Ραφαήλ Σταύρου ν. Νικόλα Τσαγγαρά, Αρ. Αγωγής: 1473/14, 11/11/2024 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Γ. Ιωαννίδου - Παπά, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 1473/14 ΜΕΤΑΞΥ: Ραφαήλ Σταύρου Ενάγοντα και Νικόλα Τσαγγαρά Εvαγομένου ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 11 Οκτωβρίου 2024 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για τον Ενάγοντα: κα Χρ.Αντωνίου για Γιώργος Χαραλαμπίδης & Σία Δ.Ε.Π.Ε Για τον Εναγόμενο: κος Χρ.Αδάμου ΑΠΟΦΑΣΗ Ο ενάγων με την αγωγή του αξιώνει ειδικές αποζημιώσεις, τόκους και έξοδα κατόπιν τροχαίου δυστυχήματος που συνέβηκε στις 12.8.13 στον δρόμο Λεμεσού - Πλατρών της επαρχίας Λεμεσού λόγω ισχυριζόμενης αμέλειας του εναγόμενου. ΔΙΚΟΓΡΑΦΗΜΕΝΕΣ ΘΕΣΕΙΣ Σύμφωνα με την Έκθεση Απαίτησης (Ε/Α στο εξής) ο ενάγων κατά πάντα ουσιώδη χρόνο για την παρούσα αγωγή ήταν οδηγός και ιδιοκτήτης του οχήματος με αριθμούς εγγραφής XXX167 («όχημα» στη συνέχεια) με κατεύθυνση τις Πλάτρες τηρώντας την αριστερή λωρίδα κυκλοφορίας σε σχέση με την πορεία του και ο Εναγόμενος ήταν αναβάτης σε ποδήλατο στον ίδιο δρόμο με κατεύθυνση τη Λεμεσό. Σε κάποιο σημείο του πιο πάνω δρόμου, πλησίον του χωριού Μονιάτης, όπου υπήρχε μια απότομη δεξιά στροφή (σε σχέση με την πορεία του Ενάγοντα), ο Εναγόμενος έχασε τον έλεγχο του ποδηλάτου του και εισήλθε στην αντίθετη λωρίδα κυκλοφορίας με αποτέλεσμα να ανακόψει την ελεύθερη πορεία του Ενάγοντα και να συγκρουστεί με το όχημα του και να προκληθούν ειδικές ζημιές ύψους €2.718,80, τόκοι και έξοδα τα οποία αξιώνει από τον εναγόμενο. Στην Έκθεση Υπεράσπισης του (Ε/Υ στο εξής) ο εναγόμενος αποδέχεται ότι ο ενάγων οδηγούσε το όχημα του κατά τον ουσιώδη χρόνο και αυτός το ποδήλατο του, ότι συγκρούστηκαν στον εν λόγω τόπο αλλά δεν αποδέχεται την θέση του ενάγοντα ότι οδηγούσε με αμέλεια, αντίθετα το δυστύχημα προκλήθηκε από την αποκλειστική και/ή συντρέχουσα αμέλεια του ενάγοντα ο οποίος οδηγούσε το όχημα του κρατώντας την δεξιά πλευρά του δρόμου σύμφωνα με την πορεία του και ο ίδιος προσπάθησε ν΄αλλάξει λωρίδα πορείας για να αποφύγει να συκρουστεί μαζί του. Ακόμη είναι η θέση του ότι οι ισχυριζόμενες ειδικές ζημιές του ενάγοντα προϋπήρχαν του ατυχήματος και/ή είναι άσχετες και/ή εξογκωμένες. Συνακόλουθα ζητεί την απόρριψη της αγωγής με έξοδα σε βάρος του ενάγοντα. Στην Απάντηση του ο ενάγων ισχυρίζεται ότι όσα αναφέρει ο εναγόμενος στην Ε/Υ του αποτελούν εκ των υστέρων σκέψεις του και επαναλαμβάνει όσα επικαλείται στην Ε/Α του. Αυτό που καλείται να εξετάσει το δικαστήριο στην παρούσα αγωγή είναι το θέμα της ευθύνης και των κατ΄ισχυρισμό ειδικών ζημιών του ενάγοντα. ΜΑΡΤΥΡΙΑ Για την απόδειξη της υπόθεσης κατέθεσε ο ενάγων ως ΜΕ1, ο Ν.Μαρκουλλής ως ΜΕ2 και ο Αστ.3503 Α.Γιαννακού ως ΜΕ3. Προς υπεράσπιση του εναγόμενου κατέθεσε ο ίδιος ως ΜΥ1. Κατά την ακροαματική διαδικασία κατατέθηκαν συνολικά 4 τεκμήρια και η γραπτή δήλωση του ενάγοντα και του εναγόμενου (τεκμ.Α και Β αντίστοιχα). Προχωρώ να παραθέσω ουσιώδη μέρη της μαρτυρίας των δύο πλευρών και παράλληλα προβαίνω στην αξιολόγηση τους. Το πλήρες περιεχόμενο της μαρτυρίας των μαρτύρων βρίσκεται καταγραμμένο στα πρακτικά του Δικαστηρίου και μαζί με το περιεχόμενο των τεκμηρίων έχουν μελετηθεί και λαμβάνονται υπόψη στο σύνολο τους και θα γίνεται αναφορά στο βαθμό που είναι αναγκαίο για σκοπούς αξιολόγησης. Σκοπός της αξιολόγησης της μαρτυρίας είναι να μπορέσει το Δικαστήριο να προβεί σε διαπιστώσεις αναφορικά με τα πραγματικά γεγονότα και, στη βάση των δικών του ευρημάτων ως προς τα γεγονότα, να εξετάσει στη συνέχεια κατά πόσον ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης, το έχει αποσείσει στον βαθμό που απαιτείται. Ωστόσο, η αξιοπιστία εκτιμάται αυτοτελώς και ανεξαρτήτως επιπέδου απόδειξης (Barry Wynne v. David Costakis Mavronicola κ.α.
(2009)1(β) Α.Α.Δ. 1138, Αθανασίου κ.α. ν Κουνούνη
(1997)1 Α.Α.Δ. 614).). Η μαρτυρία εξετάζεται από τo Δικαστήριο συνολικά και όχι αποσπασματικά (Βλ. μεταξύ άλλων απόφαση της Μιχαηλίδου, Δ., ημερ. 8.4.2014, στην Πολιτική ΄Εφεση Αρ. 273/2010, Βαρβάρα (Ρίτσα) Mason ν. Αντώνη Αντωνίου κ.α). Κατ' αρχή, θα πρέπει να λεχθεί ότι η παρούσα υπόθεση ως πολιτική αυτή κρίνεται επί του ισοζυγίου των πιθανοτήτων και ένας μάρτυρας μπορεί να γίνει πιστευτός είτε εξ' ολοκλήρου είτε μερικώς (Βλ. Αγαπίου ν. Παναγιώτου
(1988)1ΑΑΔ 263 και Γενικός Εισαγγελέας ν. Μανώλη
(1995)2 ΑΑΔ 207). Λέχθηκε, επίσης, ότι η επιλεκτική αποδοχή μέρους της μαρτυρίας ενός μάρτυρα δεν είναι επιλήψιμη (Βλ. Χάρης Χρίστου ν. Ευγενία Khoreva
(2002)1 ΑΑΔ 454). ΜΕ1 ήταν ο ενάγων ο οποίος κατέθεσε και υϊοθέτησε στο δικαστήριο την γραπτή του κατάθεση τεκμήριο Α΄ ως επίσης και τα τεκμήρια 1 - 3(α). Κατά την μαρτυρία του είπε ότι το όχημα του δεν επιδιορθώθηκε εντελώς και ότι μπορούσε να φτιάξει εξωτερικά το έπραξε με οικονομική βοήθεια από την οικογένεια του. Αυτός δεν έχει κατηγορηθεί σε σχέση με οποιαδήποτε τροχαίο αδίκημα. Αντεξεταζόμενος είπε ότι το αυτοκίνητο του ήταν στο χώρο στάθμευσης του σπιτιού του. Τότε αυτός ήταν μικρός και άνεργος. Είχε αγοράσει άλλο αυτοκίνητο αξίας €300 για να μπορεί να κινηθεί. Κάποια κομμάτια του οχήματος επιδιορθώθηκαν. Στην ερώτηση πόσα πλήρωσε για το ταμπλό του οχήματος απάντησε ότι δεν εσάστηκε. Ερωτώμενος εάν τα εξαρτήματα αγοράστηκαν από την TOYOTA είπε ότι «δεν μπορεί να απαντήσει, δεν ήταν εκεί να το σάσει αυτός γιατί δεν ήταν αυτός που ανέλαβε για την επιδιόρθωση του, αλλά η μητέρα του». Αλλάχθηκε ο μπροστινός προφυλακτήρας και μπογιατίστηκαν το καπό και ο προφυλακτήρας. Η μητέρα του ανέλαβε μέρος της επιδιόρθωσης του οχήματος και περίπου στοίχισε γενικά €1000 αλλά έψαξε να βρει την απόδειξη και δεν την βρήκε. Μετά ερωτώμενος πόσα στοίχισε το βάψιμο του είπε πάλιν €1000 και σε άλλη ερώτηση πόσα πληρώθηκε το άτομο που το έβαψε είπε ότι δεν ξέρει πόσα πληρώθηκε γιατί δεν είναι αυτός που έβαλε τις τιμές. Στην ερώτηση εάν ο εκτιμητής ξαναήρθε για να δει εάν φτιάχτηκε το όχημα του είπε «εννά σας γελάσω, δεν το γνωρίζω». Μέχρι και σήμερα δεν φτιάχτηκε. Στην υποβολή ότι τα έξοδα του εκτιμητή ύψους €80 πληρώθηκαν από άλλα πρόσωπα και όχι από αυτόν απάντησε ότι τα δανείστηκε η μητέρα του. Στην ερώτηση εάν ο ισιωτής και μπογιατζής τους εξέδωσε αποδείξεις με ΦΠΑ είπε ότι έψαξε να βρει αποδείξεις και δεν τις βρήκε. Ακόμη στην ερώτηση για να πει τα ονόματα του μπογιατζή, και του ηλεκτρολόγου είπε απλά ότι αυτός ήθελε να επιδιορθωθεί το όχημα του και αυτά τα ανέλαβαν οι γονείς του. Αναφορικά με τις συνθήκες του δυστυχήματος αυτός ήταν σταθερός στη μαρτυρία του εξηγώντας ότι οδηγούσε το όχημα του και ευρισκόταν στην λωρίδα του και πώς κατέληξε μετά την σύγκρουση του με τον ποδηλάτη. Ακόμη είπε με σταθερότητα ότι δεν έτρεχε, οδηγώντας σε ανήφορο και η ζημιά έγινε από τον ποδηλάτη ο οποίος έτρεχε κατηφορίζοντας. Αυτός δεν αποδέκτηκε την θέση της υπεράσπισης ότι ο εναγόμενος προσπάθησε να αλλάξει πορεία δηλαδή οδήγησε το ποδήλατο του προς τα δεξιά σύμφωνα με την πορεία του για να τον αποφύγει και ότι ο ενάγων επανέφερε το όχημα του στην λωρίδα του. Δεν έχω αμφιβολία ότι ο ΜΕ1 κατέθεσε στο δικαστήριο τα πραγματικά γεγονότα που αφορούν το πώς προκλήθηκε το δυστύχημα. Ως εκ τούτου αποδέχομαι πλήρως την σταθερή και σαφή μαρτυρία του για το ότι οδηγούσε το όχημα του ανηφορίζοντας, βόρεια στον δρόμο Λεμεσού - Πλατρών, ευρισκόμενος στην αριστερή λωρίδα κυκλοφορίας, και ο εναγόμενος κατηφορίζοντας εισήλθε στην λωρίδα του με αποτέλεσμα να συγκρουστούν. Αυτός δεν είχε αντιληφθεί τον εναγόμενο λόγω της ιδιομορφίας του δρόμου, εφόσον εκεί υπάρχει στροφή. Η θέση του ενάγοντα υποστηρίζεται από την πραγματική μαρτυρία που καταδεικνύει το σημείο συγκρούσεως στην λωρίδα του (τεκμ.3 σχεδιάγραμμα σκηνής) θέση βεβαίως που υποστήριξε και ο εξεταστής της υπόθεσης ΜΕ3. Από την μαρτυρία του δεν αποδέχομαι την θέση του ότι «παλλούκωσε» το όχημα του γιατί το όχημα του κατέληξε σε απόσταση 14 μέτρων και δεν υπάρχουν ίχνη τροχοπέδησης για να δικαιολογεί κάτι τέτοιο. Ερχόμενη τώρα στις αναφορές του ΜΕ1 για την κατάσταση και την επιδιόρθωση του οχήματος του κρίνω ότι όλες οι απαντήσεις του διακατείχοντο από γενικότητα και αοριστία. Ο ίδιος δεν ήταν συγκεκριμένος για τις μερικές επιδιορθώσεις που έγιναν στο όχημα του, αφού είπε σαφώς ότι δεν το ανέλαβε αυτός. Αποδέχομαι την αναντίλεκτη θέση του ότι το όχημα του υπέστη υλικές ζημιές, άλλωστε αυτό εμφαίνεται και στις φωτογραφίες τεκμ.4 δεν υπάρχει όμως συγκεκριμένη και σαφής μαρτυρία τι επιδιορθώθηκε, από ποιόν, πως και πόσα κόστισε αυτή. Ούτε και παρουσίασε οποιεσδήποτε αποδείξεις για το ποσό που ο ίδιος ανέφερε «περίπου €1000» πληρώθηκε από την μητέρα του και να συγκεγκριμενοποιήσει τί αφορούσε. Αναφορικά με την απώλεια χρήσης του οχήματος του και την αξίωση του των €72 στην Ε/Α του και στην ερώτηση από ποιά εταιρεία ενοικίασε άλλο όχημα δεν απάντησε, απλά είπε ότι το όχημα δεν εκινείτο. Στην ερώτηση ποιός καθόρισε το ποσό των €12 ημερησίως είπε και πάλι «εννά σας γελάσω». Επίσης στο πώς καθορίστηκαν οι 6 ημέρες απώλειας χρήσης του είπε ότι δεν θυμάται, ήταν σε πολύ άσχημη κατάσταση, σε σιοκ. Ενόψει των πιο πάνω απαντήσεων του φαίνεται ξεκάθαρα ότι ούτε και αυτή την αξίωση του ήταν σε θέση να την υποστηρίξει με στοιχεία. Συνεπώς θεωρώ ότι η μαρτυρία του σε σχέση με την κατάσταση του οχήματος του μετά το δυστύχημα και την μερική επιδιόρθωση του ήταν ελλιπής. Αποδέχομαι ως αξιόπιστη την μαρτυρία του όσο αφορά το πώς προκλήθηκε το δυστύχημα πλην του πιο πάνω σημείου ότι αυτός «παλλούκωσε». Ο ΜΕ2 κατέθεσε ως εμπειρογνώμονας. Όσον αφορά την προσέγγιση και εξέταση μαρτυρίας εμπειρογνώμονα υπάρχει πληθώρα νομολογίας (βλ. Φιλίππου ν. Οδυσσέως
(1989)1 C.L.R. 1, Θεοσκέπαστη Φαρμ ν. Δημοκρατίας
(1990)2 Α.Α.Δ. 984, Ευαγγέλου ν. Αμπίζας
(1982)1 C.L.R. 41 και Νικολάου ν. Σταύρου
(1992)1Β Α.Α.Δ. 746), Χαραλάμπους ν. Αβραάμ κ.α.
(1999)1 Α.Α.Δ. 1441). Σύμφωνα με αυτή το Δικαστήριο θα πρέπει πρώτα να πεισθεί ότι ο μάρτυρας είναι εμπειρογνώμονας στον τομέα που καταθέτει και στην συνέχεια να εξετάσει αν με την μαρτυρία του έχει δώσει τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια ώστε να καταστήσει ικανό το Δικαστήριο να ελέγξει την ακρίβεια των συμπερασμάτων του, προκειμένου να σχηματίσει την δική του ανεξάρτητη κρίση, με εφαρμογή των κριτηρίων πάνω στα γεγονότα που θα αποδειχθούν με μαρτυρία. Επί του προκειμένου αναφορικά με το κατά πόσο ο ΜΕ2 εκτιμητής από το 1975, είναι εμπειρογνώμονας, στην ειδικότητα του, αυτό δεν αμφισβητήθηκε. Συναφώς η μαρτυρία του θα προσεγγιστεί και θα αξιολογηθεί με βάση τις αρχές που διέπουν την αξιολόγηση και προσέγγιση εμπειρογνωμόνων μαρτύρων. Αυτός προέβηκε σε εκτίμηση του οχήματος του ενάγοντα τεκμ.2 την οποία αναγνώρισε και υϊοθέτησε στο δικαστήριο. Είπε ότι η μητέρα του ενάγοντα κάποια κα Άννα επικοινώνησε μαζί του για επιθεώρηση του οχήματος. Μετέβηκε σε κάποια οικία στον Άγ.Αθανάσιο στις 30 και στις 31.8.13 για επιθεώρηση του. Αντεξεταζόμενος είπε ότι μετά από τις 31.8.13 δεν ξανάδε το όχημα του ενάγοντα και δεν γνωρίζει αν αυτό επιδιορθώθηκε, θέση του την οποία αποδέχομαι. Ακόμη αυτός περιέγραψε τις φωτογραφίες που έλαβε τεκμήριο 4, ειδικότερα την φωτογραφία 1 στην οποία φαίνεται η ζημιά στο καπό του οχήματος στο πάνω δεξί του μέρος, πάνω από το δεξί του φανάρι, δίπλα από το σήμα δεξιά και αριστερά μεταξύ του αριστερού φαναριού. Το τελευταίο σημείο ονομάζεται διπλή λαμαρίνα και για να επιδιορθωθεί πρέπει να κοπεί αλλά προτιμούν να γίνεται αλλαγή με μεταχειρισμένο. Οι ζημιές στο όχημα ήταν εμφανείς. Αποδέχομαι τις εν λόγω θέσεις του οι οποίες επιβεβαιώνονται από τις φωτογραφίες που παρουσίασε και παρέμειναν αναντίλεκτες. Μετά που είδε το όχημα του ενάγοντα τα εργατικά τα διαβουλεύτηκε με τον ισιωτή Πανίκο Ζαβρό, τον οποίο επισκέφθηκε στο μαγαζί του και συμφώνησαν γι΄αυτά. Αυτός κάνει και τον ηλεκτρολόγο. Στο τεκμ.2 κατέγραψε 18% ΦΠΑ επί των εξαρτημάτων όχι όμως επί των εργατικών. Εξήγησε την διαδικασία στην οποία προβαίνει δηλαδή καταγράφει τις πρόχειρες σημειώσεις του για τα ανταλλακτικά, τα εργατικά που χρειάζονται, για το βάψιμο, τα μηχανικά και τα ηλεκτρολογικά και αφού συμπληρωθούν τις μετατρέπει σε πρωτότυπες και τις πρώτες τις καταστρέφει. Αποδέχομαι τον τρόπο που αυτός ανέφερε σε σχέση με την εν λόγω διαδικασία που τήρησε, άλλωστε αυτή δεν αμφισβητήθηκε. Αυτός ανέφερε ότι έκανε καταγραφή των ανταλλακτικών που χρειάζονται για να επανέλθει το όχημα στην προτέρα του κατάσταση, ελήφθηκαν τιμές μεταχειρισμένων ανταλλακτικών από το κατάστημα Γιαννάκης Κεραυνού και προσετέθηκε το σύνολο των εργατικών. Ο ΜΕ2 πέραν της έκθεσης του δεν παρουσίασε οποιοδήποτε στοιχείο βάση του οποίου στηρίκτηκε για την τελική κατάληξη των ποσών που καταγράφονται στο τεκμ.
- Το δικαστήριο θα ανέμενε από τον μάρτυρα να παρουσιάσει ενώπιον του λεπτομερή καταγραφή και επεξήγηση των ανταλλακτικών, των τιμών και των εργατικών (π.χ πόσες ημέρες) προς υποστήριξη των θέσεων του, πράγμα που δεν έγινε. Επίσης δεν υποστηρίχθηκε με οποιοδήποτε τρόπο η αναφορά του ότι ο Γιαννάκης Κεραυνός είναι ο πιο φθηνός στην αγορά για την πώληση εξαρτημάτων. Συνακόλουθα θεωρώ ότι ο ΜΕ2 δεν έχει εφοδιάσει το δικαστήριο με τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για να μπορέσει να καταλήξει ότι το όχημα του ενάγοντα το οποίο υπέστη υλικές ζημιές από το δυστύχημα, θέση που αποδέχομαι, έχρηζε αντικατάστασης με συγκεκριμένα ανταλλακτικά με καθορισμένη αξία ως το τεκμήριο 2 αναφέρει. Από την μαρτυρία του αποδέχομαι ότι αυτός έχει ετοιμάσει έκθεση εκτίμησης για το όχημα του ενάγοντα τεκμ.2 και έχει πληρωθεί για τις εργασίες του €80 (επισυνημμένη απόδειξη στο τεκμήριο δύο). ΜΕ3 ήταν ο ήταν ο Αστ.3503 Αρ.Γιαννακού ο οποίος υπηρετεί στο Τμήμα Ανιχνεύσεως Εγκλημάτων Λεμεσού και προηγουμένως υπηρετούσε στον Αστυνομικό Σταθμό Λάνιας. Επισκέφθηκε την σκηνή του δυστυχήματος το οποίο έγινε προς το μεσημέρι, δεν ήταν σίγουρος για την ώρα. Τα οχήματα ήταν στην τελική τους θέση. Παρόντες ήταν ο οδηγός του οχήματος και νομίζει ένα ή δύο επιβάτες. Στη σκηνή ετοίμασε πρόχειρο σχεδιάγραμμα ως επίσης και το επισυνημμένο και υπογραμμένο από αυτόν στην αστυνομική έκθεση τεκμήριο τρία που έγινε βάσει του προχείρου. Ετοιμάστηκε ποινικός φάκελος που οδηγήθηκε ενώπιον της δικαιοσύνης. Αυτός σύνταξε την σελίδα 3 της αστυνομικής έκθεσης. Περιέγραψε τον δρόμο δηλαδή ότι εκεί υπάρχει επικίνδυνη στροφή εξ΄ ου και οι πινακίδες αριστερά και δεξιά του δρόμου, η στροφή είναι διπλή, υπάρχει μεγάλη κατωφέρεια σε σχέση με την πορεία του ποδηλάτη εναγομένου. Δεν μπορούσε να καταθέσει το πρόχειρο σχεδιάγραμμα της σκηνής και τις καταθέσεις τις οποίες έλαβε από τους εμπλεκόμενους οδηγούς γιατί βρίσκονται στον ποινικό φάκελο που καταχωρίστηκε εναντίον του εναγομένου αλλά δεν γνωρίζει την πορεία της υπόθεσης. Αντεξεταζόμενος επανέλαβε πως κατέληξε στο σημείο σύγκρουσης λόγω της ύπαρξης γιαλιών και της εκδοράς επί της ασφάλτου. Δεν μπορούσε να πει από πού προήλθαν τα γιαλιά, όμως ο ανεμοθώρακας του οχήματος είχε σπάσει, πιθανότατα να προέρχονταν από εκεί. Ήταν παρών και άλλος συνάδελφος του στη σκηνή. Ο μάρτυρας έκανε τις μετρήσεις και χρησιμοποίησε κορδέλες. Δεν συμφώνησε με την θέση της υπεράσπισης ότι το κτύπημα στο αυτοκίνητο ήταν στην αριστερή του πλευρά, η οποία δεν υποστηρίζεται από την πραγματική μαρτυρία και το ποδήλατο χτύπησε πρώτα κάτω χαμηλά δεξιά στο αυτοκίνητο και με χτύπημα στον ανεμοθώρακα αριστερά. Ανέφερε την τελική θέση του ποδηλάτου στο σημείο Α1 και του αυτοκινήτου στο Β
- Ο ποδηλάτης κατέληξε στο σημείο Ζ σε απόσταση 12 μέτρων από το Α
- Το σημείο συγκρούσεως μέχρι την τελική θέση του αυτοκινήτου (Β1) είναι στα 14 μέτρα. Δεν εντόπισε ίχνη τροχοπέδησης. Υπάρχει ζωγραφιστή νησίδα επί της ασφάλτου. Σύμφωνα με την πορεία του ενάγοντα υπάρχει η πρώτη στροφή στο σημείο Β του σχεδιαγράμματος και ακόμα μία στροφή κοντά στο σημείο Χ, αλλά και σύμφωνα με την πορεία του ποδηλάτη η πρώτη στροφή είναι στο σημείο Α και η δεύτερη στροφή μετά το σημείο σύγκρουσης υπάρχει άλλη στροφή (τόξο προς Λεμεσό στο σχεδιάγραμμα). Στην ερώτηση της υπεράσπισης αν μέτρησε την ορατότητα είπε ότι δεν το έπραξε γιατί είναι δύσκολη η μέτρηση λόγω της ιδιομορφίας του δρόμου εξ΄ ου και η ύπαρξη των δύο πινακίδων για επικίνδυνη στροφή. Το πλάτος του δρόμου στο σημείο μηδέν είναι 3,2 m. Επίσης δεν μπορούσε να πει εάν από το σημείο μηδέν στο σχεδιάγραμμα υπάρχει ορατότητα για τα οχήματα που κατεβαίνουν προς Λεμεσό ή και αντίστροφα. Στην υποβολή ότι η σύγκρουση έγινε πλαγιομετωπικά δεν μπορούσε να πει και αυτός υποστήριξε ότι το ποδήλατο καταστράφηκε, οι ζημιές του οχήματος ήταν στο μπροστινό μέρος και το σημείο σύγκρουσης ήταν ξεκάθαρα στη λωρίδα του οχήματος του ενάγοντα. Υπηρέτησε στην αστυνομία 14 χρόνια πριν το δυστύχημα και παρακολούθησε διάφορα μαθήματα. Ο ποδηλάτης κατέληξε σε γκρεμνό και οι νοσοκόμοι κατέβηκαν για να τον πάρουν. Δεν σημείωσε ίχνη αίματος και συνάγει ότι δεν βρήκε, αλλά φαίνεται αυτός να εκτινάχθηκε και να κατέληξε πάνω από κιγκλίδωμα στο γκρεμό μετά το σημείο Ζ. Στη σκηνή ήταν παρών ο οδηγός του οχήματος και τον υπέβαλε σε προκαταρκτικό έλεγχο αλκοόλης με μηδενική ένδειξη. Αποδέχομαι την θέση του ότι βάση του πρόχειρου σχεδιαγράμματος της σκηνής ετοίμασε το συμμετρικό το οποίο έχει υπογράψει, κάτι βεβαίως που δεν αμφισβητήθηκε. Ήταν σαφής γιατί τοποθέτησε το Χ σ΄εκείνο το σημείο γιατί βρήκε τα γιαλιά και την εκδορά επί της ασφάλτου. Μάλιστα ήταν ειλικρινής λέγοντας ότι δεν μπορούσε να πει εάν τα γιαλιά ήταν από το όχημα ή από το ποδήλατο όμως ο μπροστινός ανεμοθώρακας του οχήματος ήταν σπασμένος. Αναντίλεκτη ήταν και η ύπαρξη αυτών στην άσφαλτο. Το δικαστήριο δεν έχει αμφιβολία ότι ο ΜΕ3 κατέθεσε την αλήθεια και τις διαπιστώσεις του στη σκηνή. Εκεί που ο ίδιος δεν μπορούσε να απαντήσει το έπραττε όπως για παράδειγμα για το θέμα της ορατότητας. Συνεπώς αποδέχομαι την μαρτυρία του ως αξιόπιστη. ΜΥ1 ήταν ο εναγόμενος ο οποίος κατέθεσε την γραπτή του κατάθεση τεκμήριο Β. Σε αυτήν αναφέρει μεταξύ άλλων ότι μπροστά από αυτόν προπορευόταν ποδηλάτης σε απόσταση 40 μέτρων απ΄αυτόν. Είδε τον ενάγοντα σε απόσταση 30 - 35 μέτρα να έρχεται εξ΄αντιθέτου πάνω του. Αποκλειστική ευθύνη για το ατύχημα φέρει ο ενάγων ο οποίος οδηγώντας το όχημα του κρατούσε την λωρίδα πορείας του (εναγόμενου) προς την πλευρά της νησίδας και για να τον αποφύγει ο τελευταίος κινήθηκε δεξιότερα προς την λωρίδα κυκλοφορίας του ενάγοντα με αποτέλεσμα να του ανακόψει την πορεία του και να συγκρουστούν περίπου στο σημείο Χ του σχεδιαγραφήματος. Αυτός τραυματίστηκε πολύ σοβαρά, το ποδήλατο του καταστράφηκε ολοσχερώς και καταχώρησε και πολιτική αγωγή για τις σωματικές του βλάβες και ζημίες. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι ακολουθούσε άλλο ποδηλάτη και κινούνταν στην αριστερή λωρίδα σύμφωνα με την πορεία τους. Στο δικαστήριο τοποθέτησε στο σχεδιάγραμμα της σκηνής το σημείο ΝΤ1 - που είδε για πρώτη φορά το όχημα του ενάγοντα και το σημείο ΝΤ2 το σημείο που βρισκόταν ο ενάγων. Επανέλαβε τα πιο πάνω σε σχέση με τις συνθήκες του δυστυχήματος. Στην ερώτηση πώς ο ενάγοντας δεν χτύπησε τον προπορευόμενο από τον εναγόμενο ποδηλάτη απάντησε ότι ο τελευταίος ήταν ήδη αρκετά μπροστά, έπιανε ήδη την επόμενη στροφή και δεν ήταν στο οπτικό του πεδίο όταν είδε το όχημα του ενάγοντα. Τοποθέτησε το σημείο σύγκρουσης στο σχεδιάγραμμα με το σημείο ΝΤ3, λέγοντας ήταν σε απόσταση 2 μέτρων από το σημείο σύγκρουσης Χ του Αστυφύλακα. Πολύ ορθά ρωτήθηκε πώς και ο ενάγων δεν κτύπησε τον άλλο ποδηλάτη αφού ο ποδηλάτης προπορευόταν από τον εναγόμενο σε απόσταση 40 μέτρων δηλαδή πλησίον του ενάγοντα. Δεν ήταν σε θέση να το εξηγήσει. Επίσης ενώ είπε ότι ο ποδηλάτης δεν ήταν στο οπτικό του πεδίο μετά είπε ότι αυτός έπιανε την επόμενη στροφή, θέση που δεν ευσταθεί εφόσον δεν τον έβλεπε. Είπε ότι δεν γνώριζε εάν κτύπησε στο μπροστινό τζάμι του οχήματος του ενάγοντα εξ΄ου και τα γιαλιά, ως του υπέδειξε η συνήγορος του ενάγοντα. Πιθανολογεί ότι ο ενάγοντας οδηγούσε με ταχύτητα. Επανέλαβε ότι αυτός οδηγούσε το ποδήλατο του στη λωρίδα του και ο ενάγων οδήγησε το όχημα του στην δική του λωρίδα. Αρνήθηκε την θέση ότι ο ενάγων δεν έχει καμία ευθύνη για το δυστύχημα. Σε ερώτηση εάν φρέναρε δεν απάντησε ευθέως λέγοντας ότι «τα χέρια μου ήταν συνέχεια στα στόπερ για να ελέγχω την ταχύτητα μου, όπου χρειάζεται να πατηθούν πατώ τα» και όταν ξαναρωτήθηκε είπε ότι «τα χρησιμοποίησε μέχρι να σιγουρευτεί ότι τον είδε ο οδηγός, που απ΄ότι φαίνεται δεν τον είδε, άφησε τα φρένα και προσπάθησε να αποφύγει την σύγκρουση». Η θέση του αυτή δεν έχει έρεισμα στη λογική γιατί εάν είχε αντιληφθεί τον ενάγοντα να οδηγεί στην λωρίδα του η πρώτη αντίδραση του ήταν να φρενάρει άμεσα και όχι να αναμένει την ενέργεια του άλλου οδηγού. Ενώ στην γραπτή του κατάθεση λέει ότι ο ενάγων αμέσως μόλις τον αντελήφθηκε άλλαξε πορεία και κινήθηκε αριστερά χωρίς να αντιληφθεί καθόλου την προσπάθεια που έκανε για να τον αποφύγει οδηγώντας το ποδήλατο του δεξιότερα ενώ ενόρκως είπε ότι ο ενάγων δεν τον είδε καν. Το γεγονός ότι ο εναγόμενος τοποθέτησε το Χ ως ΝΤ3 στο συγκεκριμένο σημείο ήτοι επί της νησίδας είναι για να πείσει ότι το σημείο σύγκρουσης τους δεν ήταν στη λωρίδα του ενάγοντα. Οι εκ των υστέρων αναφορές του εναγόμενου ότι το σημείο συγκρούσεως ήταν περίπου στο Χ δεν υποβλήθηκαν στους ΜΕ1 και 3, αλλά ούτε και δικογραφείται κάτι τέτοιο για να ληφθούν υπόψη από το δικαστήριο. (Adidas Sportshunfabriken Adi Dassler KGv. The Jonitexo Ltd
(1987)1 C.L.R. 383). Ήταν εμφανής η προσπάθεια του εναγόμενου να πείσει ότι αυτός οδηγούσε κανονικά στην λωρίδα του αλλά η εκδοχή του δεν γίνεται πιστευτή, ούτε και συνάδει με την πραγματική μαρτυρία και τα ευρήματα του ΜΕ3, ως εξηγήθηκαν στο δικαστήριο. Συνακόλουθα αυτή δεν γίνεται αποδεκτή και απορρίπτεται. Οι θέσεις των δύο πλευρών για αυξημένη ταχύτητα δεν προωθήθηκαν με την παρουσίαση μαρτυρίας εμπειρογνώμονα, συνεπώς το δικαστήριο δεν μπορεί να καταστήσει εαυτόν ως ειδικό και να καταλήξει ότι οδηγούσαν με ιλιγγιώδη ταχύτητα. Είναι νομολογιακά καθιερωμένο ότι η ταχύτητα από μόνη της δεν είναι αρκετή για να στοιχειοθετήσει αμέλεια (Βρυωνίδης v Σωφρονίου
(1997)1 ΑΑΔ 1181 και Μιχαήλ v Κυριάκου
(2004)1 (Γ) 1825, Κουμή v Κυριάκου, Ποινική Έφεση 81/13 ημερ.14.5.19), ECLI:CY:AD:2019:A
- ΤΕΛΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΥΣΕΙΣ Μετά την ολοκλήρωση της μαρτυρίας των 2 πλευρών οι ευπαίδευτοι συνήγοροι αυτών προχώρησαν σε νομική επιχειρηματολογία μέσω γραπτών αγορεύσεων που ετοίμασαν και υπέβαλαν στο Δικαστήριο προς διευκόλυνση του και αφού τις υιοθέτησαν επεξήγησαν προφορικώς το περιεχόμενο τους. Οι θέσεις των μερών και η νομική επιχειρηματολογία τους, όπως αυτή εκτέθηκε μέσα από το περιεχόμενο των γραπτών αγορεύσεων, έχουν εξεταστεί με τη δέουσα προσοχή και σοβαρότητα, λαμβάνονται υπόψη στο σύνολο τους και αξιολογούνται από το Δικαστήριο. ΕΥΡΗΜΑΤΑ Με βάση λοιπόν τη μαρτυρία που έγινε δεκτή καταλήγω και στα ακόλουθα: Τηv 12.08.2013 και περί ώρα 12.30 ο Ενάγοντας ως ο εγγεγραμμένος ιδιοκτήτης του οχήματος με αριθμούς εγγραφής XXX 167 (τεκμ.1) το οδηγούσε στο δρόμο Λεμεσού-Πλατρών με κατεύθυνση τις Πλάτρες τηρώντας την αριστερή λωρίδα κυκλοφορίας σε σχέση με την πορεία του. Κατά τον ίδιο χρόνο ο Εναγόμενος οδηγούσε το ποδήλατο του στον ίδιο δρόμο με κατεύθυνση τη Λεμεσό. Σε κάποιο σημείο του πιο πάνω δρόμου, πλησίον του χωριού Μονιάτης, σε μία απότομη στροφή ο εναγόμενος κατηφορίζοντας εισήλθε στην αντίθετη λωρίδα κυκλοφορίας με αποτέλεσμα να ανακόψει την ελεύθερη πορεία του ενάγοντα και να συγκρουστεί με το όχημα του (σημείο Χ σχεδιαγράμματος). Δηλαδή ο εναγόμενος κτύπησε στην δεξιά πλευρά του οχήματος του ενάγοντα και ακολούθως στον μπροστινό αριστερό ανεμοθώρακα του με αποτέλεσμα αυτός να σπάσει. Επίσης προκλήθηκαν ζημιές και στο μπροστινό μέρος του οχήματος και στον προφυλακτήρα. Το όχημα του ενάγοντα επιθεωρήθηκε από τον ΜΕ2 στις 30.8.13 και στις 31.8.13 ο οποίος ετοίμασε την έκθεση του τεκμ.2 και έλαβε και σχετικές φωτογραφίες του οχήματος τεκμ.
- Αυτός πληρώθηκε το ποσό των €80 εκ μέρους του ενάγοντα για τις υπηρεσίες του. Η αστυνομία ειδοποιήθηκε και ο ΜΕ3 του Αστυνομικού Σταθμού Λάνιας επισκέφθηκε με άλλο συνάδελφο του την σκηνή του δυστυχήματος, ήτοι τον κύριο δρόμο Λεμεσού - Πλατρών. Αυτός εκεί έκανε τις μετρήσεις και ετοίμασε πρόχειρο σχεδιάγραμμα ως επίσης και το επισυνημμένο συμμετρικό σχεδιάγραμμα, υπογραμμένο από αυτόν στην αστυνομική έκθεση τεκμήριο 3 που έγινε βάσει του προχείρου. Ετοιμάστηκε ποινικός φάκελος εναντίον του εναγόμενου. Αυτός σύνταξε την σελίδα 3 της αστυνομικής έκθεσης. Για την απόκτηση της αστυνομικής έκθεσης καταβλήθηκε εκ μέρους του ενάγοντα το ποσό των €
- Στο σχεδιάγραμμα τοποθέτησε τις πορείες των ενεχομένων οχημάτων δηλαδή την πορεία του ποδηλάτου ως Α με νότια κατεύθυνση και του οχήματος του ενάγοντα με βόρεια κατεύθυνση ως Β, τις τελικές θέσεις αυτών ως Α1 και Β1 αντίστοιχα, το σημείο σύγκρουσης «Χ» γιατί εντόπισε γιαλιά και εκδορές στην άσφαλτο στην λωρίδα κυκλοφορίας του ενάγοντα. Ο ποδηλάτης κατέληξε στο σημείο Ζ του σχεδιαγράμματος σε απόσταση 12 μέτρων από την τελική θέση του ποδηλάτου του. Το πλάτος του δρόμου στο σημείο μηδέν είναι 3,2 m. Στον εν λόγω δρόμο υπάρχει ζωγραφιστή νησίδα επί της ασφάλτου. Το Χ μέχρι την τελική θέση του αυτοκινήτου (Β1) είναι στα 14 μέτρα. Δεν εντοπίστηκαν ίχνη τροχοπέδησης. Στον δρόμο πλησίον του Χ υπάρχει επικίνδυνη στροφή γι΄αυτό και η ύπαρξη προειδοποιητικών πινακίδων αριστερά και δεξιά του δρόμου (σημεία Ε) και μεγάλη κατωφέρεια σε σχέση με την πορεία του εναγόμενου. Δεν έγινε έλεγχος της ορατότητας από τον ΜΕ3 λόγω της ιδιομορφίας του δρόμου και της ύπαρξης της στροφής. Παρών ήταν ο ενάγοντας και ο ΜΕ3 τον υπέβαλε σε προκαταρκτικό έλεγχο αλκοόλης με μηδενική ένδειξη. Ο εναγόμενος τραυματίστηκε πολύ σοβαρά, το ποδήλατο του καταστράφηκε ολοσχερώς και καταχώρησε και πολιτική αγωγή για τις σωματικές του βλάβες και ζημιές. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Η παρούσα υπόθεση είναι πολιτική και το βάρος απόδειξης βρίσκεται γενικά στους ώμους του Ενάγοντα να αποδείξει τους ισχυρισμούς του στη βάση του ισοζυγίου των πιθανοτήτων. Σύμφωνα με την κυπριακή νομολογία, η απόσειση του βάρους απόδειξης θα αποτιμηθεί υπό το φως της μαρτυρίας που θα κριθεί αξιόπιστη, πάντοτε στο μέτρο του ισοζυγίου των πιθανοτήτων. Αναξιόπιστη μαρτυρία δεν αποτελεί αποδεικτικό υλικό αλλά μόνο αξιόπιστη μαρτυρία βαρύνει την πλάστιγγα των πιθανοτήτων (Miorage v. Radivojenik
(1998)1(Β) Α.Α.Δ. 1162 και Αθανασίου κ.α. v. Κουνούνη
(1997)1(Β) Α.Α.Δ. 614). Όσον δε αφορά τη μη δικογράφηση ουσιωδών ισχυρισμών στην Αντωνίου ν. Χρυσάνθου
(2003)1Β Α.Α.Δ 789 λέχθηκε σχετικά ότι «η μαρτυρία πρέπει να αγνοείται, που είναι εκτός των εγγράφων προτάσεων και τείνει να αποδείξει ισχυρισμούς του διαδίκου οι οποίοι, αν και είναι απαραίτητοι για τη στοιχειοθέτηση, ανάλογα με την περίπτωση, της απαίτησης ή της υπεράσπισης ή της ανταπαίτησής του, εν τούτοις δεν προβάλλονται». Περαιτέρω στη Γεωργίου ν. Καψού
(1997)1Α Α.Α.Δ 164 αναφέρθηκε ότι στα δικόγραφα είναι απαραίτητο να γίνεται αναφορά σε ουσιώδη γεγονότα. Για τη σημασία της δικογράφησης ισχυρισμών και το πως αυτό επηρεάζει την υπόθεση του κάθε διαδίκου βλ. επίσης Courtis and others v. Iasonides
(1970)1 CLR 180, Παπαγεωργίου ν. Κλάππα
(1991)1 Α.Α.Δ. 24 και Ayia Napa Nisi Development Ltd v. Παπαμιχαήλ
(1992)1 Α.Α.Δ. 549. Στην παρούσα αποδίδεται στον Εναγόμενο η διάπραξη του αστικού αδικήματος της αμέλειας. Η αμέλεια είναι θέμα γεγονότων και αποφασίζεται με βάση τις συνθήκες και τις περιστάσεις κάθε υπόθεσης (βλ. Panagiotou v. Mavrou
(1970)1 C.L.R. 215 και Patsalides v. Yiapani
(1969)1 C.L.R. 84). Η έννοια της ως πραγματικού γεγονότος συνίσταται στην παράλειψη επίδειξης εύλογης προσοχής κάτω από τις συγκεκριμένες περιστάσεις κάθε υπόθεσης. Εφόσον η πιθανότητα δημιουργίας κινδύνου είναι εύλογα εμφανής, η παράλειψη λήψης μέτρων προφύλαξης συνιστά αμέλεια (βλ. Φοινικαρίδης ν. Γεωργίου κ.α.
(1991)1 Α.Α.Δ. 475). Σε υποθέσεις τροχαίων δυστυχημάτων η πραγματική μαρτυρία έχει ιδιαίτερη σημασία. Παρέχει αντικειμενικό οδηγό για τη διαπίστωση της ροής των γεγονότων για την κρίση τόσο της αξιοπιστίας και της αξιολόγησης διιστάμενων εκδοχών, όσο και της ακρίβειας της μαρτυρίας για τις συνθήκες του δυστυχήματος (βλ. Conway v. Ηλία
(2003)1 Α ΑΑΔ 540, 546, Ευαγγέλου ν. Γιαννακού
(1992)1 Β ΑΑΔ 1243, 1246 και Ιωαννίδου ν. Γιαννή
(1990)1 Β ΑΑΔ 213, 216). Αποτελεί οδηγό για τον έλεγχο των λεπτομερειών της μαρτυρίας σε θέματα στα οποία οι άμεσα αναμεμειγμένοι εύκολα μπορεί να κάμουν λάθος όπως οι αποστάσεις και ο χρόνος που μεσολαβεί μεταξύ των διαδραματιζόμενων (βλ. Ιωαννίδου, πιο πάνω). Το δικαστήριο κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας και την εκδοχή των διαδίκων μπορεί να αντικρίσει τα διαθέσιμα στοιχεία υπό το φως της κοινής λογικής (βλ. Κρασισμένου ν. Σωφρονίου
(1999)1Β Α.Α.Δ. 1152). H κοινή λογική, σύμφωνα με τη νομολογία, αποτελεί αναντικατάστατο οδηγό στην εξαγωγή συμπερασμάτων από γεγονότα και τον συσχετισμό τους. Τα συμπεράσματα δε που μπορεί να εξαχθούν από την πραγματική μαρτυρία, αποτελούν συνάρτηση της κοινής λογικής, όπως και η εξήγηση γεγονότων που ανάγονται σε στοιχειώδεις κανόνες της φυσικής (βλ. Ιορδάνου κ.α. ν. Κυριάκου κ.α.
(1996)1Β Α.Α.Δ. 1364 και Σαββίδης ν. White
(1996)1 Α.Α.Δ. 567). Δεν μου διαφεύγει επίσης ότι τα γεγονότα σε περιπτώσεις δυστυχήματος εξελίσσονται σε ελάχιστο χρόνο, ενώ τα οχήματα βρίσκονται σε κίνηση και δεν είναι αναμενόμενο και λογικό να μπορεί κάποιος να υπολογίζει με ακρίβεια τις αποστάσεις ή το χρόνο. Είναι αναμενόμενο να εντοπίζονται μικροαντιφάσεις σε επουσιώδη σημεία, οι οποίες όμως, όχι μόνο δεν επηρεάζουν την ουσία της μαρτυρίας, αλλά φυσιολογικά αναμένεται να υπάρχουν (βλ. Τιμοθέου v. Αστυνομίας
(2012)2 ΑΑΔ 671, 688-689). Ο προσεκτικός οδηγός δεν έχει καθήκον να λάβει αποτρεπτικά μέτρα πριν την εκδήλωση του κινδύνου (Βλ. Κυριάκου v. Φιλίππου
(1992)1 Α.Α.Δ. 642, Παπαχριστοδούλου v. Χ"Νεοφύτου
(1991)1 Α.Α.Δ. 426, 433). Σε υποθέσεις όπως την παρούσα αποφασίζεται πρώτα κατά πόσο έχει αποδειχθεί αμέλεια σε βάρος του εναγόμενου και εάν η απάντηση είναι καταφατική, τότε εξετάζεται εάν ο ενάγοντας έχει συντρέχουσα αμέλεια και ακολούθως καθορίζονται τα εκατέρωθεν ποσοστά ευθύνης (βλ. Μαυρίδης v. Dharaghji κ.ά.
(1990)1 Α.Α.Δ. 1013). «Ο καταμερισμός της ευθύνης έχει βάση την εκτίμηση της αντίστοιχης υπαιτιότητας (blameworthiness) των διαδίκων και την αιτιώδη συνάφεια των πράξεών τους με το αποτέλεσμα τους (causative potency). Το θέμα εξετάζεται με μια ευρεία προοπτική που βασίζεται στη λογική και τον κοινό νου. (Charalambous a.ο. v. Kassapis a.ο.
(1988)1 C.L.R. 25). H εκτίμηση υπαιτιότητας δεν επιδέχεται ακριβή υπολογισμό. Τα απαιτούμενα επίπεδα είναι εκείνα του λογικού, συνετού ανθρώπου, πιστωμένου με τη γνώση που αποκτάται από εμπειρίες και τη λογική. Η εκτίμηση της αιτιώδους συνάφειας επιδέχεται, όμως, πιο ακριβή υπολογισμό. Τα πιο πάνω τονίστηκαν στην Polycarpou a.ο. v. Adamou
(1988)1 C.L.R. 727. Σε κάθε περίπτωση πρέπει να εξετάζονται οι συνθήκες και τα γεγονότα που περιβάλλουν το ατύχημα, και ο καταμερισμός να γίνεται με βάση τη κοινή λογική. (Ioannou v. Mavridou
(1972)1 C.L.R. 107). Οι νομικές αρχές που διέπουν το θέμα της συντρέχουσας αμέλειας είναι καλά καθορισμένες στο Άρθρο 57
(1)του Κεφ. 148 η οποία, παρότι δεν αποτελεί υπεράσπιση, υπό την έννοια του ότι δεν απαλλάσσει έναν εναγόμενο από ευθύνη που έχει αποδειχθεί εναντίον του για αμέλεια, επενεργεί στην αναλογική μείωση της αποζημίωσης που δικαιούται ο ενάγοντας. Σύμφωνα με τη νομολογία μας η συντρέχουσα αμέλεια συναρτάται με την παράλειψη του ενάγοντος να λάβει προβλεπτές προφυλάξεις για την δική του ασφάλεια και την ασφάλεια της περιουσίας του. Το βάρος απόδειξης συντρέχουσας αμέλειας το φέρει ο εναγόμενος (βλ. Θεράπων Μιχαήλ ν. Ιωάννου & Παρασκευαϊδης Λτδ.κ.α.,
(1998)1Α.Α.Δ.1494, Owens v. Brimmell [1977] QB 859, Limbrick v. French [1993] PIQR P121 και Stanton v. Collinson [2010] EWCA Civ 81, Μαυρίδης ν. Dharaghji,
(1990)1 A.A.Δ. 1013). Ωστόσο, το Δικαστήριο, μπορεί να καταλήξει σε εύρημα ύπαρξης συντρέχουσας αμέλειας από τη μαρτυρία του ιδίου του ενάγοντος ή από τα γεγονότα που στοιχειοθετούν το συμβάν όπως αυτά έχουν αποδειχθεί προς ικανοποίηση του. ΕΥΘΥΝΗ ΔΥΣΤΥΧΗΜΑΤΟΣ / ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Το δικαστήριο έχοντας καταλήξει στα πιο πάνω αναφερθέντα ευρήματα διαπιστώνει ότι η αξιόπιστη μαρτυρία του ενάγοντα επιβεβαιώνεται από την πραγματική μαρτυρία που καταδεικνύει ότι το σημείο συγκρούσεως Χ είναι στην δική του λωρίδα κυκλοφορίας. Η εκδοχή του εναγόμενου ότι για να αποφύγει τον ενάγοντα που ήταν στη λωρίδα του πρώτου κατεύθυνε το ποδήλατο του δεξιότερα (προς την λωρίδα του ενάγοντα) δεν βρίσκει έρεισμα στη λογική γιατί ένας οδηγός θα οδηγήσει το όχημα του προς την αντίθετη κατεύθυνση από το όχημα που του ανακόπτει την πορεία του και όχι αντίθετα, ως ο ίδιος επικαλείται. Για την κατάληξη του δικαστηρίου επίσης λαμβάνεται υπόψη η ιδιομορφία του δρόμου ότι υπήρχε απότομη στροφή και ο μεν ενάγοντας οδηγούσε σε ανηφορικό δρόμο ο δε εναγόμενος σε κατηφορικό. Μπροστά από τον εναγόμενο ποροπορευόταν άλλος ποδηλάτης ο οποίος όμως πέρασε κανονικά και δεν κτυπήθηκε από τον ενάγοντα που σύμφωνα με τον εναγόμενο κρατούσε την δική του λωρίδα. Αν και πάλιν ευσταθούσε η θέση του εναγόμενου λογικά θα αναμενόταν ο πρώτος ποδηλάτης να κτυπηθεί από τον ενάγοντα. Ο λόγος θεωρώ που δεν κτυπήθηκε ο πρώτος ποδηλάτης είναι γιατί ο ενάγοντας τηρούσε την δική του λωρίδα κυκλοφορίας. Επίσης οι ζημιές στο όχημα του ενάγοντα ήτοι στον μπροστινό δεξί προφυλακτήρα (φωτογραφίες τεκμ.4) ενισχύουν την θέση του. Αυτό που πραγματικά συνέβηκε είναι ότι ο εναγόμενος οδηγώντας το ποδήλατο του κατηφορίζοντας επί της απότομης στροφής εισήλθε στην εξ΄αντιθέτου λωρίδα κυκλοφορίας του ενάγοντα και συγκρούστηκε με το όχημα του. Επίσης λόγω της στροφής ο ενάγοντας δεν μπόρεσε να δει έγκαιρα τον εναγόμενο που κατηφόριζε για να ηδύνατο να λάβει οποιαδήποτε αποτρεπτικά μέτρα για να αποφύγει την σύγκρουση με το ποδήλατο του εναγόμενου. Λαμβάνοντας λοιπόν υπόψην τα πιο πάνω και με βάση την σχετική νομολογία κρίνεται ότι ο εναγόμενος ήταν αμελής και φέρει ολόκληρη την ευθύνη για το δυστύχημα και δεν καταλογίζεται οποιαδήποτε συντρέχουσα αμέλεια του ενάγοντα. ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ Εδώ να σημειωθεί ότι ως έχει νομολογηθεί οι ειδικές αποζημιώσεις πρέπει να εξειδικεύονται στην απαίτηση και να αποδεικνύονται με αυστηρότητα αλλά δεν απαιτείται ενισχυτική μαρτυρία για την απόδειξή τους (βλ. Αλεξάνδρου ν. Ιωάννου
(1996)1Β Α.Α.Δ. 1157, Τηλεμάχου ν. Παπακυριακού
(1986)1 Α.Α.Δ. 705 και Ηρακλέους ν. Πίτρου
(1994)1 Α.Α.Δ. 239). Eίναι πρωτίστως καθήκον του Ενάγοντα να ικανοποιήσει το Δικαστήριο με αξιόπιστη μαρτυρία για την βασιμότητα της απαίτησης του και όχι για τον Εναγόμενο να την αντικρούσει (βλ. Μιχαηλίδη ν. Κακουλλή
(1992)1 Α.Α.Δ. 673) Αναφορικά με τα πιο πάνω, ειδικότερα ο ενάγων αξιώνει σύμφωνα με την Ε/Α του :
- Έξοδα απόκτησης Αστυνομικής έκθεσης € 85,00
- Έξοδα εκτίμησης οχήματος με αριθμό εγγραφής KLS 167 € 80,00
- Zημιές οχήματος KLS 167: Α) Ανεμοθώρακα € 155,00 Β) Κορδόνι Ανεμοθώρακα € 30,00 Γ) Καπώ € 180,00 Δ) Προφυλακτήρα μπροστινό € 230,00 Ε) Σπόιλερ Προφυλακτήρα € 100,00 Στ) Φανάρι αριστερό μπροστινό € 100,00 Ζ) Γρίλια καθαριστήρων & αριστερού καθαριστήρα € 80,00 Η) Ταμπλώ € 200,00 Θ) Καπάκι αερόσακου € 50,00 €1.125,00 πλέον Φ.Π.Α 19% € 213,75 Σύνολο Εξαρτημάτων: €1.327,50
- Εργατικά για επιδιόρθωση οχήματος KLS 167: Α) Εργατικά €200,00 Β) Βαφή φτερού αριστερού μπροστινού, στύλλου αριστερού ανεμοθώρακα, μπροστινού προφυλακτήρα, καπώ μέσα-έξω. €500,00 Γ) Αλλαγή ανεμοθώρακα €90,00 Δ) Ηλεκτρολογικά συμπεριλαμβανομένου αλλαγής ταμπλώ & ελέγχου συστήματος αερόσακκων & ρέγουλα €180,00 €970,00 πλέον Φ.Π.Α. 19% €184,30 Σύνολο Εργατικών €1.154,30 5.Απώλεια χρήσης οχήματος KLS 167 (6 μέρες x €12,00) € 72,00 ΣΥΝΟΛΟ €2.718,80 Στην γραπτή του κατάθεση τεκμ.Α ο ενάγων αναφέρει ότι το όχημα του υπέστη ζημιές ύψους €2297.
- O εναγόμενος στην Ε/Υ του αρνείται τις πιο πάνω αξιώσεις του ενάγοντα και διατείνεται ότι προϋπήρχαν του ατυχήματος, είτε είναι άσχετες και/ή υπερβολικές. Διαπιστώνεται ότι ο ενάγων στην Ε/Α του ζητεί άλλο ποσό απ΄αυτό που αναφέρει στην γραπτή του κατάθεση. Επίσης στην πρώτη ζητεί ΦΠΑ 19% επί των εξαρτημάτων και των εργατικών ενώ το τεκμ. 2 (εκτίμηση) αναφέρει για 18% ΦΠΑ μόνο για τα εξαρτήματα και δεν δικαιολογήθηκε γιατί στην Ε/Α ζητεί 19%. Ο ΜΕ2 απλά είχε αναφέρει ότι δεν εζητείτο ΦΠΑ για τα εργατικά γιατί ο ισιωτής δεν ήταν εγγεγραμμένος στο ΦΠΑ. Καμία μαρτυρία δεν παρουσιάστηκε στο δικαστήριο γι΄αυτή την διαφορά. Ο ενάγων δεν παρουσίασε καμία μαρτυρία για τις πιο πάνω αξιώσεις του, αλλά ούτε και ικανοποιητική μαρτυρία για το θέμα της μερικής επιδιόρθωσης του οχήματος του, αφού ως ο ίδιος είπε δεν ασχολήθηκε γιατί ήταν μικρός και το θέμα το ανέλαβε η μητέρα του. Αυτή δεν παρουσιάστηκε στο δικαστήριο για να μαρτυρήσει αναφορικά με την κατάσταση του οχήματος και κατά πόσο επιδιορθώθηκε και τί αλλά και εάν έχει οποιαδήποτε αποδεικτικά στοιχεία για να τα καταθέσει. Ειδικότερα ενώ είπε ότι είχε αγοράσει άλλο αυτοκίνητο αξίας €300 για να διακινείται δεν παρουσίασε κάποιο αποδεικτικό περί τούτου. Ακόμη ρωτήθηκε πόσα πλήρωσε για το ταμπλό για το οποίο ζητεί ποσό €200 και είπε «δεν εσάστηκε». Δεν ήξερε από που αγοράστηκαν τα εξαρτήματα. Αναφορικά με την θέση του ότι αλλάχθηκε ο μπροστινός προφυλακτήρας και μπογιατίστηκε με το καπό ενώ αξιώνει ποσά €230 και €500 για βαφή εντούτοις δεν παρουσίασε οποιαδήποτε αποδεικτικά στοιχεία. Ακόμη για την απώλεια χρήσης του οχήματος για 6 ημέρες δεν δικαιολόγησε την αξίωση του για ποσό €
- Εν κατακλείδι θεωρώ ότι δεν υπάρχει ενώπιον μου καμία μαρτυρία αναφορικά με το ποιά εξαρτήματα αγοράστηκαν για το εν λόγω όχημα του ενάγοντα, πόσα κόστισαν, από ποιόν αγοράστηκαν, ποιός το επιδιόρθωσε μερικώς, πόσο ήταν το ποσό των εργατικών και σε ποιόν πληρώθηκε, πόσο ποσό χρεώθηκε για ΦΠΑ και για ποιά εξαρτήματα, πόσο ποσό χρεώθηκε για ΦΠΑ στα εργατικά εφόσον υπάρχει διαφορά με το τεκμ.2 του ΜΕ
- Αυτά παρέμειναν αναπάντητα και συνεπώς δεν έχουν αποδειχθεί, ούτως ώστε το δικαστήριο να τα επιδικάσει προς όφελος του ενάγοντα. Συνακόλουθα το δικαστήριο λαμβάνοντας υπόψη τα πιο πάνω απορρίπτει τις αξιώσεις του ενάγοντα για ειδικές αποζημιώσεις πλην των αξιώσεων του για την αστυνομική έκθεση και την έκθεση εκτίμησης από τον ΜΕ2 συνολικού ύψους €165 τις οποίες απέδειξε προσκομίζοντας τις σχετικές αποδείξεις. ΤΟΚΟΣ Το ζήτημα του τόκου εμπίπτει στη διακριτική ευχέρεια του εκδικάζοντος Δικαστηρίου σύμφωνα με το άρθρο 58Α του Περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ.
- Τα κριτήρια που διέπουν την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου να επιδικάσει τόκο και από πότε, καθορίζονται στο Νόμο και επεξηγούνται στη Νομολογία (Δέστε άρθρο 33 του Νόμου 14/60, όπως διαμορφώθηκε από το Νόμο 156/85, το Νόμο 102
(1)/96 και το Νόμο 49
(1)/97 και τις αποφάσεις Φοινικαρίδης, Fysco v. Γεωργίου
(1991)1 ΑΑΔ 1014 και Μιχαήλ κ.α. v. Φίλιος Γ. Συκοπετρίτης Λίμιτεδ
(2000)1 ΑΑΔ 1049, μεταξύ άλλων). Ο χρόνος καταχώρισης της αγωγής σε σχέση με τη γένεση του αγώγιμου δικαιώματος λαμβάνεται υπόψιν, και τυχόν καθυστέρηση πρέπει να αιτιολογείται (Δέστε Χρυσάνθου κ.α. v. Φραντζή
(2010)1 ΑΑΔ 1295, Ismail v. Αντωνίου κ.α. Πολιτική Έφεση 333/2009 ημερομηνίας 12.2.2014, ECLI:CY:AD:2014:A107, Heavens Garden Waterpark Ltd v. Πελεντρίδης, Πολιτική Έφεση 150/2011, ημερομηνίας 22.3.2017 και Συκοπετρίτης v. Χριστοδούλου
(2004)1 ΑΑΔ 218). Το άρθρο 58(Α) του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, προβλέπει την επιδίκαση συγκεκριμένου τόκου αναφορικά µε ολόκληρο ή µέρος του ποσού των αποζηµιώσεων που έχουν επιδικαστεί, για ολόκληρη ή για µέρος της περιόδου µεταξύ της ηµεροµηνίας κατά την οποία γεννήθηκε το αγώγιµο δικαίωµα και της ηµεροµηνίας καταχώρησης της αγωγής, εκτός εάν το Δικαστήριο ικανοποιηθεί ότι συντρέχουν ειδικοί λόγοι περί του αντιθέτου. Στην παρούσα το δυστύχημα έγινε στις 12.8.13, το κλητήριο ένταλμα του ενάγοντα καταχωρίστηκε στις 28.3.14 (7 μήνες αργότερα) και η έκθεση απαίτησης του στις 1.9.14. Θεωρώ ότι δεν υπήρξε καθυστέρηση στην προώθηση της αγωγής του. Συνεπώς θεωρώ δίκαιο και εύλογο ότι ο τόκος επί του ποσού των €185 να επιδικαστεί από την ημερομηνία του δυστυχήματος. Με βάση τα όσα προανέφερα, καταλήγω ότι ο ενάγοντας έχει αποδείξει την υπόθεση του στον απαιτούμενο βαθμό του ισοζυγίου των πιθανοτήτων αναφορικά με το θέμα της ευθύνης και της αξίωσης του για την λήψη του πιο πάνω συνολικού ποσού των €185 και η αγωγή του θα πρέπει να επιτύχει. ΚΑΤΑΛΗΞΗ Εν κατακλείδι η αγωγή επιτυγχάνει και εκδίδεται απόφαση υπέρ του Ενάγοντα και εναντίον του Εναγόμενου επί πλήρους ευθύνης και κρίνω ότι αυτός δικαιούται από το δυστύχημα: €185 ως ειδικές αποζημιώσεις, με νόμιμο τόκο από τις 12.8.13 μέχρι εξοφλήσεως. Τέλος τα έξοδα της αγωγής, όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή στην κλίμακα του ποσού της απόφασης και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο, επιδικάζονται υπέρ του Ενάγοντα και εναντίον του Εναγόμενου. (Υπ.) ......... Γ. Ιωαννίδου - Παπά, Ε.Δ. ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο