόστειλε το Τεκμήριο 3 επιστολή στο Κτηματολόγιο για να ετοιμάσει τα σχέδια για επίταξη και απαλλοτρίωση των επηρεαζόμενων λωρίδων γης. Επακολούθησε μεταξύ του Δήμου Αγίου Δομετίου και Κτηματολογίου αλληλογραφία. Ενώ έγινε η διαδικασία για να προχωρήσει η διαδικασία απαλλοτρίωσης επειδή ως ανάφερε η ΜΥ1 ήταν χρονοβόρα η διαδικασία απαλλοτρίωσης οι παρόδιοι ιδιοκτήτες επέτρεψαν να χρησιμοποιηθεί η λωρίδα της ρυμοτομίας τους για σκοπούς βελτίωσης του δρόμου και κατασκευής δημόσιων πεζοδρομίων και έτσι εγκαταλείφθηκε η ιδέα της απαλλοτρίωσης. Τα τεμάχια των ιδιοκτητών παρέμειναν ως προς το εμβαδόν τους ανέπαφα. Τα έργα επί του ακινήτου αναβάθμισαν το ακίνητο της Ξ.Δ. Το ακίνητο επηρεαζόταν από ρυμοτομία και η λωρίδα γης ενσωματώθηκε στο δημόσιο δρόμο χωρίς να αφαιρεθεί από το τίτλο ιδιοκτησίας της. Αυτό έγινε για όλους τους ιδιοκτήτες. Ως αναφέρει η ΜΥ1, η Ξ.Δ. έδωσε προφορικά την άδεια και συγκατάθεση της για να κατασκευασθεί ο δρόμος και το πεζοδρόμιο επί της λωρίδας των 46 τ.μ. Αποδέχθηκε να κατεδαφιστεί το υφιστάμενο περιτοίχισμα και επέτρεψε στο Δήμο Αγίου Δομετίου όπως ανεγείρει με δικά του έξοδα επί του νέου συνόρου του τεμαχίου της περιτείχισμα. Η άδεια δόθηκε μετά την επιστολή του Τεκμηρίου 2 ημερομηνίας 13/06/2003 όπου ενημερωνόταν ότι θα αποζημιωνόταν για απαλλοτρίωση της λωρίδας της γης εφόσον η λωρίδα γης θα περιερχόταν στο κράτος. Ουδέποτε έφερε ένσταση η Ξ.Δ. για τα έργα και εργασίες που έγιναν. Ως επίσης ανάφερε στο ακίνητο της έγιναν πολυδάπανες εργασίες. Είναι η θέση της ΜΥ1 ότι πίσω από την επιστολή ημερομηνίας 16/03/2012 (Τεκμήριο 12) κρύβεται η Ενάγουσα
  24. Ουδέποτε η Ξ.Δ. έστειλε επιστολή ότι ανακαλούσε την άδεια που παραχώρησε στο Δήμο για να χρησιμοποιηθεί η λωρίδα της γης των 46 τ.μ. για την κατασκευή του δημόσιου πεζοδρομίου. Ο Δήμος Αγίου Δομετίου σε καμία επέμβαση δεν πρόβηκε. Κατά την αντεξέταση της ΜΥ1 τέθηκαν σ' αυτήν και/ή αναφέρθηκαν τα ακόλουθα: -Εξήγησε ποια διαδικασία ακολουθείται για να προχωρήσει διαδικασία απαλλοτρίωσης, επεξήγησε τι ενέργειες έγιναν εν προκειμένω αλλά και για το ότι εν τέλει δεν έγινε διαδικασία απαλλοτρίωσης της λωρίδας των 46 τ.μ. της ακίνητης ιδιοκτησίας της Ξ.Δ. -Ως ανάφερε αντεξεταζόμενη δεν έγινε τελικά εκτίμηση της αξίας των ακινήτων που επηρεάστηκαν από τα έργα επειδή σταμάτησε η διαδικασία της απαλλοτρίωσης. -Εξήγησε γιατί ήταν επείγον να γίνει το έργο τη δεδομένη στιγμή. -Οι εργασίες ξεκίνησαν το έτος 2003 πριν γίνει απαλλοτρίωση και να καταβληθούν αποζημιώσεις. -Η μόνη κατοικία που επηρεαζόταν από τις εργασίες ήταν το περιτοίχισμα της οικίας της ήταν της Ξ.Δ. που έπρεπε να μετακινηθεί και να επανακατασκευασθεί. Ενημερώθηκε γραπτώς ως το Τεκμήριο
  25. -Οι υπόλοιποι ιδιοκτήτες προφορικά αποδέχθηκαν να γίνουν οι εργασίες και δε χρειάστηκε να τους σταλεί επιστολή, η ιδιοκτησία τους δεν επηρεαζόταν από περίφραξη. -Η ΜΥ1 είχε επισκεφθεί προσωπικά τη Ξ.Δ. και της εξήγησε το λόγο που έπρεπε να ξεκινήσουν άμεσα τις εργασίες και δεν έφερε ένσταση. - Ως ανάφερε εκ λάθους αναγράφηκε στο Τεκμήριο 13 ότι πολεοδομική αρχή είναι η Πολεοδομία ή ότι έγινε απαλλοτρίωση. -Εγκαταλείφθηκε η ιδέα της απαλλοτρίωσης επειδή επέτρεψαν οι ιδιοκτήτες τη χρήση της λωρίδας από την ιδιοκτησία τους στο Δήμο. Δεν αφαιρέθηκε από τον τίτλο ιδιοκτησίας τους η λωρίδα γης αλλά παρέμεινε στο αρχικό εμβαδόν με το πλεονέκτημα οι πολεοδομικοί συντελεστές να υπολογιστούν στο αρχικό εμβαδόν του ακινήτου τους. -Η ΜΥ1 παράπεμψε στο Τεκμήριο 10 λέγοντας ότι έστειλαν επιστολή ζητώντας την εκτίμηση της αξία των τεμαχίων αναφέροντας ότι θα έκαναν προσπάθεια διαπραγμάτευσης με τους ιδιοκτήτες που επηρεάζονταν τα ακίνητα τους αλλά δε χρειάστηκε τελικά επειδή όλοι παρέμειναν ευχαριστημένοι που η κυριότητα θα παρέμενε σ' αυτούς. -Κατά τη διάρκεια των κατασκευαστικών έργων κανένας εκ των ιδιοκτητών έθεσε ένσταση ώστε να εκτελεστούν οι εργασίες. Ούτε η Ξ.Δ. υπέβαλε ένσταση ώστε να γίνουν οι εργασίες. -Μετά το έτος 2012 προσπάθησε ο Δήμος Αγίου Δομετίου να ξεκινήσει τη διαδικασία απαλλοτρίωσης για το ακίνητο μόνο της Ξ.Δ. εφόσον κανείς δεν υπέβαλε θέμα για αποζημιώσεις. -Η ΜΥ1 ανάφερε ότι ποτέ κατά τη διάρκεια των εργασιών η Ξ.Δ. δεν της είπε ότι ο Δήμος Αγίου Δομετίου έκανε κάποιο λάθος.
  26. Αξιολόγηση της μαρτυρίας Μέσα από τη ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης παρακολούθησα με προσοχή τους μάρτυρες ενώ έδιδαν τη μαρτυρία τους και έλαβα υπόψη την ποιότητα της μαρτυρίας, τη σαφήνεια στον τρόπο απάντησης, στη φυσικότητα και αμεσότητα των απαντήσεων, την τυχόν ύπαρξη υπερβολών σε αυτές, την ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος, τυχόν ουσιαστικές αντιφάσεις, τη μνήμη των μαρτύρων, τους λόγους που είχαν να τα θυμούνται αυτά κ.α. Επίσης δεν έχω περιοριστεί μόνο στην ατομική κρίση της αξιοπιστίας του κάθε μάρτυρα ξεχωριστά, αλλά την έχω συσχετίσει, αντιπαραβάλει και διερευνήσει με την αντικειμενική υπόσταση των εκατέρωθεν θέσεων.[1] Α. ΜΕ1 Η ΜΕ1 είναι και η Ενάγουσα
  27. Αναγνωρίζω ότι οι Ενάγοντες έχουν άμεσο συμφέρον από την έκβαση της υπόθεσης. Η μαρτυρία της προσεγγίζεται με προσοχή αν και ουσιαστικά μεγάλο μέρος της μαρτυρίας της ΜΕ1 στηρίζεται στα Τεκμήρια 1-32 αλλά και σε εξ' ακοής δηλώσεις της αποβιωσάσης Ξ.Δ. Την παρακολούθησα καθ' όλη τη διάρκεια της διαδικασίας. Είναι ξεκάθαρο ότι δεν ήρθε στο Δικαστήριο για να πει ψέματα αλλά παρουσίασε τα γεγονότα και ερμήνευσε τα τεκμήρια ως βόλευαν ή παράθεσε εξ' ακοής δηλώσεις της Ξ.Δ. για γεγονότα που δεν είχε η ίδια προσωπική εμπλοκή ή και γνώση. Το Τεκμήριο 2 επιστολή του Εναγόμενου 1 προς τη μητέρα της Ξ.Δ. το παρουσίασε επιλέγοντας και απομονώνοντας λέξεις και προτάσεις που βόλευαν. Ουσιαστικά εστίασε στο θέμα της μη διενέργειας απαλλοτρίωσης της λωρίδας των 46 τ.μ. Το γεγονός μη διενέργειας απαλλοτρίωσης αλλά και ότι η κυριότητα της εν λόγω λωρίδας γης δεν περιήλθε στο κράτος ή στον Εναγόμενο 1 είναι παραδεκτό. Σε κάθε περίπτωση ως αναφέρω ανωτέρω το Δικαστήριο θα εξετάσει το περιεχόμενο των επιστολών και δη όλων των Τεκμηρίων χωρίς να βασιστεί στην ερμηνεία ή τη σημασία που δυνατόν να απόδωσε σ' αυτά οιοσδήποτε εκ των μαρτύρων. Η ΜΕ1 είναι ξεκάθαρο ότι δεν έχει προσωπική εμπλοκή στα όσα διαδραματίστηκαν τα έτη 2003-2012 παρά μόνο φαίνεται να έχει κάποια εμπλοκή από το έτος 2012 και έπειτα. Το ουσιώδες γεγονός είναι το κατά πόσο τα έργα που εκτελέστηκαν επί της λωρίδας των 46τμ του ακινήτου έγιναν με τη γνώση και συγκατάθεση της Ξ.Δ. τότε ιδιοκτήτριας του ακινήτου. Παρατηρώ ότι στη γραπτή δήλωση της (έγγραφο Α) δεν αρνείται η μάρτυρας ότι έγιναν τα έργα ούτε αναφέρει ότι έγιναν χωρίς τη συγκατάθεση της μητέρας της αλλά ότι έγιναν αυτά με την προϋπόθεση ότι θα αποζημιωνόταν και ότι θα απαλλοτριωνόταν η έκταση του ακινήτου που χρησιμοποιήθηκε για τα έργα. Η θέση της λοιπόν κατά την αντεξέταση της, ότι η μητέρα της δεν έδωσε συγκατάθεση για να γίνουν τα έργα έρχεται σε αντίθεση με την ίδια τη μαρτυρία της ότι δέχθηκε να γίνουν αυτά αλλά υπό την προϋπόθεση ότι θα της καταβαλλόταν αποζημίωση. Μάλιστα μετά από σχετική ερώτηση κατά την αντεξέταση της ότι η μητέρα της δεν υπέβαλε κάποια ένσταση απάντησε ότι μπορεί να μην έκανε κάτι νομιζόμενη ότι θα αποζημιωθεί. Διακρίνω ότι η ΜΕ1 δεν ήταν σίγουρη για τις απαντήσεις της. Τη μια παρουσίαζε ότι γνώριζε τα γεγονότα από τη μητέρα της η οποία την ενημέρωνε ως ανάφερε αλλά τελικά δεν είναι σίγουρη ως προς το λόγο που δεν έκανε η μητέρα της κάποιο παράπονο/ένσταση για τα έργα που γίνονταν. Μπορεί ως ανάφερε να νόμιζε ότι θα αποζημιωθεί. Προκύπτει εύλογα το ερώτημα κατά πόσο τελικά η ΜΕ2 μετέφερε στο Δικαστήριο επακριβώς τις δηλώσεις της μητέρας της ή τις παρουσίασε όπως βόλευε. Οφείλω να αναφέρω ότι τα γεγονότα ως παρουσιάστηκαν μετά την αποστολή προς τη Ξ.Δ. της επιστολής ημερομηνίας 16/06/2003 (Τεκμήριο 2) αλλά και η συμπεριφορά της Ξ.Δ. μετά την αποστολή της επιστολής, δεικνύουν ότι συγκατατέθηκε ή μάλλον ανέχθηκε να γίνουν οι εργασίες στην οικία της ήτοι η κατασκευή πεζοδρομίου και η μεταφορά και επανακατασκευή του περιτοιχίσματος στην οικία της. Αυτό φαίνεται από το γεγονός ότι από τη λήψη της επιστολής του Τεκμηρίου 2 μέχρι και το έτος 2012 άφησε τους Εναγόμενους 1 να εκτελέσουν τα έργα, και να εισέλθουν στην οικία της χωρίς να υποβάλει ένα παράπονο, χωρίς να υποβάλει ένσταση ή να λάβει κάποιο μέτρο που να τους εμποδίζει να πράξουν οτιδήποτε. Η αντίθετη θέση λοιπόν της ΜΕ1 έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τα γεγονότα που έγιναν και με τη στάση σιωπής και ανοχής που τήρησε η Ξ.Δ. Δεν υπάρχει ενώπιον του Δικαστηρίου η μαρτυρία της Ξ.Δ. της άμεσα εμπλεκόμενης αλλά ούτε οτιδήποτε άλλο που να δεικνύει ότι η Ξ.Δ. δεν επέτρεψε ή δεν ήθελε να γίνουν οι εργασίες ή ότι δε γνώριζε τι είδους εργασίες θα γίνονταν στο τότε ακίνητο της. Είναι αποδεκτό ότι ήθελε να αποζημιωθεί για την παραχώρηση της λωρίδας γης. Προφανώς ήθελε να απαλλοτριωθεί το ακίνητο της δηλαδή να περιέλθει στην ιδιοκτησία του Δήμου Αγίου Δομετίου η επηρεαζόμενη λωρίδα της γης. Με την επιστολή της ως το Τεκμήριο 12 ζητά να μάθει λεπτομέρειες για τη διαδικασία απαλλοτρίωσης. Ουδέποτε η Ξ.Δ. μέχρι το έτος 2012 τουλάχιστον παραπονέθηκε για τη μετακίνηση του περιτοιχίσματος ή για τη δημιουργία πεζοδρομίου. Το παράπονο της το έτος 2012 ήταν για τη μη λήψη αποζημίωσης. Προφανώς δε γνώριζε ότι η διαδικασία απαλλοτρίωσης δεν προχώρησε. Παραμένει ως γεγονός όμως ότι αποδέχθηκε να γίνουν οι εργασίες και προφανώς επέτρεψε στους εργολάβους να εισέλθουν εντός του ακινήτου και να εκτελέσουν τα έργα. Τα γεγονότα αυτό δεικνύουν. Ελλείψει αντίθετης αξιόπιστης μαρτυρίας δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή αντίθετη θέση. Η ΜΕ1 αντεξεταζόμενη ανάφερε ότι η μητέρα της δεν έδωσε συγκατάθεση επειδή ήθελε να αποζημιωθεί. Προφανώς ήθελε ναι να αποζημιωθεί και ανάμενε να γίνει απαλλοτρίωση της λωρίδας της γης στην οποία έγιναν τα έργα όπως η κατασκευή του πεζοδρομίου. Αλλά παράπονο για την εκτέλεση των έργων ή για το πότε θα αποζημιωθεί δεν έκανε μέχρι το έτος
  28. Επίσης παρατηρώ ότι η ΜΕ1 αναφέρθηκε σε διάφορες επιστολές που ανταλλάχθηκαν μεταξύ του Εναγόμενου 1 και Κτηματολογίου αναφορικά με το θέμα της απαλλοτρίωσης. Είναι αποδεκτό ότι μέχρι το έτος 2005 γίνονταν διαδικασίες με σκοπό να προχωρήσει η διαδικασία απαλλοτρίωσης η οποία τελικά δεν έγινε και ότι μετά την αποστολή επιστολής εκ μέρους της Ξ.Δ. το έτος 2012 (Τεκμήριο 12) ο Εναγόμενος 1 άρχισε τη συζήτηση για απαλλοτρίωση. Το επίδικο θέμα όμως εν προκειμένω δεν είναι ο λόγος που δεν έγινε η απαλλοτρίωση αλλά εάν υπήρξε παράνομη επέμβαση επί του ακινήτου ως ισχυρίζονται οι Ενάγοντες. Ως αναφέρω ανωτέρω είναι παραδεκτό ότι δεν έγινε απαλλοτρίωση. Το περιεχόμενο των Τεκμηρίων 1-32 δεν αμφισβητήθηκε ή δεν αντικρούστηκε και έτσι γίνεται αποδεκτό ότι τα έγγραφα/ επιστολές που περιλαμβάνονται σ' αυτά αποστάλθηκαν με το περιεχόμενο που καταγράφεται σ' αυτά. Η μαρτυρία της ΜΕ1 γίνεται μερικώς αποδεκτή. Γίνεται αποδεκτή ουσιαστικά η μαρτυρία της που δεν αμφισβητήθηκε και είναι παραδεκτή ή συνάδει με μαρτυρία που έγινε αποδεκτή.[2] Ουσιαστικά η μαρτυρία της ΜΕ1 αναφορικά με τα γεγονότα που έγιναν κατά τον ουσιώδη επίδικο χρόνο ήτοι το έτος 2003 δεν είναι βοηθητική ακριβώς για το λόγο ότι ως φάνηκε η ίδια δεν είχε γνώση ούτε εμπλοκή. Β. ΜΕ2 Δεν έχει αμφισβητηθεί η μαρτυρία της και γίνεται αποδεκτή στο σύνολο αλλά οφείλω να διευκρινίσω ότι η μαρτυρία της δεν υπήρξε ιδιαίτερα βοηθητική. Γ. ΜΕ3 Ο ΜΕ3 κλήθηκε από τους Ενάγοντες για να καταθέσει ως εμπειρογνώμονας. Ο πραγματογνώμονας οφείλει να εφοδιάσει το Δικαστήριο με όλα τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια και δεδομένα που θα του επιτρέψουν να καταλήξει σε δικαστική κρίση. Ενώ η μαρτυρία πραγματογνώμονα, κατά κανόνα θεωρείται μαρτυρία ανεξάρτητου μάρτυρα, η εκτίμηση της εν λόγω μαρτυρίας δε διαφέρει από την εκτίμηση της μαρτυρίας άλλων μαρτύρων. Και τούτο, επειδή οι κανόνες που διέπουν τη μαρτυρία των πραγματογνωμόνων είναι ίδιοι με τους κανόνες που διέπουν τη μαρτυρία όλων των άλλων μαρτύρων. Ένα πρόσωπο μπορεί να θεωρηθεί ως εμπειρογνώμονας, με βάση, είτε τα ακαδημαϊκά του προσόντα είτε την πείρα του σ' ένα τομέα, η οποία από μόνη της μπορεί να καταστήσει το μάρτυρα εμπειρογνώμονα ή πραγματογνώμονα. Το Δικαστήριο θα αξιολογήσει όλα τα γεγονότα της κάθε υπόθεσης, την όλη εντύπωση και τους λόγους που δίνει ο μάρτυρας για τα όσα κατάθεσε.[3] Τα προσόντα του ΜΕ3 δεν έχουν αμφισβητηθεί από την πλευρά του Εναγόμενου
  29. Το Δικαστήριο αποδέχεται, ότι ο υπ' αναφορά μάρτυρας είναι εμπειρογνώμονας στις εκτιμήσεις ακινήτων, όσο και την εκτιμημένη αξία των επίδικων ακινήτων, όπως την έχει καθορίσει στην έκθεσή του. Αντικείμενο αμφισβήτησης, κατά την αντεξέταση του, αποτέλεσε, η επιλογή του να υπολογίσει την αγοραία αξία του επίδικου ακινήτου και όχι την ενοικιαστική αξία. Στην ουσία δεν αντικρούστηκε η μαρτυρία του αλλά παράλληλα επεξήγησε με σαφήνεια και επάρκεια τις διαπιστώσεις του και δη εξήγησε με σαφήνεια το πως κατάληξε στο ποσό των €23.000 ως αγοραία αξία της λωρίδας γης των 46 τ.μ. Ο ΜΕ3 ήταν ειλικρινής ότι δε γνώριζε εάν δόθηκε προφορικώς άδεια για να γίνουν οι εργασίες στη λωρίδα γης των 46 τ.μ. και ότι υπολόγισε την αγοραία αξία σύμφωνα με τις οδηγίες που του δόθηκαν από τους Ενάγοντες. Ο ΜΕ3 προφανώς δε γνώρισε τη Ξ.Δ. Ο ΜΕ3 έκανε θετική εντύπωση στο Δικαστήριο. Ο μάρτυρας, που ως εκ της θέσεως του, θα πρέπει να θεωρηθεί και ως ανεξάρτητος μάρτυρας, παρότι κλήθηκε να καταθέσει για τους Ενάγοντες, εντούτοις θεωρώ ότι παρουσιάστηκε στο Δικαστήριο με πρόθεση να πει και ότι είπε την αλήθεια για ό,τι γνώριζε, χωρίς πρόθεση να ευνοήσει τους Ενάγοντες. Δεν περιέπεσε σε οποιεσδήποτε αντιφάσεις. Παρείχε επίσης τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια, ώστε να μπορέσει το Δικαστήριο να σχηματίσει γνώμη για τα όσα ανέφερε στο Δικαστήριο. Αποδέχομαι τη μαρτυρία του ως προς την αγοραία αξία του ακινήτου και δη των 46τμ κατά την περίοδο
  30. Ο ΜΕ3 επιβεβαίωσε ότι η λωρίδα γης στην οποία έγιναν τα έργα επηρεαζόταν από ρυμοτομία και ότι η εν λόγω λωρίδα γης αποτελούσε μέρος της αυλής του σπιτιού. Δεν αμφισβητήθηκε ούτε το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 25, το οποίο γίνεται αποδεκτό. Το εάν θα επιδικασθούν τα ποσά εξόδων φυσικά θα εξαρτηθεί από το αποτέλεσμα της διαδικασίας. Δ. ΜΥ1 Και η μαρτυρία της ΜΕ1 προσεγγίζεται με προσοχή καθότι είναι εκ των προσώπων που είχαν άμεση εμπλοκή στην υπόθεση και ενεργεί για το συμφέρον του Εναγόμενου
  31. Η μαρτυρία της για τους λόγους που εξηγώ αμέσως πιο κάτω γίνεται μερικώς αποδεκτή. Η ΜΥ1 δε φάνηκε να ήρθε στο Δικαστήριο να πει ψέματα αλλά σε κάποια σημεία της μαρτυρίας της υπήρξε κάποια σύγχυση αλλά και σε κάποια άλλα σημεία παρουσίασε τα δικά της συμπεράσματα όπως η ίδια εξέλαβε τα γεγονότα όπως το πως εξέλαβε η ίδια το γεγονός ότι η Ξ.Δ. δεν έκανε κάποιο παράπονο μέχρι το έτος 2012 για τις εργασίες που εκτελέστηκαν επί του ακινήτου ή ότι δεν ανάφερε κάτι για το θέμα της απαλλοτρίωσης και αποζημίωσης Ξ.Δ. μέχρι το έτος
  32. Τα δικά της συμπεράσματα δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτά. Το γεγονός ότι οι πλείστοι ιδιοκτήτες αποδέχθηκαν τελικά να παραχωρήσουν τη γη τους χωρίς απαλλοτρίωση δεν μπορεί να σημαίνει ότι αυτό αποδέχθηκε και η Ξ.Δ. Η ΜΥ1 δεν ανάφερε ότι της είπε κάτι τέτοιο η Ξ.Δ. αλλά αυτό άφησε να νοηθεί και προφανώς αυτό συμπέρανε η ίδια, θέση που δε γίνεται αποδεκτή. Πράγματι αποδέχομαι όμως ότι μέχρι το έτος 2012 δεν ανάφερε κάτι στη μάρτυρα η Ξ.Δ. για το θέμα της απαλλοτρίωσης παρά μόνο το έτος 2012 έστειλε την επιστολή του Τεκμηρίου 12 αλλά αυτό δεν μπορεί να σημαίνει ότι δεν ήθελε να προχωρήσει η διαδικασία της απαλλοτρίωσης. Αντιθέτως ως φαίνεται από το σύνολο της μαρτυρίας η Ξ.Δ. ανάμενε να αποζημιωθεί νομιζόμενη ότι έγινε απαλλοτρίωση. Αντεξετάστηκε έντονα για το θέμα αυτό αλλά και για το λόγο που δεν έγινε τελικά απαλλοτρίωση αλλά και για τις επιστολές που ανταλλάχθησαν μετά το έτος 2012 είτε μεταξύ της Ξ.Δ. είτε μεταξύ κυβερνητικών τμημάτων βλ. Τεκμήρια 12-23, 23-
  33. Παρατήρησα όμως ότι δεν αντικρούστηκε η θέση της ΜΥ1 ότι η Ξ.Δ. συγκατατέθηκε στο να γίνουν οι εργασίες τόσο με τη μετακίνηση του περιτοιχίσματος όσο και με την κατασκευή πεζοδρομίου εντός της ακίνητης ιδιοκτησίας της. Η θέση ουσιαστικά που υποδείχθηκε στη μάρτυρα ήταν ότι πουθενά δεν αναγράφεται στις επιστολές που ανταλλάχθησαν ότι η Ξ.Δ. συμφώνησε να κάνουν ότι θέλουν στο ακίνητο και ότι δεν ήθελε αποζημίωση. Η αντεξέταση επικεντρώθηκε ουσιαστικά στο θέμα της απαλλοτρίωσης του ακινήτου που δεν έγινε και της αποζημίωσης που ενδεχομένως θα εδιδόταν. Αυτό που υποδείχθηκε πλειστάκις στη ΜΥ1 ήταν ότι δεν της ανάφερε ποτέ η ΜΥ1 ότι δεν ήθελε αποζημίωση. Το εάν ήθελε ή όχι τελικά αποζημίωση ή εάν έπρεπε να γίνει απαλλοτρίωση όμως δεν αναιρεί το γεγονός ότι δεν υποβλήθηκε καμία ένσταση από τη Ξ.Δ. ώστε να γίνουν οι εργασίες στην ακίνητη ιδιοκτησία της. Παρόλο που φαίνεται να υπήρξε κάποια σύγχυση με το θέμα της απαλλοτρίωσης μέσω των επιστολών που παρουσιάστηκαν υπενθυμίζω ότι το παρόν Δικαστήριο δε θα εξετάσει εάν έπρεπε να γίνει απαλλοτρίωση αλλά θα εξετάσει εάν το γεγονός μη διενέργειας απαλλοτρίωσης και οι συνθήκες παραχώρησης της ακίνητης ιδιοκτησίας για να γίνουν τα έργα συνιστούν παράνομη επέμβαση. Η ΜΥ1 ως επίσης φάνηκε είχε προσωπικά επαφή με τη Ξ.Δ. και την ενημέρωνε για το έργο και για το τι εργασίες έπρεπε να γίνουν. Δεν αμφισβητήθηκε η θέση της αυτή ούτε ότι είχε επικοινωνία με τη Ξ.Δ. Θεωρώ ότι η ΜΥ1 ήταν ειλικρινής όταν ανάφερε και εξήγησε τι ενέργειες έγιναν με σκοπό να ξεκινήσουν τα έργα για τη διαμόρφωση του παλαιού πυρήνα του Αγίου Δομετίου αλλά και το λόγο που επείγονταν να γίνουν αυτά. Δέχομαι ως ειλικρινή και τη μαρτυρία της ότι η Ξ.Δ. αποδέχθηκε να γίνουν οι εργασίες και ότι η αποδοχή της δόθηκε μετά την αποστολή σ' αυτήν της επιστολής του Τεκμηρίου 2 όπου την ενημέρωνε ο Δήμος Αγίου Δομετίου ότι θα γινόταν απαλλοτρίωση. Επίσης η ΜΥ1 δεν απόκρυψε από το Δικαστήριο ότι ο Εναγόμενος 1 είχε πρόθεση να απαλλοτριώσει αρχικά το ακίνητο και ότι δεν έγινε τελικά απαλλοτρίωση. Δεν αμφισβήτησε τις επιστολές που κατατέθηκαν στο Δικαστήριο σχετικά με το θέμα και γενικά δεν αμφισβήτησε τα τεκμήρια που κατατέθηκαν στη διαδικασία. Το γεγονός λοιπόν ότι υπήρξε κάποια ασάφεια και από τη ΜΥ1 αναφορικά με τις επιστολές των Τεκμηρίων 13-19 ,21,22,27,28 αλλά και ανακολουθία από τον Εναγόμενο 1 στις εν λόγω επιστολές δεν επιδρά στην αξιοπιστία της ΜΥ1 ως προς το ότι η Ξ.Δ. συμφώνησε να γίνουν οι εργασίες στην επηρεαζόμενη από λωρίδα γης ιδιοκτησία της, άλλωστε αυτό ενισχύεται και από το γεγονός ότι η ίδια η Ξ.Δ. ανέχθηκε και επέτρεψε στους εργολάβους του Εναγόμενου 1 να εισέλθουν στην ακίνητη περιουσία της και να προβούν στις εργασίες το έτος
  34. Τα όσα αναφέρονται στις εν λόγω επιστολές και οι ανακολουθίες που παρατηρούνται αφορούν το θέμα της απαλλοτρίωσης του ακινήτου εν πάση περίπτωση και ως εξήγησε η μάρτυρας η ίδια δεν είχε εμπλοκή μετά το έτος
  35. Υπενθυμίζω επίσης ότι τα παράπονα της Ξ.Δ. και ακολούθως της Ενάγουσας 1 στις επιστολές που ακολούθησαν το έτος 2012 περιορίζονταν στη μη διενέργεια απαλλοτρίωσης ώστε να περιέλθει στην κυριότητα του Εναγόμενου 1 η λωρίδα γης των 46 τ.μ και της μη καταβολής αποζημίωσης. Η μαρτυρία της ΜΥ1 επίσης σε θέματα για τα οποία απαιτούνται ειδικές γνώσεις ή η γνώμη της ή συμπεράσματα δικά της δε γίνονται αποδεκτά. Γίνεται αποδεκτή μόνο η μαρτυρία της η οποία συνάδει με την έγγραφη μαρτυρία και τα τεκμήρια αλλά και η μαρτυρία της για τα γεγονότα που έγιναν το έτος 2003 αλλά και τα γεγονότα που εν τέλει δεν αμφισβητήθηκαν ή έγιναν αποδεκτά.
  36. Ευρήματα Με βάση τα γεγονότα που έγιναν αποδεκτά ως ανωτέρω μετά την αξιολόγηση της μαρτυρίας για σκοπούς αποφυγής επαναλήψεων αναφέρω ότι αποτελούν ευρήματα μου. Πολύ συνοπτικά όμως παρατίθενται τα ακόλουθα ως ευρήματα του Δικαστηρίου. Οι Ενάγοντες είναι αδέρφια και από το έτος 2016 είναι ιδιοκτήτες του επίδικου ακινήτου. Σχετικό προς τούτο είναι το Τεκμήριο
  37. Κληρονόμησαν το ακίνητο από τη μητέρα τους Ξ.Δ. Το επίδικο ακίνητο βρίσκεται στη Λεωφόρο Γρήγορη Αυξεντίου αρ. 56 στον Άγιο Δομέτιο. Η Ξ.Δ. διέμενε σε οικία που ανεγέρθηκε στο ακίνητο μέχρι τις 11/01/2015 ημερομηνία θανάτου της. Η Ξ.Δ. περί το έτος 2003 και συγκεκριμένα περί τον Ιούνιο 2003 έλαβε επιστολή από τον τότε Δήμαρχο του Αγίου Δομετίου εκ μέρους του Εναγόμενου 1 (Τεκμήριο 2) με την οποία ενημερωνόταν ότι μέρος του ακινήτου της επηρεάζεται από σχέδιο ρυμοτομίας. Ενημερώθηκε μέσω της ίδιας επιστολής ότι ο Εναγόμενος 1 θα προχωρούσε στην διαμόρφωση της Λεωφόρου Γρηγόρη Αυξεντίου και απαιτείτο η παραχώρηση του τμήματος που επηρεαζόταν από την ρυμοτομία στο δημόσιο δρόμο για να είναι δυνατή η συνέχιση της κατασκευής του δημόσιου πεζοδρομίου. Ο Εναγόμενος 1 την ενημέρωνε επίσης ότι είχε προχωρήσει στη διαδικασία απαλλοτρίωσης και επίταξης του απαιτούμενου χώρου και θα αποζημιωνόταν. Οι εργασίες παραχώρησης του χώρου θα διεκπεραιωνόταν από εργοληπτική εταιρεία που είχε αναλάβει την εκτέλεση του έργου και συγκεκριμένα θα γινόταν μετακίνηση της περίφραξης του σπιτιού της σε νέο δικό της σύνορο. Ως είχε ενημερωθεί τα υφιστάμενα κάγκελα της περίφραξης θα επαναχρησιμοποιούνταν αφού συντηρούνταν πρώτα. Η κυρία Μάρω Χρήστου δημοτική μηχανικός του Δήμου Αγίου Δομετίου η οποία ήταν υπεύθυνη για την εκτέλεση του έργου ανάπλασης του παλαιού πυρήνα του Αγίου Δομετίου είχε προσωπική επαφή και επικοινωνία με τη Ξ.Δ. από το έτος 2003 μέχρι και το έτος 2005 όπου ολοκληρώθηκαν τα έργα. Η κυρία Χρήστου ενημέρωνε τη Ξ.Δ. για τα έργα. Περί τον Ιούνιο 2003 και μετά την λήψη της επιστολής (Τεκμήριο 2) ο εργολάβος εκτελώντας τα έργα προχώρησε στη μετακίνησή της περίφραξης της οικίας της κυρίας Ξ.Δ. Συγκεκριμένα κατεδαφίστηκε το υφιστάμενο περιτείχισμα της οικίας και με έξοδα του Εναγόμενου 1 ανεγέρθηκε επί του νέου συνόρου του τεμαχίου της κυρίας Ξ.Δ. περιτείχισμά το οποίο δεν αποτελείτο από τα ίδια υλικά αλλά άλλα καινούρια και τα κάγκελα επανατοποθετήθηκαν εφόσον προηγουμένως μπογιατίστηκαν. Επίσης κατασκευάστηκε πεζοδρόμιο. Η λωρίδα γης που ανήκε στην Ξ.Δ. και χρησιμοποιήθηκε για την κατασκευή του πεζοδρομίου ανέρχεται σε 46 m². Η Ξ.Δ. επέτρεψε στους εργολάβους και δη στον Εναγόμενο 1 να προχωρήσουν στις εργασίες. Ουδέποτε πρόβαλε κάποιο παράπονο για το ότι δεν ήθελε να γίνουν οι εργασίες ή να μην παραχωρηθεί η λωρίδα γης των 46 τ.μ. ώστε να γίνουν τα κατασκευαστικά έργα. Η Ξ.Δ. πληροφορήθηκε ότι η λωρίδα γης των 46 τ.μ. θα απαλλοτριωνόταν, ότι θα λάμβανε αποζημίωση και ότι η κυριότητα της λωρίδας γης που θα απαλλοτριωνόταν θα περιερχόταν στον Εναγόμενο
  38. Η Ξ.Δ. ήθελε και περίμενε να αποζημιωθεί. Ήθελε να προχωρήσει η διαδικασία απαλλοτρίωσης. Ο εναγόμενος 1 από τον Ιούνιο του 2003 μέχρι και τον Μάιο του 2005 ζητούσε από τα αρμόδια κυβερνητικά τμήματα αλλά προέβαινε και ο ίδιος μέσω των εκπροσώπων του σε διαδικασίες με σκοπό να γίνει απαλλοτρίωση των τεμαχίων που επηρεάζονταν από ρυμοτομία μεταξύ άλλων και του επίδικου ακινήτου. Σχετικά προς τούτο είναι οι επιστολές και αλληλογραφία των τεκμηρίων 3,4,5 6,7,89,
  39. Η Η ιδέα όμως της απαλλοτρίωσης εγκαταλείφθηκε το έτος 2005 με την ολοκλήρωση και των έργων εφόσον οι πλείστοι ιδιοκτήτες κατά μήκος της Λεωφόρου αποδέχτηκαν να παραχωρήσουν τη λωρίδα γης τους χωρίς απαλλοτρίωση. Η Ξ.Δ. δεν εξέφρασε κανένα παράπονο ούτε επέβαλε ένσταση ούτε έλαβε κάποιο δικονομικό μετρό ή νομικό μετρό ώστε να εμποδιστεί ο Εναγόμενος 1 προχωρήσει στην εκτέλεση των έργων. Οι εργασίες έγιναν με τη γνώση και με την ανοχή και την συγκατάθεση της. Περί το έτος 2012 η Ξ.Δ. απόστειλε στον τότε Δήμαρχο του Αγίου Δομετίου την επιστολή του Τεκμηρίου 12 ζητώντας να μάθει αν έγινε γνωστοποίηση απαλλοτρίωσης και το ποσό αποζημίωσης που δικαιούται. Τελικά δεν έγινε απαλλοτρίωση αλλά η λωρίδα γης που ανήκε τότε στη Ξ.Δ. τώρα στους Ενάγοντες και επηρεάστηκε από τη ρυμοτομία χρησιμοποιήθηκε για την κατασκευή πεζοδρομίου. Δεν αφαιρέθηκε από τον τίτλο ιδιοκτησίας. Η Ξ.Δ. σύμφωνα με το τεκμήριο 12 επιστολή ημερομηνίας 16/03/2012 ζητούσε πληροφορίες σε σχέση με το θέμα της απαλλοτρίωσης. Ακολούθησαν οι επιστολές μεταξύ της και του Εναγόμενου 1 αλλά και εσωτερική αλληλογραφία μεταξύ Εναγόμενου 1 και Κτηματολογίου αναφορικά με το θέμα απαλλοτρίωσης του ακινήτου και ενδεχόμενο καταβολής αποζημίωσης στη Ξ.Δ.. Ο κύριος Ταλλατίνης εκτιμητής ακινήτων μετά από οδηγίες που του δόθηκαν από τους Ενάγοντες προχώρησε στην ετοιμασία του τεκμηρίου 24 και υπολόγισε την αγοραία αξία της λωρίδας γης των 46 m². Ο κύριος Ταλλατίνης βεβαίωσε ότι η λωρίδα αυτή επηρεάζεται από ρυμοτομία και ότι η λωρίδα γης που επηρεάστηκε από ρυμοτομία δεν αφαιρέθηκε από το ολικό εμβαδόν του τεμαχίου της ΞΔ. Ο κύριος Ταλλατίνης για την εργασία αυτή πληρώθηκε το ποσό που αναγράφεται στο Τεκμήριο
  40. Αμφισβητούμενα προς επίλυση γεγονότα Ως διαφάνηκε μέσα από τη δικογραφία και από το σύνολο της μαρτυρίας τα αμφισβητούμενα γεγονότα τα οποία χρειάζονται επίλυση είναι τα ακόλουθα: Α. Κατά πόσο υπάρχει επέμβαση επί του ακινήτου και εάν αυτή είναι παράνομη. Β. Κατά πόσο προκλήθηκε ζημιά στο ακίνητο. Γ. Κατά πόσο οι Ενάγοντες νομιμοποιούνται και έχουν έννομο συμφέρον στην καταχώρηση και προώθηση της αγωγής. Δ. Κατά πόσο δικαιούνται οι Ενάγοντες σε θεραπεία και ποια είναι αυτή.
  41. Παράνομη επέμβαση σε ακίνητη ιδιοκτησία και υπαγωγή συμπερασμάτων Το αστικό αδίκημα της παράνομης επέμβασης ορίζεται στο άρθρο 43 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου Κεφ.
  42. Από το άρθρο 43

(1)του Κεφ. 148 συνάγεται ότι παράνομη επέμβαση σε ακίνητη ιδιοκτησία μπορεί να επέλθει ή να διαπραχθεί με τρεις διαφορετικούς τρόπους, ήτοι: (α) με παράνομη είσοδο (β) με παράνομη πρόκληση ζημιάς και (γ) με παράνομη παρέμβαση. Ως επίσης αναφέρεται στο άρθρο 43
(2)του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου αν η πράξη για την οποία εγείρεται η αγωγή είναι επιτρεπτή κατά τοπικό έθιμο αυτό αφού αποδειχθεί, συνιστά υπεράσπιση αλλά σε αγωγή που εγείρεται για παράνομη επέμβαση σε ακίνητη ιδιοκτησία το βάρος της απόδειξης ότι η πράξη για την οποία εγείρεται η αγωγή δεν ήταν παράνομη, φέρει ο Εναγόμενος. Αναφορικά με το θέμα της απόδειξης της κατ' ισχυρισμό παράνομης επέμβασης είναι αναγκαία η προσκόμιση μαρτυρίας από το αρμόδιο κτηματολογικό τμήμα ή από άλλο εμπειρογνώμονα.[4] Στην προκείμενη περίπτωση αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου ότι έχει επέλθει επέμβαση στο ακίνητο το έτος 2003 με την είσοδο στην ακίνητη ιδιοκτησία και παρέμβαση επ' αυτής εφόσον έγινε κατεδάφιση του περιτοιχίσματος της οικίας της Ξ.Δ. Οι εργασίες βεβαίως έγιναν με επανακατασκευή του περιτοιχίσματος, επανατοποθέτηση καγκελιών και χρησιμοποίηση 46 τ.μ. γης για κατασκευή δημόσιου πεζοδρομίου. Εν προκειμένω δεν αμφισβητείται ότι έγιναν τα έργα και ότι χρησιμοποιήθηκε για την κατασκευή πεζοδρομίου μέρος της ακίνητης ιδιοκτησίας της τότε ιδιοκτήτριας Ξ.Δ. Είναι ξεκάθαρο ότι η Ξ.Δ. επέτρεψε να γίνουν τα έργα και ανέχτηκε αυτά αλλά και ότι δεν είχε ένσταση να παραχωρηθούν τα 46 τ.μ. γης στο Δήμο Αγίου Δομετίου για να κατασκευαστεί δημόσιο πεζοδρόμιο. Σε καμία περίπτωση όμως δεν αποδέχθηκε αυτή την κατάσταση ή έδωσε τη συγκατάθεση της για να γίνουν τα έργα χωρίς αποζημίωση. Είναι προφανές ότι η ανοχή και η συγκατάθεση δόθηκε υπό την προϋπόθεση ότι θα γινόταν απαλλοτρίωση και θα αποζημιωνόταν. Δε συμφωνώ με την εισήγηση του Εναγόμενου 1 ότι η Ξ.Δ. έδωσε την άδεια της και ότι αυτή δεν ανακαλείται. Καταρχάς δεν αποτέλεσε εύρημα του Δικαστηρίου ότι η Ξ.Δ. παραχώρησε τη γη της δωρεάν απλώς συγκατατέθηκε να γίνουν εργασίες για να κατασκευαστεί το δημόσιο πεζοδρόμιο εφόσον οι εργασίες ήταν μόνιμης φύσεως με απώτερο σκοπό να παραχωρηθεί η επηρεασμένη ιδιοκτησία στον Εναγόμενο. Η Ξ.Δ. δεν παραχώρησε άδεια χρήσης της γης της, ως εισηγείται ο Εναγόμενος
  1. Οι περιπτώσεις που δίδεται κάποια άδεια για χρήση ακίνητης ιδιοκτησίας ώστε να έχει ως συνέπεια τη μη πρόκλησης επέμβασης δεν εμπίπτει στη συγκεκριμένη περίπτωση. Πολύ σύντομα αναφέρω ότι στο κοινοδίκαιο αναγνωρίζονται τρία είδη άδειας, η απλή άδεια χρήσης και εκμετάλλευσης ακίνητης ιδιοκτησίας, άδεια η οποία τερματίζεται, άδεια η οποία συσχετίζεται με την απόδοση κάποιου δικαιώματος σε ακίνητη ιδιοκτησία η οποία δεν μπορεί να ανακληθεί εκτός από ορισμένες προϋποθέσεις αλλά και η συμβατική άδεια χρήσης ακινήτου όπου αποδεικνύεται σύμβαση η οποία διέπεται από τους όρους της σύμβασης. Η συγκεκριμένη περίπτωση δεν εμπίπτει σε καμία από τις πιο πάνω προϋποθέσεις ώστε να εξεταστεί ζήτημα ανάκλησης άδειας. Επισημαίνω ότι η Ξ.Δ. επέτρεψε να γίνουν τα έργα υπό την προϋπόθεση αποζημίωσης και με το σκεπτικό της απαλλοτρίωσης. Δεν έδωσε άδεια χρήσης της γης ως προνοείται στη νομολογία ούτε πρόβηκε σε κάποια συμφωνία με τον Εναγόμενο 1 αλλά ούτε απόδωσε κάποιο δικαίωμα από την ακίνητη ιδιοκτησία της. Εκείνα που εξετάζονται αμέσως πιο κάτω, ως επίδικα, είναι αν οι Ενάγοντες νομιμοποιούνται να εγείρουν την παρούσα αγωγή, πως επιδρά η συγκατάθεση της Ξ.Δ., εάν η επέμβαση είναι παράνομη και αν δικαιούνται οι Ενάγοντες θεραπείες. Ως προς το θέμα νομιμοποίησης των Εναγόντων παρατηρώ το οξύμωρο γεγονός να καταχωρείται αγωγή μόνο από τους νέους ιδιοκτήτες της ακίνητης περιουσίας ενώ τα γεγονότα και η επέμβαση φαίνεται να χρονολογείται και δη να εκκρεμεί από το έτος
  2. Το αγώγιμο δικαίωμα της Ξ.Δ. υπήρχε κατά το χρόνο του θανάτου της αλλά δε καταχωρήθηκε αγωγή εκ μέρους της ούτε από την ίδια ενόσω ήταν εν ζωή και να διεκδικήσει θεραπείες για το ισχυριζόμενο αστικό αδίκημα της παράνομης επέμβασης μέχρι του χρόνου που είχε συμπληρωθεί εκ μέρους της η βάση της αγωγής. Οι νυν ιδιοκτήτες εφόσον πρόκειται για μόνιμη επέμβαση σαφώς και νομιμοποιούνται στην έγερση της αγωγής αλλά προφανώς το αγώγιμο δικαίωμα τους άρχεται από το χρονικό σημείο που κατέστησαν ιδιοκτήτες και κάτοχοι της εν λόγω ακίνητης ιδιοκτησίας. Επισημαίνω την απόφαση στην υπόθεση Ελένη Κεφάλα κ.α.
(2000)1 ΑΑΔ 1516 όπου αναφέρθηκε ότι «Η παράνομη επέμβαση σε ακίνητη ιδιοκτησία είναι ουσιαστικά αδίκημα εναντίον της κατοχής και όχι της κυριότητας του ακινήτου. Όπως λέχθηκε στην υπόθεση Adamou v. Christofi
(1974)1 C.L.R. 100, έστω και μικρός βαθμός κατοχής είναι αρκετός για να νομιμοποιεί τον ενάγοντα να εγείρει αγωγή εναντίον του εναγομένου. Στην υπόθεση Liasidou and Another v. Papademetriou
(1975)1 C.L.R. 122, λέχθηκε ότι κατοχή (possession) σημαίνει πραγματική κατοχή (occupation) ή φυσικό έλεγχο της περιουσίας. Ο ιδιοκτήτης που δεν έχει κατοχή δεν μπορεί να ενάγει σε σχέση με παράνομη επέμβαση στην ιδιοκτησία του, με εξαίρεση την περίπτωση όπου υπάρχει πρόκληση ζημιάς στην περιουσία ή όπου η επέμβαση έχει μόνιμο χαρακτήρα». Με τις διευκρινήσεις που δίδονται ανωτέρω οι Ενάγοντες σαν ιδιοκτήτες μπορούν να ενάγουν για παράνομη επέμβαση εφόσον η επέμβαση φαίνεται να έχει μόνιμο χαρακτήρα. Σχετικά με το θέμα της συγκατάθεσης και της ανοχής της Ξ.Δ. να γίνουν οι εργασίες σε μέρος του ακινήτου της, εκείνο που καταδείχθηκε είναι ότι έστω και αν δε δόθηκε γραπτώς η όποια συγκατάθεση, ότι δε διαφώνησε στο να γίνει το έργο. Δε διαμαρτυρήθηκε ούτε έλαβε μέτρα αποτροπής τους. Μάλιστα η Ξ.Δ. σύμφωνα με τη μαρτυρία που έγινε αποδεκτή διέμενε καθ' όλη τη διάρκεια εκπόνησης των εργασιών στην οικία εντός του ακινήτου που έγιναν οι εργασίες. Ήταν παρούσα και έβλεπε την εξέλιξη του έργου. Έγιναν μετατροπές στο περιτοίχισμα της και κατασκευάστηκε πεζοδρόμιο. Δεν υπάρχει μαρτυρία που να δεικνύει ότι πρόβηκε σε οποιαδήποτε παράσταση εναντίον της διενέργειας του έργου. Απλώς ήθελε να αποζημιωθεί. Σύμφωνα με τη νομολογία η συμπεριφορά της Ξ.Δ. συνιστά περιουσιακό κώλυμα αφού με την συμπεριφορά της συγκατατέθηκε στην δημιουργία του έργου εις βάρος της περιουσίας της. Σχετική προς τούτο είναι η απόφαση Λοίζου v Aντωνίου[5]. Σε εκείνη την υπόθεση η Ενάγουσα αποδέχθηκε με τη συμπεριφορά της και άφησε ξεκάθαρα να νοηθεί ότι δεν ενδιαφερόταν για την παράδοση σ' αυτή του διαφιλονικούμενου μέρους του κτήματος της. Ο Εναγόμενος είχε ενεργήσει καλόπιστα και όταν κτίστηκε η οικοδομή η Ενάγουσα αποδέχθηκε την κατάσταση. Με τη συμπεριφορά της γενικά έδωσε την εντύπωση ότι δεν επέμενε στην παράδοση του διαφιλονικούμενου μέρους και ότι θα ήταν ευχαριστημένη με χρηματική ικανοποίηση. Επιπροσθέτως στην εν λόγω απόφαση κρίθηκε μεταξύ άλλων ότι, όταν δημιουργείται περιουσιακό κώλυμα, η αποστέρηση του επίδικου μέρους γης, αν και γίνεται αποδεκτή και δεν εκδίδεται διάταγμα άρσης της παράνομης επέμβασης, πρέπει να συνοδεύεται από κάποια οικονομική ρύθμιση προς αντιστάθμιση της απώλειας. Δηλαδή η ύπαρξη περιουσιακού κωλύματος αποστερεί τους Ενάγοντες από την άρση της παράνομης επέμβασης. Σημειώνω ότι με την αγωγή αξιώθηκαν θεραπείες για άρση της παράνομης επέμβασης και συνέχισαν να διεκδικούν αυτές οι Ενάγοντες κατά την ακροαματική διαδικασία. Μέσω της αγόρευσης απεμπόλησαν τις θεραπείες αυτές. Ο λόγος που γίνεται αναφορά είναι για να τονιστεί ότι εν προκειμένω με τη συμπεριφορά της Ξ.Δ. ως περιγράφεται ανωτέρω έδωσε την εντύπωση στον Εναγόμενο 1 ότι δε ενδιαφερόταν για την παράδοση σ' αυτή της λωρίδας γης που χρησιμοποιήθηκε για την κατασκευή του πεζοδρομίου αλλά μόνο επιθυμούσε να αποζημιωθεί. Το περιουσιακό κώλυμα που δημιουργήθηκε σαφώς και εμπόδιζε τους Ενάγοντες από του να απαιτούν άρση της οποιαδήποτε επέμβασης επί της περιουσίας. Κατά συνέπεια με τη συμπεριφορά της Ξ.Δ. και την ανοχή της για την κατασκευή των έργων ο Εναγόμενος 1 υπέστηκε έξοδα για να γίνουν οι εργασίες τόσο κατασκευής του πεζοδρομίου και μετακίνησης και κατασκευής της περίφραξης περιμετρικά της οικίας. Επισημαίνω ότι η δημιουργία περιουσιακού κωλύματος αλλά και τα γεγονότα ως παρουσιάστηκαν δε συνεπάγονται «συμφωνία» μεταξύ Εναγόμενου 1 και Ξ.Δ. ώστε να συζητούμε για δημιουργία ενοχικού δικαιώματος αλλά παρά μόνο για κώλυμα. Όσον αφορά το εύρημα και συμπέρασμα του Δικαστηρίου για την ύπαρξη περιουσιακού κωλύματος θεωρώ ορθό να υπενθυμίσω ανεξαρτήτως από το εάν υπάρχει δικογράφηση ειδικά του κωλύματος εάν από τα γεγονότα που προκύπτουν από τη μαρτυρία δικαιολογείται η παροχή θεραπείας η μη συμπερίληψη του κωλύματος δεν στερεί το δικαίωμα σε κάποιο διάδικο να το επικαλεστεί. Επισημαίνω επιπροσθέτως την πρόσφατη απόφαση του Εφετείου στην υπόθεση D. Stavrinos Constructions Ltd v Hadjiefstathiou Bros Tourist Enterprises Ltd ημερομηνίας 03/07/2024 όπου αναφέρθηκαν αυτολεξεί τα ακόλουθα: «.η εξέταση πάσης φύσεως κωλύματος είναι δυνατή από τα όσα εξυφαίνονται από τα γεγονότα, χωρίς ανάγκη ρητής αναφοράς στις έγγραφες προτάσεις. » Ερχόμενη στα γεγονότα της υπό κρίση περίπτωσης αναφέρω ότι εν προκειμένω η δημιουργία περιουσιακού κωλύματος δε μπορεί να σημαίνει ότι η επέμβαση είναι νόμιμη ώστε να στερηθεί κάποιος διάδικος το δικαίωμα του σε αποζημιώσεις. Είναι ορθό να αναφερθεί ότι όταν αποδεικνύεται η ισχυριζόμενη επέμβαση το βάρος απόδειξης ότι η επέμβαση δεν είναι παράνομη μετατίθεται εν πάση περίπτωση στους ώμους του Εναγόμενου 1. (βλ. άρθρο 43
(2)του Κεφ. 148 και Παπακοκκίνου ν Αγγελική Σμυρλή κ.ά.
(2001)1(Γ) Α.Α.Δ.
  1. Ο Εναγόμενος 1 δεν έχει αποσείσει αυτό το βάρος. Αντιθέτως αυτό που φάνηκε είναι ότι εξασφάλισε τη συγκατάθεση της Ξ.Δ. να γίνουν τα έργα θέτοντας σ' αυτήν ότι θα γινόταν απαλλοτρίωση και θα αποζημιωνόταν πράγμα που δεν έγινε μέχρι σήμερα. Ακόμη και μετά το έτος 2012 όταν η Ξ.Δ. ερωτούσε τι έγινε με την απαλλοτρίωση της έλεγαν ότι θα αποζημιωνόταν. Η παράλειψη του Εναγόμενου 1 να προβεί σε διαδικασίες ώστε να λάβει νόμιμα τη λωρίδα γης που αυτό θα επιτυγχανόταν δια επίταξης ή απαλλοτρίωσης συνεπάγεται ότι η επέμβαση στο ακίνητο είναι παράνομη. Προχωρώ να εξετάσω εάν οι Ενάγοντες δικαιούνται σε θεραπείες αποζημιώσεων για την παράνομη επέμβαση.
  2. Θεραπείες/Αποζημιώσεις Υπενθυμίζω εν πάση περίπτωση ότι το αστικό αδίκημα της παράνομης επέμβασης είναι αγώγιμο «per se», χωρίς δηλαδή να απαιτείται για τη στοιχειοθέτησή του η απόδειξη ζημίας, εν τούτοις η απουσία απόδειξης συγκεκριμένης ζημίας περιορίζει τον ενάγοντα σε ονομαστικές αποζημιώσεις μόνο.[6] Το Δικαστήριο εάν διαπιστώσει την ύπαρξη παράνομης επέμβασης, μπορεί, είτε να επιδικάσει αποζημιώσεις είτε να εκδώσει διάταγμα άρσης της επέμβασης[7]. Στην απόφαση Σοφοκλέους ανωτέρω αναφέρθηκε ότι η έκδοση ενός διατάγματος είναι στη διακριτική εξουσία του δικαστηρίου, η οποία πρέπει να ασκείται δικαστικά με βάση ορισμένα κριτήρια και όχι αυθαίρετα. Yπενθυμίζω ότι με την τελική γραπτή αγόρευση οι Ενάγοντες έχουν απεμπολήσει τις θεραπείες για άρση της παράνομης επέμβασης. Σε κάθε περίπτωση όμως δε δικαιούνταν να ζητούν τις εν λόγω θεραπείες για τους λόγους που εξηγούνται ανωτέρω. Θεωρώ όμως ότι εν προκειμένω η φύση της επέμβασης είναι τέτοια που δικαιολογείται η επιδίκαση αποζημιώσεων. Όπου αποδεικνύεται παράνομη κατοχή ακινήτου το μέτρο αποζημιώσεων είναι η ενοικιαστική αξία του ακινήτου και όχι το όφελος που προσπορίζεται ο παράνομος κάτοχος από τη χρήση της γης ή η ακριβής απώλεια του ιδιοκτήτη.[8] Στην προκείμενη περίπτωση δεν έχει παρουσιαστεί μαρτυρία αναφορικά με την ενοικιαστική αξία του ακινήτου αλλά μαρτυρία για την αγοραστική αξία του ακινήτου σαν να και πρόκειται για περίπτωση στέρηση της ιδιοκτησίας. Υπενθυμίζω εδώ δεν εξετάζεται περίπτωση απαλλοτρίωση ακίνητης ιδιοκτησίας. Η λωρίδα γης που χρησιμοποιήθηκε για την κατασκευή πεζοδρομίου παραμένει στην ιδιοκτησία των Εναγόντων. Αυτό που υπάρχει προφανώς είναι στέρηση της κατοχής αυτής της λωρίδας γης. Παραπέμπω επίσης στην απόφαση Stassinos Investment And Finance Limited v. Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας κ.α.,[9] όπου όπως εν προκειμένω δεν παρουσιάστηκε μαρτυρία για να αποδειχθεί ζημιά και δη δεν παρουσιάστηκε μαρτυρία για την ενοικιαστική αξία. Αναφέρθηκαν τα κατωτέρω: «Από τη στιγμή που η εφεσείουσα έχει καταχωρήσει αγωγή η οποία αφορούσε όλη τη χρονική περίοδο που συνεχιζόταν η παράνομη επέμβαση και απέτυχε να αποδείξει αποζημιώσεις, τότε αυτό που επιδικάζεται είναι μόνο ονομαστικές αποζημιώσεις για το σύνολο της περιόδου που συνεχιζόταν η επέμβαση. Το πρωτόδικο Δικαστήριο ατυχώς ανέφερε ότι το ποσό των €1.000 καθορίστηκε αφού έλαβε υπόψη τη μεγάλη χρονική περίοδο που αφορούσε η παράνομη επέμβαση. Η αναφορά, όμως, αυτή δεν μπορεί να έχει επίπτωση στο ύψος των ονομαστικών αποζημιώσεων.» Eρχόμενη στα γεγονότα της υπό κρίση υπόθεσης κρίνω λαμβάνοντας υπόψη ότι οι Ενάγοντες είναι ιδιοκτήτες και κάτοχοι της ακίνητης ιδιοκτησίας από το έτος 2016 όπως επιδικαστεί υπέρ τους το ποσό των €150 για έκαστο εκ των Εναγόντων ως ονομαστικές αποζημιώσεις. Σε σχέση με το θέμα των τιμωρητικών αποζημιώσεων κρίνω ότι με βάση τα ευρήματα ως ανωτέρω και δη τα περιστατικά της παρούσας υπόθεσης δε δικαιολογούν την επιδίκαση τιμωρητικών ή παραδειγματικών αποζημιώσεων.[10] Παρατηρώ επίσης ότι ζητούνται και ειδικές αποζημιώσεις ήτοι ποσό ευρώ 950 ως έξοδα αμοιβής του εκτιμητή. Γενικά ζητούνται και τα χρήματα που έχουν καταβληθεί στο Δήμο Αγίου Δομετίου και στο Τμήμα Φορολογίας Ακίνητης Ιδιοκτησίας ως φόροι για τα 46 τ.μ. που έχουν καταληφθεί. Οι ειδικές αποζημιώσεις ουσιαστικά είναι η πραγματική οικονομική απώλεια που δυνατόν να έχει υποστεί κάποιος Ενάγοντας και θα πρέπει να μπορεί να υπολογιστεί με απόλυτους αριθμούς και με ακρίβεια.[11] Ενόψει του γεγονότος ότι η εκτίμηση που παρουσιάστηκε δεν είναι βοηθητική για το Δικαστήριο αφού ο εκτιμητής υπολόγισε την αγοραία αξία του ακινήτου και όχι την ενοικιαστική αξία δε δύναται να επιδικαστούν υπέρ των Εναγόντων τα έξοδα για ετοιμασία της εκτίμησης. Παρομοίως δεν έχει αποδειχθεί ειδική ζημιά ως προνοείται στη νομολογία ώστε να επιδικαστούν υπέρ των Εναγόντων τα ποσά που έχουν καταβληθεί ως φόροι ακίνητης ιδιοκτησίας για τη λωρίδα γης των 46 τ.μ. ως τέλη. Υπενθυμίζω ότι η λωρίδα γης ανήκει στους Ενάγοντες. Όσον αφορά τον Εναγόμενο 2 εφόσον δεν προχώρησε η διαδικασία εναντίον του η αγωγή σαφώς θα απορριφθεί χωρίς καμία διαταγή ως προς τα έξοδα. Ως επίσης έχει νομολογηθεί στις περιπτώσεις που επιδικάζονται μόνο ονομαστικές αποζημιώσεις το Δικαστήριο έχει την ευχέρεια να στερήσει τον Ενάγοντα των εξόδων του ή ακόμα να τον καταδικάσει στην πληρωμή των εξόδων της άλλης πλευράς[12]. Ο ενάγων που ανακτά ονομαστικές και μόνο αποζημιώσεις, δεν δύναται να θεωρηθεί στη συνήθη ορολογία ως «επιτυχών» διάδικος. Παρόλο που οι Ενάγοντες κωλύονταν να ζητούν διατάγματα άρσης της επέμβασης απόδειξαν παράνομη επέμβαση. Από την άλλη ο Εναγόμενος 1 δεν κατάφερε να αποδείξει τη νομιμότητα της επέμβασης. Κρίνω ότι εν προκειμένω η ορθότερη οδός είναι να μην επιδικαστούν έξοδα σε κανένα εκ των διαδίκων.
  3. Κατάληξη Με βάση τα πιο πάνω καταλήγω ότι η αγωγή εναντίον του Εναγόμενου 2 απορρίπτεται χωρίς έξοδα. Επιδικάζονται υπέρ της Ενάγουσας 1 και του Ενάγοντα 2 και εναντίον του Εναγόμενου 1 ονομαστικές αποζημιώσεις ύψους €
  4. Καμία διαταγή ως προς τα έξοδα. (Υπ.) ............ Μ-Α Στυλιανού, Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφο Πρωτοκολλητής Subject: Civil / Trespass / Final Αναφορά: Αγωγή παράνομη επέμβαση [1] Βλ. Ομήρου v. Δημοκρατίας
(2001)2 Α.Α.Δ. 506. [2] Βλ. (Αγαπίου v Παναγιώτου
(1998)1 ΑΑΔ 263 και Γενικός Εισαγγελέας v Ευγενία Khoreva
(2002)1 ΑΑΔ 454. [3] (βλ. Νικολάου ν. Αστυνομίας
(2008)2 Α.Α.Δ. 841). [4] Δημητρίου ν. Εγγλέζου κ.ά.
(1997)1 Α.Α.Δ. 1285 και Παπαχριστοφόρου ν. Καπνίση κ.ά.
(2005)1 Α.Α.Δ. 244. [5] Λοΐζου ν. Αντωνίου
(2007)1 Α.Α.Δ. 1035. [6] Παπακόκκινου κ.ά. ν. Δήμου Πάφου (αρ. 1)
(1998)1 Α.Α.Δ. 634, Ttantis v. HadjiMichael and Another
(1982)1 C.L.R. 301. [7] Λοΐζου ν. Αντωνίου
(2007)1 Α.Α.Δ. 1035 και Σοφοκλέους κ.ά. ν. Παύλου
(2012)1 Α.Α.Δ. 2047. [8] Andrian Holdings Ltd v Κυπριακής Δημοκρατίας
(1998)1 Α.Α.Δ.
  1. [9] Π.Ε. Αρ. 142/2013, 3/3/
  2. [10] Ερωτοκρίτου v. Θεοδώρου κ.α. Π.Ε. 9271 ημερ. 31.12.
  3. [11] Ηρακλέους ν. Πίτρου
(1994)1 Α.Α.Δ. 239 [12] Anglo Cyprian Trade Agencies Ltd v. Paphos Wine Industries Ltd,
(1961)1 ALL ER 873, Tantis v. Hadjimichael and another,
(1989)1 Α.Α.Δ. 301. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.