ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ν. ΦΙΟΝΤΟΡ ΓΙΑΚΟΥΠΙΒ κ.α., Αρ. Αγωγής: 1858/17, 17/2/2026 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Ν. Παπανδρέου, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 1858/17 Μεταξύ: ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ Ενάγοντος -και-
- ΦΙΟΝΤΟΡ ΓΙΑΚΟΥΠΙΒ
- VIDENT LIMITED (HE 167306)
- ΒΙΚΤΩΡ ΓΙΑΚΟΥΠΙΒ Εναγόμενων Ημερομηνία: 17 Φεβρουαρίου 2026 Εμφανίσεις: Για Ενάγοντα: κ. Ν. Ροτσίδης μαζί με κα Στ. Χρίστου για Ν. Ροτσίδη & Σία Δ.Ε.Π.Ε Για Εναγόμενους: κ. Χρ. Ιωσήφ μαζί με κ. Γ. Μίτλετον για Χρυσαφίνης & Πολυβίου Δ.Ε.Π.Ε. ΑΠΟΦΑΣΗ Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ
- Με την παρούσα αγωγή του, ο Ενάγων αξιώνει εναντίον των Εναγόμενων γενικές, ειδικές, παραδειγματικές και τιμωρητικές αποζημιώσεις για σωματικές βλάβες, πόνους, ταλαιπωρία και ζημιές που υπέστη, στα πλαίσια οδοντικής θεραπείας που έλαβε κατά την περίοδο από το 2014 έως το 2016 από τον Εναγόμενο 1, οδοντίατρο. Η θεραπεία αυτή συνίστατο στην κατασκευή και τοποθέτηση γέφυρας στα έξι μπροστινά του δόντια, η οποία θα τοποθετείτο επί λεγόμενων «ενδοριζικών αξόνων». Εναγάγει, επίσης, την Εναγόμενη 2, κλινική από όπου ο Εναγόμενος 1 παρείχε οδοντιατρικές υπηρεσίες και τον Εναγόμενο 3 ως διευθυντή της Εναγόμενης 2 και το πρόσωπο που διαχειριζόταν την Εναγόμενη
- Ο Ενάγων στηρίζει την αξίωσή του σε αμέλεια και παράβαση σύμβασης. Επίσης τη στηρίζει στο αστικό αδίκημα της επίθεσης, λόγω του ότι ο Εναγόμενος 1, κατά τον χρόνο που πρότεινε και εκτέλεσε τη θεραπεία, δεν ήταν εγγεγραμμένος ως οδοντίατρος στο σχετικό μητρώο, στην Κυπριακή Δημοκρατία. Συνεπώς, ισχυρίστηκε, ο Ενάγων δεν παραχώρησε πραγματική συγκατάθεση στην επίδικη θεραπεία. Αξιώνει, ακόμη την επιστροφή προκαταβολής που κατέβαλε στην Εναγόμενη 2, στη βάση του ότι η σύμβαση συνήφθη συνεπεία ψευδών παραστάσεων, αλλά και στη βάση της πλήρους αποτυχίας ανταλλάγματος.
- Οι Εναγόμενοι, αποδεχόμενοι ότι ο Εναγόμενος 1 δεν διατηρούσε άδεια ασκήσεως επαγγέλματος κατά τον χρόνο έναρξης της θεραπείας, προβάλλουν ότι τη θεραπεία πρότειναν και εκτέλεσαν από κοινού οι Εναγόμενοι 1 και
- Ειδικότερα, ο τελευταίος, πατέρας του Εναγόμενου 1 και έμπειρος οδοντίατρος, επέβλεπε την εκτέλεση της θεραπείας. Τα όσα έλαβαν χώρα στα πλαίσια της επίδικης θεραπείας, αποτελούν συνήθεις επιπλοκές και υλοποίηση ρίσκων και κινδύνων για τους οποίους ο Ενάγων είχε προηγουμένως ενημερωθεί πλήρως. Εγείρουν Ανταπαίτηση με την οποία ανταπαιτούν το υπόλοιπο της συμφωνηθείσας αμοιβής τους. II. ΔΙΚΟΓΡΑΦΙΑ
- Ο Ενάγων ισχυρίζεται με την Έκθεση Απαίτησης του ότι το έτος 2014 αποτάθηκε προς την Εναγόμενη 2, οδοντιατρική κλινική, προκειμένου να λάβει οδοντιατρική θεραπεία προς αποκατάσταση προβλήματος υγείας που αντιμετώπιζε στα δόντια του. Ο Εναγόμενος 1 παρουσιάστηκε ψευδώς στον Ενάγοντα ως αδειούχος και έμπειρος οδοντίατρος, με ιδιαίτερη εξειδίκευση και εμπειρία στην προσθετολογία. Σκοπός του ήταν να τον εξαπατήσει παροτρύνοντάς τον να αγοράσει τις υπηρεσίες του. Η Εναγόμενη 2, ήταν η ιδιοκτήτρια και/ή κάτοχος και/ή ασκούσε τον έλεγχο και/ή την εποπτεία και/ή διαχειριζόταν την κλινική. Ο Εναγόμενος 3 ήταν οδοντίατρος, πατέρας του Εναγόμενου 1 και παρουσιαζόταν ως διευθυντής και/ή υπεύθυνος για τη λειτουργία της κλινικής. Κατόπιν εξέτασης και σχετικής διάγνωσης, ο Ενάγων στηριζόμενος στις ως άνω παραστάσεις του Εναγόμενου 1 συμφώνησε με τον Εναγόμενο 1, προς αποκατάσταση των προβλημάτων του, συγκεκριμένο πλάνο θεραπείας στα μπροστινά 6 δόντια του, έναντι συμφωνηθείσας αμοιβής ύψους €3.
- Η σύμβαση προέβλεπε ότι το ως άνω ποσό θα καταβαλλόταν ως εξής: €1.500 με την ολοκλήρωση της θεραπείας και €500 μηνιαίως ακολούθως, μέχρι την πλήρη εξόφλησή του. Ακολούθως, αναφέρθηκε και σε άλλους όρους της σύμβασης που αφορούν κυρίως στην ποιότητα των υπηρεσιών του Εναγόμενου 1 προς τον Ενάγοντα. Προς εκπλήρωση της σύμβασης, ο Ενάγων κατέβαλε στον Εναγόμενο 1 το συνολικό ποσό των €1.500 έναντι του πιο πάνω ποσού των €3.
- Συνέχισε ότι κατά την περίοδο μεταξύ Μαΐου του 2014 και Φεβρουαρίου του 2016, ο Εναγόμενος 1 υπέβαλε τον Ενάγοντα σε σειρά συναντήσεων και θεραπειών, επιχειρώντας ανεπιτυχώς να εφαρμόσει τη συμφωνηθείσα θεραπεία. Κατά συνέπεια, το υπόλοιπο συμφωνηθέν ποσό, ο Ενάγων δεν το κατέβαλε στον Εναγόμενο
- Ακολούθως, παραθέτει, ως τις περιγράφει, λεπτομέρειες παραστάσεων του Εναγόμενου 1 που αποδείχθηκαν ψευδείς και/ή λεπτομέρειες αμέλειας και/ή παράβασης σύμβασης και/ή παράβασης θέσμιων και νόμιμων καθηκόντων και/ή υποχρεώσεων του Εναγόμενου 1 έναντι του Ενάγοντος. Εκεί αναφέρεται ότι (α) ο Εναγόμενος 1 δεν ήταν εγγεγραμμένος στο Μητρώο Οδοντιάτρων, (β) δεν είχε επαρκή πείρα ή δεξιότητες ως οδοντίατρος ή προσθετολόγος, (γ) εφάρμοσε κοντούς ενδοριζικούς άξονες, (δ) διενήργησε ακροριζεκτομή στο δόντι 12 αφαιρώντας μεγαλύτερο κομμάτι από αυτό που θα έπρεπε, (ε) επιχείρησε κατ' επανάληψη εφαρμογή άξονα επί του δοντιού 12 ενώ αυτό κατέστη ακατάλληλο για χρήση σε προσθετική θεραπεία, (στ) παρέλειψε να αφαιρέσει κύστη με διάμετρο 18 μιλιμέτρων που βρισκόταν στη δεξιά κάτω γνάθο, (ζ) προέβη σε λανθασμένες μετρήσεις ή δεν προέβη σε καμία ενέργεια για διόρθωση της σύγκλισης με αποτέλεσμα τα δόντια της άνω γνάθου να μην ταιριάζουν με τα δόντια της κάτω γνάθου, (η) τοποθέτησε τους άξονες, κορώνες και τη γέφυρα με λανθασμένο τρόπο, λόγω της απειρίας του υπέβαλε τον Ενάγοντα σε σωρεία αχρείαστων παρεμβάσεων και επισκέψεων, (θ) παρέλειψε να ολοκληρώσει τη θεραπεία εντός ενός μηνός και (ι) πρότεινε και εφάρμοσε ακατάλληλη, υπό τις περιστάσεις, θεραπεία. Περαιτέρω και/ή διαζευκτικά, ισχυρίζεται ότι ο Εναγόμενος 1 επενέβη στο σώμα του Ενάγοντος και διενήργησε την ως άνω θεραπεία χωρίς τη συγκατάθεσή του και/ή κατά τρόπο παράνομο και/ή υπό συνθήκες και/ή περιστάσεις που συνιστούν και/ή ισοδυναμούν με επίθεση και/ή επέμβαση κατά του προσώπου του Ενάγοντα ("trespass to the person").
- Ο Ενάγων ισχυρίζεται ότι η Εναγόμενη 2 ενήργησε κατά παράβαση του καθήκοντος επιμέλειας και/ή της μεταβιβαζόμενης υποχρέωσης επιμέλειας της και/ή των εκ του Νόμου και Κανονισμών απορρεόντων καθηκόντων και/ή υποχρεώσεων της προς τον Ενάγοντα, εφόσον επέτρεψε την άσκηση επαγγέλματος από μη αδειούχο και μη κατάλληλο άτομο και δεν μερίμνησε ή εξασφάλισε ότι η θεραπεία της Εναγόμενης 2 προς τον Ενάγοντα χορηγείτο με την εύλογη δεξιότητα και φροντίδα. Πρόσθετα, ότι ο Εναγόμενος 3 ενήργησε αμελώς και/ή κατά παράβαση των θέσμιων καθηκόντων του και/ή κατά παράβαση των εκ του Νόμου και Κανονισμών απορρεόντων καθηκόντων και/ή υποχρεώσεών του, καθώς επέτρεψε στον Εναγόμενο 1 να παρουσιάζεται ως αδειούχος οδοντίατρος και να προσφέρει οδοντιατρικές υπηρεσίες χωρίς να είναι εγγεγραμμένος στο μητρώο οδοντιάτρων. Περαιτέρω και/ή διαζευκτικά, σε σχέση με τον Εναγόμενο 3, ισχυρίζεται ότι φέρει ευθύνη και για τις πράξεις του Εναγόμενου 1, αφού αυτός συνέργησε, παρείχε συνδρομή, εξουσιοδότησε και ενέκρινε τις εν λόγω πράξεις του.
- Ισχυρίζεται ότι συνεπεία των πιο πάνω, ο Ενάγων υπέστη βλάβη, ζημιές, πόνο και ταλαιπωρία ως εξής: (α) σοβαρές μολύνσεις και/ή φλεγμονές στο στόμα, δόντια και ούλα, (β) κατάγματα στα δόντια 12, 13 και 23 (ρίζες), (γ) αλλοιώσεις στις πορσελάνες των δοντιών 13 - 23 και 33 - 42, (δ) καταστροφή οδοντικής ρίζας του δοντιού 12, (ε) απώλεια του δοντιού 22, (στ) κακή σύγκλιση της άνω και κάτω σιαγόνας, (ζ) τερηδόνα, (η) πονόδοντο, κεφαλαλγίες, εμμένουσες ημικρανίες και πρήξιμο στο στόμα, (θ) ενόχληση και πόνο κατά τη σύγκλιση των δοντιών, (ι) κύστες στις ρίζες των δοντιών του, (κ) υποβλήθηκε σε μακροχρόνια θεραπεία και πολύωρες χειρουργικές επεμβάσεις και (λ) πόνο, ταλαιπωρία, έντονο άγχος και ψυχική οδύνη. Επιπλέον, ισχυρίζεται ότι επωμίστηκε ως οικονομική ζημιά το ποσό των €1.500 ως τίμημα που κατέβαλε στους Εναγόμενους, άνευ αντιπαροχής, εφόσον η θεραπεία απέτυχε πλήρως. Σημείωσε ότι συνεπεία των πιο πάνω, ο Ενάγων επισκεπτόταν συνεχώς οδοντίατρους και υποβλήθηκε σε εκ νέου θεραπείες προκειμένου να αποκατασταθεί η ζημιά, το κόστος των οποίων ανήλθε σε €3.900, ποσό το οποίο αξιώνει από τους Εναγόμενους.
- Οι Εναγόμενοι καταχώρησαν Υπεράσπιση και Ανταπαίτηση, αρνούμενοι τις θέσεις του Ενάγοντος. Κατέγραψαν τις λεπτομέρειες των ακαδημαϊκών και επαγγελματικών του προσόντων. Ουδέποτε ο Εναγόμενος 1 παρουσιάστηκε ως εγγεγραμμένος οδοντίατρος. Αντιθέτως, ο Εναγόμενος 1 ανέφερε στον Ενάγοντα ότι προσκόμισε όλα τα απαραίτητα έγγραφα και αναμένεται η επίσημη εγγραφή του. Ενώ παραδέχονται την ιδιότητα των Εναγόμενων 2 και 3, ισχυρίζονται ότι όλες οι συζητήσεις έγιναν μεταξύ του Ενάγοντος και των Εναγόμενων 1 και
- Αμφότεροι εξέτασαν τον Ενάγοντα, εντόπισαν πρόβλημα που αντιμετώπιζε και συζήτησαν τις επιλογές του. Συνεχίζουν ότι πρότειναν συγκεκριμένο πλάνο θεραπείας, με την τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων, λύση που ο Ενάγων απέρριψε για οικονομικούς λόγους. Στη συνέχεια, ο Εναγόμενος 1 εισηγήθηκε ως εναλλακτική λύση την επίδικη θεραπεία. Παρ' όλους τους ενδοιασμούς του Εναγόμενου 3 και κατόπιν λεπτομερούς επεξήγησης όλων των πιθανών κινδύνων, ο Ενάγων την αποδέχθηκε. Η θεραπεία εκτελέστηκε στην παρουσία και με τη συμβολή του Εναγόμενου
- Αποδέχθηκαν ότι με την πάροδο του χρόνου παρατηρήθηκε ελαφριά κινητικότητα στη γέφυρα χωρίς να δημιουργείται ιδιαίτερο πρόβλημα στη μάσηση, σύγκλιση ή αισθητική. Αναφέρθηκαν στις ενέργειες που έγιναν για σκοπούς επίλυσης του εν λόγω προβλήματος. Ο Εναγόμενος 1 τρόχισε τη γέφυρα, αφού ο Ενάγων είχε την αίσθηση ότι δεν κλείνει σωστά το στόμα του. Λόγω του εκτεταμένου τροχίσματος, δημιουργήθηκε μικρή οπή στο πίσω μέρος της γέφυρας, πρόβλημα το οποίο ο Εναγόμενος 1 εντόπισε και ενημέρωσε τον Ενάγοντα ότι θα διόρθωνε χωρίς οποιαδήποτε χρέωση. Εις άρνηση των λεπτομερειών αμέλειας, παράβασης σύμβασης, ψευδών παραστάσεων και παράβασης νόμιμων καθηκόντων, επαναλαμβάνουν τα όσα έχουν ήδη προσθέτοντας τις θέσεις της τους ως προς τους λόγους δια τους οποίους η μέθοδος που χρησιμοποίησαν ήταν κατάλληλη υπό τις περιστάσεις. Στη βάση των πιο πάνω αρνήθηκαν την κατ' ισχυρισμό ευθύνη των Εναγόμενων 2 και
- Πρόταξαν ότι στην περίπτωση που ήθελε φανεί ότι ο Ενάγων υπέστη τις κατ' ισχυρισμό σωματικές βλάβες και ζημιές, αυτές δεν οφείλονται ούτε και συνδέονται με ενέργειες των Εναγόμενων, αλλά σε άλλους λόγους που αφορούν μεταγενέστερα συμβάντα ή προϋπάρχοντες λόγους, όπως λ.χ. προηγούμενες θεραπείες που έλαβε ο Ενάγων. Αρνήθηκαν πλήρως τις λεπτομέρειες ως προς τις κατ' ισχυρισμό σωματικές βλάβες του Ενάγοντος. Αξίωσαν απόρριψη της αγωγής και προέβαλαν ανταπαίτηση για το υπόλοιπο εναπομείναν ποσό που είχε συμφωνηθεί δυνάμει της μεταξύ τους συμφωνίας, ήτοι, €1.500 πλέον νόμιμο τόκο και έξοδα.
- Με την Απάντηση στην Υπεράσπιση και την Υπεράσπιση στην Ανταπαίτησή του ο Ενάγων αρνήθηκε πλήρως τους ισχυρισμούς των Εναγόμενων και επανέλαβε τους ισχυρισμούς του στην Έκθεση Απαίτησής του. Αρνήθηκε ρητώς τις θέσεις των Εναγόμενων ως προς την παρουσία και/ή ανάμειξη του Εναγόμενου
- Ισχυρίστηκε ότι καμία άλλη εναλλακτική θεραπεία του προτάθηκε, σύμφωνα με τις θέσεις των Εναγόμενων. Η θεραπεία που αποδέχθηκε να ακολουθήσει, ήταν η μοναδική θεραπεία που του πρότεινε ο Εναγόμενος 1 και ισχυρίστηκε ότι οι σωματικές του βλάβες, πόνος και ταλαιπωρία προκλήθηκαν αποκλειστικά από πράξεις και παραλείψεις των Εναγόμενων. Σε σχέση με την Ανταπαίτηση των Εναγόμενων, προέβαλε ότι λόγω των ψευδών παραστάσεων του Εναγόμενου 1, οι Εναγόμενοι δεν δικαιούνται σε οποιοδήποτε αντάλλαγμα και ότι το αγώγιμο δικαίωμα των Εναγόμενων έχει παραγραφεί. III. ΣΥΝΟΨΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ
- Προς υποστήριξη της απαίτησης κατέθεσαν ο Ενάγων (ΜΕ1) και ο Δρ. Μάριος Ταραμίδης, οδοντίατρος (ΜΕ2). Ο ΜΕ1 κατέθεσε γραπτή δήλωση ως μέρος της κυρίως εξέτασής του, η οποία σημειώθηκε ως Έγγραφο Α. Κατά την κυρίως εξέταση του κατατέθηκαν τα Τεκμήρια 1 μέχρι 12 και το Τεκμήριο προς Αναγνώριση Α. Κατά την αντεξέταση του κατατέθηκαν τα Τεκμήρια 13 μέχρι
- Το Τεκμήριο 16, κατηγορητήριο στην ποινική υπόθεση σε βάρος του Εναγόμενου
- Ο ΜΕ2 κατέθεσε επίσης γραπτή δήλωση ως μέρος της κυρίως εξέτασής του, η οποία σημειώθηκε ως Έγγραφο Β. Κατά την κυρίως εξέταση του κατατέθηκαν τα Τεκμήρια 17 μέχρι
- Κατά την αντεξέταση του κατατέθηκαν τα Τεκμήρια 29 μέχρι
- Προς υποστήριξη της υπεράσπισης κατέθεσαν ο Εναγόμενος 1 (ΜΥ1), η σύζυγος του (ΜΥ2) και ο Δρ. Δημήτρης Παπαδόπουλος, οδοντίατρος (ΜΥ3). Οι ΜΥ1, ΜΥ2 και ΜΥ3 κατέθεσαν γραπτές δηλώσεις ως μέρος της κυρίως εξέτασής τους, οι οποίες σημειώθηκαν ως Έγγραφα Γ, Δ και Ε, αντίστοιχα. Κατά την κυρίως εξέταση του ΜΥ1 κατατέθηκαν τα Τεκμήρια 33 μέχρι
- Κατά την αντεξέταση του, κατατέθηκαν τα Τεκμήρια 57 μέχρι
- Κατά την κυρίως εξέταση του ΜΥ3 κατατέθηκε το Τεκμήριο
- Κατά την αντεξέταση του κατατέθηκε το Τεκμήριο
- (α) Σύνοψη μαρτυρίας ΜΕ1
- Ο ΜΕ1 κατέθεσε ότι το έτος 2014, αντιμετώπιζε πρόβλημα στην οδοντοστοιχία της άνω γνάθου του, όπου είχε τοποθετημένη γέφυρα στα πάνω μπροστινά του δόντια, με αριθμούς 13 μέχρι
- Η γέφυρα χρειαζόταν επανακόλληση, ή, έτσι πίστευε. Επισκέφθηκε έτσι για πρώτη φορά την Εναγόμενη 2 στις 21.5.2014, εταιρεία περιορισμένης ευθύνης (Τεκμήριο 1). Αναφέρθηκε στην ιδιότητα των διαδίκων. Κατέθεσε ότι ο Εναγόμενος 1, του συστήθηκε ως έμπειρος και ειδικός οδοντίατρος - προσθετολόγος και ανέλαβε να επιλύσει το πρόβλημα της υγείας του. Ως Τεκμήριο 2, κατέθεσε αντίγραφο της επαγγελματικής κάρτας που ο Εναγόμενος 1 παραχώρησε στον Ενάγοντα κατά την εν λόγω επίσκεψη. Ουδέποτε του συστήθηκε ως βοηθός οδοντίατρος και ουδέποτε του ανέφερε ότι δεν ήταν εγγεγραμμένος στον Οδοντιατρικό Σύλλογο. Τόσο το πλάνο θεραπείας όσο και το κόστος τα συζήτησε μόνο με τον Εναγόμενο 1, χωρίς την παρουσία ή ανάμιξη του Εναγόμενου
- Μετά από την αρχική εξέταση, ο Εναγόμενος 1, του πρότεινε να αφαιρεθεί η γέφυρα από τα δόντια 13 μέχρι 23 και να εφαρμόσει καινούργια γέφυρα. Δεν του ανάφερε τίποτε για εμφυτεύματα. Του ανέφερε ότι καλό θα ήταν να αποκατασταθούν όλες οι προσθετικές εργασίες στο στόμα του, αλλά η θεραπεία που του πρότεινε για τα δόντια 13 μέχρι 23, δεν θα επηρέαζε την όποια απόφαση του στο μέλλον να αποκαταστήσει και τις υπόλοιπες προσθετικές εργασίες. Του ανέφερε ότι θα είχε τρία χρόνια εγγύηση για την θεραπεία που θα τον υπέβαλλε. Εμπιστεύτηκε την κρίση και τις συμβουλές του Εναγόμενου 1 και αποδέχθηκε τη λύση που του πρότεινε και αφού τον διαβεβαίωσε ότι η θεραπεία δεν θα ήταν εμπόδιο για την αποκατάσταση και των άλλων προσθετικών εργασιών, μεταγενέστερα. Συμφώνησαν να προχωρήσουν με την ως άνω θεραπεία για το συνολικό ποσό των €3000, από το οποίο τα €1.000 θα καταβάλλονταν μόλις ολοκληρωνόταν η θεραπεία και το υπόλοιπο σε μηνιαίες δόσεις των €
- Τη θεραπεία υποχρεωτικά την είχε τερματίσει εξ αποκλειστικής υπαιτιότητας του Εναγόμενου 1, το Φεβρουάριο του 2016, ενάμιση χρόνο αφού την ξεκίνησε και μετά από γραπτή παραδοχή του Εναγόμενου 1, ότι η βασική θεραπεία έπρεπε να επαναληφθεί. Ουδέποτε η θεραπεία ολοκληρώθηκε. Ως Τεκμήριο 3, κατέθεσε τηλεφωνικά μηνύματα μεταξύ του ιδίου και του Εναγόμενου 1, κατά την χρονική περίοδο από 19.5.2014 μέχρι 6.5.
- Συνέχισε ότι ουδέποτε ο Εναγόμενος 1 του εξήγησε τις πιθανές επιπλοκές. Ο Εναγόμενος 3 δεν ήταν παρών. Ακολούθως, παρέθεσε με χρονολογική σειρά τις επισκέψεις του στην Εναγόμενη 2, για ολοκλήρωση της θεραπείας του από τον Εναγόμενο
- Ως Τεκμήριο 4 κατέθεσε δέσμη πανοραμικών διαφόρων ημερομηνιών από το 2014 μέχρι το
- Η τελευταία επίσκεψη του έγινε στις 17.2.
- Στις 19.2.2016, ζήτησε γραπτή ιατρική έκθεση από τον Εναγόμενο 1 για την θεραπεία στην οποία τον υπέβαλε. Την εν λόγω επιστολή του κατέθεσε ως Τεκμήριο
- Η έκθεση του Εναγόμενου 1 ετοιμάστηκε στις 19.2.2016, ECLI:CY:AD:2016:D147 (Τεκμήριο προς Αναγνώριση Α, η οποία κατατέθηκε στη συνέχεια ως Τεκμήριο 46). Ανάλογη επιστολή απέστειλε και στον Εναγόμενο 3 (Τεκμήριο 6). Ακολούθως, ο Ενάγων ζήτησε από τον Εναγόμενο 1 πίσω τα χρήματα που του είχε καταβάλει (€1.500) ώστε να επιλύσει τα προβλήματα που του δημιούργησε με άλλον οδοντίατρο. Ο Εναγόμενος 1 αρνήθηκε να του τα επιστρέψει. Αργότερα, τον Μάιο του 2016, ανακάλυψε ότι ο Εναγόμενος 1 δεν κατείχε άδεια άσκησης επαγγέλματος από τον Οδοντιατρικό Σύλλογο Κύπρου, κατά τη διάρκεια της κυρίως θεραπείας του Ενάγοντα. Ως οδοντίατρος ενεγράφη την 31.3.
- Ως Τεκμήριο 7 κατέθεσε σχετική γνωστοποίηση / δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα ημερ. 15.1.
- Κατόπιν σχετικής καταγγελίας του Ενάγοντος, ο Εναγόμενος 1 διώχθηκε ποινικά και καταδικάστηκε κατόπιν παραδοχής του.
- Στις 18.2.2016 ο Ενάγων επισκέφθηκε τον Δρα Ταραμίδη (ΜΕ2) προς αξιολόγηση της κατάστασης του. Αναφέρθηκε λεπτομερώς στα ευρήματά του ΜΕ2, τη θεραπεία που διενήργησε στα δόντια του Ενάγοντος, τις σωματικές του βλάβες, τον πόνο και την ταλαιπωρία του. Κατέθεσε ότι υπέστη ζημιά ύψους €1.500 τα οποία κατέβαλε στον Εναγόμενο 1 για σκοπούς της θεραπείας του, η οποία δεν ολοκληρώθηκε και υποχρεωτικά καταστράφηκε από τον ΜΕ2, προς επίλυση του προβλήματος. Ως Τεκμήριο 8, κατέθεσε δέσμη αποδείξεων των ποσών που κατέβαλε προς την Εναγόμενη
- Συμπλήρωσε ότι κατέβαλε στον ΜΕ2 το ποσό των €40, για πανοραμική ακτινογραφία που έγινε στις 18.2.2016 (Τεκμήριο 9.) Ως Τεκμήριο 10, κατέθεσε το πλάνο θεραπείας που του είχε παραδώσει ο ΜΕ
- Ως Τεκμήριο 11, κατέθεσε ιατρικό πιστοποιητικό του ΜΕ2, ημερ. 25.4.
- Συνέχισε ότι για τις υπηρεσίες του ΜΕ2, κατέβαλε το ποσό των €3.900 για επιδιόρθωση της ζημιάς που υπέστη από τους Εναγόμενους. Ως Τεκμήριο 12 κατέθεσε δέσμη αποδείξεων πληρωμής του ιδίου προς την κλινική του ΜΕ
- Ερωτηθείς κατά την αντεξέταση του κατά πόσο σήμερα αντιμετωπίζει οποιοδήποτε πρόβλημα με τα δόντια του, απάντησε ότι είναι μια χαρά, απλώς ο ένας ο άξονας που κόλλησε ο Εναγόμενος 1, πιθανόν να έχει αποκολληθεί. Ερωτηθείς κατά πόσο οι άξονες στα δόντια 23 και 21 βρίσκονται σήμερα στο στόμα του, συμφώνησε. Ερωτηθείς κατά πόσο αντιμετωπίζει οποιοδήποτε πρόβλημα βρουξισμού, απάντησε ότι ξεπέρασε το πρόβλημα αυτό με την πάροδο της θεραπείας του από τον ΜΕ
- Βρουξισμό αντιμετώπιζε και κατά τη θεραπεία του στους Εναγόμενους. Αποδέχθηκε την εισήγηση του συνηγόρου των Εναγόμενων ότι τον Ιούλιο του 2015, ο Εναγόμενος 1 τον ενημέρωσε ότι άνοιξε τη δική του κλινική, όπου και τον επισκεπτόταν. Κατέθεσε, ερωτηθείς σχετικά, ότι η σύμβαση αρχικά είχε γίνει με την Εναγόμενη 2, στην οποία διευθυντής ήταν ο Εναγόμενος
- Ερωτηθείς κατά πόσο έχει οποιοδήποτε παράπονο από τους Εναγόμενους 2 και 3 από τον Αύγουστο του έτους 2015 και εντεύθεν, οπότε και ο Εναγόμενος 1 αποχώρησε από την Εναγόμενη 2, απάντησε καταφατικά προβάλλοντας ότι πρόκειται για τη συνέχεια μιας θεραπείας και δεν μπορεί να το διαχωρίσει. Επιβεβαίωσε ότι υπήρχε προϋπάρχον ζήτημα με τη σύγκλιση του και ειδικότερα, ότι όταν το στόμα έκλεινε από την αριστερή πλευρά τα δόντια δεν εφάπτονταν. Προϋπήρχε τοποθετημένη γέφυρα από προηγούμενο οδοντίατρο. Διευκρίνισε ότι όταν μετέβη στην Εναγόμενη 2 η γέφυρα ήταν τοποθετημένη αλλά κουνιόταν. Επισήμανε όμως ότι δεν αντιμετώπιζε πόνο. Ως Τεκμήρια 13 μέχρι 15, κατέθεσε φωτογραφίες, τις οποίες ο Ενάγων αναγνώρισε ότι αποτελούν φωτογραφίες του στόματος του, πριν την τοποθέτηση αξόνων από τον Εναγόμενο 1, μετά την τοποθέτηση αξόνων και με την προσωρινή συγκόλληση της γέφυρας.
- Σε υποβολή του συνηγόρου του Εναγόμενων ότι κατά την πρώτη τους συνάντηση, οι Εναγόμενοι 1 και 3 τον ενημέρωσαν ως προς το ότι μια ολιστική θεραπεία, η οποία θα πρέπει να συμπεριλάβει και τα πίσω δόντια, όσο και τα μπροστινά δόντια ήταν η καταλληλότερη, διαφώνησε. Επανέλαβε τη θέση του ότι ο Εναγόμενος 3 ουδέποτε ήταν παρών. Μόνο μία ή δύο φορές, όταν προέκυψε το πρόβλημα με την τοποθέτηση των αξόνων παρουσιάστηκε. Κατά τα λοιπά, ήταν απών. Σε υποβολή ότι προτάθηκε ολιστική θεραπεία, ότι του είχε αναφερθεί ότι εάν δεν γινόταν αυτό τότε υπήρχε αυξημένος κίνδυνος η οποιαδήποτε θεραπεία να μην είναι επιτυχής και σε υποβολή ότι του είχαν προταθεί εμφυτεύματα στα δόντια, διαφώνησε. Διαφώνησε επίσης στην υποβολή ότι ο λόγος που δεν επέλεξε αυτήν την θεραπεία, και επέλεξε την λιγότερο καλή θεραπεία, ήταν οικονομικός. (β) Σύνοψη μαρτυρίας Δρος Ταραμίδη (ΜΕ2)
- Ο ΜΕ2 κατέθεσε ότι είναι κάτοχος πτυχίου οδοντιατρικής με ειδίκευση στην περιοδοντολογία και προσθετολογία και τριακονταετή κλινική εμπειρία στην προσθετολογία και αποκατάσταση προσθετικών δοντιών. Ως Δέσμη Τεκμηρίων 17 κατέθεσε το βιογραφικό του σημείωμα και αντίγραφα των ακαδημαϊκών του διπλωμάτων. Ως Τεκμήριο 18 κατέθεσε έγγραφο το οποίο συνέταξε ο ίδιος, όπου παρέθεσε ορισμούς διαφόρων ιατρικών όρων, προς υποβοήθηση του Δικαστηρίου. Κατέθεσε ότι ο Ενάγων τον επισκέφθηκε στο ιατρείο του, στην κλινική όπου εργάζεται, για πρώτη φορά στις 18.2.2016, αναζητώντας άμεση οδοντιατρική αξιολόγηση και θεραπεία, λόγω σοβαρών προβλημάτων που αντιμετώπιζε, τα οποία, όπως του είχε αναφέρει, προκλήθηκαν μετά από οδοντιατρική θεραπεία, στην οποία είχε υποβληθεί από τον Εναγόμενο
- Κατέθεσε ότι αυθημερόν έγινε κλινική και ακτινολογική εξέταση. Κατέθεσε σχετικά με τα ευρήματα. Σε μία λευκή κόλλα, σχεδίασε ενώπιον του Δικαστηρίου τα έξι μπροστινά δόντια για τα οποία γίνεται λόγος, 13 μέχρι 23, την οποία κατέθεσε ως Τεκμήριο
- Αναγνώρισε ότι το Τεκμήριο 11 αποτελεί την δική του ιατρική έκθεση, το περιεχόμενο της οποίας υιοθέτησε. Ως Τεκμήριο 20 κατέθεσε πανοραμική ακτινογραφία που έβγαλε κατά την πρώτη επίσκεψη του Ενάγοντα στον ΜΕ2,[1] επεξηγώντας το περιεχόμενό της. Ως Τεκμήριο 21, κατέθεσε αντίγραφο της πανοραμικής ακτινογραφίας ως το Τεκμήριο 20, όπου προέβη σε κάποιες σημειώσεις με σκοπό να καταδείξει ότι οι άξονες που τοποθετήθηκαν για σκοπούς στήριξης της γέφυρας, δεν είχαν το κατάλληλο μήκος, ώστε να μπορούν πράγματι να την στηρίξουν. Αναφέρθηκε στους πόνους και τα συμπτώματα που αντιμετώπιζε ο Ενάγων την πρώτη επίσκεψη στο ιατρείο του.
- Σημείωσε ότι για την αποκατάσταση των προβλημάτων του Ενάγοντα, απαιτήθηκε νέος σχεδιασμός θεραπείας, τις λεπτομέρειες της οποίας παρέθεσε. Η γέφυρα που τοποθέτησε ο Εναγόμενος 1, θα έπρεπε να αφαιρεθεί ολοκληρωτικά. Διευκρίνισε κατά την αντεξέταση του, ότι αφαίρεσε τη γέφυρα στις 30.3.
- Τότε είχε αντιληφθεί την έκταση της κακοδουλειάς που είχε γίνει, παραθέτοντας σχετικές λεπτομέρειες. Προς επίρρωση των θέσεων του κατέθεσε αποσπάσματα από σχετική βιβλιογραφία, ως Τεκμήρια 22 και
- Ως Τεκμήριο 24, κατέθεσε την επαγγελματική κάρτα του που δίνει στους ασθενείς του, όπου αναφέρεται και η ειδίκευσή του. Ως Τεκμήριο 25, κατέθεσε πανοραμική ακτινογραφία ημερ. 20.2.2025 την οποία έβγαλε ο ίδιος, δυνάμει της οποίας διαγνώστηκε μικροκάταγμα της υφιστάμενης ρίζας του δοντιού
- Ως Τεκμήριο 26, κατέθεσε πανοραμική ακτινογραφία ημερ. 14.6.2014, την οποία έβαλε ο Εναγόμενος 1, επί της οποίας σημείωσε το υλικό της απονεύρωσης στο δόντι 22 που βγήκε έξω, κατά τη θέση του, προκαλώντας φλεγμονή στο συγκεκριμένο δόντι. Ως Τεκμήριο 27, κατέθεσε πανοραμική ακτινογραφία ημερ. 4.7.2015, την οποία έβγαλε ο Εναγόμενος 1, στην οποία, ως ανέφερε, σημείωσε με τόξο τον κοντό άξονα στο δόντι
- Ως Τεκμήριο 28, κατέθεσε ιστορικό επισκέψεων του Ενάγοντα στον ΜΕ
- Κατέληξε, στα εξής συμπεράσματα: (α) Οι άξονες που τοποθετήθηκαν από τον Εναγόμενο 1, ήταν ατελείς, ήτοι κοντοί, (β) η διαδικασία απονεύρωσης στο δόντι 22 και η ακροριζεκτομή στο δόντι 12 είχαν αποτύχει, (γ) έγιναν επανειλημμένες αχρείαστες παρεμβάσεις στο στόμα του Ενάγοντος, (δ) έγινε ανεπιτυχής συγκόλληση της γέφυρας, η οποία παρουσίαζε κινητικότητα, (ε) υπήρχε μεγάλη ακρορριζική κύστη στο δόντι 46 που δεν αφαιρέθηκε, (στ) το πλάνο θεραπείας ήταν εξ υπαρχής μη ενδεδειγμένο. Ακολούθως, κατέγραψε λεπτομέρειες της θεραπείας που διενήργησε ο ίδιος.
- Αντεξεταζόμενος, κατέθεσε ότι η θεραπεία στην οποία υπέβαλε τον Ενάγοντα ξεκίνησε στις 30.3.2016 και ολοκληρώθηκε τον Σεπτέμβριο του
- Στην θεραπεία αυτή περιλήφθηκαν όλα τα δόντια του Ενάγοντα που ήταν προβληματικά. Κατέθεσε ως προς τους λόγους που κράτησε τους άξονες στα δόντια 13 και
- Επανέλαβε τις θέσεις του ως προς τα συμπεράσματα του. Διευκρίνισε ότι τα όσα καταγράφει επί του Τεκμηρίου 11 ως προς τα δόντια 26, 35, 44 και 45 δεν αφορούν τη θεραπεία που έκανε ο Εναγόμενος 1, αλλά θεραπείες προηγούμενων οδοντίατρων, εφόσον ο Εναγόμενος 1 επικεντρώθηκε μόνο στα έξι μπροστινά δόντια. Ακολούθησε συζήτηση ως προς τη θέση του ΜΕ2 ότι εντοπίζονταν κενά μεταξύ της γέφυρας και των δοντιών 13 και
- Διευκρίνισε ότι το πρόβλημα στον Ενάγοντα επιλύθηκε οριστικά με την τοποθέτηση εμφυτευμάτων. Σε υποβολή του συνηγόρου των Εναγόμενων ότι ο κανόνας που επικαλέστηκε ως προς το ύψος των αξόνων δεν είναι απόλυτος αλλά ενδεικτικός, διαφώνησε. Στο σημείο αυτό, κατατέθηκε το Τεκμήριο 29, ως προς τους κανόνες του ενδεδειγμένου μήκος αξόνων. Κατατέθηκε επίσης ως Τεκμήριο 30 μεγέθυνση της πανοραμικής ακτινογραφίας, ως η έκτη φωτογραφία επί του Τεκμηρίου 4, ημερ. 4.8.
- Ως Τεκμήριο 31 κατατέθηκε ακτινογραφία περίπτωσης άλλου ασθενούς του ΜΕ2, που κατά την εισήγηση του συνηγόρου, τοποθετήθηκαν κοντοί άξονες. Ο ΜΕ2 διευκρίνισε ότι ο εν λόγω «κοντός» άξονας στη θέση 46 τοποθετήθηκε από άλλον συνάδελφο και υπό άλλες περιστάσεις. Αντεξετάστηκε εν σχέσει με το σύνολο των προαναφερθέντων συμπερασμάτων του. Ως Τεκμήριο 32 κατατέθηκε ηλεκτρονικό μήνυμα ημερ. 15.10.24 με συνημμένη επιστολή ημερ. 22.5.24 από τους συνηγόρους των Εναγόμενων προς τους συνηγόρους του Ενάγοντα. (γ) Σύνοψη μαρτυρίας Φίοντορ Γιακούπιβ (ΜΥ1)
- Ο Εναγόμενος 1 κατέθεσε ως προς τα επαγγελματικά και ακαδημαϊκά του προσόντα, καταθέτοντας τα σχετικά επί τούτου Τεκμήρια 33 μέχρι 36 και Τεκμήρια 39 μέχρι
- Σημείωσε ότι ο Εναγόμενος 3 είναι εγγεγραμμένος ως αδειούχος οδοντίατρος στην Κυπριακή Δημοκρατία από το
- Αντίγραφο της σχετικής του εγγραφής, κατέθεσε ως Τεκμήριο
- Η Εναγόμενη 2 αποτελεί εταιρεία περιορισμένης ευθύνης. Ως Τεκμήριο 38, κατέθεσε αντίγραφο της σύστασής της. Περί το 2017, κατηγορήθηκε για την άσκηση οδοντιατρικής χωρίς να είναι επίσημα εγγεγραμμένος στο Μητρώο Οδοντιάτρων Κύπρου, για την περίοδο Μαΐου 2014 μέχρι Μαρτίου 2015, ήτοι για περίοδο 10 μηνών (Τεκμήριο 16). Παραδέχθηκε άμεσα την κατηγορία και του επιβλήθηκε πρόστιμο €2.000 με αναστολή 2 χρόνων. Είναι λευκού ποινικού μητρώου (Τεκμήριο 45). Από τον Ιούλιο του 2015 δεν εργάζεται στην Εναγόμενη
- Ίδρυσε τη δική του οδοντιατρική εταιρεία. Αναγνώρισε το Τεκμήριο προς Αναγνώριση Α, ως την ιατρική του έκθεση, ημερ. 22.2.2016 και την κατέθσε ως Τεκμήριο
- Κατέθεσε ότι κατά την πρώτη επίσκεψη του Ενάγοντος, ο Εναγόμενος 1 του ανέφερε ότι δεν είχε ακόμη εγγραφεί ως οδοντίατρος στην Κυπριακή Δημοκρατία, ωστόσο, ότι ήταν εγγεγραμμένος οδοντίατρος στην Μόσχα και ότι εκκρεμούσαν συγκεκριμένες επιπρόσθετες εξετάσεις, ούτως ώστε να αναγνωριστεί το πτυχίο του στην Κυπριακή Δημοκρατία και να εγγραφεί και επίσημα ως οδοντίατρος. Εξάλλου, κατά την εν λόγω πρώτη επίσκεψη ήταν παρών και ο Εναγόμενος 3, ο οποίος ήταν αδειούχος οδοντίατρος στην Κυπριακή Δημοκρατία από το
- Ο Ενάγων παραπονέθηκε σε σχέση με την θεραπεία που είχε λάβει από τους προηγούμενους του οδοντίατρους. Αμφότεροι οι Εναγόμενοι 1 και 3 διενήργησαν ενδοστοματική κλινική εξέταση. Λήφθηκε πανοραμική ακτινογραφία (Τεκμήριο 4
(1)) και προέβησαν σε συγκεκριμένες διαπιστώσεις, τις οποίες κατέγραψε. Ακολούθως, τον ενημέρωσαν για όλες τις πιθανές θεραπείες, το κόστος και το ρίσκο αυτών. Ειδικότερα, επεξήγησαν με λεπτομέρεια το πρόβλημα που αντιμετώπιζε ο Ενάγων και ότι η ιδανικότερη θεραπεία θα ήταν η εξής: (α) Σε σχέση με τα 6 μπροστινά δόντια η τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων, αφού η χρήση των υφιστάμενων ριζών για κατασκευή και τοποθέτηση γέφυρας ελλόχευε αρκετό ρίσκο και κίνδυνο, (β) η αφαίρεση των κυστών κάτω από τα δόντια 12, 22 και 46 - 47 και (γ) η επισκευή και αποκατάσταση και των πισινών δοντιών, προς διόρθωση του προβλήματος της σύγκλισης. Κατόπιν, τον πληροφόρησαν για το κόστος. 26. Ο Ενάγων δήλωσε ότι αντιμετώπιζε οικονομικά προβλήματα και ως συνεπώς δεν θα ήταν δυνατή η υλοποίηση της προτεινόμενης θεραπείας. Επίσης, τους απαγόρευσε ρητά να προχωρήσουν με την αφαίρεση της κύστης κάτω από τα δόντια 46 και 47 και να προχωρήσουν σε διόρθωση των υφιστάμενων οδοντιατρικών εργασιών. Αμφότεροι οι Εναγόμενοι 1 και 3 προσπάθησαν να τον μεταπείσουν, αναφέροντάς του τα ρίσκα
(1)μη αφαίρεσης της κύστης, η οποία πολύ πιθανόν να προκαλούσε μολύνσεις και πρόβλημα στα δόντια 46 και 47,
(2)της μη διόρθωσης των υφιστάμενων οδοντιατρικών εργασιών, εφόσον δεν θα μπορούσε να διορθωθεί το πρόβλημα με την σύγκλιση και
(3)του ρίσκου θεραπείας χωρίς εμφυτεύματα, η οποία πιθανόν να μην πετύχαινε και να αποδεικνύετο στο μέλλον ότι τα εμφυτεύματα ήταν η μόνη λύση. Παρόλες τις προσπάθειες και των δύο, o Ενάγων δεν μεταπείστηκε.
- Δεδομένου του ότι το πιο άμεσα αντιαισθητικό πρόβλημα του Ενάγοντος ήταν το ότι δεν είχε τα 6 μπροστινά δόντια και λόγω του ότι ήθελαν να τον βοηθήσουν, τού ανέφεραν ότι θα μπορούσαν να δοκιμάσουν να κατασκευάσουν και να τοποθετήσουν γέφυρα στα 6 μπροστινά δόντια. Αυτή θα ήταν πιο οικονομική λύση σε σχέση με τα εμφυτεύματα και θα περιορίζετο μόνο στα 6 μπροστινά δόντια (χωρίς να επιλύει τα υπόλοιπα προβλήματα). Ο Εναγόμενος 3 εξέφρασε στον Ενάγοντα με πιο έντονο τρόπο τις ανησυχίες του σε σχέση με την προταθείσα θεραπεία, λόγω του ότι θα ήταν πολύ χρονοβόρα, ενώ η επιτυχία της ήταν αμφίβολη. Λόγω των ρίσκων που περιλαμβάνονταν στην εν λόγω θεραπεία, δεν δόθηκε οποιαδήποτε εγγύηση για τις εν λόγω εργασίες, ούτε και συζητήθηκε χρονικός ορίζοντας ολοκλήρωσης της θεραπείας. Επίσης, η Εναγόμενη 2 δεν παρείχε σε εκείνο το χρονικό διάστημα εγγυήσεις σε οποιονδήποτε ασθενή της για οποιανδήποτε θεραπεία. Δεν υπήρχε ούτε πρακτική για κατάρτιση γραπτού πλάνου θεραπείας και για αυτό δεν υπογράφηκε οτιδήποτε σχετικό με τον Ενάγοντα. Συμφώνησαν και την αμοιβή στην οποία οι Εναγόμενοι εφάρμοσαν και σχετική έκπτωση. Στη βάση των πιο πάνω, το αρχικό πλάνο θεραπείας περιελάβανε την ετοιμασία των υφιστάμενων πέντε θέσεων 12, 13, 21, 22 και 23 (το δόντι 11 δεν υπήρχε εξ αρχής) για να χρήζουν τοποθέτησης γέφυρας στα έξι μπροστινά δόντια. Ακολούθως, κατέθεσε ότι ξεκίνησε η εκτέλεση της θεραπείας, υπό την επίβλεψη πάντοτε και εμπλοκή του Εναγόμενου
- Αναφέρθηκε στις λεπτομέρειες των επισκέψεων του Ενάγοντος από τις 4.6.2014 και εντεύθεν, τα προβλήματα που προέκυπταν και τις ενέργειες προς αντιμετώπισή τους. Ακολούθως, αναφέρθηκε στις ιατρικές του απόψεις ως προς την εξέλιξη της επίδικης θεραπείας, προς υποστήριξη των οποίων, κατέθεσε βιβλιογραφία ως τα Τεκμήρια 47 μέχρι
- Δια ζώσης πρόσθεσε ότι, κατά τη διάρκεια της ειδικότητας του, παρακολούθησε ασθενής και εκτέλεσε εκατοντάδες θεραπείες με τοποθέτηση αξόνων και γεφυρών. Ακολούθως, επεξήγησε την έννοια του σκελετού επικάλυψης πορσελάνης, καταθέτοντας Τεκμήρια 55 και
- Αντεξεταζόμενος επιβεβαίωσε τη θέση του κ. Ροτσίδη ότι τον Μάιο του 2014, όταν ξεκίνησε να κάνει εργασίες στο στόμα του Ενάγοντος, δεν ήταν εγγεγραμμένος στον Οδοντιατρικό Σύλλογο Κύπρου, επαναλαμβάνοντας τις σχετικές επί του σημείου θέσεις του. Αρνήθηκε την υποβολή του κ. Ροτσίδη ότι ουδέποτε ενημέρωσε τον Ενάγοντα ότι δεν διατηρούσε άδεια ασκήσεως επαγγέλματος. Ερωτηθείς εάν είχε μισθό από την κλινική, απάντησε καταφατικά. Αρνήθηκε τη θέση του κ. Ροτσίδη περί παραπλάνησης, για τον λόγο ότι κατείχε σχετική ειδικότητα, γνώσεις, και εμπειρία για να προβεί στην επίδικη θεραπεία. Σε υποβολή του κ. Ροτσίδη ότι ουδέποτε ο Ενάγων ενημερώθηκε για τους κινδύνους της θεραπείας που υποβλήθηκε, διαφώνησε. Διαφώνησε και με την υποβολή του ότι ουδέποτε πρότεινε εμφυτεύματα στον Ενάγοντα και ότι η μοναδική λύση που εισηγήθηκε ήταν η γέφυρα. Ακολούθησε συζήτηση ως προς την πείρα του Ενάγοντα και τη φύση της ειδικότητας του. Ερωτηθείς κατά πόσο ο Ενάγων χρειάστηκε να επισκεφθεί δύο φορές τις πρώτες βοήθειες λόγω μόλυνσης, η οποία σχετιζόταν με τις πράξεις του, απάντησε αρνητικά, επαναλαμβάνοντας τις θέσεις του. Σε υποβολή του κ. Ροτσίδη ότι η θεραπεία διήρκησε σχεδόν δύο χρόνια και ουδέποτε ολοκληρώθηκε επιτυχώς, διαφώνησε. Ως Τεκμήριο 59, κατέθεσε διορθωμένη μετάφραση της ειδικότητας του, από το Γραφείο Τύπου και Πληροφοριών. Σε υποβολή του κ. Ροτσίδη ότι το πλάνο θεραπείας ήταν λανθασμένο και ήταν το αποτέλεσμα της απειρίας του και της ανεπάρκειας του, διαφώνησε. Σε υποβολή του κ. Ροτσίδη ότι αποτελεί υποχρέωση ιατρού να προστατεύει τον ασθενή του και όχι να εκτελεί εντολές, διερωτήθηκε εάν έπρεπε να αφήσει τον Ενάγοντα χωρίς μπροστινά δόντια. Σε εισήγηση του κ. Ροτσίδη ότι το πλάνο θεραπείας που επέλεξε ήταν ένα πείραμα, διαφώνησε, προβάλλοντας ότι το εν λόγω πλάνο καταρτίστηκε από τον Εναγόμενο
- Ακολούθησε συζήτηση ως προς την κινητικότητα της γέφυρας, με τον Εναγόμενο 1 να επαναλαμβάνει τη θέση του περί επεξήγησης των ρίσκων που ενείχε η τοποθέτηση μιας γέφυρας. Κατέθεσε ότι ο Ενάγων ήταν βρουξιστής και για τον λόγο αυτό υπήρχε κινητικότητα στη γέφυρα. Σε υποβολή του κ. Ροτσίδη ότι ο Εναγόμενος 1 τρόχιζε τα δόντια του Ενάγοντα αυθαίρετα, απάντησε ότι είχε πρόωρες επαφές και τις διόρθωνε, δηλαδή, τις λείαινε. Σε υποβολή του κ. Ροτσίδη ότι από το συνεχές τρόχισμα παρουσιάστηκε μια τρύπα στον σκελετό και στο τέλος η γέφυρα αποκολλήθηκε με όλους τους άξονες, απάντησε ότι οι άξονες ποτέ δεν ξεκόλλησαν, παρά μόνο η γέφυρα. Ακολούθως, κατέθεσε ότι δεν έχει και τόση σημασία εάν αποκολλήθηκαν και οι άξονες ή μόνο η γέφυρα. Ερωτηθείς αναφορικά με την οπή που παρουσιάστηκε στη γέφυρα που τοποθέτησε η οποία ήταν καινούρια, κατέθεσε ότι φάνηκε ο σκελετός της γέφυρας. Ενόψει τούτου, πρότεινε στον Ενάγοντα να του αντικαταστήσει τη γέφυρα, με δικά του έξοδα. Πρόσθεσε ότι δεν ήταν προβληματική η γέφυρα καθώς δεν δημιουργούσε οποιοδήποτε παθολογικό πρόβλημα, αλλά έφυγε μόνο η πορσελάνη. (δ) Σύνοψη μαρτυρίας Sanya Bolich Yakubiv (ΜΥ2)
- Η ΜΥ2, σύζυγος του Εναγόμενου 1, κατά τον επίδικο χρόνο εργαζόταν στην Εναγόμενη 2 στην υποδοχή. Κατέθεσε ότι ο Ενάγων επισκεπτόταν τον Εναγόμενο 1 μέχρι τον Φεβρουάριο του
- Στις 17.2.2016, η ίδια τον υποδέχθηκε, σύμφωνα με το προγραμματισμένο τους ραντεβού και ο Ενάγων μετέβη στο γραφείο του Εναγόμενου
- Κάποια στιγμή, άκουσε δυνατές φωνές και εισήλθε στο γραφείο του Εναγόμενου
- Αντίκρυσε τον Ενάγοντα σε έξαλλη κατάσταση, να φωνάζει, να βρίζει και να απειλεί τον σύζυγό της. Αντιλήφθηκε από τα όσα άκουγε, ότι ο Ενάγων εξαγριώθηκε, μόλις ο σύζυγός της του ζήτησε να καλύψει οφειλές του προς την Εναγόμενη 2 για να μπορεί να συνεχίσει τον επισκέπτεται. Έκτοτε, δεν τον ξαναείδε. Αντεξεταζόμενη, συμφώνησε ότι η οποιαδήποτε νομική ή οικονομική επίπτωση στο σύζυγο της, την επηρεάζει άμεσα. Διευκρίνισε ότι δεν γνωρίζει ο,τιδήποτε για την παρούσα υπόθεση πέραν του περιστατικού για το οποίο κατέθεσε. Σε υποβολή ότι η σκηνή κράτησε λιγότερο από δύο λεπτά, απάντησε ότι κράτησε πολλή ώρα γιατί δεν μπήκε αμέσως μέσα. Η επιθετικότητα του Ενάγοντος αυξανόταν συνεχώς. (ε) Σύνοψη μαρτυρίας Δρος Νίκου Παπαδόπουλου (ΜΥ3)
- Ο ΜΥ3 κατέθεσε ότι είναι οδοντίατρος από το
- Αναφέρθηκε στα ακαδημαϊκά του προσόντα και τις λεπτομέρειες της επαγγελματικής του πείρας. Κατέθεσε, επίσης, ότι είναι ο πρόεδρος του Οδοντιατρικού Συλλόγου Λευκωσίας - Κερύνειας από το έτος 2015 μέχρι σήμερα. Αναφέρθηκε στα ερωτήματα που του τέθηκαν από την πλευρά των Εναγόμενων, στα έγγραφα στα οποία βασίστηκε για να διαμορφώσει την άποψη του και κατέθεσε ως Τεκμήριο 60, ιατρική έκθεση που ετοίμασε ο ίδιος. Υιοθέτησε τη βιβλιογραφία ως τα Τεκμήρια 29, 47 και
- Πρόσθεσε ότι δεν μπορεί να εκφέρει άποψη για τα πραγματικά γεγονότα της υπόθεσης και δεν είναι σε θέση να γνωρίζει τί λέχθηκε μεταξύ των διαδίκων. Επομένως, αναπόφευκτα προβαίνει σε υποθέσεις ("assumptions") σχετικά με τα γεγονότα αυτά, ουσιαστικά όπου έκρινε απαραίτητο, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά την επεξήγηση ρίσκων και επιπλοκών προς τον Ενάγοντα. Κατέθεσε τα ιατρικά του συμπεράσματα εν σχέσει με την επίδικη θεραπεία, απαντώντας στις επί μέρους θέσεις του ΜΕ2 και επεξηγώντας ότι τα όσα προέκυψαν αποτελούν συνήθεις επιπλοκές. Κατέθεσε ότι η επίδικη θεραπεία ορθά υιοθετήθηκε, ως θέμα αρχής ("in principle"). Αποδέχθηκε ότι η ιδανικότερη θεραπεία θα ήταν η τοποθέτηση εμφυτευμάτων, όπως και έγινε από τον ΜΕ2, αλλά σε περίπτωση που αυτή απορριπτόταν από τον ασθενή, τότε η θεραπεία με την τοποθέτηση γέφυρας επί αξόνων ήταν επίσης ενδεδειγμένη, η οποία για τους λόγους που επεξήγησε, διενεργήθηκε από τους Εναγόμενους επιμελώς και σύμφωνα με τη βιβλιογραφία, στην οποία παρέπεμψε. Δια ζώσης, κατά την κυρίως εξέταση του, υπό την ιδιότητα του ως Προέδρου του Οδοντιατρικού Συλλόγου κατέθεσε ως προς τις αναγνωρισμένες οδοντιατρικές ειδικότητες.
- Αντεξεταζόμενος, αποδέχθηκε ότι αποτελεί υποχρέωση οδοντιάτρου η κατάρτιση πλάνου θεραπείας, διευκρινίζοντας εκ νέου ότι δεν διατηρεί προσωπική γνώση ως προς το τί λέχθηκε μεταξύ των διαδίκων. Όμως, κατέθεσε, δεν προκύπτει από τον Νόμο ότι η κατάρτιση γραπτού πλάνου θεραπείας και γραπτής συγκατάθεσης, αποτελεί προϋπόθεση. Δεν έχει υπόψιν του οποιαδήποτε καταγγελία εναντίον του ΜΥ1 είτε ως προς το ότι παρουσιαζόταν ή παρουσιάζεται ως ειδικός προσθετολόγος, είτε ότι δεν είχε άδεια ασκήσεως επαγγέλματος κατά τον χρόνο που διενήργησε την επίδικη θεραπεία. Σε υποβολή του κ. Ροτσίδη ότι η θεραπεία που υιοθετήθηκε ήταν καταδικασμένη σε αποτυχία, κατέθεσε ότι τουλάχιστον δύο δόντια βρίσκονται ακόμη στο στόμα του Ενάγοντα. Σε κάθε περίπτωση ήταν μια επιλογή, ιδιαίτερα εάν υφίστατο οικονομική αδυναμία σε σχέση με την ιδανικότερη επιλογή, τοποθέτησης εμφυτευμάτων. Σε υποβολή του κ. Ροτσίδη ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση ο Ενάγων είχε ρίζες και όχι μύλη, απάντησε ότι συμφωνεί ότι η μύλη του ήταν περιορισμένη. Ακολούθησε συζήτηση ως προς την δυνατότητα στήριξης μιας γέφυρας στις ρίζες που παρουσιάζονται στο στόμα του Ενάγοντα δυνάμει του Τεκμηρίου
- Επίσης, ακολούθησε συζήτηση ως προς την κινητικότητα της γέφυρας, κατόπιν της μόνιμης συγκόλλησης, με τον ΜΥ3 να επαναλαμβάνει ουσιαστικά τη θέση του ότι πρόκειται για εξέλιξη που δεν είναι ασυνήθιστη.
- Σε υποβολή του κ. Ροτσίδη ότι εν προκειμένω δεν υπήρχε αρκετό υλικό δοντιού ώστε να μπορεί να εφαρμοστεί μια γέφυρα, κατέθεσε ότι τοποθετήθηκαν άξονες για να αυξηθεί το κολόβωμα του δοντιού, που είναι το μέρος που φαίνεται απ' έξω. Σημείωσε όμως ότι, εάν οι άξονες απεκολλούντο, είναι ένδειξη ότι ήταν κοντοί. Αν αποκολλείτο η γέφυρα, σημαίνει πως μπορεί να χρειαζόταν πιο ισχυρή κόλλα. Ακολούθησε συζήτηση ως προς την μέθοδο "Vertical Preparation" που κατά τη θέση του ΜΥ1 είχε χρησιμοποιηθεί από τον Εναγόμενο
- Κατατέθηκε ως Τεκμήριο 61, πανοραμική ακτινογραφία ημερ. 20.2.2025, εν σχέσει με το ζήτημα του μήκους των αξόνων. Ερωτηθείς αναφορικά με τον χρόνο που χρειάζεται για να γίνουν επαναληπτικές απονευρώσεις, ανέφερε ότι για κάθε επανάληψη χρειάζεται από 25 μέχρι 45 λεπτά. Αναφέρθηκε στη διαδικασία απονεύρωσης και ακολούθησε συζήτηση ως προς την ακροριζεκτομή που διενήργησε ο Εναγόμενος 1 στο δόντι
- IV. ΚΟΙΝΩΣ ΑΠΟΔΕΚΤΑ Η ΜΗ ΑΜΦΙΣΒΗΤΟΥΜΕΝΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ
- Από τη δικογραφία και την προσκομισθείσα ενώπιον μου μαρτυρία, προκύπτουν τα πιο κάτω ως κοινώς αποδεκτά ή μη αμφισβητούμενα γεγονότα και, συνεπώς, προβαίνω σε ανάλογα ευρήματα, ως εξής:
- Ο Ενάγων, γεννηθείς στις 14.2.1971, το έτος 2014 αντιμετώπιζε πρόβλημα στην οδοντοστοιχία της άνω γνάθου του, στα μπροστινά του δόντια με αριθμούς 13 μέχρι 23.[2] Ο Εναγόμενος 1 εργαζόταν το έτος 2014 στην Εναγόμενη 2, ως οδοντίατρος. Στην εν λόγω κλινική λάμβανε μισθό. Ο Εναγόμενος 3 είναι ο πατέρας του Εναγόμενου 1, επίσης οδοντίατρος, διευθυντής και υπεύθυνος της Εναγόμενης 2.[3] Ο Εναγόμενος 1 ενεγράφη στο Μητρώο Οδοντιάτρων Κύπρου στις 31.3.
- Προηγουμένως, δεν ήταν εγγεγραμμένος στο Μητρώο Οδοντιάτρων Κύπρου.
- Ο Ενάγων επισκέφθηκε για πρώτη φορά την Εναγόμενη 2, στις 21.5.2014.[4] Δεν υπήρχε δόντι στη θέση
- Τα δόντια του ήταν ήδη απονευρωμένα από προηγούμενη θεραπεία. Υπήρχε κύστη στα δόντια 12, 22 και κάτω από το δόντι
- Υπήρχε πρόβλημα λανθασμένης σύγκλισης στα πίσω δόντια. Του τοποθετήθηκε γέφυρα περί το 2001 από άλλον οδοντίατρο. Κατά την εν λόγω πρώτη επίσκεψη, διενεργήθηκε ενδοστοματική εξέταση και λήφθηκε πανοραμική ακτινογραφία, ως την πρώτη φωτογραφία επί της Δέσμης Τεκμηρίων
- Κατόπιν συζήτησης, ο Ενάγων συμφώνησε όπως τοποθετηθεί γέφυρα στα ως άνω έξι μπροστινά του δόντια, στις θέσεις δοντιών 11, 12, 13 και 21, 22 και 23, ως το θεραπευτικό μέτρο του προαναφερθέντος προβλήματος που αντιμετώπιζε. Δεν καταρτίστηκε γραπτό πλάνο θεραπείας. Αποτελεί επίδικο θέμα από ποιον λέχθηκε τί κατά την εν λόγω συνάντηση. Ο σκελετός της γέφυρας που θα κατασκευαζόταν ήταν από ζιρκόνι και ο σκοπός της ήταν να καλύψει τα έξι μπροστινά δόντια στις ως άνω θέσεις δοντιών και θα τοποθετείτο επί αξόνων, που επίσης θα κατασκευάζονταν για σκοπούς της θεραπείας. Συμφωνήθηκε ότι το κόστος για την προαναφερθείσα θεραπεία θα ανερχόταν στις €3.000 με το εξής χρονοδιάγραμμά αποπληρωμής: Με την καταβολή του ποσού των €1.000 με την ολοκλήρωση της θεραπείας και μηνιαίες δόσεις ύψους €500 μεταγενέστερα μέχρι την πλήρη εξόφληση του υπολοίπου.[5] Καταβλήθηκε από τον Ενάγοντα στην Εναγόμενη 2 το συνολικό ποσό των €1.
- Η επίδικη θεραπεία ξεκίνησε στις 4.6.
- Ειδικότερα, έγινε καθαρισμός και επαναληπτικές απονευρώσεις στα δόντια 13 μέχρι
- Σκοπός των απονευρώσεων ήταν να δεχτούν τους άξονες επί των οποίων θα τοποθετείτο η γέφυρα. Ακολούθησαν και άλλες επισκέψεις. Λήφθηκε εκ νέου πανοραμική ακτινογραφία, ως η δεύτερη σελίδα της Δέσμης Τεκμηρίων
- Το Τεκμήριο 13 αποτελεί φωτογραφία από το στόμα του Ενάγοντος, πριν από την τοποθέτηση αξόνων. Το Τεκμήριο 14, απεικονίζει το στόμα του Ενάγοντος αμέσως μετά με την τοποθέτηση αξόνων. Το Τεκμήριο 15 απεικονίζει το στόμα του Ενάγοντος με την προσωρινή συγκόλληση της γέφυρας στις 8.9.2014.[6]
- Στις 25.6.2014, έγινε χειρουργική εξαγωγή κύστης και ακροριζεκτομή στο δόντι
- Στα πλαίσια αυτά, ο Εναγόμενος 1 απέκοψε μέρος της ρίζας του δοντιού 12.[7] Ακροριζεκτομή είναι μια οδοντιατρική διαδικασία που πραγματοποιείται όταν μια απονεύρωση (ενδοδοντική θεραπεία) δεν έχει επιτύχει πλήρως και η φλεγμονή ή η μόλυνση επιμένει στην άκρη της ρίζας του δοντιού. Κατά τη διάρκεια της ακροριζεκτομής, αφαιρείται το μολυσμένο άκρο της ρίζας και τους γύρω κυστικούς ιστούς, προκειμένου να διατηρηθεί το δόντι στο στόμα και να αποφευχθεί η εξαγωγή του. Τις πιο πολλές φορές γίνεται όταν δεν υπάρχει πρόσβαση για επανάληψη μιας αποτυχημένης απονεύρωσης. Συγκεκριμένα, ανοίγεται ένα μικρό παράθυρο στο ούλος όπως και στο κόκαλο από κάτω για να μπορούν να δουν πλέον το άκρο της ρίζας και την κύστη, τα οποία πρέπει να αφαιρεθούν και τα οποία όταν αφαιρεθούν, σφραγίζεται ο ριζικός σωλήνας ανάστροφα (από πάνω προς τα κάτω) με βιοσυμβατό υλικό και ύστερα κλείνεται και γίνεται ραφή. Ο λόγος που διενεργήθηκε ακροριζεκτομή επί του δοντιού 12 στις 25.6.2014, ήταν η προϋπάρχουσα μόλυνση στο δόντι αυτό, η οποία παρέμεινε ακόμη και μετά την επαναληπτική απονεύρωση που διενήργησε ο Εναγόμενος
- Σκοπός ήταν να αφαιρεθεί η εν λόγω μόλυνση, προτού τοποθετηθεί η γέφυρα και επί του άξονα που είχε εν τω μεταξύ επίσης τοποθετηθεί στο δόντι
- Πρόσθετα, στις 30.6.2014, έγινε χειρουργική εξαγωγή του δοντιού 22 μαζί με την ακροριζική κύστη.
- Τον Ιούλιο του έτους 2015, ο Εναγόμενος 1 αποχώρησε από την Εναγόμενη 2 και άνοιξε δική του κλινική, όπου γίνονταν οι επόμενες επισκέψεις από τον Ενάγοντα για έλεγχο και παρακολούθηση. Ουδέποτε ο Εναγόμενος 1 μέσω της νέας κλινικής του εξέδωσε οποιοδήποτε τιμολόγιο στον Ενάγοντα. Η τελευταία φορά που ο Ενάγων συναντήθηκε με τον Εναγόμενο 1 ήταν στην δική του κλινική, στις 17.2.2016 οπότε και διέκοψαν τη συνεργασία τους. Ο Ενάγων και ο Εναγόμενος 1 αντάλλαξαν γραπτά τηλεφωνικά μηνύματα, σύμφωνα με το περιεχόμενο του Τεκμηρίου
- Στις 19.2.2016 ζήτησε γραπτώς ιατρική έκθεση από τον Εναγόμενο 1, αναφορικά με την θεραπεία που τον υπέβαλε, με κοινοποίηση στην Εναγόμενη
- Η εν λόγω επιστολή του Ενάγοντα αποτελείται από το Τεκμήριο
- Με επιστολή ημερ. 22.2.2016, η οποία αποτελείται από το Τεκμήριο 46, ο Εναγόμενος απάντησε στον Ενάγοντα και παρέθεσε τις θέσεις του ως προς τις εργασίες που έλαβαν χώρα. Στις 24.2.2016 ο Ενάγων επισκέφθηκε τον Εναγόμενο 3, στην Εναγόμενη 2 κλινική για εξέταση. Στις 29.3.2016, ο Ενάγων απέστειλε στους Εναγόμενους 2 και 3 επιστολή ως το Τεκμήριο 6, δια της οποίας, μεταξύ άλλων, ζητούσε τις θέσεις τους ως προς τη θεραπεία που είχε υποβληθεί. Το έτος 2017, ο Εναγόμενος 1 διώχθηκε ποινικά για την άσκηση οδοντιατρικής χωρίς να είναι επίσημα εγγεγραμμένος στο Μητρώο Οδοντιάτρων Κύπρου, ως το Τεκμήριο
- Στην κατηγορία αυτή παραδέχθηκε και του επιβλήθηκε πρόστιμο ύψους €2000, με αναστολή 2 ετών. V. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ (α) Γενικές Παρατηρήσεις Ο Ενάγων (ΜΕ1)
- Ο Ενάγων άφησε θετική εντύπωση στο Δικαστήριο. Παρέμεινε σταθερός στις θέσεις του ως προς την εξέλιξη των γεγονότων από την έναρξη μέχρι και τη λήξη της εκτέλεσης της επίδικης θεραπείας, καθώς και τη μετέπειτα θεραπεία του από τον ΜΕ
- Οι λεπτομερείς του θέσεις στηρίζονται και στην ενώπιον μου έγγραφη μαρτυρία όπως είναι, για παράδειγμα, το περιεχόμενο του Τεκμηρίου
- Στηρίζεται και στην αξιόπιστη μαρτυρία του ΜΕ2, ως θα επεξηγηθεί και στη συνέχεια. Από το εδώλιο του μάρτυρα κατέθεσε με αφοπλιστική απλότητα και άνευ ίχνους επιτήδευσης. Κατά την εξιστόρηση των πόνων και της ταλαιπωρίας του, κατέθετε με τέτοιο αυθορμητισμό και αναστάτωση ως εύλογα αναμένεται από πρόσωπο που γνησίως υπέστη μια τέτοια παρατεταμένη ταλαιπωρία που περιέγραψε. Ο πόνος και η ταλαιπωρία που περιέγραψε, βρίσκουν έρεισμα και στα ιατρικά ευρήματα και συμπεράσματα του θεράποντος ιατρού του ΜΕ2, στην έκταση που αυτά υιοθετούνται από το Δικαστήριο, ως θα επεξηγηθεί στη συνέχεια. Των πιο πάνω δοθέντων αλλά και για τους λόγους που καταγράφονται στη συνέχεια, ο ΜΕ1 κρίνεται ως μάρτυρας αλήθειας και αποδέχομαι τη μαρτυρία του εκτός στην έκταση που καταγράφεται αμέσως πιο κάτω (βλ. παρ. 41 πιο κάτω) και για τους λόγους που αναπτύσσονται στα πλαίσια των επί μέρους θέσεων των μερών.
- Ως προανέφερα, υπάρχουν πτυχές από τη μαρτυρία του ΜΕ1, τις οποίες το Δικαστήριο δεν δύναται να αποδεχθεί. Πρώτον, ο ΜΕ1 εξέφρασε κατ' επανάληψη γνώμη ως προς τα ιατρικά θέματα. Για παράδειγμα, αναφέρθηκε στο ότι οι απονευρώσεις έγιναν σε πολύ λίγο χρόνο,[8] ότι οι άξονες κολλήθηκαν με λάθος υλικό,[9] ότι κατά την ακροριζεκτομή του δοντιού 12 ο Εναγόμενος 1 απέκοψε μεγαλύτερο κομμάτι από τη ρίζα του δοντιού του λόγω αμέλειας, καθώς και τον άξονα που είχε ήδη τοποθετήσει στο συγκεκριμένο δόντι.[10] Ως ο ίδιος κατέθεσε δεν είναι ιατρός. Πρόκειται σαφώς για μη αποδεκτή μαρτυρία γνώμης (βλ. σύγγραμμα Ηλιάδη & Σάντυ, «το Δίκαιο της Απόδειξης», Β' Έκδοση, σελ. 573) Κατά συνέπεια, δεν δύναμαι να λάβω υπόψη τις σχετικές αναφορές του. Δεύτερον, η θέση του ότι ο Εναγόμενος 1 του ανέφερε ότι θα είχε τρία χρόνια εγγύηση για την επίδικη θεραπεία εκφεύγει της δικογραφίας.[11] Συνεπώς, οι εν λόγω αναφορές του δεν δύνανται να ληφθούν και δεν λαμβάνονται υπόψη (Παπαγεωργίου v. Κλάππα
(1991)1 Α.Α.Δ. 24, Βαριανού ν. Βορκά
(2010)1 ΑΑΔ 1541 και Mega Print Colours by Rolandos Ltd Πολ. Έφ. 267/2016, 18.2.2025).
- Αποτέλεσε τη θέση των συνηγόρων των Εναγόμενων ότι η έκταση των αναφορών του Ενάγοντος σε ιατρικά θέματα αποτελεί από μόνη της απόδειξη της αναξιοπιστίας και παραφροσύνης του Ενάγοντος. Δεν με βρίσκει σύμφωνη η εν λόγω εισήγηση. Είναι εύλογα αναμενόμενο ότι όταν πρόσωπο γνησίως υποφέρει από σοβαρό πρόβλημα υγείας, ως αυτό που περιέγραψε ο Ενάγων, από το οποίο ταλαιπωρείται για παρατεταμένο χρονικό διάστημα, θα προβεί σε δική του έρευνα με σκοπό την καλύτερη κατανόηση των αιτιών, με απώτερο σκοπό την εξεύρεση μηχανισμού οριστικής επίλυσής του. Το γεγονός ότι διατηρεί και την προσωπική του άποψη για το τι ιατρικά του συμβαίνει, δεν τον καθιστά ούτε αναξιόπιστο, ούτε παράφρων. Ούτε και έχει την ελάχιστη σημασία κατά πόσο η δική του αντίληψη είναι ιατρικά ορθή ή λανθασμένη, ή, ακόμη και συγκεχυμένη, εφόσον το ζήτημα αποτελεί αντικείμενο εμπειρογνωμοσύνης. Ο Εναγόμενος 1 (ΜΥ1)
- Ο ΜΥ1 δεν άφησε θετική εντύπωση στο Δικαστήριο. Η μαρτυρία του έβριθε γενικολογιών, ασαφειών, ασυνεπειών, αντιφάσεων και μεταβολών. Απέφευγε να απαντά στα εύλογα ερωτήματα που του τίθοντο κατά την αντεξέταση του, καταφεύγοντας συχνά σε θέσεις που δεν παρουσίαζαν συνέπεια, ειρμό και συνοχή, τόσο ως ζήτημα λογικής όσο και στη βάση πρότερων του θέσεων. Κατέφευγε σε μη σχετικά θέματα είτε με την ερώτηση που του τίθετο, είτε με την ίδια την υπόθεση, τάση που ανέδειξε και συχνή προσπάθεια αποπροσανατολισμού. Κατέφευγε και σε μη δικογραφημένα πεδία, όπως το ότι τα όσα προκλήθηκαν στο στόμα του Ενάγοντος ήταν λόγω βρουξισμού που αντιμετώπιζε.
- Πρόσθετα, η μαρτυρία του περιείχε θέσεις και ισχυρισμούς, που δεν στηρίζονται στα ενώπιον μου στοιχεία και εκφεύγουν των ορίων της λογικής. Παραδείγματα είναι η θέση του ότι ο Ενάγων δεν του παραπονέθηκε, παρά τα όσα καταγράφονται στο Τεκμήριο 3, ή ότι εναπόκειτο στον ασθενή αποφασίσει τη μέθοδο θεραπείας (όπως τροχίσματα) ή ότι η επίδικη θεραπεία πέτυχε, παρά το ότι, ως απεδέχθη, ο ίδιος πρότεινε στον Ενάγοντα να του αντικαταστήσει τη γέφυρα λόγω της κατάστασης στην οποία ο ίδιος την επέφερε, λόγω των συνεχών τροχισμάτων. Τα σημεία αυτά εξετάζονται πιο κάτω. Σημειώνω ότι δεν δύναμαι να αποδώσω βαρύτητα στις ιατρικές του απόψεις ως προς τα όσα έχουν λάβει χώρα κατά την εξέλιξη της θεραπείας, ενόψει του δεν κατέθεσε ως εμπειρογνώμονας, και ορθά, εφόσον είναι ο ίδιος που εναγάγεται για την επίδικη θεραπεία.
- Υπό το φως όλων των πιο πάνω αλλά και των όσων καταγράφονται στη συνέχεια εν σχέσει με τις επί μέρους θέσεις των μαρτύρων, δεν αποδέχομαι τη μαρτυρία του Εναγόμενου 1, εκτός μόνο κατά την έκταση που αυτή συνάδει με τη μαρτυρία του Ενάγοντος και την ενώπιον μου αποδεκτή ιατρική μαρτυρία των εμπειρογνωμόνων ΜΕ2 και ΜΥ3, σύμφωνα με τα όσα καταγράφονται στις παρ. 124 - 221 πιο κάτω. Μαρτυρία ΜΥ2
- Η μαρτυρία της ΜΥ2 περιορίστηκε σε μόνο ένα περιστατικό στο γραφείο του Εναγόμενου 1 στη νέα του κλινική, στις 17.2.
- Ως η ίδια αποδέχθηκε κατά την αντεξέταση της, η όποια νομική ή οικονομική επίπτωση στον σύζυγο της επηρεάζει και την ίδια, αποδεχόμενη ότι έχουν μαζί δύο μικρά παιδιά. Είναι υπό αυτό το πρίσμα που προσεγγίζω τη μαρτυρία της. Η όλη μαρτυρία της σε σχέση με το εν λόγω περιστατικό είναι εμποτισμένη με το στοιχείο της υπερβολής. Για τους λόγους που καταγράφονται στη συνέχεια, αποδέχομαι τη μαρτυρία της μόνο στην έκταση που συνάδει με τις θέσεις του Ενάγοντος, ως προς το εν λόγω περιστατικό. Κατά τα λοιπά, δεν αποδέχομαι τη μαρτυρία της. Μαρτυρία εμπειρογνώμων ΜΕ2 και ΜΥ3
- Εξετάζοντας τη μαρτυρία των ΜΕ2 και ΜΥ3 και έχοντας κατά νου την πείρα και τα προσόντα τους, σύμφωνα με τα όσα κατέθεσαν και τα οποία δεν αποτέλεσαν αντικείμενο αμφισβήτησης, διαπιστώνεται ότι είναι εμπειρογνώμονες, οδοντίατροι. Οι εν λόγω μάρτυρες κατέθεσαν εντός της σφαίρας της εμπειρογνωμοσύνης τους, η οποία ήταν αναγκαία για σκοπούς επίλυσης των επίδικων θεμάτων. Ως προς την ουσία των θέσεων τους, τονίζω ότι το Δικαστήριο προσεγγίζει τη μαρτυρία τους έχοντας κατά νου τις σχετικές αρχές αξιολόγησης μαρτύρων ως έχουν πρόσφατα συνοψιστεί, με αναφορά σε σχετικές αυθεντίες, στις αποφάσεις του Εφετείου Robert Keith Stark κ.ά. ν. David Marsland κ.ά. Πολ. Έφ. 233/19, 6.5.2025 και Zilha Ozay Oguz v. Κυπριακής Δημοκρατίας μέσω του Γενικού Εισαγγελέα κ.ά. Πολ. Εφ. 271/18, 15.3.
- Εκεί, μεταξύ άλλων, επαναλήφθηκε η πάγια νομολογιακή αρχή ότι θα πρέπει πρώτα το Δικαστήριο να πεισθεί ότι ο μάρτυρας είναι εμπειρογνώμονας στον τομέα που καταθέτει και στη συνέχεια να εξετάσει εάν με τη μαρτυρία του, έχει δώσει τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια έτσι ώστε να το καταστήσει ικανό να ελέγξει την ακρίβεια των συμπερασμάτων του, προκειμένου να σχηματίσει τη δική του ανεξάρτητη κρίση με την εφαρμογή των κριτηρίων πάνω στα γεγονότα που έχουν αποδειχθεί με μαρτυρία (βλ. επίσης σύγγραμμα Ηλιάδη & Σάντη, «Το Δίκαιο της Απόδειξης», Β' Έκδοση, Λευκωσία, Hippasus Publishing, 2016, στις σελ. 580 - 582). Σημειώνεται επίσης ότι η εκτίμηση της μαρτυρίας εμπειρογνώμονα από το Δικαστήριο δεν διαφέρει από την αντιμετώπιση άλλων μαρτύρων (Ανδρούλλα Κώστα Βασιλείου ν. Πέτρου Κώστα Πέτρου Πολ. Εφ. 106/15, 19.3.2025). Μόνο που η συμπεριφορά του εμπειρογνώμονα στο εδώλιο του μάρτυρα δεν έχει τόση σπουδαιότητα για τη διαπίστωση της αξιοπιστίας της. Έχω επίσης κατά νου τα όσα αναφέρθηκαν στην πρόσφατη απόφαση ΧΡΙΣΤΟΥ ΣΩΚΡΑΤΟΥΣ ΙΩΑΝΝΟΥ v. YIANGOS I SOCRATOUS & SONS LTD, Πολ. Έφ. Αρ.149/2015, 3.2.2023, ως εξής (η έμφαση είναι του Δικαστηρίου): «Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η μαρτυρία των εμπειρογνωμόνων μαρτύρων, δεν δεσμεύει το Δικαστήριο, ούτε υποκαθιστά το έργο του, παρά μόνο το βοηθά - με την παράθεση των σχετικών επιστημονικών κριτηρίων - να καταλήξει στα δικά του, ανεξάρτητα συμπεράσματα, ενώ παράλληλα η σοβαρότητα και η υπευθυνότητα με την οποία οι ως άνω μάρτυρες που κατέθεσαν ως πραγματογνώμονες προσέγγισαν το έργο τους, αποτελεί επίσης σημαντικό στοιχείο αξιολόγησης τους (βλ. Μιτσιγιώργη και άλλος ν Αδελφών Γαλάζη (Ομόρρυθμης Εταιρείας)
(1997)1(Γ) Α.Α.Δ. 1811). Εν πάση περιπτώσει το Δικαστήριο δεν είναι υποχρεωμένο να υιοθετήσει τις απόψεις ενός εμπειρογνώμονα έστω και αν αυτός δεν έχει αντεξεταστεί. Μπορεί δε να υιοθετήσει τη θέση ενός εμπειρογνώμονα είτε εν όλω, είτε εν μέρει, είτε καθόλου, ανάλογα με τα ευρήματα του και την αξιολόγηση της μαρτυρίας, (βλ. Vasilikos Cements Works ν. Stavrou
(1978)1 C.L.R. 389 και Νικολάου ν. Σταύρου
(1992)1(B) Α.Α.Δ. 746). Όπως άλλωστε υποδεικνύεται στο σύγγραμμα Phipson on Evidence, 13η έκδοση, παρ. 27-35, πλανάται ακόμα και σήμερα η υποψία ότι οι εμπειρογνώμονες μάρτυρες πιθανόν να διάκεινται ευνοϊκά υπέρ του διαδίκου που τους καλεί να μαρτυρήσουν (βλ. Αναστασιάδης ν. Δημοκρατίας
(1977)2 C.L.R. 97 και Φιλίππου ν. Οδυσσέως
(1989)1 C.L.R. 1)».
- Έχω κατά νου ότι ο ΜΕ2 είναι ο θεράπων ιατρός του Ενάγοντος και προσεγγίζω τη μαρτυρία του με την ανάλογη περίσκεψη. Όμως, δεν προκύπτει εκ προοιμίου έλλειψη ανεξαρτησίας του από το στοιχείο αυτό. Ως αναφέρθηκε στην υπόθεση Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας ν. Χ.Γ. Πολ. Εφ. 152/15, 23.5.2024, «ο ιατρός που περιθάλπει ένα ασθενή κατά κανόνα βρίσκεται σε πλεονεκτική θέση για να μαρτυρήσει για την κατάσταση του. Και εφόσον κριθεί ως αξιόπιστος η μαρτυρία του είναι υψίστης σημασίας για το δικαστήριο.» Ο ΜΕ2, παρέμεινε σταθερός στις θέσεις του με τα συμπεράσματα του στην μέγιστη τους έκταση να στηρίζονται στα κλινικά και ακτινολογικά του ευρήματα, τα οποία επεξήγησε με πλήρη λεπτομέρεια, επαγγελματισμό και πλήρη κατανόηση έναντι της ιδιότητας και του έργου του ως μάρτυρος ενώπιον του Δικαστηρίου. Κρίνεται αξιόπιστος με τη μαρτυρία του να είναι ύψιστης σημασίας για το Δικαστήριο (Χ.Γ., ανωτέρω).
- Αποτέλεσε τη θέση της πλευράς των Εναγόμενων ότι ο ΜΕ2 επιχείρησε να τοποθετηθεί επί γεγονότων για τα οποία δεν διατηρεί προσωπική γνώση, στοιχείο που κατέδειξε την μεροληψία του κατά την προσκόμιση της μαρτυρίας του. Σε ό,τι αφορά τη γνώση του περί γεγονότων, επεξήγησε ο ΜΕ2 ότι γνώση αντλεί από τα όσα του είχε αναφέρει ο Ενάγων και από τα όσα έχει διαβάσει από το Τεκμήριο
- Δεν προκύπτει ο,τιδήποτε μεμπτό από την ανάγνωση του Τεκμηρίου 3, ούτε από το γεγονός ότι πληροφορήθηκε από τον Ενάγοντα γεγονότα τα οποία προωθεί και στην παρούσα αγωγή. Αντιθέτως, η προσπάθεια του ΜΕ2 να αντιληφθεί το τί έλαβε χώρα, είναι πλήρως κατανοητή και αναπόφευκτη εφόσον ήταν και ο θεράπων ιατρός του ΜΕ2, ο οποίος κατάρτισε πλάνο θεραπείας, το εκτέλεσε και απάλλαξε τον Ενάγοντα από όλα τα προβλήματα που αντιμετώπιζε στο στόμα του.
- Αποτέλεσε ακόμη τη θέση των ευπαίδευτων συνηγόρων των Εναγόμενων ότι ο ΜΕ2 εντελώς παράλογα δεν αποδέχθηκε τη θέση ότι μια οποιαδήποτε θεραπεία ενέχει ρίσκα και ότι οφείλει ο οδοντίατρος να μην εφαρμόσει θεραπεία που το ζητά ασθενής του, στοιχείο που αναδεικνύει την μεροληψία του. Αυτό το οποίο ο ΜΕ2 ανέφερε κατ' ουσία είναι ότι η επιλογή θεραπείας με την τοποθέτηση γέφυρας ήταν ανέφικτο να εκτελεστεί επιτυχώς και για τον λόγο αυτόν δεν θα έπρεπε να είχε προταθεί στον Εναγόμενο 1, για τους λόγους που επεξήγησε. Για τους λόγους που επεξηγούνται πιο κάτω, η θέση αυτή είναι αποδεκτή και απολύτως εύλογη. Κατ' επέκταση ουδεμία μεροληψία προκύπτει.
- Ο ΜΥ3 ειλικρινώς κατέθεσε ότι τα συμπεράσματα του στηρίζονται επί της υπόθεσης ότι επεξηγήθηκαν πλήρως οι κίνδυνοι στον Ενάγοντα της επίδικης θεραπείας. Για τους λόγους όμως που επεξηγούνται στη συνέχεια, η θέση αυτή του Εναγόμενου 1 δεν γίνεται αποδεκτή. Αυτό από μόνο του καταρρίπτει το μέγιστο των συμπερασμάτων του, ε εφόσον βασίστηκαν σε αυτή την υπόθεση. Περαιτέρω, οι θέσεις του παρέμειναν σε θεωρητικό επίπεδο χωρίς επαρκή διασύνδεση με την κατάσταση που επικρατούσε στο στόμα του Ενάγοντος, ως επεξηγείται στη συνέχεια στη σχετική ενότητα πιο κάτω.
- Στρέφομαι στις επί μέρους θέσεις των μαρτύρων. (β) Αξιολόγηση θέσεων ως προς την πρώτη επίσκεψη του Ενάγοντος στην Εναγόμενη 2 στις 21.5.2014
- Η θέση του Εναγόμενου 1 ότι κατά την πρώτη επίσκεψη του Ενάγοντος, τον πληροφόρησε για το γεγονός ότι δεν ήταν εγγεγραμμένος οδοντίατρος στο σχετικό μητρώο της Κυπριακής Δημοκρατίας και για το ότι εκκρεμούσε η εγγραφή του στο σχετικό μητρώο κατόπιν σχετικών εξετάσεων, αντικρούεται της σχετικής δικογραφημένης θέσης του. Ειδικότερα, στην παρ. 4(iv) της Υπεράσπισης και Ανταπαίτησής του, ισχυρίζεται ότι ανέφερε στον Ενάγοντα ότι, «έχει προσκομίσει όλα τα απαραίτητα έγγραφα και αναμένει την εγγραφή του και επίσημα». Επομένως, με βάση τη δικογραφημένη του θέση, η ενημέρωση που παραχώρησε προς τον Ενάγοντα, ήταν περί της βέβαιης εγγραφής του, αναδεικνύοντας μια τυπικής φύσεως διαδικασία. Καμία αναφορά γίνεται στο ότι εκκρεμούσαν εξετάσεις για αναγνώριση του πτυχίου του, που έλαβε από πανεπιστήμιο στη Μόσχα. Συναφώς, η θέση αυτή, ως εκπίπτουσα της δικογραφίας, δεν δύναται να ληφθεί υπόψιν (βλ. αυθεντίες παρ. 41 πιο πάνω).
- Για σκοπούς πληρότητας σημειώνω ότι η ως άνω θέση του δεν κρίνεται πειστική. Εν πρώτοις, αποδυναμώνεται από το γεγονός ότι ο Εναγόμενος 1, ως ο ίδιος αποδέχθηκε,[12] τον Μάιο του 2014, παραχώρησε στον Ενάγοντα την επαγγελματική κάρτα όπου παρουσιάζεται ως οδοντίατρος - προσθετολόγος στην Εναγόμενη 2 κλινική. Η εν λόγω επαγγελματική κάρτα, ως κατέθεσε ο Ενάγων και δεν αμφισβητήθηκε, αποτελείται από το Τεκμήριο
- Από εκεί πράγματι προκύπτει ότι ο Εναγόμενος 1 παρουσιάζεται ως «Οδοντίατρος» και, μάλιστα, «Προσθετολόγος», στην Εναγόμενη 2 κλινική, της οποίας τα στοιχεία επίσης καταγράφονται. Δεν συγκεράζεται το γεγονός αυτό, με τη θέση ότι ο Εναγόμενος 1 επεξήγησε ότι δεν είναι εγγεγραμμένος οδοντίατρος και, μάλιστα, ότι, εκκρεμούσε και η επιτυχία του σε συγκεκριμένες εξετάσεις αναγνώρισης του πτυχίου του.
- Ο Εναγόμενος 1 κατά την αντεξέταση του επί του σημείου πρόβαλε θέσεις που στερούνται ειρμού, συνοχής και πειστικότητας. Ειδικότερα, σε αντίθεση με την ως άνω θέση του, κατέθεσε ότι: «Δεν είπα ότι του το είπα από την αρχή. Ήταν πάνω στη συζήτηση. Δεν έκατσε ο Απόστολος πάνω στην καρέκλα και η πρώτη μας κουβέντα ήταν 'καλημέρα Απόστολε, δεν έχω άδεια, δεν είμαι γραμμένος στον σύλλογο'. Δεν του έχω πει ότι δεν ήμουν γραμμένος στο σύλλογο». Παρόλα αυτά συνέχισε ότι ο Ενάγων «ήξερε» ότι δεν ήταν εγγεγραμμένος στο σύλλογο, χωρίς να τοποθετείται περαιτέρω, αλλά περιορίστηκε, καταλήγοντας, υπεκφεύγοντας, ότι δεν έχει να κρύψει κάτι εφόσον καταδικάστηκε για το θέμα αυτό.[13] Σε υποβολή δε του κ. Ροτσίδη ότι τον παραπλάνησε παραχωρώντας του την επαγγελματική του κάρτα ενώ κατά τον ουσιώδη χρόνο δεν είχε περάσει τα μαθήματα που ζήτησε το ΚΥ.Σ.Α.Τ.Σ, κατέθεσε ότι εφόσον είχε ειδικότητα δεν τον παραπλάνησε, χωρίς να προβάλλει διαφωνία ως προς το ουσιώδες, ήτοι, ως προς το κατά πόσο επισήμανε ότι δεν ήταν εγγεγραμμένος οδοντίατρος, σύμφωνα με την πρωταρχική και δικογραφημένη του θέση.
- Κατόπιν εκτενούς αντεξέτασης επί του σημείου, επιχείρησε να αποστασιοποιήσει τον εαυτό του από την εν λόγω θεραπεία, προβάλλοντας αόριστα ότι ο Ενάγων «ήταν ενήμερος για ό,τι του έγινε από τον κ. Βίκτωρ Γακοπυμπιβ».[14] Η προσπάθεια του αυτή αντίκεται πλήρως στο περιεχόμενο του Τεκμηρίου 46, όπου εκεί αναφέρει ότι είναι ο ίδιος ο Εναγόμενος 1 που προέβη στην επίδικη θεραπεία, παρά τους δισταγμούς του Εναγόμενου
- Αντίκειται ακόμη και στη δική του εκδοχή είναι ο ίδιος που «υλοποίησε» τη θεραπεία, υπό την επίβλεψη και εμπλοκή του Εναγόμενου 3.[15] Αντίκειται και σε μεταγενέστερη δήλωση του, ότι θεωρεί ότι ο Ενάγων «ήταν τυχερός που ήρθε κοντά μου τζιαι έκαμα του τη θεραπεία.»[16] Υπό το φως των πιο πάνω δεν αποδέχομαι τη θέση του περί σχετικής πρότερης ενημέρωσης του Ενάγοντος. Αντιθέτως, η προβολή μιας τέτοιας θέσης υπό τις ως άνω συνθήκες, αποτελεί στοιχείο που πλήττει την ευρύτερη αξιοπιστία του ως μάρτυρος.
- Πρόσθετα, η εκδοχή του Εναγόμενου 1 ως προς το τί λέχθηκε και από ποιον στερείται ειρμού και συνοχής. Για παράδειγμα, αφού ο Εναγόμενος 1 κατέθεσε ότι η χρήση υφιστάμενων ριζών για κατασκευή και τοποθέτηση γέφυρας ελλόχευε «αρκετό ρίσκο και κίνδυνο»,[17] ότι η επίδικη θεραπεία ενείχε σοβαρούς κινδύνους, όσο ικανά η επιμελώς και εάν εκτελείτο η θεραπεία,[18] ότι η επιτυχία της θεραπείας ήταν «αμφίβολη»,[19] ότι είναι μάλιστα λόγω των ρίσκων αυτών που δεν δόθηκε εγγύηση[20] και τέθηκε χρονικός ορίζοντας λήξης της,[21] κατά την αντεξέταση του, σε υποβολή του κ. Ροτσίδη ότι εάν θεωρούσε ότι το πλάνο θεραπείας με γέφυρα ήταν επικίνδυνο όφειλε να μην προχωρήσει στη θεραπεία αυτή, απάντησε ότι δεν θεωρούσε ότι ήταν επικίνδυνο το πλάνο.[22]
- Στερείται όμως και πειστικότητας. Για παράδειγμα, η κατ' ισχυρισμό επεξήγηση όλων των κινδύνων και πιθανών επιπλοκών της επίδικης θεραπείας, δεν στηρίζεται σε κανένα άλλο στοιχείο. Ειδικότερα, ο Εναγόμενος 3, χωρίς οποιαδήποτε επεξήγηση, δεν κλήθηκε να καταθέσει. Τούτο παρά το ότι ο Εναγόμενος 1 πρόταξε ότι είναι ο ίδιος ο Εναγόμενος 3 που κατάρτησε το πλάνο θεραπείας, ενημέρωσε σθεναρώς τον Ενάγοντα για τους κινδύνους και τις επιπλοκές και επέβλεπε την εκτέλεση της θεραπείας. Επίσης, σε κανένα σημείο αναδεικνύεται οποιαδήποτε αναφορά σε αυξημένους κινδύνους της «αμφίβολης» αυτής θεραπείας, στα πλαίσια των τηλεφωνικών μηνυμάτων μεταξύ του Ενάγοντος και του Εναγόμενου 1 που καταλαμβάνουν περίοδο δύο ετών (Τεκμήριο 3). Σε κανένα σημείο προκύπτει να εκφράζει ο Ενάγων οποιαδήποτε σχετική ανησυχία, πριν από την έναρξη της θεραπείας. Περιορίζεται στο να εκφράσει ανησυχία μόνο ως προς το κόστος της (βλ. σελ. 1 του Τεκμηρίου 3). Αλλά ούτε και κατόπιν γίνεται λόγος για την υλοποίηση των κινδύνων αυτών, για τους οποίους είχε ενημερωθεί ο Ενάγων, σύμφωνα με τη θέση του. Εύλογα θα αναμενόταν να γίνει μνεία στους κινδύνους αυτούς, έστω σε κάποιο χρονικό σημείο στα πλαίσια του Τεκμηρίου 3, ενόψει της σοβαρότητας τους (σύμφωνα με τα όσα περιέγραψε ο Εναγόμενος 1), του ότι η επιτυχής εφαρμογή της ήταν «αμφίβολη», ως χαρακτηριστικά κατέθεσε ο ίδιος ο Εναγόμενος 1, αλλά και την ίδια την εξέλιξη της επίδικης θεραπείας.
- Η πειστικότητα της εκδοχής του Εναγόμενου 1 ως προς την ενημέρωση κινδύνων αποδυναμώνεται περαιτέρω και από το εξής: Ως είναι κοινώς αποδεκτό, στο δόντι 46 εντοπίστηκε από τον Εναγόμενο 1 μια μεγάλη κύστη, που δεν αφαιρέθηκε από τον ίδιο αλλά από τον ΜΕ2, μετέπειτα. Ο ΜΕ2 επεξήγησε με μεγάλη λεπτομέρεια τους κινδύνους που παρουσίαζε η εν λόγω κύστη, η οποία αυξανόταν σε μέγεθος και μπορούσε ακόμη και να προκαλέσει παραισθητικά προβλήματα στα κάτω χείλη, αφού ήταν πολύ κοντά στο νεύρο που οδηγεί στα κάτω χείλη δεξιά, θέσεις που δεν αμφισβητήθηκαν. Η κύστη αυτή οδήγησε στην ανάγκη αφαίρεσης των δοντιών 46 και 47 από τον ίδιο. Ο ίδιος ο ΜΥ1 ανέφερε ότι οι κύστες «μεγαλώνουν εις βάρος του οστού και μεγαλώνοντας επεκτείνονται και σε γειτονικά ανατομικά μόρια όπως το ιγμόρειο, προκαλώντας μολύνσεις και αποστήματα.»[23] Δεν είναι πειστική η θέση ότι μια κύστη η οποία εγκυμονεί τόσο σοβαρούς κινδύνους για την όλη υγεία του ασθενούς, απορρίπτεται για το κόστος, το οποίο ούτε και αναφέρθηκε από τον Εναγόμενο 1, σε σχέση με την κύστη αυτή. Ποιο ήταν το δυσβάστακτο για τον Ενάγοντα κόστος αφαίρεσης μίας κύστης, ώστε να συναινέσει με πλήρη γνώση στους τόσους κινδύνους οι οποίοι του είχαν, κατ' ισχυρισμό επεξηγηθεί;
- Αναλογιζόμενη το σύνολο της μαρτυρίας του Εναγόμενου 1, το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 3, αλλά και τα όσα έχουν ακολουθήσει στα πλαίσια εκτέλεσης της θεραπείας, αναφορά στα οποία θα γίνει πιο κάτω, η εικόνα που ευλόγως αναδεικνύεται, είναι ότι ο Εναγόμενος 1 ουδόλως είχε εκτιμήσει την πραγματική έκταση των κινδύνων της επίδικης θεραπείας. Εξ ου και η αυθόρμητη στάση του κατά την αντεξέταση του, σε πλήρη μεταβολή των όσων επιμελώς κατέγραψε στη γραπτή του δήλωση, ότι δεν θεωρούσε τη θεραπεία επικίνδυνη (βλ. παρ. 57 πιο πάνω).
- Ακόμη, οι θέσεις του Εναγόμενου 1 ως προς την ενημέρωση και τη φερόμενη εμπλοκή του Εναγόμενου 3, αφ' ενός, δεν επιβεβαιώθηκαν από τον Εναγόμενο 3 και, αφ' ετέρου, είναι εμποτιζόμενες σε πολλά σημεία τους με γενικότητα. Ειδικότερα, ενώ αναφέρει ότι ο Ενάγων ενημερώθηκε για το ότι η θεραπεία μπορεί να μην πετύχει και ότι πιθανόν να χρειάζονταν εμφυτεύματα στο μέλλον, εντούτοις, δεν γίνεται αναφορά στις συνέπειες της αποτυχίας της θεραπείας της τοποθέτησης της γέφυρας. Για παράδειγμα, δεν εντοπίζεται αναφορά στο ποιες θα μπορούσαν να είναι οι συνέπειες της τοποθέτησης γέφυρας σε προϋπάρχον πρόβλημα σύγκλισης το οποίο δεν θα διορθωνόταν.[24] Ειδικότερα, δεν επεξηγήθηκε κατά πόσο ο Ενάγων ενημερώθηκε ότι η προσθετική εργασία τοποθέτησης γέφυρας επί προϋπάρχοντος προβλήματος σύγκλισης, θα μπορούσε να τον οδηγήσει να υποφέρει από πόνους, πονοκεφάλους και ένταση στο μασητικό του σύστημα, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να βρίσκει ηρεμία ή ταλαιπωρία στα πλαίσια ανάγκης να υποβάλλεται σε συνεχή τροχίσματα (ως ήταν και η εδώ εξέλιξη, σύμφωνα με τα όσα θα εξεταστούν στη συνέχεια). Δεν επεξηγήθηκε κατά πόσο ο Ενάγων ενημερώθηκε για την έκταση της ταλαιπωρίας που ενδεχομένως να υποβαλλόταν εάν η θεραπεία «δεν πετύχαινε»,[25] αλλά και το κατά πόσο ο Ενάγων θα έπρεπε να υποβάλλεται σε συνεχή τροχίσματα μετά την τοποθέτηση της γέφυρας και κατά πόσο η αποτυχία μιας τέτοιας θεραπείας θα μπορούσε να περιλαμβάνει κινητικότητα, αποκόλληση και επανακόλληση γέφυρας και γενικώς, συνεχείς επισκέψεις στον Εναγόμενο 1 για πέραν των δύο ετών, σύμφωνα με την εδώ εξέλιξη.
- Αποτέλεσε τη θέση των συνηγόρων των Εναγόμενων, ότι ο Ενάγων κατά την αντεξέταση του αποδέχθηκε ότι του είχε προταθεί λύση με εμφυτεύματα την οποία απέρριψε λόγω κόστους. Δεν δύναται να συναχθεί ευλόγως ένα τέτοιο συμπέρασμα από το απόσπασμα της αντεξέτασης που παραπέμπει πλευρά των Εναγόμενων. Αναφέρει ο Ενάγων, «(ε)προτείναν μου 5.800 για εμφυτεύματα. Ήταν η καλύτερη λύση που μου πρότειναν, ισχυρίζονται. Αλλά εγώ επέλεξα την χειρότερη λύση με όλα τα ρίσκα!»[26] Αυτό το οποίο προβάλλει στο σημείο αυτό είναι το παράλογο, κατά την άποψη του, της θέσης των Εναγόμενων. Αμέσως μετά συνεχίζει και λέει ότι η θέση αυτή δεν έχει λογική.[27] Δεν προκύπτει τέτοια αποδοχή. Ούτε το γεγονός ότι ο Ενάγων αναφέρεται σε οικονομική στενότητα στην σελ. 1 του Τεκμηρίου 3, πριν από την έναρξη της θεραπείας, εξυπακούει ότι του προτάθηκε θεραπεία με εμφυτεύματα. Το τί εκεί καταγράφεται είναι οικονομική στενότητα να ξεκινήσει την επίδικη θεραπεία. Δεν γίνεται αναφορά σε κόστος άλλων θεραπειών, για σκοπούς σύγκρισης του κόστους. Ούτε και εξάγεται ότι εν τέλει δεν θα προέβαινε σε πιο ακριβή θεραπεία, εφόσον το τί εκεί αναφέρει ο Ενάγων είναι ότι «πρέπει να είναι σίγουρος» ότι θα μπορεί να πληρώσει, όπως και μπόρεσε.
- Δεν κρίνεται πειστική, η θέση ότι ο Ενάγων θα συναινούσε στην επίδικη θεραπεία με πλήρη γνώση των αυξημένων κινδύνων, αποκλειστικά προς εξοικονόμηση χρημάτων. Τούτο ιδίως ενόψει της θέσης του Εναγόμενου 1, σύμφωνα με την οποία η επιτυχία της επίδικης θεραπείας ήταν «αμφίβολη» σε τέτοιο βαθμό ώστε πιθανόν «να αποδεικνύετο στο μέλλον ότι τα εμφυτεύματα ήταν η μόνη λύση».[28] Επομένως, η (πιθανή) αποτυχία της, όχι μόνο θα αναιρούσε πλήρως το οικονομικό όφελος προς τον Ενάγοντα της φθηνότερης (πιο επικίνδυνης) θεραπείας, αλλά θα προκαλούσε πρόσθετη οικονομική επιβάρυνση στον ίδιο, εφόσον θα έπρεπε να επωμιστεί, επιπρόσθετα, και το μεταγενέστερο κόστος των εμφυτευμάτων.
- Επιχειρηματολογούν οι συνήγοροι των Εναγόμενων ότι, ενώ στην παρ. 6 της γραπτής του δήλωσης ο Ενάγων καταθέτει ότι ο Εναγόμενος 1 του ανέφερε ότι «καλό θα ήταν να αποκατασταθούν όλες οι προσθετικές εργασίες στο στόμα του», κατά την αντεξέταση του κατέθεσε ότι, «δεν συζητήθηκε τούτο το θέμα απλώς το θέμα που συζητήθηκε ήταν αν θα μου κολλούσαν τη γέφυρα την υφιστάμενη ή αν θα έκανε καινούρια γέφυρα.»[29] Πρόκειται, επιχειρηματολογούν, για ουσιώδη αντίφαση. Δεν με βρίσκει σύμφωνη η θέση αυτή. Ο Ενάγων στο συγκεκριμένο σημείο της αντεξέτασης του, στην ουσία διευκρινίζει ότι ο ίδιος είναι που ερώτησε τον Εναγόμενο 1 εάν η τοποθέτηση γέφυρας θα επηρέαζε τη δυνατότητα του να προβεί σε μεταγενέστερη θεραπεία στα πίσω δόντια, με τον Εναγόμενο 1 να ανταποκρίνεται αρνητικά. Είναι για τον λόγο αυτόν, κατέθεσε, που προχώρησαν στην επίδικη θεραπεία.[30] Αυτό είναι που αναφέρει και στην παρ. 6 της γραπτής του δήλωσης. Επρόκειτο για απάντηση σε συγκεκριμένο ερώτημα που έθεσε ο ίδιος στον Εναγόμενο 1, ως προς τους πιθανούς περιορισμούς της θεραπείας με γέφυρα, σε τυχόν μετέπειτα απόφασή του προβεί σε πίσω διορθώσεις. Δεν επρόκειτο για αποδοχή του ότι του εισηγήθηκαν θεραπεία με εμφυτεύματα.
- Ο Ενάγων παρέμεινε σταθερός στη θέση του ότι ουδέποτε του προτάθηκε θεραπεία με εμφυτεύματα. Διευκρίνισε κατ' επανάληψη ότι αυτό το οποίο συζητήθηκε με τον Εναγόμενο 1 ήταν κατά πόσο θα κολλούσαν την υφιστάμενη γέφυρα ή θα προχωρούσαν με καινούρια.[31] Η θέση του αυτή κρίνεται πειστική. Ο Εναγόμενος 1 ξεκαθάρισε ότι δεν τοποθετούσε εμφυτεύματα κατά τον ουσιώδη χρόνο της πρώτης επίσκεψης.[32] Η θέση του ότι τα εμφυτεύματα που είχαν προταθεί στον Ενάγοντα θα τοποθετούντο από τον Εναγόμενο 3, δεν δύναται να γίνει αποδεκτή, με δεδομένο το γεγονός ότι δεν προκύπτει η εμπλοκή του κατά την πρώτη συνάντηση, για τους λόγους που ήδη έχω παραθέσει πιο πάνω και στη βάση των όσων καταγράφονται στις παρ. 69 - 74 πιο κάτω.
- Προς επίρρωση των θέσεων του, ο Εναγόμενος 1 κατέθεσε ότι όταν ο Ενάγων προσήλθε στην Εναγόμενη 2 η γέφυρα που τοποθέτησε προηγούμενος οδοντίατρος, δεν βρισκόταν στο στόμα του. Ότι ήταν πλήρως αποκολλημένη. Ότι το στόμα του ήταν αυτό που αποτυπώνεται από τη φωτογραφία επί του Τεκμηρίου
- Ναι μεν αυτή ήταν εικόνα του πριν από την έναρξη της θεραπείας, όμως, ως προκύπτει από τα ενώπιον μου στοιχεία, δεν ήταν η εικόνα του στόματός του όταν αποτάθηκε στην Εναγόμενη
- Ο Ενάγων κατέθεσε ότι η γέφυρα που προϋπήρχε κουνιόταν, αλλά βρισκόταν στο στόμα του. Η θέση του Εναγόμενου 1 ότι η γέφυρα δεν ήταν στο στόμα του Ενάγοντος, καταρρίπτεται από το περιεχόμενο της πρώτης σελίδας του Τεκμηρίου 3 (ανταλλαγή μηνυμάτων μεταξύ τους). Ο Εναγόμενος 1 αποτείνεται στον Ενάγοντα μία εβδομάδα μετά την πρώτη επίσκεψη, και τον ερωτά κατά πόσο έχει καταλήξει στο εάν θα προχωρήσει. Αφού ο Ενάγων του εκφράζει οικονομική στενότητα και ότι θα το σκεφτεί, ο Εναγόμενος 1 του αναφέρει, μεταξύ άλλων, ότι: «(.) Φτάνει να μην υπεθυνότητας κανένα δόντι και να έχουμε άλλα παρατράγουδα (.) μόνο να έχεις έννοια να μην δαγκώνεις με τα μπροστινά». Επομένως, συνάγεται αβίαστα ότι υπήρχαν μπροστινά δόντια στο στόμα του Ενάγοντος, μία εβδομάδα ακόμη μετά την πρώτη του επίσκεψη στην Εναγόμενη 2, σε πλήρη αντίθεση με την ως άνω θέση του Εναγόμενου
- Αυτό το οποίο αναδεικνύεται είναι ότι ο Εναγόμενος 1, ο οποίος δεν τοποθετούσε εμφυτεύματα κατά τον ουσιώδη χρόνο (ως ο ίδιος κατέθεσε), δεν πρότεινε οιαδήποτε θεραπεία με εμφυτεύματα. Μάλιστα δε, κατόπιν της τελευταίας συνάντησης τους και αφού είχε αποκρυσταλλωθεί το ακατάλληλο της επίδικης θεραπείας, ως επεξηγείται και πιο κάτω, ο Ενάγων ρώτησε τον Εναγόμενο 1 τί θα στοίχιζε για να γίνουν εμφυτεύματα. Ο Εναγόμενος 1, παραθέτοντας το κόστος, συνέχισε στην ίδια γραμμή: «Αλλά όπως σου έγραψα μπορούμε να αντικαταστήσουμε την παλιά γέφυρα», ήτοι, αυτή που τοποθέτησε ο Εναγόμενος 1, «με μια καινούρια σε πρώτη φάση από τη στιγμή που έχουμε έτοιμες τις ρίζες και εάν και εφ' όσον χρειαστεί στο μέλλον κάτι τότε αποφασίζεις ανάλογα».[33] Με τον προσήκοντα σεβασμό, η στάση αυτή δεν καταδεικνύει πραγματική πεποίθηση του γεγονότος ότι η θεραπεία με εμφυτεύματα αποτελούσε την «ιδανικότερη θεραπεία». Ούτε και πραγματική εκτίμηση της επικινδυνότητας της επίδικης θεραπείας, ακόμη και μετά που αυτή απέτυχε, πόσο μάλλον δε πρότερης και πλήρους επεξήγησης των σχετικών κινδύνων στον Ενάγοντα.
- Υπό το φως όλων των πιο πάνω, δεν αποδέχομαι τις θέσεις του Εναγόμενου 1 ως προς την πρώτη του συνάντηση με τον Ενάγοντα. Αποδέχομαι τις θέσεις του Ενάγοντος στην πλήρη τους έκταση. (γ) Αξιολόγηση θέσεων ως προς την εμπλοκή του Εναγόμενου 3 κατά την εκτέλεση της θεραπείας
- Αποτέλεσε τη θέση του Ενάγοντος ότι η πρώτη φορά που του μίλησε ο Εναγόμενος 3 και τον εξέτασε, ήταν όταν κατά την εκτέλεση της επίδικης θεραπείας από τον Εναγόμενο 1, προέκυψε πρόβλημα με την τοποθέτηση των αξόνων.[34] Αυτό έγινε τον Ιούνιο του 2014, μεταξύ των ημερομηνιών 6.6.2014 με 8.6.2014[35] και πριν από την εξαγωγή του δοντιού 22 (η οποία έλαβε χώρα στις 30.6.2014).[36] Είναι τότε που ο Εναγόμενος 3 έκανε μια «αόριστη» αναφορά σε εμφυτεύματα χωρίς, όμως, να προβαίνει σε οποιαδήποτε θεραπεία στο στόμα του.[37] Πριν από πιο πάνω χρονικό σημείο, ο Εναγόμενος 3 δεν είχε καμία εμπλοκή με την εκτέλεση της θεραπείας.[38] Από την άλλη, η θέση του Εναγόμενου 1 ήταν ότι η θεραπεία με την τοποθέτηση γέφυρας εκτελέστηκε από τον Εναγόμενο 1, υπό την επίβλεψη και την εμπλοκή του Εναγόμενου
- Κατά την αντεξέταση του επί του πιο πάνω σημείου, τέθηκαν στον Ενάγοντα κάποιες ασυνέπειες επί της γραπτής του δήλωσης. Ειδικότερα, του τέθηκε η αναφορά του στην παρ. 75 της γραπτής του δήλωσης όπου αναφέρει ότι «ο Εναγόμενος 3 γνώριζε ή όφειλε να γνωρίζει εξ αρχής της θεραπείας μου ότι δεν είχε πιθανότητες επιτυχίας διότι με εξέτασε είδε το στόμα μου είδε τις πανοραμικές και ήταν ενήμερος πλήρως για το τί συνέβαινε» δεν συνάδει με την παρ. 87 όπου αναφέρει ότι «ο Εναγόμενος 3 ουδέποτε επενέβηκε ουσιαστικά στη θεραπεία που πρότεινε και ακολούθησε ο Εναγόμενος 1 στην περίπτωση μου.»[39] Ασυνέπεια εντοπίστηκε και σε σχέση με τις δηλώσεις του ότι ο Εναγόμενος 1 σε κάποια στιγμή εξέφρασε την άποψη ως προς την τοποθέτηση εμφυτευμάτων. Ανάλογες ήταν και οι αγορεύσεις των συνηγόρων, ως προς τις ασυνέπειες αυτές.
- Εν πρώτοις, σημειώνεται ότι ορθά επισήμανε ο συνήγορος των Εναγόμενων, ότι ο Ενάγων κατά την αντεξέταση του υπέδειξε τρία χωριστά χρονικά σημεία όπου ο Εναγόμενος 3 τον εξέτασε και του ανέφερε τη θεραπεία εμφυτευμάτων, ως εξής: (α) μεταξύ της χρονικής περιόδου 6.6.2014 και 8.6.2015, ήτοι, μόλις τοποθετήθηκαν οι άξονες, (β) με την ακροριζεκτομή στο δόντι 12 στις 25.6.2014 και (γ) στις 24.2.2016 όταν επισκέφθηκε τον Εναγόμενο 3 στην Εναγόμενη 2, για να λάβει την άποψη του, κατόπιν της τελευταίας του συνάντησης με τον Εναγόμενο 1.[40] Αυτά όμως δεν αναδεικνύουν ασυνέπεια με τις ως άνω δηλώσεις του. Ο Ενάγων εξειδίκευσε τις ως άνω θέσεις του, χωρίς να τις αναιρεί ή να τις υπονομεύει. Η θέση του ήταν σαφής και λιτή: Ο Εναγόμενος 3 γνώριζε τί συνέβαινε στο στόμα του με την επίδικη θεραπεία, επειδή τον εξέτασε περί τις δύο φορές κατά τη διάρκεια εκτέλεσής της από τον Εναγόμενο 1 και μία κατόπιν. Όμως, ο Εναγόμενος 3 δεν προέβη σε οποιαδήποτε θεραπευτική ενέργεια στο στόμα του.
- Σε σχέση με το κατά πόσο ο Εναγόμενος 3 τον συμβούλευσε να τοποθετήσει εμφυτεύματα, ο Ενάγων σημείωσε ότι επρόκειτο για γενική αναφορά σε εμφυτεύματα, αφού η θεραπεία ξεκίνησε και παρουσιάστηκε συγκεκριμένο πρόβλημα. Σαφώς η αναφορά σε «εμφυτεύματα» τέθηκε στα πλαίσια διαχείρισης του εν λόγω προβλήματος και όχι πρότερης εισήγησης. Μάλιστα, σύμφωνα με τα όσα κατέθεσε ο Ενάγων, την άποψη του αυτή ο Εναγόμενος 3 αναίρεσε αργότερα τον Φεβρουάριο του 2016, όταν ανέφερε στον Ενάγοντα κατά την προαναφερθείσα τους συνάντηση, ότι η θεραπεία με εμφυτεύματα δεν ενδεικνυόταν, γιατί είναι καπνιστής και του πρότεινε μασελάκι.[41] Δεν συνάγεται οποιαδήποτε πραγματική συμβουλή, στάθμισης ρίσκων και διάφορων παραγόντων, με βάση τα όσα ο Ενάγων κατέθεσε που κατά τη θέση της πλευράς των Εναγόμενων, πλήττουν την εκδοχή του. Αφ' ενός, κατέθεσε, το ζήτημα τέθηκε για πρώτη φορά μετά την έναρξη της θεραπείας και, αφ' ετέρου, κατά τρόπο γενικό και αόριστο. Χαρακτηριστική είναι και η θέση του Ενάγοντος, όταν προέκυψε το πρόβλημα με τους άξονες, «δεν καταλάβαινα την έκταση του προβλήματος»[42] και ότι είναι μετά που αντιλήφθηκε την έκταση του προβλήματος, όταν είδε την έκταση του τροχίσματος που έγινε.[43] Θέση που κρίνεται απολύτως εύλογη υπό τις ως άνω συνθήκες και ιδιαίτερα με βάση το γεγονός ότι η επίδικη θεραπεία ήταν ήδη σε εξέλιξη.
- Κατ' επέκταση, οι ως άνω αναφορές του Ενάγοντος ουδόλως αναιρούν ή κλονίζουν την πρωταρχική του θέση, ότι δεν του είχε προταθεί θεραπεία με εμφυτεύματα κατά την πρώτη επίσκεψη του στην Εναγόμενη
- Ούτε και δύναμαι ευλόγως να υιοθετήσω την άποψη ότι, η τοποθέτηση αξόνων δεν αποτελούν ουσιαστικό διάβημα στη θεραπεία,[44] ώστε να δύναται να θεωρηθεί ότι η αναφορά του Εναγόμενου 3 σε εμφυτεύματα, έγινε πριν από τη λήψη ενός τέτοιου ουσιαστικού διαβήματος, σύμφωνα με τη σχετική εισήγηση κατά την αντεξέτασή του. Η τοποθέτηση αξόνων, σύμφωνα με τα ενώπιον μου στοιχεία, επρόκειτο για άκρως επεμβατική ενέργεια στο στόμα του Ενάγοντος, οι οποίοι άξονες εισχωρούν μέσα στις ρίζες των δοντιών, όπως και έγινε εν προκειμένω.[45]
- Ο Εναγόμενος 1 επικαλέστηκε επίσης τη διαμόρφωση του ιατρικού χώρου της Εναγόμενης 2 προς επίρρωση της θέσης του για το θέμα επίβλεψης της επίδικης θεραπείας από τον Εναγόμενο
- Η οπτική και ακουστική επαφή λόγω διαμόρφωσης του γραφειακού χώρου της Εναγόμενης 2, δεν εξυπακούει και ουσιαστική ιατρική επίβλεψη της θεραπείας. Πέραν των ως άνω αναφορών του Ενάγοντος, δεν υφίσταται κανένα άλλο στοιχείο ενώπιον μου από το οποίο να δύναται να συναχθεί οιαδήποτε άλλη εμπλοκή του Εναγόμενου 3 και δη κατά τρόπο που να τεκμηριώνεται η επίβλεψη της θεραπείας που πρότεινε και εκτελούσε ο Εναγόμενος
- Ως προανέφερα, ο Εναγόμενος 3 δεν κατέθεσε στη διαδικασία. Δεν δύναμαι να αποδεχθώ ούτε και την εν λόγω θέση του Εναγόμενου
- Αποδέχομαι πλήρως τις θέσεις του Ενάγοντος επί των πιο πάνω. (δ) Αξιολόγηση μαρτυρίας αναφορικά με τα μέρη της επίδικη συμφωνίας
- Αποτέλεσε τη δικογραφημένη θέση του Ενάγοντος ότι ο Ενάγων είναι με τον Εναγόμενο 1 που συμβλήθηκε (βλ. παρ. 5 μέχρι 8 της Έκθεσης Απαίτησης). Η πλευρά των Εναγόμενων αρνείται τη θέση αυτή (βλ. παρ. 6 της Υπεράσπισης και Ανταπαίτησης), χωρίς όμως να προβάλλεται θετικός ισχυρισμός ως τα συμβαλλόμενα μέρη της σύμβασης. Η προαναφερθείσα δικογραφημένη θέση αυτή του Ενάγοντος, δεν προωθήθηκε από τον ίδιο τον Ενάγοντα, ο οποίος κατά τη μαρτυρία του κατέθεσε ότι είναι με την Εναγόμενη 2 που συμβλήθηκε και όχι με τον Εναγόμενο 1, προσωπικά.[46]
- Πέραν τούτου, κανένα άλλο στοιχείο υφίσταται ενώπιον μου από το οποίο να δύναται να εξαχθεί ότι είτε ο Εναγόμενος 1, είτε ο Εναγόμενος 3 συμβλήθηκαν με τον Ενάγοντα υπό την προσωπική τους ιδιότητα, για την παροχή οδοντιατρικών υπηρεσιών. Όπως ο Εναγόμενος 1 κατέθεσε και δεν αμφισβητήθηκε, ήταν εργοδοτούμενος της Εναγόμενης 2, από όπου εργαζόταν και λάμβανε μισθό.[47] Το γεγονός αυτό αποδέχεται και ο ίδιος ο Ενάγων.[48] Η θέση του ότι λάμβανε μισθό, δεν αμφισβητήθηκε. Συνεπώς, αποδέχομαι τις ως άνω θέσεις του Εναγόμενου
- Τα πιο πάνω ήταν σαφή κατά τον χρόνο συνομολόγησης της σύμβασης στον Ενάγοντα, ενόψει και του περιεχομένου της επαγγελματικής κάρτας που παραχώρησε ο Εναγόμενος 1 όπου παρουσιάζεται ως οδοντίατρος στην Εναγόμενη
- Περιπλέον, η προκαταβολή στην ολότητά της καταβλήθηκε στην Εναγόμενη 2, θέση που είναι αποδεκτή από τον Ενάγοντα (βλ. παρ. 5 της Απάντησης στην Υπεράσπιση και Υπεράσπιση στην Ανταπαίτηση). Συνεπώς, αποδέχομαι και αυτή την θέση.
- Επιπρόσθετα, είναι ο ίδιος ο Εναγόμενος 1 που κατέθεσε ότι στις 17.2.2016, ECLI:CY:AD:2016:D147 ενημέρωσε τον Ενάγοντα για την «οφειλή του προς την Εναγόμενη 2», η οποία κατά τον ουσιώδη χρόνο ανερχόταν στο ποσό των €1500, ήτοι, το υπόλοιπο οφειλόμενο ποσό από που είχε εξ αρχής συμφωνηθεί.[49] Τον ενημέρωσε ακόμη ότι για να συνεχίσει να τον παρακολουθεί στη νέα του κλινική, θα έπρεπε να «εξοφλήσει τις οφειλές του προς την Εναγόμενη 2» εφόσον δεν ήταν στο δικό του χέρι «ή ευθύνη οι οφειλές του Ενάγοντα προς την Εναγόμενη 2».[50] Προκύπτει ότι οι Εναγόμενοι δεν προώθησαν τη θέση ότι το εναπομείναν ποσό αμοιβής δικαιούτο να το εισπράξει ή να το αξιώσει, είτε ο Εναγόμενος 1, είτε ο Εναγόμενος 3, παρά το περιεχόμενο της Ανταπαίτησής τους. (ε) Αξιολόγηση θέσεων αναφορικά με το θέμα άδειας ασκήσεως επαγγέλματος, τα προσόντα και εμπειρία του Εναγόμενου 1 ως οδοντίατρος
- Ο Εναγόμενος κατέθεσε ότι είναι εγγεγραμμένος οδοντίατρος στο Μητρώο Οδοντιάτρων Κύπρου και ασκεί το επάγγελμα του οδοντιάτρου στην κλινική Yakubiv Dental Clinic. Κατέθεσε ότι είναι κάτοχος πτυχίου Οδοντιατρικής από το Κρατικό Ιατρικό Στοματολογικό Πανεπιστήμιο της Μόσχας (Moscow State University of Medicine and Dentistry), το οποίο του απονεμήθηκε στις 25.6.2010 και κατέθεσε ως Τεκμήριο
- Κατέθεσε επίσης μετάφρασή του από τα ρωσικά στα ελληνικά, ως Τεκμήριο
- Με την αποφοίτησή του από το εν λόγω πανεπιστήμιο, εγγράφηκε ως οδοντίατρος στη Μόσχα. Οι εν λόγω θέσεις του δεν αποτέλεσαν αντικείμενο αμφισβήτησης, στηρίζονται στο περιεχόμενο του Τεκμηρίου 34 και συνεπώς τις αποδέχομαι.
- Πρόσθεσε ο Εναγόμενος 1 ότι από τις 1.9.2010 μέχρι τις 31.9.2012, παρακολούθησε την ειδικότητά του στο ίδιο πανεπιστήμιο, από την οποία απέκτησε πτυχίο στην «Ορθοπεδική Οδοντιατρική». Αντίγραφο της ειδικότητας και μετάφραση του εγγράφου από την ρωσική γλώσσα στην ελληνική γλώσσα κατέθεσε ως Τεκμήρια 35 και 36, αντίστοιχα. Περί το έτος 2012, επέστρεψε στην Κύπρο και εργάστηκε ως βοηθός οδοντίατρος στην Εναγόμενη 2, μέχρι να πιστοποιηθούν τα πτυχία του από τις αρμόδιες κρατικές αρχές στην Κύπρο και να εγγραφεί πλέον και τυπικά ως οδοντίατρος στην Κυπριακή Δημοκρατία. Σε κατοπινό στάδιο, ως Τεκμήριο 59, κατέθεσε εκ νέου μετάφραση του Τεκμηρίου 35, όπου η ειδικότητα η οποία αναφέρεται δεν είναι «Ορθοπεδική Οδοντιατρική» αλλά «Προσθετική Οδοντιατρική». Τούτο διότι, όπως επεξήγησε, δεν υπάρχει στην οδοντιατρική ο όρος «ορθοπεδική οδοντιατρική», πρόκειται στην ουσία για λανθασμένη μετάφραση της «προσθετικής οδοντιατρικής»,[51] διευκρινίζοντας ότι ο Σύλλογος Οδοντιάτρων δεν αναγνωρίζει την ειδικότητα αυτή, όπως και οποιαδήποτε άλλη ειδικότητα. Διευκρίνισε ακόμη ότι στις σπουδές του στη Ρωσία, ιδιαίτερα στα πλαίσια της εν λόγω ειδικότητας του, έβλεπε ασθενείς και προέβαινε σε πράξεις που αφορούν προσθετική οδοντιατρική αντλώντας κατά τον τρόπο αυτό σχετική πείρα. Αποδέχομαι τις ως άνω θέσεις του. Εξηγώ.
- Παρά το ότι τα Τεκμήρια 36 και 59 αποτελούν εξ ακοής μαρτυρία, είναι σαφές ότι οι δηλώσεις που εκεί μεταφέρθηκαν αυτούσιες και εγγράφως και αποτελούν πρώτου βαθμού εξ ακοής. Αποτελούν έγγραφα που σύμφωνα με τον Εναγόμενο 1, καταρτίστηκαν από το Γραφείο Τύπου και Πληροφοριών (PIO), θέση που δεν αμφισβητήθηκε και προκύπτει και από το ίδιο το περιεχόμενο τους, όπου εκεί καταγράφεται ότι αυτά έχουν καταρτιστεί σύμφωνα με τον Νόμο Ν. 45(Ι)/
- Δεν υπήρξε ούτε ισχυρισμός ότι τα πτυχία που παρουσίασε δεν είναι αυθεντικά πτυχία πανεπιστημίου. Σε ό,τι αφορά τη διάσταση μεταξύ «ορθοπεδικής» και «προσθετικής» οδοντιατρικής επί των Τεκμηρίων 36 και 59, αντίστοιχα, εύλογες κρίνονται οι θέσεις του Εναγόμενου 1 ως προς το ότι το ζήτημα αποτελούσε ζήτημα μετάφρασης. Δεν υπάρχει ενώπιον μου άλλη μαρτυρία δια το ότι υπάρχει ειδικότητα «ορθοπεδικής» οδοντιατρικής. Οι θέσεις του επί τούτου στην ουσία παρέμειναν αναντίλεκτες. Συνεπώς, αποδέχομαι τη θέση του Εναγόμενου 1, ότι η ειδικότητα που έλαβε στη Μόσχα, είναι σύμφωνη με αυτά που καταγράφονται επί του Τεκμηρίου 39, ήτοι, αυτή της «προσθετικής οδοντιατρικής».
- Αποδέχομαι ακόμη τη θέση του ότι η εν λόγω ειδικότητα δεν αποτελεί στοιχείο αναγνώρισης στην Κυπριακή Δημοκρατία και είναι για τον λόγο αυτόν που δεν κατέθεσε το εν λόγω έγγραφο στον Οδοντιατρικό Σύλλογο. Η εν λόγω θέση του δεν αμφισβητήθηκε, ενώ επιβεβαιώθηκε και από τον ΜΥ3, υπό την ιδιότητα του ως Προέδρου του Οδοντιατρικού Συλλόγου. Η θέση του ότι ο ίδιος στα πλαίσια της προαναφερθείσας ειδικότητας που έλαβε από τη Ρωσία, είχε την ευκαιρία να αντλήσει πρακτική άσκηση σε θέματα προσθετικής οδοντιατρικής, κρίνεται εύλογη, με δεδομένο και το περιεχόμενο των Τεκμηρίων 36 και 59, όπου εκεί αναφέρεται ότι ο Εναγόμενος 1 «παρακολούθησε επιτυχώς» πρόγραμμα «κλινικής εκπαίδευσης» για τη συγκεκριμένη ειδικότητα και συνεπώς, την αποδέχομαι. Αποδέχομαι και τη θέση του ότι με την επιστροφή του, εργαζόταν ως βοηθός οδοντιάτρου, από το 2012 μέχρι και την εγγραφή του, θέση που επίσης δεν αμφισβητήθηκε κατά την αντεξέταση του. Των πιο πάνω δοθέντων, η θέση του κ. Ροτσίδη, ως ήταν και η υποβολή του προς τον ίδιο, ότι ο Εναγόμενος 1 δεν είχε καμία σχετική πρακτική εμπειρία με τη θεραπεία που διενήργησε, δεν δύναται να γίνει αποδεκτή.
- Ήταν η θέση του ΜΥ3 ότι βάσει κανονισμού του εν λόγω Οδοντιατρικού Συλλόγου, οι ειδικότητες που είναι αναγνωρισμένες πέραν από το πτυχίο είναι η ειδικότητα της ορθοδοντικής και η ειδικότητα της γναθοπροσωπικής χειρουργικής. Όλοι οι υπόλοιποι οδοντίατροι με το πτυχίο που έχουν πάρει δικαιούνται να εξασκούν όλο το φάσμα της οδοντιατρικής, περιλαμβανομένων και απονευρώσεων. Ο ΜΥ3 παρέμεινε σταθερός στις ως άνω θέσεις του και τις αποδέχομαι. Τούτου δοθέντος, δεν με βρίσκει σύμφωνη η θέση που προβλήθηκε κατά την αντεξέταση του Εναγόμενου 1 ότι για να διενεργηθεί η επίδικη θεραπεία, θα έπρεπε ο Εναγόμενος 1 πέραν από πτυχίο οδοντιατρικής, να έχει και συγκεκριμένη ειδικότητα, όπως είναι αυτή του ενδοδονιστή.
- Πρόσθεσε ο Εναγόμενος 1 ότι στο πλαίσιο των ενεργειών του για αναγνώριση, πιστοποίηση και εγγραφή, υπέβαλε αίτηση στο ΚΥ.Σ.Α.Τ.Σ. για εγγραφή του στο Μητρώο Οδοντιάτρων Κύπρου. Εις απάντηση, το ΚΥ.Σ.Α.Τ.Σ. του κοινοποίησε με επιστολή του ημερ. 24.1.2012 (Τεκμήριο 39), ότι για να επιτευχθεί αυτό θα πρέπει να προσκομίσει πιστοποιητικά ισοτιμίας και αντιστοιχίας του πτυχίου του, διαδικασία που προώθησε αμέσως. Αφού εξετάστηκε η αίτησή του, το ΚΥ.Σ.Α.Τ.Σ. με επιστολή του ημερ. 14.5.2013 (Τεκμήριο 40), τον ενημέρωσε ότι προκειμένου να λάβει το εν λόγω πιστοποιητικό, απαιτείται η επιτυχία σε ειδικές εξετάσεις σε συγκεκριμένα μαθήματα, παρότι είχε επιτυχώς παρακολουθήσει τα συγκεκριμένα μαθήματα στο πλαίσιο του πτυχίου και ειδικότητας του στο Κρατικό Ιατρικό Οδοντιατρικό Πανεπιστήμιο της Μόσχας. Τον Οκτώβριο του 2014 συμμετείχε επιτυχώς στη δεύτερη εξεταστική οδοντιατρικής του 2014, συνεπεία της οποίας εκδόθηκε το απαιτούμενο πιστοποιητικό αναγνώρισης ισοτιμίας. Ως Τεκμήριο 41, κατέθεσε αντίγραφο του σχετικού Υπηρεσιακού Σημειώματος, ημερ. 6.11.
- Συνεπεία των πιο πάνω, την 19.12.2014 το ΚΥ.Σ.Α.Τ.Σ., με επιστολή του (Τεκμήριο 42), αναγνώρισε τον τίτλο σπουδών του από το Κρατικό Ιατρικό Οδοντιατρικό Πανεπιστήμιο της Μόσχας ως τίτλο ισότιμο και αντίστοιχο προς πτυχίου πανεπιστημιακού επιπέδου στον κλάδο Οδοντιατρική. Ακολούθως, εγγράφηκε στο Μητρώο Οδοντιάτρων στις 31.3.
- Το σύνολο των πιο πάνω στηρίζονται στο περιεχόμενο των προαναφερθέντων τεκμηρίων και αποδέχομαι τις ως άνω θέσεις του στο σύνολό τους.
- Πέραν των όσων έχουν καταγραφεί στις παρ. 53 - 55 ανωτέρω, ενώ Εναγόμενος 1 επισήμανε κατ' επανάληψη ότι το ζήτημα είναι «τυπικό», με βάση τα όσα ο ίδιος παρουσίασε, επρόκειτο για απολύτως ουσιαστικό ζήτημα. Ειδικότερα, από το Τεκμήριο 40, προκύπτει ότι παρά το ότι το Κυπριακό Συμβούλιο Αναγνώρισης Τίτλων Σπουδών είχε ενώπιον του τα ακαδημαϊκά προσόντα του Εναγόμενου 1, εντούτοις, έθεσε ως προϋπόθεση αναγνώρισης του πτυχίου του την επιτυχία στις εξής εξετάσεις: κινητή προσθετική, ακίνητη προσθετική, περιοδοντολογία και ενδοδοντία. Τίθεται υπόψιν του στην εν λόγω επιστολή ότι σε περίπτωση που δεν ικανοποιήσει την προϋπόθεση αυτή εντός τεσσάρων ετών, τότε, η ως άνω απόφαση του Συμβουλίου παύει να ισχύει. Επομένως, δεν αποδέχομαι τη θέση του ότι η εγγραφή του ήταν «τυπικής» φύσεως. Είναι ένα έτος κατόπιν που παρακάθισε τις εξετάσεις και συγκεκριμένα τον Οκτώβριο του
- Καθίσταται σαφές ότι εκκρεμούσε κατά τον ουσιώδη χρόνο εκτέλεσης της επίδικης θεραπείας ουσιαστικός έλεγχος της καταλληλότητας του προς εγγραφή, ως οδοντιάτρου στη Δημοκρατία, παρά τα προσόντα που είχε ήδη αποκτήσει μέχρι το εκείνο το χρονικό σημείο. Η διαπίστωση μου ότι επιχείρησε να παρουσιάσει την απουσία εγγραφής του στο Μητρώο Οδοντιάτρων ως μια απλή τυπική εκκρεμότητα, αποδυναμώνει περαιτέρω την ευρύτερη αξιοπιστία του ως μάρτυρα ενώπιον του Δικαστηρίου. (στ) Αξιολόγηση θέσεων αναφορικά με τις επισκέψεις του Ενάγοντα στον Εναγόμενο 1 κατά την εκτέλεση της επίδικης θεραπείας
- Αποτέλεσε τη θέση των συνηγόρων των Εναγόμενων, ότι ο Ενάγων κατά την αντεξέταση του επιβεβαίωσε το σύνολο του περιεχομένου του Τεκμηρίου 46 (έκθεση του Εναγόμενου 1). Παρά ταύτα, αντιφατικά προς την στάση του αυτή, δήλωσε ότι είναι ψευδές. Ούτε και αυτή η θέση με βρίσκει σύμφωνη. Μεταξύ της εκδοχής του Ενάγοντος και του Τεκμηρίου 46 υπήρχαν εκτεταμένες διαφοροποιήσεις. Για παράδειγμα, υπήρχαν διαφοροποιήσεις αναφορικά με το τι λέχθηκε κατά την πρώτη επίσκεψη του Ενάγοντος στην Εναγόμενη
- Επίσης, στο Τεκμήριο 46, παραλείπεται αναφορά στην εξαγωγή του δοντιού
- Παραλείπεται καταγραφή σωρείας άλλων επισκέψεων, στις οποίες έκανε αναφορά ο Ενάγων στη μαρτυρία του, ως επεξηγείται κατωτέρω. Παράλληλα, υπάρχουν διαφοροποιήσεις ως προς συγκεκριμένες ημερομηνίες εξέλιξης της θεραπείας (λ.χ. ημερομηνία τοποθέτησης αξόνων). Είναι σαφώς στο πλαίσιο αυτό που ο Ενάγων διαφώνησε με το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 46.[52] Δεν εντοπίζεται ουσιώδης αντίφαση που να δύναται να πλήξει την αξιοπιστία του. Στρέφομαι στο ιστορικό των επισκέψεων.
- Εκτός από τις επισκέψεις αναφορά στις οποίες γίνεται στην Ενότητα IV ανωτέρω (κοινώς αποδεκτά γεγονότα), εκτενής μαρτυρία δόθηκε από αμφότερες τις πλευρές και ως προς τις υπόλοιπες επισκέψεις, για δύο έτη, μέχρι και τη λήξη της συνεργασίας των μερών στις 17.2.
- Ειδικότερα, ο Ενάγων κατέθεσε ότι η επόμενη επίσκεψη ήταν μία ημέρα κατόπιν, στις 5.6.2014, οπότε επισκέφθηκε τον Εναγόμενο 1 για λήψη μέτρων και κατασκευή αξόνων, που θα τοποθετούνταν στα δόντια 13, 12, 21, 22 και
- Η θέση του αυτή δεν αποτέλεσε αντικείμενο αμφισβήτησης κατά την αντεξέταση του.[53] Εντούτοις, ο ΜΥ1 στην παρ. 48 της δήλωσης του, δεν αναφέρεται σε οποιαδήποτε επίσκεψη ημερ. 5.6.
- Η επόμενη επίσκεψη στην οποία αναφέρεται είναι ημερ. 9.6.
- Κατέθεσε ότι ο Ενάγων επισκέφθηκε την Εναγόμενη 2 κατά την εν λόγω ημερομηνία προκειμένου να γίνει η προετοιμασία των ριζών των πιο πάνω δοντιών, για σκοπούς τοποθέτησης των ενδοριζικών αξόνων, ως τα στηρίγματα της γέφυρας. Επιπρόσθετα, ενώ και πάλιν δεν αμφισβητείται η θέση του Ενάγοντα κατά την αντεξέταση του ότι στις 6.6.2014 έλαβε χώρα η τοποθέτηση των προαναφερθέντων αξόνων, εντούτοις, ο Εναγόμενος 1 στη γραπτή του δήλωση αναφέρει ότι η τοποθέτηση των αξόνων έγινε στις 14.6.
- Από τη σελ. 2 του Τεκμηρίου 3, προκύπτει ότι πράγματι, οι άξονες είχαν τοποθετηθεί στις 6.6.2014, εφόσον κατά την προαναφερθείσα ημερομηνία γίνεται λόγος για αποκόλληση του ενός. Παράλληλα, προηγουμένως, από τις 4.6.2014 γίνεται λόγος για επισπευσμένη επίσκεψη για τον σκοπό αυτόν. Η διαπίστωση μου αυτή συνάδει και με τη θέση του Ενάγοντος στην παρ. 15 της γραπτής του δήλωσης, ότι την ίδια ημερομηνία που τοποθετήθηκαν οι άξονες, ο άξονας στο δόντι 22 αποκολλήθηκε. Συνάδει και με τη θέση του ότι την αμέσως επόμενη ημέρα, στις 7.6.2014 και 8.6.2014, ο Ενάγων επισκέφθηκε εκ νέου τον Εναγόμενο 1 ώστε να επιλυθεί το ζήτημα του άξονα στο δόντι
- Το σύνολο των πιο πάνω συμβάντων βρίσκει έρεισμα στη δεύτερη σελίδα του Τεκμηρίου
- Η ημερομηνία που αναφέρει ο ΜΥ1 στη δήλωση του, ως η τοποθέτηση των αξόνων, είναι μεταγενέστερη των προαναφερθέντων, στοιχείο που δεν συνάδει με τη χρονική λογική εξέλιξης των πραγμάτων. Υπό το φως όλων των πιο πάνω και με δεδομένο το γεγονός ότι το περιεχόμενο των ιατρικών πράξεων δεν αποτέλεσε αντικείμενο διάστασης, αποδέχομαι το σύνολο των πιο πάνω θέσεων του Ενάγοντος. Δεν αποδέχομαι τις ημερομηνίες που κατέγραψε ο Εναγόμενος 1 στις παρ. 48 και 49 της γραπτής του δήλωσης.
- Χωρίς αμφισβήτηση κατά την αντεξέταση του Ενάγοντος, παρέμειναν και οι θέσεις του ως προς τις επισκέψεις του στις 7.6.2014, 8.6.2014 και 14.6.
- Σύμφωνα με τα λεχθέντα του στις παρ. 16 μέχρι 18 της γραπτής του δήλωσης, αυτές αφορούσαν (α) την ανάγκη επανακόλλησης του άξονα στο δόντι 22 που αποκολλήθηκε στις 6.6.2014 (την ίδια ημερομηνία της τοποθέτησής του) και (β) το γεγονός ότι, ακολούθως, το δόντι 22 φούσκωσε, παρουσίασε πυρετό και πόνο και αναγκάστηκε ο Ενάγων να λάβει συνταγή αντιβίωσης από τον Εναγόμενο 1.[54] Ο Εναγόμενος 1 αποδέχεται τη θέση του Ενάγοντος στην γραπτή του δήλωση ότι το δόντι 22 παρουσίασε μόλυνση,[55] θέση την οποία επίσης αποδέχομαι, εφόσον συνάδει με τα όσα ο Ενάγων έχει καταθέσει αναφορικά με το δόντι αυτό. Σε σχέση με τη λήψη πανοραμικής φωτογραφίας στις 14.6.2014, η θέση του αυτή στηρίζεται και στο περιεχόμενο του Τεκμηρίου 4 (τέταρτη φωτογραφία). Συνεπώς, αποδέχομαι και αυτές τις θέσεις του Ενάγοντος.
- Κατόπιν, στις 25.6.2014, διενεργήθηκε ακροριζεκτομή και χειρουργική εξαγωγή κύστης στο δόντι 12 (βλ. παρ. 38, ανωτέρω). Αποτέλεσε τη θέση του Ενάγοντος ότι σε αυτό το χρονικό σημείο, παρά την αντιβίωση που λάμβανε, το δόντι 22 και πάλιν φούσκωσε και τον πονούσε. Επίσης και πάλιν είχε πυρετό. Έτσι, στις 26.6.2014 επισκέφθηκε και πάλιν τον Εναγόμενο
- Τον επισκέφθηκε και στις 27.6.2014 για τον λόγο ότι είχε φουσκώσει το πρόσωπο του. Ακολούθως, στις 27.6.2014 και στις 28.6.2014 μετέβηκε στις πρώτες βοήθειες για ενδοφλέβεια αντιβίωση οπότε και τον συνόδευσε ο ΜΥ
- Ο ΜΥ1 δεν αμφισβήτησε τη θέση του Ενάγοντα ότι τον συνόδευσε στις πρώτες βοήθειες, όπου έλαβε ενδοφλέβια αντιβίωση, προβάλλοντας ότι επρόκειτο για συνήθη επιπλοκή της επαναληπτικής απονεύρωσης στο δόντι
- Σε ότι αφορά την τελευταία αυτή θέση του, αποτελεί στοιχείο εξέτασης της ιατρικής μαρτυρίας ενώπιον μου. Κατά τα λοιπά, αποδέχομαι τις προαναφερθείσες θέσεις του Ενάγοντος, ενόψει της μη αμφισβητήτησης τους.
- Ακολούθησε η εξαγωγή του δοντιού 22 στις 30.6.2014 (βλ. παρ. 38 πιο πάνω). Αποτέλεσε τη θέση του Ενάγοντος ότι η επεξήγηση που του παραχώρησε ο Εναγόμενος 1 ήταν ότι είχε εντοπιστεί πρόβλημα με το μηχάνημα απονευρώσεων της κλινικής και ότι έγινε και σε άλλον ασθενή αυτό. Όμως, η σχετική του θέση, δεν αποτελεί αντικείμενο της δικογραφίας και συνεπώς δεν δύναται να ληφθεί και δεν λαμβάνεται υπόψιν.
- Χωρίς αμφισβήτηση κατά την αντεξέταση του παρέμειναν και οι θέσεις του Ενάγοντος στις παρ. 22 μέχρι 46 γραπτής του δήλωσης, ως προς τις επισκέψεις του στον Εναγόμενο 1 μεταξύ των ημερομηνιών 4.7.2014 και 12.12.2014 και τα όσα είχαν εκεί λάβει χώρα. Σε σχέση με ορισμένες εξ αυτών, σημειώνονται επιπρόσθετα τα εξής: (α) Σε σχέση με τις αναφορές του Ενάγοντος περί «πλαστικών δοντιών» (βλ. λ.χ. παρ. 26 της γραπτής του δήλωσης), ο Εναγόμενος 1 σημείωσε ότι είχε τοποθετηθεί πλαστική γέφυρα πριν από την προσωρινή συγκόλληση της γέφυρας, ως είθισται. Η θέση του αυτή δεν αμφισβητήθηκε και την αποδέχομαι. (β) Σε σχέση με την επίσκεψη ημερ. 1.9.2014 (βλ. παρ. 31 της γραπτής δήλωσης του Ενάγοντος), ο Εναγόμενος 1 στην παρ. 52 της γραπτής του δήλωσης, πρόσθεσε ότι με βάση την πιο πάνω εξέλιξη, ήτοι, την εξαγωγή του δοντιού 22, σκοπός ήταν η γέφυρα να στηριχθεί μόνο επί των δοντιών 12, 13, 21 και
- Στις θέσεις 11 και 22 που δεν υπήρχαν δόντια, η γέφυρα θα χρησιμοποιούσε τις εν λόγω θέσεις ως πρόβολα. Υπενθυμίζω εδώ ότι στη θέση 11 εξ αρχής δεν υπήρχε δόντι. Οι εν λόγω θέσεις του δεν αποτέλεσαν αντικείμενο αμφισβήτησης, συνάδουν με τη χρονολογική εξέλιξη των πραγμάτων (εξαγωγή του δοντιού 22 μεσούσης της θεραπείας) και συνεπώς τις αποδέχομαι, ως ζήτημα γεγονότων. Σημειώνω εδώ ότι το ενδεδειγμένο της κρίσης του αυτής αποτελεί στοιχείο αξιολόγησης σε μεταγενέστερο στάδιο. (γ) Σε σχέση με την επίσκεψη ημερ. 8.9.2014 (βλ. παρ. 32 της γραπτής δήλωσης του Ενάγοντα) ο ΜΥ1 πρόσθεσε ότι κατά την εν λόγω ημερομηνία, λήφθηκε και φωτογραφία, προκειμένου να συγκριθεί το αρχικό με το τελικό αποτέλεσμα, ως το Τεκμήριο
- Η θέση αυτή δεν αμφισβητήθηκε από τον Ενάγοντα και, συνεπώς, την αποδέχομαι. (δ) Σε σχέση με τις θέσεις του Ενάγοντος ως προς την κινητικότητα της γέφυρας που ακολούθησε, τα συμπτώματα πόνου που αντιμετώπιζε ο Ενάγων και τις κατ' επανάληψη επισκέψεις του στον Εναγόμενο 1 (βλ. παρ. 34 μέχρι 41 της γραπτής του δήλωσης), ούτε και αυτές αποτέλεσαν αντικείμενο αμφισβήτησης κατά την αντεξέταση του. Πρόσθεσε ο Εναγόμενος 1 κατά τη δική του μαρτυρία, ότι μετά την πρώτη συγκόλληση με προσωρινή κονία στις 8.9.2014 και μέχρι τις 4.10.2014, ο Ενάγων είχε εκφράσει παράπονα για αστάθεια της γέφυρας και για το ότι η γέφυρα είχε κενά και έμπαιναν μέσα φαγητά. Κατά την διάρκεια της περιόδου αυτής, τον επισκέφθηκε σε διάφορες ημερομηνίες για διόρθωση της γέφυρας.[56] Σε σχέση με την επίσκεψη 30.9.2014, πρόσθεσε ότι αποκόλλησαν τη γέφυρα και δόθηκε για διορθώσεις. Σε σχέση με την επίσκεψη ημερ. 4.10.2014, πρόσθεσε ότι η γέφυρα είχε ξεκολλήσει, κάτι το οποίο διορθώθηκε αυθημερόν. Οι ως άνω θέσεις του ΜΥ1 δεν αμφισβητήθηκαν, συνάδουν πλήρως με τα όσα ο ΜΕ1 κατέθεσε και τις αποδέχομαι. (ε) Κατέθεσε ο Εναγόμενος 1 ότι τα προβλήματα με τη γέφυρα είχαν επιλυθεί μετά τις 4.10.2014, θέση που ουδόλως βρίσκει έρεισμα με βάση την μετέπειτα εξέλιξη των πραγμάτων. Δεν αποδέχομαι τη θέση του αυτή.
- Χωρίς αμφισβήτηση παρέμεινε η θέση του Ενάγοντος ότι στις 27.2.2015 επισκέφθηκε τον Εναγόμενο 1 για μόνιμη συγκόλληση της γέφυρας.[57] Ακολούθησαν οι θέσεις του Ενάγοντος ως προς την κινητικότητα και αυτής της (πλέον μόνιμης) γέφυρας, τον πόνο που αντιμετώπιζε και αποκόλλησή της άλλες δύο φορές. Κατέθεσε ότι σε αυτό το χρονικό διάστημα, επισκεπτόταν τον Εναγόμενο 1, ο οποίος συνέχισε να τροχίζει τη γέφυρα. Σχετικές είναι οι παρ. 47 μέχρι 68 της γραπτής του δήλωσης.
- Ειδικότερα, ήταν η θέση του Ενάγοντος ότι λίγες ημέρες μετά από τη μόνιμη συγκόλληση της γέφυρας, στις 2.3.2015, επισκέφτηκε τον Εναγόμενο 1 για τον λόγο ότι πονούσε. Η θέση του ότι έλαβε χώρα η ως άνω ιατρική επίσκεψη, στηρίζεται στη σελ. 18 του Τεκμηρίου
- Εκεί γίνεται αναφορά από τον Ενάγοντα στις 2.3.2015 ότι, «τα δόντια βρίσκουν μπροστά και μάλλον θέλουν εξισορρόπηση» και ακολουθείται διευθέτηση για ραντεβού αυθημερόν. Στην παρ. 49 της γραπτής του δήλωσης, κατέθεσε ότι ο πόνος που αισθανόταν προκαλείτο από τις πρόωρες επαφές της γέφυρας, με τα κάτω μπροστινά δόντια. Δεν υποβλήθηκε στον Ενάγοντα ότι ο πόνος δεν διασυνδεόταν με το γεγονός αυτό, ούτε και το ότι δεν υφίσταντο οι πρόωρες αυτές επαφές. Εξάλλου, η ως άνω θέση του Ενάγοντος επιβεβαιώνεται και από τα ακτινολογικά ευρήματα του ΜΕ2, ο οποίος κατέθεσε ότι κατά την κλινική εξέταση του Ενάγοντος στις 18.2.2016 διαπίστωσε, μεταξύ άλλων, ότι η συγκεκριμένη γέφυρα είχε πρόωρα σημεία επαφής με τα κάτω μπροστινά δόντια, γεγονός το οποίο, μαζί με το προϋπάρχον πρόβλημα σύγκλισης στα πισινά δόντια, προκαλούσε στον Ενάγοντα μόνιμη υπερένταση και υπερδιέγερση στους μασητικούς μυείς όλου του μασητικού συστήματος.[58] Ούτε και η θέση αυτού του ΜΕ2 αποτέλεσε αντικείμενο αμφισβήτησης κατά την αντεξέταση του και την αποδέχομαι. Σχετικά είναι και τα όσα έχω καταγράψει στις παρ. 145 - 146 πιο κάτω. Επομένως, είναι με ασφάλεια που δύναμαι να εξαγάγω ότι ο Ενάγων επισκέφθηκε τον Εναγόμενο 1 κατά την προαναφερθείσα ημερομηνία, 2.3.2015, λόγω προβλημάτων που αντιμετώπιζε με τη γέφυρα, ήτοι, προώρων επαφών με τα κάτω δόντια, τα οποία του προκαλούσαν πόνο. Αποδέχομαι και τη θέση του Ενάγοντος ότι σε αυτή την συνάντηση ο Εναγόμενος 1 τρόχισε τη γέφυρα, θέση η οποία προκύπτει και από τις ίδιες τις αναφορές του Εναγόμενου 1, ότι προχώρησε σε διορθωτικά μέτρα, τα οποία, αφ' ενός, δεν καθόρισε και, αφ' ετέρου, δεν διαφώνησε ότι επρόκειτο για τρόχισμα.
- Η θέση του Ενάγοντος ότι στη συνέχεια, στις 30.3.2015, επισκέφθηκε τον Εναγόμενο 1 για τον λόγο ότι η γέφυρα παρουσίαζε κινητικότητα, είναι αποδεκτή και από τον ίδιο τον Εναγόμενο
- Η θέση του Ενάγοντος ότι επισκέφθηκε τον Εναγόμενο 1 και στις 17.4.2015 γιατί του το ζήτησε για έλεγχο, βρίσκει έρεισμα στη σελ. 19 του Τεκμηρίου
- Συνεπώς, αποδέχομαι και τις προαναφερθείσες θέσεις του.
- Αποτέλεσε τη θέση του Εναγόμενου 1, ότι ο Ενάγων στις 20.4.2015 δήλωσε ότι τα θέματα είχαν επιλυθεί κατόπιν των προαναφερθέντων διορθωτικών παρεμβάσεων του Εναγόμενου
- Ούτε και αυτή η θέση με βρίσκει σύμφωνη. Κατά τη σχετική στιχομυθία σύμφωνα με το Τεκμήριο 13, σελ. 19, ρωτά ο Εναγόμενος 1 τον Ενάγοντα, εάν είναι καλύτερη η γέφυρα και ο Ενάγων απαντά, «ναι είναι καλύτερα». Συνεχίζει ο Εναγόμενος 1 και εισηγείται «άφηστην έτσι ακόμα 2 - 3 ημέρες να σιγουρευτούμε ότι τούτη τη φορά είναι οκ και θα σου (τηλεφωνήσω) να έρθεις», στο οποίο ο Ενάγων απαντά «οκ». Δεν προκύπτει ότι ο Ενάγων δήλωσε ότι τα ζητήματα είχαν επιλυθεί. Ούτε και προκύπτει ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο, με βάση τα πιο πάνω, ο Εναγόμενος 1 αντιλήφθηκε ότι τα προβλήματα είχαν «επιλυθεί» οριστικώς, ως άφησε να νοηθεί κατά τη μαρτυρία του.
- Αντιθέτως, είναι ο ίδιος ο Εναγόμενος 1 που κατέθεσε ότι περί τον Μάιο του έτους 2015 και πάλιν παρουσιάστηκαν προβλήματα κινητικότητας. Μάλιστα, στα πλαίσια αυτά, ως προκύπτει και από τη σελ. 20 του Τεκμηρίου 3, ο Εναγόμενος 1 πρότεινε στον Ενάγοντα να ξεκολλήσει τη γέφυρα και να την κολλήσει ξανά στις 25.5.2015 και διευθετήθηκε ραντεβού για τον σκοπό αυτό. Στα πλαίσια αυτά, απολογήθηκε στον Ενάγοντα για τη συνεχή ταλαιπωρία.
- Κατέθεσε ο Εναγόμενος 1 ότι αποκόλλησε τη γέφυρα στις 25.5.2015 και την ξανακόλλησε. Ακολούθησαν, κατέθεσε, επτά μήνες χωρίς κανένα πρόβλημα, μέχρι και τον Δεκέμβριο του
- Κατά τη διάρκεια της περιόδου αυτής, ο Ενάγων τον επισκεπτόταν κάθε τόσο για έλεγχο, χωρίς να προκύπτει οποιοδήποτε πρόβλημα με τη γέφυρα. Είναι τον Ιανουάριο με Φεβρουάριο του 2016, που ο Ενάγων παραπονέθηκε ξανά για προβλήματα στην κινητικότητα της γέφυρας.
- Ο Ενάγων, από την άλλην, κατέθεσε ότι πράγματι ο Εναγόμενος 1 του είχε αναφέρει ότι θα έπρεπε η (μόνιμη και διορθωμένη πλέον) γέφυρα να αποκολληθεί και να ξανακολληθεί. Όμως αυτό δεν έγινε κατορθωτό. Στην προαναφερθείσα συνάντηση ημερ. 25.5.2015 αφού ο Εναγόμενος 1 προσπάθησε να ξεκολλήσει τη γέφυρα κτυπώντας την με ειδικό εργαλείο, δεν τα κατάφερε. Του είπε να την αφήσουν να ξεκολλήσει μόνη της. Μεταξύ της περιόδου 25.5.2015 και Δεκεμβρίου 2015, αναφέρθηκε σε πέντε άλλες επισκέψεις στον Εναγόμενο 1, που συνδέονταν κατά κύριο λόγο με την κινητικότητα της γέφυρας και ότι ανέμενε ο Εναγόμενος 1 η γέφυρα να ξεκολλήσει από μόνη της.
- Δεν αποδέχομαι τη θέση του Εναγόμενου 1 ότι αποκόλλησε και κόλλησε την γέφυρα στις 25.5.
- Η θέση του αυτή δεν συνάδει με την ενώπιον μου έγγραφη μαρτυρία. Εξηγώ.
- Από τις συνομιλίες του με τον Ενάγοντα κατά την περίοδο από 26.5.2015 μέχρι το τέλος του Οκτωβρίου του 2015, προκύπτει αβίαστα ότι είναι ο ίδιος που καλούσε τον Ενάγοντα για έλεγχο, σύμφωνα και με τις σχετικές θέσεις του τελευταίου. Η διαπίστωση μου αυτή παρέχει έρεισμα στη θέση του Ενάγοντος ότι στις 7.7.2015, 4.8.2015, 27.10.2015 και 19.11.2015 επισκέφθηκε τον Εναγόμενο 1 για έλεγχο, κατόπιν έκκλησης του ιδίου, την οποία αποδέχομαι. Παρά τούτο, ουδόλως ο Εναγόμενος 1 επεξήγησε σε τι συνίστατο ο έλεγχος αυτός, ως εύλογα θα αναμενόταν, με δεδομένη τη θέση του ότι το ζήτημα της γέφυρας είχε διορθωθεί και κανένα παράπονο εξέφραζε ο Ενάγων.[59] Δεν επεξήγησε για ποιον λόγο οι συνεχείς αυτοί έλεγχοι ήταν αναγκαίοι, κατά την κρίση του. Δεν στέκει στη βάσανο της λογικής ασθενής να μεταβαίνει για μήνες για έλεγχο για μια θεραπεία που έχει ολοκληρωθεί χωρίς κανένα πρόβλημα.
- Ακόμη, η θέση του Εναγόμενου 1 ότι είναι πλέον τον Ιανουάριο - Φεβρουάριο του 2016 που ο Ενάγων παραπονέθηκε εκ νέου για προβλήματα κινητικότητας της γέφυρας, καταρρίπτεται από το περιεχόμενο των μηνυμάτων ημερ. 2.12.2015, επί του Τεκμηρίου 3 (σελ. 23), όπου ο Ενάγων τονίζει «τα δόντια σούζουνται πολύ περισσότερο . λογικά πρέπει να ξεκόλλησαν όλα αλλά δεν θέλω να τα τραβήσω .. όσο πιο σύντομα μπορείς pls.» Ο Εναγόμενος 1 απαντά ότι θα μιλήσουν την επόμενη ημέρα για ραντεβού. Εάν πράγματι δεν ανέμενε ο Εναγόμενος 1 να αποκολληθεί η γέφυρα από μόνη της, σύμφωνα με τη δική του κατάθεση, ευλόγως θα αναμενόταν κάποιου είδους αντίδραση ή απάντηση στην τοποθέτηση του ασθενούς του περί «τραβήγματος» της (μόνιμης και διορθωμένης) γέφυρας από τον ασθενή του. Μάλιστα δε, σε πλήρη αντίφαση με τα όσα κατέθεσε στην παρ. 63 της γραπτής του δήλωσης αναφορικά με τα όσα έλαβαν χώρα στις 25.5.2015, αναφέρει στη σελ. 3 του Τεκμηρίου 46 (έκθεση που συντάχθηκε από τον ίδιο): «Αφού συζητήσαμε μαζί το πρόβλημα που παρουσιάστηκε και εφόσον όπως εσείς αναφέρατε δεν σας παρουσίαζε κάποιο ιδιαίτερο πρόβλημα, αποφασίσαμε μαζί να μην προσπαθήσω να αφαιρέσουμε την γέφυρα, αλλά να επισκέπτεστε την κλινική σε τακτά χρονικά διαστήματα για παρακολούθηση.»
- Υπό το φως των πιο πάνω, δεν δύναμαι να αποδεχθώ τις σχετικές του θέσεις. Αποδέχομαι τις θέσεις του Ενάγοντος, οι οποίες συνάδουν με τους συνεχείς ελέγχους κατόπιν της επίσκεψης ημερ. 25.5.
- Είναι σαφές, σύμφωνα και με τη θέση του Ενάγοντος, ότι οι εν λόγω έλεγχοι διενεργούντο ώστε ο Εναγόμενος 1 να ελέγξει κατά πόσο η γέφυρα πράγματι επρόκειτο να αποκολληθεί από μόνη της.
- Κατά τη θέση ακόμη του Εναγόμενου 1, περί τον Ιανουάριο - Φεβρουάριο του 2016, λόγω κινητικότητας της γέφυρας, προχώρησε σε δεύτερη αποκόλληση και επανακόλλησή της. Η θέση του Ενάγοντος ήταν ότι η γέφυρα αποκολλήθηκε την 1.2.2016 από μόνη της, μαζί με όλους τους άξονες και ότι ο Εναγόμενος 1 του την επανακόλλησε μόνιμα, ξανά, στις 2.2.
- Η εξέλιξη της αποκόλλησης αποτελεί συνέχεια των γεγονότων ως τα περιέγραψε ο Ενάγων από τις 25.5.2015, θέσεις που έγιναν αποδεκτές, σύμφωνα με τα όσα έχω παραθέσει πιο πάνω. Η θέση του Ενάγοντος περί αποκόλλησης την 1.2.2016, ενισχύεται και από το μήνυμα του ημερ. 2.2.2016 (βλ. σελ. 23 του Τεκμηρίου 3) όπου αναφέρει στις 6:40 π.μ.: «Γιατρέ καλημέρα. τα δόντια εξεκολλήσαν πλήρως . εβγήκαν όλοι οι άξονες μαζί με τα δόντια. σε παρακαλώ να βρεθούμε σήμερα και να ακυρωθεί το αυριανό ραντεβού». Του απάντησε ο Εναγόμενος 1 την ίδια ημερομηνία, «(ν)αι έλα σήμερα να τα κολλήσουμε». Επομένως, αποδέχομαι και αυτές τις θέσεις του Ενάγοντος. Δεν αποδέχομαι τη θέση του Εναγόμενου 1 ότι στο στάδιο αυτό αποκόλλησε μόνος του τη γέφυρα και την επανακόλλησε.
- Αποτέλεσε τη θέση του Ενάγοντος ότι στις 3.2.2016 την επόμενη ημέρα που του ξανακόλλησε την γέφυρα ο Εναγόμενος 1 καθώς και στις 6.2.2016, 8.2.2016, 16.2.2016, και στις 17.2.2016, αναγκάστηκε να επισκέπτεται τον Εναγόμενο 1 γιατί πονούσε υπερβολικά. Σε όλες αυτές τις επισκέψεις, ο Εναγόμενος 1 συνέχιζε το τρόχισμα. Ο Εναγόμενος 1, αποδεχόμενος τις συχνές επισκέψεις, την αναφορά του Ενάγοντος σε πόνο, καθώς και τα συνεχή τροχίσματα, πρόταξε ότι δεν μπορούσε να διαγνώσει οποιοδήποτε πρόβλημα με τη γέφυρα. Πρόταξε ακόμη ότι ο Ενάγων επέμεινε να προχωρεί σε τροχίσματα, λόγω του ότι είχε την αίσθηση ότι δεν έκλεινε το στόμα του. Οι θέσεις του αυτές δεν αποτέλεσαν αντικείμενο αμφισβήτησης και τις αποδέχομαι.
- Κατέθεσε ο Ενάγων ότι στις 17.2.2016 αναγκάστηκε να επισκεφθεί τον Εναγόμενο 1 στην κλινική του καθώς και πάλιν πονούσε υπερβολικά. Συνεχίστηκε το τρόχισμα. Συνέχισε ότι: «Αυτή ήταν και η τελευταία φορά που του επέτρεψα να με υποβάλει σε αυτό το βασανιστήριο. Συζητήσαμε για το πως καταλήξαμε έτσι. Ενώ στην αρχή με διάφορα ψέματα προσπαθούσε να δικαιολογηθεί, αναγκάστηκε να παραδεχθεί ότι όντως υπάρχει πρόβλημα με την κατασκευή της γέφυρας και θα αναλάβει να την αντικαταστήσει με δικό του κόστος. Το πρόβλημα όπως παραδέχθηκε δεν ήταν ότι από το πολύ τρόχισμα είχε τρυπήσει η γέφυρα αλλά από την αρχική κατασκευή της γέφυρας, προκαλούσε πρόβλημα στην σύγκλιση μου. Για να δικαιολογηθεί μου είχε πει ότι δεν φταίει αυτός αλλά o τεχνίτης που την είχε κατασκευάσει. Επειδή του είχα πει ότι δεν αντέχω από τους πολλούς πόνους και την ταλαιπωρία θα πήγαινα σε άλλο οδοντίατρο προφανώς φοβήθηκε για τις όποιες συνέπειες, και μου υποσχέθηκε να αντικαταστήσει την γέφυρα με δικά του έξοδα άμεσα.»[60]
- Από την αντίπερα όχθη, ο Εναγόμενος 1 κατέθεσε ότι στις 17.2.2016 ο Ενάγων τον επισκέφθηκε ως το προγραμματισμένο τους ραντεβού. Κατά τη διάρκεια αυτού, μεταξύ άλλων, ενημέρωσε τον Ενάγοντα για την οφειλή του προς την Εναγόμενη
- Τον ενημέρωσε ότι για να συνεχίσει να τον παρακολουθεί (πλέον στη δική του κλινική) θα έπρεπε να εξοφλήσει τις οφειλές του προς την Εναγόμενη
- Ο Ενάγων ξεκίνησε να φωνάζει και να τον απειλεί. Επίσης, τον ενημέρωσε ότι επιθυμεί τη λήξη της συνεργασίας τους. Ανάλογη ήταν και η μαρτυρία της ΜΥ
- Σημειώνω εδώ ότι η μαρτυρία της ΜΥ2 εκδήλως διαπνέεται από το στοιχείο της υπερβολής και γενικότητας. Ενώ αναφέρεται σε «βρισιές και απειλές», δεν επεξήγησε σε τί έγκειντο οι απειλές αυτές. Περαιτέρω, δεν συνάδουν οι εκδήλως υπερβολικές της θέσεις με τη μετέπειτα επικοινωνία του Ενάγοντος και του Εναγόμενου 1, ως αυτό επιμαρτυρείται από το Τεκμήριο 3 (βλ. σελ. 25 μέχρι 26), όπου ο Εναγόμενος 1 του ζητά να επικοινωνήσει μαζί του. Δεν συνάδουν ούτε και ως ζήτημα λογικής, με τη θέση του Εναγόμενου 1 ότι κατά την ως άνω συνάντηση διευθετήθηκε και άλλο ραντεβού, στις 26.2.2016 (βλ. σελ. 3, παρ. 3 του Τεκμηρίου 46). Σχετικά παραπέμπω και στην παρ. 46, ανωτέρω.
- Παράλληλα, η προσπάθεια του Εναγόμενου 1 να διασυνδέσει την αντίδραση του Ενάγοντος με το γεγονός ότι του ζητήθηκε να εξοφλήσει τις υποχρεώσεις του έναντι της Εναγόμενης 2, εκφεύγει της λογικής εξέλιξης των πραγμάτων, όπως αυτά έχουν διαμορφωθεί. Αντιθέτως, αναδεικνύει προσπάθεια αποπροσανατολισμού. Το περιστατικό αυτό σαφώς και αποτελούσε την κορύφωση της εξέλιξης των γεγονότων, ως αυτά περιεγράφηκαν από τον Ενάγοντα, επιμαρτυρούνται από το Τεκμήριο 3 και έγιναν αποδεκτά. Στα πλαίσια του εν λόγω περιστατικού, κατέστη σαφές ότι ο Εναγόμενος 1 δεν θα κατάφερνε να ολοκληρώσει τη θεραπεία. Παρά τούτο, αξίωνε την καταβολή πλήρους αμοιβής για τη θεραπεία αυτή. Αυτό προκύπτει αβίαστα και από την δική του παραδοχή ότι πρότεινε στον Ενάγοντα να του αντικαταστήσει τη γέφυρα, η οποία στο μεσοδιάστημα είχε πρόσθετα τρυπήσει και φθαρεί. Επομένως, ακόμη και εάν η αντίδραση του Ενάγοντος ήταν έντονη, δεν αναιρεί το προαναφερθέν ιστορικό της εκτέλεσης της επίδικης θεραπείας. Υπό το φως των πιο πάνω αλλά και υπό το φως της ευρύτερης εικόνας της αξιοπιστίας των μαρτύρων ενώπιον του Δικαστηρίου, αποδέχομαι την πιο πάνω εκδοχή του Ενάγοντος. Δεν αποδέχομαι την εκδοχή του Εναγόμενου
- Επιχείρησε η πλευρά των Εναγόμενων να πλήξει την αξιοπιστία του Ενάγοντος, στη βάση του ότι ενώ αντέδρασε έντονα στις 17.2.2016, εντούτοις, μετέπειτα ρώτησε τον Εναγόμενο 1 πόσο στοιχίζουν τα εμφυτεύματα, ενώ στις 24.2.2016, επισκέφθηκε και τον Εναγόμενο 3 και άλλους οδοντιάτρους για εξέταση. Δεν δύναμαι να υιοθετήσω αυτή την προσέγγιση. Οι ως άνω κινήσεις του Ενάγοντος ενισχύουν περαιτέρω το αξιόπιστο της εκδοχής του. Τούτο διότι αναδεικνύουν είναι πρόσωπο που απελπισμένα προσπαθεί να αντιληφθεί τι είναι αυτό που του συνέβη και να το λύσει οριστικώς, μιας και υπέφερε, σύμφωνα με τη θέση του, για περίοδο δύο ετών. Αυτές ήταν και οι επεξηγήσεις του κατά την αντεξέταση του επί του σημείου, οι οποίες τη βάση των ως άνω περιστάσεων κρίνονται εύλογες και τις αποδέχομαι.
- Σημειώνω εδώ ότι το σύνολο των πιο πάνω αναφορών του καταδεικνύει ότι ουδόλως ο Ενάγων ήταν αποπροσανατολισμένος ως προς το τί έλαβε χώρα κατά την επίδικη θεραπεία, σύμφωνα με την σχετική εισήγηση της πλευράς των Εναγόμενων. Ήταν απολύτως ακριβής, αλλά, και, δίκαιος και ακριβής ακόμη και έναντι του Εναγόμενου 1 με την ειλικρίνεια που σαφώς τον διακατείχε, με το σύνολο των θέσεων του να στηρίζονται και επί του περιεχομένου του Τεκμηρίου
- Στη βάση και της ευρύτερης αξιόπιστης εικόνας του ως μάρτυρα ενώπιον του Δικαστηρίου, αποδέχομαι τη μαρτυρία του εν σχέσει με το ιστορικό των επισκέψεων του στον Εναγόμενο 1 και την εκτέλεση της επίδικης θεραπείας, σε όλα τα ουσιώδη σημεία της. Από την άλλην, ο Εναγόμενος 1 δεν κατέθεσε με αντίστοιχη ακρίβεια, σε μια προσπάθεια υποβάθμισης της έκτασης της ταλαιπωρίας στην οποία υποβλήθηκε ο Ενάγων κατά την εκτέλεση της επίδικης θεραπείας. Χαρακτηριστικό είναι ότι σε υποβολή του κ. Ροτσίδη ότι ουδέποτε κατάφερε να ολοκληρώσει τη θεραπεία, απάντησε, μεταξύ άλλων, ότι το 90% των επισκέψεων αφορούσαν απλούς ελέγχους ("check ups" [61]), θέση που καταρρίπτεται από τα όσα έχουν παρατεθεί πιο πάνω. Για όλους τους πιο πάνω λόγους, αλλά και για τους λόγους που έχουν καταγραφεί εν σχέσει με την ευρύτερη μη αξιόπιστη εικόνα του ως μάρτυρος ενώπιον του Δικαστηρίου, δεν αποδέχομαι τις θέσεις του, στην έκταση που διαφοροποιούνται από τις θέσεις του Ενάγοντος, ως έχει επεξηγηθεί πιο πάνω.
- Σημειώνεται ακόμη ότι ο ΜΕ2 εξέτασε τον Ενάγοντα, σύμφωνα με την ενώπιον μου αδιαμφισβήτητη μαρτυρία, μία ημέρα κατόπιν της προαναφερθείσας τελευταίας συνάντησης του Ενάγοντος και του Εναγόμενου 1, στις 18.2.2016, ECLI:CY:AD:2016:D
- Εκεί ο ΜΕ2, προέβη σε κλινική του εξέταση και διαπίστωσε, μεταξύ άλλων, κινητικότητα και αστάθεια στη γέφυρα.[62] Η θέση του αυτή δεν αμφισβητήθηκε κατά την αντεξέταση του και την αποδέχομαι. Πρόσθετα, η θέση του αυτή παρέχει ανεξάρτητο και πρόσθετο έρεισμα στο σύνολο των θέσεων του Ενάγοντος που αφορούν στην κινητικότητα της γέφυρας. Με βάση όμως το προαναφερθέν κλινικό εύρημα του ΜΕ2, συνάγεται ότι η κινητικότητα της γέφυρας αποτελούσε στοιχείο που ουδέποτε επιλύθηκε οριστικά από τον Εναγόμενο
- Τούτο με δεδομένο το γεγονός ότι η κινητικότητα και αστάθεια της γέφυρας, αποτελούσε στοιχείο το οποίο εντοπίστηκε μετά την τελευταία συνάντηση του Ενάγοντος με τον Εναγόμενο 1, θέση που επίσης δεν αμφισβητήθηκε και την αποδέχομαι.
- Μνεία έγινε από τους συνηγόρους των Εναγόμενων, ότι ο Ενάγων, στο τέλος της αντεξέτασης του, κατέθεσε ότι άκουσε από γνωστό του πρόσωπο, ότι ο Εναγόμενος 1 μαζί με ένα τρίτο πρόσωπο «έσπαζαν πλάκα» εις βάρος του, ήθελαν να του κάνουν κακό, διερωτώμενος αν ήθελαν και να τον σκοτώσουν. Κατά την εισήγηση τους, η αναφορά αυτή εκθεμελιώνει την όλη δικογραφημένη θέση του Ενάγοντος και καθιστά τη μαρτυρία ακροσφαλή και προϊόν παραλογισμού. Ούτε και η προαναφερθείσα θέση με βρίσκει σύμφωνη. Η θέση αυτή τέθηκε κατόπιν υποβολής ότι ο Εναγόμενος 1 συνόδευσε τον Ενάγοντα στις Πρώτες Βοήθειες από υπερβάλλοντα ζήλο και αίσθημα φροντίδας που τον διακατείχε, έναντι του Ενάγοντος. Επιχείρησε ο Ενάγων με την ως άνω τοποθέτηση του να αναδείξει ως ο ίδιος κατέθεσε την άποψη του για «την ποιότητα του ανθρώπου του Εναγόμενου 1». Εξέφρασε στα πλαίσια αυτά μια υποψία την οποία διατηρεί με βάση τα λεχθέντα ενός γνωστού του. Σαφώς η αναφορά του έγινε στα πλαίσια του αισθήματος της αδικίας που αισθάνεται έναντι του Εναγόμενου 1 και προσπάθειας του Ενάγοντος για κατανόηση και εκλογίκευση της ταλαιπωρίας που υπέστη στα πλαίσια της επίδικης θεραπείας. Δεν αναίρεσε καθ' οιονδήποτε τρόπο τα όσα είχε προηγουμένως αναφέρει, ώστε να τίθεται ζήτημα εκθεμελίωσης της υπόθεσης του, με βάση και μόνο την αναφορά του αυτή. Δεν δύναμαι συνεπώς να αποδεχθώ την εν λόγω εισήγηση των συνηγόρων. Διευκρινίζω ότι σαφώς δεν δύναμαι ευλόγως να αποδώσω και δεν αποδίδεται οποιαδήποτε βαρύτητα σε αυτή την υποψία του Ενάγοντος, για σκοπούς επίλυσης των επίδικων θεμάτων, ενόψει της γενικότητας που τη διέπει. (ζ) Αξιολόγηση μαρτυρίας ως προς τη θεραπεία που έλαβε από τον ΜΕ2
- Στο πλαίσιο της γραπτής του δήλωσης, ο ΜΕ2 παρέθεσε τα κλινικά ευρήματα του κατά την πρώτη επίσκεψη του Ενάγοντος στις 18.2.2016, τα ακτινολογικά του ευρήματα κατόπιν πανοραμικής ακτινογραφίας που λήφθηκε την ίδια ημερομηνία (Τεκμήριο 20), καθώς και τα ευρήματα του όταν ο ίδιος αφαίρεσε τη γέφυρα που τοποθέτησε ο Εναγόμενος
- Στις λεπτομέρειες αυτών, θα αναφερθώ στα πλαίσια αξιολόγησης των ενώπιον μου ιατρικών συμπερασμάτων, στη σχετική ενότητα πιο κάτω.
- Ακολούθως, συνέστησε συγκεκριμένο πλάνο θεραπείας, το οποίο αποτυπώθηκε εγγράφως δυνάμει του Τεκμηρίου 10, με το οποίο ο Ενάγων συμφώνησε. Όταν αποτάθηκε ο Ενάγων στον ΜΕ2, δεν υπήρχαν δόντια στις θέσεις 11 και
- Στο δόντι 22 είχε γίνει εξαγωγή από τον ίδιο τον Εναγόμενο 1 στις 30.6.2014, ενώ το δόντι 11 δεν υπήρχε κατά τον χρόνο που ο Ενάγων αποτάθηκε στον Εναγόμενο
- Οι ως άνω θέσεις του επιβεβαιώθηκαν και από τον ίδιο τον Ενάγοντα, δεν αποτέλεσαν αντικείμενο αμφισβήτησης και τις αποδέχομαι. Σε σχέση με τη θεραπεία που εφάρμοσε σημείωσε τα εξής: (α) Στην πρώτη φάση αφαιρέθηκαν τα δόντια 46, 47, 12 και 23 καθώς και τα προβλήματα στις θέσεις 11 και
- Σημείωσε ότι από τον στοματοχειρουργό της κλινικής, χειρουργήθηκε η μεγάλη ενδοοστική κύστη κάτω από το δόντι 46, και τοποθετήθηκε βιομοσχεύμα κόκκαλο και κολλαγόνο στην περιοχή. Τα δόντια 13 και 21 ενώ παρουσίαζαν πολύ κοντούς ενδοριζικούς άξονες, αποφάσισε να τα διατηρήσει. (β) Στη δεύτερη φάση τοποθετήθηκαν έξι εμφυτεύματα Megagen στις θέσεις 11, 12, 22 και 23 και στις θέσεις 46 και 47 τα οποία τοποθετήθηκαν έναν χρόνο αργότερα, ώστε να υπάρξει πλήρης επούλωση της περιοχής που είχε εντοπιστεί η μεγάλη ενδοοστική κύστη και το κόκκαλο να μπορεί να δεχτεί τα εμφυτεύματα. Τα εμφυτεύματα παρέμειναν ανενόχλητα για οκτώ εβδομάδες ώστε να υπάρξει υγιής και πλήρης οστεοενσωμάτωσή τους με το οστούν της γνάθου. (γ) Στην τρίτη φάση αλλάχθηκαν όλες οι υπάρχουσες γέφυρες ή κορώνες που μέχρι εκείνη την στιγμή είχε στο στόμα ο Ενάγων. Ειδικότερα, αλλάχθηκαν 20 κορώνες στα δόντια 17 - 13, 21, 24 - 26 και 45 -
- Όλες οι νέες κορώνες έγιναν ολοκεραμικές με το υλικό Emax, εκτός των δοντιών 13 και 21 που οι κορώνες λόγω των μεταλλικών ενδοριζικών άξονων έγιναν μεταλλοκεραμικές. Σε αυτή τη φάση ολοκληρώθηκαν και οι προσθετικές εργασίες οι οποίες φόρτισαν τα εμφυτεύματα που τοποθετήθηκαν στη δεύτερη φάση. Δηλαδή, μία μεταλλοκεραμική γέφυρα δύο τεμαχίων στα εμφυτεύματα 46 και 47, μία μεταλλοκεραμική γέφυρα δύο τεμαχίων στα εμφυτεύματα 11 και 12 και δύο κορώνες μεταλλοκεραμικές στα εμφυτεύματα 22 και
- Με την ολοκλήρωση της τρίτης φάσης διορθώθηκε και η σύγκλιση του ασθενούς. Αντεξεταζόμενος διευκρίνισε ότι μόνο τα δόντια 13 μέχρι 23 (τα έξι μπροστινά δόντια) αφορούσαν τη θεραπεία που είχε κάνει ο Εναγόμενος
- Η ως άνω μαρτυρία του ΜΕ2, πλην μίας πτυχής, αυτής των κοντών ενδοριζικών αξόνων, παρέμεινε αναντίλεκτη και στηρίζεται στο περιεχόμενο του Τεκμηρίου 10, η αυθεντικότητα του οποίου δεν αποτέλεσε αντικείμενο αμφισβήτησης. Το ζήτημα των κατ' ισχυρισμό κοντών ενδοριζικών αξόνων, αποτελεί αντικείμενο εξέτασης στις παρ. 158 - 174 πιο κάτω. Αντικείμενο εξέτασης των ιατρικών συμπερασμάτων, αποτελούν και οι λόγοι που οδήγησαν τον ΜΕ2 να διατηρήσει τα δόντια 13 και
- Κατά τα λοιπά, συνεπώς, αποδέχομαι τις ως άνω θέσεις του ΜΕ
- Επιχείρησε να αναδείξει η πλευρά των Εναγόμενων το γεγονός ότι η θεραπεία του ΜΕ2 διήρκησε 26 μήνες, στοιχείο το οποίο αναδεικνύει ότι δεν ήταν παράλογο το χρονικό διάστημα που υποβαλλόταν ο Ενάγων σε θεραπεία από τον Εναγόμενο
- Δεν δύναμαι να υιοθετήσω τη θέση αυτή. Όπως ο ΜΕ2 επεξήγησε με λεπτομέρεια και σαφήνεια,[63] το δικό του πλάνο θεραπείας (Τεκμήριο 10), δεν αφορούσε μόνο τα μπροστινά δόντια 12 - 23 και την εφαρμογή μιας μόνο γέφυρας, αλλά μια ολική αποκατάσταση όλων των δοντιών του ασθενούς, με εμφυτεύματα. Συγκεκριμένα, η ολική θεραπεία σύμφωνα με το Τεκμήριο 10, περιλάμβανε 24 δόντια και αποπερατώθηκε μέσα σε 20 επισκέψεις, ως τεκμηριώνεται από το ιστορικό επισκέψεων (Τεκμήριο 28). Από εκεί προκύπτει, ότι η θεραπεία ξεκίνησε στις 30.3.2016 και ολοκληρώθηκε στις 7.9.
- Τον Αύγουστο, ως επεξήγησε, δεν εργάζεται, οπότε η θεραπεία διήρκησε τέσσερις μήνες και όχι
- Από τις 7.9.2016, ξεκίνησε ξανά η θεραπεία στις 13.3.2018, τοπικά, όπου κάτω δεξιά κινήθηκε για θεραπεία εμφυτευμάτων στις περιοχές των δοντιών 46 και
- Ο λόγος που αναμένονταν 18 μήνες πριν συνεχίσει τη θεραπεία με εμφυτεύματα στη συγκεκριμένη περιοχή, ήταν ότι αναμενόταν η επούλωση και αποθεραπεία ακτινολογικά της μεγάλης κύστης που βρισκόταν κάτω από το δόντι
- Η συγκεκριμένη θεραπεία των εμφυτευμάτων στις περιοχές των δοντιών 46 και 47, περατώθηκε στις 21.5.
- Παρέμεινε πλήρως σταθερός στις πιο πάνω θέσεις του, οι οποίες στηρίζονται στο περιεχόμενο των Τεκμηρίων 10 και 28 και συνεπώς τις αποδέχομαι. (η) Θέσεις ως προς τον πόνο και την ταλαιπωρία του Ενάγοντο