← Κύπρος

ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗΣ ΑΠΕΡΓΗΣ ν. KIK TRADING LTD, Αρ. Αγωγής: 3857/14, 13/12/2024

ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗΣ ΑΠΕΡΓΗΣ ν. KIK TRADING LTD, Αρ. Αγωγής: 3857/14, 13/12/2024 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Γ. Ιωαννίδου - Παπά, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 3857/14 Μεταξύ: ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗΣ ΑΠΕΡΓΗΣ, από την Λεμεσό Eνάγοντας και KIK TRADING LTD Εναγόμενοι ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 13 Δεκεμβρίου 2024 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για τον Ενάγοντα: κ. A.Χαραλάμπους για Κ.Ροτσίδης Δ.Ε.Π.Ε Για τους Εναγόμενους: κ. Μ.Κονής για Πανίκος Λεωνίδου & Σία ΑΠΟΦΑΣΗ Με την παρούσα αγωγή ο ενάγοντας αξιώνει γενικές και ειδικές αποζημιώσεις πλέον τόκους και έξοδα για σωματικές βλάβες, πόνο ταλαιπωρία, απώλεια μελλοντικών απολαβών λόγω ατυχήματος το οποίο συνέβηκε κατά ή περί την 27.11.12 στην είσοδο του περιπτέρου των εναγομένων λόγω ελαττωματικής, και/ή ακατάλληλης και/ή βρεγμένης μεταλλικής ράμπας αφού ο ενάγοντας γλίστρησε και/ή έπεσε λόγω της αμέλειας και/ή παράβασης των νόμιμων καθηκόντων των εναγομένων και/ή αντιπροσώπων και/ή υπαλλήλων αυτών. Επίσης αξιώνει παραδειγματικές και επαυξημένες αποζημιώσεις. Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του στην Έκθεση Απαίτησης (Ε/Α στο εξής) ο ενάγων κατά τον ουσιώδη χρόνο ήταν ηλικίας 60 ετών και εργαζόταν ως ιδιωτικός υπάλληλος με μηνιαίες απολαβές €1000 και ήταν καθόλα υγιής. Η εναγόμενη ήταν και εξακολουθεί να είναι εταιρεία περιορισμένης ευθύνης νομότυπα συσταθείσα με έδρα τη Λεμεσό και κατά τον ουσιώδη χρόνο ήταν ιδιοκτήτρια και/ή διαχειρίστρια και/ή η ενοικιάστρια του περιπτέρου με την επωνυμία «Mini Mall Stores MMS» (περίπτερο στο εξής) που βρίσκεται στη Λεμεσό. Κατά ή περί την 27.11.12 ο ενάγοντας στην προσπάθειά του να εισέλθει στο περίπτερο με σκοπό αγοράς διάφορων προϊόντων γλίστρησε επί υπερυψωμένης μεταλλικής κατασκευής η οποία βρίσκεται έξω από το περίπτερο και εφάπτεται της εισόδου του με αποτέλεσμα να χάσει την ισορροπία του και να πέσει στο έδαφος αφού υπάλληλος της προηγουμένως είχε σφουγγαρίσει χωρίς να τοποθετήσει κάποια προειδοποιητική πινακίδα με αποτέλεσμα αυτός να υποστεί σωματικές βλάβες, ειδικές ζημιές, απώλειες και έξοδα. Είναι η θέση του ενάγοντα ότι το πιο πάνω ατύχημα οφείλεται στην αποκλειστική αμέλεια και/ή σε μεγάλο βαθμό συντρέχουσας αμέλειας της εναγομένης. Η αμέλεια και / ή παράβαση των νόμιμων καθηκόντων της εναγομένης συνίστατο στο ότι αυτή: (α) προέβη στην κατασκευή και τοποθέτηση επί της εισόδου και της εξόδου του περιπτέρου υπερυψωμένης μεταλλικής κατασκευής η οποία αποτελούσε παγίδα για τους εισερχόμενους πελάτες και ειδικά για τον ενάγοντα. β) Ενώ γνώριζε και/ή όφειλε να γνωρίζει ότι η μεταλλική κατασκευή ήταν επικίνδυνη και/ή αποτελούσε παγίδα προέβη στην κατασκευή και τοποθέτησή της. γ) Η αναφερόμενη μεταλλική κατασκευή κατά τον χρόνο εισόδου του Ενάγοντα είχε νερό και/ή άλλες ουσίες επ' αυτής μετά από σφουγγάρισμα χωρίς προειδοποιητική πινακίδα οι οποίες να αποτελέσουν κίνδυνο για τον Ενάγοντα. δ) Παρέλειψε να προβεί σε οποιαδήποτε ειδική μελέτη πριν από την τοποθέτηση της μεταλλικής κατασκευής και/ή άλλης κατασκευής η οποία πιθανόν να χρησιμοποιείτο από ανάπηρους ή άτομα με ειδικές ανάγκες διαφορετική είσοδο και έξοδο απ' αυτήν που χρησιμοποιείται από το ευρύ κοινό. ε) Ανέχτηκε τη χρήση της αναφερόμενης μεταλλικής κατασκευής ενώ γνώριζε τον κίνδυνο που προκαλούσε η χρήση της και ότι αποτελούσε παγίδα. στ) Παρέλειψε να λάβει οποιαδήποτε μέτρα κατά την τοποθέτηση μεταλλικής κατασκευής κατά τρόπο ώστε η χρήση αυτής να είναι ασφαλής για τους εξερχόμενους και τους εισερχόμενους του περιπτέρου και ειδικά για τον Ενάγοντα. η) Παρέλειψε να προειδοποιήσει τον Ενάγοντα περί του κινδύνου που παρουσίαζε η αναφερόμενη μεταλλική κατασκευή κατά τον ουσιώδη χρόνο (υγρή επιφάνεια και άλλα). θ) Αποτελούσε παγίδα για τους εισερχόμενους και εξερχόμενους του περιπτέρου και ειδικότερα τον Ενάγοντα. ι) Παρέλειψε να λάβει αναγκαίες προφυλάξεις και δεν προέβη σε καμία ενέργεια για να αποτρέψει την πρόκληση του επίδικου ατυχήματος. κ) Παράνομα και παράτυπα τοποθέτησε έξωθεν της εισόδου και της εξόδου του περιπτέρου μεταλλική κατασκευή. λ) Ενώ γνώριζε και/ή όφειλε να γνωρίζει ότι για την είσοδο και έξοδο των πελατών του περιπτέρου και ειδικά του Ενάγοντα δεν έχρηζε η τοποθέτηση της αναφερόμενης μεταλλικής κατασκευής και/ή οποιασδήποτε κατασκευής επί της εισόδου και εξόδου του περιπτέρου εν τούτοις προχώρησε στην τοποθέτηση αυτής. μ) Αμέλησε και/ή παρέλειψε να βεβαιωθεί από ειδικό εμπειρογνώμονα και/ή μηχανικό και/ή αρχιτέκτονα και/ή οποιαδήποτε Αρχή περί της καταλληλότητας και/ή ασφαλούς χρήσης της αναφερόμενης μεταλλικής κατασκευής. ν) Παρέλειψε να λάβει τις υπό τις περιστάσεις αναγκαίες προφυλάξεις και δεν προέβη σε καμία ενέργεια για να προλάβει και/ή αποτρέψει την πρόκληση του επίδικου ατυχήματος. ξ) Αμέλησε και/ή παρέλειψε να λάβει όλα τα αναγκαία και/ή απαραίτητα μέτρα προφύλαξης και/ή προειδοποίηση έναντι παντός κινδύνου που απέρρεε από τη χρήση της υπερυψωμένης μεταλλικής κατασκευής. ο) Παρέλειψε να τοποθετήσει ειδικά στηρίγματα δεξιά και αριστερά της μεταλλικής κατασκευής. Στην Έκθεση Υπεράσπισης τους (Ε/Υ στο εξής) οι εναγόμενοι παραδέχονται ότι είναι εταιρεία περιορισμένης ευθύνης νομότυπα συσταθείσα με έδρα τη Λεμεσό και κατά τον ουσιώδη χρόνο η εταιρεία ήταν ιδιοκτήτρια και/ή η ενοικιάστρια και/ή η διαχειρίστρια του περιπτέρου του ευρισκομένου στη Λεμεσό. Αυτοί παραδέχονται ότι έγινε κάποιο ατύχημα, ότι ο ενάγοντας επισκέφθηκε το περίπτερο και είχε προειδοποιηθεί από την υπάλληλο τους δύο φορές ότι ήταν σφουγγαρισμένο, αλλά αυτός επέμενε να εισέλθει με δική του ευθύνη γιατί βιαζόταν. Είναι οι θέσεις τους ότι η σκάλα τηρούσε όλες τις προδιαγραφές αφού ήταν τύπου δάκρυ αλλά και για τις ανάγκες ατόμων με αναπηρία, αλλά με υποδείξεις και μετά από έλεγχο του Γραφείου Εργασίας, και ή από οποιαδήποτε αρμόδια αρχή για να δοθεί άδεια λειτουργίας. Περαιτέρω είναι ισχυρισμός των Εναγομένων ότι είχαν τοποθετήσει και πινακίδα γι' αυτό τον σκοπό. Επίσης είναι ισχυρισμός τους ότι η πτώση του δεν είχε καμία σχέση στο ότι ήταν σφουγγαρισμένα. Επίσης αρνούνται την παράγραφο 5 και τις Λεπτομέρειες Αμέλειας και/ή κατά Παράβασης των Νόμιμων Καθηκόντων της Εναγόμενης και τις υποπαραγράφους (α-ο) και τους καλεί σε αυστηρή απόδειξη των ισχυρισμών τους. Ακόμη ότι το ατύχημα οφείλεται στην συντρέχουσα και/ή αποκλειστική αμέλεια του Ενάγοντα. Αυτός αγνόησε παντελώς την προειδοποιητική πινακίδα ότι ήταν σφουγγαρισμένα. Άνευ βλάβης των πιο πάνω είναι ισχυρισμός των Εναγομένων ότι ο χρόνος που διέρρευσε από την είσοδο του στον περίπτερο μέχρι την έξοδο του, είχε στεγνώσει και άρα αποκλείεται να είχε γλιστρήσει λόγω ότι ήταν σφουγγαρισμένα προηγουμένως. Είναι ισχυρισμός τους ότι πήραν όλες τις αναγκαίες προφυλάξεις για αποφυγή οποιουδήποτε ατυχήματος. Η ράμπα έχει ύψος 15 εκατοστά περίπου και μήκος 1,5,- 2 μέτρα περίπου όπου ξεκινά από την είσοδο του περιπτέρου και τελειώνει στο πεζοδρόμιο και δεν είναι υπερυψωμένη όπως ισχυρίζεται. Μετά το ατύχημα οι Εναγόμενοι σε ουδεμία επιδιόρθωση προχώρησαν, καθότι έχει όλες τις προδιαγραφές για θέματα ασφάλειας που ορίζει ο νόμος. Περαιτέρω ισχυρίζονται ότι το περίπτερο είναι αδειούχο, και έχει μόνο μία είσοδο, και έχει επιθεωρηθεί από τις αρμόδιες αρχές. Περαιτέρω ότι οι τραυματισμοί του ενάγοντα, αποκλείεται να προκλήθηκαν από την πτώση και/ή ότι επειδή ήταν σφουγγαρισμένα, αλλά αποκλειστικά υπεύθυνος για τους τραυματισμούς του είναι ο Ενάγοντας. Οι Εναγόμενοι αρνούνται τις παραγράφους 7, 8, 9, 10 της Έκθεσης Απαίτησης και τον καλούν σε αυστηρή απόδειξη των ισχυρισμών του. Συνακόλουθα αρνούνται την Έκθεση Απαίτησης και ζητούν την απόρριψη της αγωγής με έξοδα εναντίον του ενάγοντα. Στην Απάντηση στην Υπεράσπιση ο ενάγοντας αρνείται τους ισχυρισμούς των εναγομένων και ισχυρίζεται ότι η μεταλλική σκάλα ήταν αντικανονική και δεν τηρούσε τις νόμιμες προδιαγραφές, χωρίς ειδικά στηρίγματα δεξιά και αριστερά της μεταλλικής κατασκευής, δεν υπήρχε οποιαδήποτε προειδοποιητική πινακίδα για το σφουγγάρισμα και/ή υγρή επιφάνεια του καταστήματος και της εισόδου καθιστώντας την επικίνδυνη και ολισθηρή. Αυτοί φέρουν αποκλειστική ευθύνη για το συγκεκριμένο ατύχημα. Επίσης ισχυρίζεται ότι η υπάλληλος των εναγομένων ανέφερε στον Επιθεωρητή του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων ότι ο ενάγοντας έπεσε ενώ περνούσε τη ράμπα/μεταλλική κατασκευή την οποία προηγουμένως είχε σφουγγαρίσει χωρίς να αναφέρει για οποιαδήποτε προειδοποίηση. Επιπλέον στην συγκεκριμένη ράμπα έγινε μετά το ατύχημα τροποποίηση με τοποθέτηση και η επικόλληση λαστίχων και/ή αυτοκόλλητων χρώματος μαύρου οριζόντια σε αυτήν. Συνεπώς επαναλαμβάνει όσα ανέφερε στην Έκθεση Απαίτησης του. ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ Για την απόδειξη της υπόθεσης του ενάγοντα κατέθεσε ο ίδιος (ΜΕ1), ο Ανδρέας Απέργης (ΜΕ2) και ο Ευστάθιος Θεοχάρους (ΜΕ3) ενώ προς υποστήριξη της υπόθεσης των εναγομένων κατέθεσαν τρεις μάρτυρες ήτοι ο Κωστάκης Κωνσταντίνου (ΜΥ1), ο Χριστόφορος Ελευθερίου (ΜΥ2) και ο Ιερώνυμος (Ρόνυς) Κωνσταντίνου (ΜΥ3). Κατά την ακροαματική διαδικασία κατατέθηκαν δε συνολικά 11 τεκμήρια και οι γραπτές δηλώσεις των ΜΕ1 και ΜΥ1 (τεκμήρια Α΄ και Β'). Κατά την ακροαματική διαδικασία οι συνήγοροι των διαδίκων δήλωσαν ως παραδεκτά γεγονότα, τα οποία εγκρίθηκαν από το Δικαστήριο και αποτελούν ευρήματα του και είναι τα ακόλουθα: · το περιεχόμενο του ιατρικού πιστοποιητικού του Δρ.Α.Παναγιώτου (τεκμ.2). Ο ενάγων έχει αποκατασταθεί πλήρως και δεν έχει οποιοδήποτε άλλο παθολογικό πρόβλημα, συνεπεία του επίδικου ατυχήματος και του τραυματισμού του. Επίσης από τις Ειδικές Ζημιές του ενάγοντα ήτοι ότι αυτός κατέβαλε: στον Δρ.Α.Παναγιώτου το χρηματικό ποσό των €300 ως έξοδα του ιατρικού του πιστοποιητικού ((α), τεκμήριο 2). Το ποσό των €900 ως έξοδα φυσιοθεραπείας ((β) σχετικό το τεκμ.6) Το ποσό των €4054 ως ιατρικά έξοδα χειρουργικής επέμβασης ((γ) σχ.το τεκμ.3). Το ποσό των €3207 ως έξοδα της Αχίλλειου κλινικής (δ). Δηλαδή το σύνολο των ειδικών ζημιών που διεκδικεί ο ενάγων εναντίον των εναγομένων είναι €

  1. Ο ενάγων δεν διεκδικεί τα ποσά των παραγράφων ε - θ στις Ειδικές Ζημιές της Ε/Α, δηλαδή τα έξοδα ιατρικών εξαρτημάτων, μελλοντικής εγχείρησης, ούτε και την απώλεια ημερομισθίων. Προχωρώ να παραθέσω ουσιώδη σημεία από την ενώπιον μου κατατεθείσα μαρτυρία και παράλληλα θα προβώ στην αξιολόγηση της. Δεν είναι αναγκαία η παράθεση ολόκληρης της μαρτυρίας ως είναι νομολογημένο. Αυτό που δεν αμφισβητείται είναι το ατύχημα του ΜΕ1 στο περίπτερο των εναγομένων και ότι ήταν σφουγγαρισμένη η ράμπα εισόδου του περιπτέρου. Ο μεν ενάγοντας με το δικόγραφο του επικαλείται ότι το ατύχημα οφείλεται στην αποκλειστική αμέλεια και/ή σε μεγάλο βαθμό συντρέχουσας αμέλειας της εναγόμενης. Ο ΜΕ1 κατέθεσε και υϊοθέτησε στο δικαστήριο τη γραπτή δήλωση του τεκμ.Α΄, τα τεκμήρια 1 - 6 και κατά την αντεξέταση του κατατέθηκε η φωτογραφία τεκμήριο
  2. Αυτός ανέφερε ότι το ατύχημα έγινε στις 27.12.12, ημέρα δεν θυμόταν και ήταν καθημερινή. Αναφορικά με την ώρα είπε: «δεν θυμάμαι, πρωί ή μεσημέρι, είμαι 70 χρονών». Ευθύς εξ΄αρχής κατόπιν ερώτησης αντεξεταζόμενος πού ήταν τον επίδικο χρόνο αυθόρμητα είπε ότι έτυχε να περνά απ΄εκεί, μπήκε μέσα και πήρε νερό και τσιγάρα και ακολούθησε την πορεία του. Στη συνέχεια αναίρεσε αυτή του τη θέση. Αυτός δεν μου έκανε καλή εντύπωση, η μαρτυρία του ήταν αντιφατική και σε κάποιες περιπτώσεις που αντιλήφθηκε ότι έδωσε απαντήσεις που δεν βοηθούσαν την εκδοχή του έσπευσε να τις αναιρέσει. Ήταν εμφανής η προσπάθεια του να πείσει για τα λεγόμενα του και έδωσε τουλάχιστον 4 εκδοχές για το τι συνέβη στο περίπτερο πριν την πτώση του και τον τραυματισμό του. Στην Ε/Α του αναφέρει ότι πριν να πέσει, η υπάλληλος του περιπτέρου είχε σφουγγαρίσει χωρίς να τοποθετήσει προειδοποιητική πινακίδα. Στην ερώτηση πώς το διαπίστωσε αυτό, δεν απάντησε ευθέως, λέγοντας ότι δεν πρόσεξε ότι ήταν σφουγγαρισμένα, έγλιασε και έπεσε κάτω. Είναι στην είσοδο που έγινε το συμβάν. Στην ερώτηση «έππεσες και έδωσες μέσα στο περίπτερο» είπε «μέσα στο περίπτερο». Στη συνέχεια τα άλλαξε λέγοντας «μπαίνοντας μέσα και γλιάζω, έγειρα προς τα έξω, δεν είναι στην έξοδο που έγινε είναι στην είσοδο». Μετά όταν ερωτήθηκε : «μπορείς να μας δείξεις πώς εγλίστρισες και τι έγινε», είπε «δεν έγειρα πίσω, μπροστά, όταν πάτησα την ράμπα να μπω στο κατάστημα γλιστρώντας, κτύπησα στο δάπεδο μέσα στην είσοδο». Όταν επαναλήφθηκε η ερώτηση του κου Κονή για να απαντήσει επανέλαβε τα πιο πάνω. Αργότερα σε άλλη ερώτηση είπε ότι έγειρε μπροστά όταν πάτησε την ράμπα. Είδε την ράμπα στη φωτογραφία τεκμήριο 7 που του υπέδειξε η υπεράσπιση και είπε «πήγε να μπει μέσα, έκαμε άλματα και προσπάθησε να μπει μέσα». Αμέσως όμως αντιλήφθηκε το λάθος που έκανε αφού στην Ε/Α του αναφέρει ότι το ατύχημα έγινε στην προσπάθεια του να εισέλθει και έσπευσε να συμπληρώσει λέγοντας: «εφόσον δεν πρόλαβα να πάρω πράματα πριν το συμβάν, είναι λάθος, διορθώνω, μπήκα να πιάσω ορισμένα πράγματα, έν έπιασα γιατί έγινε το δυστύχημα, πήγα με αυτό το σκοπό προηγήθηκε το ατύχημα και δεν πρόλαβα να πιάσω, μπορεί να το έθεσα διαφορετικά». Από την αντεξέταση του δεν αμφισβητήθηκε ότι αυτός έπεσε, αλλά έπεσε γιατί έτρεχε, ή πήγαινε με γρήγορο βήμα και αυτός ευθύνεται για την πτώση του. Στη συνέχεια αυτός απαντώντας αναίρεσε ότι προηγουμένως μίλησε για άλματα. Στην υποβολή ότι η υπάλληλος του περιπτέρου ήταν στην είσοδο και αυτός της είπε ότι θα έπαιρνε τσιγάρα, αλλά φοβόταν να μπει μέσα γιατί θα της τα λέρωνε απάντησε αρνητικά. Αποδέχθηκε ότι στη γραπτή δήλωση του λέει ότι φέρει μέρος ευθύνης η εταιρεία, αλλά δεν εξήγησε γιατί αφήνεται να νοηθεί ότι υπάρχει και δικό του μερίδιο ευθύνης. Ενώ αρχικά ήταν η θέση του ότι αυτός γνωρίζει από ράμπες γιατί εργαζόταν στην ΑΗΚ προηγουμένως και η ράμπα δεν είχε τις απαιτούμενες προδιαγραφές και δεν ήταν μπογιατισμένη με extra αντιολισθητική μπογιά, τελικά αποδέχθηκε ότι δεν είναι ειδικός. Ενώ στο τεκμήριο Α΄ αναφέρει ότι μπογιάτισαν τη ράμπα με λαδομπογιά με αποτέλεσμα να χάσει την αντιολισθητική της ικανότητα ενόρκως είπε «εκ των υστέρων αν έγινε καμιά μετατροπή» και σε άλλη απάντηση του «μετά κάτι μπορεί να έγινε, μετά μπορεί να έγιναν αυτά τα οποία δεν τα γνωρίζουμε, επιδιορθώσεις τζαι ξέρω΄γω». Αυτός δεν έχει αποδείξει με οποιονδήποτε τρόπο αυτή του τη θέση η οποία παρέμεινε μετέωρη. Στην ερώτηση εάν έκανε κάποια ανάλυση όσον αφορά τη θέση του ότι ήταν με μη αντιολισθητική λαδομπογιά απάντησε: «ήταν κίτρινο το χρώμα» δηλαδή δεν έδωσε θεωρώ επαρκή απάντηση. Με βάση τα πιο πάνω κρίνω ότι ο ΜΕ1 προέβαινε σε αυθαίρετα συμπεράσματα με απώτερο σκοπό να καταρρίψει ευθύνες στους εναγόμενους. Παρά το γεγονός ότι ο ΜΕ1 είπε ότι το ατύχημα έγινε 27.12.12 εντούτοις αποδέχομαι ότι αυτό έγινε ένα μήνα προηγουμένως αφού αυτό δεν αμφισβητείται. Ο ΜΕ1 δεν με έπεισε για την αλήθεια των λεγομένων του στο επίδικο θέμα δηλαδή ποιός ήταν ο λόγος της πτώσης του με αποτέλεσμα τον τραυματισμό του, στο περίπτερο των εναγομένων. Πρωτίστως έδινε την εντύπωση ότι η ράμπα των εναγομένων ήταν κατασκευασμένη με μη αντιολισθητικό υλικό, όταν όμως ερωτήθηκε συγκεκριμένα σε επανειλημμένες ερωτήσεις διαφάνηκε ότι αυτός υπέθετε, ή ήθελε να πείσει ότι αυτός δεν ευθύνεται για την πτώση του. Επίσης έκπληξη προκαλεί το γεγονός ότι την ώρα που έπεσε, κτύπησε και τραυματίστηκε κάτι που δεν αμφισβητείται αλλά αυτός μπορούσε να δει, ή είχε έγνοια να δει ότι δεν υπήρχε αναρτημένη η προειδοποιητική πινακίδα από την υπάλληλο, θέση που δεν βρίσκει έρεισμα στη λογική. Η μαρτυρία του ως αναξιόπιστη, ελλιπής και αντιφατική δεν γίνεται αποδεκτή από το δικαστήριο και απορρίπτεται. ΜΕ2 ήταν ο γιος του ενάγοντα, πρώην αστυνομικός. Κατά την κυρίως εξέταση του αυτός είπε ότι μίλησε με τον πατέρα του ΜΕ1 και του είπε ο τελευταίος ότι θα πήγαινε στο περίπτερο και αυτός του είπε να του φέρει τσιγάρα. Αντίθετα ο ΜΕ1 είπε ότι έτυχε να περνά απ΄εκεί για μιά δουλειά. Ο πατέρας του, του είχε τηλεφωνήσει και του είπε ότι χτύπησε το πόδι του. Αυτός μετέβηκε εκεί, είδε τον πατέρα του να κάθεται σε μία καρέκλα και πλησίον του ήταν η υπάλληλος του περιπτέρου Μ.Διαμαντοπούλου. Ο πατέρας του πονούσε το δεξί πόδι του, το οποίο ήταν πρησμένο και μαυρισμένο. Αυτός τηλεφώνησε στο γιατρό τους τον Παναγιώτου ο οποίος του είπε να τον μεταφέρει στις Πρώτες Βοήθειες του Αχίλλειου Νοσοκομείου για να εξεταστεί. Όταν πήγε εκεί ο πατέρας του, του είπε ότι γλίστρησε πάνω στη ράμπα. Η υπάλληλος του περιπτέρου του είπε ήταν σφουγγαρισμένα και δεν το πρόσεξε και γλίστρησε. Του υποδείχθηκε η φωτογραφία 7 και είπε η ράμπα του περιπτέρου ήταν σχεδόν ίδια, αλλά το χρώμα ήταν σε καλύτερη κατάσταση, περισσότερο φρέσκο - μπογιατισμένη. Την επόμενη ημέρα πήγε στον Αστυνομικό Σταθμό Αγίου Ιωάννη και κατήγγειλε το περιστατικό δηλαδή το ατύχημα, το ότι δεν είχε προειδοποιητικές πινακίδες, ότι ήταν σφουγγαρισμένα, για αμέλεια. Μετά από παρότρυνση του δικηγόρου του πήγε και πήρε την επιστολή τεκμήριο
  3. Αντεξεταζόμενος είπε ότι δεν ανοίκτηκε ποινική υπόθεση για το συμβάν. Στην υποβολή ότι στο τεκμήριο 8 δεν αναφέρεται οτιδήποτε για προειδοποιητικές πινακίδες ή ότι πήγε η αστυνομία εκεί, αυτός είπε δεν είναι δικό του θέμα και ότι αυτός ανέφερε στην αστυνομία ότι δεν υπήρχε προειδοποιητική πινακίδα, η δικαιολογία του ήταν ότι δεν είχαν προειδοποιητικές πινακίδες. Στην υποβολή ότι η αστυνομία δεν πήγε γιατί θα αναγραφόταν αυτό στην επιστολή τεκμήριο 8 η οποία φέρει ημερομηνία 8.3.13 δεν απάντησε επαρκώς λέγοντας «για να περαστεί μέσα στα αρχεία της αστυνομίας και να του ετοιμάσουν την έκθεση μετά από καιρό σημαίνει ότι είχε καταγραφεί κάτω». Είπε ότι δεν ήταν παρών κατά τον τραυματισμό του πατέρα του. Δεν μπήκε μέσα στο περίπτερο. Στην υποβολή ότι δεν μπήκε στο περίπτερο, ούτε είδε ότι υπήρχε προειδοποιητική πινακίδα μέσα, είπε δεν υπήρχε και θα την έβλεπε γιατί θα ήταν ορατή από την εξώπορτα. Το πάτωμα φαινόταν υγρό γιατί ήταν χειμώνας και δεν στέγνωσε. Ο πατέρας του, του είπε πως έπεσε προς τα πίσω πάνω στο ανήφορο της ράμπας, γλίστρησε και έπεσε. Η ράμπα φαινόταν σχεδόν καινούργια. Αυτός δεν με έπεισε με τις θέσεις του και προχωρώ να εξηγήσω. Αρχικά είπε ότι όταν πήγε εκεί ο ΜΕ1 καθόταν στην καρέκλα δεξιά της ράμπας, ήταν η υπάλληλος μαζί του, η οποία τον βοήθησε να κάτσει. Ο ΜΕ1 κτύπησε και τον πήρε άμεσα σχεδόν σε 5 λεπτά. Το περίπτερο ήταν πολύ κοντά από το σπίτι τους. Ενώ είπε είδε τον ΜΕ1 που καθόταν, μετά είπε ότι είδε την κοπέλα που τον βοήθησε και τον έκατσε πάνω στην καρέκλα. Η θέση του ότι το πόδι του ΜΕ1 ήταν πρισμένο και μαυρισμένο δεν στέκει στη λογική, αφού αυτός μετέβηκε εκεί ως είπε άμεσα στα 5 λεπτά. Ο ίδιος ενώ δεν είναι γιατρός είπε ότι κατάλαβε ότι είχε διάστρεμμα, δηλαδή κάτι σοβαρό. Ενώ είπε ότι δεν είχε παραπάνω χρόνο να μιλήσει για λεπτομέρειες και έπρεπε να πάρει τον ΜΕ1 στο Νοσοκομείο δεν είναι δυνατό να ασχολήθηκε να δει κατά πόσο υπήρχαν ή όχι προειδοποιητικές πινακίδες στον χώρο που είχε σφουγγαριστεί. Η θέση του περί τούτου και η διαπίστωση του δεν γίνεται αποδεκτή από το δικαστήριο και απορρίπτεται. Ήταν εμφανής η προσπάθεια του να έρθει στο δικαστήριο να πει εκείνα που ήθελε να πει για να καταδείξει την ύπαρξη ευθύνης στους εναγομένους. Για παράδειγμα στην κυρίως εξέταση του στην ερώτηση: «θα σου δείξω μία φωτογραφία τεκμ.7» και πριν τελειώσει η ερώτηση απάντησε «ναι την αναγνωρίζω». Στη συνέχεια είπε ότι η ράμπα της φωτογραφίας τεκμ.7 είναι σχεδόν η ίδια απλώς η ράμπα του περιπτέρου δεν ήταν έτσι χρησιμοποιημένη πολλά, ήταν πιο κίτρινη, σε καλύτερη κατάσταση. Ενώ η θέση του ΜΕ2 ενόρκως είναι ότι η καταγγελία στην αστυνομία ήταν για αμέλεια και περιλάμβανε το ατύχημα και την μη έλλειψη προειδοποιητικών πινακίδων λόγω σφουγγαρίσματος, αυτή δεν επιβεβαιώνεται από τα καταγραφέντα στο τεκμ.
  4. Αποδέχομαι όμως τη θέση του ότι στις 28.11.12 επισκέφθηκε τον Αστυνομικό Σταθμό Αγ.Ιωάννη και κατήγγειλε ότι ο ΜΕ1 την προηγούμενη ημέρα γλίστρησε και έπεσε στο βρεγμένο δάπεδο του περιπτέρου και τραυματίστηκε. Το συμβάν καταγράφηκε για πληροφορία της αστυνομίας, ως ήταν η επιθυμία του. Αυτό επιβεβαιώνεται από την επιστολή που κατέθεσε τεκμήριο
  5. Αξίζει να αναφέρω ότι σε αυτήν δεν γίνεται καμία αναφορά ούτε για αμέλεια, ούτε για έλλειψη προειδοποιητικών πινακίδων, ούτε και ότι η αστυνομία προώθησε την καταγγελία του στις αρμόδιες υπηρεσίες. Θεωρώ ότι οι εν λόγω αναφορές του ήταν εκ των υστέρων σκέψεις του. Η θέση αυτή υποστηρίζεται και από το γεγονός ότι η αστυνομία δεν προχώρησε με ποινική υπόθεση εναντίον των εναγομένων για το αδίκημα της αμέλειας. Επίσης ενώ αρχικά είπε ενόρκως ότι η αστυνομία πήγε στο χώρο σε επόμενη ερώτηση ότι στο τεκμ.8 δεν αναφέρεται κάτι τέτοιο είπε ότι δεν είναι δικό του θέμα. Ακόμη δεν αποδέχομαι τη θέση του ότι η πόρτα του περιπτέρου ήταν διπλή και απορίας άξιον είναι πώς και θυμάται κάτι τέτοιο, αφού δεν ετοίμασε τότε κάποια γραπτή δήλωση εν έτει 2012, αλλά αποδέχομαι τη θέση του ΜΥ1 ο οποίος και εγνώριζε ότι η πόρτα του περιπτέρου τους ήταν μονή και περιέγραψε και γιατί ήταν μονή. Αυτό που σε κάθε περίπτωση είναι σημαντικό είναι ότι ο ΜΕ2 δεν ήταν παρών κατά τη χρονική στιγμή που ο ΜΕ1 γλίστρησε και έπεσε στο περίπτερο των εναγομένων. Όσα ανέφερε για το συμβάν ήταν αυτά που του είπε ο ΜΕ
  6. Ενόψει των πιο πάνω αποδέχομαι μερικώς την μαρτυρία του ήτοι την επίσκεψη του στο περίπτερο για να παραλάβει τον πατέρα του και να τον μεταφέρει στην κλινική και ότι έκανε παράπονο στην αστυνομία ως το τεκμήριο 8 υποδηλοί. Ως προς τα λοιπά αυτός δεν ήταν μάρτυρας της αλήθειας και η μαρτυρία του κρίνεται ως αναξιόπιστη και απορρίπτεται. Ο Μ.Ε.3 εργάζεται στο Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας από το 2007 ως Επιθεωρητής διαφόρων υποστατικών για θέματα Ασφάλειας και Υγείας. Ανέφερε ότι είχαν λάβει ένα τηλεφώνημα στις 28.11.12 για ένα παράπονο για ατύχημα λόγω ολισθηρότητας μίας ράμπας που συνέβηκε. Αυτός επισκέφθηκε το χώρο στις 7.12.
  7. Εκεί υπήρχε μία ράμπα τύπου δάκρυ με χαρακιές, δηλαδή ήταν αντιολισθητική αλλά λόγω του ατυχήματος θεώρησαν ότι έπρεπε να παρθούν περαιτέρω μέτρα. Αναγνώρισε την επιστολή ημερομηνίας 18.12.12 (τεκμήριο 9) η οποία στάληκε στο δικηγορικό γραφείο Κ.Ροτσίδη. Όταν επισκέφθηκε το χώρο μίλησε με την υπάλληλο του περιπτέρου Μ.Διαμαντοπούλου η οποία είχε πει στον παθόντα πριν εισέλθει να προσέχει γιατί είχε σφουγγαρίσει τη ράμπα και της ανέφεραν ότι πρέπει να πάρουν περαιτέρω μέτρα για να γίνει πιο αντιολισθητική η ράμπα. Αυτό το θέμα το συζήτησε και με τον κο Κωνσταντίνου τον ιδιοκτήτη του περιπτέρου που του είχε πει ότι δεν γνωρίζει τίποτα για το ατύχημα. Μετά είχαν βάλει ένα χαλάκι πάνω στη ράμπα το οποίο είδε ο μάρτυρας, δεν ήταν κολλημένο με ασφαλή τρόπο και τους είπε πρέπει να το βελτιώσουν μέσω μελέτης. Είπε ότι δεν υπήρχαν αντιολισθητικές προειδοποιήσεις ή πινακίδα για ολισθηρό δάπεδο και αυτό το είπε και η υπάλληλος. Η ράμπα είχε τοποθετηθεί για να μπορούν να εισέλθουν άτομα με ειδικές ανάγκες με καροτσάκι και ήταν τύπου δάκρυ, αντιολισθητική. Aντεξεταζόμενος είπε ότι όταν μίλησε με την υπάλληλο δεν την έβαλε να υπογράψει κάποιο χαρτί. Στην υποβολή ότι η υπάλληλος δεν του είπε ότι «δεν υπήρχε πινακίδα» αυτός είπε ότι αυτά κατέγραψε και δεν υπήρχε λόγος να πει οτιδήποτε άλλο. Η υπηρεσία τους δεν εκδίδει άδειες λειτουργίας, αλλά είναι θέμα του Δήμου. Η ράμπα που ήταν στο περίπτερο ήταν αντιολισθητική σε κανονικές συνθήκες. Το Τμήμα του δεν άνοιξε οποιαδήποτε ποινική υπόθεση και το θεώρησαν ως παράπονο, όχι ως ατύχημα. Δεν αφορούσε εργαζόμενο και ήταν πτώση τρίτου προσώπου. Το τεκμήριο 9 ήταν μια απλή επιστολή ως απάντηση στο δικηγορικό γραφείο γι' αυτό και δεν αναφέρονται περαιτέρω λεπτομέρειες. Δεν έλαβαν περαιτέρω μέτρα, ούτε έλαβαν οποιαδήποτε παράπονα από τον παθόντα, είτε απ' αυτόν που τους τηλεφώνησε για παράπονο. Δεν διερευνούσαν ατύχημα, ούτε το μελέτησαν. Ενώ ο ΜΕ3 είπε αρχικά ότι επισκέφθηκε το περίπτερο στις 7.12.12 μετά είπε ότι ήταν 5.12.12 κάτι που επιβεβαιώνεται από το τεκμήριο
  8. Αποδέχομαι από τη μαρτυρία του ότι όντως αυτός επισκέφθηκε το περίπτερο στις 5.12.12 για εξέταση τηλεφωνικού παραπόνου του ΜΕ
  9. Επίσης αποδέχομαι τη διαπίστωση του ότι στην είσοδο του περιπτέρου υπήρχε μεταλλική ράμπα κατασκευασμένη από λαμαρίνα με προεξοχές τύπου δάκρυ, μπογιατισμένη για διευκόλυνση της εισόδου ατόμων με ειδικές ανάγκες. Επίσης είναι αποδεκτή η αναντίλεκτη θέση του ότι η υπάλληλος του είπε ότι κάποιο άτομο έπεσε, ενώ περνούσε από τη ράμπα που προηγουμένως την είχε σφουγγαρίσει. Άλλωστε αυτό είναι καταγραμμένο στο τεκμήριο
  10. Αυτό που δεν αποδέχομαι από τη μαρτυρία του είναι η αναφορά του ότι είπαν στον ΜΥ3 ότι πρέπει να πάρουν περαιτέρω μέτρα ή να προβούν σε μελέτη για να καταστεί η εν λόγω ράμπα πιο αντιολισθητική. Ούτε και ότι αυτοί την ίδια ημέρα έβαλαν χαλάκι. Αυτές του οι θέσεις δεν υποστηρίχθηκαν από οποιονδήποτε έγγραφο και δεν έχουν πείσει το δικαστήριο. Ούτε τέτοια αναφορά γίνεται στο τεκμ.
  11. Επίσης καμία μνεία δεν γίνεται στην «αναφορά» του, ως ο ίδιος χαρακτήρισε το τεκμ.9 για το θέμα του κατά πόσο η υπάλληλος του περιπτέρου είχε τοποθετήσει ή όχι πινακίδα. Ούτως ή αλλιώς αυτός δεν ήταν παρών κατά το συμβάν. Περαιτέρω αυτό που διαπιστώνω είναι ότι πουθενά δεν αναφέρεται σε αυτό καμία παράλειψη των εναγομένων, ή ότι η ράμπα τους δεν πληρούσε οποιεσδήποτε προδιαγραφές, είτε πριν, είτε μετά το ατύχημα, ούτε και παρουσίασε οποιοδήποτε άλλο στοιχείο περί τούτου. Ούτε έγινε συγκεκριμένη αναφορά του στις διαστάσεις της ράμπας. Ούτε αναφέρεται ότι η υπάλληλος του είπε ότι δεν υπήρχε πινακίδα. Ούτε και είχε επισκεφθεί ο ίδιος τον χώρο πριν το συμβάν για να έχει άποψη ή όταν επικρατούσαν οι ίδιες συνθήκες δηλαδή να έχει ιδίαν άποψη περί ολισθηρότητας της ράμπας όταν αυτή είναι βρεγμένη. Αυτά τα υποστήριξε εκ των υστέρων στο δικαστήριο. Ούτε και το δικαστήριο μπορεί να στηριχτεί με ασφάλεια στην αναφορά του ότι σε περίπτωση που η ράμπα είναι βρεγμένη «πιθανό» να χρειάζεται και περαιτέρω αντιολίσθηση, π.χ χειρολισθήρες ή προειδοποιητικές πινακίδες. Αυτός δεν έχει κάνει οποιοδήποτε τεστ στη ράμπα όταν είναι βρεγμένη για να διαπιστώσει ότι αυτή δεν έχει αντιολισθητική ιδιότητα. Οι αναφορές του θεωρώ ότι είναι αυθαίρετες, υποθετικές και εκ των υστέρων σκέψεις στις οποίες βεβαίως δεν μπορεί να στηρικτεί το δικαστήριο. Απορίας άξιον είναι το γεγονός ότι ο ίδιος δεν κατέγραψε κάπου τις πιο πάνω θέσεις και δεν είναι δυνατό να τις θυμάται 12 χρόνια μετά. Ούτε και παρουσίασε ή κατέθεσε οποιεσδήποτε σημειώσεις για να τις επιβεβαιώσει. Άξιον αναφοράς είναι ότι έγινε προσπάθεια κατάθεσης κάποιων εγγράφων, τα οποία όμως δεν είχαν αποκαλυφθεί στην υπεράσπιση και εκδόθηκε απορριπτική ενδιάμεση απόφαση του δικαστηρίου περί τούτου. Στη συνέχεια δεν έγινε οποιαδήποτε άλλη προσπάθεια κατάθεσης αυτών με τον ενδεδειγμένο τρόπο. Επίσης αυτό που προκαλεί έκπληξη στο δικαστήριο είναι η εν λόγω αναφορά του ότι ίσως αυτή η ράμπα έπρεπε να γίνει πιο αντιολισθητική αφού προκλήθηκε το ατύχημα και το θέτει υπόψη στο διευθυντή του περιπτέρου μεταγενέστερα, ως επίσης το αποκαλεί ως ένα συμβάν που δεν είχε προτεραιότητα. Μάλιστα αυτό που διαπιστώνεται είναι η επίσκεψη του στον χώρο 8 ημέρες μετά το ατύχημα του ΜΕ
  12. Συνεπώς δημιουργούνται αμφιβολίες στο δικαστήριο για τις θέσεις του αναφορικά με την μη καταλληλότητα της ράμπας με τον τρόπο που ο ίδιος τον εξέθεσε, αφού πρώτα αποδέκτηκε ότι η επίδικη ράμπα ήταν αντιολισθητική, ως οι θέσεις των εναγομένων. Συνακόλουθα αποδέχομαι μερικώς τη μαρτυρία του στα σημεία που ανέφερα πιο πάνω. Ως ΜΥ1 παρουσιάστηκε ο Κ.Κωνσταντίνου Διευθυντής των εναγομένων ο οποίος κατέθεσε στο δικαστήριο την γραπτή δήλωσή του τεκμ.Β και τα τεκμήρια 10 και
  13. Η επιστολή των εναγομένων (τεκμήριο 10) αποτελεί επιβεβαίωση ότι η εν λόγω υπάλληλος τους δεν εργάζεται κοντά τους από τις 4.4.15, ενώ η βεβαίωση του ΜΥ2 (τεκμήριο 11) αναφέρει ότι αυτός προμηθεύει και εγκαθιστά μεταλλικές ράμπες στις εισόδους των καταστημάτων των Εναγομένων. Στο τεκμήριο Β΄αναφέρει ότι το ατύχημα προκλήθηκε λόγω της αποκλειστικής αμέλειας του ενάγοντα κατά την έξοδο του από το περίπτερο. Αυτός αναφέρεται στην τηλεφωνική συνομιλία με την υπάλληλο του η οποία είχε σφουγγαρίσει το εσωτερικό μέρος του περιπτέρου και έβαλε προειδοποιητική πινακίδα. Ο ενάγοντας είχε εισέλθει εντός του περιπτέρου μαζί της. Αντεξεταζόμενος είπε ότι είναι ο ιδιοκτήτης και διευθυντής των εναγομένων από το
  14. Στο συγκεκριμένο συμβάν δεν ήταν αυτόπτης μάρτυρας και ότι αναφέρει είναι όσα του είπε η υπάλληλος του Μ.Διαμαντοπούλου. Την ημέρα του περιστατικού το απόγευμα αυτή τον επισκέφθηκε με τον άντρα της στο γραφείο του για να τον ενημερώσει για το ατύχημα στο οποίο παρών ήταν και ο σύζυγός της. Στη δήλωση του αναφέρει ότι μαζί της μίλησε τηλεφωνικώς εκείνη την ημέρα και ενόρκως είπε ότι την κάλεσε στο γραφείο του για να μιλήσουν για το συμβάν. Στην υποβολή ότι αυτή δεν του ανέφερε λεπτομέρειες για το συμβάν αυτός απάντησε αρνητικά. Είχε καταχωρήσει σε κινητό τηλέφωνο το συμβάν του ατυχήματος, το οποίο όμως κλάπηκε και αυτό καταγγέλθηκε στην αστυνομία. Αυτός είχε μιλήσει και με τον Λειτουργό των Εργασιακών Σχέσεων ο οποίος ήρθε στο δικαστήριο και του είχε πει ότι δεν υπήρχε κάτι μεμπτό στο περίπτερο τους. Υποστήριξε ότι η ράμπα είναι νομότυπη χωρίς κανένα πρόβλημα και η προειδοποιητική πινακίδα ότι είναι βρεγμένο το έδαφος υπήρχεν αποθηκευμένη στην είσοδο του περιπτέρου πάνω στην κολόνα. Για την υπόθεση θα παρουσιάσει δύο μάρτυρες για να υποστηρίξει την αλήθεια των θέσεων τους. Οι οδηγίες προς την κοπέλα για ανάρτηση της πινακίδας όταν το έδαφος ήταν σφουγγαρισμένο είναι να τοποθετείται αυτή απέναντι από την είσοδο ώστε να μην ενοχλεί το διάδρομο που κινούνται οι πελάτες προς το ταμείο. Την συγκεκριμένη ημέρα δεν είχε επισκεφθεί το περίπτερο. Ήταν η θέση του ότι κανένας κρατικός λειτουργός τους ανέφερε για οποιαδήποτε παράλειψη τους, οι οποίοι μπαινοβγαίνουν καθημερινά εκεί. Ήταν η πρώτη φορά που έγινε ατύχημα τέτοιας φύσης στα περίπτερα τους στα οποία μπαίνουν 30.000 πελάτες ημερησίως σε αυτά, θέση που παρέμεινε αναντίλεκτη. Αυτός έχει κάνει πολύ καλή εντύπωση στο δικαστήριο αναφορικά με τη θέση του ότι δεν είχε λάβει οποιαδήποτε γραπτή ειδοποίηση από το αρμόδιο Τμήμα για το πως πρέπει να είναι η είσοδος του περιπτέρου τους. Ήταν σταθερός στη μαρτυρία του λέγοντας ότι καμία διαδικασία δεν εγέρθηκε εναντίον τους για ύπαρξη αμέλειας είτε από την αστυνομία, είτε από άλλη αρμόδια αρχή που να αφορούσε την ακαταλληλότητα της τοποθετημένης μεταλλικής ράμπας στην είσοδο του περιπτέρου. Ο ΜΥ1 ειλικρινώς είπε ότι δεν ήταν παρών κατά τον επίδικο χρόνο άρα δεν γνωρίζει επακριβώς τι τελικά συνέβηκε και κατά πόσο η υπάλληλος τους τοποθέτησε ή όχι την προειδοποιητική πινακίδα γιατί ο χώρος είχε σφουγγαριστεί. Αποδέχομαι τη μαρτυρία του αναφορικά με την ύπαρξη κατάλληλης μεταλλικής ράμπας σε αυτό άλλωστε δεν παρουσιάστηκε οποιαδήποτε αντίθετη και αξιόπιστη μαρτυρία περί τούτου. Αποδέχομαι ότι ο ΜΕ3 ενημέρωσε τον γιό του Ρόνυ Κωνσταντίνου ότι είχε υποβληθεί παράπονο για το ατύχημα, κάτι που ανέφερε και ο ΜΕ3, ως επίσης μίλησε και μαζί του αλλά δεν του ανέφερε για οποιαδήποτε διαβήματα στα οποία έπρεπε να προβούν. Ήταν ειλικρινής μάρτυρας και ειδικότερα παραπέμπω στην ερώτηση που του τέθηκε: «έχετε λόγο να πιστεύετε ότι ο κ.Θεοχάρους ήθελε να βοηθήσει τον κ.Απέργη; και αυτός απάντησε: «εγώ προσωπικά ούτε τον κ. Απέργη, ούτε τον κ.Θεοχάρους ξέρω, ξεκάθαρα δεν έχω με κανένα τίποτε». Επίσης αποδέχομαι την αναντίλεκτη θέση του αναφορικά με την πόρτα του περιπτέρου τους ότι ήταν μονόφυλλη. Στον μάρτυρα υποβλήθηκε κατά την αντεξέταση του η θέση ότι η ράμπα έπρεπε να φέρει πλαστικές λωρίδες για να καθίσταται ασφαλής, ή ότι αυτή έπρεπε να έχει ανεμπόδιστο πλάτος 1.20 εκατοστά. Αυτή όμως παρέμεινε μετέωρη και δεν υποστηρίχθηκε με καμία επαρκή μαρτυρία π.χ από τον αρμόδιο Λειτουργό που να είχε θέσει στον ΜΥ1 προ του ατυχήματος την αναγκαιότητα τροποποίησης της ράμπας, ως του υποδεικνύει εκ των υστέρων. Συνακόλουθα η μαρτυρία του ΜΥ1 γίνεται αποδεκτή αναφορικά με το γεγονός της ύπαρξης της μεταλλικής ράμπας στην είσοδο του περιπτέρου τους, ότι ποτέ τους δεν καταγγέλθηκαν για αμέλεια ούτε για το επίδικο ατύχημα, ή για οτιδήποτε άλλο, ή για το ότι η ράμπα είναι ελαττωματική, ενώ σε σχέση με τις ακριβείς συνθήκες που έγινε το ατύχημα το δικαστήριο δεν μπορεί να στηρικτεί στις θέσεις του εφόσον ο ίδιος δεν ήταν παρών. Επίσης αποδέχομαι τη θέση του ότι ενόψει της αποχώρησης της υπαλλήλου από την εταιρεία τους δεν ήταν εφικτό αυτή να παρουσιαστεί στο δικαστήριο και να καταθέσει. Ο ΜΥ2 είναι αυτοεργοδοτούμενος και για 35 χρόνια διατηρεί εργαστήριο κατασκευής ραμπών, διάφορων μεταλλικών κατασκευών. Αυτός συνεργάζεται με τους εναγομένους εδώ και 20 - 25 χρόνια προμηθεύοντας τους μεταξύ άλλων μεταλλικές ράμπες. Όταν είδε την φωτογραφία τεκμήριο 7 είπε ότι είναι οι ράμπες που κατασκευάζει με μόνη διαφορά ότι εκείνη που είχε τοποθετήσει στο επίδικο περίπτερο ήταν η μισή, για μονή πόρτα. Αναγνώρισε την βεβαίωση τεκμήριο 11 η οποία βεβαιώνει ότι αυτός προμηθεύει και εγκαθιστά μεταλλικές ράμπες στις εισόδους των καταστημάτων των εναγομένων. Αυτές κατασκευάζονται με λαμαρίνες τύπου δάκρυ, χρώματος κίτρινου και μπογιατίζονται με ειδική κάλυψη μπογιάς με πρόσμειξη άμμου έτσι ώστε να έχουν αντιολισθητικές ιδιότητες. Εξήγησε λέγοντας ότι αυτή η λαμαρίνα δεν είναι ίσια, αλλά έχει προεξοχές και καθίσταται μη ολισθηρή όταν βγαίνει πάνω ο πεζός για να μην γλιστρήσει. Αντεξεταζόμενος ερωτήθηκε αν πρέπει αυτές να έχουν κάποιες προδιαγραφές και αυτός μεταξύ άλλων είπε ότι πρέπει να είναι παχιά για να σηκώνει τροχοκάθισμα και τον πεζό. Υπάρχουν δύο είδη λαμαρίνας η γαλβανιζέ που δεν χρειάζεται μπογιάτισμα και η μαύρη που αν την μπογιατίσει θα βάλει άμμο. Ουδέποτε είχε στο παρελθόν οποιοδήποτε πρόβλημα. Επανέλαβε ότι βάζουν άμμο για να μην είναι ολισθηρή. Αυτός παρουσιάστηκε ως ειδικός. Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές όπως αυτές έχουν αναφερθεί στην υπόθεση Φιλίππου v. Οδυσσέως

(1989)1 C.L.R. σελ. 1, οι εμπειρογνώμονες και το καθήκον των μαρτύρων αυτών είναι να εφοδιάσουν το Δικαστή με τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για έλεγχο της ακρίβειας των συμπερασμάτων τους έτσι ώστε ο Δικαστής να καταστεί ικανός να σχηματίσει τη δική του ανεξάρτητη κρίση με εφαρμογή των κριτηρίων στα γεγονότα που έχουν αποδειχθεί με μαρτυρία.Στην υπόθεση Πιττάλη κ.ά. v. Ianira Enterprises Ltd κ.ά.
(1997)1 (Β) Α.Α.Δ. 814, έχει αναφερθεί ότι η εκτίμηση της μαρτυρίας τους δεν διαφέρει από την αντιμετώπιση άλλων μαρτύρων. Το Δικαστήριο μπορεί να δεχθεί μέρος της μαρτυρίας του ενός ή άλλου εμπειρογνώμονα και να εξάξει τα δικά του συμπεράσματα. Ο ΜΥ2 θεωρώ ότι είναι ειδικός αφού κατασκευάζει τις εν λόγω ράμπες με συγκεκριμένο τρόπο για 35 χρόνια. Κατά την μαρτυρία του, του τέθηκαν διάφορες ερωτήσεις σε σχέση με την κατασκευή της ράμπας και αυτός επανέλαβε ότι στις συγκεκριμένες ράμπες που κατασκευάζει βάζει άμμο για να μην είναι ολισθηρές και αυτή με τη χρήση δεν φεύγει. Στην υποβολή ότι μέσα από τη χρήση της ράμπας φεύγει η άμμος και καθίσταται ολισθηρή απάντησε αρνητικά. Αυτό που διαπιστώνεται από το δικαστήριο είναι ότι παρά την υποβολή διάφορων ερωτήσεων και υποβολών στον μάρτυρα για να καταδειχθεί η ολισθηρότητα της ράμπας, εντούτοις δεν παρουσιάστηκε περί τούτου οποιαδήποτε άλλη αντικρουστική μαρτυρία από ειδικό ή από άτομο που κατασκευάζει τέτοιες. Επίσης όταν του τέθηκε ότι όταν στις συγκεκριμένες ράμπες που κατασκευάζει τοποθετηθεί υγρό καθαρισμού γίνονται πολύ ολισθηρές απάντησε αρνητικά. Βεβαίως μπορεί να του τέθηκε αυτή η υποβολή η οποία όμως παρέμεινε μετέωρη, αφού δεν παρουσιάστηκε οποιαδήποτε συγκεκριμένη μαρτυρία περί τούτου. Μάλιστα ο ίδιος το έχει ελέγξει δηλαδή είτε βγήκε ο ίδιος πάνω και περπάτησε, ή βγήκε με βρεγμένα παπούτσια και δεν του συνέβηκε οτιδήποτε, θέση που παρέμεινε αναντίλεκτη. Ο μάρτυρας έχει κάνει καλή εντύπωση στο δικαστήριο ο οποίος παρουσιάστηκε ως ειδικός που κατασκευάζει τις ράμπες. Η ράμπα που είχε τοποθετηθεί στο περίπτερο των εναγομένων είχε κατασκευαστεί από αυτόν. Ήταν σταθερός στη μαρτυρία του για τον τρόπο που κατασκευάζει τις εν λόγω ράμπες οι οποίες αποδέχομαι ότι ήταν αντιολισθητικές και δη η επίδικη. Ενόψει των πιο πάνω η μαρτυρία του ΜΥ3 ως φυσική, σαφής και σταθερή, δεν έχει πληγεί κατά την αντεξέταση σε κανένα σημείο και γίνεται αποδεκτή από το δικαστήριο στο σύνολο της. Ο ΜΥ3 είναι εργαζόμενος στο Τμήμα του Λογιστηρίου περίπου από το
  1. Αυτός είπε ότι κάποιο άτομο από το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας τηλεφώνησε και είχε μιλήσει με τον ίδιο, ο οποίος εκείνη τη στιγμή βρισκόταν στην εταιρεία. Αυτός ήθελε κάποιες πληροφορίες για το ατύχημα, του είχε αναφέρει ότι έκανε κάποια επιθεώρηση στο περίπτερο και ότι είχε δει μία σήμανση και τη ράμπα. Μεταγενέστερα δεν επικοινώνησε μαζί του. Αυτός δεν μπορεί να ξέρει αν η συγκεκριμένη σήμανση ήταν κατά την ημέρα του ατυχήματος. Παρά το γεγονός ότι η μαρτυρία του ήταν αναντίλεκτη, εντούτοις δεν ήταν ιδιαίτερα βοηθητική αναφορικά με τα επίδικα θέματα αφού δεν ήταν παρών κατά το συμβάν. ΕΥΡΗΜΑΤΑ Λαμβάνοντας λοιπόν υπόψην τη μαρτυρία την οποία έχω κάνει δεκτή σε συνδυασμό με τα τεκμήρια που τέθηκαν ενώπιον μου καταλήγω στα ακόλουθα: Στις 27.11.12 ο ενάγοντας μετέβηκε στο περίπτερο των εναγομένων στην οδό Πάφου αρ.24 για να αγοράσει διάφορα προϊόντα. Κατά τον ουσιώδη χρόνο στην είσοδο του περιπτέρου υπήρχε μονή ανοιγόμενη πόρτα και υπερυψωμένη μεταλλική κατασκευή - ράμπα τύπου δάκρυ με αντιολισθητικές ιδιότητες η οποία κατασκευάστηκε από τον ΜΥ
  2. Ο χώρος είχε σφουγγαριστεί από την υπάλληλο του περιπτέρου Α. Διαμαντοπούλου. Ο ενάγοντας έχασε την ισορροπία του και έπεσε στο έδαφος με αποτέλεσμα να τραυματιστεί δηλαδή υπέστη συντριπτικό κάταγμα τρίτου τεταρτημορίου της κνήμης δεξιά και συντριπτικό κάταγμα περόνης δεξιά. Ο ΜΕ2 πήγε στο περίπτερο μετά το ατύχημα αφού του τηλεφώνησε ο ΜΕ1 και ο τελευταίος τον μετέφερε στο Αχίλλειο Νοσοκομείο και στη συνέχεια χειρουργήθηκε από τον Δρ.Α.Παναγιώτου (τεκμήριο δύο). Στις 5.12.12 ο ΜΕ3 επισκέφθηκε το περίπτερο των εναγομένων για εξέταση τηλεφωνικού παραπόνου που έγινε από τον ΜΕ2 (υιό του ΜΕ1) στο Γραφείο Επιθεώρησης Εργασίας Λεμεσού. Αυτός διαπίστωσε την ύπαρξη στην είσοδο του περιπτέρου της πιο πάνω μεταλλικής ράμπας. Κατόπιν της εξέτασης του ετοιμάστηκε από το Τμήμα του το τεκμήριο
  3. Την επόμενη ημέρα του ατυχήματος ο ΜΕ2 πήγε στον Αστ.Σταθμό Αγ.Ιωάννη και κατήγγειλε ότι έγινε το ατύχημα του ΜΕ1 και το συμβάν καταγράφηκε για πληροφορία της αστυνομίας ως ήταν η επιθυμία του ΜΕ2 (τεκμ.8). Οι εναγόμενοι για το εν λόγω συμβάν δεν κατηγορήθηκαν από οποιαδήποτε αρχή για το ποινικό αδίκημα της αμέλειας. Η τοποθετημένη ράμπα στο περίπτερο είναι του ιδίου τύπου - δάκρυ, ως εμφαίνεται στη φωτογραφία τεκμ.
  4. Μετά την ολοκλήρωση της μαρτυρίας των 2 πλευρών οι ευπαίδευτοι συνήγοροι αυτών προχώρησαν σε νομική επιχειρηματολογία μέσω γραπτών αγορεύσεων που ετοίμασαν και υπέβαλαν στο Δικαστήριο προς διευκόλυνση του και αφού τις υιοθέτησαν επεξήγησαν προφορικώς το περιεχόμενο τους. Αυτές έχουν εξεταστεί με τη δέουσα προσοχή και σοβαρότητα, λαμβάνονται υπόψη στο σύνολο τους και αξιολογούνται από το Δικαστήριο. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Η βάση της παρούσας αγωγής είναι η ευθύνη κατόχου ακίνητης ιδιοκτησίας και η ισχυριζόμενη αμέλεια και/ή παράβαση εκ του Νόμου καθηκόντων των Εναγόμενων. Σύμφωνα με το Κεφάλαιο 148 - τον Περί Αστικών Αδικημάτων Νόμο προνοείται ότι:
  5. Αμέλεια συvίσταται: (α) στηv τέλεση πράξης τηv oπoία υπό τις περιστάσεις δεv θα τελoύσε λoγικό συvετό πρόσωπo ή στηv παράλειψη τέλεσης πράξης τηv oπoία υπό τις περιστάσεις τέτoιo πρόσωπo θα τελoύσε͘ ή (β) στηv παράλειψη καταβoλής τέτoιας δεξιότητας ή επιμέλειας για τηv άσκηση επαγγέλματoς, επιτηδεύματoς ή ασχoλίας όπως έvα λoγικό συvετό πρόσωπo, πoυ έχει τα πρoσόvτα για τηv άσκηση τoυ επαγγέλματoς αυτoύ, επιτηδεύματoς ή ασχoλίας θα κατέβαλλε υπό τις περιστάσεις, και στηv πρόκληση ζημιάς εξαιτίας αυτής: Νoείται ότι για αυτή δύvαται vα τύχει απoζημίωσης μόvo τo πρόσωπo έvαvτι τoυ oπoίoυ o υπαίτιoς της αμέλειας υπείχε υπoχρέωση, υπό τις περιστάσεις, vα μηv επιδείξει αμέλεια. Η ευθύνη κατόχου ακίνητης ιδιοκτησίας έναντι προσώπων που τελούν νόμιμα σε αυτήν διέπεται από τις πρόνοιες του ιδίου άρθρου 51
(2)(β) το οποίο κωδικοποιεί το αγγλικό κοινοδίκαιο επί τη βάση του οποίου και ερμηνεύεται. Η εν λόγω διάταξη έχει ως ακολούθως: «51
(2)Υποχρέωση, να μην επιδεικνύεται αμέλεια υφίσταται στις πιο κάτω περιπτώσεις, δηλαδή- (β) ο κάτοχος ακίνητης ιδιοκτησίας υπέχει τέτοια υποχρέωση έναντι κάθε προσώπου που τελεί νόμιμα, καθώς και έναντι του κυρίου οποιασδήποτε ιδιοκτησίας που αποκτήθηκε νόμιμα, εντός, επί ή τόσον πλησίον της ακίνητης αυτής ιδιοκτησίας ώστε κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων να επηρεάζεται από την αμέλεια: Νοείται ότι ο κύριος και ο κάτοχος ακίνητης ιδιοκτησίας υπέχουν από κοινού τέτοια υποχρέωση σε σχέση με τη συντήρηση και την επισκευή της ακίνητης αυτής ιδιοκτησίας, έναντι κάθε προσώπου που δεν βρίσκεται, καθώς και έναντι του κυρίου ιδιοκτησίας που δεν βρίσκεται εντός ή επί της ακίνητης αυτής ιδιοκτησίας ή εντός ή επί οποιασδήποτε ακίνητης ιδιοκτησίας η οποία συνέχεται και κατέχεται μαζί με την ακίνητη αυτή ιδιοκτησία από τον κύριο και τον κάτοχό της ή από τον καθένα από αυτούς: Νοείται περαιτέρω ότι ο κάτοχος ακίνητης ιδιοκτησίας δεν υπέχει τέτοια υποχρέωση σε σχέση με την κατάσταση ή τη συντήρηση ή την επισκευή της ακίνητης αυτής ιδιοκτησίας έναντι απλού αδειούχου (bare licensee) ο οποίος βρίσκεται ή η ιδιοκτησία του οποίου βρίσκεται, εντός ή επί της ακίνητης αυτής ιδιοκτησίας, παρά μόνο για προειδοποίηση αυτού, για οποιοδήποτε κρυμμένο ή απαραίτητο κίνδυνο εντός ή επί ακίνητης ιδιοκτησίας, τον οποίο ο κάτοχος γνωρίζει ή πρέπει κατά τεκμήριο να θεωρηθεί ότι γνωρίζει. Για τους σκοπούς του άρθρου αυτού «απλός αδειούχος» σημαίνει οποιοδήποτε πρόσωπο το οποίο εισέρχεται νόμιμα σε ακίνητη ιδιοκτησία άλλως παρά- (i) σε σχέση με εργασία στην οποία έχει συμφέρον ο κάτοχος της ακίνητης ιδιοκτησίας ή (ii) κατά τη νόμιμη εκτέλεση δημόσιου καθήκοντος βάσει των διατάξεων οποιουδήποτε νομοθετήματος ή άλλως πως, και περιλαμβάνει τους προσκαλεσμένους, εκτός αυτούς που είναι με αμοιβή, και τους υπηρέτες του κατόχου της ακίνητης ιδιοκτησίας». Ως έχει λεχθεί στην Λ. Π. Φραγκεσκίδης & Σια Λτδ ν. Μάμα
(1989)1E Α.Α.Δ 70 ο κάτοχος ακίνητης ιδιοκτησίας έχει τον έλεγχο και την άμεση επίβλεψή αυτής καθώς και την εξουσία να επιτρέπει ή να απαγορεύει την είσοδο σε αυτήν. Έτσι λοιπόν η ευθύνη βασίζεται στην κατοχή και τον έλεγχο και όχι στην ιδιοκτησία. Όσον αφορά την έννοια του κατόχου στην Αγγελίδης ν. Λούτσιου
(2010)1Α Α.Α.Δ 200 λέχθηκε ότι κάτοχος ενός ακινήτου ή μέρος ακινήτου είναι το πρόσωπο που έχει επαρκή βαθμό ελέγχου του ακινήτου ώστε να του επιβάλλεται το καθήκον της επιμέλειας προς τα πρόσωπα που έρχονται ή βρίσκονται νόμιμα σ' αυτό. Ο βαθμός ελέγχου θεωρείται, εκ πρώτης όψεως, επαρκής αν είναι τέτοιος ώστε το άτομο που τον ασκεί να οφείλει να συνειδητοποιήσει ότι παράλειψη του να ασκήσει επιμέλεια μπορεί να καταλήξει σε βλάβη ή ζημιά προσώπου που έρχεται ή βρίσκεται στο ακίνητο. Κάτοχος μπορεί να είναι ο ιδιοκτήτης, ο ενοικιαστής ακόμη και ο αδειούχος και γενικά μπορεί να είναι οιονδήποτε πρόσωπο που έχει εξουσία πρόσκλησης ή παροχής αδείας εισόδου σε άλλα πρόσωπα. Επίσης πρόσωπο που έχει εξουσία να επιτρέπει ή να απαγορεύει την είσοδο σε ακίνητο, μπορεί υπό τις περιστάσεις να θεωρηθεί κάτοχος (βλ. Salmond, The Law of Torts (8th edition). Υπάρχουν όμως και άλλα πρόσωπα που θεωρούνται κάτοχοι χωρίς να έχουν άμεση εξουσία να επιτρέψουν την είσοδο στο ακίνητο (Wheat v. E. Lacon & Co. Ltd [1966] 1 All. E.R. 582). Στο Clerk & Lindsell on Torts (12th edition) σελ. 803 επ. αναφέρεται ότι όσον αφορά την έννοια του κατόχου συνεχίζουν να ισχύουν, ακόμη και μετά την θέσπιση του Occupiers' Liability Act του 1957, ο οποίος δεν καθορίζει την έννοια αυτή, οι κανόνες του κοινοδικαίου. Παρόλα αυτά το καθεστώς του κατόχου εξαρτάται από κάποιο βαθμό πραγματικού φυσικού ελέγχου. Ο έλεγχος όμως δεν χρειάζεται να είναι ούτε αποκλειστικός ούτε απόλυτος-καθολικός. Κάποιος δε που έχει το νόμιμο δικαίωμα να προσκαλεί ή να επιτρέπει σε άλλους να εισέρχονται στο ακίνητο επίσης μπορεί να θεωρηθεί κάτοχος. Μάλιστα για αυτό το σκοπό ο έλεγχος που πρέπει να έχει το πρόσωπο αυτό δεν χρειάζεται να είναι απαραίτητα νόμιμος. Η απάντηση σε κάθε περίπτωση ως προς το ποιος μπορεί να θεωρηθεί κάτοχος εξαρτάται από τα ιδιαίτερα γεγονότα κάθε υπόθεσης και ειδικά στη φύση και την έκταση της κατοχής ή του ελέγχου που απολαμβάνει ή ασκεί ο εναγόμενος επί του ακινήτου. Σε σχέση με την καθήκον κατόχου, ως αναφέρεται ρητά στο άρθρο 51
(2)(β), αυτό ισχύει έναντι κάθε προσώπου που τελεί νόμιμα, όχι μόνο εντός ή επί της ακίνητης ιδιοκτησίας, αλλά και τόσον κοντά σε αυτήν ώστε να επηρεάζεται από την αμέλεια κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων. Σύμφωνα με το κοινοδίκαιο, εκτός των προσώπων που εισέρχονται στην ακίνητη ιδιοκτησία με βάση σύμβαση που καθορίζει τις υποχρεώσεις των μερών, ο κάτοχος αυτής έχει διαφορετική ευθύνη έναντι δύο κατηγοριών προσώπων - επισκεπτών (visitors) που εισέρχονται και βρίσκονται νόμιμα σε αυτήν: (α) τους «προσκεκλημένους (invitees)» και (β) τους «απλούς αδειούχους (licensees)». Εδώ να σημειωθεί ότι η νομική προσέγγιση είναι εντελώς διαφορετική για τους «παρανόμως επεμβαίνοντες» (trespassers) δηλ. τα πρόσωπα τα οποία ούτε οποιοδήποτε δικαίωμα έχουν, ούτε εξασφάλισαν άδεια εισόδου στο υποστατικό, δεν έχουν πρόσκληση οιασδήποτε χρήσης σε αυτό και η παρουσία τους είναι είτε άγνωστη στον κάτοχο ή αν είναι γνωστή ο τελευταίος έχει ένσταση σε αυτήν. Όσον αφορά την έννοια του «προσκεκλημένου» σύμφωνα με την Φραγκεσκίδης ανωτέρω τέτοιο θεωρείται το πρόσωπο το οποίο εισέρχεται στο υποστατικό με πρόσκληση του κατόχου, από το οποίο ο κάτοχος έχει κάποιο χρηματικό ή υλικό συμφέρον. Οι πλείστες αυθεντίες μιλούν για κοινό συμφέρον του κατόχου και του προσκεκλημένου. Η πρόσκληση είναι παράκληση εισόδου στο υποστατικό για τους σκοπούς της επιχείρησης του κατόχου. Η δε ιδιότητα του αδειούχου μπορεί να αποκτάται ως αποτέλεσμα πρόσκλησης ή ρητής άδειας ή να συνάγεται από τη συμπεριφορά του κατόχου στο πλαίσιο του συνόλου των περιστάσεων (βλ. Κυριακίδης v. Tenekedjian
(1994)1 Α.Α.Δ. 504 και Edwards v. Railway Executive [1952] 2 All E.R. 430). Σύμφωνα δε με το άρθρο 51
(2)(β) του Κεφ. 148 στην έννοια αυτή περιλαμβάνονται και οι υπηρέτες του κατόχου. Δεν περιλαμβάνονται όμως προσκεκλημένοι επ' αμοιβή, άτομα που εισέρχονται για εργασία στην οποία έχει συμφέρον ο κάτοχος και πρόσωπα που εισέρχονται κατά την εκτέλεση δημοσίου καθήκοντος δυνάμει των διατάξεων οιουδήποτε νομοθετήματος ή άλλως πως. Στις περιπτώσεις που η ζημιά προκαλείται στα πλαίσια της λειτουργίας της δραστηριότητας ή της επιχείρησης σε υποστατικά - ακίνητη ιδιοκτησία τότε ο κάτοχος υπέχει έναντι του επισκέπτη, είτε είναι προσκεκλημένος είτε αδειούχος, καθήκον όπως λάβει εύλογη φροντίδα - λογικά μέτρα ώστε το υποστατικό του να είναι ευλόγως ασφαλές και να μεριμνά για την αποτροπή ή την πρόληψη πρόκλησης ζημιάς από ασυνήθιστο κίνδυνο την ύπαρξη του οποίου γνωρίζει ή όφειλε να γνωρίζει ως ένας λογικός άνθρωπος. To κατά πόσο ο κίνδυνος είναι ασυνήθιστος κρίνεται αντικειμενικά με βάση τα γεγονότα της υπόθεσης (βλ. Λέσχη Ιπποδρομιών Λευκωσίας ανωτέρω, Slater Cross Ltd [1956] 2 All E.R. 625 και Indermaur v. Dames [1866] L.R. 1 C.P. 274). Ως επίσης αναφέρεται στην Φραγκεσκίδης ο κάτοχος έχει καθήκον προς τον προσκεκλημένο να λάβει φροντίδα όπως το υποστατικό είναι εύλογα ασφαλές, δεν είναι όμως ασφαλιστής. Το καθήκον δεν είναι να εμποδίσει ασυνήθιστο κίνδυνο, αλλά να εμποδίσει ζημιά από ασυνήθιστο κίνδυνο, τον οποίο γνωρίζει ή όφειλε να γνωρίζει. Αναφορικά με την έννοια του ασυνήθιστου κινδύνου στην London Graving Dock Co., Ltd., v. Horton [1951] 2 All E.R. 1 λέχθηκε ότι ασυνήθιστος μπορεί να είναι κίνδυνος αν και είναι πλήρως αναγνωρίσιμος και ότι η λέξη ασυνήθιστος δεν πρέπει να ερμηνεύεται υποκειμενικά με την έννοια του απροσδόκητου αλλά αντικειμενικά ως κίνδυνος, ο οποίος δεν συναντάται συνήθως στα πλαίσια άσκησης της δραστηριότητας ή προς εκπλήρωση της ενέργειας του προσκεκλημένου αν και το τι συνιστά ασύνηθες διαφοροποιείται ανάλογα με τον λόγο για τον οποίο αυτός εισέρχεται στο υποστατικό. Περαιτέρω στο σύγγραμμα Clerk & Lindsell, on the Law of Torts (10th edition) στη σελ. 650 γίνεται αναφορά στην τότε «νέα τάση» στην αγγλική νομολογία, η οποία προκύπτει από την υπόθεση Norman v. Great Western Ry. [1915] 1 Κ.Β. 584 όπου λέχθηκε ότι το καθήκον έναντι ενός προσκεκλημένου είναι να ληφθεί εύλογη φροντίδα ώστε η εγκατάσταση να γίνει ασφαλής για πρόσωπα που τη χρησιμοποιούν κατά τον κανονικό και συνήθη τρόπο. Δεν αποτελεί υπεράσπιση ότι ο κίνδυνος είναι ανοικτός και εμφανής εάν η εγκατάσταση είναι εν πάση περιπτώσει επικίνδυνη. Ως λέχθηκε στην Μιχαήλ ν. Ττουνιά κ.α.
(2005)1Α Α.Α.Δ 19 «ο κάτοχος του υποστατικού έχει, προς όλους τους νόμιμα ευρισκομένους στο υποστατικό του, το κοινό καθήκον φροντίδας το οποίο εξυπακούει ότι θα πρέπει να επιδεικνύει τέτοια φροντίδα όση υπό τις περιστάσεις της υπόθεσης είναι εύλογη, ώστε να διασφαλίζει ότι το οποιοδήποτε νόμιμα ευρισκόμενο στα υποστατικά πρόσωπο θα είναι εύλογα ασφαλές κατά τη χρήση των υποστατικών, για τους σκοπούς για τους οποίους ευρίσκεται νόμιμα στο χώρο». To ότι η πιθανότητα εκδηλώσεως του κινδύνου είναι μικρή δεν απαλλάττει τον κάτοχο από τη λήψη προστατευτικών μέτρων εφόσον ο κίνδυνος είναι προβλεπτός. Ο κάτοχος έχει δε υποχρέωση να γνωρίζει εκείνο που ένας λογικός άνθρωπος γνωρίζει ή θεωρείται ότι γνωρίζει (βλ. Hawkins v. Goulsdon and Purley Urban District Council [1954] 1 All E.R. 97). Το τι αποτελεί λογικό μέτρο εξαρτάται από όλα τα περιστατικά στην κάθε περίπτωση, όπως τη φύση της πρόσκλησης, τη φύση του κινδύνου, τη γνώση του προσκεκλημένου. Όσον αφορά την πρακτικότητα των μέτρων, που πρέπει να λαμβάνονται για την εξάλειψη ή ελάττωση του κινδύνου, αυτή εξαρτάται από τα περιστατικά της κάθε περίπτωσης. Στην υπόθεση G.I.P. Constructions v. Neophytou and Another
(1983)1B C.L.R. 669 υποδεικνύεται με αναφορά στην Stone v. Taffe and another [1974] 3 All E..R. 1016 ότι ο κάτοχος, ο οποίος επιθυμεί να περιορίσει τις κινήσεις των επισκεπτών μέσα στα υποστατικά, πρέπει να το πράξει ειδικά και ρητά. Εφόσον δε γίνει κάτι τέτοιο στο μέτρο που η χρήση του υποστατικού από τον επισκέπτη είναι νόμιμη και λογική ο κάτοχος παραμένει υπόλογος για οποιαδήποτε ζημιά ήθελε υποστεί από τις συνέπειες των κινδύνων που ήταν λογικά προβλεπτοί. Η προαναφερθείσα διάκριση σε προσκεκλημένους και αδειούχους αποκτά σημασία και περιορίζεται μόνο όταν η ζημιά στον επισκέπτη έχει προκληθεί από την στατική κατάσταση του ακινήτου ενώ, όπως προαναφέρθηκε, αναφορικά με το καθήκον για τη λειτουργία της δραστηριότητας ή της επιχείρησης σε υποστατικά, οι δυο κατηγορίες εξομοιώνονται και το καθήκον του κατόχου απέναντι στον επισκέπτη είναι το ίδιο (βλ. Λέσχη Ιπποδρομιών Λευκωσίας ανωτέρω και Dunster v. Abbott [1953] 2 All E.R. 1572). Στην περίπτωση λοιπόν ζημιάς που προκαλείται από την στατική κατάσταση του ακινήτου η ευθύνη του κατόχου απέναντι σε απλό αδειούχο, σε αντίθεση με ένα προσκεκλημένο, περιορίζεται σε προειδοποίησή του για κάθε κρυμμένο ή λανθάνοντα κίνδυνο μέσα ή πάνω στο ακίνητο τον οποίο γνωρίζει, ή κατά τεκμήριο πρέπει να θεωρηθεί ότι γνωρίζει. Ως εξηγείται στην Κυριακίδης ανωτέρω κατά το κοινοδίκαιο οφειλόταν κοινό καθήκον επιμέλειας στους προσκεκλημένους και στους αδειούχους αδιακρίτως αναφορικά με δραστηριότητες του κατόχου στο ακίνητο (current operations - activity duty) σε αντιδιαστολή προς το πιο περιορισμένο καθήκον του αναφορικά με την στατική κατάσταση του ακινήτου (occupancy duty). Να σημειωθεί δε εδώ ότι η διαφοροποίηση αυτή άρθηκε στην Αγγλία με τον Occupiers' Liability Act του 1957 που ουσιαστικά υπήγαγε και τους δυο στην κατηγορία των επισκεπτών (visitors) με την αναγνώριση έναντι τους του χαρακτηριζόμενου ως κοινού καθήκοντος επιμέλειας. Στην ίδια δε πιο πάνω υπόθεση προστέθηκε ότι αυτή η πτυχή του δικαίου δηλ. η διαφοροποίηση στις δύο κατηγορίες βρήκε την έκφραση της στις ίδιες τις διατάξεις του άρθρου 51
(2)(β) του Κεφ. 148 εφόσον το εν λόγω άρθρο ενώ θεσμοθετεί την ύπαρξη καθήκοντος επιμέλειας του κατόχου ακινήτου έναντι όλων των προσώπων που νόμιμα βρίσκονται σ' αυτό ή των οποίων η περιουσία βρίσκεται μέσα ή πάνω σ' αυτό ή τόσο πλησίον του ώστε, κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων, να επηρεάζονται από την αμέλεια, δεν αναγνωρίζει τέτοιο καθήκον σε σχέση με την κατάσταση, τη συντήρηση ή την επιδιόρθωση του ακινήτου έναντι απλού αδειούχου. Σ' αυτή την περίπτωση, αναγνωρίζει μόνο καθήκον προς προειδοποίηση του απλού αδειούχου για κάθε κρυμμένο ή λανθάνοντα κίνδυνο μέσα ή πάνω στο ακίνητο τον οποίο ο κάτοχος γνωρίζει ή πρέπει να θεωρηθεί ότι γνωρίζει. Στην G.I.P. Constructions λοιπόν οι αρχές της Herrington
(1972)1 All England Reports 79, έγιναν δεκτές ως έκφραση και του Κυπριακού Δικαίου στον προσδιορισμό του καθήκοντος επιμέλειας προς το γείτονα (βλ. Δημοκρατία ν. Παπαζησήμου
(1989)1E Α.Α.Δ 599). Ως δε εξήγησε με απλά λόγια ο έντιμος πρώην Πρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου Γ. Πικής: (α) στην Φραγκεσκίδης ανωτέρω «τα όρια του καθήκοντος προς τον γείτονα προσδιορίζει η ανθρωπιστική συμπεριφορά η οποία αναμένεται από τον κάθε πολίτη στον προγραμματισμό και την εκτέλεση των δραστηριοτήτων του» και (β) στην Πολυμέταλ ανωτέρω «το καθήκον για την επίδειξη επιμέλειας για την ασφάλεια του επισκέπτη εξομοιούται προς το κοινό καθήκον επιμέλειας για την ασφάλεια του γείτονα». Στο σημείο αυτό θα πρέπει να γίνει αναφορά και στην περίπτωση που η ζημιά στον αδειούχο δεν οφείλεται αποκλειστικά στην επικίνδυνη στατική κατάσταση στο ακίνητο, αλλά στο συνδυασμό αυτής με κάποια συμπεριφορά του κατόχου ήτοι κάποια αμελή πράξη ή παράλειψη του όπως η παράλειψη να προβεί σε απαιτούμενη επιδιόρθωση ή να φωτίσει τον χώρο. Στην Hawkins v. Goulsdon and Purley Urban District Council [1954] 1 All E.R. 97 ο ενάγων (αδειούχος) κατεβαίνοντας το βράδυ μια σκάλα, σε σπίτι που ήταν στην κατοχή των εναγομένων, έπεσε και τραυματίσθηκε συνεπεία της ελαττωματικής κατάστασης ενός σκαλοπατιού σε συνδυασμό με τον μη επαρκή φωτισμό της σκάλας. Οι εναγόμενοι κρίθηκαν ότι έφεραν ευθύνη εφόσον, ως λέχθηκε, ο συνδυασμός της επικίνδυνης κατάστασης στη σκάλα και η παράλειψη επαρκούς φωτισμού συνιστούσαν ένα κρυμμένο και ασυνήθιστο κίνδυνο που ήταν γνωστός σε αυτούς ή που όφειλαν να τον γνωρίζουν, αλλά απέτυχαν να τον λάβουν υπόψην και δεν έλαβαν εύλογη φροντίδα για να τον αποφύγουν, ως όφειλαν. Στην ίδια υπόθεση λέχθηκε ότι όσον αφορά τους αδειούχους δεν ισχύει πλέον η διάκριση μεταξύ πράξεων (για τις οποίες μέχρι τότε ο κάτοχος θεωρείτο υπεύθυνος) ή παραλείψεων (για τις οποίες ο κάτοχος δεν εθεωρείτο υπεύθυνος). Ως αποτέλεσμα στην περίπτωση ασυνήθιστου κινδύνου, ο οποίος δεν είναι γνωστός ή εμφανής στον επισκέπτη, ο κάτοχος υπέχει καθήκον έναντι κάθε πρόσωπου που βρίσκεται νόμιμα στο ακίνητο, να λάβει εύλογη φροντίδα να αποτρέψει ζημιά. Το τι αποτελεί εύλογη φροντίδα εξαρτάται από όλες τις περιστάσεις της υπόθεσης. Επίσης λέχθηκε ότι η προηγούμενη νομολογία σύμφωνα με την οποία ουσιαστικά ο αδειούχος δεν είχε αγώγιμο δικαίωμα ενόψει του ότι ουσιαστικά επέλεγε να βαδίσει κάπου ιδίοις κινδύνοις μπορεί να ίσχυε για ανοικτούς χώρους ή άγονη γη αλλά όχι για δρόμους, μονοπάτια ή σκάλες και ότι πρόσωπα, είτε αδειούχοι είτε προσκεκλημένοι, που νόμιμα χρησιμοποιούσαν μια αναγνωρισμένη όδευση, έχουν δικαίωμα να προειδοποιηθούν για ασυνήθιστους κινδύνους, οι οποίοι δεν είναι εμφανείς ή γνωστοί σε αυτούς αλλά για τους οποίους ο κάτοχος γνώριζε ή όφειλε να γνωρίζει (δικές μου οι πιο πάνω επισημάνσεις). Στην Indermaur v. Dames [1866] L.R. 1 C.P. 274 λέχθηκε δε ότι όπου υπάρχει μαρτυρία για αμέλεια πρέπει να κριθεί κατά πόσο λήφθηκε εύλογη φροντίδα είτε με προειδοποίηση, φωτισμό, προφύλαξη ή άλλως πως και κατά πόσο υπήρξε συντρέχουσα αμέλεια από την πλευρά του θύματος. Περαιτέρω στην Slater ανωτέρω λέχθηκε ότι ακόμη και στις περιπτώσεις που αφορούν την κατάσταση του ακινήτου όπου η γνώση του κινδύνου δεν είναι τέτοια ώστε να καθιστά το ατύχημα αποκλειστικά λάθος του τραυματισθέντα, τότε δεν αποτελεί κώλυμα για έγερση αγωγής αλλά μόνο για μείωση των αποζημιώσεων (συντρέχουσα αμέλεια). ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Θα προχωρήσω λοιπόν να εξετάσω την παρούσα υπό την έννοια του άρθρου 51
(2)(β) του Περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου Κεφ. 148 η οποία θεωρώ ότι τυγχάνει εφαρμογής. Λαμβάνοντας υπόψη μου την πιο πάνω νομολογία, αυτό που θα πρέπει να εξετασθεί στη συνέχεια είναι το εάν οι εναγόμενοι ως οι κάτοχοι του υποστατικού - περιπτέρου και της ράμπας του είχαν προς τον ενάγοντα το κοινό καθήκον φροντίδας το οποίο εξυπακούει ότι θα πρέπει να επιδείκνυαν τέτοια φροντίδα όση υπό τις περιστάσεις της υπόθεσης ήταν εύλογη, ώστε να διασφαλίσουν ότι αυτός νόμιμα ευρισκόμενος εκεί, θα είναι εύλογα ασφαλής κατά τη χρήση του υποστατικού τους. Είναι αναντίλεκτο ότι οι εναγόμενοι ήταν οι ιδιοκτήτες ή οι διαχειριστές του περιπτέρου και επίσης κοινά αποδεκτό και εύρημα του δικαστηρίου ότι ο ΜΕ1 επισκέφθηκε το περίπτερο των εναγομένων κατά τον ουσιώδη χρόνο. Το δικαστήριο διαπιστώνει ότι ενώ στην Έκθεση Απαίτησης αναφέρεται ότι το περίπτερο βρισκόταν στην οδό Πάφου αρ.24, στο τεκμήριο 9 επιστολή του Επαρχιακού Γραφείου Επιθεώρησης Εργασίας γίνεται αναφορά για οδό Πάφου αρ.21, αλλά και στην Έκθεση της αστυνομίας γίνεται αναφορά για τη Λεωφόρο Αρχ.Μακαρίου Γ΄και Βασιλέως Παύλου κάτι το οποίο δεν ευσταθεί, αλλά το περίπτερο ευρισκόταν στη οδό Πάφου αρ.24 ως η αποδεκτή θέση του ΜΥ1. Σύμφωνα με την πιο πάνω νομολογία κρίνω ότι οι εναγόμενοι κατά τον ουσιώδη χρόνο ήταν οι κάτοχοι του περιπτέρου και ο Ενάγοντας «ο προσκεκλημένος» δηλαδή το πρόσωπο το οποίο ευρισκόταν εκεί με πρόσκληση αυτών και με την συγκατάθεση τους οι οποίοι είχαν κάποιο χρηματικό συμφέρον. Οι θέσεις του ενάγοντα ως προς τον τρόπο και τις συνθήκες του ατυχήματος απορρίφθηκαν από το δικαστήριο ως αναξιόπιστες. Είναι αποδεκτό ότι η υπάλληλος των εναγομένων Μ.Διαμαντοπούλου ήταν παρούσα και είχε σφουγγαρίσει τον χώρο. Αυτή όπως καταδεικνύεται από το τεκμήριο 10 δεν εργάζεται στην εταιρεία των εναγομένων από τις 4.4.15 και δεν κλήθηκε να παρουσιαστεί στο δικαστήριο είτε από την πλευρά του ενάγοντα, είτε από την πλευρά των εναγομένων για να καταθέσει και να τεθεί στη βάσανο της αντεξέτασης. Το δικαστήριο θεωρεί ότι δεν παρουσιάστηκε ενώπιον του η καλύτερη δυνατή μαρτυρία (άρθρο 27
(2)του περί Αποδείξεως Νόμου Κεφ.9) γιατί στην απουσία της υπαλλήλου η οποία ήταν και η μόνη παρούσα εκεί πλην του ΜΕ1 δεν μπορεί να καταλήξει σε ασφαλή συμπεράσματα ως προς τις ακριβείς συνθήκες του ατυχήματος του ΜΕ1 και ειδικότερα ως προς τις αναφορές του ΜΕ1 (οι οποίες σε κάθε περίπτωση κρίθηκαν αναξιόπιστες) για το ποιές επακριβώς ήταν οι ενέργειες της τον επίδικο χρόνο, δηλαδή ποιό χώρο είχε σφουγγαρίσει, εάν σφουγγάρισε τη ράμπα στην είσοδο του περιπτέρου ή και άλλο χώρο πέριξ αυτής, τί συνομίλησε με τον ενάγοντα πριν και μετά το ατύχημα, εάν τον προειδοποίησε κατ΄ιδίαν για το ότι είχε σφουγγαρίσει, τί υλικό καθαριότητας χρησιμοποίησε, πώς έχασε την ισορροπία του ο ΜΕ1 και έπεσε στο έδαφος, σε ποιό ακριβώς σημείο και εάν τελικά εισήλθε αυτός ή όχι στο περίπτερο. Επίσης εφόσον αξιολόγησα την εκδοχή του ενάγοντα ως αναξιόπιστη και ελλιπής θεωρώ ότι παραμένει άγνωστη η συνομιλία του με την υπάλληλο πριν να εισέλθει στο περίπτερο. Ακόμη άγνωστο είναι το γεγονός κατά πόσο ο τραυματισμός του ενάγοντα έγινε κατά την είσοδο, ή κατά την έξοδο του από το περίπτερο. Η μαρτυρία του ήταν ασαφής περί τούτου αφού έδωσε 2 - 3 εκδοχές, ο οποίος μεταξύ άλλων μίλησε για άλματα και στη συνέχεια τα αναίρεσε. Από την αντίπερα όχθη στην Έκθεση Υπεράσπισης των εναγομένων γίνεται αναφορά ότι ο ενάγοντας προειδοποιήθηκε πριν την είσοδο του και κατά την έξοδο του ότι ήταν σφουγγαρισμένα, αλλά εισήλθε. Επίσης η θέση του ΜΥ1 ότι οι οδηγίες προς τους υπαλλήλους τους είναι να τοποθετούν τις προειδοποιητικές πινακίδες παρέμεινε αναντίλεκτη. Πέραν των πιο πάνω δεν παρουσιάστηκε καμία μαρτυρία ειδικού από τον ενάγοντα ο οποίος έχει το βάρος να αποδείξει την υπόθεση του, που να καταδεικνύει ότι το υλικό που αυτή χρησιμοποίησε στη ράμπα την κατέστησε ολισθηρή. Αυτό που έχει ενώπιον του το δικαστήριο είναι την αξιόπιστη μαρτυρία του ΜΥ2 ότι η ράμπα που τοποθέτησε ήταν αντιολισθητική. Περαιτέρω θεωρώ ότι η μαρτυρία της υπαλλήλου ήταν ουσιαστική για να καταθέσει κατά πόσο αυτή είχε τοποθετήσει ή όχι πινακίδες και εάν τις είχε τοποθετήσει κατά πόσο ήταν εμφανείς και προειδοποιούσαν τους προσκεκλημένους ότι είχε σφουγγαρίσει το χώρο του περιπτέρου και ειδικότερα την είσοδο εκεί στη ράμπα. Ακόμη πλην του ενάγοντα και ο ΜΕ3 αλλά και ο ΜΥ1 αναφέρθηκαν σε συνομιλίες τους με την υπάλληλο οι οποίες αποτελούν εξ΄ακοής μαρτυρία (πρώτου και δευτέρου βαθμού) που και πάλι στην απουσία της θεωρώ ότι δεν επιβεβαιώθηκαν. Η πλευρά του ενάγοντα δεν παρουσίασε καμία επαρκή μαρτυρία που να καταδεικνύει ότι η ράμπα όταν ήταν βρεγμένη για οποιοδήποτε λόγο, ή γιατί ήταν μπογιατισμένη καθίστατο ολισθηρή και συνεπώς έπρεπε οι εναγόμενοι να προβούν σε περαιτέρω μέτρα. Ούτε και ο ΜΕ3 έκανε οποιοδήποτε έλεγχο πριν το ατύχημα, άλλωστε ως ο ίδιος είπε δεν ήταν της αρμοδιότητας του γιατί δεν ήταν ατύχημα στην εργασία. Στην αγόρευση του συνήγορου του ενάγοντα γίνεται μνεία ότι η εν λόγω ράμπα δεν τηρεί τις προδιαγραφές που επιβάλλουν οι κανονισμοί. Αυτό που προωθήθηκε ουσιαστικά κατά τη διαδικασία ήταν ότι η ράμπα αφού σφουγγαρίστηκε από την υπάλληλο κατέστη ολισθηρή. Οι θέσεις της υπεράσπισης παρέμειναν μετέωρες γιατί η ίδια δεν παρουσίασε ειδικό που να έχει προβεί σε έλεγχο της ράμπας είτε πριν, είτε μετά το ατύχημα κάτω από τις ίδιες συνθήκες και να έχει καταδείξει ότι τελικά αυτή ήταν ολισθηρή και προκάλεσε την πτώση και τον τραυματισμό του ΜΕ
  1. Οι αναφορές της σε σχέσει με ανάπηρα άτομα δεν θεωρώ ότι εφαρμόζονται στη παρούσα, ούτε και παρουσίασε μαρτυρία ότι ο ενάγων ήταν τέτοιος. Επίσης δεν αποδείχθηκε με οποιοδήποτε τρόπο ότι οι εναγόμενοι τοποθέτησαν ακατάλληλη ράμπα η οποία αποτελούσε παγίδα για τους πελάτες τους. Η μαρτυρία του ΜΕ3 δεν κατέδειξε κάτι τέτοιο. Ούτε και αποδείχθηκε με οποιαδήποτε μαρτυρία ότι όφειλαν να τοποθετήσουν ειδικά στηρίγματα δεξιά και αριστερά της μεταλλικής κατασκευής. Εναντίον των εναγομένων δεν εγέρθηκε οποιαδήποτε ποινική διαδικασία που να αφορά το αδίκημα της αμέλειας κατά τον επίδικο χρόνο στο περίπτερο, ούτε και από άλλη αρμόδια αρχή ότι η ράμπα τους ήταν ακατάλληλη, ή ότι έγιναν μεταγενέστερα άλλα διαβήματα για την αποκατάσταση ή επιδιόρθωση της γιατί ακριβώς δεν πληρούσε κάποια κριτήρια στον προγενέστερο χρόνο του ατυχήματος. Μάλιστα η επιστολή του ΜΕ3 τεκμ.9 αποτελεί αναφορά του προς τον δικηγόρο του ενάγοντα και όχι καταγγελία και σε αυτή δεν γίνεται καμία μνεία για οποιαδήποτε παράλειψη ή αμέλεια των εναγομένων. Περαιτέρω στη συνοπτική έκθεση της αστυνομίας ημερομ. 8.3.13 (τεκμ.8) αναφέρεται μόνο ότι ο γιος του ενάγοντα και όχι ο ίδιος πήγε στον Αστ.Σταθμό και κατήγγειλε ότι ο πατέρας του ο ενάγοντας πήγε στο περίπτερο, γλίστρησε και έπεσε στο βρεγμένο δάπεδο με αποτέλεσμα να τραυματιστεί. Το συμβάν καταγράφηκε για πληροφορία της αστυνομίας, ως ήταν η επιθυμία του ΜΕ
  2. Σε αυτή την έκθεση δεν αναφέρεται οτιδήποτε για ύπαρξη αμέλειας των εναγομένων, είτε ότι εγέρθηκε τέτοια διαδικασία, είτε ότι παρέλειψαν να τοποθετήσουν προειδοποιητικές πινακίδες στο χώρο που είχε σφουγγαριστεί, ή η οποιαδήποτε συνομιλία της υπαλλήλου με τον ενάγοντα η οποία περιείχε παραδοχές ως την προώθησε μεταγενέστερα η πλευρά του ενάγοντα. Τα πιο πάνω επιβεβαιώνουν τη θέση των εναγομένων για μη ύπαρξη οποιασδήποτε αμέλειας εκ μέρους τους. Ακόμη δεν έχει παρουσιαστεί ενώπιον μου ικανοποιητική μαρτυρία που να καταδεικνύει ότι οι εναγόμενοι παρέλειψαν να προβούν σε οποιαδήποτε μέτρα τα οποία να καθιστούν ασφαλή την είσοδο ή έξοδο των πελατών τους σε αυτό. Άξιο αναφοράς είναι και το γεγονός ότι ο ΜΕ3 είπε ότι το ατύχημα δεν αφορά ατύχημα κατά την διάρκεια εργασίας. Η πλευρά του ενάγοντα δεν παρουσίασε μαρτυρία (προφορική ή γραπτή) που να καταδεικνύει ότι προ του ατυχήματος έγινε οποιοσδήποτε έλεγχος από την αρμόδια αρχή και η οποία να έχει υποδείξει στους εναγόμενους οποιαδήποτε περαιτέρω μέτρα στα οποία να έπρεπε να προβούν, δηλαδή πέραν της τοποθέτησης της εν λόγω μεταλλικής ράμπας η οποία ήταν αντιολισθητική σύμφωνα με την αποδεκτή μαρτυρία του ΜΥ2 και αυτοί δεν προέβηκαν σε αυτά και συνεπώς είναι αμελείς. Επί του προκειμένου ο ενάγων τραυματίστηκε στο υποστατικό των εναγομένων και στα πλαίσια της λειτουργίας της επιχείρησης τους. Αυτοί ως οι κάτοχοι του περιπτέρου είχαν έναντι του ενάγοντα - προσκεκλημένου τους καθήκον εύλογης φροντίδας - και λήψης λογικών μέτρων ώστε το υποστατικό τους να είναι ευλόγως ασφαλές και καθήκον μέριμνας για την αποτροπή ή την πρόληψη πρόκλησης ζημιάς από ασυνήθιστο κίνδυνο. Ενόψει όμως της απόρριψης της μαρτυρίας του ενάγοντα και της απουσίας της υπαλλήλου των εναγομένων δεν αποδείχθηκε εάν αυτοί παρέλειψαν να ασκήσουν το εν λόγω καθήκον τους με αποτέλεσμα την πτώση και τον τραυματισμό του. Συνακόλουθα κρίνω ότι ο ενάγων απέτυχε να αποδείξει ότι οι εναγόμενοι δεν ήταν επιμελείς και ότι ως αποτέλεσμα ο ενάγων ΜΕ1 υπέστη τραύματα και ζημιές. Άξιο αναφοράς είναι η θέση του ενάγοντα στην Ε/Α του ότι το πιο πάνω ατύχημα οφείλεται στην αποκλειστική αμέλεια και/ή σε μεγάλο βαθμό συντρέχουσας αμέλειας της εναγομένης. Δηλαδή επικαλείται διαζευκτικά ότι είχε και αυτός βαθμό αμέλειας. Από την στιγμή όμως που το δικαστήριο δεν καταλογίζει αμέλεια στους εναγόμενους δεν δύναται να προχωρήσει να εξετάσει ενδεχόμενη ύπαρξη συντρέχουσας αμέλειας του ενάγοντα. ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ Παρά την πιο πάνω κατάληξη μου, για σκοπούς πληρότητας θα προχωρήσω να εξετάσω τις γενικές αποζημιώσεις που θα δικαιούτο ο ενάγοντας σε περίπτωση επιτυχίας της αγωγής του. Σε σχέση με τις αρχές που πρέπει να διέπουν τον καθορισμό αποζημιώσεων και καθοδηγούν το Δικαστήριο ως προς το ύψος των γενικών αποζημιώσεων για τους τραυματισμούς συνεπεία του δυστυχήματος καθώς και για τον πόνο και ταλαιπωρία που υφίσταται κάποιος εξ αυτών, στην υπόθεση Χαριλάου ν. Νικολάου
(2003)1Γ Α.Α.Δ 1460, όπου συνοψίζεται η σχετική νομολογία, αναφέρεται ότι στόχος των αποζημιώσεων που επιδικάζονται είναι να αποδοθεί δικαιοσύνη στην απώλεια και στη ζημιά του διαδίκου που τραυματίστηκε χωρίς να εναποτίθεται υπέρμετρο βάρος πάνω στον αδικοπραγούντα. Το ποσό που επιδικάζεται πρέπει να είναι κοινωνικά αποδεκτό και συνεπώς η κοινωνική δεοντολογία κατά τον ουσιώδη χρόνο είναι σε κάθε περίπτωση παράγοντας σχετικός προς το έργο του Δικαστηρίου ειδικά σε σχέση με μη χρηματική απώλεια. Η χρηματική ζημιά, ως περισσότερο επιδεκτική μαθηματικού υπολογισμού εξαρτάται λιγότερο από κοινωνικά κριτήρια. Στόχος του εγχειρήματος είναι η κατάληξη, στο τέλος της πορείας, σε αριθμό που είναι δίκαιος και εύλογος υπό τις περιστάσεις της υπόθεσης. Η αποζημίωση για αστικά αδικήματα δεν έχει σκοπό την τιμωρία του αδικοπραγούντα αλλά την αποκατάσταση. Η ίδια η ατέλεια του χρήματος ως μέσου για αποκατάσταση δεν πρέπει να επενεργεί προς επαύξηση των αποζημιώσεων. Η νομολογία έχει επιδείξει μια σταθερή αύξηση του επιπέδου των γενικών αποζημιώσεων. Έχει τονίσει την ανάγκη για μια πιο δίκαιη και φιλελεύθερη αποτίμηση του ανθρώπινου πόνου και των πολλαπλών στερήσεων που προκαλούν οι αναπηρίες στα θύματα. Πρέπει, επίσης, να λαμβάνεται υπόψη η συνεχής μείωση της αξία του χρήματος. (Βλ. Κουμπαρή κ.α. ν. Φούτρη
(2001)1 Α.Α.Δ. 921, Paraskevaides (Overseas) Ltd v. Christofi
(1982)1 C.L.R. 789, Παναγή ν. Θεοδώρου
(1992)1 Α.Α.Δ. 1303, Μαυροπετρή ν. Λουκά
(1995)1 Α.Α.Δ. 66, Μιχαήλ κ.ά. ν. Φίλιος Γ. Συκοπετρίτης Λτδ. κ.ά.
(2000)1 Α.Α.Δ. 1049 και Ταμπούρα ν. Κολάνη
(2008)1Α Α.Α.Δ. 384). Από την άλλη, ως έχει νομολογηθεί, η αυξητική τάση στις αποζημιώσεις δεν αποτελεί και οδικό χάρτη για αιτιολόγηση παροχής αυξανόμενων ποσών σε κάθε περίπτωση. Η τάση της ακολουθούμενης ανοδικής πορείας στην επιδίκαση αποζημιώσεων πρέπει να περιορίζεται εντός των σωστών πλαισίων της λογικής και δίκαιης αποζημίωσης (βλ. Μερακλή κ.α. ν. Ταλιώτη
(1997)1 Α.Α.Δ. 1148). Η δε απόδοση αποζημιώσεων πρέπει να αντανακλά και να αντικατοπτρίζει την αγοραστική αξία του χρήματος σε δεδομένη στιγμή, ώστε με εύλογο τρόπο να προσεγγίζεται τουλάχιστο χρηματικά η αποκατάσταση της ζημιάς (βλ. Lankuttis v. Νικόλα
(2002)1 Α.Α.Δ. 1128). Όπως προαναφέρθηκε έγινε παραδεκτό γεγονός για την αλήθεια του περιεχομένου του το ιατρικό πιστοποιητικό του Δρ.Α.Παναγιώτου Ειδικού Χειρούργου - Τραυματιολόγου, ημερ.30.10.14 (τεκμήριο 2) στο οποίο αναφέρεται ότι ο ενάγοντας υπέστη συντριπτικό κάταγμα 3ου τεταρτημορίου της κνήμης δεξιά και συντριπτικό κάταγμα περόνης δεξιά. Αυτός υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση με ανοικτή ανάταξη και σταθεροποίηση του κατάγματος της περόνης στο έξω σφυρό με δύο διακαταγματικές βίδες και σε κλειστή ανάταξη και σταθεροποίηση του κατάγματος της κνήμης. Αυτός παρέμεινε κλινήρης υπό φαρμακευτική αγωγή και ιατρική παρακολούθηση και εξήλθε της κλινικής στις 28.11.12. Η κινητοποίηση του ασθενούς έγινε με την βοήθεια φυσικοθεραπείας και με την χρήση βαλτηρίων. Ακολούθησε εντατικό πρόγραμμα φυσικοθεραπείας. Στην Θεμιστοκλέους v Παρασκευά, 1992,
(1)ΑΑΔ, 498 όπου ο ενάγων υπέστη σοβαρότερες σωματικές βλάβες από την παρούσα, ήτοι σύνθετο κάταγμα του δεξιού γόνατος, κάταγμα του δεξιού καρπού, κάταγμα της ρινός, εκτεταμένες κακώσεις του μετώπου της κεφαλής και διάσειση, με βάση την πλήρη ευθύνη, το Δικαστήριο επεδίκασε συνολικά £5.000 (€8737,62) ως γενικές αποζημιώσεις που θεωρήθηκε ως δίκαιο και εύλογο από το Εφετείο. Στην απόφαση Αριστείδου ν. Σιαηλή
(1998)1 Α.Α.Δ. 617 ο εφεσείοντας είχε κάπως σοβαρότερα τραύματα από την παρούσα, δηλαδή είχε υποστεί συντριπτικό κάταγμα του έσω σφυρού της αριστερής ποδοκνημικής άρθρωσης. Υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση και το κάταγμα σταθεροποιήθηκε με βίδα η οποία αργότερα αφαιρέθηκε με εγχείρηση και το άκρο ακινητοποιήθηκε για ένα μήνα με γύψινο επίδεσμο. Στη συνέχεια ο εφεσείων υποβλήθηκε σε φυσιοθεραπεία. Χρησιμοποιούσε βακτηρίες για περίοδο 2½ περίπου μηνών. Παρουσιάστηκε οίδημα στην αριστερή ποδοκνημική άρθρωση και υπήρχε περιορισμός των κινήσεων του αριστερού κάτω άκρου. Είκοσι μήνες μετά τον τραυματισμό του παρατηρήθηκε μικρή πάχυνση στην περιοχή, μικρή δυσκαμψία της άρθρωσης και υπό ορισμένες συνθήκες επώδυνες κινήσεις. Δυσκολευόταν στο βαθύ κάθισμα και στη βάδιση σε ανώμαλο έδαφος ενώ η άρθρωση ήταν επώδυνη ύστερα από ορθοστασία. Υπήρχε πιθανότητα δημιουργίας οστεοαρθρίτιδας στο μέλλον. Επιδικάστηκε ποσό ΛΚ6,000 (€10.251,61) υπό μορφή γενικών αποζημιώσεων. Στην απόφαση Κούρρης ν. Παπαδοπούλου ν. Νικολάου
(1998)1Β Α.Α. Δ. 1147, ο εφεσείων, περίπου 35 ετών κατά τον ουσιώδη χρόνο, υπέστη ανοικτό συντριπτικό κάταγμα του κάτω τρίτου της δεξιάς κνήμης και περόνης. Για 6 μήνες χρησιμοποιούσε βακτηρίες και παρέμεινε εκτός εργασίας για 13 περίπου μήνες. Το Πρωτόδικο Δικαστήριο επιδίκασε ποσό γενικών αποζημιώσεων ύψους £7.000,00 (δηλαδή, €11.960,21) το οποίο επικυρώθηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο. Στα πλαίσια υπολογισμού των γενικών αποζημιώσεων στην παρούσα λαμβάνω ιδιαίτερα υπόψη μου ότι τα κατάγματα του ενάγοντα ήταν δύο, αυτός υποβλήθηκε μεν σε χειρουργική επέμβαση αλλά έχει αποκατασταθεί πλήρως χωρίς κανένα κατάλοιπο. Περαιτέρω λαμβάνω υπόψη μου τον πόνο και την ταλαιπωρία την οποία υπέστη συνεπεία του ατυχήματος και εν κατακλείδι κρίνω πως ένα ποσό της τάξης των €10.000 θα ήταν δίκαιο και εύλογο να του καταβληθεί, με νόμιμο τόκο από την ημερομηνία καταχώρησης της αγωγής και όχι από την γένεση του αγώγιμου δικαιώματος του. Το ατύχημα συνέβηκε στις 27.11.12 και η αγωγή καταχωρίστηκε στις 12.9.14 χωρίς οποιαδήποτε δικαιολογία περί τούτου. ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ Οι ειδικές αποζημιώσεις ως προαναφέρθηκε έγιναν παραδεκτό γεγονός και αυτές επιδικάζονται στο ποσό των €8461 υπέρ του ενάγοντα και εναντίον των εναγομένων. Λαμβάνοντας λοιπόν υπόψη όλα τα πιο πάνω ο ενάγοντας απέτυχε να αποδείξει την απαίτηση του εναντίον των εναγομένων στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων και συνεπώς η αγωγή του απορρίπτεται με έξοδα εναντίον του όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.)............ Γ.Ιωαννίδου - Παπά, Ε.Δ. ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.