Z & X MECHANICAL INSTALLATIONS LTD ν. IRRINVEST CO LTD κ.α., Αρ. Α

Z & X MECHANICAL INSTALLATIONS LTD ν. IRRINVEST CO LTD κ.α., Αρ. Αγωγής: 2361/2017, 2/10/2024 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Κ. Πασιαρδή, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 2361/2017 Μεταξύ: Z & X MECHANICAL INSTALLATIONS LTD Ενάγοντες -και-

(1)IRRINVEST CO LTD

(2)ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΟΠΟΥΛΟΣ Εναγομένων Ημερομηνία: 02 Οκτωβρίου 2024 Εμφανίσεις: Για τους Ενάγοντες: κ. Μ. Γεωργιάδης για Τηλέμαχος & Μιλτιάδης Γεωργιάδης Δ.Ε.Π.Ε Για τους Εναγόμενους: κα Χ. Τζαλαβρέτα μαζί με κα Λ. Χατζηξενοφώντος για A.G. EROTOCRITOU LLC ΑΠΟΦΑΣΗ Εισαγωγή - Δικόγραφα

Στις 09/08/2017 οι Ενάγοντες καταχώρησαν την παρούσα αγωγή με κλητήριο ένταλμα ειδικώς οπισθογραφημένο και σύμφωνα με την Έκθεση Απαίτησης αξιώνουν από τους Εναγόμενους το ποσό των €11,300 πλέον νόμιμους τόκους ως αποζημιώσεις για παράβαση σύμβασης παροχής μηχανολογικών υπηρεσιών και/ή ως υπόλοιπο αμοιβής υπηρεσιών και/ή στην βάση του αδικαιολόγητου πλουτισμού.
Ειδικότερα σύμφωνα με την Έκθεση Απαίτησης οι Ενάγοντες ισχυρίζονται ότι είναι εταιρεία περιορισμένης ευθύνης με κύρια δραστηριότητα την εκτέλεση μηχανολογικών εργασιών. Οι Εναγόμενοι ανέθεσαν στους Ενάγοντες την εκτέλεση μηχανολογικών εργασιών και ειδικότερα την εγκατάσταση κεντρικής θέρμανσης, κλιματισμού και εξαερισμού κατά την ανέγερση κατοικίας, επί οικοπέδου στην Ερήμη, Λεμεσού (το «Έργο»)· δυνάμει συμβολαίου υπεργολαβίας και/ή δυνάμει παράλληλων και/ή μεταγενέστερων τροποποιητικών συμφωνιών «αντί του αρχικού ποσού των €92,000 πλέον Φ.Π.Α». Ο Εναγόμενος 2, μέτοχος και διευθυντής της Εναγόμενης 1, ενάγεται υπό την προσωπική του ιδιότητα λόγω του ότι συμμετείχε στην σύναψη των επίδικων συμφωνιών.
Προωθείται επίσης δικογραφικά ότι η πληρωμή από τους Εναγόμενους στους Ενάγοντες θα γινόταν κατόπιν της έκδοσης πιστοποιητικών πληρωμής από τον επιβλέποντα μηχανολόγο - μηχανικό των Εναγόμενων. Περαιτέρω, ήταν ρητοί και/ή εξυπακουόμενοι όροι ότι τυχόν επιπρόσθετες εργασίες που δεν συμπεριλαμβάνονταν στο αρχικό συμφωνηθέν ποσό των €92,000 θα ήταν επιπρόσθετες όπως και ότι θα αφαιρείτο το κόστος από τυχόν εργασίες που δεν θα εκτελούνταν.
Στις 30/11/2012 οι Ενάγοντες ισχυρίζονται ότι έγινε προσωρινή παραλαβή του Έργου στην παρουσία των μηχανολόγων μηχανικών καθότι σύμφωνα με τους ίδιους προέβηκαν σε πλήρη υλοποίηση των παρατηρήσεων και εισηγήσεων των μηχανολόγων - μηχανικών των Εναγόμενων και εκτέλεσαν εργασίες τις οποίες συγκεκριμενοποιούν δικογραφικά και οι οποίες ανέρχονται στο ποσό των €143,
Δικογραφείται περαιτέρω ότι οι Εναγόμενοι κατέβαλαν στους Ενάγοντες το συνολικό ποσό των €132,690 και συνεπώς οι Εναγόμενοι παραλείπουν να καταβάλουν στους Ενάγοντες το ποσό των €11,300 παρά τις σχετικές επιστολές των συνηγόρων τους και παρά το ότι ο Εναγόμενος 2 αναφέρθηκε ότι θα εκκαθαριστούν οι λογαριασμοί των μερών με επιστολή του ημερομηνίας 04/04/
Επιπλέον σύμφωνα με τα όσα αναφέρονται στην Έκθεση Απαίτηση οι Ενάγοντες αρνούνται την ύπαρξη κακοτεχνιών στις οποίες αναφέρθηκε ο Εναγόμενος 2 με επιστολές των δικηγόρων του.
Με την Υπεράσπιση και Ανταπαίτηση ημερομηνίας 26/04/2018 οι Εναγόμενοι αρνούνται την ύπαρξη οποιασδήποτε συμβατικής/νομικής σχέσης του Εναγόμενου 2, δηλαδή του διευθυντή της Εναγομένης 1, υπό την προσωπική του ιδιότητα, με τους Ενάγοντες. Αποδέχονται ότι υπήρξε ανάθεση εκτέλεσης εργασιών στους Ενάγοντες οι οποίες όμως είναι διαφοροποιημένες από τις δικογραφημένες. Περαιτέρω, ισχυρίζονται ότι δεν υπήρχε ικανοποιητική παράδοση του Έργου τον Νοέμβριο του 2012 και ότι παρά το εν λόγω γεγονός αποπληρώθηκαν όλα τα τιμολόγια που εξέδωσαν οι Ενάγοντες, ενώ από τον Απρίλιο 2013 η κατάσταση λογαριασμών που διατηρούν οι διάδικοι εκατέρωθεν παρουσιάζει μηδενικό υπόλοιπο ώστε να μην οφείλεται οποιοδήποτε ποσό στους Εναγόντες αν και διαζευκτικά προωθούν την θέση ότι ακόμη και αν υπάρχει υπόλοιπο ένεκα των κακοτεχνιών δεν δικαιολογείται η καταβολή ολόκληρου του αρχικώς συμφωνηθέντος ποσού.
Αποτελεί θέση των Εναγομένων ότι οι Ενάγοντες παρέλειψαν να εκτελέσουν ικανοποιητικά τις εργασίες που τους ανατέθηκαν ασκώντας εύλογη επιμέλεια κατά παράβαση των συμβατικών τους υποχρεώσεων και με αμέλεια. Παραθέτουν λεπτομέρειες της αμέλειας που τους αποδίδουν και μεταξύ άλλων ισχυρίζονται ότι: α. Εγκαταστάθηκε μικρότερο πιεστικό συγκρότημα, το οποίο παρείχε ελάχιστη πίεση εκροής· β. Εγκατέστησαν αντλίες κολυμβητικών δεξαμενών, οι οποίες δεν μπορούσαν να φιλτράρουν τη σωστή ημερήσια ποσότητα νερού· γ. Εγκατέστησαν ανεπαρκή και ελλαττωματική μονάδα αποσκλήρυνσης· δ. Τοποθέτησαν λανθασμένη τρίοδο ανάμιξης του ζεστού νερού χρήσης, η οποία επέφερε την καταστροφή του εν λόγω συστήματος· ε. Εγκατέστησαν μικρότερες διατομές των δικτύων ανάψυξης στο μηχανοστάσιο· και στ. Εγκατέστησαν ανεπαρκή και μη προστατευτικές μονώσεις των αεραγωγών κλιματισμού.
Ως αποτέλεσμα των πιο πάνω οι Εναγόμενοι ισχυρίζονται ότι αναγκάστηκαν να επιδιορθώσουν τις εν λόγω κακοτεχνίες, καταβάλλοντας ποσό τουλάχιστον €14,900 το οποίο αξιώνουν με την Ανταπαίτηση τους ως γενικές αποζημιώσεις λόγω αμέλειας και/ή στην βάση παράβασης σύμβασης.
Οι Ενάγοντες με την Απάντηση στην Υπεράσπιση και Υπεράσπιση στην Ανταπαίτηση ημερομηνίας 16/05/2018 διευκρινίζουν ότι αναφορικά με την τελευταία απόδειξη πληρωμής ημερομηνίας 12/03/2013 αυτή ακυρώθηκε κατ' εντολή των Εναγομένων, εκδόθηκαν δύο νέες αποδείξεις και υποστηρίζουν ότι μια κατάσταση λογαριασμού δεν αποτελεί εξοφλητική απόδειξη καθότι δεν είχε τιμολογηθεί όλη η εκτελεσθείσα εργασία.
Περαιτέρω, αρνούνται κάθε ισχυρισμό των εναγομένων και ειδικότερα τους ισχυρισμούς περί πρόκληση ζημιάς και ταλαιπωρίας ή περί μη εκτέλεσης των μηχανολογικών εργασιών με την δέουσα επιμέλεια και ότι οι κατ' ισχυρισμό ζημιές είναι απομακρυσμένες. Ισχυρίζονται ότι το Έργο παραλήφθηκε από τους μηχανικούς των Εναγομένων και ότι όλες οι παρατηρήσεις, εισηγήσεις και επιδιορθώσεις ή αντικαταστάσεις υλοποιήθηκαν, ώστε όλοι οι ισχυρισμοί των Εναγομένων να είναι ανυπόστατοι. Διαδικασία
Συμφωνήθηκε από τους συνηγόρους ότι ενόψει της φύσης της απαίτησης και ανταπαίτησης, αμφότερες θα συνεκδικαστούν. Προς υποστήριξη των θέσεων των Εναγόντων, δόθηκε μαρτυρία από τον κ. Χρύσανθο Χρυσάνθου (ME1), από τον κ. Ανδρέα Χρυσάνθου (ΜΕ2), από τον κ. Κωνσταντίνο Σασάκαρο (ΜΕ3) και τον κ. Γιάννη Κουτσόλαμπρο (ΜΕ4). Προς υποστήριξη της ισχυρισμών των Εναγομένων δόθηκε μαρτυρία από τον κ. Δήμο Παπαγεωργίου (MY1), τον κ. Ευάγγελο Θεοδοσίου (ΜΥ2) και από τον Εναγόμενο 2 (ΜΥ3). Το σύνολο της προφορικής μαρτυρίας είναι καταγεγραμμένο στα πρακτικά που τηρήθηκαν και όλες οι γραπτές δηλώσεις και όλα τα Τεκμήρια

(29)βρίσκονται κατατεθειμένα στον φάκελο της διαδικασίας. Μετά την παρουσίαση του συνόλου της μαρτυρίας, οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των διαδίκων παρέδωσαν τις εμπεριστατωμένες γραπτές τους αγορεύσεις τους προωθώντας τις εκατέρωθεν θέσεις τους. Κατά την ακροαματική διαδικασία, οι Εναγόμενοι περιόρισαν την ανταπαίτηση τους στο ποσό των €12.700 πλέον τόκο και έξοδα. 11. Επισημαίνω, ότι τα επιχειρήματα και όλη η μαρτυρία που προσκομίσθηκε, αμφοτέρων των πλευρών, εξετάστηκαν σε όλη τους την εμβέλεια από το Δικαστήριο χωρίς να υπάρχει ανάγκη ειδικής επίκλησής τους καθότι δεν αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της αιτιολόγησης δικαστικής απόφασης ειδική αναφορά ή πραγμάτευση κάθε επιχειρήματος που προβάλλεται (BITONIC LTD v. BΑNK OF MOSCOW-BANK JOINT STOCK COMPANY ΠΡΩΗΝ JOINT STOCK COMMERCIAL BANK "BANK OF MOSCOW" (OPEN JOINT-STOCK COMPANY), Πολιτική ΄Εφεση Αρ. 117/2018, 16/3/2022, ECLI:CY:AD:2022:A113, Νίκος Οδυσσέα ν. Αστυνομίας

(1999)2 Α.Α.Δ. 490). Μαρτυρία

Πριν την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας με δηλώσεις των συνηγόρων τα πιο κάτω δηλώθηκαν ως παραδεκτά γεγονότα μεταξύ των μερών: · Οι Ενάγοντες και η Εναγόμενη 1 αποτελούν εταιρείες περιορισμένης ευθύνης, οι οποίες έχουν εγγραφεί σύμφωνα με την Κυπριακή Νομοθεσία. · Οι Ενάγοντες ασχολούνται με την προμήθεια, εγκατάσταση και συντήρηση συστημάτων κλιματισμού, θέρμανσης, νερού πισινών και άλλων συναφών ειδών καθώς και με την παροχή μηχανολογικών, τεχνικών, υδραυλικών και άλλων υπηρεσιών · Ο Εναγόμενος 2 ήταν σε κάθε ουσιώδη χρόνο ο βασικός μέτοχος και διευθυντής της Εναγόμενης
· Η Εναγόμενη 1 είναι ιδιοκτήτρια του ακινήτου στην οδό Κύπρου στην Ερήμη της Λεμεσού, εντός του οποίου ανεγέρθηκε το Έργο, στο οποίο ακίνητο οι Ενάγοντες πρόσφεραν υπηρεσίες. Σύνοψη μαρτυρίας Χρύσανθου Χρύσανθου (ΜΕ1)
Ο ΜΕ1 είναι Διευθυντής των Εναγόντων και στην γραπτή του δήλωση (Έγγραφο Α), κατ' ουσίαν, επανέλαβε τις θέσεις τους, ως αυτές καταγράφονται στην Έκθεση Απαίτησης καταθέτοντας αριθμό εγγράφων. Ειδικότερα, αναφέρθηκε στην επιστολή ανάθεσης εργασιών και στη συμφωνία υπεργολαβίας ημερομηνίας 15/06/2010 (Τεκμήρια 1 και 2) (η «Συμφωνία Υπεργολαβίας») με την οποία ανατέθηκε στους Ενάγοντες, σύμφωνα με τις μηχανολογικές προδιαγραφές (Τεκμήριο 3) η εκτέλεση μηχανολογικών εργασιών στο Έργο, συγκεκριμένα την εγκατάσταση κεντρικής θέρμανσης, κλιματισμού και εξαερισμού και κατασκευή πισίνας για το αρχικό ποσό των €92,000 πλέον Φ.Π.Α. Αναφέρθηκε στους όρους της Συμφωνίας Υπεργολαβίας όπως και στο γεγονός ότι υπήρξε προσωρινή παραλαβή του Έργου στις 30/11/2012 στην παρουσία των μηχανολόγων - μηχανικών, και παρέπεμψε στην ανάλυση εκτελεσθείσας εργασίας ημερομηνίας 12/09/2012 (η «Ανάλυση Εκτελεσθείσας Εργασίας ημερομηνίας 12/09/2012» - Τεκμήριο 9) ότι σύμφωνα με την εν λόγω έκθεση εκτελέσθηκαν εργασίες συνολικής αξίας €143,990 (χωρίς Φ.Π.Α) και κατόπιν πληρωμής ποσού ύψους €132,690 πλέον Φ.Π.Α από τους Εναγόμενους παρέμεινε υπόλοιπο ποσό ύψους €13,795 πλέον ΦΠΑ επισυνάπτοντας τα σχετικά τιμολόγια και αποδείξεις (Τεκμήρια 10 και 11).
Στη συνέχεια παραπέμπει στην αξιολόγηση του κόστους εργασιών από τους μηχανολόγους-μηχανικούς ημερομηνίας 04/12/2012 (η «Έκθεση Κόστους Σασάκαρου» - Τεκμήριο 4) και ισχυρίζεται ότι το «σωστό υπόλοιπο προς πληρωμή» είναι το ποσό των €11,300 πλέον Φ.Π.Α. Αν και δηλώνει ότι δεν εκδόθηκε οποιοδήποτε τιμολόγιο για το εν λόγω ποσό θεωρεί ότι οι Ενάγοντες δικαιούνται να το αξιώνουν. Έπειτα αναφέρεται στην έκθεση παρατηρήσεων των κ. Σασάκαρου και κ. Εμμανουήλ σχετικά με τις μηχανολογικές εργασίες στο Έργο ημερομηνίας 05/12/2012 (η «Έκθεση Παρατηρήσεων» - Τεκμήριο 5).
Στο υπόλοιπο μέρος της γραπτής του δήλωσης υπάρχουν αναφορές στις επιστολές που αντάλλαξαν οι συνήγοροι των μερών κατά τα έτη 2016 και 2017 με τα οποία οι Εναγόμενοι αρνήθηκαν την οφειλή οποιουδήποτε ποσού και επικαλέστηκαν την ύπαρξη κακοτεχνιών αν και σε ηλεκτρονικό μήνυμα ημερομηνίας 04/04/2013 του Εναγόμενου 2 του λέχθηκε ότι θα εκκαθαριστούν οι λογαριασμοί. Επιπλέον, σε σχέση με τους ισχυρισμούς περί ύπαρξης κακοτεχνιών όπως αυτοί καταγράφονται στην Υπεράσπιση ανέφερε ότι οι Ενάγοντες είχαν συμμορφωθεί με τις παρατηρήσεις που αναφέρονταν στην Έκθεση Παρατηρήσεων των μηχανολόγων μηχανικών και ότι υλοποιήθηκαν όλες οι εισηγήσεις για επιδιορθώσεις. Σε σχέση με τον Εναγόμενο 2, ο ΜΕ1 δηλώνει ότι αυτός ενάγεται προσωπικά καθότι συμμετείχε και ο ίδιος προσωπικά στη σύναψη των συμφωνιών για παροχή μηχανολογικών υπηρεσιών στο Έργο.
Αντεξεταζόμενος, κατόπιν ερώτησης της συνηγόρου των Εναγομένων, ως προς τον χρόνο παραλαβής του Έργου ανέφερε ότι έγιναν πολλές παραλαβές του Έργου και ότι η τελική παράδοση του Έργου έγινε μετά την ετήσια συντήρηση στις 17/05/
Επιπλέον σε σχέση με το ζήτημα της οφειλής κατά την αντεξέταση του ανέφερε ότι η οφειλή των Εναγομένων προς τους Ενάγοντες αποτελεί την «κρίση» του μηχανολόγου μηχανικού. Αν και δεν συμφώνησε ότι υπήρξε υπερεκτίμηση στην Έκθεση Κόστους Σασάκαρου κατά 6%, εντούτοις αποδέχεται το εν λόγω ποσό που αναγράφεται σε αυτή δηλαδή €11,
Σε ότι αφορά την ύπαρξη τελικού διατακτικού πληρωμής κατά την αντεξέταση του υποστήριξε ότι η Ανάλυση Εκτελεσθείσας Εργασίας ημερομηνίας 12/09/2012 (Τεκμήριο 9) αποτελούσε το τελικό διατακτικό πληρωμής αναφορικά με τις εργασίες των Εναγόντων στο Έργο. Σε μεταγενέστερο σημείο υποστήριξε ότι το τελικό διατακτικό πληρωμής ήταν η Έκθεση Κόστους Σασάκαρου. Αναφορικά με τον λόγο για τον οποίο το αξιώμενο ποσό δεν φαίνεται σε κατάσταση λογαριασμού που διατηρούν οι Ενάγοντες δήλωσε ότι δεν εκδόθηκε τιμολόγιο εφόσον οι Εναγόμενοι αμφισβητούσαν το τελικό διατακτικό πληρωμής. Αρνήθηκε σχετική υποβολή ότι οι εργασίες που δεν τιμολογήθηκαν συμπεριλαμβάνονταν στις εργασίες που όφειλαν ήδη να εκτελεσθούν από τους Ενάγοντες και δήλωσε ότι οι εργασίες όπως η γεωθερμία και η κολυμβητική δεξαμενή ήταν επιπρόσθετα και όλα αυτά καταγράφονται στην τελική έκθεση (Ανάλυση Εκτελεσθείσας Εργασίας). Ακόμη επεξήγησε ότι ο «ιδιοκτήτης» έδωσε οδηγίες για εγκατάσταση φωτοβολταϊκού συστήματος για την πισίνα, ετοιμάστηκε προσφορά και την αποδέχτηκε. Επιπλέον, διαφώνησε ότι όλες οι εκτελεσθείσες εργασίες τιμολογήθηκαν και πληρώθηκαν και επανέλαβε ότι εκδόθηκε τελικό διατακτικό και ότι όλες οι εργασίες τελούσαν υπό την έγκριση των δύο επιβλεπόντων μηχανικών.
Σε ότι αφορά την προώθηση της απαίτησης εναντίον του Εναγόμενου 2 προσωπικά παραδέχθηκε κατά την αντεξέταση ότι η Εναγόμενη 1 παρουσιάζεται ως εργοδότης στο Συμβόλαιο Υπεργολαβίας και ως δικαιούχος σε έντυπο αίτησης σχεδίου επιχορήγησης για ενθάρρυνση χρήσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (Τεκμήριο 20).
Κατά την αντεξέταση του προωθήθηκαν οι θέσεις των Εναγομένων και σε σχέση με την ανταπαίτηση όπου αν και του ζητήθηκε δεν ήταν σε θέση να προσκομίσει τις γραπτές αναφορές που ζητήθηκαν από τους μηχανολόγους μηχανικούς και αναφέρονται στην σχετική Έκθεση Παρατηρήσεων επιμένοντας ότι όλες οι εργασίες διεκπεραιώθηκαν δεόντως. Σύνοψη μαρτυρίας Ανδρέα Χρυσάνθου (ΜΕ2)
Ο ΜΕ2 ως μέρος της κυρίως εξέτασης του κατέθεσε γραπτή δήλωση στην οποία αναφέρει ότι εργάζεται είναι μηχανολόγος μηχανικός στο επάγγελμα το οποίο ασκεί από το 1992 και εγγεγραμμένος στο ΕΤΕΚ. Ήταν ο αρχικός επιβλέπων μηχανολόγος μηχανικός του Έργου, και ο ίδιος είχε ετοιμάσει τα έντυπα προδιαγραφών μηχανολογικών εγκαταστάσεων τα οποία κατατέθηκαν ως Τεκμήριο 3, και ανέφερε ότι σε μεταγενέστερο στάδιο, προστέθηκε ο κ. Σασάκαρος σαν επιβλέπων μηχανολόγος μηχανικός του Έργου.
Αναφέρθηκε συγκεκριμένα σε δύο επιτόπιες εξετάσεις στο Έργο στις 24/07/2012 και στις 30/11/
Μετά την πρώτη επίσκεψη πιστοποίησε τις εκτελεσθείσες εργασίες που περιγράφονται σε έκθεση εργασιών ημερομηνίας 11/07/2012 που ετοίμασαν οι Ενάγοντες και την οποία κατέθεσε ως Τεκμήριο
Στην δεύτερη επίσκεψη διαπίστωσε πως οι Ενάγοντες εκτέλεσαν όλες τις εργασίες που τους ανατέθηκαν και οι οποίες αναφέρονται στην Ανάλυση Εκτελεσθείσας Εργασίας. Εξήγησε ότι ο κ. Σασάκαρος προέβη σε αξιολόγηση της Ανάλυσης Εκτελεσθείσας Εργασίας ημερομηνίας 12/09/2012 και κατέληξε πως το υπόλοιπο οφειλόμενο ποσό προς πληρωμή ήταν €11,300 πλέον Φ.Π.Α, ποσό το οποίο εξ όσων γνωρίζει παραμένει απλήρωτο μέχρι σήμερα.
Αντεξεταζόμενος αναφέρθηκε ότι παρά τον διορισμό του κου Σασάκαρου ουδέποτε συναντήθηκε μαζί του, ότι δεν έχει υπογράψει την Ανάλυση Εκτελεσθείσας Εργασίας και ότι αυτό το έγγραφο ουδέποτε ήρθε στην κατοχή του, κατόπιν εντολών του κ. Σασάκαρου. Υποστήριξε ότι η Ανάλυση Εκτελεσθείσας Εργασίας «υπέχει σχεδόν την θέση τελικού διατακτικού». Ερωτώμενος γιατί δεν πιστοποιήθηκε από τον ίδιο και γιατί δεν ακολουθήθηκε η ίδια διαδικασία όπως και με την έκθεση εργασιών ημερομηνίας 11/07/2012 (Τεκμήριο 21) απάντησε ότι η πιστοποίηση είχε ανατεθεί στον κ. Σασάκαρο.
Διευκρίνισε επίσης ότι μετά την 30/11/2012 δεν επισκέφθηκε το Έργο και επομένως συμφώνησε με σχετική υποβολή της συνηγόρου των Εναγομένων ότι δεν ήταν σε θέση να γνωρίζει για οτιδήποτε έλαβε χώρα μετά από αυτή την ημερομηνία, συμπεριλαμβανομένης της ετοιμασίας της Έκθεσης Παρατηρήσεων ημερομηνίας 05/12/2012 (Τεκμήριο 5). Ανέφερε επίσης ότι οι όποιες εργασίες έγιναν μετά από την επίσκεψη του έγιναν εν αγνοία του. Από τα όσα είδε όταν επισκέφθηκε το έργο στις 30/11/2012 πρακτικά θα είχαν ολοκληρωθεί οι εργασίες μέχρι 12/09/2012, μαζί με τις όποιες παρατηρήσεις.
Του υποβλήθηκε ότι δεν οφείλουν οποιοδήποτε ποσό οι Εναγόμενοι, θέση στην οποία απάντησε ότι οι Εναγόμενοι έχουν εκδώσει τιμολόγια και εξ όσων θυμάται από συνομιλίες με τον κο Σασάκαρο σε κάποια από τα Τεκμήρια αναφερόταν ένα υπόλοιπο αν και δεν γνωρίζει αν πληρώθηκαν τα ποσά που τιμολόγησαν οι Ενάγοντες. Σύνοψη μαρτυρίας Κωνσταντίνου Σασάκαρου (ΜΕ3)
Ο ΜΕ3 κλήθηκε να δώσει μαρτυρία υπό την ιδιότητα του ως ο δεύτερος επιβλέπων μηχανολόγος- μηχανικός στο Έργο ο οποίος όπως και ο ΜΥ2 υιοθέτησε γραπτή δήλωση ως μέρος της κυρίως εξέτασης του, η οποία κατατέθηκε ως «Έγγραφο Γ». Σε αυτή αναφέρει ότι εργάζεται ως μηχανολόγος μηχανικός στο επάγγελμα το οποίο ασκεί από το 1995 και είναι εγγεγραμμένος στο ΕΤΕΚ. Διορίστηκε ως επιβλέπων μηχανικός του Έργου μετά την έναρξη των εργασιών περί τα και ότι παρείχε τις υπηρεσίες του μέσω της εταιρείας του ELMEC Engineering Ltd. Υποστήριξε ότι στις 05/12/2012 προέβη στην σύνταξη της Έκθεσης Παρατηρήσεων στο Έργο, οι οποίες σύμφωνα με τον ίδιο υλοποιήθηκαν από τους Ενάγοντες και ότι στις 04/12/2012 προέβη στην σύνταξη της Έκθεσης Κοστολόγησης Σασάκαρου κοστολογώντας όλα όσα αναφέρονται στην Ανάλυση Εκτελεσθείσας Εργασίας, κατόπιν επιτόπιας επίσκεψης του στο Έργο. Επιπλέον αναφέρει ότι κοστολογώντας τις υπηρεσίες που προσφέρθηκαν στο Έργο από τους Ενάγοντες κατέληξε στο συμπέρασμα πως το υπόλοιπο οφειλόμενο ποσό προς πληρωμή ήταν €11,300 πλέον Φ.Π.Α.
Κατόπιν ερωτήσεων του συνηγόρου των Εναγόντων του ζητήθηκε να απαντήσει στις δικογραφημένες θέσεις των Εναγομένων αναφορικά με τα ισχυριζόμενα προβλήματα που παρουσιάστηκαν. Σε σχέση με το πιεστικό σύστημα εξήγησε ότι αυτό ήταν επιλογή του ΜΕ2 και γνωρίζει ότι ήταν καλής ποιότητας. Αναφορικά, με το σύστημα φιλτραρισμού του νερού στην πισίνα αφού επεξήγησε τον τρόπο λειτουργίας των φωτοβολταϊκών συστημάτων ανέφερε ότι το συγκεκριμένο σύστημα φωτοβολταϊκών επιλέχθηκε από τους Εναγόμενους και δεν γνώριζε οτιδήποτε για εξασφάλιση επιδότησης.
Σε σχέση με τον ισχυρισμό για τα προβλήματα που παρουσίασε η μονάδα αποσκλήρυνσης ανέφερε ότι δεν μπορούσε να τα ελέγξει και ότι αυτό είναι θέμα ειδικού κατόπιν ενδείξεων από χημείο. Αναφορικά με τον ισχυρισμό περί εσφαλμένης εγκατάσταση τριόδου ανάμειξης δεν ήταν σε θέση να απαντήσει σχετικά με την τρίοδο ανάμιξης και ανέφερε ότι στα ζεστά νερά χρήσης δεν υπάρχει τρίοδη μεικτική βαλβίδα. Σε σχέση με τα δίκτυα ανάψυξης του μηχανοστασίου, ο ΜΕ3 δήλωσε ότι δεν γνωρίζει αν υπήρχε πρόβλημα σε οποιοδήποτε σύστημα ανάψυξης. Καταληκτικά επιβεβαίωσε την ύπαρξη προβλημάτων σε σχέση με την μόνωση των αεραγωγών και δήλωσε ότι αυτά καταγράφηκαν στις παρατηρήσεις του και ενέπιπταν σε αυτά που αποκαταστάθηκαν.
Αντεξεταζόμενος επί των υδραυλικών εγκαταστάσεων και του πιεστικού εξήγησε ότι υπήρχαν δύο ειδών υδραυλικές εγκαταστάσεις που αφορούν τα ζεστά κρύα και πόσιμα νερά τα οποία έγιναν από άλλο υδραυλικό και άλλες εργασίες γεωθερμίας, κλειστών κυκλώματα στο μηχανοστάσιο που έγιναν από τους Ενάγοντες. Σε σχέση με τις σωλήνες των υδραυλικών εγκαταστάσεων ισχυρίστηκε ότι αυτές εγκαταστάθηκαν από υδραυλικό τον οποίο γνωρίζει και είναι φίλος του και όχι από τους Ενάγοντες και ανέφερε ότι πιθανότατα να ήταν μικρής διατομής. Ανέφερε ότι οι παρατηρήσεις στις οποίες προέβη στην Έκθεση Παρατηρήσεων (Τεκμήριο 5), υλοποιήθηκαν από τους Ενάγοντες. Κατά την αντεξέταση του ανέφερε ότι δεν έλαβε οποιαδήποτε γραπτή αναφορά σε σχέση με την υλοποίηση των παρατηρήσεων από τους Ενάγοντες.
Επίσης αντεξεταζόμενος εξέφρασε την θέση ότι σύμφωνα με την μαρτυρία του με εξαίρεση τις μονώσεις τα υπόλοιπα αντικαταστάθηκαν από τον κ. Ν. Εμμανουήλ και τον Εναγόμενο
Σε σχέση με τις νέες αντλίες ηλεκτρικής ενέργειας προς αντικατάσταση των υφιστάμενων φωτοβολταϊκών αγοράστηκαν και εγκαταστάθηκαν με έξοδα των Εναγομένων και επανέλαβε ότι η επιλογή του συστήματος φωτοβολταϊκών ήταν επιλογή του πελάτη. Αναφορικά με την τρίοδο βαλβίδα κατά την αντεξέταση του ανέφερε ότι όταν επισκέφθηκε το Έργο αυτή δούλευε ωστόσο, δεν απέκλεισε να έγιναν περαιτέρω εργασίες όταν αποχώρησε και αυτό να κατάστρεψε την βαλβίδα. Σε αρκετά σημεία διαφωνούσε με τα όσα καταγράφηκαν στην Έκθεση Παρατηρήσεων και τα οποία αποτελούσαν παρατηρήσεις του κ. Εμμανούηλ.
Στα πλαίσια της αντεξέτασης του ερωτήθηκε αναφορικά με την Έκθεση Κόστους Σασάκαρου και πώς κατέληξε στο συγκεκριμένο ποσό. Ανέφερε ότι δεν γνώριζε για την συμφωνία των €92,000 και ότι προέβη στον υπολογισμό του βάση αυτών που του παρουσιάστηκαν για τα αρχικά ποσά συν τις επιπρόσθετες εργασίες «έγινε αξιολόγηση του κόστους και υπολογίστηκε ως τελική αποπληρωμή του συνόλου ένα ποσό το οποίο θεώρησα δίκαιο και σίγουρα δεν ήταν δεσμευτικό για κανένα από τα μέρη».
Ρωτήθηκε για τις υπερχρεώσεις που επισήμανε στην Έκθεση Κόστους Σασάκαρου και γιατί δεν τις συνυπολόγισε κατά τον υπολογισμό του ποσό των €11,300 και δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο να παραπλανήθηκε και επιπλέον δήλωσε ότι «Εκείνη τη στιγμή το θεωρούσα ότι αυτό έπρεπε να πληρωθεί και ανέφερε ότι έκανε την εκτίμηση στην βάση των ποσών που του παρουσιάστηκαν». Ερωτώμενος για την διαδικασία πληρωμής το μόνο που ανέφερε ήταν ότι εκδίδονταν διατακτικά από τον αρχιτέκτονα αλλά δεν είχε ασχοληθεί ούτε γνώριζε ποιος πληρώνει και πότε. Σε σχετική υποβολή αν η έκθεση εκτίμησης των εργασιών μπορεί να αποτελέσει διατακτικό πληρωμής απάντησε αρνητικά «Όχι ήταν δική μου ανάλυση». Επίσης συμφώνησε με σχετική υποβολή ότι ούτε και η Έκθεση Αξιολόγησης αποτελεί διατακτικό πληρωμής. Καταληκτικά δήλωσε άγνοια κατά πόσο οφείλεται οποιοδήποτε ποσό λόγω των κακοτεχνιών που παρατηρήθηκαν. Σύνοψη μαρτυρίας Γιάννη Κουτσόλαμπρου (ΜΕ4)
Ο ΜΕ4 κλήθηκε να δώσει μαρτυρία υπό την ιδιότητα του ως ο αρχιτέκτονας στο Έργο ο οποίος όπως και οι προηγούμενοι μάρτυρες υιοθέτησε γραπτή δήλωση ως μέρος της κυρίως εξέτασης του, η οποία κατατέθηκε ως «Έγγραφο Δ». Σε αυτή αναφέρει ότι είναι αρχιτέκτονας στο επάγγελμα το οποίο ασκεί από το 1983 και εργάζεται στην εταιρεία Λαμπριανού - Κουτσόλαμπρος Αρχιτέκτονες Ε.Π.Ε.
Ο ΜΕ4 ανέφερε ότι μετά την υπογραφή της Συμφωνίας Υπεργολαβίας, σε διάφορες ημερομηνίες κατά τη διάρκεια της ανέγερσης του Έργου συμφωνήθηκε η παροχή αναθεωρημένων και επιπρόσθετων εργασιών από τους Ενάγοντες προς τους Εναγομένους και επισύναψε σχετικά ηλεκτρονικά μηνύματα στα οποία φαίνεται αυτή η αποδοχή προσφορών για άλλες εργασίες.
Εξήγησε ότι οι πληρωμές προς τους Ενάγοντες γίνονταν μετά από σχετική απαίτηση πληρωμής που έλεγχε ο εκάστοτε επιβλέπων μηχανολόγος μηχανικός και το ποσό που προέκυπτε ενσωματωνόταν σε γενικό διατακτικό το οποίο εξέδιδε ο ίδιος ο ΜΕ4 ως επιβλέπων αρχιτέκτονας. Ανέφερε ότι δεν είχε οποιαδήποτε ανάμειξη στον μηχανολογικό έλεγχο καθότι αυτό δεν εμπίπτει στη σφαίρα γνώσεων του. Επίσης δήλωσε ότι όπως τον πληροφορούν οι Ενάγοντες, οι παρατηρήσεις του ΜΕ3, στον οποίο ανατέθηκε ο έλεγχος και η κοστολόγηση των εργασιών, ως εμπειρογνώμονας των Εναγομένων υλοποιήθηκαν.
Κατά την αντεξέταση του, κατόπιν σχετικής ερώτησης επιβεβαίωσε ότι δεν είχε εκδώσει ποτέ διατακτικό για το ποσό των €11,300 και ότι δεν είναι σε θέση να επιβεβαιώσει προσωπικά κατά πόσο υλοποιήθηκαν οι εργασίες κάτι που ανέφερε άλλωστε και στην γραπτή του δήλωση. Σύνοψη Μαρτυρίας Δήμου Παπαγεωργίου (ΜΥ1)
Ο ΜΥ1 κλήθηκε να δώσει μαρτυρία υπό την ιδιότητα του εργοδηγού / επιστάτη στο Έργο, ένεκα της πολύχρονης εμπειρίας του στο εν λόγω επάγγελμα το οποίο ασκεί από το 1982 και υιοθέτησε γραπτή δήλωση ως μέρος της κυρίως εξέτασης του, η οποία κατατέθηκε ως «Έγγραφο Ε». Ανέφερε ότι για τεχνικά ζητήματα επικοινώνησε με τον κ. Νίκο Εμμανουήλ, ο οποίος μελέτησε και επιβεβαίωσε το περιεχόμενο της δήλωσης του. Όπως εξήγησε στο Δικαστήριο, ο ΜΥ1 διορίστηκε στη θέση του εργοδηγού όταν είχε ολοκληρωθεί περίπου το 50% των εργασιών του Έργου. Εξήγησε τις αρμοδιότητες του και δήλωσε ότι είχε άμεση και καθημερινή επαφή με όλες τις εργασίες και υπεργολάβους που είχαν διοριστεί στο Έργο αλλά και με τα συνεργεία που στη συνέχεια ανέλαβαν τις διορθωτικές εργασίες. Στην γραπτή του δήλωση, καταγράφει ότι εξ όσων γνωρίζει η Εναγόμενη 1 διόρισε τους Ενάγοντες ως υπεργολάβους για την εκτέλεση μηχανολογικών εγκαταστάσεων στο Έργο. Επίσης ανέφερε το ιστορικό του διορισμού του ΜΕ3 ως επιβλέποντος μηχανολόγου καθότι ο ΜΕ1 δεν επισκεπτόταν συχνά το εργοτάξιο. Ειδικότερα, αναφέρει ότι είδε τον ΜΕ1 μόνο 2 φορές. Ανέφερε ότι στις 30/11/2012 έγινε προσωρινή παραλαβή του Έργου επιβεβαιώθηκαν τα διάφορα προβλήματα στη λειτουργία των μηχανολογικών εγκαταστάσεων από τον ΜΕ3 και τον κ. Νίκο Εμμανουήλ, με αποτέλεσμα να συνταχθεί η Έκθεση Παρατηρήσεων (Τεκμήριο 5). 'Όπως ο ίδιος γνωρίζει ο κ. Νίκος Εμμανουήλ ανέλαβε την επιδιόρθωση των προβλημάτων και είχε άμεση εμπλοκή με τα σχετικά τεχνικά συνεργεία που ανέλαβαν την εκτέλεση των διορθωτικών εργασιών από συνεργεία της επιλογής του ιδίου και του κου. Ν. Εμμανουήλ. Περιέγραψε τα κύρια προβλήματα που εντοπίστηκαν, μετά από δικές του συνομιλίες με τον κο Εμμανουήλ καθώς και ότι ζητήθηκε από τους Ενάγοντες η ετοιμασία γραπτών αναφορών για τα αποτελέσματα και τους ελέγχους σύμφωνα με τις προδιαγραφές, τις εκτιμήσεις, και μετρήσεις για να εξασφαλιστεί η καλή ποιότητα κατασκευής και λειτουργίας των μηχανολογικών εγκαταστάσεων. Έπειτα, εξιστορεί ότι μετά που οι Ενάγοντες ενημερώθηκαν για τις παρατηρήσεις που τους υποβλήθηκαν, αυτοί δεν τις αποδέχθηκαν και δεν προέβηκαν σε οποιεσδήποτε διορθωτικές ενέργειες με αποτέλεσμα η Εναγόμενη 1 να αναγκαστεί να προβεί στις επιδιορθώσεις των πιο πάνω προβλημάτων καταβάλλοντας τα σχετικά έξοδα. Ειδικότερα τοποθετήθηκε νέο πιεστικό συγκρότημα καθότι το υφιστάμενο ήταν ανεπαρκές σε σχέση με το μέγεθος και την έκταση του Έργου κάτι που οδηγούσε σε μειωμένη πίεση. H Εναγόμενη 1 τοποθέτησε 2 νέες ηλεκτροκίνητες αντλίες τύπου Pentai στην κολυμβητική δεξαμενή, οι οποίες προσέφεραν τουλάχιστον 450m3 φίλτρανσης ανά ημέρα και διασφάλιζαν την καταλληλότητα του νερού για κολύμβηση αντικαθιστώντας το υφιστάμενο φωτοβολταϊκό σύστημα ανακυκλοφορίας που είχε εγκατασταθεί το οποίο κατόπιν μετρήσεων καταδείκνυε ότι παρείχε ανακυκλοφορία της τάξης των 140μ3/η ανά εικοσιτετράωρο με πλήρη ηλιοφάνεια και το πρόβλημα του οποίου είχε εντοπιστεί τον Οκτώβριο
Η εν λόγω ανακυκλοφορία δεν συνάδει με το μέγεθος της πισίνας (150 m3) για την οποία απαιτείτο να υφίστατο ανακυκλοφορία ύψους 450m3/h τουλάχιστο. Το αποτέλεσμα μη επαρκούς ανακυκλοφορίας ήταν το νερό της κολυμβητικής δεξαμενής να μην ήταν διαυγές, αντίθετα, είχε σκούρο χρώμα και βάσει των μετρήσεων που έγιναν ήταν επικίνδυνο για κολύμβηση. Επιπρόσθετα, τοποθετήθηκε νέα μονάδα αποσκλήρυνσης, ούτως ώστε να μπορεί να χρησιμοποιηθεί το νερό στο Έργο, το οποίο με την υφιστάμενη μονάδα κατόπιν, χημικών αναλύσεων κρίθηκε ότι ήταν ακατάλληλο για χρήση, θολό και σκληρό. Η τοποθέτηση έγινε στην παρουσία του ο οποίος ανέφερε ότι σύμφωνα με τις χημικές αναλύσεις οι οποίες ζητήθηκαν από τον κ. Νίκο Εμμανουήλ μετά την εγκατάσταση της νέας μονάδας αποσκλήρυνσης το νερό ήταν κατάλληλο για χρήση. Αναφορικά με το πρόβλημα που εντοπίστηκε στο σύστημα ζεστού νερού και για τον τρόπο λειτουργείας του ηλιακού πεδίου περιέγραψε ότι έγιναν λανθασμένες συνδέσεις στα υδραυλικά συστήματα και δεν εγκαταστάθηκαν ορθές διατάξεις εξαέρωσης αντίστοιχα. Συνεπώς, υπήρξε τοποθέτηση σωστών διατάξεων εξαέρωσης και εκσυγχρονισμός του τρόπου λειτουργίας του κυκλοφορητή ηλιακού πεδίου και τοποθετήθηκε νέο δοχείο ΖΝΧ με ενσωματωμένη αντλία θερμότητας και αλλάχθηκε η τρίοδος βάνας ρύθμιση για να λειτουργεί το σύστημα σωστά. Σε σχέση με τα προβλήματα στο σύστημα γεωθερμίας περιέγραψε ότι οι διατομές των δικτύων ανάψυξης ήταν μικρές και ότι οι μονώσεις των αεραγωγών κλιματισμού ήταν ανεπαρκείς και θορυβώδεις και θόρυβος παρατηρήθηκε και στην μονάδα VRV. Ως εκ τούτου, οι διατομές των δικτύων ανάψυξης αντικαταστάθηκαν με νέες σωληνώσεις μεγαλύτερης διατομής και σε σχέση με τις μονώσεις, έγινε νέα μόνωση των αεραγωγών κλιματισμού στο δώμα της κατοικίας με εξηλασμένη πολυστερίνη και τοποθετήθηκε υγροπροστασία. Σύμφωνα με τον ίδιο όλες οι διορθωτικές εργασίες περιγράφονται σε σχετική έκθεση που ο κ. Νίκος Εμμανουήλ ετοίμασε ημερομηνίας 06/02/2017 η «Έκθεση Διορθωτικών Εργασιών», μέρος Τεκμηρίου 16). Αντεξεταζόμενος επέμεινε ότι η Έκθεση Παρατηρήσεων συντάχθηκε από κοινού από τον ΜΕ3 και τον κ. Εμμανουήλ, στην παρουσία του και όχι μόνο από τον κ. Σάσακαρο όπως του υποβλήθηκε. Επιπλέον, κατά την αντεξέταση κατ' ουσία του προβλήθηκε ότι υπάρχει διάσταση μεταξύ των όσων ανέφερε ο κ. Σασάκαρος και όσων ανέφερε ο ίδιος για την πίεση του νερού στο Έργο. Ο ίδιος παρέπεμψε εκ νέου στο περιεχόμενο της Έκθεσης Παρατηρήσεων και ότι δεν γνωρίζει τι άλλαξε για τον κ. Σασάκαρο σε σχέση με αυτά που ανέφερε ενώπιον του Δικαστηρίου. Επίσης, του υποβλήθηκε ότι το πρόβλημα στην εκροή του νερού οφειλόταν με λανθασμένες διαστάσεις διατομών που εγκατέστησε ο υδραυλικός θέση στην οποία απάντησε ότι ο υδραυλικός εφάρμοσε κάποια μελέτη και δεν το έπραξε μόνος του. Επίσης ανέφερε ότι δεν γνωρίζει οποιαδήποτε στοιχεία σε σχέση με τις μελέτες και προδιαγραφές που έθεσε ο ΜΕ2 σε σχέση με το πιεστικό που εγκαταστάθηκε, ότι δεν έχει μηχανολογικές γνώσεις και ότι παρατήρησε ότι το πιεστικό δεν κάλυπτε τις ανάγκες του σπιτιού, ήταν μικρό και αναγκαστικά έπρεπε να αλλαχτεί για να μπει ένα μεγαλύτερο.
Σε σχέση με το πρόβλημα για την ποιότητα του νερού της κολυμβητικής δεξαμενής ως αποτέλεσμα του φωτοβολταϊκού συστήματος που εγκαταστάθηκε, περιέγραψε ότι η ποιότητα του νερού παρουσίαζε προβλήματα ακόμα και με ηλιοφάνεια από τον Οκτώβριο 2012 και ότι ο ΜΕ3 δεν είχε ελέγξει την ποιότητα του νερού. Οι σχετικές μετρήσεις για την ποιότητα του νερού έγιναν από τους συντηρητές της πισίνας στην παρουσία του κ. Νίκου Εμμανουήλ. Περιέγραψε ότι το συγκεκριμένο μηχάνημα που είχε εγκατασταθεί δεν μπορούσε να καλύψει τον όγκο του νερού και έπρεπε να τοποθετηθεί άλλο μηχάνημα. Εξήγησε ότι η εγκατάσταση των φωτοβολταϊκών αντλιών έγιναν στη βάση οδηγιών του αρχιτέκτονα και των Εναγόντων, και ο Εναγόμενος 2 δεν είχε σχετικές γνώσεις έτσι ώστε ο ίδιος να κρίνει την ακαταλληλότητα των εν λόγω μηχανημάτων. Ερωτώμενος να παρουσιάσει τις μετρήσεις κατά την εν λόγω δικάσιμο απάντησε ότι δεν μπορούσε να τις παρουσιάσει. Στη συνέχεια αρχικά δήλωσε άγνοια αναφορικά με το πρόσωπο που έδωσε οδηγίες να εγκατασταθεί το συγκεκριμένο φωτοβολταϊκό σύστημα αν και μεταγενέστερα ανέφερε ότι γνώριζε ότι ο ΜΥ3 αιτήθηκε επιχορηγία για την εγκατάσταση του διευκρινίζοντας όμως το μηχάνημα ήταν επιλογή του μηχανολόγου των Εναγόντων.
Σε άλλη υποβολή ότι οι Εναγοντες δεν ήταν σύμβουλοι του κυρίου Παρασκευόπουλου, ούτε σύμβουλοι του έργου και ότι απλά εγκατέστησαν ένα σύστημα που τους ζητήθηκε ο ίδιος δήλωσε ότι για μια κατασκευή γίνεται μελέτη και ότι αν δεν κάλυπτε τον όγκο της δεξαμενής έπρεπε να μπει μεγαλύτερο και επανέλαβε ότι οι Ενάγοντες και ο αρχιτέκτονας έδωσαν τις οδηγίες.
Αντεξεταζόμενος για την ύπαρξη προβλημάτων στο σύστημα αποσκλήρυνσης ανέφερε ότι το πρόβλημα ήταν εμφανές και το εντόπισε και ο ίδιος αλλά δεν ήταν σε θέση να προσκομίσει τις αναλύσεις που διενεργήθηκαν που καταδεικνύουν την ακαταλληλότητα του αν και έψαξε και με την εταιρεία που εγκατέστησε το νέο σύστημα αποσκλήρυνσης. Απέρριψε την θέση του ΜΕ3 ότι δεν γνώριζε για την ύπαρξη προβλήματος και ανέφερε ότι κύριος Σασάκαρος ήρθε μόνο δύο φορές στην οικοδομή και έκανε την έκθεση.
Χαρακτηριστικά δήλωσε για το πρόβλημα που υπήρχε ότι «Αυτό το σύστημα που είχε μπει ήταν από την αρχή το νερό ακατάλληλο για χρήση. Ούτε για μπάνιο, ούτε για τις τουαλέτες ακόμα δεν έκανε. Ήταν κόκκινο το νερό» Έπειτα, αρνήθηκε υποβολή ότι το σύστημα αποσκλήρυνσης δεν επηρεάζει το χρώμα δηλώνοντας ότι είχε αναφερθεί τόσο στο χρώμα όσο και στην σκληρότητα του νερού.
Αναφορικά με τις διατομές των δικτύων ανάψυξης τις οποίες περιέγραψε ως μικρές δεν ήταν σε θέση να αναφέρει στοιχεία σε σχέση με τις διαστάσεις τους και δήλωσε ότι πληροφορήθηκε για το εν λόγω ζήτημα από τον κ. Εμμανουήλ. Γνώριζε απλά ότι εγκατέστησαν σωληνώσεις με μεγαλύτερες διατομές που απέδιδαν καλύτερα, αν και δεν είχε συγκριτικές μελέτες απόδοσης. Αρνήθηκε υποβολή ότι επειδή ο ΜΥ3 αν ήθελε καλύτερη απόδοση προέβη στην αλλαγή τους και ανέφερε ότι δεν ήταν ζήτημα του ΜΥ3 ο οποίος απλά ήθελε να είναι λειτουργικό το σπίτι του και ότι ευθύνη για τις ζημιές έφερε ο ΜΕ
Ειδικότερα αναφέρθηκαν τα εξής: «Α. Το αποτέλεσμα φαίνεται στη λειτουργία, όχι στη μελέτη. Όταν μπαίνει σε λειτουργία το κάθε μηχάνημα τότε φαίνονται τα προβλήματα. Γιατί κατά τη γνώμη μου η μελέτη ήταν λάθος. E. Εννοείτε την μελέτη του επιβλέποντα μηχανικού‑μηχανολόγου; A. Ναι. E. Και αναφέρεστε φαντάζομαι στον κύριο Χρυσάνθου, σωστά; [.] Ε. Άρα για να ξεκαθαρίσουμε, ευθύνη για όλα τα κατ' ισχυρισμό προβλήματα φέρει ο μελετητής του έργου, σωστά; A. Ναι».
Σε άλλο σημείο της αντεξέτασης επί του συστήματος κλιματισμού που ήταν θορυβώδες και στη μονάδα VRV δήλωσε ότι πληροφορήθηκε για το εν λόγω πρόβλημα από τον κ. Εμμανουήλ αλλά και ο ίδιος το παρατήρησε καθότι όταν ήταν στον χώρο άκουγε τους αεραγωγούς από πάνω. Σε κάθε περίπτωση αντεξεταζόμενος αποδέχτηκε ότι το εν λόγω πρόβλημα υφίστατο και όμως επιδιορθώθηκε από τον ίδιο προσωπικά μαζί με υπάλληλο των Εναγόντων τον οποίο κατονομάζει και ότι αυτό επιδιορθώθηκε χωρίς επιπλέον χρέωση. Ομοίως αντεξεταζόμενος μεταγενέστερα για το ζήτημα του ηλιακού πεδίου ζεστού νερού και για τον θόρυβο στην μονάδα VRV συμφώνησε με σχετικές υποβολές ότι και αυτά τα προβλήματα επιδιορθώθηκαν από τους Ενάγοντες χωρίς επιπλέον χρέωση.
Στη συνέχεια αντεξετάσθηκε επί του ισχυρισμού του ότι επιβαρύνθηκε οικονομικά ο ΜΥ3 λόγω του ότι το σύστημα γεωθερμίας δεν κάλυπτε τις ανάγκες του σπιτιού με αποτέλεσμα να χρησιμοποιούνται ηλεκτρικές συσκευές με ρεύμα για να καλύψουν τη θέρμανση του σπιτιού χωρίς όμως να είναι σε θέση να προσκομίσει οποιοδήποτε αποδεικτικό για να υποστηρίξει τα όσα ανέφερε. Αρνήθηκε εκ νέου υποβολή ότι οι Ενάγοντες εκτέλεσαν τις εργασίες τους σύμφωνα με τους όρους που τους δόθηκαν και συμμορφώθηκαν με όλες τις παρατηρήσεις που αφορούσαν τις οποιεσδήποτε εκκρεμότητες.
Αρνήθηκε στη συνέχεια σχετική υποβολή ότι αν ο ΜΥ3 αποφάσισε να προβεί σε αλλαγές αυτό δεν ήταν κάτι που αφορούσε τους Ενάγοντες και δήλωσε ότι ο ΜΥ3 δεν επιθυμούσε να προβεί σε αναβαθμίσεις αλλά να καλύψει τις ανάγκες του. Αναφορικά με την Έκθεση Κόστους Σασάκαρου δήλωσε ότι «Ο κύριος Σασάκαρος δεν είδε για να εγκρίνει εργασίες και να κοστολογήσει εργασίες οι οποίες έγιναν και οι οποίες δεν έγιναν» και ότι δεν έχει στοιχεία που δείχνουν ότι προέβη σε παραλαβή του Έργου. Κατά την επανεξέταση του διευκρίνισε ότι η απάντηση του περί επιδιόρθωση αφορούσε την εσωτερική και όχι την εξωτερική μόνωση. Σύνοψη μαρτυρίας Ευάγγελου Θεοδοσίου (ΜΥ2)
Ο ΜΥ2 κατέθεσε ως εμπειρογνώμονας - μηχανολόγος μηχανικός και υιοθέτησε γραπτή δήλωση (Έγγραφο Στ) ως μέρος της κυρίως του εξέτασης. Σε αυτή καταγράφονται τα προσόντα και επαγγελματικά στοιχεία του μάρτυρα ενώ καταγράφει με λεπτομέρεια ότι μελέτησε τις προδιαγραφές των μηχανολογικών εγκαταστάσεων, την Έκθεση Διορθωτικών Εργασιών. Με την μαρτυρία του ουσιαστικά αναφέρει τα δικά του συμπεράσματα σε σχέση με τις διορθωτικές εργασίες που διενεργήθηκαν, κατ' εντολή των Εναγομένων και κατά ποσό αυτές ήταν οι ενδεικνυόμενες, καθότι όπως επεξηγεί δεν είχε προσωπική επαφή ο ίδιος με τις εργασίες που συντελέστηκαν στο έργο από τους Ενάγοντες.
Δεν αντεξετάστηκε επί του περιεχομένου της γραπτής του δήλωσης παρά μόνο του υποβλήθηκε κατά πόσο επέβλεψε ο ίδιος προσωπικά τις εργασίες που διενεργήθηκαν, με τον ίδιο να απαντά αρνητικά στην εν λόγω υποβολή. Σύνοψη μαρτυρίας Δημήτρη Παρασκευόπουλου - Εναγόμενου 2 (ΜY3)
Ο ΜΥ3 κλήθηκε να δώσει μαρτυρία προσωπικά και υπό την ιδιότητα του διευθυντή της Εναγόμενης 1 και υιοθέτησε γραπτή δήλωση ως μέρος της κυρίως εξέτασης του, η οποία κατατέθηκε ως «Έγγραφο Ζ». Περιέγραψε τις συνθήκες υπό τις οποίες αποφάσισε να ανεγείρει το Έργο και ότι στηρίχθηκε στις συστάσεις του ΜΕ4 και ενός άλλου προσώπου και ως εκ τούτου η εταιρεία C.L PATSALOS CONTRACTORS & DEVELOPERS LTD ανέλαβε την ανέγερση του Έργου. Ο ΜΕ4 του σύστησε τους Ενάγοντες το 2010 και αναφέρει ότι διορίστηκαν υπεργολάβοι για να εγκαταστήσουν και την κατασκευή της πισίνας. Αναφέρθηκε στο Συμβόλαιο Υπεργολαβίας με τις σχετικές προδιαγραφές τα οποία ουδέποτε κοινοποιήθηκαν είτε στον ίδιο ή στην Εναγόμενη 1 και τα οποία πρώτη φορά είδε μετά που κατατέθηκαν στην παρούσα διαδικασία. Ο ίδιος ανέφερε ότι εγκαταστάθηκε με την σύζυγο του στην κατοικία αρχές Νοεμβρίου 2012 με δεδομένο ότι παρέμεναν μικρές εργασίες για να ολοκληρωθεί το Έργο και περιγράφει ότι κατά την προσωρινή παραλαβή στις 30/11/2012 εντοπίστηκαν αριθμός προβλημάτων. Ουσιαστικά επανέλαβε και διάνθισε με λεπτομέρειες τα ζητήματα που ανέκυψαν στις υδραυλικές εγκαταστάσεις, ήτοι πίεση του νερού, σκούρο χρώμα, ότι παρέμεναν άλατα μετά από χρήση του μπάνιου, στην ανεπάρκεια ζεστού νερού και στον ενοχλητικό θόρυβο των κλιματιστικών, στην ακαταλληλότητα της πισίνας, όλα ζητήματα που επηρέαζαν την καθημερινότητα του. Επιπλέον, κατόπιν χημικών αναλύσεων ενημερώθηκε ότι δεν είχε εγκατασταθεί σωστά η μονάδα αποσκλήρυνσης καθιστώντας το νερό ακατάλληλο για χρήση, και το νερό της πισίνας δεν ήταν κατάλληλο για κολύμπι.
Επανέλαβε εκ νέου τα όσα ανέφερε ο ΜΥ1 σε σχέση με την σύνταξη της Έκθεσης Παρατηρήσεων και την μη αποδοχή των παρατηρήσεων από τους Ενάγοντες. Αφού οι Ενάγοντες αρνήθηκαν να προβούν στις αναγκαίες επιδιορθώσεις έδωσε οδηγίες στον κ. Ν. Εμμανουήλ να αναλάβει τις επιδιορθώσεις τις οποίες καταγράφει με λεπτομέρεια επαναλαμβάνοντας κατ' ουσία τα όσα ανέφερε ο ΜΥ1 επί του σημείου και καταθέτοντας ως τεκμήρια τα σχετικά τιμολόγια και αποδείξεις από τους διάφορους προμηθευτές για την εκτέλεση των εργασιών επιδιόρθωσης.
Σε σχέση με τις αντλίες ανακυκλοφορίας που αντικαταστάθηκαν δήλωσε ότι ζήτησε επανειλημμένα από τους Ενάγοντες να τις συλλέξουν, κάτι που όμως δεν έπραξαν και βρίσκονται μέχρι σήμερα εκεί. Αναφέρθηκε σε επί μέρους έξοδα εγκατάστασης για τα οποία όμως αξιώνει μόνο το ποσό των €500 καθότι δεν κατέστη δυνατό να εντοπίσει υπόλοιπα τιμολόγια. Ομοίως δεν ανταπαιτεί το ποσό €2200 που αντιστοιχεί στην αντικατάσταση των σωληνώσεων μεγαλύτερης διατομής και στην νέα μόνωση που ολοκληρώθηκε.
Αναφορικά με το υπόλοιπο που αξιώνουν οι Ενάγοντες ανέφερε ότι δεν ανατέθηκε στον ΜΕ3 να ερμηνεύσει και να καταλήξει επί των υποχρεώσεων των μερών στη βάση της αρχικής Συμφωνίας Υπεργολαβίας, τονίζοντας ότι στο Τεκμήριο 4 ο ΜΕ3 διαπιστώνει, μεταξύ άλλων, ότι το ποσό που αξιώνουν οι Ενάγοντες είναι υπερτιμημένο.
Ο ΜΥ3 περιέγραψε την συνήθη πρακτική μεταξύ των μερών και ότι οι πληρωμές από την Εναγόμενη 1 προς, μεταξύ άλλων, τους Ενάγοντες για συμφωνηθείσες εργασίες γίνονταν κατόπιν της έκδοσης γενικού διατακτικού και σχετικών πιστοποιητικών ενδιάμεσης πληρωμής από τον επιβλέπων αρχιτέκτονα, δηλαδή τον ΜΕ
Ο ΜΥ3 παρουσίασε ως Τεκμήριο 29, δέσμη διατακτικών για να δείξει στο Δικαστήριο ότι αυτή ήταν η πρακτική που ακολουθείτο σε σχέση με την τιμολόγηση και την πληρωμή των Εναγόντων. Επιπλέον, δηλώνει ότι εφόσον η Εναγόμενη 1 έχει καταβάλει συνολικό ποσό €132,690 πλέον Φ.Π.Α, έχοντας εξοφλήσει όλα τα τιμολόγια που εκδόθηκαν από τους Ενάγοντες για εργασίες σε σχέση με το Έργο και δεν έχει εκδοθεί διατακτικό πληρωμής, ούτε σχετικό τιμολόγιο για το ποσό των €11.300, τότε δεν οφείλεται οτιδήποτε.
Καταληκτικά κατά τον ίδιο, εφόσον οι Ενάγοντες δεν προσδιορίζουν τις εργασίες για τις οποίες οφείλεται το υποτιθέμενο αυτό ποσό, ο ΜΥ3 θεωρεί ότι το ποσό αυτό είτε αφορά εργασίες οι οποίες είτε ενέπιπταν στο αρχικό Συμβόλαιο Υπεργολαβίας, είτε αφορούσαν επιδιορθώσεις κακοτεχνιών, είτε μηχανολογικές εγκαταστάσεις που αφαιρέθηκαν εξ ολοκλήρου εφόσον ήταν ελλαττωματικές. Κατά την αντεξέταση του αρνήθηκε σχετική υποβολή ότι ευθύνη δεν φέρουν οι Ενάγοντες για το μέγεθος του πιεστικού αλλά ο ΜΕ2 που ετοίμασε τις προδιαγραφές δηλώνοντας ότι ο ίδιος ήταν επιλογή των Εναγόντων. Σε νέα υποβολή ότι οι Ενάγοντες ακολούθησαν τις οδηγίες των μηχανολόγων-μηχανικών ο ίδιος επανέλαβε ότι αντιμετώπισαν αρκετά προβλήματα αφού τα συστήματα δεν δούλευαν και αρνήθηκε τα όσα ανέφερε ότι το πιεστικό δεν ήταν μικρό.
Κατά την αντεξέταση του, όταν υπήρξε αμφισβήτηση για τον εντοπισμό του προβλήματος στην μονάδας αποσκλήρυνσης, περιέγραψε ότι «τα νερά ήταν βρώμικα, σκληρά και ακατάλληλα για το σπίτι.[.]Δεν είμαι μηχανικός, υπέστη αυτό το πρόβλημα. Ανοίγαμε το νερό δεν μπορούσαμε να κάνουμε μπάνιο». Σε σχέση με το τιμολόγιο ημερομηνίας 12/11/2012 (Τεκμήριο 27), με το οποίο αντικαταστάθηκε το εν λόγω σύστημα αποσκλήρυνσης ερωτήθηκε να εξηγήσει πώς αυτό πληρώθηκε ενώ προηγείται χρονικά της Έκθεση Παρατηρήσεων. Ο ΜΥ3 εξήγησε στο Δικαστήριο ότι τα προβλήματα είχαν εντοπιστεί από την διαβίωση του στο Έργο, από την εγκατάσταση του αρχές Νοεμβρίου, πριν από την προσωρινή παραλαβή στις 30/11/2012 και την Έκθεση Παρατηρήσεων ημερομηνίας 05/12/2012 και τα ότι τα εν λόγω προβλήματα χρειάζονταν άμεση αντιμετώπιση, η οποία δεν μπορούσε να εξαρτηθεί σε τυπικότητες όπως η συμπλήρωση αναφορών και εκθέσεων από τον ΜΕ
Αρνήθηκε σχετική υποβολή ότι το τιμολόγιο είτε είναι εικονικό είτε δεν αφορά την παρούσα.
Επίσης του υποβλήθηκε ότι το εν λόγω ποσό δεν επιβάρυνε τον ίδιο προσωπικά ή την Εναγόμενη 1 καθότι εκδόθηκε στο όνομα τρίτης εταιρείας θέση την οποία εξήγησε ότι και οι δύο εταιρείες ανήκουν στον ίδιο ως μέτοχο και κατά καιρούς υπήρχαν θέματα ρευστότητας και λόγω μεγάλων δαπανών και περιορισμένης ρευστότητας κάποια τιμολόγια εκδόθηκαν στο όνομα άλλης εταιρείας.
Αναφορικά με το φωτοβολταϊκό σύστημα ανακυκλοφορίας της πισίνας συμφώνησε με σχετική υποβολή ότι το σύστημα δεν ήταν ελαττωματικό αλλά ότι υπήρξε λανθασμένη επιλογή συστήματος για την οποία όμως δεν φέρει ευθύνη αλλά οι Ενάγοντες. Ως προς τούτο δήλωσε ότι «Οι Ενάγοντες είπαν για να πάρετε πράσινα πρέπει να πάρει φωτοβολταϊκά και εγώ συμφώνησα. Όλο για να γίνει πράσινο». Στη συνέχεια κατόπιν υποβολών ότι ουδέποτε οι Ενάγοντες τον συμβούλευαν ως προς το συγκεκριμένο σύστημα και ότι ο ΜΥ3 πλήρωνε άλλους για αυτό τον σκοπό, ο ίδιος δήλωσε ότι ούτε ο αρχιτέκτονας ούτε και ο ΜΕ3 ήρθαν ποτέ να τον συμβουλεύσουν. Αρνήθηκε την θέση ότι προσπαθεί να αποφύγει την πληρωμή ποσών για τις δικές του κακές επιλογές.
Έπειτα αντεξετάστηκε επί του περιεχόμενου του Τεκμηρίου 28 που αφορά τιμολόγιο ημερομηνίας για την αντικατάσταση αντλιών θερμότητας όμως χρονικά προηγείτο της έκθεσης παρατηρήσεων ΜΕ3 και επανέλαβε τη θέση του ότι τα προβλήματα είχαν εντοπιστεί από την διαβίωση του στο Έργο, πριν από την προσωρινή παραλαβή 30/11/2012 και την Έκθεση Παρατηρήσεων ημερομηνίας 05/12/
Αρνήθηκε υποβολές περί εικονικότητας των τιμολογίων.
Στα πλαίσια της αντεξέτασης του ερωτήθηκε και για τις διατομές ψυκτικών και για τις μονώσεις κλιματιστικών και όταν του υποδείχθηκε ότι ο ΜΥ1 δήλωσε ότι αυτά επιδιορθώθηκαν από τους Ενάγοντες συμφώνησε με τα όσα ο ΜΥ1 είπε επί του σημείου αν και δεν θυμόταν να αναφέρει αν αυτό έγινε χωρίς χρέωση.
Συμφώνησε σε υποβολή ότι ο ίδιος έδωσε οδηγίες στον κ. Σασάκαρο να ελέγξει τις χρεώσεις αλλά ως προς το οφειλόμενο ποσό ισχυρίστηκε εκ νέου ότι οι εργασίες ενέπιπταν στο αρχικό Συμβόλαιο Υπεργολαβίας. Δήλωσε ότι αν υπήρχε τιμολόγιο και σχετικό διατακτικό θα πλήρωνε το αξιώμενο ποσό. Όσον αφορά την πεποίθηση του ότι υπήρχαν υπερχρεώσεις δήλωσε ότι αυτό ενημερώθηκε από τους επιβλέποντες τον ΜΕ3 και Ν. Εμμανουήλ. Όπως χαρακτηριστικά δήλωσε «Από τότε που ήρθε ο Εμμανουήλ και ο Σασάκαρος. Από τότε το κατάλαβα και μου άνοιξαν τα μάτια και ότι και ο κ. Κουτσόλαμπρος παραπλανήθηκε».
Αρνήθηκε θέση ότι το τελικό διατακτικό δεν εκδόθηκε κατόπιν εντολών του, θέση στην οποία απάντησε ότι ο κ. Κουτσόλαμπρος ήταν δικός σας μάρτυρας και ότι δεν είναι ανήλικος για να δεχθεί απλά να μην εκδώσει διατακτικό. Αντεξεταζόμενος ως προς το κατά πόσο ο ίδιος προσωπικά εγκατέλειψε την αξίωση του, με δεδομένο ότι στην γραπτή του δήλωση αναφέρει ότι «η Εναγόμενη 1 αξιώνει το ποσό των €14,000» απάντησε «Ποια είναι η διαφορά εμένα και της εταιρείας».
Καταληκτικά όταν ερωτήθηκε για το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 12 (ηλεκτρονικό του μήνυμα ημερομηνίας 04/04/2013 προς τους Ενάγοντες), στο οποίο αναγράφεται «μετά την είσπραξη της επιδότησης θα εκκαθαριστούν οι λογαριασμοί όπως έχουμε συμφωνήσει» εξήγησε στο Δικαστήριο ότι αυτό που εννοούσε με το εν λόγω ηλεκτρονικό μήνυμα ήταν ότι σε εκείνο το στάδιο θα εξέταζαν τι κοστολόγησαν οι Ενάγοντες, τι πληρώθηκε από τους Εναγόμενους, και επομένως τι υπόλοιπο παρέμενε για πληρωμή. Αρνήθηκε ότι αυτό συνιστούσε αναγνώριση χρέους.
Κατά την επανεξέταση του αναφορικά με τα ποσά που καταβλήθηκαν από τρίτες εταιρείες για τις επιδιορθώσεις δήλωσε ότι το ζήτημα ήταν λογιστικό και ότι έγιναν λογιστικές ρυθμίσεις και ότι η Εναγόμενη 1 πλήρωσε τα ποσά. Ευρήματα επί παραδεκτών ή μη αμφισβητουμένων γεγονότων
Περαιτέρω, από το σύνολο των δικογραφημένων θέσεων και του μαρτυρικού υλικού προκύπτει αριθμός παραδεκτών ή μη αμφισβητούμενων και τα οποία σχετίζονται με τα επίδικα, αν και από την δικογραφία, κάποια εξ αυτών, φαίνονταν να τελούσαν υπό αμφισβήτηση. Ειδικότερα, με βάση το σύνολο της μαρτυρίας τα ακόλουθα συνιστούν κατά την κρίση μου περαιτέρω παραδεκτά ή μη αμφισβητούμενα γεγονότα. · Ο Αρχιτέκτονας του Έργου ήταν ο ΜΕ
Ο ΜΕ2 ήταν ο αρχικός επιβλέπων μηχανολόγος μηχανικός του Έργου. Ο ΜΕ3 προστέθηκε ως μηχανολόγος μηχανικός του Έργου. Η Εναγόμενη 1 διόρισε την εταιρεία C.L PATSALOS CONTRACTORS & DEVELOPERS LTD ως κύριο εργολάβο του Έργου. · Τον Ιούνιο 2010 ανατέθηκε στους Ενάγοντες η εκτέλεση μηχανολογικών εργασιών ως υπεργολάβοι του Έργου. Αποστάλθηκε από τον ΜΕ4 το Τεκμήριο 1, δηλαδή επιστολή ανάθεσης από τον αρχιτέκτονα του Έργου το περιεχόμενο της οποίας παραπέμπει τους Ενάγοντες στην υπογραφή συμβολαίου. · Στις 15/06/2010 υπογράφθηκε η Συμφωνία Υπεργολαβίας. Σύμφωνα με την Συμφωνία Υπεργολαβίας που υπογράφθηκε μεταξύ της εταιρείας C.L PATSALOS CONTRACTORS & DEVELOPERS LTD και των Εναγόντων, οι Ενάγοντες ανέλαβαν την εγκατάσταση κεντρικής θέρμανσης, κλιματισμού, εξαερισμού, γεωθερμίας και την κατασκευή πισίνας στο Έργο. Οι προδιαγραφές των πιο πάνω μηχανολογικών εργασιών ετοιμάστηκαν από τον ΜΕ
· Υπήρξε ανταλλαγή ηλεκτρονικών μηνυμάτων μεταξύ των Εναγόντων και του ΜΕ4 ημερομηνίας 28/02/2011, 05/01/2012 και 06/02/2012 (Τεκμήρια 22-24) με τα οποία ανατέθηκε στους Ενάγοντες η εκτέλεση κάποιων διαφοροποιημένων και επιπρόσθετων εργασιών από αυτές που αναφέρονταν στην Συμφωνία Υπεργολαβίας (εγκατάσταση διαφορετικού γεωθερμικού συστήματος αντί του υφιστάμενου, εγκατάσταση επιπρόσθετων συστημάτων διαχείρισης νερού, ηλιακών πλαισίων θέρμανσης). · Οι Ενάγοντες εξέδωσαν τιμολόγια (Τεκμήριο 10) για το ποσό των €132,690 και τα οποία έχουν όλα εξοφληθεί. Ειδικότερα, εκδόθηκαν προς την εταιρεία C.L PATSALOS CONTRACTORS & DEVELOPERS LTD 6 τιμολόγια, 4 τιμολόγια προς την εταιρεία AAS ADVANCED AUTOMATION SYSTEMS LTD και 3 στο όνομα του Εναγόμενου
· Στις 30/11/2012 έγινε προσωρινή παραλαβή του Έργου από τους Ενάγοντες στον αρχιτέκτονα του Έργου (ΜΕ4) στην παρουσία του ΜΕ2 και ΜΕ3 και του κ. Ν. Εμμανουήλ και τέθηκαν σε λειτουργία οι μηχανολογικές εγκαταστάσεις όπου και επιβεβαιώθηκε η ύπαρξη αριθμών προβλημάτων. · Στις 04/12/2012 συντάχθηκε η Έκθεση Κόστους Σασάκαρου από τον ΜΕ3 ο οποίος κατέληξε ότι υπάρχει υπόλοιπο ύψους €11,
Για το ποσό των €11,300 το οποίο αξιώνουν οι Ενάγοντες με την απαίτηση τους δεν έχει εκδοθεί οποιοδήποτε τιμολόγιο. Για όλα τα πιο πάνω το Δικαστήριο προβαίνει σε ανάλογα ευρήματα. Επίδικα Ζητήματα
Από τις έγγραφες προτάσεις και την προσκομισθείσα μαρτυρία κρίνω ότι τα επίδικα θέματα που προκύπτουν είναι τα εξής: i. Ποια μέρη συμβλήθηκαν για την εκτέλεση των μηχανολογικών εργασιών στο Έργο; ii. Αναλόγως της ταυτότητας των συμβαλλόμενων μερών κατά πόσο καταδεικνύεται η ύπαρξη οφειλής προς τους Ενάγοντες για τις εργασίες τις οποίες εκτέλεσαν. iii. Ποια ήταν τα προβλήματα που εντοπίστηκαν μέχρι την σύνταξη της Έκθεσης Παρατηρήσεων στις 05/12/2012; iv. Κατά πόσο οι Ενάγοντες φέρουν την ευθύνη των προβλημάτων που εντοπίστηκαν και κατά πόσο οι Ενάγοντες επιδιόρθωσαν τα προβλήματα που εντοπίστηκαν. v. Κατά πόσο έχει αποδειχθεί το κόστος των εργασιών επιδιόρθωσης οι οποίες διεκπεραιώθηκαν από τρίτους, κατόπιν οδηγιών των Εναγομένων, με σκοπό την αντικατάσταση κάποιων εκ των μηχανολογικών εργασιών. Αξιολόγηση της μαρτυρίας
Η αξιολόγηση της μαρτυρίας πραγματοποιείται προκειμένου να προβεί το Δικαστήριο σε ευρήματα αναφορικά με τα πραγματικά γεγονότα και στη συνέχεια στηριζόμενο σε αυτά να εξετάσει αν αυτός που έχει το βάρος της απόδειξης το έχει αποσείσει στο βαθμό που απαιτείται. Ως επί το πλείστον, ζητήματα αξιοπιστίας εγείρονται όταν υπάρχουν δύο διιστάμενες εκδοχές και το δικαστήριο θα πρέπει να επιλέξει μια από τις δύο (Wynne Barry ν. David Costaki Mavronicola, ως διαχειριστή της περιουσίας του Kωστάκη Δαυίδ Mαυρονικόλα (ανίκανου προσώπου)

(2009)1 ΑΑΔ 1138). 73. Επισημαίνεται ότι, η αξιολόγηση της μαρτυρίας περιορίζεται στην έκταση των αμφισβητούμενων γεγονότων που προκύπτουν και είναι σχετικά με τα επίδικα και δεν επεκτείνεται σε θέματα που δεν δικογραφούνται ή σε θέματα που έχουν εγερθεί πρώτη φορά είτε μέσω της μαρτυρίας είτε μέσω των αγορεύσεων των συνηγόρων των διαδίκων και άρα τέτοια μαρτυρία δεν λαμβάνεται υπόψη (Παπαγεωργίου ν Κλάππας Invstment Services Ltd

(1991)1 Α.Α.Δ. 24) και ΑΝΤΩΝΙΑ ΠΗΛΙΝΑ v. PASCAL EDUCATION LTD, Πολιτική Έφεση Αρ. 222/2015, 22/11/2023). Επιπλέον, έχει λεχθεί σε πληθώρα αποφάσεων ότι μαρτυρία που κατατίθεται έστω και χωρίς ένσταση και που τελικά φαίνεται ότι δεν είναι αποδεκτή μαρτυρία πρέπει να αγνοείται κατά την τελική κρίση του Δικαστηρίου (Μελάς v. Κυριάκου

(2003)1 Α.Α.Δ. 826, DEMARI KRONOS LIMITED v. MICHAEL LESLIE GRAY κ.α., Πολιτική Έφεση Αρ. 264/2014, 22/2/2023, ECLI:CY:AD:2023:A

Στα πλαίσια της ζωντανής ατμόσφαιρας της δίκης παρακολούθησα με προσοχή τους μάρτυρες που κατέθεσαν ενώπιον του Δικαστηρίου. Για σκοπούς αξιολόγησης έλαβα υπόψη αριθμό νομολογιακών αναγνωρισμένων παραγόντων όπως την πληρότητα και σαφήνεια και αμεσότητα στον τρόπο περιγραφής των γεγονότων την ύπαρξη γενικών και αορίστων αναφορών, υπεκφυγών ή ουσιωδών αντιφάσεων ή υπερβολών στη σχετική μαρτυρία, αλλά και την γενικότερη λογικοφάνεια της εκδοχής που προβάλλεται καθώς και την ύπαρξη ή την απουσία οποιουδήποτε προσωπικού συμφέροντος του προσώπου που προσκομίζει την μαρτυρία (Ζερβού ν. Ζερβού

(2011)1 ΑΑΔ 2192, Ομήρου ν. Δημοκρατίας

(2001)2 ΑΑΔ 506 Κυριακίδης ν. Τράπεζα Πειραιώς (Κύπρου) Λτδ, Πολιτική Έφεση 185/2012, 19/04/2018), ECLI:CY:AD:2018:A

Το Δικαστήριο προχωρεί με προσοχή στην αξιολόγηση της μαρτυρίας με αντιπαραβολή των θέσεων των διαδίκων αλλά και των τεκμηρίων που κατατέθηκαν στη διαδικασία και το περιεχόμενο, η πειστικότητα και η ποιότητα της μαρτυρίας εκάστου μάρτυρα συσχετίζεται, αντιπαραβάλλεται και διερευνάται με την αντικειμενική υπόσταση των εκατέρωθεν θέσεων ενώ υπόκειται και στη βάσανο της λογικής και της ανθρώπινης πείρας (Στυλιανίδης ν. Χατζηπιέρα

(1992)1 Α.Α.Δ 1056, Χριστοφίνης ν. Φραντζή, Π.Έ. 328/2011, ημερ. 31/05/2017, ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΝΕΟΚΛΕΟΥΣ v. ΚΩΣΤΑ ΘΕΟΔΟΤΟΥ, Πολιτική Έφεση Αρ. 40/2014, 8/6/2022), ECLI:CY:AD:2022:D243. Επισημαίνω ότι το Δικαστήριο έχει τη δυνατότητα να αποδεχτεί ή να απορρίψει είτε όλη είτε μέρος της προσκομισθείσας μαρτυρίας (Φάρμα Ρένος Χ"Ιωάννου Δημοσια Εταιρεία Λτδ ν. Χίννη

(2012)1(Β) ΑΑΔ 1331, ΧΡΙΣΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ v. ΑΝΤΩΝΗ ΑΝΔΡΕΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ, Πολιτική Έφεση Αρ. 158/2013, 26/10/2022), ECLI:CY:AD:2022:A

Στη βάση των πιο πάνω αρχών, τυχόν μαρτυρία που προσκομίστηκε και σχετική αντεξέταση επί θεμάτων που δεν σχετίζονται με τα επίδικα θέματα, όπως αυτά προσδιορίστηκαν πιο πάνω, και που εκφεύγουν εξ ολοκλήρου των δικογραφημένων θέσεων των μερών, καθηκόντως θα αγνοηθεί και δεν θα τύχει περαιτέρω σχολιασμού. Συνεπώς δεν θα τύχει εξέτασης και αξιολόγησης η μαρτυρία για κατ' ισχυρισμό οικονομική επιβάρυνση των Εναγομένων από την μη λειτουργία του συστήματος του ζεστού νερού λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν ανταπαιτείται οποιοδήποτε ποσό σε σχέση με το εν λόγω ζήτημα. Ομοίως θα αγνοηθεί η μαρτυρία αναφορικά με την κατ' ισχυρισμό μη παραλαβή των αντλιών του πιεστικού συστήματος που εγκατέστησαν οι Ενάγοντες στο Έργο και που αντικαταστάθηκαν από τους Εναγόμενους όπως και η σχετική επιχειρηματολογία των συνηγόρων των Εναγομένων περί μη μετριασμού της ζημιάς από μέρους των Εναγόντων.
Έχοντας υπόψη όλους τους προαναφερόμενους παράγοντες και παραμέτρους που συνιστούν μέτρο κρίσης για την αξιολόγηση ενός μάρτυρα έχω διεξέλθει την μαρτυρία και όλα τα τεκμήρια που προσκομίστηκαν στο Δικαστήριο από έκαστο μάρτυρα με προσοχή. Ως γενικότερο σχόλιο, παρατηρώ ότι όλοι οι μάρτυρες με εξαίρεση τον ΜΥ2, αν και η σχετικότητα της μαρτυρίας του θα αναλυθεί στην συνέχεια, επέλεξαν να παρουσιάσουν μια γενική, αόριστη και ποιοτικά φτωχή μαρτυρία που δυσχέρανε στο μέγιστο το έργο του Δικαστηρίου στην εξακρίβωση των πραγματικών γεγονότων που αφορούν την παρούσα υπόθεση.
Πάρα το φαινομενικά απλό πλαίσιο γεγονότων ουσιαστικές πτυχές της παρούσας υπόθεσης όπως θα διαφανεί στη συνέχεια παρέμειναν αδιευκρίνιστες και επισημαίνω ότι η ασάφεια στην επεξήγηση και προσδιορισμού των υποχρεώσεων και καθηκόντων των διαφόρων εμπλεκομένων κατά την εκτέλεση των μηχανολογικών εργασιών στο Έργο, σε συνδυασμό με την αδυναμία αντίληψης βασικών νομικών αρχών όπως την αρχή της ξεχωριστής νομικής προσωπικότητας μεταξύ φυσικών προσώπων και εταιρειών όσο και του δόγματος της συμβατικής σχέσης («privity of contract»), βάσει του οποίου δικαιώματα και υποχρεώσεις από μια σύμβαση δημιουργούνται μόνο μεταξύ συμβαλλομένων μερών, οδήγησαν τους διάδικους και τους μάρτυρες τους ενώ φαίνεται να έχουν ικανοποιητική εμπειρία στον κατασκευαστικό τομέα, σε εσφαλμένες ατραπούς. Μαρτυρία ΜΕ1
Ο ΜΕ1 είναι, όπως ανέφερα πιο πάνω, διευθυντής της Ενάγουσας
Το Δικαστήριο αναγνωρίζει το άμεσο συμφέρον των Εναγόντων στην έκβαση της υπόθεσης και η μαρτυρία του προσεγγίζεται με την ανάλογη περίσκεψη και προσοχή. Παρακολουθώντας τον να καταθέτει από το εδώλιο του μάρτυρα, παρατήρησα ότι παρέμεινε σταθερός στις απόψεις του ενώ κατέθετε με απλότητα. Η μαρτυρία του κρίνεται εν γένει αξιόπιστη αν και δεν αποδέχομαι μέρος της όπως θα εξηγήσω στην συνέχεια.
Η μαρτυρία του ως προς το ιστορικό ανάθεσης στους Ενάγοντες για την εκτέλεση μηχανολογικών εργασιών συνάδει στην πλειοψηφία της με την έγγραφη μαρτυρία που προσκομίστηκε αλλά και με την δικογραφημένη του θέση κάτι που δεν έτυχε άλλωστε αμφισβήτησης. Ομοίως αποδέχομαι την μαρτυρία του στην έκταση που αφορά την εκτέλεση των εργασιών στο Έργο και της περιγραφής τους που εκτελέστηκαν από τους Ενάγοντες μέχρι το χρονικό σημείο της σύνταξης της Έκθεσης Παρατηρήσεων (Τεκμήριο 5) ενόψει των λεπτομερειών που παρατέθηκαν αλλά και της μαρτυρίας που προσκόμισε ο ΜΕ3 ως προς την υλοποίηση τους, την απουσία αντίθετης μαρτυρίας επί του λεπτομερούς περιεχομένου της Ανάλυσης Εκτελεσθείσων Εργασιών αλλά και την αληθοφάνεια της εν λόγω μαρτυρίας. Δεν παραβλέπω ότι η Ανάλυση Εκτελεσθείσας Εργασίας δεν πιστοποιήθηκε από τον ΜΕ2, εντούτοις εξετάζοντας το σύνολο της μαρτυρίας και ειδικότερα τα όσα ανέφερε ο ΜΕ3 επί του σημείου αποφαίνομαι ότι μπορώ να αποδεχθώ και να αποδώσω βαρύτητα στα όσα αναφέρονται στο περιεχόμενο της Ανάλυσης Εκτελεσθείσας Εργασίας στην έκταση που αυτό καταγράφει τις εργασίες που εκτελέσθηκαν. Επιπλέον, αποδέχομαι την μαρτυρία του ΜΕ1 όπου επεξήγησε ότι η επιλογή εγκατάστασης του συγκεκριμένου φωτοβολταϊκού συστήματος της πισίνας δεν ήταν επιλογή των Εναγόντων καθότι η μαρτυρία των ΜΥ1 και ΜΥ3 περί του αντίθετου ήταν γενική, αόριστη και αντιφατική όπου οι εν λόγω μάρτυρες ενίοτε αναφέρονταν απλά σε οδηγίες του ΜΕ4 και των Εναγόντων και άλλοτε σε επιλογή του ΜΕ2 χωρίς οποιαδήποτε λεπτομέρεια ή συγκεκριμενοποίηση και άλλοτε ότι οι Ενάγοντες δεν τους συμβούλευσαν κατάλληλα χωρίς να υπάρχει οποιοσδήποτε δικογραφημένος ισχυρισμός περί υποχρέωσης παροχής συμβουλών των Εναγόντων.
Εντούτοις στην έκταση που ο ΜΕ1 προώθησε την απόλυτη θέση ότι οι Ενάγοντες «προέβηκαν σε πλήρη υλοποίηση των εν λόγω παρατηρήσεων και εισηγήσεων», δηλαδή για όλα όσα καταγράφονται στην Έκθεση Παρατηρήσεων παρατηρώ ότι δεν προσκομίστηκε οποιαδήποτε συγκεκριμένη μαρτυρία ως προς τις εργασίες που ισχυρίζονται οι Ενάγοντες ότι διεκπεραίωσαν, μετά τις 30/11/2012 και που να παρέχει ασφαλή βάση εξαγωγής και κατάληξης σε συμπεράσματα ως προς την φύση των εργασιών που κατ' ισχυρισμό διεκπεραιώθηκαν. Ειδικότερα, σε σχέση με αυτό το ζήτημα η μαρτυρία του ΜΕ1 δεν ενέχει την απαιτούμενη καθαρότητα, συνοχή, σαφήνεια και λεπτομέρεια, προκειμένου να μπορεί να στηριχθεί σε αυτήν καθότι ελλείπει οποιαδήποτε λεπτομέρεια αναφορικά με τον εν λόγω ισχυρισμό. Ο ίδιος παρέπεμψε στο περιεχόμενο ηλεκτρονικής αλληλογραφίας που απέστειλαν οι Ενάγοντες (Τεκμήρια 6-8) και που ισχυρίστηκε ότι αποτελούσαν τις γραπτές αναφορές των μηχανικών προς υποστήριξη των θέσεων του, ότι είχαν προβεί σε διορθώσεις κάτι που ουδόλως προκύπτει από το περιεχόμενο των εν λόγω μηνυμάτων.
Η μη αντεξέταση επί του περιεχόμενου των ηλεκτρονικών μηνυμάτων δεν συνεπάγει και την απαρέγκλιτη αποδοχή της θέσης του ΜΕ1 ότι εκτελέστηκαν οι επιδιορθώσεις για σκοπούς εξαγωγής συμπερασμάτων πόσο μάλλον όταν η εν λόγω θέση τελεί σε αντίθεση με τα όσα αναφέρθηκαν από τον ΜΕ3, ήτοι ότι συγκεκριμένες παρατηρήσεις του κ. Νίκου Εμμανουήλ, που καταγράφονται στην Έκθεση Παρατηρήσεων επιδιορθώθηκαν από τους Εναγόμενους. Οι εν λόγω αντιφάσεις και η διάσταση μεταξύ της μαρτυρίας των ίδιων των μαρτύρων των Εναγόντων, αλλά και η απουσία των γραπτών αναφορών που ζητήθηκαν από τον ΜΕ2 και που δεν προσκομίστηκαν δεν επιτρέπει στο Δικαστήριο να αποδεχθεί το εν λόγω σκέλος της μαρτυρίας.
Περαιτέρω, απορρίπτω και την θέση που εξέφρασε ο ΜΕ1 ότι δηλαδή εκδόθηκε διατακτικό πληρωμής για τις εργασίες για τις οποίες αξιώνει το ποσό των €11,
Ενώ διαφαίνεται ότι αποτελεί ένα πρόσωπο με πολύπειρη εμπειρία στον κατασκευαστικό τομέα προώθησε την εν λόγω θέση συγκεχυμένα και προσπάθησε αρχικά ανεπιτυχώς να πείσει το Δικαστήριο ότι στην παρούσα υπόθεση εκδόθηκε τελικό διατακτικό και ότι αυτό αποτελούσε η Ανάλυση Εκτελεσθείσας Εργασίας, ενώ από την αντεξέταση του παραδέχθηκε ότι δεν εκδόθηκε διατακτικό εξ ου και δεν εκδόθηκε ούτε τιμολόγιο. Ομοίως, στην συνέχεια υπέπεσε και σε άλλη αντίφαση όταν περιέγραψε την Έκθεση Κόστους Σασάκαρου ως τελικό διατακτικό ενώ κάτι τέτοιο ουδόλως προκύπτει από το περιεχόμενο του ίδιου του εγγράφου και την σαφή και ρητή αναφορά του ΜΕ4 ότι η έκθεση δεν αποτελούσε τελικό διατακτικό και σε κάθε περίπτωση η εν λόγω θέση διαψεύδεται και από το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 6 που ο ίδιος προσκόμισε όπου υπάλληλος των Εναγόντων ζητά την έκδοση τελικού διατακτικού. Η εν λόγω αντίφαση αποτιμάται αρνητικά και ως εκ τούτου η θέση του ότι εκδόθηκε τελικό διατακτικό απορρίπτεται. Μαρτυρία ΜΕ2
Η μαρτυρία του ΜΕ2 περιορίστηκε κυρίως στην παράθεση μαρτυρίας αναφορικά με την σύνταξη των προδιαγραφών των μηχανολογικών εργασιών που θα εκτελούνταν στο Έργο και την εμπλοκή του σε αυτό ως ο πρώτος επιβλέπων μηχανικός, θέσεις που δεν έτυχαν αμφισβήτησης και που ούτως ή άλλως αποτελούν παραδεκτά γεγονότα μεταξύ των μερών.
Για άγνωστους προς το Δικαστήριο λόγους ο εν λόγω μάρτυρας δεν παρέθεσε οτιδήποτε περαιτέρω σχετικά με τον ρόλο του στην διεκπεραίωση του Έργου, ούτε παρέθεσε οποιαδήποτε λεπτομέρεια ως προς το ποιος τον διόρισε, τις αρμοδιότητες του και αν αυτές προέκυπταν από κάποια σύμβαση ή όχι ούτε. Παρά την φαινομενική απλότητα της μαρτυρίας του τα όσα ανέφερε ενόρκως δεν ήταν καθόλου διαφωτιστικά σε σχέση με το κατ' ισχυρισμό οφειλόμενο υπόλοιπο των Εναγομένων στο οποίο απλά παρέπεμψε στην Έκθεση Κόστους Σασάκαρου χωρίς να εκφέρει οποιαδήποτε θέση ως προς την δεσμευτικότητα της εν λόγω έκθεσης, στο περιεχόμενο της ή σε οποιαδήποτε άλλη πτυχή της.
Επιπλέον, προκαλεί ιδιαίτερη εντύπωση το γεγονός ότι ο ΜΕ2 διατύπωσε την απόλυτη θέση ότι οι Ενάγοντες υλοποίησαν τις παρατηρήσεις στις οποίες προέβηκε ο ΜΕ
Αν και ο ΜΕ2 στην γραπτή του δήλωση δεν αναφέρεται με την αναγκαία χρονική σαφήνεια ούτε και εξειδικεύει με οποιοδήποτε τρόπο ποιες εργασίες υλοποιήθηκαν και πότε αυτές ολοκληρώθηκαν αυτό που καθίσταται αντιληπτό ως ζήτημα λογικής από το περιεχόμενο της γραπτής του δήλωσης είναι ότι αναφέρεται σε υλοποίηση των παρατηρήσεων σε χρόνο μεταγενέστερο την σύνταξη της Έκθεσης Παρατηρήσεων. Η πιο πάνω απόλυτη διατύπωση της εν λόγω θέσης ενέχει την δική της σημασία καθότι αντεξεταζόμενος συμφώνησε ότι μετά τις 30/11/2012 δεν επισκέφθηκε το Έργο ούτε και έχει οποιαδήποτε γνώση για εκτέλεση εργασιών που όπως αναφέρει «Έγινε εν αγνοία μου» με αποτέλεσμα να προκύπτει αβίαστα μια εξόφθαλμη αντίφαση με την προγενέστερη δήλωση του.
Πέραν των πιο πάνω, για άγνωστο προς το Δικαστήριο λόγο, ο ΜΕ2 δήλωσε ότι η Έκθεση Κόστους Σασάκαρου «υπέχει σχεδόν την θέση τελικού διατακτικού». Όπως έχω ήδη αναφέρει κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας του ΜΕ1 από το περιεχόμενο της Έκθεσης Κόστους Σασάκαρου ουδόλως προκύπτει ότι αυτό αποτελεί διατακτικό πληρωμής κάτι που τελεί και σε πλήρη αντίθεση με την ίδια την αναφορά του προσώπου που ετοίμασε την Έκθεση Κόστους Σασάκαρου, ήτοι τον ΜΕ
Το τι εννοούσε ο ΜΕ2 με την εν λόγω φρασεολογία μόνο ο ίδιος γνωρίζει. Υπό το φως των ανωτέρω οι πιο πάνω αναφορές και αντιφάσεις συνιστούν κατά την κρίση μου μια προσπάθεια παραπλάνησης του Δικαστηρίου με σκοπό να προωθηθούν οι θέσεις των Εναγόντων και πλήττουν καίρια την αξιοπιστία του καθότι δεν υπάρχει κανένας βάσιμος λόγος για τον οποίο θα προέβαινε στις εν λόγω αναφορές ειδικά για την υλοποίηση των παρατηρήσεων χωρίς να έχει κατ΄ ομολογία του οποιαδήποτε γνώση επί του ζητήματος. Στη βάση των πιο πάνω, η μαρτυρία του κρίνεται ως έκδηλα ανεπαρκής και απορρίπτεται ως αναξιόπιστη. Μαρτυρία ΜΕ3
Ο ΜΕ3 παρέθεσε μαρτυρία υπό την ιδιότητα του ως μάρτυρας γεγονότων αλλά και ως εμπειρογνώμονας. Προσκόμισε μαρτυρία επί της ύπαρξης προβλημάτων στις μηχανολογικές εγκαταστάσεις που προέβηκαν οι Ενάγοντες και για τα οποία προωθούν την ανταπαίτηση τους οι Εναγόμενοι. Σημειώνω ότι είναι το πρόσωπο που σύνταξε την Έκθεση Κόστους Σασάκαρου επί του οποίου οι Ενάγοντες στηρίζουν την απαίτηση τους που άπτεται του κατ' ισχυρισμό οφειλόμενου υπόλοιπου.
Προτού προχωρήσω στην ανάλυση των υπόλοιπων παραμέτρων που συνυπολογίζονται σε υποθέσεις όπως η παρούσα, κρίνω ορθό να υπενθυμίσω τον ρόλο εμπειρογνωμόνων ενώπιον του Δικαστηρίου. Η μαρτυρία εμπειρογνωμόνων αποτελεί, κατά κανόνα μια πρωτογενής ανεξάρτητη μαρτυρία γνώμης σε ζητήματα που εμπίπτουν στη σφαίρα της ειδικότητας του. Όπως λέχθηκε στην απόφαση Νίκος Νικολάου δια της πλησιέστερης φίλης του Μυριάνθης Γεωργίου Ν. Κλεάνθη Σταυρού

(1992)1β Α.Α.Δ 746: «Ο πραγματογνώμονας εφοδιάζει το Δικαστήριο με τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για τον έλεγχο της ακρίβειας των συμπερασμάτων του έτσι που να μπορέσει ο δικαστής να διαμορφώσει τη δική του ανεξάρτητη κρίση με την εφαρμογή αυτών των κριτηρίων πάνω στα γεγονότα που αποδεικνύει η μαρτυρία». 90. Πιο πρόσφατα λέχθηκαν τα ακόλουθα από το Ανώτατο Δικαστήριο στην απόφαση Α.Α.Ι ν. Χρυσοστόμου, Πολιτική Έφεση 298/2014, ημερομηνίας 14/12/2023: «Ο νόμος και η πρακτική, υπαγορεύουν ότι, το δικαστήριο, δεν είναι επιτρεπτό να ενεργεί το ίδιο ως πραγματογνώμονας, σε σχέση με θέματα που αποτελούν αντικείμενο επιστημονικής γνώσης, ώστε να μην εμπίπτουν στη γνώση του κοινού ανθρώπου, (βλ. Μακρίδης ν. Dharaghji κ.α.

(1990)1 Α.Α.Δ. 1013, σελίδα 1021). Όταν δε, για να διαπιστώσει τα γεγονότα υπόθεσης που εκδικάζεται ενώπιον του, πρέπει να βασιστεί στη μαρτυρία πραγματογνώμονα μάρτυρα, την αξιολογεί πρώτα, ως προς την αξιοπιστία της, με βάση τους συνήθεις κανόνες απόδειξης. Ακολούθως την κατανοεί. Αφού βεβαιωθεί και για τούτο, με τη γνώση που θα έχει πλέον αποκτήσει, προβαίνει σε ευρήματα επί των γεγονότων που αφορούν την ιατρική πτυχή της. Όπως, ακριβώς, έχει λεχθεί, ο πραγματογνώμονας παρέχει στο Δικαστήριο την αναγκαία επιστημονική γνώση, ώστε να κατανοήσει, το ίδιο, δεδομένα επιστημονικού περιεχομένου, που έχουν τεθεί ενώπιον του, προκειμένου να καταλήξει στη δική του ανεξάρτητη κρίση σε σχέση με συγκεκριμένη πτυχή της υπόθεσης, (βλ. Πιττάλης κ.α. ν. Ianira Entr. Ltd κ.α. (1997 1 Α.Α.Δ. 184, Κοινοτικό Συμβ. Ομόδους ν. Κονναρή

(2011)1 Α.Α.Δ. 2298 και Μελικίδης ν. Παπαγεωργίου κ.α.

(2013)1 Α.Α.Δ. 832)». 91. Η μαρτυρία πραγματογνώμονα δεν είναι δεσμευτική παρά μόνο βοηθητική προς το Δικαστήριο και τα γεγονότα επί των οποίων στηρίζεται η γνώμη του, πρέπει να είναι γεγονότα που αποδεικνύονται με, αποδεκτή από Δικαστήριο, μαρτυρία. Ειδικότερα, όπως αναφέρθηκε στην υπόθεση Φιλίππου ν. Οδυσσέως

(1989)1 Α.Α.Δ, η μαρτυρία του εμπειρογνώμονα εισάγεται υπό την αίρεση της απόδειξης του πραγματικού της υποβάθρου, ενώ η αποτυχία απόδειξης του υπόβαθρου αυτού, αφήνει την γνώμη του εμπειρογνώμονα μετέωρη και χωρίς αξία. Περαιτέρω, λέχθηκε ότι, όσο και αν είναι δυνατόν να αναφερθεί ο εμπειρογνώμονας σε υποθετική κατάσταση πραγμάτων ή σε γεγονότα για τα οποία δεν έχει προσωπική γνώση προκειμένου να στηρίξει τους ισχυρισμούς του, αυτή η αναφορά δεν εισάγεται για να χρησιμοποιηθεί ως απόδειξη προς την ύπαρξη τους. Στη συνέχεια, το Δικαστήριο μπορεί να καταλήξει στα δικά του ανεξάρτητα συμπεράσματα, εφόσον υφίστανται συνθήκες που να δικαιολογούν τέτοια κατάληξη και χωρίς βεβαίως να μετατρέπεται το ίδιο το Δικαστήριο σε εμπειρογνώμονα.

Έχοντας υπόψιν τα πιο πάνω, προχωρώ στην αξιολόγηση της μαρτυρίας του εν λόγω μάρτυρα. Η μαρτυρία του ΜΕ3 δεν μου έκανε καλή εντύπωση. Παρόλο που δεν μπορώ να πω ότι φάνηκε να προσήλθε στο Δικαστήριο με σκοπό να παραπλανήσει ή να πει ψέματα, διαπίστωσα ότι η μαρτυρία του ήταν ξεκάθαρα ελλιπής περιείχε αρκετές ασάφειες και ορισμένες αντιφάσεις, σε καίρια σημεία της και που όπως θα εξηγήσω δεν συνάδουν με την εν γένει αντικειμενική υπόσταση των εκατέρωθεν θέσεων που προβλήθηκαν δικογραφικά αλλά και με το σύνολο της μαρτυρίας, ώστε να εγείρονται ουσιαστικά ερωτημάτα για την φύση της μαρτυρίας του και τον σκοπό που αυτή εξυπηρετούσε.
Αρχικά επισημαίνω ότι ο ΜΕ3 δεν ανέφερε οτιδήποτε για τις αρμοδιότητες του πέραν από τον ρόλο του ως ο δεύτερος επιβλέπων μηχανικός και πώς οι αρμοδιότητες του αλληλοεπιδρούσαν με τον ΜΕ
Αν και δεν αντεξετάσθηκε επί της γενικής του αναφοράς ότι διορίστηκε ως επιβλέπων μηχανικός από τους Εναγόμενους και παρείχε τις υπηρεσίες του μέσω της εταιρείας του σημειώνω ότι οι εκθέσεις που ετοίμασε (Τεκμήρια 4 και 5) απευθύνονται στον Εναγόμενο 2, ενώ ο ίδιος δεν προσκόμισε οποιαδήποτε συμφωνία ή έστω επικοινωνία με κάποιο από τους Εναγόμενους προς υποστήριξη του ισχυρισμού του περί του διορισμού της εταιρείας του κάτι που δεν επιτρέπει στο Δικαστήριο να προβεί σε οποιαδήποτε ασφαλές συμπέρασμα επί του προσώπου που τον διόρισε. Το εν λόγω ζήτημα συσχετίζεται όπως θα διαφανεί στην συνέχεια με την εξέταση του ζητήματος των συμβαλλόμενων μερών στην παρούσα υπόθεση, το οποίο έτυχε αμφισβήτησης και για το οποίο εύλογα αναμένετο να προσκομισθεί σχετική και σαφής μαρτυρία.
Αποδέχομαι την θέση του ότι ο ίδιος προέβη σε επιτόπια εξέταση των εργασιών των Εναγόντων κάτι που άλλωστε ανέφεραν και οι μάρτυρες των Εναγομένων και ότι κατά την σύνταξη της Έκθεσης Κόστους Σασάκαρου ότι δεν ενεργούσε με οποιαδήποτε διαιτητική ιδιότητα και ότι η Έκθεση Κόστους Σασάκαρου δεν ήταν δεσμευτική μεταξύ των μερών κάτι που συνάδει και με την μαρτυρία των Εναγομένων επί του σημείου.
Εντούτοις παρατηρώ ότι σε σχέση με το περιεχόμενο του Τεκμήριου 5, ήτοι την Έκθεση Παρατηρήσεων και εκεί περιέπεσε σε ουσιώδεις αντιφάσεις στην προσπάθεια του να πείσει το Δικαστήριο ότι δεν υπήρχαν προβλήματα στο Έργο με αριθμό ζητημάτων. Ειδικότερα, ο ίδιος προσπάθησε να αποστασιοποιηθεί από το περιεχόμενο του εν λόγω Τεκμηρίου τουλάχιστο στην έκταση που αυτό δεν αφορούσε τις δικές του παρατηρήσεις αλλά αυτές του κ. Εμμανουήλ τις οποίες όμως ενσωμάτωσε. Ενίοτε ανέφερε ότι δεν γνώριζε για την ύπαρξη προβλημάτων επί κάποιων εγκαταστάσεων αν και δεν θα αναμένετο να τα εντοπίσει με δεδομένο ότι σύμφωνα και με την έγγραφη μαρτυρία που προσκόμισαν οι Εναγόμενοι κάποια εξ αυτών (Τεκμήρια 27 και 28, αντικατάσταση συστήματος αποσκλήρυνσης και αντλιών θερμότητας αντικαταστάθηκαν πριν την ημερομηνία σύνταξης της Έκθεσης Παρατηρήσεων.
Άλλοτε απέφευγε να απαντήσει με σαφήνεια αν υπήρχε πρόβλημα ή όχι όπως για παράδειγμα για το φωτοβολταϊκό σύστημα ανακυκλοφορίας δηλώνοντας απλά ότι αυτό αποτελούσε επιλογή των Εναγομένων και παρά την ρητή αναφορά στο Τεκμήριο 5 ότι «έχει γένει εκτενείς αναφορά για την κολυμβητική δεξαμενή στις 01/11/2012 το πρόβλημα παραμένει χωρίς να δοθεί οποιαδήποτε λύση». Η σύγχυση και ασάφεια της μαρτυρίας του είναι έκδηλη και επί του ζητήματος της «τρίοδου βαλβίδας» όπου ενώ δήλωσε ότι όταν επισκέφθηκε το Έργο αυτή λειτουργούσε χωρίς όμως να αποκλείσει την εκτέλεση περαιτέρω εργασιών μετά την επίσκεψη κάτι που εύλογα δημιουργεί περισσότερα ερωτήματα και ασάφειες. Ουσιαστικά ενώπιον του Δικαστηρίου ο ΜΕ3 αρνήθηκε την ύπαρξη οποιονδήποτε προβλημάτων που αφορούσαν τις παρατηρήσεις τις οποίες συμπεριέλαβε στο Τεκμήριο 5 υπό την επικεφαλίδα «Παρατηρήσεις κ. Νίκου Εμμανουήλ» ενώ κατά την αντεξέταση του παραδέχθηκε την ύπαρξη προβλημάτων συμπεριλαμβανομένου και αυτών που καταγράφηκαν από τον κ. Νίκο Εμμανουήλ. Είναι άκρως διαφωτιστική η δήλωση του ως προς τις παρατηρήσεις του κ. Νίκου Εμμανουήλ «Ναι τις πρόσθεσα. Δεν ήξερα ότι θα έφτανε δικαστήριο».
Η ως άνω αντίφαση με την υπόλοιπη μαρτυρία του επί των προβλημάτων δεν επιτρέπει στο Δικαστήριο να αποδεχθεί την θέση του, όπως αυτή πλέον παρουσιάστηκε, ήτοι ότι δεν υφίσταντο τα προβλήματα που καταγράφονται στις παρατηρήσεις του κ. Νίκου Εμμανουήλ και είναι για αυτά για τα οποία εγείρουν την ανταπαίτηση τους οι Εναγόμενοι. Γενικότερα, η πιο πάνω θέση του ΜΕ3 στερείται πειστικότητας και λογικοφάνειας, είναι αντίθετη με τον ρόλο που θα επιτελούσε με την σύνταξη της Έκθεσης Παρατηρήσεων, καθότι του είχε ανατεθεί ακριβώς για να εξετάσει την ποιότητα των μηχανολογικών εγκαταστάσεων και συνεπώς ως ζήτημα κοινής λογικής αναμένετο από τον ίδιο ως επαγγελματία να συντάξει μια λεπτομερή και ειλικρινή κατάσταση της ποιότητας των μηχανολογικών εργασιών και όχι να συμπεριλάβει παρατηρήσεις που ο ίδιος δήθεν δεν είχε εντοπίσει, αν αυτό όντως πίστευε, είτε η υπόθεση θα οδηγείτο στο Δικαστήριο είτε όχι.
Συνεπώς, αποφαίνομαι ότι το περιεχόμενο του Τεκμήριου 5 αποδίδει ορθότερη εικόνα των πραγματικών προβλημάτων που εντοπίστηκαν αν και ενόψει των προαναφερόμενων αντιφάσεων του ΜΕ3 σε συνδυασμό με την προσκόμιση τιμολογίων (Τεκμήρια 27 και 28), που αφορούσαν την αντικατάτασταση κάποιων μηχανολογικών εγκαταστάσεων σε ημερομηνίες προγενέστερες της σύνταξης της Έκθεσης Παρατηρήσεων, θα προσδώσω μειωμένη βαρύτητα σε αυτό. Το μόνο που μπορεί να εξαχθεί με ασφάλεια από το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 5 εξεταζόμενο σε συνάρτηση με το σύνολο της μαρτυρίας είναι ότι κατά τον χρόνο που αυτό συντάχθηκε, πέραν της ύπαρξης των προβλημάτων που ο ίδιος ο ΜΕ3 κατέγραψε υπήρχαν προβλήματα στις μηχανολογικές εγκαταστάσεις που αφορούσαν το πιεστικό σύστημα που εγκαταστάθηκε, το φωτοβολταϊκό σύστημα ανακυκλοφορίας της πισίνας, στην μόνωση των αεραγωγών του δώματος, θόρυβος στην μονάδα VRV, θέσεις που άλλωστε συνάδουν και με την έγγραφη μαρτυρία των Εναγομένων.
Περαιτέρω, απορρίπτω την γενική και αόριστη του θέση ότι οι παρατηρήσεις στις οποίες προέβη ο ίδιος υλοποιήθηκαν από τους Ενάγοντες. Καμία απολύτως μαρτυρία δεν προσκομίσθηκε σε σχέση με το εν λόγω ζήτημα ούτε και φυσικά ανέφερε ότι του παραδόθηκαν οποιεσδήποτε γραπτές αναφορές για τις επιδιορθώσεις που κατ' ισχυρισμό εκτελέστηκαν από τους Ενάγοντες και συνεπώς είναι άξιο απορίας πώς ήταν σε θέση να αναφέρει οτιδήποτε επί της επιδιόρθωσης των παρατηρήσεων που καταγράφηκαν στην έκθεση του.
Σε σχέση με την κοστολόγηση των εργασιών στα πλαίσια της σύνταξης της Έκθεσης Κοστολόγησης Σασάκαρου, μετά την αντεξέταση του, το περιεχόμενο της στην έκταση που αφορά το οφειλόμενο ποσό αποδομήθηκε πλήρως καθότι όχι μόνο δέχθηκε ότι κατά τον ίδιο υπήρχαν υπερτιμολογήσεις από τους Ενάγοντες αλλά αφέθηκε να νοηθεί ότι ενδεχομένως να παραπλανήθηκε κατά την σύνταξη της εν λόγω έκθεσης. Πέραν των πιο πάνω, παρατηρώ ότι στην Έκθεση Κοστολόγησης Σασάκαρου δεν παρατέθηκε οποιαδήποτε λεπτομέρεια της όποιας μεθοδολογίας που ακολουθήθηκε για τον υπολογισμό του κατ' ισχυρισμού οφειλόμενου ποσού.
Η Έκθεση Κόστους Σασάκαρου είναι παντελώς απογυμνωμένη από οποιαδήποτε υποστηρικτικά έγγραφα ή άλλα στοιχεία αντικειμενικών ή συγκριτικών δεδομένων, πέραν από τα όσα του προσκόμισαν οι Ενάγοντες - Ανάλυση Εκτελεσθείσας Εργασίας) και από τα οποία να μπορεί να αναδυθεί οποιαδήποτε επεξήγηση που να επιτρέπει στο Δικαστήριο να καταλήξει σε ασφαλές συμπέρασμα για τον τρόπο που υπολόγισε το κατ΄ ισχυρισμό οφειλόμενο ποσό, το οποίο στο τέλος της ημέρας προκύπτει ότι αποτελούσε απλά μια υποκειμενική του θεώρηση ως «ένα ποσό το οποίο θεώρησα δίκαιο και σίγουρα δεν ήταν δεσμευτικό για κανένα από τα μέρη». Προσθέτω ότι στην παρούσα υπόθεση παρούσας υπάρχει παντελής έλλειψή προσδιορισμού και διασύνδεσης του κατ' ισχυριζόμενου οφειλόμενου ποσού με τις ήδη εκτελεσθείσες εργασίες που προνοούνταν από την Συμφωνία Υπεργολαβίας σε συνάρτηση με τα τιμολόγια που έχουν ήδη εκδοθεί από τους Ενάγοντες (που δεν καταγράφουν τις εργασίες που ήδη τιμολογήθηκαν) ή αν αυτές αφορούσαν τις επιπρόσθετες εργασίες. Ως εκ τούτου το Δικαστήριο δεν μπορεί να αποδώσει οποιαδήποτε βαρύτητα στο περιεχόμενο του Τεκμηρίου 4 πέραν από την καταγραφή των εργασιών στις οποίες προέβηκαν οι Ενάγοντες.
Σημειώνω ότι η μαρτυρία του ΜΕ3 ότι το πιεστικό σύστημα εγκαταστάθηκε από τρίτο πρόσωπο εκφεύγει εξ ολοκλήρου των δικογραφημένων θέσεων των Εναγόντων, κάτι που εύλογα θα αναμένετο να αναφερθεί δικογραφικά με δεδομένο ότι αποδίδεται ευθύνη στους Ενάγοντες για την εγκατάσταση του και συνεπώς θα αγνοηθεί. Μαρτυρία ΜΕ4
Η μαρτυρία του ΜΕ4 άφησε γενικότερα καλή εντύπωση στο Δικαστήριο ένεκα της σταθερότητας και αμεσότητας στην προσκόμιση της αν και αυτή όπως και η μαρτυρία των υπολοίπων μαρτύρων που πρόσφεραν μαρτυρία στην παρούσα υπόθεση ήταν ποιοτικά ελλιπής. Ειδικότερα, όπως και με την μαρτυρία του ΜΕ3, πέραν των γενικών αναφορών του στον ρόλο που είχε στο Έργο ως ο αρχιτέκτονας αυτού και της διαδικασίας μέσω της οποίας καταβάλλονταν χρήματα στους Ενάγοντες, για άγνωστους προς το Δικαστήριο λόγους δεν παρατέθηκε οτιδήποτε περαιτέρω σχετικά με τις ακριβείς αρμοδιότητες και εξουσίες του στο Έργο, αν αυτές προέκυπταν και καθορίζονταν από κάποια συμβατική σχέση και αν ναι με ποιον.
Το μόνο διαφωτιστικό σημείο της μαρτυρίας του για σκοπούς της παρούσας ήταν η περιγραφή του τρόπου με τον οποίο το ποσό για εκτέλεση των εργασιών ενσωματωνόταν στα σχετικά διατακτικά που εκδίδονταν από τον ίδιο και συνεπώς αποδέχομαι την μαρτυρία του επί του σημείου όπως αυτή τέθηκε στην παράγραφο 34 ανωτέρω η οποία παρουσιάζει συνοχή και συνάδει και με την έγγραφη μαρτυρία (δέστε διατακτικά πληρωμών - Τεκμήριο 29). Επιπλέον, αποδέχομαι την μαρτυρία του ως προς το γεγονός ότι ο ΜΕ3 όταν σύνταξε την Έκθεση Κόστους Σασάκαρου δεν ενήργησε ως διαιτητής κατά την σύνταξη της κάτι που συνάδει και με τις αναφορές του ΜΕ3 ότι η έκθεση δεν ήταν δεσμευτική για τα μέρη και την ρητή του θέση ότι ουδέποτε έκδωσε διατακτικό πληρωμής για το ποσό των €11,
Δεν μπορώ όμως να αποδεκτώ την γενική αναφορά του ΜΕ4 διορίστηκε από τους Εναγόμενους, αναφορά η οποία εξετάζεται σε συνάρτηση με την μαρτυρία του ΜΥ1 ότι είναι η Εναγόμενη 1 που ανέθεσε τον ΜΕ4 ως αρχιτέκτονα, και ότι είναι αυτή που καταγράφεται ως Εργοδότης στην Συμφωνία Υπεργολαβίας, λαμβάνοντας υπόψη και το γεγονός ότι ο ΜΕ4 δεν προσκόμισε οποιοδήποτε αποδεικτικό ή επικοινωνία επί αυτού. Περαιτέρω, παρά την μη αντεξέταση του ΜΕ4 επί του ως άνω σημείου η γενικότητα και ασάφεια της εν λόγω θέσης σε συνάρτηση με το γεγονός ότι στο Τεκμήριο 1 το οποίο αποτελεί επιστολή του ΜΕ4 προς τους Ενάγοντες, αναφέρει ρητά ότι ενεργεί εκ μέρους του ιδιοκτήτη (Irrinvest Co Ltd - Εναγόμενη 1) σε συνάρτηση με το γεγονός ότι τα διατακτικά εκδίδονταν στο όνομα της Εναγόμενης 1 δεν επιτρέπουν στο Δικαστήριο να προβεί σε οποιοδήποτε ασφαλές συμπέρασμα επί του διορισμού του ιδίου και από τους δύο Εναγόμενους. Εύλογα θα αναμένετο αν ίσχυε η θέση του ότι διορίστηκε και από τους δύο Εναγόμενους να παρέχονταν και οι αναγκαίες λεπτομέρειες και συνεπώς δεν αποδέχομαι την μαρτυρία του επί του σημείου, κάτι που ενέχει καίρια σημασία όπως θα εξηγηθεί στην συνέχεια.
Στην έκταση που ο ίδιος δήλωσε ότι οι παρατηρήσεις τις οποίες επισήμανε ο κ. Σασάκαρος υλοποιήθηκαν, λαμβάνοντας υπόψη ότι αυτή η δήλωση στηρίζεται στα όσα τον πληροφορεί ο ΜΕ3, ενώ ο ίδιος αναφέρει ότι δεν είχε εμπλοκή στον μηχανολογικό έλεγχο και ότι οι μηχανολογικές εργασίες δεν εμπίπτουν στην σφαίρα γνώσης του, η εν λόγω δήλωση ενέχει μηδενική αποδεικτική αξία. Επιθυμώ να αναφέρω ότι η επανάληψη θέσεων από αριθμό προσώπων που έχουν την ίδια πηγή γνώσης δεν περιβάλλει τις εν λόγω θέσεις από συμφυή αποδεικτική αξία. Περαιτέρω, αντίθετα με τα όσα επιχειρηματολογεί ο συνήγορος των Εναγόντων, ο εν λόγω μάρτυρας ουδόλως επιβεβαίωσε την ύπαρξη συμβατικής σχέσης μεταξύ των Εναγόντων και των Εναγομένων κάτι που θα εξεταστεί και αποφασιστεί από το Δικαστήριο αλλά απεναντίας απλά αναφέρθηκε στα έγγραφα από τα οποία κατά τον μάρτυρα υπήρξε ανάθεση των εργασιών στους Ενάγοντες. Μαρτυρία ΜΥ1
Η μαρτυρία που προσκόμισε ο ΜΥ1 ήταν συγκριτικά καλύτερης ποιότητας με αυτή των μαρτύρων για τους Εναγόντες, με δεδομένο ότι ήταν και ο μόνος που συγκεκριμενοποίησε τις αρμοδιότητες του στο Έργο και παρείχε περισσότερες λεπτομέρειες επί των όσων ανέφερε. Γενικότερα αποφαίνομαι ότι ήρθε στο Δικαστήριο να πει την αλήθεια και να περιγράψει τα γεγονότα όπως ο ίδιος τα βίωσε κατά τον επίδικο χρόνο αν και όπως και στην υπόλοιπη μαρτυρία παρατηρώ ότι υπάρχει αριθμός ελλείψεων και ασαφειών που δεν επιτρέπουν στο Δικαστήριο να την αποδεχθεί στην ολότητα της.
Θεωρώ ότι ο εν λόγω μάρτυρας απαντούσε με ειλικρίνεια σαφήνεια και αμεσότητα στο Δικαστήριο κατά την εξιστόρηση των προβλημάτων που ο ίδιος μπορούσε να αντιληφθεί βιωματικά από παρατηρήσεις στον ήχο, υφή και όψη των διαφόρων εγκαταστάσεων χωρίς να απαιτούνται εξειδικευμένες γνώσεις επί αυτών και συνεπώς την αποδέχομαι. Η εν λόγω μαρτυρία σε κάθε περίπτωση παρέμεινε αναντίλεκτη και υπενθυμίζω ότι είναι καλά νομολογημένο ότι οι υποβολές συνηγόρων δεν περιβάλλονται από συμφυή αποδεικτική αξία. Όταν αυτές απορρίπτονται από ένα μάρτυρα, στην απουσία προσκόμισης της αναγκαίας μαρτυρίας, από την πλευρά που προβάλει τον ισχυρισμό προς τεκμηρίωση του αντίθετου ισχυρισμού η υποβολή παραμένει απλά ως ένας μετέωρος ισχυρισμός (ΣΤΕΓΗΣ ΕΥΓΗΡΙΑΣ «ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΣ ΜΙΧΑΗΛ» ΚΑΪΜΑΚΛΙΟΥ v. ΑΡΓΥΡΙΔΟΥ, Πολιτική Έφεση Αρ. 32/14, 29/9/2021), ECLI:CY:AD:2021:A430 και συνεπώς οι περί του αντίθετου υποβολές του συνηγόρου των Εναγόντων περί ανυπαρξίας προβλημάτων παρέμειναν μετέωρες.
Ο ΜΥ1 αποδέχθηκε κατά την αντεξέταση του ότι κάποια εκ των προβλημάτων επιδιορθώθηκαν από τους Ενάγοντες. Χωρίς να παραβλέπω ότι κάτι τέτοιο θα μπορούσε να είχε αναφερθεί από την προσκόμιση της κυρίως εξέτασης του, εντούτοις δεν ισχύει ούτε η επιχειρηματολογία του συνηγόρου των Εναγόντων ότι προκύπτει ουσιαστική αντίφαση από την μαρτυρία του, καθότι ο ΜΥ1 δεν είχε αναφέρει ότι όλα τα προβλήματα επιδιορθώθηκαν από τους Εναγόμενους αλλά απλά κατέγραψε ποια συστήματα επιδιορθώθηκαν και που εντοπίστηκαν προβλήματα σύμφωνα με τα όσα τον πληροφορούσε ο Νίκος Εμμανουήλ. Συνεπώς δεν προκύπτει τέτοιας μορφής αντίφαση ώστε να πλήττεται η αξιοπιστία του στο σύνολο της.
Στην έκταση που η μαρτυρία του αφορά τα μηχανολογικά προβλήματα που εντοπίστηκαν και την αιτία τους, παρατηρώ ότι ο ΜΥ1, όπως ορθά επισήμανε ο συνήγορος των Εναγόντων, δεν είναι μηχανολόγος - μηχανικός και δεν είναι σε θέση να τοποθετηθεί επί του όποιου συσχετισμού μεταξύ προβλημάτων και εργασιών των Εναγόντων και συνεπώς στην απουσία οποιονδήποτε εξειδικευμένων γνώσεων το Δικαστήριο δεν μπορεί να δώσει οποιαδήποτε βαρύτητα επί των όσων σχετικά αναφέρει. Άλλωστε σημειώνω, ότι όλη η μαρτυρία του, επί της σχέσης μεταξύ προβλημάτων και μηχανολογικών εργασιών προκύπτει από τα όσα τον πληροφορεί ο κ. Νίκος Εμμανουήλ και στα όσα καταγράφονται στην Έκθεση Διορθωτικών Εργασιών που ετοίμασε το εν λόγω πρόσωπο. Εφόσον η Έκθεση Διορθωτικών Εργασιών αφορά δηλώσεις τρίτων αξιολογείται σύμφωνα και με τα όσα προνοούνται στο άρθρο 23 του Περί Αποδείξεως Νόμου (Κεφ. 9) και συναφώς, το Δικαστήριο καθηκόντως αξιολογεί την εν λόγω μαρτυρία βάση του άρθρου 27 του Κεφ.
Σημειώνω ότι υπήρξε κάποια προσπάθεια μετριασμού του γεγονότος ότι το εν λόγω σκέλος της μαρτυρίας του στηρίζεται κατά κύριο λόγο στην Έκθεση Διορθωτικών Εργασιών ημερομηνίας 06/02/2017 που συντάχθηκε περίπου 5 χρόνια μετά την εκτέλεση των εργασιών αναφέροντας ότι ο κ. Ν. Εμμανουήλ επιβεβαίωσε το περιεχόμενο της δήλωσης του. Εντούτοις στρεφόμενος στα κριτήρια του άρθρου 27 του Κεφ.9, παρατηρώ ότι δεν δόθηκε οποιαδήποτε επεξήγηση ως προς το κατά πόσο θα ήταν εύλογο ή εφικτό να καταθέσει και να επεξηγήσει την Έκθεση Διορθωτικών Εργασιών ο συντάκτης τους (άρθρο 27

(2)(α)). Προσθέτω πως δεν προκύπτει ότι πρόκειται για την καλύτερη δυνατή μαρτυρία στην απουσία οιασδήποτε επεξήγησης ως προς την παράλειψη κλήσης των συντακτών τους να τα καταθέσουν και να επεξηγήσουν το περιεχόμενο τους (βλ. άρθρο 27

(3)). Στην απόφαση ΠΑΝΑΓΗ ν. ΤΟ ΠΛΟΙΟ «CHRISTY» ΥΠΟ ΣΗΜΑΙΑ ΑΓΙΟΥ ΒΙΚΕΝΤΙΟΥ ΚΑΙ ΓΡΕΝΑΔΙΝΕΣ ΠΟΥ ΤΩΡΑ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΕΛΛΙΜΕΝΙΣΜΕΝΟ ΣΤΟ ΑΓΚΥΡΟΒΟΛΙΟ ΤΟΥ ΛΙΜΕΝΑ ΛΑΡΝΑΚΑΣ κ.α., Πολιτική Έφεση Αρ. 34/2018, 28/3/2019, ECLI:CY:AD:2019:A113, λέχθηκαν τα εξής σχετικά: «Σε αντίθεση με τα κρατούντα στην Αγγλία, όπου ο κανόνας της καλύτερης δυνατόν μαρτυρίας έχει καμφθεί και τα Δικαστήρια προσεγγίζουν ελαστικότερα την εφαρμογή του, αποδίδοντας του περιορισμένη σημασία, στην Κύπρο οι πρόνοιες του άρθρου 27

(3)του περί Αποδείξεως Νόμου, Κεφ. 9, επιβάλλουν σε περίπτωση εξ ακοής μαρτυρίας, να ληφθεί ιδιαίτερα υπόψη κατά πόσο ένας διάδικος ήταν σε θέση να προσκομίσει την καλύτερη δυνατόν μαρτυρία και δεν το έπραξε[5] (Pakistan Cables Limited ν. NSB General Trading (Overseas) Co Ltd κ.α.

(2012)1(Β) Α.Α.Δ. 1711)». 112. Συμπληρώνω ότι η κατάργηση του κανόνα για αποκλεισμό της εξ ακοής μαρτυρίας αποσκοπούσε να άρει συγκεκριμένες αδικίες που προέκυπταν από την αυστηρή εφαρμογή του. Όμως, η παρουσίαση τέτοιας εξ ακοής μαρτυρίας θα πρέπει να γίνεται για καλό λόγο και κατ' εξαίρεση, αφού κάθε μάρτυρας θα πρέπει να παρουσιάζεται ώστε να υπόκειται τη βάσανο της κριτικής αντεξέτασης, διότι η ευχέρεια για κλήση για αντεξέταση που προκύπτει με βάση το άρθρο 26

(1)του Περί Αποδείξεως Νόμου, δεν απαλλάσσει την πλευρά που επικαλείται την εξ ακοής μαρτυρία να την αποδείξει επαρκώς και δη επί τέτοιου εξειδικευμένου κλάδου ήτοι την εκτέλεση μηχανολογικών εργασιών.

Σε κάθε περίπτωση αποφαίνομαι ότι δεν μπορώ παρά να μην αποδώσω οποιαδήποτε βαρύτητα στο περιεχόμενο της Έκθεσης Διορθωτικών Εργασιών και κατ΄ επέκταση στην υπό εξέταση εξ ακοής μαρτυρία του ΜΥ1, στον βαθμό που αυτή αφορά, τις αιτίες των μηχανολογικών προβλημάτων που εντοπίστηκαν για τα οποία ο ΜΥ1 αποδέχθηκε ότι δεν έχει οποιαδήποτε γνώση όπως δεν έχει ούτε γνώση των μηχανολογικών προδιαγραφών που τέθηκαν από τον ΜΕ
Επομένως, η ευρύτερη πεποίθηση του ΜΕ1 και οι επί μέρους αναφορές όπως αρχικά παρουσιάστηκαν, σε σχέση με το σύστημα πιεστικού, σύστημα φωτοβολταϊκών, σύστημα αποσκλήρυνσης και ότι τα προβλήματα που παρουσιάστηκαν συνδέονται με πράξεις ή παραλείψεις των Εναγόντων, δεν μπορεί να τύχει αποδοχής ώστε να δύνανται να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα. Πόσο μάλλον, όταν και στην πορεία της αντεξέτασης του αντιφατικά ανέφερε ότι για όλα τα προβλήματα ευθύνεται ο ΜΕ2, αντί των Εναγόντων θέση που αφήνοντας επί μέρους το γεγονός ότι είναι αντιφατική και εκτός δικογραφικού πλαισίου, προκύπτει ότι ο ΜΥ1 δεν έχει και καμία κατάρτιση να εκφράσει.
Παρά τα πιο πάνω, είμαι σε θέση να αποδώσω μειωμένη βαρύτητα στο περιεχόμενο της Έκθεσης Διορθωτικών Εργασιών και της μαρτυρίας του στην έκταση που σε αυτή καταγράφεται η φύση των εργασιών επιδιόρθωσης που ολοκληρώθηκαν στο Έργο, για τις οποίες ο μάρτυρας ανέφερε ότι ήταν παρών και συντόνιζε τα πρόσωπα που εκτελούσαν τις νέες εργασίες λαμβάνοντας υπόψη ότι η εκτέλεση των εργασιών επιδιόρθωσης και κάποιων εξ αυτών το κόστος των οποίων επικουρείται επαρκώς από την υπόλοιπη μαρτυρία που προσκομίσθηκε ενώπιον μου και παρέμεινε αναντίλεκτο. Μαρτυρία του ΜΥ2
Η μαρτυρία του ΜΥ2 ως εμπειρογνώμονα των Εναγόμενων όπως ήδη αναφέρθηκε στηρίχθηκε στην Έκθεση Παρατηρήσεων (Τεκμήριο 5), (ii) την Έκθεση Διορθωτικών Εργασιών (μέρος του Τεκμηρίου 16), ως επίσης και (iii) το έντυπο προδιαγραφών των μηχανολογικών εγκαταστάσεων του Έργου (Τεκμήριο 3) και περιορίστηκε στην παράθεση των απόψεων του σε σχέση με τις διορθωτικές εργασίες που εκτελέστηκαν από πρόσωπα που διόρισαν οι Εναγόμενοι και όπως ο ίδιος ρητά αναφέρει. Το πρώτο που σημειώνω είναι ότι η μαρτυρία του εν λόγω προσώπου ήταν εξ ολοκλήρου αχρείαστη και κρίνεται ως άσχετη με τα επίδικα καθότι όχι μόνο δεν προωθήθηκε οποιαδήποτε δικογραφική θέση περί του ενδεδειγμένου ή μη τρόπου εκτέλεσης των εργασιών επιδιόρθωσης στο Έργο αλλά ούτε και προσκομίσθηκε οποιαδήποτε αντίθετη μαρτυρία από την πλευρά των Εναγόντων επί τούτου.
Αντίθετα με τα όσα διατείνεται η συνήγορος των Εναγομένων η παράλειψη αντεξέτασης του εν λόγω μάρτυρα δεν συνεπάγει ότι το Δικαστήριο οφείλει να αποδεχθεί τα όσα αναφέρει πόσο μάλλον όταν έχουν κριθεί ως άσχετα. Ειδικότερα παραπέμπω στην απόφαση ΣΚΟΡΔΗ ν. ΛΑΝΤΟΥ κ.α., ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΦΕΣΗ ΑΡ. 429/2012, 22/4/2020, ECLI:CY:AD:2020:A127 όπου λέχθηκε ότι: «Ό,τι προκύπτει από τη νομολογία είναι ότι η παράλειψη αντεξέτασης επί ουσιώδες μέρους της μαρτυρίας γενικά ισοδυναμεί με παραδοχή. Όμως ο κανόνας δεν είναι απόλυτος. Το Δικαστήριο έχει πάντοτε την εξουσία να μην αποδεχθεί την μαρτυρία η οποία δεν έτυχε αντεξέτασης, εφόσον από το σύνολο της υπόλοιπης αποδέκτης μαρτυρίας, κριθεί ότι αυτό ενδείκνυται».
Ομοίως πιο πρόσφατα στην απόφαση του Εφετείου HERMES AIRPORTS LTD κ.α. v. Α. POLYCARPOU DEVELOPERS LTD, Πολιτική Έφεση Αρ. 99/2018, 19/6/2024 καταγράφονται τα εξής: «Στο Σύγγραμμα «Το δίκαιο της Απόδειξης, Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές» των Τάκη Ηλιάδη και Νικόλα Σάντη, Έκδοση 2014, στη σελίδα 720 αναφέρεται ότι ο γενικός κανόνας είναι ότι η παράλειψη αντεξέτασης μάρτυρα σε ουσιώδες μέρος της μαρτυρίας του και της εκδοχής που προτάσσει - ή ακόμη και καθόλου - παρέχει στο Δικαστήριο διακριτική ευχέρεια να θεωρήσει την παράλειψη ως αποδοχή των ισχυρισμών της αντίδικης πλευράς στα σημεία που καλύφθηκαν από την κυρίως εξέταση (παραπέμπει μεταξύ άλλων στις υποθέσεις Εργοληπτική Εταιρεία Σταύρος Δημοσθένους Λτδ κ.α. v. Α.Η.Κ.

(2012)1(Γ) Α.Α.Δ. 2627, Philippou General Bonded Warehouse Ltd v. Νικολαίδη

(2006)1(Β) Α.Α.Δ. 1057 και ACT Textiles Ltd v. Zodhiatis

(1986)1CLR 89)».

Σε κάθε περίπτωση όπως και με τον ΜΥ1 σημειώνω ότι όλη η μαρτυρία του σε σχέση με την ύπαρξη μηχανολογικών εργασιών και τις εργασίες επιδιόρθωσης, στηρίζεται σε εξ ακοής μαρτυρία, ήτοι την Έκθεση Παρατηρήσεων και την Έκθεση Διορθωτικών Εργασιών και συνεπώς το Δικαστήριο υιοθετεί την ίδια προσέγγιση όπως αυτή που υιοθετήθηκε κατά την αξιολόγηση της εξ ακοής μαρτυρίας του ΜΥ
Είναι ιδιαίτερα κατατοπιστικό ότι ο ίδιος ο μάρτυρας αναφέρει ότι «σκοπός της μαρτυρίας μου στην υπό εκδίκαση υπόθεση, είναι να αναφέρω στο Δικαστήριο κατά πόσον οι διορθωτικές εργασίες που έγιναν στην συνέχεια καθ' υπόδειξη του κ. Εμμανουήλ ήταν οι ενδεικνυόμενες νοουμένου φυσικά ότι τα προβλήματα στις μηχανολογικές παρατηρήσεις ήταν όντως υπαρκτά» και συνεπώς με την μαρτυρία του δεν μπορεί να προσθέσει οτιδήποτε πέραν αυτών που καταγράφονται στην Έκθεση Διορθωτικών Εργασιών ακόμη και αν τα όσα ανέφερε ήταν σχετικά με τα επίδικα θέματα. Μαρτυρία ΜΥ3
Ο ΜΥ3 είναι ο Εναγόμενος 2 και όπως ανέφερα πιο πάνω, διευθυντής και μέτοχος της Εναγόμενης 1 και το Δικαστήριο αναγνωρίζει το άμεσο συμφέρον του στην έκβαση της υπόθεσης. Εντούτοις, παρατηρώ ότι υπήρξε πειστικός και σταθερός στο ουσιαστικότερο μέρος της μαρτυρίας του που αφορούσε την ανάθεση των εργασιών, τα προβλήματα που αντιμετώπισε βιωματικά ως το πρόσωπο που ζούσε στο σπίτι ακόμη και πριν την προσωρινή παραλαβή του. Κατέθετε με απλότητα και χωρίς υπερβολές όταν η άλλη πλευρά του υπέβαλλε τις θέσεις της, αν και επισημαίνω ότι ήταν διακριτή η ερειστικότητα του προς τον συνήγορο των Εναγόντων.
Οι επεξηγήσεις που έδιδε είχαν ειρμό και συνοχή ενώ στα πλαίσια της αντεξέτασης του η αμεσότητα με την οποία απαντούσε τις ερωτήσεις και υποβολές του συνηγόρου των Εναγόντων σε συνδυασμό με το γεγονός ότι παραδεχόταν όταν δεν είχε γνώση για διάφορα μηχανολογικά ζητήματα ενίσχυσαν την αξιοπιστίας του. Συνεπώς, η μαρτυρία του ως προς την ύπαρξη προβλημάτων που ο ίδιος ήταν σε θέση να παρατηρήσει από την διαβίωση του στο Έργο, προβλήματα για τα οποία παρεμβάλλω, δεν απαιτείται οποιαδήποτε εξειδικεύμενη μαρτυρία εμπειρογνώμονα, καθότι αφορούν θέματα τα οποία μπορούσε ο ίδιος βιωματικά να παρατηρήσει, γίνεται αποδεκτή και ως εκ τούτου απορρίπτω την σχετική επιχειρηματολογία του συνηγόρου των Εναγόντων ότι η μαρτυρία του ΜΥ1 στηρίζεται εξ ολοκλήρου σε εξ ακοή μαρτυρία.
Ομοίως αποδέχομαι την μαρτυρία του σε σχέση με τον διορισμό του ΜΕ4 ως αρχιτέκτονα, από την Εναγόμενη 1 και τον ρόλο του ΜΕ4 στην επίβλεψη και ολοκλήρωση των οικοδομικών εργασιών του Έργου, κάτι που συνάδει άλλωστε με την έγγραφη μαρτυρία (Τεκμήριο 1). Προσθέτω ακόμη ότι η μαρτυρία του ΜΥ3 ήταν διαφωτιστική ως προς τον τρόπο με τον οποίο εξοφλούνταν τα τιμολόγια των Εναγόντων προσκομίζοντας τα σχετικά διατακτικά πληρωμής προς την Εναγόμενη 1 η οποία καταγράφεται ως ο ιδιοκτήτης, τα οποία έκδιδε ο ΜΕ4 που μέχρι το σημείο που προσκόμισε μαρτυρία ουδόλως είχε επεξηγηθεί από οποιονδήποτε μάρτυρα και την οποία επίσης αποδέχομαι. Σημειώνω ότι δεν δίστασε να αποδεχθεί ότι μέρος των εργασιών επιδιόρθωσης εκτελέσθηκαν από τους Ενάγοντες όταν αυτό του υποδείχθηκε χωρίς αυτό να επιφέρει ρήξη στην αξιοπιστία του με δεδομένο ότι δεν προώθησε πλέον το εν λόγω σκέλος της ανταπαίτησης του. Επιπλέον, παρατηρώ ότι παρέμεινε σταθερός ως προς τις εξηγήσεις που έδωσε ως προς το χρονικό σημείο αντικατάστασης κάποιων μηχανολογικών εγκαταστάσεων (Τεκμήρια 27 και 28), αν και κάποιες από αυτές ήταν προγενέστερες της Έκθεσης Παρατηρήσεων κρίνονται ως πειστικές καθότι εύλογα αναμένεται από ένα πρόσωπο που αντιμετωπίζει σοβαρότατα θέματα διαβίωσης, όπως προβλήματα στην πίεση ή στην ποιότητα του νερού ώστε να μην μπορεί να ολοκληρώσει βασικές ανάγκες να προβεί σε διορθωτικές ενέργειες ανεξάρτητα από την ύπαρξη σχετικών μελετών.
Επιπλέον αποδέχομαι τις θέσεις του σχετικά με τα τιμολόγια που προσκόμισε για υποστήριξη των θέσεων του, ότι προέβη σε αριθμό επιδιορθώσεων κάποιων εκ των μηχανολογικών εγκαταστάσεων, μαρτυρία που συνάδει άλλωστε και με τα όσα ανέφερε ο ΜΕ3 επί του σημείου. Δεν παραβλέπω ότι κάποια εξ αυτών εκδόθηκαν επ΄ ονόματι τρίτης εταιρείας, εντούτοις με δεδομένες τις αναντίλεκτες εξηγήσεις που έδωσε, δηλαδή ότι δύο εταιρείες του ανήκουν και ότι τα εν λόγω ποσά εν τέλει καταβλήθηκαν από την Εναγόμενη 1 και το όλο θέμα διευθετήθηκε λογιστικά, και παρά το ότι του τέθηκαν υποβολές περί εικονικότητας τιμολογίων θέσεις που ήταν ξεκάθαρα εκτός των δικογραφημένων ισχυρισμών των μερών, οι απαντήσεις του ήταν σταθερές και πειστικές και δεν θα αναμένετο εύλογα να είχε προσκομίσει οποιοδήποτε άλλη μαρτυρία όταν το εν λόγω ζήτημα εγέρθηκε. Επαναλαμβάνω τα όσα ανέφερα προηγουμένως σε σχέση με τις υποβολές συνηγόρων που δεν περιβάλλονται από συμφυή αποδεικτική αξία. Επιπλέον, σημειώνω ότι οι οποίες αντιφάσεις μεταξύ των δικογραφημένων θέσεων της Υπεράσπισης και της μαρτυρίας που προσκόμισε ο ΜΥ3 αναφορικά με τα πρόσωπα που ήταν όντως εκεί κατά την προσωρινή παραλαβή του Έργου, με δεδομένο τα 11 και πλέον χρόνια που παρήλθαν, δεν είναι τέτοιας έκτασης ώστε να πλήττεται η αξιοπιστία του στο σύνολο της (Κουδουνάρης ν. Αστυνομίας

(1991)2 ΑΑΔ 320).

Περαιτέρω, αποδέχομαι ως αληθοφανή την εξήγηση του σε σχέση με το περιεχόμενο του ηλεκτρονικού μηνύματος ημερομηνίας 04/04/2013 που απέστειλε περί «εκκαθάρισης» λογαριασμών με τους Ενάγοντες, με δεδομένο ότι κατά το χρονικό σημείο που αυτό το μήνυμα στάλθηκε είχε ήδη καταβληθεί το ποσό των €132,690 όπως είναι παραδεκτό μεταξύ των μερών ξεπερνώντας κατά πολύ το ποσό που προνοείτο στην Συμφωνία Υπεργολαβίας, και συνεπώς είναι πειστική η εξήγηση ότι η αναφορά του σε εκκαθάριση λογαριασμών αφορούσε την εξέταση των ήδη καταβληθέντων χρημάτων και σύγκριση των εργασιών για να εξεταστεί ή ύπαρξης τυχόν υπολοίπου ποσού από τις συμφωνηθείσες εργασίες.
Παρά την αποδοχή του πιο πάνω μέρους της μαρτυρίας του, εντούτοις υπάρχει αριθμός άλλων θεμάτων για τα οποία η μαρτυρία του χαρακτηρίζεται από γενικότητα και αοριστία. Δεν έχουν τεθεί οποιαδήποτε στοιχεία ή αποδεικτικά ενώπιον μου σε σχέση με πληθώρα εργασιών οι οποίες κατ' ισχυρισμό εκτελέστηκαν χωρίς την προσκόμιση ανάλογων τιμολογίων και υπενθυμίζεται η ανάγκη όπως ειδικές αποζημιώσεις να αποδεικνύονται με αυστηρότητα (Ανδρέας Χρυσοστόμου v. Cyprialife Ltd

(2011)IB Α.Α.Δ 1490) και συνεπώς αποδέχομαι το κόστος των εν λόγω εργασιών για τα οποία προσκομίσθηκαν τα σχετικά αποδεικτικά. Επιπλέον, δεν μπορώ να αποδεχθώ ούτε την μαρτυρία του στον βαθμό που με αυτή αποδίδει ευθύνες στους Ενάγοντες για την τοποθέτηση μικρού πιεστικού ή μικρών διατομών ανάψυξης με δεδομένο ότι ο ίδιος δεν γνώριζε καν τις προδιαγραφές των μηχανολογικών εγκαταστάσεων ούτε και φυσικά κατέχει οποιεσδήποτε εξειδικευμένες γνώσεις ώστε να μπορεί να εκφέρει άποψη επί των εν λόγω θεμάτων. Σε αυτό το σημείο επισημαίνω και την σύγχυση στην προώθηση μαρτυρίας του ότι ο ΜΕ2 αποτελούσε επιλογή των Εναγόντων στον οποίο αποδόθηκε και μεγάλο μέρος της ευθύνης κάτι για το οποίο δεν υπάρχει καν τέτοιος δικογραφημένος ισχυρισμός.

Συμφωνώ με την επιχειρηματολογία του συνηγόρου των Εναγόντων ότι υπήρχε διάσταση ως προς το σκέλος της μαρτυρίας του ΜΥ3 που άπτεται του ζητήματος της αποδοχής του να εγκατασταθεί το φωτοβολταϊκό σύστημα ανακυκλοφορίας στην πισίνα καθότι όχι μόνο δεν προσκομίστηκε οποιαδήποτε σαφής και συγκεκριμένη μαρτυρία ότι οι Ενάγοντες εισηγήθηκαν στους Εναγόμενους να εγκαταστήσουν το συγκεκριμένο φωτοβολταϊκό σύστημα ανακυκλοφορίας, αλλά όπως παραδέχθηκε οι ίδιοι το μόνο που του εισηγήθηκαν ήταν να εγκατασταθούν φωτοβολταϊκά συστήματα για να θεωρηθεί στο σύνολο του το σύστημα ως «πράσινο». Ο λόγος για τον οποίο έτυχε αποδοχής η εγκατάσταση του συγκεκριμένου συστήματος και αν ήταν αναγκαία κάποια μελέτη και από ποιον έπρεπε να ετοιμαστεί πριν την εγκατάσταση παρέμειναν άγνωστα στο Δικαστήριο. Σε κάθε περίπτωση στον βαθμό που προώθησε την θέση ότι οι Ενάγοντες δεν τον συμβούλευσαν σε σχέση με την καταλληλότητα του εν λόγω συστήματος η εν λόγω μαρτυρία εκφεύγει των δικογραφημένων θέσεων του και συνεπώς το εν λόγω σκέλος της μαρτυρίας του απορρίπτεται.
Επιπρόσθετα οι ισχυρισμοί του ΜΥ3 ότι υπήρξαν υπερχρεώσεις ή ότι οι εργασίες επιδιόρθωσης ενέπιπταν στο αρχικό συμβόλαιο, δηλαδή αυτό της Συμφωνίας Υπεργολαβίας παρέμεινε μετέωρος αδυνατώντας να εξηγήσει πώς κατέληξε στο συμπέρασμα περί υπερχρεώσεων και συνεπώς καμία σχετική μαρτυρία δεν προσκομίστηκε προς τούτο ούτε και εξειδικεύτηκε η θέση αυτή, έστω σε επίπεδο ισχυρισμών. Καταληκτικά, με εξαίρεση, επομένως, το προαναφερόμενο μέρος της μαρτυρίας του, η λοιπή μαρτυρία του ΜΥ3 κρίνεται ως αποδεκτή και αξιόπιστη. Επαναλαμβάνω ότι έχει κριθεί νομολογιακά, ότι όταν ένας μάρτυρας αξιολογηθεί ως αξιόπιστος, το Δικαστήριο μπορεί να αποδεχθεί μέρος της μαρτυρίας του και να απορρίψει άλλο (Shahin Mohamed v. Αστυνομίας

(2010)2 Α.Α.Δ 266, 268 και Ιωσηφίδης ν. Αστυνομίας

(2014)2Α Α.Α.Δ 307). Περαιτέρω Ευρήματα 127. Πέραν των ευρημάτων του Δικαστηρίου τα οποία ήδη παρατέθηκαν στην ενότητα των παραδεκτών και μη αμφισβητούμενων γεγονότων προβαίνω στα ακόλουθα ευρήματα, τα οποία σχετίζονται με τα επίδικα θέματα, όπως αυτά προκύπτουν από την μαρτυρία που έχω αποδεχθεί, μετά και τον περιορισμό μέρος των αξιώσεων της ανταπαίτησης : · Δεν εκδόθηκε διατακτικό πληρωμής αναφορικά με το ποσό των €11,300.Η Εναγόμενη 1 διόρισε ως αρχιτέκτονα του Έργου τον ΜΕ4 για να επιβλέπει τις οικοδομικές εργασίες στο Έργο. Οι Ενάγοντες προέβηκαν στην εκτέλεση μηχανολογικών εργασιών στο Έργο ως η περιγραφή αυτών στην Ανάλυση Εκτελεσθείσας Εργασίας. Η εγκατάσταση του συστήματος φωτοβολταϊκού συστήματος φιλτραρίσματος της πισίνας ήταν επιλογή του Εναγομένου 2. · Οι πληρωμές των εκτελεσθείσων εργασιών προς τους Ενάγοντες γίνονταν από την Εναγόμενη 1 μετά από σχετική απαίτηση πληρωμής που έλεγχε ο εκάστοτε επιβλέπων μηχανολόγος μηχανικός και το ποσό ενσωματωνόταν στα διατακτικά πληρωμής που έκδιδε ο αρχιτέκτονας για τα οποία υπήρχε καταγραφή συγκεκριμένου ποσού στο σχετικό σημείο για τους «υπεργολάβους/προμηθευτές». Όλα τα διατακτικά πληρωμής που έκδωσε ο ΜΕ4 εκδόθηκαν στο όνομα της εταιρείας C.L PATSALOS CONTRACTORS & DEVELOPERS LTD που είναι ο κύριος εργολάβος του Έργου. · Από τον Οκτώβριο 2012 μέχρι και την 30/11/2012 παρουσιάστηκαν αριθμός προβλημάτων στο Έργο, ήτοι προβλήματα στην λειτουργία του πιεστικού συστήματος (δεν υπήρχε αρκετή και σταθερή πίεση), στο σύστημα αποσκλήρυνσης (το νερό του μπάνιου και των βρυσών ήταν κόκκινο θολό και σκληρό), στο φωτοβολταϊκό σύστημα ανακυκλοφορίας της πισίνας (το νερό ήταν σκούρο) καθώς και ότι δεν υπήρχε ζεστό νερό. · Κατά την ημερομηνία της σύνταξης της Έκθεσης Παρατηρήσεων (05/12/2012) εξακολουθούσαν να υφίσταντο

i)τα μηχανολογικά προβλήματα που καταγράφονται στην 'Έκθεση Παρατηρήσεων υπό την επικεφαλίδα «Παρατηρήσεις» και
ii)προβλήματα στο πιεστικό σύστημα που εγκαταστάθηκε, στο φωτοβολταϊκό σύστημα ανακυκλοφορίας της πισίνας, στην μόνωση των αεραγωγών του δώματος, στον θόρυβο της μονάδας VRV. Τα προβλήματα στους αεραγωγούς (σύστημα κλιματισμού) και στην μονάδα VRV, επιδιορθώθηκαν από τους Ενάγοντες χωρίς επιπλέον χρέωση. · Κατόπιν οδηγιών της Εναγόμενης 1 διεκπεραιώθηκαν εργασίες αντικατάστασης αριθμού μηχανολογικών εργασιών όπως αυτές περιγράφονται στην Έκθεση Διορθωτικών Εργασιών σε διάφορες ημερομηνίες. Η Εναγόμενη 1 κατέβαλε το ποσό των €7,019.76 για την εκτέλεση των ακόλουθων διορθωτικών εργασιών (αντικατάσταση αντλιών ανακυκλοφορίας της πισίνας, τοποθέτηση νέας μονάδας αποσκλήρυνσης, τοποθέτηση νέων διατάξεων εξαέρωσης του ηλιακού πεδίου, τοποθέτηση νέου δοχείου ZNX με ενσωματωμένη αντλία θερμότητας, εκσυγχρονισμός κυκλοφορητή ηλιακού πεδίου). Νομική Πτυχή και Συμπεράσματα 128. Στις αστικές υποθέσεις όπως έχει επανειλημμένως νομολογηθεί ότι η απόδειξη της υπόθεσης κρίνεται με βάση το ισοζύγιο των πιθανοτήτων, ενώ το βάρος απόδειξης βρίσκεται στους ώμους του εκάστοτε ενάγοντα, να αποδείξει τους ισχυρισμούς του που θεμελιώνουν την αξίωση του. Η απόσειση του βάρους αυτού, συναρτάται αποκλειστικά με την μαρτυρία η οποία κρίνεται αποδεκτή και αξιόπιστη (Demil Imports Exports Ltd ν. Zήνων η Kωνσταντινίδης Λτδ

(2011)1 ΑΑΔ 462). Το κριτήριο είναι κατά πόσο ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης (onus of proof) ικανοποίησε το Δικαστήριο, με επαρκή αποδεικτικά στοιχεία, ότι η θέση του ή η εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά όχι (is more probable than not) (Μαρσέλ κ.α ν. Λαϊκής Κυπριακής Τράπεζας Λτδ

(2001)1 (Γ) Α.Α.Δ. 1858, ΠΑΠΑΚΩΣΤΑ ν. ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΧΛΩΡΑΚΑΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΦΕΣΗ ΑΡ. 214/2013, 24/6/2019), ECLI:CY:AD:2019:A

Απαίτηση
Η αξίωση των Εναγόντων εδράζεται στην βάση παράβασης όρων κατ' ισχυρισμό συμβατικής σχέσης που είχαν οι Ενάγοντες με τους Εναγόμενους και επισημαίνεται ότι δικογραφικά η ύπαρξη συμβατικής σχέσης δυστυχώς προωθήθηκε συγκεχυμένα με αναφορές σε αριθμό εγγραφών από τα οποία κατ' ισχυρισμό προκύπτει η εν λόγω συμβατική σχέση όπως θα εξηγήσω στη συνέχεια. Οι συνέπειες μιας παράβασης συμβατικών όρων και τα δικαιώματα που απορρέουν στο αθώο μέρος όπως και οι θεραπείες που μπορεί να αξιώσει ένεκα της παράβασης, εξαρτώνται από το είδος της παράβασης και τη σημασία του όρου που παραβιάστηκε, δηλαδή κατά πόσο αυτός ο όρος ήταν ουσιώδης σε συνάρτηση με το αντικείμενο της σύμβασης και είναι ζήτημα που εναπόκειται στα μέρη σε κάθε σύμβαση να καθορίσουν ρητά Μίκης Κυριάκου ν Μαρία Φιλή

(2004)1 Α.Α.Δ. 1811 ή εκεί που τα μέρη δεν το πράττουν εναπόκειται στο Δικαστήριο να προβεί στην κατηγοριοποίηση του όρου (Hong Kong Fir Shipping Co v Kawasaki Kisen Kaisha [1962] 2 QB 26) λαμβάνοντας υπόψη την επίδραση που η παράβαση της σύμβασης πραγματικά έχει από την ερμηνεία των προνοιών της συνολικά. Συμβαλλόμενα Μέρη

Έχω ήδη αναφέρει ότι οι Ενάγοντες προωθούν την παρούσα απαίτηση εναντίον και των δύο Εναγομένων συμπεριλαμβανομένου και του Εναγόμενου 2 υπό την προσωπική του ιδιότητα. Έχω προβληματιστεί ιδιαίτερα με την εν λόγω πτυχή της παρούσας υπόθεσης με δεδομένο ότι αν μη τι άλλο η πλευρά των Εναγόντων θεωρεί ότι η συμβατική σχέση με την Εναγόμενη 1, με δεδομένο ότι δεν έχει αμφισβητηθεί από τους Εναγόμενους με σχετική μαρτυρία ή επιχειρηματολογία, τότε συνεπακόλουθα κατά τους ίδιους αυτή έχει καταδειχθεί, παρά την απουσία ρητής δικογραφικής παραδοχής περί ύπαρξης μιας τέτοιας συμβατικής σχέσης.
Σε αυτό το σημείο, κρίνω χρήσιμο να αναφέρω, ότι απαίτηση που στηρίζεται στη βάση της παράβασης σύμβασης πρέπει να αναφέρει ρητά και τους βασικούς όρους αυτής, το χρόνο και τόπο της σύναψης της συμφωνίας όπως προδιαγράφει η Δ.19 θ.θ. 18, 19 και 22 (Λεωνίδου Πανίκος Α. και άλλοι ν. Δρ. Θρασύβουλου Σπυριδάκη

(2012)1 ΑΑΔ 1694). Ανατρέχοντας στην δικογραφία ο τρόπος που προωθήθηκε δικογραφικά η ύπαρξη συμβατικής σχέσης μεταξύ των μερών ήταν η εξής όπως προκύπτει από την παράγραφο 3 της Έκθεσης Απαίτησης: «Με την επιστολή ημερ. 07/06/2010 του αρχιτέκτονα μηχανικού των Εναγομένων Γιάννη Κουτσόλαμπρου και την γραπτή αποδοχή των Εναγομένων ημερομηνίας 08/06/2010 και τους όρους συμβολαίου υπεργολαβίας μεταξύ της C.L PATSALOS CONTRACTORS & DEVELOPERS LTD και το έντυπο προδιαγραφών και την αναλυτική προσφορά και τη Συγγραφή υποχρεώσεων και/ή με παράλληλες ή σύγχρονες και/ή μεταγενεστέρες συμφωνίες και/ή οδηγίες των Εναγομένων και/΄΄η των αρχιτεκονικών ή μηχανικών των εναγομένων προς τους ενάγοντες, οι Εναγόμενοι ανέθεσαν στους ενάγοντες την εγκατάσταση κεντρικής θέρμανση, κλιματισμού και εξαερισμού και κατασκευή πισίνας στην αναφερόμενη κατοικία τους στην οδό Κύπρου στην Ερήμη της Λεμεσού αντί του αρχικού ποσού των €92,000,00 πλέον Φ.Π.Α».

Επισημαίνω ότι στην παράγραφο 3 της Υπεράσπισης δικογραφείται άγνοια σε σχέση με το περιεχόμενο της πιο πάνω παραγράφου αν και υπάρχει παραδοχή του ευρύτερου ισχυρισμού ότι ανατέθηκε στους Ενάγοντες η εκτέλεση εργασιών στο Έργο, δίδοντας όμως διαφορετική περιγραφή των εργασιών συγκριτικά με αυτή που δικογράφησαν οι Ενάγοντες.
Στην απαντητική γραπτή αγόρευση των συνηγόρων των Εναγόντων καταγράφονται τα ακόλουθα «Δεν τίθεται ζήτημα εύλογης αμοιβής αλλά συμφωνημένης αμοιβής. Η αμοιβή των εργασιών συμφωνήθηκε με το συμβόλαιο υπεργολαβίας και με την κατοχύρωση προσφορών για επιπρόσθετες εργασίες». Στην παρούσα υπόθεση, όπως θα διαφανεί στην συνέχεια, κρίνω ότι υπήρχε μια σύγχυση και παρανόηση από τους διαδίκους και τους συνηγόρους τους εκατέρωθεν ως προς την ύπαρξη συμβατικής σχέσεων μεταξύ όλων των μερών με αποτέλεσμα όλοι οι διάδικοι να οδηγηθούν σε εσφαλμένα και αυθαίρετα συμπεράσματα κατά την προώθηση των αξιώσεων τους.
Στην απόφαση ΓΕΩΡΓΙΟΥ ν. WIDESON BROS κ.α., Πολιτική Εφεση Αρ. 269/2013, 30/4/2020, ECLI:CY:AD:2020:A132, ECLI:CY:AD:2020:A132, λέχθηκαν, μεταξύ άλλων, τα εξής σχετικά: «Το βάρος της απόδειξης ποικίλει και εξαρτάται από τα γεγονότα εκάστης υπόθεσης. Γενικά ισχύει κανόνας EI QUI AFFIRMAT NON EI QUI NEGAT INCUMBIT PROBATIO, η απόδειξη δηλαδή βαρύνει αυτόν που προβάλλει τον ισχυρισμό και όχι αυτόν που τον αρνείται. Υπάρχουν και εξαιρέσεις βεβαίως αλλά δεν είναι επί του παρόντος χρήσιμη η ανάπτυξη του θέματος».
Επιπλέον στην απόφαση ΧΡΙΣΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ v. ΑΝΤΩΝΗ ΑΝΔΡΕΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ, Πολιτική Έφεση Αρ. 158/2013, 26/10/2022, ECLI:CY:AD:2022:A403, λέχθηκαν τα εξής: «Δεν υπάρχει άτεγκτη κοινοδικαιϊκή αρχή ότι ελλείψει παρουσίασης μαρτυρίας στη δίκη από αντίδικο, θα πρέπει απαρεγκλίτως να γίνεται αποδεκτή η μαρτυρία τού διαδίκου που προσφέρει τέτοια μαρτυρία. Απεναντίας, η νομολογία προβλέπει πως όλα ανάγονται στον τρόπο με τον οποίο αξιολογείται - δυνάμει δικαστικής υποχρέωσης ύψιστης σπουδαιότητας - η ολότητα της μαρτυρίας, ασχέτως αν ο αντίδικος εισφέρει ή δεν εισφέρει αντίθετη μαρτυρία ή και καθόλου (Στέγη Ευγηρίας «Αρχάγγελος Μιχαήλ» Καϊμακλίου ν. Αργυρίδου, Π.Ε. 32/14, ημ. 29.9.21, ECLI:CY:AD:2021:A430, Λαϊκή Ασφαλιστική Λίμιτεδ ν. Ματσούκα και Άλλου

(2014)1(Β) Α.Α.Δ. 1377, ECLI:CY:AD:2014:A460, 1384-1385, Λουκαΐδης ν. Πρώτο Θέμα ΑΕ και Άλλων

(2013)1(Α) Α.Α.Δ. 313, 323, Demchenko και Άλλου v. Nassar

(2007)1(Β) Α.Α.Δ. 1342, 1345)». (η έμφαση είναι του παρόντος Δικαστηρίου) 136. Ως εκ των πιο πάνω, προκύπτει ότι η ύπαρξη ή μη μιας συμβατικής σχέσης μεταξύ δύο προσώπων είτε φυσικών είτε νομικών δεν είναι κάτι που επαφίεται ή αλλιώς που τεκμαίρεται δίχως άλλο, από την μη αμφισβήτηση της εν λόγω θέσης από τους διαδίκους. Στην απουσία ρητής παραδοχής του πιο πάνω δικογραφημένου ισχυρισμού, ώστε το εν λόγω ζήτημα να μην καθίστατο πλέον επίδικο, σε συνδυασμό με την απουσία γραπτής συμφωνίας μεταξύ των μερών που να καταδεικνύει την κατ' ισχυρισμό συμβατική σχέση κρίνω ότι οι Ενάγοντες, στην παρούσα αγωγή που στηρίζεται στην διεκδίκηση οφειλόμενου ποσού κατ' επίκληση συμβάσεων, οφείλαν να προσκομίσουν μαρτυρία με την οποία να αποσείσουν το βάρος που έφεραν για την ύπαρξη και τεκμηρίωση αυτής της συμβατικής σχέσης (Λαϊκή Ασφαλιστική Λίμιτεδ ν. Ματσούκα και Άλλου

(2014)1(Β) Α.Α.Δ. 1377). 137. Σύμφωνα με τη νομολογία, για τη σύναψη έγκυρης συμφωνίας, πέραν της αναγκαιότητας ύπαρξης αντιπαροχής, είναι αναγκαία και η δικαιοπρακτική βούληση προς δημιουργία έννομης σχέσης (intention to create legal relations) ή, με διαφορετικά λόγια, η ύπαρξη πρόθεσης δημιουργίας έννομης σχέσης (Στέλιος Στυλιανίδης v. British American Insurance Co Ltd

(2003)1 Α.Α.Δ. 1772 και C. Malathouras & Sons Ltd v. Λαϊκής Ασφαλιστικής Εταιρείας Λτδ

(2004)1 Α.Α.Δ. 1233, ΜΙΧΑΗΛ ΑΝΔΡΕΑ ΛΟΙΖΟΥ κ.α. v. ΦΡΟΣΟΥΛΑΣ ΤΟΦΑΡΗ κ.α., Π.Έ. Αρ. 269/2015, 12/12/2023). 138. Επίσης, θα πρέπει να υπάρχουν στοιχεία και γεγονότα που να αποδεικνύουν τους ουσιώδεις όρους της κατ΄ ισχυρισμό συμφωνίας, προκειμένου να καταδειχθεί η σύναψη μιας δεσμευτικής συμφωνίας (βλ. Οικονόμου Σολωμός και Άλλη v. Γεωργίου Α. Ττοφίνη και Άλλης

(1993)1 C.L.R. 436 και Alpan Furnishings v. Δημάδη

(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 170). Για να συναφθεί μια δεσμευτική σύμβαση θα πρέπει αμφότεροι οι συμβαλλόμενοι να έχουν την ίδια αντίληψη ως προς τους όρους της. Το Δικαστήριο εγκύπτει στα γεγονότα της υπόθεσης για να διακριβώσει κατά πόσο αποκαλύπτεται ή όχι συμφωνία (Βιομετάλ Λτδ ν. Hawaii Hotels Ltd

(1998)1 AAΔ 281 Gibson v. Manchester City Council

(1979)1 All E.R. 972). Το κατά πόσο έχει συναφθεί μια συμφωνία δεν κρίνεται υποκειμενικά αλλά αντικειμενικά, με την έννοια δηλαδή της εύλογης εντύπωσης που αποκομίζει ένας τρίτος ανεξάρτητος και αντικειμενικός κριτής και συνεπώς κριτής της ύπαρξης ή μη μιας συμβατικής σχέσης είναι αποκλειστικά το Δικαστήριο και η αντίληψη των διαδίκων ή των μαρτύρων τους ουδόλως το δεσμεύει. 139. Επιθυμώ σε αυτό το σημείο να υπενθυμίσω το πολύ ευρέως γνωστό δόγμα της συμβατικής σχέσης («privity of contract»), βάσει του οποίου δικαιώματα και υποχρεώσεις από μια σύμβαση δημιουργούνται μόνο μεταξύ των συμβαλλομένων (Πίριλλος v. Κονναρή

(2000)1(Β) Α.Α.Δ. 1153). Σχετικό είναι το ακόλουθο απόσπασμα στην παράγραφο 21-006 από το σύγγραμμα Chitty on Contracts, 35th edition όπου καταγράφονται τα ακόλουθα: "Τhe common law doctrine of privity of contract means that a contract cannot (as a general rule) confer rights or impose obligations arising under it on any person except the parties to it.

Προτού προχωρήσω, κρίνω επίσης σκόπιμο να αναφερθώ γενικότερα στην φύση συμφωνιών υπεργολαβίας, όπως αυτή έχει εξεταστεί εκτενώς νομολογιακά και περιγράφεται στα σχετικά με το αντικείμενο συγγράμματα. Γενικότερα, μπορεί να λεχθεί ότι είναι σύνηθες σε ένα εργολαβικό συμβόλαιο να προνοείται ότι ο ιδιοκτήτης μπορεί να διορίσει ένα υπεργολάβο ή προμηθευτή και σε αυτή την περίπτωση ο αρχιτέκτονας του έργου συνήθως διαπραγματεύεται τους όρους χωρίς προηγούμενη ενημέρωση του εργολάβου. To σύστημα αυτό και το δικαίωμα του ιδιοκτήτη να εντοπίζει υπεργολάβο ή προμηθευτή στο έργο του δίνει την ευκαιρία να επιλέγει τον δικό του ειδικό και να διαπραγματεύεται με αυτόν την τιμή και τους όρους του συμβολαίου ενώ από την άλλη αποφεύγεται η πολλαπλότητα απευθείας σύναψης συμβολαίων καθότι στη πλείστες περιπτώσεις συνάπτεται συμφωνία με τον κύριο εργολάβο ώστε η ευθύνη για αυτόν, συμπεριλαμβανομένου της πληρωμής του, ανήκει στον κυρίως εργολάβο του έργου. Επισημαίνω ότι στην παρούσα υπόθεση για άγνωστο προς το Δικαστήριο λόγο δεν προσκομίσθηκε το κύριο συμβόλαιο εργολαβίας αν και η Συμφωνία Υπεργολαβίας ρητά αναφέρει και παραπέμπει στο περιεχόμενο της εν λόγω σύμβασης και στους όρους της, κάτι που αποτελεί ακόμη μια πτυχή της παρούσας υπόθεσης για την οποία υπήρξε πλήρης συσκότιση του Δικαστηρίου. Στο σύγγραμμα Keating on Building Contracts, fifth edition, p.287 κάτω από τον τίτλο «
Nominated Sub-contractors and Nominated Suppliers» αναφέρονται τα ακόλουθα: «Ιt is frequently provided in the main contract that the employer may nominate sub-contractors. It is then the normal practice for the architects to negotiate with the sub-contractor and settle the terms of his sub-contract without prior consultation with the main contractor, merely informing him of the terms of the proposed sub-contract at the time of nomination. In such a case the architect does not act as the agent of the employer, therefore, the contractor has, apart from any express term in the main contract, no cause of action against the employer in respect of any delay or default on the part of the nominated sub-contractor.
Επιπρόσθετα στο σύγγραμμα Halsbury's Laws of England Building Contracts (Volume 6

(2023))1. Creation and Nature of Building Contracts

(6)Sub-contracting and Vicarious Performance(i) Sub-contracting στην παράγραφο

"Relationship between employer and sub-contractor: no privity of contract" παρατίθενται τα ακόλουθα αναφορικά με την σχέση ενός ιδιοκτήτη (Εργοδότη) και του εκάστοτε υπεργολάβου "There is no privity of contract between the employer and the sub-contractor1 or between the architect and the sub-contractor2, although the employer or their architect may rarely nominate the sub-contractor under the provisions of the main contract. The employer may, however, secure a direct warranty from a sub-contractor
When a nominated sub-contractor subsequently repudiates their contract with the main contractor, there is an implied term of the main contract that the employer or their architect will nominate a replacement
If the sub-contractor is ordered directly by the employer to do work, the employer must pay the sub-contractor for it
If the sub-contractor claims against the employer for work done as extra to the main contract, they must show that the work does not form part of the main contract, but is a distinct contract with the employer to do the work for which the claim is made
However, it is possible for an employer and sub-contractor to make a collateral contract if the employer warrants that the sub-contractor will be paid (sometimes referred to as a collateral warranty which contains step-in rights in favour of the employer)7, or the sub-contractor gives a warranty in consideration of the letting of the sub-contract to the sub-contractor
Acceptance by the employer of work done by a sub-contractor will in no way bring about an implication that the employer has made any contract with the sub-contractor
(η έμφαση είναι του παρόντος Δικαστηρίου)
Περαιτέρω, στο σύγγραμμα Hudson's Building and Engineering Contracts (13th edition - 2015) καταγράφονται τα εξής σχετικά: "In the absence of express arrangement no privity of contract between an Employer and another Contractor arises out of a sub-contract concluded between the Employer's Main Contractor and the Sub-contractor. Where the Sub-contractor has been selected by the Employer, as in the case of nominated sub-contracts, early attempts were made to argue that the Main Contractor or the construction professional had on the facts contracted as an agent or trustee of the Employer, and at one time this view appears to have prevailed in the courts, at least in relation to nominated or selected Sub-Contractors. However the later cases made it clear that only the most special and unusual facts, showing that the Employer expressly or by some unusual conduct authοrised the Main Contractor or the construction professional so to contract, would justify such a finding, which is contrary to the purpose of the usual main contract and the practice and expectation when negotiating contracts informally between the various parties in the construction industry. [.] Sub-contractors, however, even after accepting an offer from the Main Contractor, sometimes seek to rebut the usual inference of privity with the Main Contractor if the Main Contractor becomes financially embarrassed, in an endeavor to charge the Employer for their work; and it is easier to advance such an argument in cases where the original sub-contract negotiations have taken place with the Architect".
Κατ' ακολουθίαν από τα όσα αναφέρονται στα πιο πάνω συγγράμματα και την σχετική νομολογία στην οποία παραπέμπουν (δέστε αποφάσεις (Hampton v Glamorgan County Council [1917] AC 13, HL; Vigers Sons & Co Ltd v Swindell [1939] 3 All ER 590; Paterson v Gandesequi

(1812)15 East 62) ένας διορισμένος υπεργολάβος ή προμηθευτής δεν μπορεί να εγείρει αγωγή εναντίον του ιδιοκτήτη - Εργοδότη και να αξιώσει την πληρωμή του καθότι δεν είναι μέρος του κυρίως συμβολαίου μεταξύ ιδιοκτήτη και εργολάβου καθότι δεν υπάρχει οποιαδήποτε συμβατική σχέση μεταξύ τους (privity of contract) από την οποία να αντλεί δικαιώματα. Για να δικαιούται να πληρωθεί από τον ιδιοκτήτη θα πρέπει να αποδείξει την ύπαρξη ξεχωριστής συμφωνίας μαζί του.

Έχω ήδη αναφερθεί στον δικογραφημένο τρόπο που προωθήθηκε το ζήτημα της ύπαρξης συμφωνίας μεταξύ των μερών (παράγραφος 3 Έκθεσης Απαίτησης), που δεν συνάδει με τις νομολογιακές αρχές επί του θέματος καθότι δεν υπάρχουν συγκεκριμένες αναφορές για το πότε, πού, πώς προέκυψε συμβατική σχέση και από μια προσεκτική ανάγνωση της εν λόγω παραγράφου αναμφίβολα να μην μπορεί να εξαχθεί συμπέρασμα ύπαρξης συμφωνίας μεταξύ των διαδίκων, κάτι που άλλωστε δεν υποστηρίζεται καν από την μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον μου η οποία προκαλεί σύγχυση και ασάφεια.
Ειδικότερα, όπως έχω ήδη αναφέρει υπήρξε προσπάθεια προώθησης της θέσης περί ύπαρξης συμβατικής σχέσης μεταξύ Εναγόντων και Εναγομένων ένεκα του ότι Ενάγοντες προσεγγίστηκαν να εκτελέσουν τις εργασίες τους στο Έργο, μετά και την ανταλλαγή επιστολών μεταξύ του ΜΕ4 και των Εναγόντων που οδήγησαν εν τέλει στην υπογραφή της Συμφωνίας Υπεργολαβίας. Αυτά ήταν και τα μόνα έγγραφα στα οποία αναφέρθηκε ο διευθυντής των Εναγόντων (ΜΕ1) προς υποστήριξη της θέσης του ότι υπάρχει συμβατική σχέση με τους Εναγόμενους, κάτι που όμως εκ της μαρτυρίας που προσκομίσθηκε δεν επιτρέπει τέτοια κατάληξη. Προσθέτω ότι κατατέθηκε στο Δικαστήριο και η αίτηση παραχώρησης συμβολαίου υπεργολαβίας προς την Ομοσπονδία Συνδέσμων Εργολάβων Οικοδομών Κύπρου ημερομηνίας 10/06/2010 που προηγήθηκε της υπογραφής της Συμφωνίας Υπεργολαβίας (μέρος του Τεκμηρίου 2). Κατόπιν μελέτης όλων των εγγράφων που κατατέθηκαν στα πλαίσια της παρούσας αλλά και από την προσκομισθείσα μαρτυρία αποφαίνομαι ότι δεν υπάρχει ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρία ικανή που να καταδεικνύει την ύπαρξη συμβατικής σχέσης μεταξύ Εναγόντων και της Εναγομένης 1 σε σχέση με την εκτέλεση και εγκατάσταση των μηχανολογικών υπηρεσιών στις οποίες προέβηκαν οι Ενάγοντες.
Συγκεκριμένα, αποφαίνομαι ότι αντικειμενικά ιδωμένη η ανταλλαγή επιστολών μεταξύ του ΜΕ4 (Τεκμήριο 1) και τους Ενάγοντες αποτελούσε μέρος της διαδικασίας διορισμού των Εναγόντων ως το πρόσωπο που θα εκτελούσε τις μηχανολογικές εγκαταστάσεις που απλώς περιλάμβανε τους όρους του διορισμού τους και ρητώς ανέφερε ότι θα είχε ισχύ μέχρι την υπογραφή συμβολαίου. Ειδικότερα, από την μαρτυρία προκύπτει ότι η Συμφωνία Υπεργολαβίας υπογράφθηκε στις 15/10/2010 δηλαδή μόλις 5 ημέρες μετά την αποδοχή των Εναγόντων με αποτέλεσμα το όποιο νομικό αποτέλεσμα από την αποδοχή εκτέλεσης να έχει εκλείψει. Επιπλέον, είναι χαρακτηριστικό ότι στην Συμφωνία Υπεργολαβίας την οποία εκατέρωθεν οι διάδικοι και οι συνήγοροι τους επικαλέστηκαν απουσιάζει παντελώς η όποια αναφορά είτε στην Εναγόμενη 1 είτε στον Εναγόμενο 2 ως συμβαλλόμενο μέρη. Απεναντίας τα μόνα συμβαλλόμενα μέρη είναι οι Ενάγοντες και η εταιρεία C.L PATSALOS CONTRACTORS & DEVELOPERS LTD που ήταν ο κύριος εργολάβος του Έργου.
Περαιτέρω, η προσκομισθείσα έγγραφη μαρτυρία καταδεικνύει ότι η σύναψη της Συμφωνίας Υπεργολαβίας είχε ως αποτέλεσμα την δημιουργία συμβατικής σχέσης μεταξύ των Εναγόντων και του εργολάβου, ενώ η Εναγόμενη 1 ως ιδιοκτήτρια του ακινήτου δεν έχει οποιαδήποτε σχέση μαζί με τους Ενάγοντες πέραν από αυτή που προκύπτει ότι είχε με τον κύριο εργολάβο του Έργου, δηλαδή την εταιρεία C.L PATSALOS CONTRACTORS & DEVELOPERS LTD. Ούτε φυσικά προκύπτει από την μαρτυρία ότι η Εναγόμενη 1 αποτελεί συμβαλλόμενο μέρος της εν λόγω Συμφωνίας Υπεργολαβίας ή ότι η εν λόγω εταιρεία, ανέλαβε να εκπληρώσει οποιαδήποτε συμβατική υποχρέωση έναντι των Εναγόντων κατά τον χρόνο ανάθεσης των εργασιών. Περαιτέρω, όπως αναφέρεται στο σύγγραμμα Halsbury's Laws of England ανωτέρω με παραπομπή στην απόφαση Paterson v Gandesequi ανωτέρω ούτε και το ότι εκτελέστηκαν οι εργασίες δεν διαφοροποιεί τα πιο πάνω ώστε να προκύπτει συμβατική σχέση.
Ιδιαίτερης σημασία για την κατάληξη μου, σε σχέση με την ύπαρξη συμβατικής σχέσης, στην απουσία γραπτής συμφωνίας μεταξύ των εδώ διαδίκων, διαδραμάτισε και το γεγονός ότι όπως προκύπτει από την κατατεθείσα μαρτυρία η διαδικασία πληρωμής των Εναγόντων που ακολουθείτο, όπως έχει ήδη αναφερθεί, ήταν μετά την έκδοση διατακτικών πληρωμής που εξέδιδε ο αρχιτέκτονας και τα οποία όλα απευθύνονται στην εταιρεία C.L PATSALOS CONTRACTORS & DEVELOPERS LTD (Τεκμήριο 29) που ήταν και ο Εργολάβος του Έργου. Επιπρόσθετα, πλείστα από τα τιμολόγια και αποδείξεις που εκδόθηκαν από τους Ενάγοντες (Τεκμήρια 10 και 11) εκδόθηκαν στο όνομα του κύριου εργολάβου C.L PATSALOS CONTRACTORS & DEVELOPERS LTD που ήταν και το συμβαλλόμενο μέρος στην Συμφωνία Υπεργολαβίας. Τα ως άνω δεδομένα αποφαίνομαι ότι συντείνουν στην κατάληξη του Δικαστηρίου. Δεν παραβλέπω ότι αριθμός τιμολόγιων των Εναγόντων εκδόθηκαν επ' ονόματι του Εναγόμενου 2 και μιας άλλης εταιρείας ιδιοκτησίας του, με την περιγραφή «Consultancy Services» περιγραφή για την οποία δεν δόθηκαν εξηγήσεις και που όμως κατά την άποψη μου δεν δύναται, δίχως άλλο, την δυναμική να διαφοροποιήσει την πιο πάνω κατάληξη μου ως προς τα συμβαλλόμενα μέρη στην παρούσα υπόθεση και ως προς την ανυπαρξία αξιόπιστης μαρτυρίας που να οδηγεί σε συμπέρασμα ύπαρξης συμβατικής σχέσης με την Εναγόμενη
Στρέφομαι τώρα να εξετάσω και την ανταλλαχθείσα αλληλογραφία μεταξύ ΜΕ4 και Εναγόντων σε σχέση με την ανάθεση των διαφοροποιημένων και επιπρόσθετων εργασιών στην Συμφωνία Υπεργολαβίας. Πέραν του ότι η δικογράφηση περί ύπαρξης παράλληλων, τροποποιητικών συμπληρωματικών συμφωνιών όπως έχω αναφέρει είναι συγκεχυμένη δεν αναφέρεται πότε, πού, πώς και μεταξύ ποιων συνάφθηκαν αυτές οι κατ' ισχυρισμό άλλες συμφωνίες (Λεωνίδου Πανίκος Α. και άλλη ν. Δρ. Θρασύβουλου Σπυριδάκη ανωτέρω). Ως εκ τούτου, κατά την άποψη μου τα όσα αναφέρθηκαν στην μαρτυρία του ΜΕ4 περί αποδοχής των Εναγομένων για την εκτέλεση των

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.