ΑΝΤΩΝΗΣ ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ ΓΙΑΓΚΟΥ ν. ΤΡΑΠΕΖΑ ΚΥΠΡΟΥ ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΤΔ κ.α., Αρ. Αγωγής: 7052/15, 23/12/2024

ΑΝΤΩΝΗΣ ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ ΓΙΑΓΚΟΥ ν. ΤΡΑΠΕΖΑ ΚΥΠΡΟΥ ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΤΔ κ.α., Αρ. Αγωγής: 7052/15, 23/12/2024 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: X-M Καραπατάκη, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 7052/15 Μεταξύ: ΑΝΤΩΝΗΣ ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ ΓΙΑΓΚΟΥ, από την Λάρνακα Ενάγοντας -και-

1. ΤΡΑΠΕΖΑ ΚΥΠΡΟΥ ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΤΔ, από την Λευκωσία
2. ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ, από την Λευκωσία Εναγόμενων --------------------------------------------------------------------- Ημερομηνία: 23 Δεκεμβρίου 2024 Εμφανίσεις: Για τον Ενάγοντα: κα Μ. Σιαμμούτη με κα Μαρκαντώνη για κ.κ. Μαρίνα Σιαμμούτη Δ.Ε.Π.Ε. Για την Εναγόμενη 1: κ. Σ. Κόκκινος για κ.κ. Χρυσαφίνης & Πολυβίου Δ.Ε.Π.Ε. Α Π Ο Φ Α Σ Η [1] Η αξίωση του Ενάγοντα στην υπό τον ως άνω τίτλο και αριθμό αγωγή προωθείται μόνο εναντίον της Εναγόμενης 1 και αξιώνονται διατάγματα ακύρωσης της πώλησης και/ή διάθεσης στον Ενάγοντα Μετατρέψιμων Χρεογράφων 2013/2018 («ΜΧ 13/18») αξίας €138.000-, της ανταλλαγής και/ή απόκτησης και/ή μετατροπής σε Μετατρέψιμα Αξιόγραφα Κεφαλαίου («ΜΑΚ 09») αξίας €145.000-, καθώς και της ανταλλαγής και/ή απόκτησης και/ή μετατροπής σε Μετατρέψιμα Αξιόγραφα Ενισχυμένου Κεφαλαίου («ΜΑΕΚ 11») σε δύο πράξεις των €100.000- και €64.000-. Η Έκθεση Απαίτησης [2] Όπως προβάλλει ο Ενάγων, περί το έτος 2008 οι υπάλληλοι και/ή ο διευθυντής του υποκαταστήματος της Εναγόμενης 1, στην οποία ήταν πελάτης με σχέση απόλυτης εμπιστοσύνης, σιγουριάς και βεβαιότητας, επικοινώνησαν μαζί του και του σύστησαν ένα «καταθετικό» σχέδιο αξιογράφων διάρκειας 5 ετών με εξασφαλισμένο επιτόκιο προς 6.5%, τα οποία η Εναγόμενη 1 στη λήξη τους θα εξαγόραζε. Τα χρήματα του εγγυήθηκαν ως ασφαλή με δυνατότητα να τα πάρει πίσω οποτεδήποτε επιθυμούσε, με έμφαση στα πλεονεκτήματα τους και άνευ ενδείξεως για τους κινδύνους που αυτά εμπεριέχουν. Οι παραστάσεις αυτές οδήγησαν τον Ενάγοντα να υπογράψει σχετικό έντυπο αίτησης, χωρίς να του δοθεί η ευκαιρία να το διαβάσει, για την αγορά των ΜΧ 13/18 για συνολικό ποσό €138.000-. Όπως προβάλλει, κατόπιν νέων παραστάσεων και διαβεβαιώσεων, με έμφαση στα πλεονεκτήματα και όχι σε οποιεσδήποτε ενδείξεις κινδύνων: · περί τον Μάιο του 2009 υπέγραψε έντυπο αίτησης χωρίς να του δοθεί η ευκαιρία να το διαβάσει, για την ανταλλαγή και/ή μετατροπή των ΜΧ 13/18 σε ΜΑΚ 09, η αξία των οποίων, με επιπρόσθετη αγορά ΜΑΚ 09, ανήλθε στις €145.000-. · περί τον Μάιο 2011 υπέγραψε 2 έντυπα αίτησης χωρίς να του δοθεί η ευκαιρία να τα διαβάσει για την ανταλλαγή και/ή μετατροπή των ΜΑΚ 09 σε ΜΑΕΚ 11 που με επιπρόσθετη αγορά ΜΑΕΚ 11 ανήλθαν συνολικά στις €164.000-. [3] Η πεποίθηση του Ενάγοντα κατόπιν των παραστάσεων των υπαλλήλων και αντιπροσώπων της Εναγόμενης ήταν ότι επρόκειτο για καταθετικό προϊόν με υψηλό επιτόκιο, ότι τα χρήματα του θα ήταν ασφαλισμένα και οι ότι οι τόκοι θα του πληρώνονταν κανονικά, κάτι που γινόταν μέχρι τον Ιούνιο του 2012, οπόταν και πληροφορήθηκε μέσω του τύπου ότι ακυρώθηκαν οι πληρωμές των τόκων των ΜΑΕΚ
3. [4] Ο Ενάγων προβάλλει ότι η Εναγόμενη 1 μέσω των υπαλλήλων και αντιπροσώπων της είναι ένοχη απάτης, δόλου, ψευδών παραστάσεων, μη αποκάλυψης ουσιωδών γεγονότων και οφείλει να τον αποζημιώσει. Παραθέτει δε λεπτομέρειες περί τούτου με έμφαση στην παράλειψη επισήμανσης των κινδύνων, την λήψη προμήθειας εκ της επιτυχούς πώλησης τους, την ανεπαρκή πληροφόρηση, την παρουσίαση σε αυτόν των προϊόντων ως κατάλληλα, τον τονισμό των πλεονεκτημάτων, την έλλειψη γνώσεων του Ενάγοντα περί χρηματοοικονομικών μέσων και την κατάχρηση της σχέσης τραπεζίτη-συμβούλου-πελάτη. Περαιτέρω, προβάλλει παράβαση των διατάξεων του περί Επενδυτικών Υπηρεσιών και Δραστηριοτήτων και Ρυθμιζόμενων Αγορών Νόμου του 2007 και της Οδηγίας για την επαγγελματική συμπεριφορά των τραπεζών στην παροχή Επενδυτικών ή Παρεπόμενων Υπηρεσιών και την Άσκηση Επενδυτικών Δραστηριοτήτων του 2007, αναφορικά, μεταξύ άλλων, στην παράβαση της υποχρέωσης αξιολόγησης της συμβατότητας του με το προϊόν, της παράβασης της υποχρέωσης αποφυγής σύγκρουσης συμφερόντων, την παροχή υπηρεσιών λήψης-διαβίβασης και εκτέλεσης εντολών κατόπιν πρωτοβουλίας της Εναγόμενης 1, την παράλειψη εφαρμογής διαδικασιών διαχείρισης σύγκρουσης συμφερόντων, την παράλειψη σύναψης συμφωνίας που να εμπεριέχει τους όρους παροχής επενδυτικών υπηρεσιών, την παροχή επενδυτικών υπηρεσιών από μη πιστοποιημένα πρόσωπα και την παράλειψη παροχής πληροφοριών για τους κινδύνους των προϊόντων. Το αποτέλεσμα των καταλογιζόμενων στην Εναγόμενη 1 πράξεων και παραλείψεων ήταν η ζημία του Ενάγοντα στο ποσό των €164.000- που αντιπροσωπεύουν την αξία των ΜΑΕΚ 11 πλέον τους τόκους τους την οποία αξιώνει με τα αιτούμενα διατάγματα, καθώς και γενικές και ειδικές αποζημιώσεις για παράβαση καθήκοντος καλής πίστης και ένεκα σύγκρουσης συμφερόντων. Οι θέσεις στην Υπεράσπιση της Εναγόμενης 1 [5] Με την Υπεράσπιση της η Εναγόμενη 1 παραδέχονται ότι ο Ενάγων στις 22/07/2008 προέβη στην αγορά ΜΧ 13/18 αξίας €88.000-, τα οποία μετέτρεψε σε ΜΑΚ 09 στις 22/05/2009 αξίας €145.000- με καταβολή επιπλέον μετρητών και τελική απόληξη στις 17/05/2011 την αγορά ΜΑΕΚ 11 αξίας €64.000- και USD142.000-. Σε σχέση με τις ενέργειες της για όλες τις εκδόσεις των ΜΧ 13/18, ΜΑΚ 09 και ΜΑΕΚ 11, η Εναγόμενη 1 προβάλλει ως εξής: · ότι προσφέρθηκαν στο επενδυτικό κοινό μέσω δημόσιας προσφοράς σύμφωνα με τον περί Δημόσιας Προσφοράς και Ενημερωτικού Δελτίου Νόμο, Ν. 114(Ι)/
4. · ότι ετοιμάστηκαν Ενημερωτικά Δελτία με παράθεση λεπτομερειών των όρων έκδοσης, καθώς και των παραγόντων κινδύνων για τον εκδότη και το χρηματοοικονομικό μέσο. · ότι τα Ενημερωτικά Δελτία εγκρίθηκαν από την ΕΚΚ στις 25/06/08, 30/04/09 και 05/04/11 και δεν εκφράστηκε η οποιαδήποτε ανησυχία για τη διάθεση των αδιάθετων χρηματοοικονομικών μέσων στο ευρύ κοινό, αλλά ούτε και τέθηκαν οποιοιδήποτε όροι. · ότι τα Ενημερωτικά Δελτία ευρίσκονταν αναρτημένα στις ιστοσελίδες της Εναγόμενης 1, της ΕΚΚ, του ΧΑΚ, του ΧΑ και αντίγραφα ευρίσκονταν διαθέσιμα στα υποκαταστήματα της Εναγόμενης
5. · ότι σε όλες τις εκδόσεις στάλθηκαν ταχυδρομικώς σε όλους τους μετόχους και κατόχους επιλέξιμων αξιών επιστολές παραχώρησης με ειδικό ενημερωτικό πληροφοριακό σημείωμα για τους όρους έκδοσης, την διάρκεια, το επιτόκιο, τα γεγονότα ακύρωσης τόκου, την υποχρεωτική μετατροπή σε μετοχές, όπου και γινόταν σαφής αναφορά στους παράγοντες κινδύνου, την οποία παραθέτει αυτολεξεί. · ότι στην αίτηση απόκτησης των ΜΑΕΚ 11, αλλά και στις αιτήσεις απόκτησης των ΜΑΚ 09, που έπρεπε να συμπληρωθεί και να υπογραφεί από τον πελάτη υπήρχε δήλωση για βεβαίωση γνώσης και ικανοτήτων αξιολόγησης της επένδυσης και αποδοχής των όρων έκδοσης και η αναγνώριση των παραγόντων κινδύνου που εμπεριέχονται στο Ενημερωτικό Δελτίο. · ότι όλες οι διαφημίσεις έτυχαν ελέγχου της ΕΚΚ και παρέπεμπαν στο Ενημερωτικό Δελτίο και σε Παγκύπριο αριθμό τηλεφώνου για περαιτέρω πληροφόρηση. · ότι όλες οι εκδόσεις των χρεογράφων και αξιογράφων εγκρίθηκαν από την ΚΤΚ ως Εποπτική Αρχή, η οποία ήταν εξ' υπαρχής ενήμερη και παρείχε εξειδικευμένα σχόλια και εισηγήσεις, αλλά και του ΧΑΚ και ΧΑ. [6] Η Εναγόμενη 1 αρνείται τα όσα τους καταλογίζει ο Ενάγων ως ευθύνες και υποχρεώσεις και προβάλλει ότι ουδέποτε υπήρξε πρόθεση, αλλά ούτε και παρασχέθηκε η οποιαδήποτε επενδυτική υπηρεσία ή συμβουλή. Ειδικότερα, για τον περί Επενδυτικών Υπηρεσιών και Δραστηριοτήτων και Ρυθμιζόμενων Αγορών Νόμο του 2007 («MiFID Ι») υποστηρίζει ότι δεν τυγχάνει εφαρμογής, καθώς δεν μπορεί να καταδειχθεί ότι η Εναγόμενη 1 παρείχε επενδυτική συμβουλή στους πελάτες της, αλλά και ότι αυτή διασφάλισε ότι καμία επενδυτική συμβουλή θα παρείχετο από το προσωπικό της προς οποιονδήποτε ενδιαφερόμενο επενδυτή ως εξής: · ότι για τα ΜΑΚ 09 οργανώθηκαν ενημερωτικές παρουσιάσεις στις 18/05/2009 και ετοιμάστηκε έντυπο ερωτήσεων-απαντήσεων που διατέθηκε στο προσωπικό έντυπα και ηλεκτρονικά, στο οποίο αναφερόταν ότι το προσωπικό θα απαντούσε σε ερωτήσεις των πελατών για τα χαρακτηριστικά των χρηματοοικονομικών μέσων ή σε βασικές απορίες και τονιζόταν ότι δεν έπρεπε να δίδονται συμβουλές στους πελάτες, αλλά στην περίπτωση απαίτησης πληροφόρησης για εξειδικευμένα θέματα να παραπέμπονται στην υπηρεσία Private Banking. · ότι για τα ΜΑΕΚ 11 αποστάληκε ηλεκτρονικό μήνυμα στους αξιωματούχους που είχαν ενεργό ρόλο στην έκδοση τους με ενημέρωση για τον τρόπο διάθεσης τους, όπως συμφωνήθηκε με αρμόδιο αξιωματούχο της ΚΤΚ για θέματα MiFID, όπου αναφέρεται ότι το κατάστημα θα λαμβάνει την αίτηση, αλλά δεν θα παρέχει συμβουλή, ούτε και επεξήγηση των όρων των ΜΑΕΚ 11 και πως σε περίπτωση επιθυμίας για περαιτέρω πληροφόρηση ο πελάτης θα παραπέμπεται στο αρμόδιο προσωπικό που κατέχει πιστοποιητικό ΕΠΕΥ, οι οποίοι θα περιορίζονται σε επεξήγηση και παροχή πληροφοριών, αλλά όχι στην παροχή συμβουλών. Όπως υποστηρίζεται, υπό τις προϋποθέσεις αυτές συμφωνήθηκε ότι δεν χρειαζόταν τεστ συμβατότητας από την Εναγόμενη
6. · ότι για τα ΜΑΕΚ 11 εκδόθηκαν εγκύκλιοι για την υποβολή αιτήσεων με τις οποίες περιγράφονταν οι ενέργειες και διαδικασίες που πρέπει να ακολουθούνται από τα καταστήματα, στις οποίες αναφέρονταν, μεταξύ άλλων, ότι ο ρόλος τους περιοριζόταν στην παραλαβή αιτήσεων, την διάθεση του ενημερωτικού υλικού και επεξήγηση του τρόπου συμπλήρωσης της αίτησης, γινόταν έντονη αναφορά για μη παροχή από τους υπαλλήλους προσωπικής σύστασης, παρότρυνσης, επενδυτικών συμβουλών ή επίλυσης αποριών για τη φύση των ΜΑΕΚ 11, ενώ επεξηγείτο η φύση και λειτουργία ειδικού τηλεφωνικού κέντρου που στελεχωνόταν από κατόχους πιστοποιητικού ΕΠΕΥ. · ότι για τα ΜΑΕΚ 11 πραγματοποιήθηκαν στις 19/04/2011 ενημερωτικές παρουσιάσεις με τους διευθυντές των καταστημάτων και άλλων τομέων της Εναγόμενης 1 και το υλικό των ερωτήσεων και απαντήσεων κατέστη διαθέσιμο ηλεκτρονικά και έντυπα στο προσωπικό της Εναγόμενης 1, με έμφαση στο ότι σε καμία περίπτωση δεν έπρεπε να δοθεί συμβουλή στους πελάτες και σε περίπτωση επιθυμίας για εξειδικευμένες πληροφορίες ή αν υπήρχαν απορίες, να παραπεμφθούν στην ειδική τηλεφωνική γραμμή. · ότι για τα ΜΑΕΚ 11 δημιουργήθηκε ειδικό τηλεφωνικό κέντρο υπό την επίβλεψη της CISCO, με στελέχη της Εναγόμενης 1 που κατείχαν σχετικές πιστοποιήσεις, όπου καταγράφηκαν πέραν των 2.000 τηλεφωνικών συνδιαλέξεων και παραλήφθηκαν περίπου 120 παραπεμπτικά έντυπα για επικοινωνία λειτουργών με πελάτες, καθώς και ότι για όλα αυτά δόθηκε πλήρης πρόσβαση στην ΚΤΚ στα πλαίσια των ερευνών της. Το τηλεφωνικό κέντρο αποσκοπούσε στην παροχή επεξηγήσεων και όχι συμβουλών. · ότι στην αίτηση/επιστολή παραχώρησης που υπέγραφε ο πελάτης σε σχέση με τα ΜΑΕΚ 11 περιλαμβανόταν λεκτικό (αντίστοιχο και στα ΜΑΚ 09), όπου βεβαιωνόταν η γνώση και ικανότητα αξιολόγησης της επένδυσης σε ΜΑΕΚ 11 και γίνονταν αποδεκτοί οι όροι έκδοσης και αναγνωρίζονταν οι παράγοντες κινδύνου που περιλαμβάνονταν στο ενημερωτικό δελτίο ημερ. 5/04/2011, ενώ ταυτόχρονα γινόταν δήλωση ότι δεν έγινε παροχή συμβουλής ή παρότρυνση από την Εναγόμενη 1 ή αντιπρόσωπο της για υποβολή της αίτησης. [7] Η Εναγόμενη 1 υποστηρίζει ότι λήφθηκε νομική συμβουλή ότι η απλή ενημέρωση σε σχέση με τους όρους έκδοσης δεν αποτελεί παροχή επενδυτικής υπηρεσίας ή υπηρεσίας λήψης και διαβίβασης εντολών. Περαιτέρω, προβάλλει ότι η ΚΤΚ με απόφαση της ημερ. 13/09/2013 ανέφερε ότι για τα ΜΑΕΚ 11 είχαν ληφθεί μέτρα από την Εναγόμενη 1 που να αποτρέπουν την παροχή επενδυτικής συμβουλής για την προώθηση της διάθεσης τους. Σε μια άλλη υπεράσπιση, υπογραμμίζεται ότι ο Ενάγων κωλύεται να εγείρει τους ισχυρισμούς της Έκθεσης Απαίτησης, εκ της υπογραφής, ανάγνωσης και ως εκ τούτου, της αποδοχής των όρων των αιτήσεων, ενημερωτικών δελτίων και εγγράφων, αλλά και της έγγραφης επιβεβαίωσης της γνώσης και ικανοτήτων του για αξιολόγηση της επένδυσης του, όπως επίσης και της μη παροχής σε αυτόν επενδυτικής συμβουλής. [8] Στην καταληκτική παράγραφο της Υπεράσπισης της Εναγόμενης 1 υποστηρίζεται ότι ακόμη και αν δεν μετατρέπονταν οι καταθέσεις του Ενάγοντα στα επίδικα αξιόγραφα, θα απομειώνονταν ούτως ή αλλιώς εκ των Διαταγμάτων που εκδόθηκαν συνεπεία των γεγονότων της 16/03/2013, ήτοι της Κ.Δ.Π. 103/2013, όπου οι μετοχές και τα αξιόγραφα σχεδόν μηδενίστηκαν. Μαρτυρία επ' ακροατηρίω [9] Η ακροαματική διαδικασία περιστράφηκε γύρω από την μαρτυρία του Ενάγοντα και της κας Μ. Σιάντου υπαλλήλου της Εναγόμενης
7. Η ακροαματική διαδικασία ξεκίνησε με την από κοινού κατάθεση Πίνακα 28 Παραδεκτών Εγγράφων ως Έγγραφο Α', τα οποία σημειώθηκαν ως αντίστοιχα τεκμήρια υπό 1 έως
8. Ακολούθως, κατατέθηκαν από κοινού ως τεκμήρια 29 έως 33 οι αιτήσεις απόκτησης των επίδικων αξιών και επιστολές παραχώρησης τους στον Ενάγοντα. Επιπρόσθετα, στην επόμενη δικάσιμο κατατέθηκε κοινή δήλωση γεγονότων ως Έγγραφο Γ', το περιεχόμενο της οποίας καθίσταται μέρος των ευρημάτων του Δικαστηρίου. Κοινή δήλωση γεγονότων [10] Στο Έγγραφο Γ' δηλώνεται από κοινού ότι: · Σε σχέση με τα ΜΧ 13/18 που εκδόθηκαν το 2008 και αποτελούσαν διαπραγματεύσιμες αξίες στο ΧΑΚ και ΧΑ μέχρι το 2013 εκδόθηκε Ενημερωτικό Δελτίο που εγκρίθηκε από την ΕΚΚ σύμφωνα με τον περί Δημόσιας Προσφοράς και Ενημερωτικού Δελτίου Νόμο του 2005 (Ν. 114(Ι)/2005) και τον Κανονισμό 809/2004 της Επιτροπής της ΕΕ όσον αφορά τις πληροφορίες που περιλαμβάνονται στα Ενημερωτικά Δελτία. · Σε σχέση με τα ΜΑΚ 09 που εκδόθηκαν το 2009 και αποτελούσαν διαπραγματεύσιμες αξίες στο ΧΑΚ και ΧΑ μέχρι το 2013 εκδόθηκε Ενημερωτικό Δελτίο ημερ. 30/04/2009 που εγκρίθηκε από την ΕΚΚ με βάση την σχετική νομοθεσία. · Σε σχέση με τα ΜΑΕΚ 11 που εκδόθηκαν το 2011 και αποτελούσαν διαπραγματεύσιμες αξίες στο ΧΑΚ και ΧΑ μέχρι το 2013 εκδόθηκε Ενημερωτικό Δελτίο ημερ. 05/04/2011 που εγκρίθηκε από την ΕΚΚ. · Τόσο τα ΜΧ 13/18 όσο και τα ΜΑΚ 09 και ΜΑΕΚ 11 αποτελούσαν περίπλοκα χρηματοοικονομικά μέσα, καθότι είχαν αόριστη διάρκεια και μπορούσαν να μετατραπούν σε μετοχές. · Τα ΜΑΚ 09 και τα ΜΑΕΚ 11 είχαν αόριστη διάρκεια, οι κάτοχοι τους μπορούσαν να επιλέξουν την μετατροπή τους σε μετοχές, η Εναγόμενη 1 μπορούσε να τα εξαγοράσει μετά την πάροδο 5 ετών από την έκδοση τους στην ονομαστική τους αξία και σε σχέση μόνο με τα ΜΑΕΚ 11, η πιθανότητα στη βάση δυσμενούς οικονομικής κατάστασης ή βιωσιμότητας της Εναγόμενης 1 να προέκυπτε αναγκαστική μετατροπή τους από την Εναγόμενη 1 σε μετοχές για κάλυψη των αναγκών της. · Σε σχέση με τα ΜΧ 13/18 η Εναγόμενη 1 μπορούσε να μην καταβάλει τόκο μόνο σε περίπτωση μη φερεγγυότητας. · Σε σχέση με τα ΜΑΚ 09 και τα ΜΑΕΚ 11 η Εναγόμενη 1 μπορούσε να ακυρώσει την πληρωμή του τόκου στην περίπτωση κεφαλαιακής της ανεπάρκειας. · Σε σχέση με τα ΜΑΚ 09 η Εναγόμενη 1 ήταν υποχρεωμένη να ικανοποιήσει οποιαδήποτε ακύρωση πληρωμής τόκου μόνο σε περίπτωση εξαγοράς τους και εξαγοράς, ανταλλαγής ή αλλαγής σύμφωνα με τους όρους έκδοσης τους. · Σε σχέση με τα ΜΑΕΚ 11 οποιαδήποτε ακυρωθείσα πληρωμή τόκου θα ήταν πλήρης και αμετάκλητη και δεν θα καθίστατο πληρωτέα από την Εναγόμενη 1 (forfeited). · Τα ΜΧ 13/18 σε σχέση με τα ΜΑΚ 09 και ΜΑΕΚ 11 δεν ήταν τόσο πολύπλοκα και σύνθετα, όμως ήταν πιο σύνθετα και πολύπλοκα σε σχέση με την διατήρηση ενός λογαριασμού συνήθους τύπου γραμματίου, καθότι, είχαν δεκαετή διάρκεια με σταθερό επιτόκιο μόνο το πρώτο έτος μετά την έκδοση τους και μεταβλητό και εξαρτώμενο από το EURIBOR, προβλεπόταν η δυνατότητα μετατροπής τους σε μετοχές κατ' επιλογή των κατόχων τους και το δικαίωμα της Εναγόμενης 1 να τα εξαγοράσει στην ονομαστική τους αξία μετά την πάροδο 5 ετών από την έκδοση τους. · Η έκδοση των ΜΧ 13/18, των ΜΑΚ 09 και των ΜΑΕΚ 11 έγινε με δημόσια προσφορά στο ευρύ επενδυτικό κοινό για άντληση ίδιων κεφαλαίων της Εναγόμενης 1, από τα ΜΧ 13/18 αντλήθηκαν Δευτεροβάθμια Κεφάλαια, ενώ από τα ΜΑΚ 09 και ΜΑΕΚ 11 αντλήθηκαν Πρωτοβάθμια Κεφάλαια. [11] Στο Έγγραφο Γ' διατυπώνονται οι αντίθετες θέσεις των διαδίκων σε σχέση με την εφαρμογή του περί Επενδυτικών Υπηρεσιών και Δραστηριοτήτων και Ρυθμιζόμενων Αγορών Νόμου του 2007 (Ν. 144(Ι)/2007) προς εναρμόνιση με την Οδηγία 2004/39/ΕΚ και των σχετικών Οδηγιών της ΚΤΚ (Κ.Δ.Π. 557/2007 & Κ.Δ.Π. 558/2007). Η μεν πλευρά του Ενάγοντα δηλώνει ότι η έκδοση των επίδικων αξιών εμπίπτει στον Νόμο και ότι ο Ενάγων εμπίπτει στην κατηγορία των «ιδιωτών πελατών». Η αντίθετη θέση της Εναγόμενης 1 υποστηρίζει ότι η εν λόγω Νομοθεσία δεν εφαρμόζεται, γιατί δεν παρασχέθηκε επενδυτική υπηρεσία κατά την διαδικασία εγγραφής του για απόκτηση των επίδικων αξιών, αν και δεν αμφισβητούν την πολυπλοκότητα τους. Όμως δηλώνουν ότι η πολυπλοκότητα τους δεν έχει την οποιαδήποτε σημασία, καθότι διατέθηκαν με την διαδικασία της δημόσιας προσφοράς και των Ενημερωτικών Δελτίων σύμφωνα με την σχετική Νομοθεσία και η ΕΚΚ την ενέκρινε με τους όρους έκδοσης τους μέσω των Δελτίων. Μαρτυρία Ενάγοντα [12] Επί της ουσίας της μαρτυρίας, ο Ενάγων κατάθεσε γραπτή δήλωση ως Έγγραφο Β'. Σε μια εισαγωγικής φύσης δήλωση του ο Ενάγων προέβαλε ότι οι ενέργειες της Εναγόμενης 1 ήσαν παράνομες και δόλιες. Στην γραπτή του δήλωση ο Ενάγων αναφέρεται στην απόκτηση των αξιογράφων του 2011, προφανώς εννοώντας τα ΜΑΕΚ 11 σε δολάρια και σε ευρώ, όμως υποστηρίζει ότι η διαπραγμάτευση τους έγινε μόνο σε σχέση με τα ευρώ, σε αντίθεση με τα δολάρια που δεν έγινε ποτέ. Εξέφρασε την απόγνωση του δηλώνοντας ότι τα χρήματα που εξοικονόμησε μέσα από την 40ετή του εργασία έμειναν απλά χαρτιά. Αναφέρθηκε σε ισχυρή θέση της Εναγόμενης 1 και της πρώην Λαϊκής τράπεζας και σε υπέρογκα ποσά που είχαν ως καταθέσεις. Όπως προέβαλε, με παραπλανητικές πληροφορίες, «έκαναν τον κόσμο να τρέχει να τους δίνει λεφτά και στο τέλος έλεγαν δυστυχώς αποτύχαμε», τόσο για τα γεγονότα του 2013, όσο και για άλλες περιπτώσεις στο παρελθόν. Δηλώνει την απορία του πως από 3% καταθετικό επιτόκιο του πήραν τα χρήματα δίδοντας του αξιόγραφα με διπλάσιο επιτόκιο. [13] Για το ζήτημα που έθεσε της μη διαπραγμάτευσης των ΜΑΕΚ 11 σε δολάρια ανέφερε ότι ζήτησε από τη χρηματιστηριακή να αγοράσει τα δολάρια του και του είπαν ότι δεν υπάρχει διαπραγμάτευση σε δολάρια. Επίσης, ότι ξαναπήγε να αγοράσει σε δολάρια και δεν ήταν στην πλατφόρμα, ούτε και μπορούσε να ρευστοποιήσει. Στην ερώτηση αν το παράπονο του αφορά την μη ρευστοποίηση της αξίας τους απάντησε ότι έπρεπε να τεθούν για διαπραγμάτευση στο ΧΑΚ και ότι δεν μπορούσε ούτως ή αλλιώς να πουλήσει, αλλά ούτε και να αγοράσει. Επέμεινε ότι δεν υπήρχε διαπραγμάτευση σε δολάρια και του πήραν τα χρήματα, όπως ούτε και ημερομηνία λήξης και εν τέλει αυτά «κουρεύτηκαν». Όπως δήλωσε, όταν ρώτησε πότε αυτά έληγαν, του απάντησαν να τα πάρει πίσω (σ.σ. τα χρήματα του) μέσω της διαπραγμάτευσης του ΧΑΚ και τέτοια διαπραγμάτευση δεν έγινε ποτέ. [14] Στην αντεξέταση του ανέφερε ότι τα έγγραφα του τα έδωσαν στο ταμείο για αξιόγραφα σε δολάρια και σε ευρώ και εγκρίθηκε η εγγραφή του. Παραδέχθηκε ότι πριν υποβάλει την αίτηση του είχε εγγραφή στο ΧΑΚ και ότι πριν από το 2008 αγόρασε και πούλησε μετοχές κάνοντας αγοραπωλησίες για «πάνω» και για «κάτω». Εξήγησε πως για πρώτη φορά πριν από πολλά χρόνια αγόρασε μετοχές και πως έφτασε να τις αυξήσει. Όπως δήλωσε, μετά που έμαθε από ένα φίλο του για τις μετοχές πήγαινε στην τράπεζα και αγόραζε, μετά πήγε στη συνεργατική και μετά στην Λαϊκή Επενδυτική. [15] Για τα αξιόγραφα ο Ενάγων δήλωσε ότι έμαθε από την εφημερίδα και πήγε στην τράπεζα. Τα χρεόγραφα δήλωσε ότι τα απέκτησε από χρηματιστηριακό γραφείο, ενώ για τα επόμενα όχι από κατάστημα, αλλά τον πήραν τηλέφωνο από χρηματιστηριακό γραφείο. Όπως δήλωσε, γνώριζε τι είναι το πάτωμα του ΧΑΚ. Αναγνώρισε το ιστορικό κίνησης μετοχών του τεκμηρίου 35 επ' ονόματι του, όπως και την υπογραφή του σε «Σχέδιο Επανεπένδυσης Μερισμάτων» του 2002 που κατατέθηκε ως τεκμήριο
9. Του υποδείχθηκαν καταστάσεις λογαριασμού επ' ονόματι του περιόδου 2003-2006 για αγοραπωλησία μετοχών της Εναγόμενης 1 και άλλα, όμως δεν μπορούσε να ενθυμηθεί. Το ίδιο και το ιστορικό κίνησης μετοχών που κατείχε στην Εναγόμενη 1 από 26/10/2006 μέχρι 09/01/
10. Το εν λόγω ιστορικό περιόδου 2003-2006 κατέστη εν τέλει μετά από κοινού δήλωση των συνηγόρων των διαδίκων ως τεκμήριο
11. Ακόμη κατατέθηκε ως τεκμήριο 39 επιστολή άσκησης δικαιωμάτων προτίμησης της Εναγόμενης 1, την οποία υπέγραψε με ημερ. 18/10/10 για συνολικό ποσό €5.790-, όπως και ως τεκμήριο 40 την ενυπόγραφη άσκηση δικαιωμάτων προτίμησης για απόκτηση 6.000- μετοχών της Εναγόμενης 1 προς €6.000- ημερ. 19/12/
12. [16] Ακόμη, του υποδείχθηκε αντίγραφο κατάστασης ΜΧ 13/18 της Εναγόμενης 1 επ' ονόματι του που εμφαίνονται αρχικά €88.000- και ακολούθως άλλες €50.000- με αγορά, σύνολο €138.000-. Παραδέχθηκε ότι οι €50.000- πιθανόν να είναι από την δευτερογενή αγορά. Στην υπόδειξη κατάστασης ΜΑΚ 09 επ' ονόματι του με την υποβολή ότι εμφαίνονται αγορές τον Ιούλιο του 2009 από την δευτερογενή αγορά, ώστε καταλήγει να κατέχει €164.000- σε αξία απάντησε «μπορεί, δεν αποκλείεται». Παραδέχθηκε δε ότι οι αγορές σε σχέση με ΜΑΕΚ 11 που εμφαίνονται στο τεκμήριο 38 που κατατέθηκε προς τον σκοπό αυτό, πέραν του προϊόντος μετατροπής των €64.000-, έγιναν στην δευτερογενή αγορά. Στα πλαίσια της αντεξέτασης του Ενάγοντα οι δύο πλευρές κατάθεσαν από κοινού ως τεκμήριο 41 κατάσταση πληρωθέντων τόκων σε σχέση με όλες τις επίδικες αξίες. [17] Στον Ενάγοντα υποδείχθηκε ενημερωτική επιστολή ημερ. 08/08/2013 σε σχέση με τις συνέπειες στα ΜΑΕΚ 11 που κατείχε μετά τα γεγονότα του Μαρτίου του 2013 και την έκδοση των Διαταγμάτων Εξυγίανσης της Εναγόμενης
13. Ο Ενάγων απάντησε ότι νομίζει πως δεν έλαβε τέτοια επιστολή. Η εν λόγω επιστολή κατέστη εν τέλει μετά από κοινού δήλωση των συνηγόρων των διαδίκων ως τεκμήριο
14. Παραδέχθηκε ότι όταν έγινε το «κούρεμα» τον Μάρτιο του 2013 ήταν μέτοχος στο ΧΑΚ και κάτοχος αξιογράφων. [18] Σε απάντηση που έδωσε στην ερώτηση αν διάβασε τα Ενημερωτικά Δελτία, ανέφερε ότι αφ' ης στιγμής ήταν μέτοχος της Εναγόμενης 1 από το 1982 και ήξερε ότι αν «έγερνε» η Εναγόμενη 1 «έγερνε» όλη η κοινότητα, «χωρίς να διαβάσω τους όρους τζιείνο όλο αυτό που λες το πασιοκομμένο για τόσα δολάρια τόσα ευρώ, με αυτό το σκεπτικό τίποτε άλλο. Τίποτε άλλο δεν διάβασα.». Παραδέχθηκε δε, ότι νομίζει πως λάμβανε κάποια δελτία ενημέρωσης για τα αξιόγραφα. Επίσης, παραδέχθηκε ξανά ότι αγόραζε επίδικες αξίες και από την δευτερογενή αγορά. Η επιτομή της θέσης του όπως την δήλωσε στην τελευταία του απάντηση ήταν ότι «..η Τράπεζα Κύπρου κατά τη γνώμη μου όπως αναφέρω στην αναφορά μου ήταν πανίσχυρη και ό,τι έγινε και παρουσιάστηκαν ότι είχαν προβλήματα ήταν μια επανάληψη του '93 που ήταν μια φούσκα και έτρεχαν όλοι και έκαναν από τις 30 επήραν τες 20 αυτά και το '13 εκουρέψαν τα.». Μαρτυρία για Εναγόμενη 1 [19] Οι θέσεις της Εναγόμενης 1 στηρίχθηκαν στην μαρτυρία της υπαλλήλου της κας Σιάντου (ΜΥ), η οποία κατάθεσε γραπτή δήλωση ως Έγγραφο Δ'. Η ΜΥ δηλώνει ότι κατά τα έτη 2008-2011 ήταν τοποθετημένη ως banker στο υποκατάστημα Αραδίππου, στο οποίο φαίνεται να κατάθεσε τις επίδικες αιτήσεις ο Ενάγων. Όμως, παρά το ότι εντόπισε τον Ενάγοντα από τα συστήματα της Εναγόμενης 1 ως πελάτη του εν λόγω υποκαταστήματος, δεν είχε οποιαδήποτε επαφή μαζί του. [20] Σε σχέση με τις επίδικες αξίες η ΜΥ δηλώνει τα εξής: · ότι κατά διάφορα χρονικά διαστήματα αποστάληκαν διάφορες εγκύκλιοι σε σχέση με την έκδοση και προώθηση τους από τα υποκαταστήματα της Εναγόμενης
15. · ότι δόθηκαν αυστηρές οδηγίες από την Διοίκηση της Εναγόμενης 1 να μην απαντούν σε ερωτήματα και απορίες ενδιαφερόμενων πελατών και όπως τους παραπέμπουν να προμηθευτούν και να μελετήσουν τα εκάστοτε Ενημερωτικά Δελτία ή να λάβουν ανεξάρτητη επενδυτική συμβουλή από αδειοδοτημένο επενδυτικό σύμβουλο. · ότι η εν λόγω υποδεικνυόμενη συμπεριφορά αποτέλεσε αντικείμενο διαφόρων σεμιναρίων και συναντήσεων με συναδέλφους με την συμμετοχή διευθυντών των υποκαταστημάτων της Εναγόμενης 1, όπου για κάθε έκδοση έγινε παρουσίαση και επεξήγηση της. · ότι η ίδια δεν είχε προσωπική εμπλοκή με πελάτη, αλλά ούτε και παρότρυνε πελάτη για αγορά των επίδικων αξιών. · ότι καμία εκ των επίδικων αξιών δεν παρουσιάστηκε ως είδος προνομιακού γραμματίου. · ότι σκοπός του υποκαταστήματος και των ταμείων ήταν αυστηρά η παραλαβή αιτήσεων και οι ταμίες ή άλλοι υπάλληλοι της Εναγόμενης 1 δεν συμμετείχαν σε προσπάθεια παρότρυνσης ή στο να πείσουν για την απόκτηση των επίδικων αξιών, αλλά ούτε και υπήρχαν στόχοι καταστημάτων αναφορικά με αυτές. · ότι εκείνο που ίσχυε ήταν ότι οι στόχοι των υποκαταστημάτων σε σχέση με τις καταθέσεις θα επιτυγχάνονταν και θα προσμετρούνταν και τα χρεόγραφα/αξιόγραφα. · ότι τα Ενημερωτικά Δελτία για τα οποία αναφέρθηκε ήταν αναρτημένα στην ιστοσελίδα της Εναγόμενης 1, της ΚΤΚ, της ΕΚΚ, του ΧΑΚ και του ΧΑ, όπως επίσης και τυπωμένα στους πάγους του υποκαταστήματος. [21] Η ΜΥ κατάθεσε ως τεκμήρια 42 έως 44 αντίγραφα των εγκυκλίων και έγγραφα ερωτήσεων-απαντήσεων στα οποία αναφέρθηκε. Περαιτέρω, αναγνώρισε και κατέστησαν ως τεκμήρια 45 και 46 το ιστορικό κίνησης μετοχών της Εναγόμενης 1 από 26/10/06-09/01/17 στο όνομα του Ενάγοντα, καθώς και η κατάσταση ΜΑΚ 09 επ' ονόματι του Ενάγοντα περιόδου 01/01/09-29/03/
16. Στην καταληκτική παράγραφο του Εγγράφου Δ' η ΜΥ δηλώνει ότι κατόπιν ενημέρωσης που έτυχε από αρμόδιους υπαλλήλους της Εναγόμενης 1, για τις επίδικες αξίες κατά καιρούς αποστέλλονταν ολιγοσέλιδα ενημερωτικά σημειώματα στην δοθείσα διεύθυνση υπό έκαστο πελάτη, ειδικότερα δε για τα ΜΧ 13/18 στους υφιστάμενους μετόχους, ενώ για τα ΜΑΚ 09 και ΜΑΕΚ 11, στους μετόχους και κάτοχους υφιστάμενων εκδόσεων που μπορούσαν να μετατραπούν. Αυτό δήλωσε ότι έγινε και στην περίπτωση του Ενάγοντα και κατάθεσε ως τεκμήρια 47-49 αντίγραφα των υπό αναφορά σημειωμάτων για τις ανάλογες εκδόσεις των ΜΧ 13/18, ΜΑΚ 09 και ΜΑΕΚ
17. [22] Κατά την αντεξέταση της η ΜΥ απάντησε ότι κατά τον επίδικο χρόνο 2008-2011 στο υποκατάστημα Αραδίππου ασκούσε καθήκοντα υπεύθυνης λειτουργού χορηγήσεων και εξέταζε αιτήματα δανειοδοτήσεων. Όπως εξήγησε, δεν είχε οποιαδήποτε επαφή με τις επίδικες αξίες, απλά τύγχανε ενημέρωσης μέσω των εγκυκλίων χωρίς να έχει άμεση εμπλοκή. Δεν είχε επαφή με το ταμείο ή με το κοινό σε σχέση με αυτές. Γνώριζαν όμως τις εγκυκλίους και τις αυστηρές οδηγίες της τράπεζας. Η δουλεία που γινόταν ήταν η λήψη των συμπληρωμένων αιτήσεων των πελατών που έρχονταν στα ταμεία των τραπεζών και αν οι πελάτες ζητούσαν περισσότερα τους προέτρεπαν να αποταθούν σε επενδυτικούς συμβούλους. Η ΜΥ υπέδειξε ότι το τεκμήριο 16 (ερωτήσεις-απαντήσεις σε σχέση με τα ΜΑΕΚ 11) είναι μέρος του τεκμηρίου 44 που κατάθεσε η ίδια στη διαδικασία. Σε ερώτηση αναφορικά με την αναφορά για το κατά πόσο μπορούσαν να δίδονται συμβουλές στους πελάτες στην τελευταία παράγραφο του τεκμηρίου 16, απάντησε ότι η διάρκεια των τόκων ήταν μέσα στα βασικά χαρακτηριστικά που έλεγαν για τα ΜΑΕΚ και συμπεριλαμβάνονταν στα έντυπα στα καταστήματα, όμως οι κίνδυνοι ήταν εξειδικευμένες λεπτομέρειες. [23] Η ΜΥ δήλωσε, απαντώντας σχετικά, ότι εξ όσων η ίδια γνωρίζει δεν έγιναν τηλεφωνικές εκστρατείες από τα υποκαταστήματα. Ούτε και είχε υπόψη της την οποιαδήποτε λίστα με πελάτες που είχαν καταθέσεις και έπρεπε να τους τηλεφωνήσουν για να προωθήσουν τις επίδικες αξίες. Όμως, δήλωσε ότι γνωρίζει πως δόθηκαν οδηγίες από τους διευθυντές των υποκαταστημάτων να παίρνουν κάποια τηλέφωνα τους υφιστάμενους μετόχους της τράπεζας, οι οποίοι λάμβαναν το ενημερωτικό δελτίο για να βεβαιώσουν ότι το έλαβαν, αλλά δεν αποτελούσε εκστρατεία να πάρουν κάποιο καταθέτη και να του πούνε να του εξηγήσουν το προϊόν. Αυτό έγινε το 2008 για να επιβεβαιωθεί ότι είχαν πάρει την επιστολή οι μέτοχοι στη διεύθυνση που η τράπεζα είχε στα αρχεία της. [24] Σε σχέση με την θέση που εξέφρασε η ΜΥ στο Έγγραφο Δ' για το ότι οι στόχοι των υποκαταστημάτων για τις καταθέσεις θα επιτυγχάνονταν και θα προσμετρούντο και τα χρεόγραφα/αξιόγραφα, της υποδείχθηκε το τεκμήριο 7 σελ. 9, όπου αναφέρεται πως το όφελος του υποκαταστήματος θα είναι σημαντικό, επειδή το ύψος των χρεογράφων θα προσμετράται στις καταθέσεις για επίτευξη των στόχων του, κάτι που είναι σημαντικό και για την Τράπεζα. Η ΜΥ απάντησε ότι δεν ήταν στόχος να πουλήσουν χρεόγραφα ή αξιόγραφα και ότι ο στόχος ήταν αυτός των καταθέσεων, επισημαίνοντας ότι δεν θα επηρεαζόταν το ύψος των καταθέσεων που είχε το κάθε υποκατάστημα από τυχόν μετατροπή των καταθέσεων σε χρεόγραφα. Σε επόμενη απάντηση εξήγησε ότι το συγκρότημα της τράπεζας είχε θέσει στόχο την επιτυχία των αξιογράφων και ότι αυτό δεν ήταν ευθύνη των καταστημάτων να τον καλύψουν, αλλά του τμήματος μετόχων και της επενδυτικής εταιρείας της τράπεζας. Επέμεινε ότι δεν υπήρχε στόχος αξιογράφων για τα υποκαταστήματα και σε περίπτωση που ένα υποκατάστημα επιτύγχανε τους στόχους του μπορούσε απλά να γίνει μια επιβράβευση με ένα πάρτι, χωρίς κάποιο άλλο όφελος. [25] Σε ερώτηση αναφορικά με τα τεκμήρια 31 και 33 για το εάν γνώριζε για έκδοση ΜΑΕΚ 11 σε Δολάρια, η ΜΥ απάντησε ότι δεν έχει γνώση των εντύπων ή των λεπτομερειών τους, αλλά αναγνώρισε ότι στο τεκμήριο 33 φαίνεται να εκδόθηκαν σε Δολάρια. Την μορφή του εντύπου της αίτησης του Ενάγοντα τεκμήριο 29 για απόκτηση ΜΧ 13/18 δήλωσε ότι δεν την είχε ξαναδεί προσθέτοντας ακολούθως ότι ήταν δουλειά των ταμείων και δεν έτυχε να έρθει σε επαφή με το συγκεκριμένο έντυπο, όπως ούτε και με το έντυπο του τεκμηρίου 30 (αίτηση ΜΑΚ 09). Συμφώνησε με την υπόδειξη ότι στο τεκμήριο 30 υπήρχε διεύθυνση του Ενάγοντα και όχι στο τεκμήριο 29, στο οποίο υπάρχει η αναγραφή του «Μη Μέτοχος». Της υποδείχθηκε ότι ο Ενάγων πήρε τα ΜΧ 13/18 από το υποκατάστημα και όχι από την αίτηση που του είχε σταλεί στο σπίτι. Η ΜΥ απάντησε ότι δεν μπορούσε να γνωρίζει, αλλά ότι τόσο οι μέτοχοι όσο και οι μη μέτοχοι δικαιούντο να απαντήσουν με μια σειρά προτεραιότητας. Εν τέλει της υποδείχθηκε ότι ο Ενάγων δεν έλαβε υπόψη του την αίτηση που εστάλη στο σπίτι, αλλά προέβη σε αυτή μετά από τηλεφώνημα. Η ΜΥ δήλωσε άγνοια περί τούτου, όπως και για το κατά πόσο είχαν εισαχθεί και διαπραγματευτεί στο ΧΑΚ τα ΜΑΕΚ 11 σε Δολάρια Αμερικής. Αρχές αξιολόγησης μαρτυρίας [26] Κρίσιμο ζήτημα σε αστικής φύσεως υποθέσεις είναι η ορθή αξιολόγηση της προσκομισθείσας μαρτυρίας από το Δικαστήριο, ώστε να προβεί σε διαπιστώσεις αναφορικά με τα πραγματικά γεγονότα, με τελική κατάληξη στο κατά πόσο ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης το έχει αποσείσει στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων. Η αναφορά της απόφασης στην υπόθεση Μαρσέλ κ.α. ν. Λαϊκή Τράπεζα Λτδ