← Κύπρος

Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας ν. Θεοφάνη Χρυσάνθου, Αρ. Αγωγής: 108/2017, 30/10/2024

Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας ν. Θεοφάνη Χρυσάνθου, Αρ. Αγωγής: 108/2017, 30/10/2024 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Κ. Πασιαρδή, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 108/2017 Μεταξύ: Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας Ενάγοντα -και- Θεοφάνη Χρυσάνθου Εναγόμενου Ημερομηνία: 30 Οκτωβρίου 2024 Εμφανίσεις: Για τον Ενάγοντα: κα Σ. Χατζηγιώρκη για Γενικό Εισαγγελέα Για τον Εναγόμενο: κα. Κ. Θεοχαρίδου για Θεοχαρίδου Κ. Καλυψώ & Συνεργάτες Δ.Ε.Π.Ε ΑΠΟΦΑΣΗ Εισαγωγή - Δικόγραφα

  1. Στις 16/01/2017 ο Ενάγοντας, ο οποίος προωθεί την παρούσα εκ μέρους της Κυπριακής Δημοκρατίας σύμφωνα με το άρθρο 57 του Περί Δικαστηρίων Νόμου (Ν.14/1960), καταχώρησε την παρούσα αγωγή με κλητήριο ένταλμα ειδικώς οπισθογραφημένο. Σύμφωνα με την Έκθεση Απαίτησης αξιώνει εναντίον του Εναγόμενου διατάγματα με τα οποία να απαγορεύεται σε αυτόν να επεμβαίνει σε υποστατικό που βρίσκεται εντός ακινήτου όπου βρίσκεται το Περιφερειακό Νοσοκομείο Κυπερούντας, να παραδώσει ελευθέρα και κενή κατοχή του υποστατικού και όπως καταβάλει γενικές αποζημιώσεις για παράνομη επέμβαση και ενδιάμεσα οφέλη για το διάστημα που συντελείται το αδίκημα της παράνομης επέμβασης
  2. Σύμφωνα με τις δικογραφημένες θέσεις του Ενάγοντα η Κυπριακή Δημοκρατία είναι ο μόνιμος ιδιοκτήτης και έχει δικαίωμα κατοχής λυόμενης κατοικίας που βρίσκεται στην βόρεια περιοχή ακινήτου όπου βρίσκεται το Περιφερειακό Νοσοκομείο Κυπερούντας («το Υποστατικό»), η αξία του οποίου είναι περίπου €50,
  3. Δικογραφείταί ότι κατά ή περί το 1959 συνάφθηκε συμφωνία με τον κ. Σταύρου Χρυσάνθου, οποίος που εργαζόταν ως νοσηλευτής εκεί και στον οποίο δόθηκε άδεια χρήσεως του εν λόγω Υποστατικού. Μετά που ο Σταύρος Χρυσάνθου απεβίωσε το 2010, το Υποστατικό χρησιμοποιείται έκτοτε από τον Εναγόμενο, ο οποίος διαμένει εκεί χωρίς οποιαδήποτε άδεια μέχρι και σήμερα. Στάλθηκαν 2 προειδοποιητικές επιστολές εκκένωσης του Υποστατικού στις 22/08/2011 και στις 05/01/2016 στον Εναγόμενο εντούτοις, ο Εναγόμενος μέχρι και σήμερα συνεχίζει να διαμένει στο Υποστατικό και αρνείται να παραδώσει την κατοχή του.
  4. Με την Υπεράσπιση του ημερομηνίας 06/12/2017 ο Εναγόμενος αρνείται τους ισχυρισμούς του Ενάγοντα περί παράνομης επέμβασης. Σε σχέση με τον ισχυρισμό του Ενάγοντα για την ύπαρξη συμφωνίας για παραχώρηση μέρους του ακινήτου, ισχυρίζεται ότι το ακίνητο παραχωρήθηκε κατόπιν συμφωνίας ή προνομίου τόσο στον αποθανόντα Σταύρο Χρυσάνθου όσο και στην οικογένεια του και συνεπώς η κατοχή του Υποστατικού είναι νόμιμη. Αποδέχτηκε τους ισχυρισμούς περί λήψης των επιστολών που αποστάλθηκαν αν και αναφέρει ότι το περιεχόμενο τους απορρίφθηκε με δικές του επιστολές. Επίσης δικογραφείται ότι η οικοδομή που παραχωρήθηκε ήταν σε κακή κατάσταση με αποτέλεσμα ο αποβιώσαντας Σταύρος Χρυσάνθου και η οικογένεια του να επωμιστούν έξοδα για την ανακαίνιση του. Διαζευκτικά προώθησε την θέση ότι ακόμη και αν δεν προβλέπεται στην συμφωνία και/ή προνόμιο η δια βίου χρήση του Εναγόμενου και της οικογένειας του επήλθε σιωπηρή τροποποίηση των όρων αυτής λόγω συμπεριφοράς. Διαδικασία
  5. Προς υποστήριξη της απαίτησης του Ενάγοντα, δόθηκε μαρτυρία από τον Ανδρέα Ιωάννου (ME1) και τον Ανδρέα Καυκαλιά (ΜΕ2) και προς υποστήριξη της Υπεράσπισης δόθηκε μαρτυρία από τον Εναγόμενο (MY), οι οποίοι αμφότεροι αντεξετάσθηκαν. Το σύνολο της προφορικής μαρτυρίας είναι καταγεγραμμένο στα πρακτικά που τηρήθηκαν και όλες οι γραπτές δηλώσεις και όλα τα τεκμήρια βρίσκονται κατατεθειμένα στον φάκελο της διαδικασίας. Μετά την παρουσίαση του συνόλου της μαρτυρίας, οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των διαδίκων παρέδωσαν τις γραπτές τους αγορεύσεις τους προωθώντας τις εκατέρωθεν θέσεις τους.
  6. Επισημαίνω, ότι τα επιχειρήματα και όλη η μαρτυρία που προσκομίσθηκε, αμφότερων των πλευρών, εξετάστηκαν σε όλη τους την εμβέλεια από το Δικαστήριο χωρίς να υπάρχει ανάγκη ειδικής επίκλησής τους καθότι δεν αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της αιτιολόγησης δικαστικής απόφασης ειδική αναφορά ή πραγμάτευση κάθε επιχειρήματος που προβάλλεται (BITONIC LTD v. BΑNK OF MOSCOW-BANK JOINT STOCK COMPANY ΠΡΩΗΝ JOINT STOCK COMMERCIAL BANK "BANK OF MOSCOW" (OPEN JOINT-STOCK COMPANY), Πολιτική ΄Εφεση Αρ. 117/2018, 16/3/2022, ECLI:CY:AD:2022:A113, Νίκος Οδυσσέα ν. Αστυνομίας

(1999)2 Α.Α.Δ. 490). Μαρτυρία Σύνοψη μαρτυρίας Ανδρέα Ιωάννου («ΜΕ1»)
  1. Ο ΜΕ1 με την γραπτή του δήλωση (Έγγραφο Α), κατ' ουσίαν, επανέλαβε τις θέσεις του Ενάγοντα ως αυτές καταγράφονται στην Έκθεση Απαίτησης καταθέτοντας σχετικά έγγραφα. Ειδικότερα ανέφερε ότι εργάζεται στο Υπουργείο Υγείας και ότι ο φάκελος της εν λόγω υπόθεσης είναι αρχειοθετημένος στο αρχείο του Τμήματος Ιατρικών Υπηρεσιών, από τον οποίο και αντλεί γνώση. Αναφέρει ότι όλες οι ενέργειες στις οποίες προέβη ο ίδιος αλλά και άλλοι λειτουργοί βρίσκονται καταγεγραμμένες σε αυτό. Κατόπιν δικών του ενεργειών αποστάλθηκε επιστολή στον Γενικό Εισαγγελέα ημερομηνίας 06/04/2011 ενημερώνοντας τον για την ύπαρξη υποστατικών στα οποία διέμενε προσωπικό του Νοσοκομείου Κυπερούντας καθότι οι κληρονόμοι τους αρνούνταν να αποχωρήσουν. Για το επίδικο Υποστατικό δήλωσε ότι σε αυτό από το 2010 κατοικούσε η νέα σύζυγος του αποβιώσαντα Σταύρου Χρυσάνθου και περιοδικά το επισκέπτονται τα παιδιά του (συμπεριλαμβανομένου του Εναγόμενου) ως εξοχική κατοικία. Προσκόμισε απαντητική επιστολή ημερομηνίας 27/04/2011 του Γενικού Εισαγγελέα με τον οποίο τον ενημέρωσαν ότι τα όποια πρόσωπα διαμένουν στο Υποστατικό δεν έχουν νομικό δικαίωμα διαμονής και ότι ως εκ τούτου νομιμοποιείτο η αρμόδια αρχή να ζητήσει την απομάκρυνση των εν λόγω προσώπων. Στις 05/07/2011 απέστειλε επιστολή στον Διευθυντή του Νοσοκομείου Κυπερούντας ενημερώνοντας τον ότι πρέπει να ζητήσει από τους κάτοχους των υποστατικών να τα εγκαταλείψουν, κάτι που έγινε με σχετική επιστολή ημερομηνίας 22/08/2011, με την οποία ζητήθηκε από τον Εναγόμενο να εγκαταλείψει το Υποστατικό εντός 3 μηνών (Τεκμήριο 4).
  2. Αναφέρθηκε σε επιστολή από τον τότε δικηγόρο του Εναγόμενου ημερομηνίας 03/11/2011 με την οποία ο δικηγόρος του αιτήθηκε την αναστολή της απόφασης εγκατάλειψης του Υποστατικού επ΄ αόριστο για ανθρωπιστικούς λόγους. Αν και αναφέρει ότι ο τότε Υπουργός Υγείας ενημερώθηκε για την μη μετακίνηση των εν λόγω προσώπων που βρίσκονταν στους χώρους του νοσοκομείου, μετά την αποστολή των εν λόγω επιστολών, δεν έγινε οτιδήποτε. Έπειτα ο τότε νέος Υπουργός Υγείας το 2015, μετά από επίσκεψη, έδωσε οδηγίες να κινηθούν νομικές διαδικασίες απομάκρυνσης των προσώπων καθότι θα αξιοποιούνταν και θα αναβαθμίζονταν οι χώροι του νοσοκομείου. Για αυτό τον λόγο στάλθηκε εκ νέου επιστολή ημερομηνίας 05/01/2016 η οποία παραλήφθηκε από τον Εναγόμενο και επιπλέον ο ΜΕ1 προσκόμισε επιστολές στις οποίες καταγράφονται οι ενέργειες των διαφόρων εμπλεκομένων για απομάκρυνση του Εναγόμενου. Ως αποτέλεσμα της μη συμμόρφωσης του Εναγόμενου με την επιστολή ημερομηνίας 05/01/2016, ο ίδιος απέστειλε επιστολή ημερομηνίας 22/02/2016 προς τον Γενικό Εισαγγελέα με σκοπό να ληφθούν τα αναγκαία νομικά μέτρα για απομάκρυνση του. Κατόπιν δικής του ενέργειας έλαβε επιστολή από το Κτηματολόγιο ότι η αξία του του επίδικου Υποστατικού εμπίπτει στην κλίμακα της αγωγής €10,000 - €50,000 (Τεκμήριο 8). Εξέφρασε την θέση ότι κανείς δεν δικαιούται να κατέχει και να διαμένει στο εν λόγω Υποστατικό. Στις 24/10/2017 ζήτησε από το Διευθυντή του Τμήματος Δημοσίων Έργων και του αποστάλθηκε στις 24/11/2017 cd με τοπογραφικό σχέδιο του Νοσοκομείου και του Υποστατικού αλλά και σχετικό φωτογραφικό υλικό. Προσθέτει ότι το Κοινοτικό Συμβούλιο Κυπερούντας με βεβαίωση ημερομηνίας 11/01/2023 ανέφερε ότι σε αυτό διέμενε ο Σταύρος Χρυσάνθου μέχρι που απεβίωσε το 2010 και ότι το εξοχικό και οι φορολογίες έχουν περαστεί στο όνομα «κληρονόμοι Σταύρου Χρυσάνθου» το οποίο ο ΜΕ1 δήλωσε ότι χρησιμοποιείται ως εξοχικό. Ανέφερε ότι το υποστατικό βρίσκεται εντός του ακινήτου με αρ. εγγραφής 0/2382, Φύλλο/Σχέδιο/Τμήμα 37/39/0, Τεμάχιο 1054 και προσκόμισε σχετικό πιστοποιητικό τίτλου (Τεκμήριο 13).
  3. Κατά την αντεξέταση του αμφισβητήθηκε η εξουσιοδότηση του να προσκομίσει μαρτυρία και ρωτήθηκε αν έχει οτιδήποτε γραπτό που να την τεκμηριώνει. Ο ίδιος απάντησε ότι δεν έχει κάτι γραπτό όμως του είχε ανατεθεί ως ο λειτουργός του Υπουργείου Υγείας που χειριζόταν το ζήτημα να προσκομίσει μαρτυρία.
  4. Αμφισβητήθηκε το ιδιοκτησιακό καθεστώς του ακινήτου και ερωτήθηκε γιατί στον τίτλο του ακινήτου (Τεκμήριο 13) αναγράφεται το Υπουργείο Εσωτερικών ενώ ο ίδιος αναφέρθηκε σε ενέργειες του Υπουργείου Υγείας. Εξήγησε ότι οι κρατικές υπηρεσίες υπάγονται στο Υπουργείο Εσωτερικών και εξήγησε ότι μετά που ιδρύθηκε ο Οργανισμός Κρατικών Υπηρεσιών Υγείας (ΟΚΥΠΥ) έγινε συμφωνία για να εκχωρηθεί στη γενική διευθύντρια του Υπουργείου Υγείας για να μπορεί η γενική διευθύντρια να συνάπτει συμφωνίες. Αν και του ζητήθηκε ανέφερε ότι δεν έχει την συμφωνία ούτε τους όρους αυτής και ότι αυτά βρίσκονται σε πρακτικά του Υπουργικού Συμβουλίου και ότι μπορεί η συνήγορος μπορεί να βρει τους όρους στο διαδίκτυο. Αντεξετάστηκε εκτενώς αν το επίδικο Υποστατικό όντως βρίσκεται εντός του ακινήτου, για το οποίο προσκόμισε τον σχετικό τίτλο ιδιοκτησίας και ο ΜΕ1 διαφώνησε επανειλημμένα με τις αντίθετες υποβολές και κατά πόσο η ύπαρξη του Υποστατικού θα έπρεπε να ήταν καταγεγραμμένη στον τίτλο του Κτηματολογίου. Απάντησε χαρακτηριστικά σε μια από τις ερωτήσεις ότι «εάν τώρα εσείς βλέπετε ότι είναι εκτός του νοσοκομείου θεωρώ κακώς βρισκόμαστε εδώ σήμερα». Ομοίως αρνήθηκε υποβολές σε σχέση με το Τεκμήριο 11 (σχεδιάγραμμα ακινήτου) με τις οποίες υπήρξε προσπάθεια να καταδειχθεί ότι το σχέδιο που ετοιμάστηκε και προσκομίσθηκε στο Δικαστήριο δεν αφορά το υπό εξέταση επίδικο Υποστατικό.
  5. Στη συνέχεια αντεξετάστηκε για την αναφορά του στην γραπτή του δήλωση για ύπαρξη συμφωνίας με τον πατέρα του Εναγόμενου κατά την «δεκαετία του 50» και αν αυτή είναι σαφής και ο ίδιος παρέπεμψε σε επιστολή του δικηγόρου του Εναγόμενου (Τεκμήριο 5) όπου ο δικηγόρος του, παρέπεμψε στο ιστορικό της υπόθεσης και ο ίδιος αναφέρθηκε στο έτος
  6. Επιπλέον δήλωσε ότι ανέτρεξε στο αρχείο του Υπουργείου Υγείας και δήλωσε ότι δεν υπάρχει καμία γραπτή συμφωνία. Του υποβλήθηκε ότι δεν έχει προσωπική γνώση για το τι συμφωνήθηκε το 1959 με τον ίδιο να απαντά ότι ο Σταύρος Χρυσάνθου απεβίωσε και ούτε ο Εναγόμενος γνωρίζει οτιδήποτε αφορά αυτή την προφορική συμφωνία. Στη συνέχεια ο ΜΕ1 παρέπεμψε σε περιεχόμενο επιστολής ημερομηνίας 18/10/2004, που υπογράφεται από τον αποβιώσαντα, όπου ο ίδιος τότε δήλωσε ότι του είχε δοθεί ως προνόμιο το δικαίωμα να χρησιμοποιήσει χώρο του νοσοκομείου για να ανεγείρει λυόμενο υποστατικό για να διαμένει. Ο ΜΕ1 αποδέχθηκε ότι ο πατέρας του Εναγόμενου είχε αυτό το δικαίωμα και είπε ότι το εν λόγω δικαίωμα είχε ισχύ μέχρι τον θάνατο του. Αρνήθηκε υποβολή ότι δόθηκε δια βίου δικαίωμα να χρησιμοποιείται το Υποστατικό από τον Σταύρο Χρυσάνθου και την οικογένεια και παρέπεμψε εκ νέου στα λεγόμενα του αποβιώσαντα στην σχετική επιστολή, στην οποία αναφέρεται ότι τα παιδιά του πήγαιναν για διακοπές τα σαββατοκύριακα και τα καλοκαιριά. Επανέλαβε ότι μόλις απεβίωσε ο Σταύρος Χρυσάνθου το 2010 λήφθηκαν μέτρα για απομάκρυνση των προσώπων και ανέφερε ότι για την όποια απραξία του Υπουργείου Υγείας δήλωσε ότι πρέπει να ρωτηθεί ο τότε υπουργός και εξήγησε ότι οι λόγοι που αποστάλθηκε επιστολή μεταγενέστερα του 2015 ήταν για προωθηθεί διαδικασία ήτοι την εκτέλεση βελτιωτικών έργων ανακαίνισης στους χώρους του νοσοκομείου. Αν και συμφώνησε ότι υπήρχε κάποια αργοπορία από το 2011 μέχρι το 2015 εξέφρασε την θέση ότι αυτό δεν σημαίνει ότι δόθηκε το όποιο στον Εναγόμενο οποιοδήποτε δικαίωμα. Σε ερώτηση αν γνώριζε την οικογενειακή κατάσταση του αποβιώσαντα το 1958, παρέπεμψε εκ νέου στην επιστολή του αποβιώσαντα όπου δήλωσε ότι ήταν μόνο με την σύζυγο του τότε.
  7. Έπειτα ερωτήθηκε κατά πόσο πριν το 2011 λήφθηκαν οποιαδήποτε μέτρα για να αποχωρήσει ο αποβιώσαντας Σταύρος Χρυσάνθου και η οικογένεια του και παρέπεμψε σε επιστολή ημερομηνίας 03/12/2007 όπου αναφέρεται στην εγκατάσταση ξεχωριστών μετρητών ηλεκτρισμού και νερού. Αρνήθηκε υποβολή ότι η εν λόγω επιστολή δεν αφορούσε το επίδικο Υποστατικό. Συμφώνησε με υποβολή ότι το ρεύμα, σκύβαλα και άλλες υπηρεσίες που αφορούν το εν λόγω Υποστατικό πληρώνονται ανελλιπώς. Διαφώνησε με την θέση ότι το εν λόγω Υποστατικό δεν είναι εξοχικό αλλά ότι είναι η μόνιμη κατοικία του Εναγόμενου. Επίσης αρνήθηκε άλλες υποβολές ότι η Κυπριακή Δημοκρατία κωλύεται από του να προωθεί την παρούσα αγωγή και ότι υπάρχει μια παγιωμένη κατάσταση απαντώντας ότι το Υπουργείο Υγείας δεν αναγνωρίζει δια βίου δικαιώματα σε κληρονόμους. Αντιθέτως δήλωσε ότι μετά τον θάνατο του αποβιώσαντα έπαυσε να έχει ισχύ οποιαδήποτε προφορική συμφωνία κατοχής και χρήσης του ακινήτου και ότι το όποιο δικαίωμα δεν μεταφέρθηκε στους κληρονόμους.
  8. Πέραν των πιο πάνω, αμφισβητήθηκε κατά την αντεξέταση η κλίμακα της αξίωσης και του υποβλήθηκε ότι το Τεκμήριο 8 δεν αποτελεί εκτίμηση αλλά μια τυπική επιστολή του Κτηματολογίου. Δεν ήταν σε θέση να διατυπώσει οποιαδήποτε άποψη για το περιεχόμενο του εν λόγω εγγράφου. Καταληκτικά, από την συνήγορο του Εναγόμενου προωθήθηκε και η θέση ότι δεν υπάρχει παράνομη επέμβαση επί του Υποστατικού το οποίο νόμιμα κατέχεται από τον Εναγόμενο και υπήρξε μια προσπάθεια διαχωρισμού του Υποστατικού από το ακίνητο επί του οποίου αυτό ανεγέρθηκε. Ο ΜΕ1 εκ νέου διαφώνησε με την εν λόγω θέση δηλώνοντας ότι «και η θέση η δική μας σαν Υπουργείο μια κατοικία, ένα υποστατικό δεν στέκει στον αέρα, κάπου είναι κτισμένο». Σύνοψη μαρτυρίας Ανδρέα Καυκαλιά («ΜΕ2»)
  9. Ο ΜΕ2 ανέφερε ότι εργαζόταν ως γιατρός από το 2005 μέχρι το 2021 και κάποια έτη ως ο Υπεύθυνος Ιατρικός Λειτουργός στο Νοσοκομείο Κυπερούντας. Ανέφερε ότι σύνταξε την επιστολή ημερομηνίας 22/08/2011 (πρώτη επιστολή με την οποία ζητείτο η παράδοση του Υποστατικού) την οποία απέστειλε καθότι το Νοσοκομείο Κυπερούντας θα προέβαινε σε αναβάθμιση των χώρων του. Εξήγησε ότι το Υποστατικό χρησιμοποιείτο από τον αποβιώσαντα Σταύρο Χρυσάνθου και ο οποίος εργαζόταν στο νοσοκομείο και διευκρίνισε ότι το Υποστατικό βρίσκεται στα δεξιά του νοσοκομείου απέναντι από το τμήμα των ασθενοφόρων. Ρωτήθηκε αν γνώριζε κατά πόσο χρησιμοποιείτο στο παρελθόν από τρίτα πρόσωπα απαντώντας ότι χρησιμοποιείτο και από άλλους αλλά όχι σε καθημερινή βάση. Ερωτώμενος να αναφέρει πώς το γνωρίζει διευκρίνισε ότι διεκπεραίωνε συχνά υπηρεσίες στο τμήμα πρώτων βοηθειών.
  10. Αντεξεταζόμενος ερωτήθηκε αν γνωρίζει για την ύπαρξη συμφωνίας του 1959 και ανέφερε ότι, την όποια ενημέρωση έχει την έλαβε από προηγούμενους διευθυντές αλλά δεν ήταν σε θέση να αναφέρει από ποιον συγκεκριμένα. Ούτε ήταν σε θέση να αναφέρει οποιουσδήποτε όρους της εν λόγω συμφωνίας αλλά ότι γνωρίζει, το γνωρίζει εκ των υστέρων και αυτό ήταν ότι δόθηκε στον κ Χρυσάνθου και στην οικογένεια του. Ερωτώμενος αν ήταν σε θέση να αναφέρει αν γνωρίζει ότι είναι η μόνιμη κατοικία του Εναγόμενου, απάντησε ότι δεν γνωρίζει και το μόνο που ξέρει είναι ότι ο Σταύρος Χρυσάνθου διέμενε εκεί μέχρι να αποβιώσει. Σε σχέση με την ύπαρξη του Υποστατικού δήλωσε ότι αυτό βρισκόταν εκεί τουλάχιστο από το
  11. Του υποβλήθηκε ότι δεν έχει προσωπική γνώση για οτιδήποτε που αφορά το εν λόγω ζήτημα θέση με την οποία διαφώνησε και ανέφερε ότι έλαβε ενημέρωση από τους προηγούμενους διευθυντές. Αρνήθηκε υποβολή ότι δόθηκε δικαίωμα διαμονής εφόρου ζωής για τον Σταύρου Χρυσάνθου και την οικογένεια του και δήλωσε ότι το όποιο δικαίωμα δόθηκε προσωπικά στον Σταύρου Χρυσάνθου. Διαφώνησε με την θέση ότι ο Εναγόμενος δεν επεμβαίνει παράνομα επί του Υποστατικού και ότι ο διαμένει εκεί βάσει της ύπαρξης δικαιώματος. Σύνοψη μαρτυρίας Εναγόμενου (ΜΥ)
  12. Ο ΜΥ υιοθέτησε γραπτή δήλωση ως μέρος της κυρίως εξέτασης του, η οποία κατατέθηκε ως «Έγγραφο Β». Σε αυτή περιγράφει ότι γεννήθηκε το 1958 και μαζί με την οικογένεια του διέμενε στο επίδικο Υποστατικό που είναι και η μόνη κατοικία του. Επίσης περιέγραψε πώς βρέθηκαν οι γονείς του να διαμένουν στο εν λόγω Υποστατικό όντας νοσηλευτές και ο τότε Διοικητής του Νοσοκομείου Κυπερούντας συμφώνησε όπως τους παραχωρηθεί τεμάχιο γης για να αναγείρουν κατοικία όπως και έγινε. Αναφέρει ότι όταν δόθηκε αυτό το δικαίωμα ήταν εν ζωή και συνεπώς θεωρεί ότι το δικαίωμα του ήταν εφόρου ζωής και επισημαίνει ότι το σπίτι κτίστηκε με έξοδα των γονέων του. Κατέθεσε σχετικές φωτογραφίες του Υποστατικού και εξήγησε τις μορφολογικές δυσκολίες που υπήρχαν για να κατασκευαστεί.
  13. Κατά τον ίδιο το Υποστατικό δεν ανήκει στην Δημοκρατία καθότι ο σκοπός που δόθηκε το τεμάχιο γης ήταν για να στεγάσει ο πατέρας του την οικογένεια του. Δηλώνει ότι δεν υπάρχει όρος, γραπτός ή άλλο σημείωμα που να αναφέρει ότι επειδή ο πατέρας του απεβίωσε τότε χρησιμοποιεί το σπίτι παράνομα το οποίο απαιτούσε χιλιάδες λεφτά για να κατασκευαστεί από τον ίδιο. Επιπλέον προσκόμισε αποδείξεις που καταδεικνύουν ότι πληρώνει τις υποχρεώσεις του, ηλεκτρισμό, τέλη αποχετευτικού και προσκόμισε σχετική βεβαίωση του Κοινοτικού Συμβουλίου Κυπερούντας ημερομηνίας 29/08/2022 που δείχνει ότι διαμένει μόνιμα στην εν λόγω Υποστατικό. Αναφέρει ότι απουσίαζε για μεγάλα χρονικά διαστήματα στο εξωτερικό ειδικά από το 2004 μέχρι το 2008 λόγω ιατρικών θεμάτων του υιού του. Μέσω της γραπτής του δήλωσης κακίζει το γεγονός ότι η Κυπριακή Δημοκρατία που χρησιμοποιεί επιστολές του πατέρα του για να αποδείξει την υπόθεση της και ισχυρίζεται ότι αν ήταν όντως παράνομοι γιατί αποφάσισαν μετά από τόσα χρόνια να προχωρήσουν με αγωγή. Εκφράζει επίσης την πικρία του και την απογοήτευση του προς την Κυπριακή Δημοκρατία και επαναλαμβάνει ότι του έδωσαν γη όχι σπίτι και για το οποίο δαπανήθηκαν πέραν των €80,000 και ότι η Κυπριακή Δημοκρατία του δημιούργησε αυτή την πεποίθηση ότι έχει αυτό το δικαίωμα επί της γης.
  14. Αντεξεταζόμενος σε σχέση με τον ισχυρισμό του ότι παραχωρήθηκε τεμάχιο γης στην οικογένεια του, του επισημάνθηκε η διάσταση με την δικογραφημένη θέση στην παράγραφο 12 της Υπεράσπισης ότι δόθηκε στον πατέρα του οικοδομή την οποία ανακαίνισαν και ο ΜΥ επανέλαβε την θέση ότι δόθηκε στον πατέρα του τεμάχιο γης. Έπειτα υπήρχε αντεξέταση επί της φύσης του Υποστατικού και των υλικών από τα οποία είναι κατασκευασμένο. Του υποβλήθηκε με παραπομπή στο Τεκμήριο 5 ότι ο τότε δικηγόρος του ανέφερε ότι τους δόθηκε το δικαίωμα να αναγείρουν λυόμενη κατοικία και ότι δεν λέει την αλήθεια όταν αναφέρει ότι εξ αρχής κτίστηκε εκεί η επίδικη κατοικία. Ο ίδιος αποστασιοποιήθηκε από το περιεχόμενο της επιστολής του δικηγόρου του επικαλούμενος τα θέματα υγείας που αντιμετώπιζε ο υιός του και έπειτα ότι μπορεί να υπάρχει τυπογραφικό λάθος στην επιστολή και επανέλαβε ότι η κατοικία δεν είναι λυόμενη περιγράφοντας τα υλικά από τα οποία κατασκευάστηκε. Στη συνέχεια αντεξετάστηκε αναφορικά με το ζήτημα της παραλαβής της επιστολής ημερομηνίας 22/08/
  15. Αν και δεν θυμόταν να αναφέρει αν την παρέλαβε ο ίδιος συμφώνησε ότι έδωσε οδηγίες στον δικηγόρο του για να απαντήσει.
  16. Του υποδείχθηκε η επιστολή ημερομηνίας 05/01/2016 και συμφώνησε ότι την έλαβε και περιέγραψε εκ νέου ότι το υποστατικό χτίστηκε με έξοδα της οικογένειας του και περιέγραψε εκ νέου τις συνθήκες βάσει των οποίων δόθηκε το Υποστατικό στον πατέρα του για να μην φύγει να πάει στην Λευκωσία καθότι τότε υπήρχε φυματίωση. Επανέλαβε ότι δόθηκε δικαίωμα τεμαχίου γης και διαφώνησε με σχετική υποβολή ότι το Υποστατικό δόθηκε τότε στον πατέρα του για να ικανοποιηθούν οι ανάγκες του νοσοκομείου και όχι δια βίου. Αντεξετάστηκε και επί του περιεχομένου της επιστολής ημερομηνίας 18/10/2004 που συντάχθηκε από τον πατέρα του το οποίο αντιπαραβλήθηκε με τα όσα ανέφερε ο ίδιος περί μόνιμης κατοικίας. Ο ίδιος περιέγραψε ότι έζησε και φοίτησε σε όλη του την παιδική ηλικία σε εκείνο το σπίτι, ότι είναι μόνιμος κάτοικος Κυπερούντας και πιστεύει ότι η εν λόγω επιστολή του πατέρα του δεν γράφτηκε από τον ίδιο αλλά από άλλο πρόσωπο και ο πατέρας του την υπέγραψε. Απέρριψε το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 12 όπου αναφέρει ότι δεν είναι μόνιμος κάτοικος Κυπερούντας ως ψευδές και του υποδείχθηκαν άλλες αποδείξεις που υποστηρίζουν την θέση του Ενάγοντα ότι το σπίτι χρησιμοποιείται ως εξοχικό. Η συνήγορος του Ενάγοντα παρέπεμψε τον ΜΥ στο Τεκμήριο 15 και στις εκεί αναφορές για ρεύμα και δήλωσε ότι ο πατέρας του είχε ειδική συμφωνία με το νοσοκομείο και ότι του ζητούσαν το πλήρωνε και είπε ότι και αυτό αποτελούσε μέρος της συμφωνίας και του δικαιώματος που δόθηκε ως προνόμιο στον πατέρα του για να μην φύγει.
  17. Αντεξεταζόμενος σε σχέση με την αναφορά του ότι η κατοικία δεν ανήκει στην Κυπριακή Δημοκρατία του υποβλήθηκε να αναφέρει που στηρίζει την εν λόγω θέση και ο ΜΥ απλά επανέλαβε ότι δόθηκε στον πατέρα του τεμάχιο γης. Του υποβλήθηκε ότι στον τίτλο ιδιοκτησίας δεν υπάρχει καμία αναφορά για το Υποστατικό ούτε υπάρχει κάποιο δικαίωμα ή προνόμιο στον τίτλο με τον μάρτυρα να επαναλαμβάνει την θέση του περί ύπαρξης προνομίου. Διαφώνησε με υποβολές ότι το δικαίωμα χρήσης δόθηκε μόνο στον πατέρα του και ότι η Κυπριακή Δημοκρατία δεν του έδωσε την εντύπωση ότι είχε δια βίου δικαίωμα, και επανέλαβε ότι βρισκόταν εν ζωή και άρα έχει και ο ίδιος δικαίωμα.
  18. Κατά την επανεξέταση του, διευκρινίστηκε σε σχέση με τον μετρητή ρεύματος που είχε εγκατασταθεί στο Υποστατικό, ότι ο μετρητής δεν είναι στο όνομα του αλλά στον πατέρα του και εξήγησε ότι αυτό γινόταν για να μην τον νομιμοποιήσουν. Ευρήματα επί παραδεκτών ή μη αμφισβητουμένων γεγονότων
  19. Από το σύνολο των δικογραφημένων θέσεων, του μαρτυρικού υλικού που προσκομίσθηκε και των δηλώσεων των συνηγόρων προκύπτει αριθμός κοινώς αποδεκτών ή μη αμφισβητούμενων γεγονότων που σχετίζονται με τα επίδικα ζητήματα ως ακολούθως: · Το επίδικο Υποστατικό βρίσκεται εντός του ακινήτου με αρ. εγγραφής 0/2382, Φύλλο/ Σχέδιο/Τμήμα 37/39/0, Τεμάχιο 1054 («το Ακίνητο»). Το ζήτημα αυτό αμφισβητείτο καθ' όλη την διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας μέχρι και την ημερομηνία που οι συνήγοροι και προσκόμισαν τις γραπτές τους αγορεύσεις όπου με σχετική προφορική δήλωση της συνηγόρου του Εναγόμενου το ζήτημα κατέστη παραδεκτό μεταξύ των μερών (STARGEL CO LTD ν. LUTKIN κ.α., ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΦΕΣΗ ΑΡ. 407/2011, 21/6/2018, ECLI:CY:AD:2018:A300 και Χρίστου ν. Khoreva
(2001)1 (Γ) ΑΑΔ 1874 - δεν θα υπάρξει περαιτέρω ενασχόληση του Δικαστηρίου αναφορικά με την μαρτυρία που προσκομίσθηκε για να καταδειχθεί το εν λόγω γεγονός ούτε και σχετική ανάλυση των όσων προβάλει με τις γραπτές τις αγορεύσεις η συνήγορος του Εναγόμενου επί του σημείου). · Ο ΜΕ1 προέβη σε ανταλλαγή επιστολογραφίας με τον Γενικό Εισαγγελέα για σκοπούς ενημέρωσης της διαμονής προσώπων στο Υποστατικό και με την διεύθυνση του νοσοκομείου Κυπερούντας που αποσκοπούσαν στην λήψη ενεργειών και μέτρων με σκοπό την απομάκρυνση του Εναγόμενου. · Ο αποβιώσαντας Σταύρος Χρυσάνθου ο οποίος εργαζόταν ως νοσηλευτής στο Νοσοκομείο Κυπερούντας μέχρι και τον θάνατο του το 2010 διέμενε στο Υποστατικό. Μετά τον θάνατο του Σταύρου Χρυσάνθου ο Εναγόμενος κατέχει και χρησιμοποιεί το εν λόγω Υποστατικό. · Ο Εναγόμενος παρέλαβε επιστολές ημερομηνίας 22/08/2011 και 05/01/2016 με τις οποίες του ζητήθηκε να παραδώσει την κατοχή του εν λόγω Υποστατικού το οποίο χρησιμοποιεί μέχρι και σήμερα. Ο Εναγόμενος απέστειλε μέσω του δικηγόρου του επιστολή ημερομηνίας 22/11/2011 με την οποία ζητήθηκε όπως «ανασταλεί» η απόφαση της Διευθυντρίας Ιατρικών Υπηρεσιών Εναγόμενου Δημοσίας Υγείας για απομάκρυνση του Εναγόμενου από το Υποστατικό επικαλούμενος ανθρωπιστικούς λόγους. Αξιολόγηση της μαρτυρίας 22. Η αξιολόγηση της μαρτυρίας πραγματοποιείται προκειμένου να προβεί το Δικαστήριο σε ευρήματα αναφορικά με τα πραγματικά γεγονότα και στη συνέχεια στηριζόμενο σε αυτά να εξετάσει αν αυτός που έχει το βάρος της απόδειξης το έχει αποσείσει στο βαθμό που απαιτείται. Ως επί το πλείστον, ζητήματα αξιοπιστίας εγείρονται όταν υπάρχουν δύο διιστάμενες εκδοχές και το δικαστήριο θα πρέπει να επιλέξει μια από τις δύο (Wynne Barry ν. David Costaki Mavronicola, ως διαχειριστή της περιουσίας του Kωστάκη Δαυίδ Mαυρονικόλα (ανίκανου προσώπου)
(2009)1 ΑΑΔ 1138). 23. Επισημαίνεται ότι, η αξιολόγηση της μαρτυρίας περιορίζεται στην έκταση των αμφισβητούμενων γεγονότων που προκύπτουν και είναι σχετικά με τα επίδικα και δεν επεκτείνεται σε θέματα που δεν δικογραφούνται ή σε θέματα που έχουν εγερθεί πρώτη φορά είτε μέσω της μαρτυρίας είτε μέσω των αγορεύσεων των συνηγόρων των διαδίκων και άρα τέτοια μαρτυρία δεν λαμβάνεται υπόψη (Παπαγεωργίου ν Κλάππας Investment Services Ltd
(1991)1 Α.Α.Δ. 24) και ΑΝΤΩΝΙΑ ΠΗΛΙΝΑ v. PASCAL EDUCATION LTD, Πολιτική Έφεση Αρ. 222/2015, 22/11/2023). Επιπλέον, έχει λεχθεί σε πληθώρα αποφάσεων ότι μαρτυρία που κατατίθεται έστω και χωρίς ένσταση και που τελικά φαίνεται ότι δεν είναι αποδεκτή μαρτυρία πρέπει να αγνοείται κατά την τελική κρίση του Δικαστηρίου (Μελάς v. Κυριάκου
(2003)1 Α.Α.Δ. 826, DEMARI KRONOS LIMITED v. MICHAEL LESLIE GRAY κ.α., Πολιτική Έφεση Αρ. 264/2014, 22/2/2023, ECLI:CY:AD:2023:A
  2. Στα πλαίσια της ζωντανής ατμόσφαιρας της δίκης παρακολούθησα με προσοχή τους μάρτυρες που κατέθεσαν ενώπιον του Δικαστηρίου. Για σκοπούς αξιολόγησης έλαβα υπόψη αριθμό νομολογιακών αναγνωρισμένων παραγόντων όπως την πληρότητα και σαφήνεια και αμεσότητα στον τρόπο περιγραφής των γεγονότων την ύπαρξη γενικών και αορίστων αναφορών, υπεκφυγών ή ουσιωδών αντιφάσεων ή υπερβολών στη σχετική μαρτυρία, αλλά και την γενικότερη λογικοφάνεια της εκδοχής που προβάλλεται καθώς και την ύπαρξη ή την απουσία οποιουδήποτε προσωπικού συμφέροντος του προσώπου που προσκομίζει την μαρτυρία (Ζερβού ν. Ζερβού
(2011)1 ΑΑΔ 2192, Ομήρου ν. Δημοκρατίας
(2001)2 ΑΑΔ 506 Κυριακίδης ν. Τράπεζα Πειραιώς (Κύπρου) Λτδ, Πολιτική Έφεση 185/2012, 19/04/2018), ECLI:CY:AD:2018:A
  2. Το Δικαστήριο προχωρεί με προσοχή στην αξιολόγηση της μαρτυρίας με αντιπαραβολή των θέσεων των διαδίκων αλλά και των τεκμηρίων που κατατέθηκαν στη διαδικασία και το περιεχόμενο, η πειστικότητα και η ποιότητα της μαρτυρίας εκάστου μάρτυρα συσχετίζεται, αντιπαραβάλλεται και διερευνάται με την αντικειμενική υπόσταση των εκατέρωθεν θέσεων ενώ υπόκειται και στη βάσανο της λογικής και της ανθρώπινης πείρας (Στυλιανίδης ν. Χατζηπιέρα
(1992)1 Α.Α.Δ 1056, Χριστοφίνης ν. Φραντζή, Π.Έ. 328/2011, ημερ. 31/05/2017, ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΝΕΟΚΛΕΟΥΣ v. ΚΩΣΤΑ ΘΕΟΔΟΤΟΥ, Πολιτική Έφεση Αρ. 40/2014, 8/6/2022), ECLI:CY:AD:2022:D243. Επισημαίνω ότι το Δικαστήριο έχει τη δυνατότητα να αποδεχτεί ή να απορρίψει είτε όλη είτε μέρος της προσκομισθείσας μαρτυρίας (Φάρμα Ρένος Χ"Ιωάννου Δημοσια Εταιρεία Λτδ ν. Χίννη
(2012)1(Β) ΑΑΔ 1331, ΧΡΙΣΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ v. ΑΝΤΩΝΗ ΑΝΔΡΕΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ, Πο-λιτική Έφεση Αρ. 158/2013, 26/10/2022). 26. Στη βάση των πιο πάνω αρχών, τυχόν μαρτυρία που προσκομίστηκε και σχετική αντεξέταση επί θεμάτων που εκφεύγουν εξ ολοκλήρου των δικογραφημένων θέσεων των μερών, καθηκόντως θα αγνοηθεί και δεν θα τύχει περαιτέρω σχολιασμού. Ως γενικότερο σχόλιο, στα πλαίσια εκδίκασης της παρούσας υπόθεσης η μαρτυρία που προσκομίστηκε ήταν ποιοτικά φτωχή ενόψει του χρόνου που παρήλθε για κάποια εκ των γεγονότων (ήτοι στην δεκαετία του 1950) κάτι που δυσχέρανε το έργο του Δικαστηρίου στην εξακρίβωση των πραγματικών γεγονότων που αφορούν την παρούσα υπόθεση. Επιπλέον, παρατηρώ ότι στα πλαίσια εκδίκασης της παρούσας παρείσφρησε αρκετή μαρτυρία, χωρίς την αναγκαία προβολή σχετικών ενστάσεων από τους εκατέρωθεν συνήγορους, η οποία κρίνεται ως άσχετη με τα επίδικα θέματα καθότι είτε εκφεύγει του δικογραφικού πλαισίου είτε είναι ουδέτερης σημασίας για σκοπούς εξέτασης της παρούσας. Κατ' ακολουθίαν θα αγνοηθεί μαρτυρία που άπτεται
  1. i)των λόγων για τους οποίους ο Ενάγοντας επιθυμούσε να απομακρύνει τον Εναγόμενο από το ακίνητο και κατά πόσο αυτό ήταν για λόγους βελτίωσης ή αξιοποίησης των χώρων του νοσοκομείου ή όχι, χωρίς φυσικά το Δικαστήριο να λαμβάνει Δικαστική γνώση από δημοσιεύματα στον τύπο για την όποια τυχόν υλοποίηση, ως ήταν η εισήγηση της συνηγόρου του Εναγόμενου και
  2. ii)τους λόγους για τους οποίους απουσίαζε ο Εναγόμενος για μεγάλα χρονικά διαστήματα από το Υποστατικό. Επιπλέον η μαρτυρία που προσκομίστηκε για το αν το Υποστατικό είναι η μόνιμη ή εξοχική κατοικία του Εναγόμενου, με ποια υλικά κατασκευάστηκε το Υποστατικό και κατά πόσο ο ίδιος πληρώνει τυχόν οφειλές και υποχρεώσεις από την χρήση του Υποστατικού ομοίως δεν θα τύχει αξιολόγησης καθότι με δεδομένο ότι είναι παραδεκτό δικογραφικά ότι την κατέχει και την χρησιμοποιεί, τα εν λόγω ζητήματα είναι πλέον ουδέτερα για τους σκοπούς της παρούσας. Αξιολόγηση ΜΕ1 27. Θα με απασχολήσει πρώτα η αμφισβήτηση της δυνατότητας του ΜΕ1 να καταθέσει ως μάρτυρας όπως αυτή τέθηκε από την συνήγορο του Εναγόμενου, η οποία επιχειρηματολόγησε και αντεξέτασε τον μάρτυρα σε σχέση με την μη προσκόμιση σχετικής γραπτής εξουσιοδότησης προς τούτο. Επισημαίνω ότι για να δοθεί μαρτυρία σε μια δικαστική διαδικασία δεν απαιτείται οποιαδήποτε γραπτή εξουσιοδότηση από οποιονδήποτε πολύ δε περισσότερο όταν ένας μάρτυρας καταθέτει για γεγονότα σε σχέση με τα οποία έχει ιδία γνώση (με εξαίρεση των όσων συμφωνήθηκαν κατά τα έτη 1958-1959) και συνεπώς με κάθε σεβασμό η σχετική εισήγηση της συνηγόρου του Εναγόμενου είναι εντελώς ανυπόστατη. Στην απόφαση M.A. GOODVALUE SUPPLIERS LTD κ.α ν. BARCLAYS BANK PLC
(2001)1Β Α.Α.Δ 1038 λέχθηκαν τα εξής: «Κατ' αρχήν για να δοθεί κάποια μαρτυρία δεν απαιτείται εξουσιοδότηση από οιονδήποτε. Οι εφεσίβλητοι, στην προσπάθειά τους να αποδείξουν την υπόθεσή τους, προσήγαγαν και παρουσίασαν στο Δικαστήριο τη μαρτυρία που διέθεταν. Κάθε μάρτυρας που παρουσιάζεται καταθέτει για τα γεγονότα που ο ίδιος γνωρίζει».
  1. Συνεπώς, ο Ενάγοντας, ήταν ελεύθερος να παρουσιάσει την μαρτυρία που διέθετε προς απόδειξη της απαίτησης του και επέλεξε να προωθήσει την υπόθεση του με τη μαρτυρία του ΜΕ
  2. Στρεφόμενος τώρα στην εντύπωση που αποκόμισα από τον εν λόγω μάρτυρα αναφέρω εξ αρχής ότι αυτή ήταν πολύ θετική και δεν έχω κανένα ενδοιασμό ότι προσήλθε ενώπιον του Δικαστηρίου να πει την αλήθεια για όσα γνώριζε καταθέτοντας με απλότητα και χωρίς υπερβολές. Αποφαίνομαι ότι ήταν ένας ειλικρινής μάρτυρας που έδωσε μαρτυρία για τα γεγονότα όπως αυτά περιήλθαν σε γνώση του στο πλαίσιο άσκησης των επαγγελματικών καθηκόντων του από την θέση στην οποία υπηρετούσε.
  3. Παρατηρώ, ότι υπήρξε για ακατανόητους προς το Δικαστήριο λόγους εκτενής αντεξέταση ως προς το ποια Υπουργεία απέστελλαν τις επιστολές προς τον Εναγόμενο και ποιο Υπουργείο είναι πλέον υπεύθυνο για την εκμετάλλευση του ακινήτου σε μια προσπάθεια να πληγεί η αξιοπιστία των όσων καταγράφονται στο Τεκμήριο 13 που είναι ο τίτλος ιδιοκτησίας του ακινήτου και στον οποίο αναφέρεται ότι η Κυπριακή Δημοκρατία είναι ο ιδιοκτήτης του ακινήτου. Πρώτο οι σχετικές υποβολές όχι μόνο είναι εκτός δικογραφικών ισχυρισμών αλλά δεύτερο δεν είναι αντιληπτό πώς ως ζήτημα κοινής λογικής τα όσα καταγράφονται επί του τίτλου σε σχέση με το ιδιοκτησιακό του ακινήτου θα μπορούσαν καν να αμφισβητηθούν με υποβολές που άπτονταν επί του ποιος έστελνε τις επιστολές και σε ποιο Υπουργείο έχει ανατεθεί η αξιοποίηση του εν λόγω ακινήτου. Σε κάθε περίπτωση με απόλυτη φυσικότητα ο ΜΕ1 επανέλαβε ότι στον τίτλο αναγράφεται ότι η Κυπριακή Δημοκρατία είναι ο ιδιοκτήτης του ακινήτου, θέση την οποία προφανώς αβίαστα αποδέχομαι και που παρέμεινε αναντίλεκτη.
  4. Όσον αφορά το τι συμφωνήθηκε μεταξύ του Ενάγοντα και της τότε Διεύθυνσης του νοσοκομείου προφανώς ο ΜΕ1 δεν έχει γνώση του τι ακριβώς συμφωνήθηκε μεταξύ της τότε διεύθυνσης του νοσοκομείου και του πατέρα του Εναγόμενου με δεδομένο ότι όπως ο ίδιος ανέφερε δεν είχε καν γεννηθεί τότε. Μπορεί ο ΜΕ1 να μην είχε γνώση των γεγονότων με προσωπική εμπλοκή όμως αυτό δεν αποκλείει την δυνατότητα του Δικαστηρίου να στηριχθεί στη μαρτυρία του και στα όσα προκύπτουν από τα έγγραφα που περιέχονται στον φακέλου του Υπουργείου Υγείας και που αφορούν την παρούσα υπόθεση (Ρώσσου v. Ελληνικής Τράπεζας Χρηματοδοτήσεις Λτδ, Πολιτική Έφεση 448/12, ημερομηνίας 17/12/2018, ECLI:CY:AD:2018:A543) με δεδομένο ότι ο ΜΕ1 ήταν και το πρόσωπο στο οποίο είχε ανατεθεί η διερεύνηση του ζητήματος της παραμονής προσώπων επί του Υποστατικού μετά τον θάνατο του αποβιώσαντα, κάτι που δεν αμφισβητήθηκε. Ενδεικτικό της ειλικρίνειας της μαρτυρίας του ήταν και το γεγονός ότι από τις απαντήσεις του κατά την αντεξέταση ήταν διάχυτη η αντίληψη του ότι με δεδομένο ότι απεβίωσε ο Σταύρος Χρυσάνθου δεν υπάρχει κάποιος που να γνωρίζει το τι λέχθηκε εξου και παρέπεμψε στην επιστολή που υπογράφει ο ίδιος ο αποβιώσαντας ημερομηνίας 18/10/
  5. Αν και εκφράστηκε δυσαρέσκεια από τον ΜΥ κατά την προσκόμιση της μαρτυρίας του ως προς την χρήση της εν λόγω επιστολής και η συνήγορος του Εναγόμενου επιχειρηματολόγησε ότι δεν πρέπει να ερμηνευθούν τα όσα αναγράφονται σε αυτή, όπως θα εξηγήσω η εν λόγω επιστολή είναι και το πιο κατατοπιστικό έγγραφο που κατατέθηκε στην παρούσα διαδικασία.
  6. Παρεμβάλλω στο σημείο αυτό, ότι, με δεδομένο το γεγονός ότι η εξ ακοής αυτή μαρτυρία εισήχθη ενώπιον του Δικαστηρίου, με μόνη επιφύλαξη όπως η συνήγορος του Εναγόμενου αντεξετάσει επί του Τεκμήριου 5 (που συμπεριλαμβάνει την εν λόγω επιστολή ημερομηνίας 18/10/2004 ως παράρτημα), τότε εφαρμόζονται τα όσα αναφέρθηκαν στην υπόθεση Βασιλικής Αγρότου κ.α v. Ιωάννα Αγρότου
(2016)1 Α.Α.Δ., 1325, και όχι τα όσα αναφέρθηκαν στην υπόθεση Muskita Aluminium Industries Ltd κ.α v. Alsako Aluminium Ltd κ.α
(2009)1 Α.Α.Δ.
  1. Συγκεκριμένα, όπως υποδείχθηκε στην απόφαση Αγρότου (ανωτέρω), εκεί που εισάγεται ενώπιον του Δικαστηρίου εξ ακοής μαρτυρία σε σχέση με αναφορές αποβιώσαντος, το Δικαστήριο οφείλει να την αξιολογήσει στη βάση των προνοιών του άρθρου 26 και 27 του Κεφ. 9 και δεν πρέπει να την αγνοήσει στη βάση του λόγου της απόφασης Muskita (ανωτέρω) αν και η αδυναμία του διαδίκου να αντεξετάσει τον αποβιώσαντα που προέβη στην φερόμενη δηλώση να αποτελεί ένα εκ των παραγόντων που πρέπει το Δικαστήριο να συνυπολογίσει.
  2. Στρεφόμενος, στην βαρύτητα που θα αποδοθεί στην εν λόγω επιστολή το Δικαστήριο καθηκόντως την αξιολογεί βάση του άρθρου 27 του Κεφ.
  3. Εν προκειμένω, ως προαναφέρθηκε, ο συντάκτης του εγγράφου, εφόσον απεβίωσε, δεν θα μπορούσε να κλητευθεί από τον Ενάγοντα για να δώσει μαρτυρία σε σχέση με το Τεκμήριο 5 και αποτελεί το πρόσωπο που συνέταξε την εν λόγω επιστολή και προς το οποίο δόθηκε το εν λόγω δικαίωμα. Επιπλέον, λαμβάνω υπόψη ότι το περιεχόμενο της επιστολή αποτελεί πρώτου βαθμού εξ ακοής μαρτυρία. Αν και η επιστολή συντάχθηκε στα πλαίσια προώθησης των συμφερόντων του εν λόγω προσώπου (για να εκφράσει τις θέσεις του ως προς την δυνατότητα του να παραμένει στο Υποστατικό - δέστε όλο το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 5) τόσο η πλευρά του Ενάγοντα (ο ΜΕ1 υιοθέτει τις θέσεις του σε σχέση με το ότι δόθηκε δικαίωμα ανέγερσης λυόμενης κατοικίας) όσο και η πλευρά του Εναγόμενου στηρίχθηκαν σε αυτή σε διαφορετικά χρονικά σημεία ως κάτι που αντικατοπτρίζει την αντικειμενική διάσταση των γεγονότων κάτι που λαμβάνεται υπόψη για σκοπούς αξιολόγησης της βαρύτητας. Ειδικότερα, αναφορικά με τον Εναγόμενο αυτό προκύπτει από το γεγονός ότι στην επιστολή ημερομηνίας 03/11/2011 που αποστάλθηκε από τον τότε δικηγόρο του, η επιστολή ημερομηνίας 18/10/2004 επισυνάπτεται και αποτελεί την βάση για την προώθηση των επιχειρημάτων του ότι η περίπτωση απομάκρυνσης του Εναγόμενου πρέπει να εξεταστεί από τις αρμόδιες αρχές ανθρωπιστικά.
  4. Συνεπώς λαμβάνοντας υπόψη το σύνολο των περιστάσεων αποφαίνομαι ότι δύναμαι να αποδώσω βαρύτητα στο περιεχόμενο της επιστολής ημερομηνίας 18/10/2004 για σκοπούς εξαγωγής ευρημάτων μόνο σε σχέση με την φύση του δικαιώματος που παραχωρήθηκε στον αποβιώσαντα. Ως εκ τούτου, αποδέχομαι ότι στον πατέρα του αποβιώσαντα, κατόπιν οδηγιών του τότε αρμοδίου του Υπουργείου Υγείας και της Διεύθυνσης του Νοσοκομείου Κυπερούντας, επιτράπηκε προσωπικά στον ίδιο να ανεγείρει λυόμενη κατοικία για την στέγαση του ιδίου και της οικογένειας του. Τα υπόλοιπα ζητήματα στα οποία αναφέρεται η επιστολή είναι ουδέτερης σημασίας και δεν θα με απασχολήσουν άλλο. Όσον αφορά το ακριβές χρονικό σημείο κατά το οποίο δόθηκε αυτή η άδεια, λαμβάνοντας υπόψη την προσκομισθείσα μαρτυρία και της αναφοράς του ΜΕ1 ότι το δικαίωμα δόθηκε την δεκαετία του 1950, ενώ στην επιστολή ημερομηνίας 18/10/2004 αναφέρεται ότι ο χώρος του παραχωρήθηκε το 1958 αλλά ότι η λυόμενη κατοικία χτίστηκε το 1959, το μόνο που μπορεί να λεχθεί με ασφάλεια είναι ότι η άδεια δόθηκε σε κάποιο χρονικό διάστημα μεταξύ των ετών 1958-
  6. Περαιτέρω, κατά την αντεξέταση του ο ΜΕ1 παρέμεινε σταθερός στις θέσεις του ότι ουδέποτε δόθηκε οποιοδήποτε προσωπικό δικαίωμα στον Εναγόμενο ως μέλος της οικογένειας του αποβιώσαντα κάτι που αποφαίνομαι ότι συνάδει με την παρατεθείσα έγγραφη μαρτυρία αλλά και την εν γένει αντικειμενική υπόσταση των εκατέρωθεν θέσεων που προβλήθηκαν. Ειδικότερα σημειώνω ότι τόσο στην επιστολή ημερομηνίας 18/10/2004 όσο και στην επιστολή ημερομηνίας 03/11/2011 του τότε δικηγόρου του Εναγόμενου, όπου ο δικηγόρος του κάλεσε τις αρμόδιες αρχές που αποφάσισαν όπως ο Εναγόμενος προβεί στην παράδοση του Υποστατικού, να αναστείλουν την απόφαση τους για ανθρωπιστικούς λόγους απουσιάζουν εξ ολοκλήρου οποιεσδήποτε αναφορές για την ύπαρξη οποιονδήποτε δικαιωμάτων προς όφελος του Εναγόμενου και δη δια βίου δικαίωμα. Αναμφίβολα, αν κάτι τέτοιο ίσχυε θα αναμένετο ως ζήτημα κοινής λογικής να υπάρχει κάποια αναφορά για το εν λόγω ζήτημα.
  7. Η υπόλοιπη αντεξέταση του ΜΕ1 επεκτάθηκε σε ζητήματα που δεν αφορούν τα επίδικα θέματα (όπως αυτά επισημάνθηκαν πιο πάνω - παρ.26) αλλά και επί των γνωματεύσεων που δόθηκαν τότε από τον Γενικό Εισαγγελέα, τα οποία ασφαλώς αφορούν νομικά ζητήματα, αλλά ακόμη και σε αυτές τις περιπτώσεις ο ΜΕ1 απαντούσε σταθερά και χωρίς ενδοιασμούς στον βαθμό που γνώριζε και αντιλαμβανόταν τις υποβολές. Σε κάθε περίπτωση στην έκταση που η μαρτυρία του ΜΕ1 αφορά την διατύπωση νομικών θέσεων περί ύπαρξης παράνομης επέμβασης του Εναγόμενου όπως και η σχετική αντεξέταση της συνηγόρου κατά πόσο η Κυπριακή Δημοκρατία με την παρούσα αγωγή της αξιώνει την επιστροφή της γης ή του Υποστατικού αυτά αφορούν νομικά ζητήματα και συνεπώς η εν λόγω μαρτυρία του κρίνεται ως μη αποδεκτή. Το σύνολο των όσων έχω αναφέρει με οδηγούν στο συμπέρασμα ότι η μαρτυρία του ΜΕ1 επί των ουσιαστικών θεμάτων της παρούσας παρέμεινε αναντίλεκτη και δεν έχω συνεπώς κανένα ενδοιασμό να την αποδεχτώ ως αληθινή.
  8. Παρά τα πιο πάνω, αυτό που όμως δεν μπορώ να δεχθώ από την μαρτυρία του ΜΕ1 είναι την οποιαδήποτε θέση διατύπωσε σχέση με την αγοριαία αξία του Υποστατικού. Πέραν της γενικής παραπομπής στο περιεχόμενο της επιστολής ημερομηνίας 22/02/2016 (Τεκμήριο 8) του Κτηματολογίου, στην οποία απλά καταγράφεται ότι η αγοριαία αξία του Υποστατικού εμπίπτει στην κλίμακα €10,000-€50,000 όπου ουδεμία άλλη σαφής, συγκεκριμένη και πειστική μαρτυρία προσκομίσθηκε σε σχέση με το εν λόγω ζήτημα με αποτέλεσμα η πιο πάνω θέση του ΜΕ1 να χαρακτηρίζεται έκδηλα από γενικότητα και αοριστία. Το γεγονός ότι δεν προσκομίσθηκε αντίθετη μαρτυρία δεν διαφοροποιεί το ζήτημα καθότι η μαρτυρία που προσκομίζει ο εκάστοτε μάρτυρας εξετάζεται στο σύνολο της ανεξάρτητα αν ο αντίδικος εισφέρει ή δεν εισφέρει αντίθετη μαρτυρία ή και καθόλου (ΧΡΙΣΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ v. ΑΝΤΩΝΗ ΑΝΔΡΕΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ, Πολιτική Έφεση Αρ. 158/2013, 26/10/2022, ECLI:CY:AD:2022:A403). Ελλείψει σχετικής μαρτυρίας πραγματογνώμονα επί του σημείου το Δικαστήριο αδυνατεί να εξάγει οποιοδήποτε ασφαλές εύρημα επί της αγοριαίας αξίας του εν λόγω ακινήτου και συνεπώς το Τεκμήριο 8, για το οποίο δεν αναφέρονται καν τα στοιχεία που χρησιμοποιήθηκαν για τη σύνταξη του, ενέχει μηδενική αποδεικτική αξίας. Με εξαίρεση, επομένως, το προαναφερόμενο μέρος της μαρτυρίας του ΜΕ1, αποδέχομαι το υπόλοιπο μέρος της ως αξιόπιστη για σκοπούς εξαγωγής συμπερασμάτων. Υπενθυμίζω ότι έχει κριθεί νομολογιακά, ότι όταν ένας μάρτυρας κριθεί αξιόπιστος, το Δικαστήριο μπορεί να αποδεχθεί μέρος της μαρτυρίας του και να απορρίψει άλλο. Αξιολόγηση ΜΕ2
  9. Αν και ο ΜΕ2 γενικότερα μου έκανε καλή εντύπωση ως ένας αντικειμενικός μάρτυρας χωρίς οποιοδήποτε συμφέρον στην έκβαση της παρούσας και ο οποίος κατέθεσε με απλότητα και φυσικότητα τα όσα περιορισμένα γνώριζε εντούτοις, η μαρτυρία του στον βαθμό που αυτή άπτεται i) της έκτασης του δικαιώματος που δόθηκε τότε στον πατέρα του Εναγόμενου ή στον Εναγόμενο και ii) τις περιστάσεις υπό τις οποίες ανεγέρθηκε το Υποστατικό, δεν ήταν καθόλου διαφωτιστική και δεν μπορώ να προσδώσω οποιαδήποτε βαρύτητα σε αυτή για σκοπούς εξαγωγής σχετικών ευρημάτων ή συμπερασμάτων. Ειδικότερα, ο ΜΕ2 όχι μόνο δεν είχε καμία προσωπική γνώση επί των επίδικων ζητημάτων αλλά προέβαλε γενικούς ισχυρισμούς χωρίς να παραθέτει οποιαδήποτε έγγραφη μαρτυρία ή άλλο αποδεικτικό που να υποστηρίζει τις πεποιθήσεις του και αρκέστηκε να παραπέμψει σε ενημέρωση που λάμβανε από τρίτα πρόσωπα ήτοι πρώην διευθυντές του Νοσοκομείου Κυπερούντας τους οποίους δεν κατονόμασε. Επιπλέον, δεν αναφέρθηκε σε οτιδήποτε συγκεκριμένο ούτε δόθηκε οποιαδήποτε λεπτομέρεια ως προς το ακριβές περιεχόμενο των εν λόγω ενημερώσεων που έλαβε ώστε να δύναται αυτή η έκφανση της μαρτυρίας του να αξιολογηθεί δυνάμει του άρθρου 27 του Κεφ.
  11. Στην έκταση που η μαρτυρία του αφορούσε τους λόγους για τους οποίους ζητήθηκε από τον Εναγόμενο να αποχωρήσει, την αναβάθμιση ή μη του Νοσοκομείου όπως έχει ήδη αναφερθεί αυτή αφορά άσχετα για σκοπούς της παρούσας διαδικασίας ζητήματα. Αποδέχομαι την υπόλοιπη μαρτυρία του ΜΕ2 η οποία, εν πάση περιπτώσει, δεν αμφισβητήθηκε και ειδικότερα αναφέρομαι στην αποστολή της επιστολής από τον ίδιο ημερομηνίας, ότι το Υποστατικό υπήρχε τουλάχιστο από το 2005 και ότι ο αποβιώσαντας Σταύρος Χρυσάνθου διέμενε εκεί μέχρι τον θάνατο του το 2010, θέσεις οι οποίες συνάδουν και με την υπόλοιπη προσκομισθείσα μαρτυρία. Αξιολόγηση ΜΥ
  12. Το Δικαστήριο αναγνωρίζει το άμεσο συμφέρον του Εναγόμενου στην έκβαση της υπόθεσης και η μαρτυρία του προσεγγίζεται με την ανάλογη περίσκεψη και προσοχή. Παρακολουθώντας τον να καταθέτει από το εδώλιο του μάρτυρα, παρατήρησα ότι ήταν διάχυτη η ανησυχία και η επιθυμία του και η προσπάθεια του να καταστεί πιστευτή η μαρτυρία του περί κατάδειξης κάπου δικαιώματος που θα του επιτρέψει να διατηρήσει την κατοχή του Υποστατικού στο οποίο μεγάλωσε και έζησε, κάτι που είναι αναμφίβολα κατανοητό με δεδομένο τις αναρίθμητες αναμνήσεις και εμπειρίες που το κάθε πρόσωπο αποκτά κατά την διαβίωση του στο οικογενειακό του σπίτι. Επιπλέον όπως ο ίδιος αναφέρει χαρακτηριστικά «αισθάνομαι πικραμένος και απογοητευμένος» για την προσέγγιση της Κυπριακής Δημοκρατίας αισθήματα που και πάλι ήταν διάχυτα κατά την προσκόμιση της μαρτυρίας του. Δεν με έπεισε ότι πρόκειται για πρόσωπο που προσήλθε ενώπιον του Δικαστηρίου για να το διαφωτίσει ως προς τα πραγματικά γεγονότα που αφορούν την παρούσα υπόθεση και διαπίστωσα ότι η μαρτυρία του ήταν ξεκάθαρα ελλιπής συγκεχυμένη και περιείχε ορισμένες αντιφάσεις, που όπως θα εξηγήσω δεν συνάδουν με την εν γένει αντικειμενική υπόσταση των εκατέρωθεν θέσεων που προβλήθηκαν. Ως εκ τούτου δεν μπορώ να αποδεχτώ την μαρτυρία του στον βαθμό που αυτή του δεν σχετίζεται με τα κοινώς αποδεκτά και μη αμφισβητούμενα γεγονότα ανωτέρω.
  13. Σε σχέση με την φύση του δικαιώματος που δόθηκε στον πατέρα του ΜΥ κατά την προσκόμιση της μαρτυρίας του, ο ΜΥ ενίοτε αναφερόταν ότι δόθηκε στον πατέρα του τεμάχιο γης ενώ δικογραφικά καταγράφεται ότι δόθηκε οικοδομή ενώ με την προσκομισθείσα μαρτυρία του υποστήριξε τόσο την θέση ότι ο «τότε Υπουργός Υγείας Νιαζί Μανιέρας και Διοικητής του Νοσοκομείο Κυπερούντας, συμφώνησε με τους γονείς μου [..] να τους παραχωρήσει τεμάχιο γης» δηλαδή και με τους δύο γονείς του. Επιπλέον ισχυρίστηκε ότι και ο ίδιος έλαβε ένα δια βίου δικαίωμα αν και μεταγενέστερα ο ΜΥ στην γραπτή του δήλωση εξέφρασε μια διιστάμενη και αντιφατική εκδοχή με την αναφορά του ότι «και να μην είχα αυτό το δικαίωμα, τόσα χρόνια, η Δημοκρατία, μου δημιούργησε αυτή την πεποίθηση[.]» κάτι που ενισχύει περαιτέρω την αντίληψη μου ως προς την ύπαρξη ασαφειών και αντιφάσεων στην μαρτυρία του. Όπως είναι καλά νομολογημένο η έκταση της μεταβολής ενός μάρτυρα από τις δικογραφημένες του θέσεις επιδρά δυσμενώς και στην αξιοπιστία του (Βαθούλα Δημήτρη Δημητριάδη ν. Alexander Kravtchenko
(2013)1 ΑΑΔ 1133 και Πουρίκκος ν. Σάββα
(1991)1 ΑΑΔ 507, Ζαβρού v. Χαραλάμπους,
(1996)1 ΑΑΔ 447) Παπά ν. D. STAVRINOS CONSTRUCTIONS LTD Πολ. Έφεση 217/08, ημερομηνίας 21/02/2017), ECLI:CY:AD:2017:A56 πόσον μάλλον όταν η μεταβολή προκύπτει από την ίδια την μαρτυρία του.
  1. Προφανώς ο ίδιος ο ΜΥ δεν είχε οποιαδήποτε προσωπική γνώση επί των όσων διαμείφθηκαν τότε, ενόψει του ότι γεννήθηκε το 1958, δηλαδή κατά το έτος που δόθηκε αυτό το δικαίωμα και όσα ανέφερε επί αυτού και ότι ουσιαστικά αποτελούν εξ ακοής μαρτυρία κάτι που προκύπτει αβίαστα από την αναφορά του στην γραπτή του δήλωση «εξ όσον θυμάμαι από τον πατέρα μου και την μητέρα μου». Εντούτοις, δεν υπάρχει οποιαδήποτε σαφής και συγκεκριμένη αναφορά σε οποιαδήποτε στιχομυθία με τα εν λόγω πρόσωπα για το εν λόγω θέμα, το οποίο αναμένεται εύλογα ως ζήτημα κοινής λογικής να είχε συζητηθεί μεταξύ τους, καθότι αφορούσε το μείζον θέμα της ύπαρξης τυχόν δικαιωμάτων της επί της κατά τα λεγόμενα του ΜΥ μόνης κατοικίας τους, πόσο μάλλον στην απουσία οποιουδήποτε τίτλου ιδιοκτησίας και συνεπώς το σύνολο των αναφορών του κρίνονται και παραμένουν ως γενικές, αόριστες και ατεκμηρίωτες. Η θέση του ΜΥ ότι συμφωνήθηκε να παραχωρηθεί στους γονείς του τεμάχιο γης, στο βαθμό που με αυτή του την αναφορά του ο ίδιος αντιλαμβανόταν ότι οι γονείς του θα καθίσταντο ιδιοκτήτες μέρους του ακινήτου επί του οποίου κτίστηκε το Υποστατικό καταρρίπτεται αβίαστα από την έγγραφη μαρτυρία ήτοι τον τίτλο ιδιοκτησίας στον οποίο δεν αναφέρεται οτιδήποτε σε σχέση με το Υποστατικό ούτε υπάρχει έστω οποιαδήποτε αναφορά σε άλλη επιβάρυνση ή δικαίωμα επί του ακίνητού.
  2. Περαιτέρω, σημειώνω ότι ο ίδιος δεν δίστασε να αποστασιοποιηθεί από το περιεχόμενο της επιστολής ημερομηνίας 03/11/2011 του τότε δικηγόρου αποφεύγοντας να απαντήσει με σαφήνεια ως προς το περιεχόμενο του σε σχέση με τις εκεί αναφορές ότι δόθηκε δικαίωμα ανέγερσης λυόμενης κατοικίας και με την μαρτυρία του απέφυγε να αναφερθεί εντελώς στο περιεχόμενο της, ως αυτό σχολιάστηκε πιο πάνω κατά την αξιολόγηση του ΜΕ1, ήτοι ότι ο δικηγόρος του επικαλέστηκε ανθρωπιστικούς λόγους για να παραμείνει στο Υποστατικό. Η εξήγηση του ότι εκείνο το διάστημα αντιμετώπιζε θέματα υγείας ο υιός του δεν αποτελεί επαρκή απάντηση στο ερώτημα του γιατί ο δικηγόρος του που απέστειλε με δικές του οδηγίες την εν λόγω επιστολή, όπως αποδέχθηκε, δεν ανέφερε την ύπαρξη αυτού του κατ΄ ισχυρισμό δια βίου δικαιώματος και επικαλέστηκε ανθρωπιστικούς λόγους για την παραμονή του Εναγόμενου κάτι που υποδηλοί κατά την κρίση μου ότι και ο ίδιος αντιλαμβανόταν ότι δεν είχε οποιοδήποτε δικαίωμα επί του Υποστατικού ώστε η όλη εκδοχή του να στερείται οποιασδήποτε πειστικότητας.
  3. Επιπλέον δεν δίστασε να αναφέρει ότι ούτε και η επιστολή που υπογράφεται από τον πατέρα του ημερομηνίας 18/10/2004 συντάχθηκε από τον ίδιο, χωρίς φυσικά να αναφέρει οποιαδήποτε άλλη λεπτομέρεια. Αποφαίνομαι ότι οι ως άνω αναφορές του πέραν του ότι στερούνται οποιουδήποτε πραγματικού υπόβαθρου στερούνται και οποιασδήποτε λογικοφάνειας κάτι που καθιστά έκδηλη την προσπάθεια του να προωθήσει ισχυρισμούς με μόνο σκοπό να βοηθήσει την υπόθεση του. Γενική και αόριστη κρίνεται και η αναφορά του ΜΥ ότι «η αξία και η δαπάνη του είναι πέραν των €80,000» με αναφορά στο Υποστατικό, όπου ο ΜΥ παρέλειψε να παραθέσει οποιεσδήποτε λεπτομέρειες ή άλλα ικανοποιητικά στοιχεία που να υποστηρίζουν την θέση του με αποτέλεσμα ο εν λόγω ισχυρισμός να παραμένει απογυμνωμένος και μετέωρος.
  4. Συγκεφαλαιώνοντας, ουσιαστικά η όλη η εκδοχή του ΜΥ ότι παραχωρήθηκε στον ίδιο δια βίου δικαίωμα στηρίζεται στο γεγονός ότι βρισκόταν εν ζωή όταν δόθηκε το δικαίωμα/προνόμιο στον πατέρα του, καθότι δεν παρέπεμψε ούτε και αναφέρθηκε σε οτιδήποτε ποιο συγκεκριμένο σε σχέση με το εν λόγω ζήτημα. Επισημαίνω ότι το κατά πόσο απέκτησε κάποιο δικαίωμα δια βίου απλά και μόνο λόγω του ότι βρισκόταν στην ζωή το 1958 αποτελεί νομικό θέμα το οποίο θα αποφασιστεί από το Δικαστήριο και συνεπώς οι σχετικές αναφορές του δεν θα πρέπει να ληφθούν και δεν λαμβάνονται υπόψη. Στη βάση όλων των ανωτέρω, δεν μπορώ να αποδεχτώ την μαρτυρία του ΜΥ και ως εκ τούτου, την απορρίπτω. Περαιτέρω ευρήματα
  5. Πέραν των ευρημάτων του Δικαστηρίου τα οποία ήδη παρατέθηκαν στην ενότητα των παραδεκτών και μη αμφισβητούμενων γεγονότων προβαίνω στα εξής ευρήματα που σχετίζονται με τα επίδικα θέματα όπως αυτά προκύπτουν από την μαρτυρία που έχω αποδεχθεί: · Η Κυπριακή Δημοκρατία κατά πάντα ουσιώδη χρόνο για την παρούσα αγωγή ήταν και είναι ο μόνιμος ιδιοκτήτης του Ακινήτου επί του οποίου βρίσκεται το επίδικο Υποστατικό. · Μεταξύ των ετών 1958-1959 με οδηγίες του τότε αρμοδίου του Υπουργείου Υγείας και της Διεύθυνσης του Νοσοκομείου Κυπερούντας, επιτράπηκε στον πατέρα του Εναγόμενου προσωπικά, ήτοι τον Σταύρο Χρυσάνθου, να ανεγείρει λυόμενη κατοικία σε συγκεκριμένο μέρος του ακινήτου για σκοπούς στέγασης του ιδίου και της οικογένειας του. · Μέχρι και την ημερομηνία καταχώρισης της παρούσας αγωγής, δεν είχε παραχωρηθεί προς τον Εναγόμενο οποιαδήποτε άδεια χρήσης επί του ακινήτου. Νομική Πτυχή και Συμπεράσματα
  6. Στις αστικές υποθέσεις όπως έχει επανειλημμένως νομολογηθεί η απόδειξη της υπόθεσης κρίνεται με βάση το ισοζύγιο των πιθανοτήτων, ενώ το βάρος απόδειξης βρίσκεται στους ώμους του εκάστοτε ενάγοντα, να αποδείξει τους ισχυρισμούς του που θεμελιώνουν την αξίωση του. Η απόσειση του βάρους αυτού, συναρτάται αποκλειστικά με την μαρτυρία η οποία κρίνεται αποδεκτή και αξιόπιστη (Demil Imports Exports Ltd ν. Zήνων η Kωνσταντινίδης Λτδ
(2011)1 ΑΑΔ 462). Το κριτήριο είναι κατά πόσο ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης (onus of proof) ικανοποίησε το Δικαστήριο, με επαρκή αποδεικτικά στοιχεία, ότι η θέση του ή η εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά όχι (is more probable than not) (Μαρσέλ κ.α ν. Λαϊκής Κυπριακής Τράπεζας Λτδ
(2001)1 (Γ) Α.Α.Δ. 1858, ΠΑΠΑΚΩΣΤΑ ν. ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΧΛΩΡΑΚΑΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΦΕΣΗ ΑΡ. 214/2013, 24/6/2019), ECLI:CY:AD:2019:A
  1. Η αξίωση του Ενάγοντα στηρίζεται στο αστικό αδίκημα της παράνομης επέμβασης ένεκα της κατοχή τους Υποστατικού από τον Εναγόμενο. Παράνομη επέμβαση
  2. Σύμφωνα με το άρθρο 43 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148:
(1)«Παράνομη επέμβαση σε ακίνητη ιδιοκτησία συνίσταται σε παράνομη είσοδο ή παράνομη πρόκληση ζημιάς ή σε παράνομη παρέμβαση στην ιδιοκτησία αυτή από οποιοδήποτε πρόσωπο».
(2)Αv η πράξη για τηv oπoία εγείρεται η αγωγή είvαι επιτρεπτή κατά τoπικό έθιμo, αυτό αφoύ απoδειχθεί συvιστά υπεράσπιση αλλά σε αγωγή πoυ εγείρεται για παράvoμη επέμβαση σε ακίvητη ιδιoκτησία τo βάρoς της απόδειξης ότι η πράξη για τηv oπoία εγείρεται η αγωγή δεv ήταv παράvoμη φέρει o εvαγόμεvoς.
  1. Όπως έχει νομολογηθεί, το αδίκημα αυτό είναι αγώγιμο per se, ανεξάρτητα δηλαδή από το κατά πόσο ο ιδιοκτήτης ή ο κάτοχος της ιδιοκτησίας έχει υποστεί οποιαδήποτε ζημιά (STASSINOS INVESTMENT AND FINANCE LIMITED ν. ΓΕΝΙΚΟΣ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ κ.α., Πολιτική Έφεση Αρ. 142/2013, 3/3/2020).
  2. Στην απόφαση Δάμτσας κ.α. ν. D. Ouzounian M. Sultanian and Company (Cars) Ltd, Πολ. Έφεση 133/2011 ημ. 24/03/2016, λέχθηκαν τα εξής: «Στο Ηalsbury' s Laws of England 3η έκδοση, Τόμος 38, παρ.1194 αναφέρεται ότι η επέμβαση συνίσταται σε παράνομη πράξη υποδεικνύουσα αμφισβήτηση ή ενόχληση της κατοχής της περιουσίας κάποιου αντίθετα με τη θέληση του. (βλ. Λάμπρου v. Κεφάλα
(2000)1(Γ) Α.Α.Δ. 1516, Παπακοκκίνου κ.ά. v. Σμυρλή κ.ά.
(2001)1(Γ) Α.Α.Δ. 1653 και Μάρκου v. Χρυσοστόμου κ.ά
(2004)1(Β) Α.Α.Δ. 813)». 50. Από τον ορισμό που παρατίθεται στο άρθρο 43
(1)του Κεφ. 148, προκύπτει ότι το αδίκημα της παράνομης επέμβασης μπορεί να διαπραχθεί με διάφορους τρόπους. Δεν είναι αναγκαίο να καταδεικνύεται πρόθεση διάπραξης του αδικήματος, καθότι η παράνομη επέμβαση μπορεί να επέλθει και αθώα (League Cruel Sports v. Scott
(1986)Q.Β. 240 και Costello v City of Calgay
(1997)152 DLR (4th). 51. Περαιτέρω, επισημαίνω ότι όπως προκύπτει τόσο από το λεκτικό του άρθρου 43
(2)όσο και από τη νομολογία, είναι πολύ περιορισμένες οι υπερασπίσεις που δύναται να επικαλεστεί ένας Εναγόμενος όταν η απαίτηση του Ενάγοντα απορρέει από παράνομη επέμβαση. Είτε δηλαδή προτάσσεται η συγκατάθεση του ιδιοκτήτη της ακίνητης περιουσίας επί της οποίας υπήρξε παράνομη επέμβαση, είτε υπάρχει ισχυρισμός ότι η πράξη είναι επιτρεπτή σύμφωνα με κάποιο τοπικό έθιμο.
  1. Πέραν των πιο πάνω, οι πολύ πρόσφατες και δεσμευτικές αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου Μ. ΠΑΛΑΟΝΤΑΣ v. ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Πολιτική Έφεση Αρ.196/2014, 15/2/2022, ECLI:CY:AD:2022:A59 και ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΣΥΜΕΟΥ v. ΓΕΝΙΚΟΣ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Πολιτική Έφεση Αρ. 12/2015, 3/4/2023, ECLI:CY:AD:2023:A118, στις οποίες με παρέπεμψε η συνήγορος του Ενάγοντα, είναι άμεσα σχετικές με τα επίδικα ζητήματα που καλείται το Δικαστήριο να αποφασίσει καθότι στις εν λόγω αποφάσεις εξετάστηκαν παρόμοια ζητήματα, ήτοι η ύπαρξη ή μη δικαιώματος κατοχής κατοικιών από συγγενείς αποβιωσάντων στους οποίους είχε δοθεί άδεια χρήσης πριν τον θάνατο τους. Συγκεκριμένα στην απόφαση Παλάοντας ανωτέρω λέχθηκε ότι: «Η άδεια και η συμφωνία εν γένει ήταν προσωποπαγής και υφίστατο με τον αντισυμβαλλόμενο της Δημοκρατίας, δηλαδή τον πατέρα του Εφεσείοντα. Απολύτως εύλογα κρίθηκε πρωτόδικα ότι η άδεια τερματίστηκε με το θάνατο του αδειούχου. Το δικαίωμα διαμονής των άλλων προσώπων της οικογένειας που κατονομάζονταν δεν δημιουργούσε ανεξάρτητο τέτοιο δικαίωμα, αφού ακριβώς η διαμονή τους συναρτάτο με το πρόσωπο του δικαιούχου. Πολύ ορθά δε παρατήρησε ο ευπαίδευτος πρωτόδικος Δικαστής ότι μετά το θάνατο του αδειούχου, εναπόκειτο στη Δημοκρατία, δια των αρμοδίων υπηρεσιών, να παραχωρήσουν ή μη άδεια χρήσης σ΄άλλο πρόσωπο της οικογένειας». (η έμφαση είναι του παρόντος Δικαστηρίου)
  2. Κρίνω ορθό να παραθέσω και εκτενές απόσπασμα από την απόφαση ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΣΥΜΕΟΥ ανωτέρω στην οποία συγκεφαλαιώνονται όλες οι σχετικές αρχές που διέπουν το ζήτημα: «Το αδίκημα της παράνομης επέμβασης εδράζεται στο Άρθρο 43 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ.
  3. Σε τέτοιου είδους υποθέσεις ο ενάγων έχει το βάρος να αποδείξει ότι ο εναγόμενος επέδειξε συμπεριφορά η οποία συνιστά είσοδο σε ακίνητη ιδιοκτησία ή πρόκληση ζημιάς ή επέμβαση στην ιδιοκτησία αυτή. Εφόσον αποδειχθεί η επέμβαση στην ακίνητη ιδιοκτησία, το βάρος απόδειξης μετατίθεται στον εναγόμενο να αποδείξει ότι αυτή δεν ήταν παράνομη. Η χορήγηση άδειας χρήσης του επίδικου ακινήτου εντάσσεται στα πλαίσια της πολιτικής του Κράτους για στεγαστική αποκατάσταση των εκτοπισθέντων. Συνεπώς, αποτελεί λειτουργία που προάγει δημόσιο σκοπό και, ως τέτοια, εμπίπτει στη σφαίρα του δημοσίου δικαίου (Κολοκάσης ν. Δημοκρατίας
(2008)3 ΑΑΔ 373). Όπως ορθά παρατήρησε το πρωτόδικο Δικαστήριο, η άδεια χρήσης δεν δημιουργεί ιδιοκτησιακά δικαιώματα ή εμπράγματα δικαιώματα στον αδειούχο. Στην Αγγελίδης και Φιλίππου ν. Κολοκασίδης Εστέιτς
(1991)1 ΑΑΔ 327, υιοθετήθηκε η ακόλουθη ερμηνεία του όρου άδεια (license) από το σύγγραμμα Hill and Redman's Law of Landlord and Tenant, 15η Έκδοση, στη σελ. 21: «Rule 7 - A license is a permission which entitles the licensee to do some act on the land which would otherwise be a trespass, but which does not create any estate or interest in the land.» Όπως αναφέρεται στο σύγγραμμα Woodfall on Landlord and Tenant, 25η Έκδοση, παράγραφος 19, σελ. 12, η ανακλητή άδεια χρήσης τερματίζεται, μεταξύ άλλων, με το θάνατο είτε του ιδιοκτήτη, είτε του κατόχου της άδειας, και δεν είναι αναγκαίο να εκδοθεί πράξη ανάκλησης της άδειας σε περίπτωση θανάτου του αδειούχου. [.] Από τους πιο πάνω όρους προκύπτει ότι η Άδεια δόθηκε αποκλειστικά στον Αδειούχο, χωρίς να δημιουργείται οποιοδήποτε ιδιοκτησιακό δικαίωμα στο επίδικο διαμέρισμα. Ο εφεσείων, αναφέρεται στο έγγραφο με το οποίο χορηγήθηκε η Άδεια ως μέλος της οικογένειας του Αδειούχου, που μπορούσε να χρησιμοποιήσει το επίδικο ακίνητο. Με το θάνατο του Αδειούχου η Άδεια έπαυσε να έχει οποιαδήποτε ισχύ, όπως ρητά αναφέρεται στον όρο 7 της συμφωνίας, πιο πάνω. Προδήλως, γι΄ αυτό και κρίθηκε απαραίτητο να καθοριστεί η μητέρα του εφεσείοντα ως αδειούχος. Η ενέργεια του εφεσείοντα, μετά το θάνατο της μητέρας του, να αποταθεί στη Διοίκηση για να του παραχωρηθεί άδεια χρήσης του επίδικου υποστατικού, προτού ακόμα του αποσταλεί ειδοποίηση εκκένωσής του, υποδηλοί ότι και ο ίδιος δεν θεωρούσε ότι ήταν αδειούχος. (η έμφαση είναι του παρόντος Δικαστηρίου) 54. Στο σύγγραμμα Woodfall: Landlord and Tenant, (Sweet & Maxwell 2024) αναφέρονται τα εξής σχετικά στην παράγραφο 1.033: "A revocable licence is determined by the death of the licensor or of the licensee, or by assignment of the land over which, or of the subject-matter in respect of which, the licence is to be enjoyed". 55. Περαιτέρω, στο σύγγραμμα Halsbury's Laws of England Landlord and Tenant (Volume 62
(2022), paras 1-595; Volume 63
(2022), paras 596-1219; Volume 64
(2022), paras 1220-1957) 1. Relationship of Landlord and Tenant
(2)Leases Distinguished from Licences to Occupy Land: "Because a right to exclusive possession of the land is a necessary requirement for the creation of a tenancy1, an agreement which merely makes an act (such as trespass) lawful that otherwise would be unlawful, and does not properly alter or transfer any estate or interest in the property to which it relates, operates as a mere licence2. Since a licence does not create an interest in land, it is not binding upon a successor in title of the original grantor unless the circumstances are such as to give rise to a constructive trust3. A purely personal licence is not assignable4. A person cannot grant a licence to himself, nor to himself jointly with another5. A gratuitous licence is revocable by notice at any time6, and is revoked by the death of either party or by an assignment of the land over which the licence is granted7." 56. Λαμβάνοντας υπόψη
  1. i)τα περιορισμένα ευρήματα τα οποία το Δικαστήριο ήταν σε θέση να προβεί ως προς το ότι δόθηκε στον πατέρα του Εναγόμενου δικαίωμα ανέγερσης λυόμενης κατοικίας σε μέρος του ακινήτου, κάτι που αποδίδεται στην ευρύτερη ανυπαρξία πρωτογενούς μαρτυρίας,
  2. ii)την απουσία οποιασδήποτε γραπτής συμφωνίας στην οποία να περιγράφεται η φύση του δικαιώματος, iii) το γεγονός ότι στον τίτλο του ακινήτου δεν προκύπτει να αποκτήθηκε οποιοδήποτε δικαίωμα ή προνόμιο από τον πατέρα του Εναγόμενου επί του ακινήτου βάσει των προνοιών του Κεφ. 224, κάτι που επιβάλλεται σύμφωνα και με τα όσα καταγράφονται στο άρθρου 4 του περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και Εκτίμηση) Νόμου, Κεφ. 224, με δεδομένο και τον αποκλεισμό της εφαρμογής των κανόνων του Κοινοδικαίου και της Επιείκειας στην δημιουργία δικαιωμάτων πάνω σε ακίνητη ιδιοκτησία στην Κύπρο (Βερεγγάρια Π. Παπακόκκινου κ.ά. v. Δήμου Πάφου
(1998)1 Α.Α.Δ. 2398) και iv) σε συνάρτηση με τα όσα έχουν νομολογηθεί μέχρι σήμερα (Αγγελίδης και Φιλίππου Λτδ ν. Σπύρος Κολοκασίδης Εστέϊτς Λτδ
(1991)1 Α.Α.Δ. 327 και Κωστάκης Καρεσίου ν. Χριστάλλας Καραπίττα κ.α.
(2002)1(Α) Α.Α.Δ. 338 σε σχέση την υιοθέτηση του όρου άδειας (licence), για να πραγματοποιηθεί μια ενέργεια που υπό άλλες συνθήκες θα συνιστούσε παράνομη επέμβαση, αποφαίνομαι ότι στην παρούσα υπόθεση το δικαίωμα που δόθηκε στον πατέρα του Εναγόμενου για να ανεγείρει λυόμενη κατοικία για να χρησιμοποιείται ως ιδιωτική κατοικία αυτού και των μελών της οικογένειας του αποτελούσε μια άδεια χρήσης μέρους του ακινήτου, η οποία ήταν προσωποπαγής. Η εν λόγω άδεια ήταν μια απλή άδεια χρήσης (bare licence) του ακινήτου και η οποία ως τέτοια μπορούσε να ανακληθεί οποτεδήποτε κατόπιν σχετικής δέουσας ειδοποίησης και τερματίστηκε με τον θάνατο του πατέρα του αποβιώσαντα (δέστε σχετικές αναφορές στις αποφάσεις Παλάοντας ανωτέρω και ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΣΥΜΕΟΥ (ανωτέρω) και σύγγραμμα Woofdall ανωτέρω)
  1. Η συνήγορος του Εναγόμενου κατά το στάδιο των αγορεύσεων ερωτώμενη από το Δικαστήριο να τοποθετηθεί αναφορικά με τα όσα αποφασίστηκαν στις αποφάσεις (Παλάοντας ανωτέρω και ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΣΥΜΕΟΥ ανωτέρω) υποστήριξε ότι τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης διαφοροποιούνται καθότι δεν υπάρχει γραπτή συμφωνία για την άδεια χρήσης μεταξύ του Ενάγοντα και του πατέρα του Εναγόμενου και ότι δεν καταδείχθηκε η ύπαρξη της εν λόγω συμφωνίας. Το πρώτο που επιθυμώ να αναφέρω είναι ότι είναι αντιφατικό να προωθείται επιχειρηματολογία στην βάση του ότι δεν καταδείχθηκε η ύπαρξη συμφωνίας ενώ ταυτόχρονα ο Εναγόμενος στηρίζεται στο περιεχόμενο της για θεμελίωση των δικών του δικαιωμάτων και δεύτερο μέσα από τα ευρήματα του Δικαστηρίου έχει καταδειχθεί η ύπαρξη άδειας χρήσης μέρους του ακινήτου για την ανέγερση του Υποστατικού στην έκταση που αυτό ήταν αναγκαίο για να κατηγοριοποιηθεί το δικαίωμα που κατείχε ο πατέρας του Εναγόμενου και συνεπώς δεν τίθετο θέμα περαιτέρω απόδειξης κάποιας συμφωνίας ή των συγκεκριμένων όρων αυτής.
  2. Όσον αφορά την ουσία του ισχυρισμού, με κάθε σεβασμό, η εν λόγω θέση είναι αβάσιμη καθότι η φύση της άδειας χρήσης κατ' αναλογία των όσων αναφέρθηκαν στις αποφάσεις (Παναγιώτης Συμεού (ανωτέρω) και Παλάοντας ανωτέρω) ήταν προσωποπαγής και συνεπώς ο τρόπος που δύνατο να επέλθει ο τερματισμός της, σε συνάρτηση με την ευρύτερη νομική αρχή ότι δεν δημιουργούνται ιδιοκτησιακά δικαιώματα επί του ακινήτου με την παραχώρηση άδειας χρήσης δεν διαφοροποιείται ούτε και εξαρτάται από το αν η άδεια χρήσης είναι γραπτή ή προφορική όπως αφέθηκε να νοηθεί στην παρούσα στην προσπάθεια του Εναγόμενου να καταδείξει κάποιο συμφέρον επί του Υποστατικού όπου το Υποστατικό συγκεχυμένα αποσυνδεόταν από την ύπαρξη συμφέροντος επί του ακινήτου, κάτι που θα σχολιάσω και στην συνέχεια. Η ουσία της παρούσας υπόθεσης είναι ότι δόθηκε μια άδεια χρήσης στον πατέρα του Εναγόμενου και μετά τον θάνατο του η εν λόγω άδεια χρήσης τερματίστηκε. Η άδεια χρήσης που είχε λάβει ο πατέρας του Εναγόμενου δεν δημιουργούσε ούτε και προσέδιδε οποιοδήποτε ανεξάρτητο δικαίωμα και στα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας του, αφού ακριβώς η διαμονή τους συναρτάτο με την άδεια χρήσης που κατείχε ο Σταύρος Χρυσάνθου. Ο ισχυρισμός που προωθήθηκε ότι το γεγονός ότι ο Εναγόμενος βρίσκονταν στην ζωή όταν δόθηκε η άδεια στον πατέρα του, με αποτέλεσμα να δοθεί και άδεια στον ίδιο δεν στηρίζεται σε οποιαδήποτε αναγνωρισμένη αρχή δικαίου ούτε και συνάδει με την προσωποπαγή φύση μιας άδειας χρήσης. Κατ' ακολουθίαν, μετά τον θάνατο του αδειούχου πατέρα του αποβιώσαντα, εναπόκειτο στο Κράτος μέσω των αρμοδίων υπηρεσιών να παραχωρήσουν νέα άδεια χρήσης σε οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο της οικογένειας του αδειούχου, εφόσον το αιτείτο και εάν τούτο ήταν επιθυμητό.
  3. Σε αυτό το σημείο αναφέρω ότι για πρώτη φορά με τις γραπτές αγορεύσεις της η συνήγορος του Εναγόμενου εισηγήθηκε ότι στα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης εφαρμόζονται οι αρχές των δογμάτων του περιουσιακού κωλύματος και του κωλύματος λόγω συμπεριφοράς.
  4. Ο κανόνας του περιουσιακού κωλύματος (που σημειώνω ότι παρέχει βάση αγωγής σε αντίθεση προς τα άλλα κωλύματα τα οποία μπορούν να προβληθούν μόνο ως βάση για υπεράσπιση), ο οποίος ανεφύει ως πτυχή του δικαίου της επιείκειας και σύμφωνα με τον οποίο, ο ιδιοκτήτης συμβάλλει ή αποδέχεται την κατάσταση που δημιουργείται προς όφελος του κατόχου και χρήστη της γης, εξετάστηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο στην απόφαση Βερεγγάρια (ανωτέρω). Αποφασίστηκε πως, σε αντίθεση με την Αγγλία, στην Κύπρο δεν μπορούν να αποκτηθούν δικαιώματα πάνω σε ακίνητη ιδιοκτησία με τον εν λόγω κανόνα και τούτο ενόψει του άρθρου 4 του περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και Εκτίμηση) Νόμου, Κεφ. 224, το οποίο δεν επιτρέπει την εφαρμογή των κανόνων του Κοινοδικαίου και της Επιείκειας στην δημιουργία δικαιωμάτων πάνω σε ακίνητη ιδιοκτησία στην Κύπρο.
  5. Ο κανόνας του κωλύματος λόγω συμπεριφοράς (estoppel by conduct or estoppel in pais) εγείρεται όταν ένας συμβαλλόμενος σε μια συναλλαγή, με τις δηλώσεις, παραστάσεις ή την συμπεριφορά του προβαίνει σε μια υπόσχεση ή διαβεβαίωση προς τον άλλο συμβαλλόμενο, που αποσκοπεί στο να επηρεάσει τις νομικές σχέσεις μεταξύ τους και ο άλλος συμβαλλόμενος ενεργεί πάνω σε αυτή, διαφοροποιώντας την θέση του προς βλάβη του, τότε δεν θα επιτραπεί στον συμβαλλόμενο που προέβηκε στην υπόσχεση ή έδωσε την διαβεβαίωση, να ενεργήσει με τρόπο ασυμβίβαστο προς αυτή (Μάρκου v. Πασχάλη
(2001)1Β Α.Α.Δ. 829 και ΑΗΚ v. Ελληνικής Μεταλλευτικής Εταιρείας Λτδ
(2005)1Α Α.Α.Δ. 127). Όπως έχει υποδειχθεί νομολογιακά, για εδραίωση του δόγματος του κωλύματος, χρειάζεται να αποδειχθούν σαφείς και θετικές παραστάσεις προς τον αντισυμβαλλόμενο. Δεν μπορεί να υπάρξει εύρημα στη βάση αόριστης και αβέβαιης μαρτυρίας (Ευαγγελίδης Μύρωνας ν. Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας
(2015)1 ΑΑΔ
  2. Επιθυμώ να υπενθυμίσω ότι τα επίδικα θέματα προσδιορίζονται από την δικογραφία. Ο επακριβής προσδιορισμός των επίδικων θεμάτων είναι ουσιώδης εφόσον συναρτάται άμεσα με το αντιπαραθετικό σύστημα δίκης που ισχύει στο δικαϊικό μας σύστημα και ως απόρροια της φυσικής δικαιοσύνης που επιβάλλει την διασφάλιση του δικαιώματος διαδίκου για ουσιαστική ευκαιρία απάντησης στις θέσεις και ισχυρισμούς του αντιδίκου του. Συνεπώς πέραν του ότι τα εν λόγω ζητήματα απουσιάζουν εντελώς από το δικόγραφο της Υπεράσπισης ώστε αποκλείεται η εξέταση τους (ΙΩΑΝΝΙΔΗ, ΣΑΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ PENDENTE LITE ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ ΤΟΥ ΣΟΛΩΜΟΥ ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗ κ.α. ν. ΙΕΡΑΣ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΗΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΦΕΣΗ ΑΡ. 80/2013, 13/1/2020, ECLI:CY:AD:2020:A11), αν και σημειώνω ότι η Υπεράσπιση δεν συντάχθηκε από την υφιστάμενη συνήγορο που εκπροσώπησε τον Εναγόμενο στην ακροαματική διαδικασία, δεν υπάρχει ούτε και οποιαδήποτε μαρτυρία που να προσδίδει νομικό έρεισμα που θα επέτρεπε επιτυχή κατάληξη στην εν λόγω επιχειρηματολογία.
  3. Εν προκειμένω από την αποδεχθείσα μαρτυρία όχι μόνο δεν υπάρχει οποιαδήποτε μαρτυρία ότι δόθηκε οποιαδήποτε άδεια στον Εναγόμενο αλλά ούτε και η Κυπριακή Δημοκρατία σε οποιοδήποτε σημείο αναγνώρισε επίσημα οποιοδήποτε δικαίωμα του Εναγόμενου και παρεμβάλλω εδώ, ότι είναι σε σχέση με αυτόν που εξετάζονται εκ του περισσού οι εν λόγω ισχυρισμοί και όχι σε σχέση με τον πατέρα του Εναγόμενου. Απεναντίας, από την προσκομισθείσα καταδεικνύεται πως από το 2011, δηλαδή μετά τον θάνατο του πατέρα του οι αρμόδιοι λειτουργοί απέστειλαν επιστολές στον Εναγόμενο, υποδεικνύοντας του πως κατέχει το Υποστατικό παράνομα και πως θα έπρεπε να παραδώσει την κατοχή της στο κράτος που είναι ο νόμιμος ιδιοκτήτης του ακινήτου καθότι δεν είχε λάβει με οποιοδήποτε τρόπο οποιαδήποτε άδεια ή συγκατάθεση για την παραμονή του επί του ακινήτου. Ομοίως εκτός δικογραφικού πλαισίου είναι και η όποια νομική επιχειρηματολογία που προωθήθηκε από την συνήγορο του Εναγόμενου και βασίζεται στην ερμηνευτική προσέγγιση που πρέπει να ακολουθήσει το Δικαστήριο στα πλαίσια κατηγοριοποίησης μιας σύμβασης είτε ως σύμβαση ενοικίασης είτε ως άδειας χρήσης (Απολλώνειο Ιδιωτικό Νοσοκομείο Λτδ ν. C & S American Heart Institute Ltd κ.α.
(2011)1 Α.Α.Δ. 379) καθότι όχι μόνο δικογραφικά αλλά ούτε και με την προσκομισθείσα μαρτυρία αναφέρθηκε οτιδήποτε σε σχέση με την ύπαρξη ή μη σχέσης ενοικίασης μεταξύ των διαδίκων.
  1. Πέραν των πιο πάνω, τόσο με την μαρτυρία του Εναγόμενου όσο και με τις αγορεύσεις της συνηγόρου του προωθήθηκε μια συγκεχυμένη επιχειρηματολογία που αποσκοπούσε στην ανάδειξη ενός τεχνητού διαχωρισμού μεταξύ του ακινήτου και του Υποστατικού για σκοπούς συντέλεσης του αστικού αδικήματος της παράνομης επέμβασης. Δηλαδή προωθήθηκε η θέση ότι δεν έχει καταδειχθεί οποιαδήποτε παράνομη επέμβαση επί του Υποστατικού. Το γεγονός ότι το ακίνητο πάνω στο οποίο κτίστηκε το επίδικο Υποστατικό αποτελεί ιδιοκτησία της Κυπριακή Δημοκρατίας είναι γεγονός και το Υποστατικό δεν μπορεί να διαχωριστεί από την γη εφόσον είναι στερεά συνδεδεμένο με αυτή και θεωρείται μέρος της ακίνητης ιδιοκτησίας. Το εν λόγω γεγονός προκύπτει αβίαστα από την ερμηνεία του όρου «ακίνητη ιδιοκτησία» που δίδεται από το άρθρο 2 του Κεφ.
  2. Σύμφωνα με τις πρόνοιες του εν λόγω άρθρου, στον όρο «ακίνητη ιδιοκτησία» περιλαμβάνεται «η γη» και «οικοδομές και άλλα κατασκευάσματα, οικοδομήματα ή προσαρτήματα που είναι στερεά συνδεδεμένα με οποιαδήποτε γη ή με οποιαδήποτε οικοδομή ή άλλο κατασκεύασμα ή οικοδόμημα».
  3. Τυχόν υιοθέτηση των θέσεων του Εναγόμενου απολήγει στην δημιουργία μιας νομικής παραδοξότητας όπου πρόσωπα διαπράττουν το αστικό αδίκημα ης παράνομης επέμβασης όσον αφορά το εκάστοτε ακίνητο αλλά ταυτόχρονα να μην διαπράττουν το αδίκημα σε σχέση με την εκάστοτε οικοδομή που βρίσκεται πάνω σε αυτή, ενώ το ίδιο το λεκτικό του άρθρου 43 (Κεφ. 148) αλλά και όλη η νομολογία που διέπει το ζήτημα διασυνδέουν την διάπραξη του εν λόγω αστικού αδικήματος με την επέμβαση επί του ακινήτου τίποτε περισσότερο και τίποτα λιγότερο. Συνεπώς, από την στιγμή που το επίδικο Υποστατικό δεν μπορεί να διαχωριστεί από την γη, δεν μπορεί και ως ζήτημα κοινής λογικής να τίθεται θέμα ύπαρξης οποιουδήποτε προνομίου/δικαιώματος επί του Υποστατικού αλλά όχι επί του ακινήτου.
  4. Υπό το φως των όλων όσων έχω εξετάσει ανωτέρω, έχοντας κατά νου το πραγματικό υπόβαθρο της παρούσας υπόθεσης ως αυτό διατυπώνεται στα ευρήματα στα οποία έχει προβεί το Δικαστήριο, η αγωγή του Ενάγοντα εναντίον του Εναγόμενου επιτυγχάνει, εφόσον ο Ενάγοντας έχει αποσείσει το βάρος που είχε για να αποδείξει, στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων, ότι ο Εναγόμενος διαπράττει το αστικό αδίκημα της παράνομης επέμβασης με την παραμονή του επί του Υποστατικού. Αποζημιώσεις
  5. Όπως έχει ήδη αναφερθεί, το αστικό αδίκημα της παράνομης επέμβασης είναι αγώγιμο per se και δεν χρειάζεται απόδειξη ζημιάς. Με την απαίτηση του ο Ενάγοντας αξίωσε την επιδίκαση αποζημιώσεων για παράνομη επέμβαση αλλά και αποζημιώσεις ως ενδιάμεση οφέλη. Πέραν του ότι τα εν λόγω ζητήματα δεν αναπτύχθηκαν με τις αγορεύσεις της συνηγόρου του Ενάγοντα ώστε το Δικαστήριο να δύναται να θεωρήσει ότι οι εν λόγω αξιώσεις έχουν εγκαταλειφθεί (Στέλιος Σάββα και Υιοί Λίμιτεδ ν. Γενικού Εισαγγελέα της Κυπριακής Δημοκρατίας, Αγωγή Αρ. 1/2019,απόφαση ημερομηνίας 28/05/2020), σημειώνω ότι δεν προσκομίστηκε εκ μέρους του Ενάγοντα οποιαδήποτε αξιόπιστη μαρτυρία σε σχέση με την αξία του ακινήτου, είτε του μέρους επί του οποίου βρίσκεται το Υποστατικό, είτε για την αγοραία ενοικιαστική αξία του που θα επέτρεπε στο Δικαστήριο να προβεί σε οποιοδήποτε υπολογισμό για σκοπούς επιδίκασης αποζημιώσεων. Ως εκ τούτου, εφαρμόζοντας τα πιο πάνω στα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης επιδικάζονται μόνο ονομαστικές αποζημιώσεις ύψους €100 εναντίον του Εναγόμενου και υπέρ του Ενάγοντος. Διάταγμα άρσης της παράνομης επέμβασης
  6. Η κύρια θεραπεία που προώθησε ο Ενάγοντας είναι διάταγμα με το οποίο να διατάσσεται ο Εναγόμενος όπως παραδώσει κενή και ελευθέρα κατοχή του Υποστατικού. Έχει καθιερωθεί μέσα από τη νομολογία, (Αγγελίδης ανωτέρω), ότι σε περίπτωση απόδειξης παράνομης επέμβασης εκδίδεται υπέρ του Ενάγοντος δικαιωματικά διάταγμα για άρση της επέμβασης, προκειμένου να τερματιστεί η παρανομία και συνεπώς αυτό θα διαταχθεί και στην παρούσα υπόθεση. Κατάληξη
  7. Στη βάση όλων των πιο πάνω, εκδίδεται απόφαση υπέρ του Ενάγοντα και εναντίον του Εναγόμενου ως ακολούθως: · Απόφαση για το ποσό των €100 ως ονομαστικές αποζημιώσεις. · Διάταγμα με το οποίο ο Εναγόμενος διατάσσεται όπως, εντός 60 ημερών από την ημερομηνία επίδοσης προς αυτόν της παρούσας απόφασης, άρει την παράνομη επέμβαση του επί του Υποστατικού που βρίσκεται εντός του ακινήτου με αρ. εγγραφής 0/2382, Φύλλο/ Σχέδιο/Τμήμα 37/39/0, Τεμάχιο 1054 και όπως εκκενώσει και παραδώσει ελεύθερη και κενή κατοχή του Υποστατικού στον Ενάγοντα και/ή σε εξουσιοδοτημένο αντιπρόσωπο του.
  8. Ενόψει της επιτυχίας της αγωγής ασκώντας την διακριτική μου ευχέρεια επιδικάζονται υπέρ του Ενάγοντα και εναντίον του Εναγόμενου δικηγορικά έξοδα όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ............. Κ. Πασιαρδής, Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.