clr/1986/1986_3_1195.pdf

(1986)Stavrinou ν Republic ρό οφθαλμό του οε ποσοστό 8%. που «πιθανό να οφεί­ λεται στην ηλικία του» Με βάση το συμπέρασμα αυτό και συμβουλή του Ια­ τρικού Συμβούλου του Τμήματος Κοινωνικών Ασφα­ λίσεων λήωθηκε απόφαση να μην προστεθή το ποσόστό αυτό στα άλλα δυο ποσοστά γιατί δεν σχετίζε­ ται με το ατύχηυα της 12283 Σαν αποτέλεσμα κα­ ταχωρήθηκε n παοούσα αίτηση ακυοώσεως Το Δικαστήριον, αωού ανάλυσε τις αοχές. που δι­ έπουν το ανέλεγκτον της ουσ<αστικής κρίσεως της διοικήσεως και ιδιαίτερα το ανέλεγκτον της επιστη­ μονικής αξίας ευρήματος τεχνικής ωύσεως, Αποφάσισε, απορρίπτοντας την αίτηση, πως η ου­ σιαστική κρίση των καθ' ων η αίτηση στην υπόθεση αυτή στηριζόταν σε γεγονότα και γνωματεύσεις ιατρικών συμβουλίων και δεν υπάρχει θέυα παραβιάσεως του νόμου ή καταχρήσεως ή υπερβάσεως εξουσίας ή πλάνης περί τα πράγματα ή πλημμελούς άσκησης της ελευθέρας εκτιμήσεως των καθ' ων η αίτηση 5 ΙΟ 15 Η αίτηση απορρίπτεται Ουδεμία διαταγή για έξοδα 20 Αναφερόμενες αποφάσεις Ηρακλείδου και "Αλλος ν

(1968)3 Α.ΑΔ 45 Λειτουργού Αποζημιώσεων Διοσμής ν Υπουογείου Εογασίας και Κοινωνικών Ασφα\ίσεων

(1975)3 Α Α Δ 461 25 Επιτροπή Δημοσίας Υπηρεσίας ν Λεύκος Γεωργιάδης

(1972)3 Α Α Δ 594 npooquxyrV Προσφυγή εναντίον της απόφασης του Διευθυντή Κοινωνικών Ασφαλίσεων με την οποία η αίτηση του αιτητή για παροχή σύνταξης λόγω αναπηρίας απερρίφθη 30 Ο αιτητής παρουσιάσθη αυτοπροσώπως Α Βασιλειάδης, δια τους καθ' ων η αίτηση Cur. adv vult 1196 35 3 C.L.R. Stavrinou v. Republic Α. Λ Ο Τ Ζ Ο Υ Δ. ανέγνωοε την ακόλουθη απόφαση. Ο αιτητής με την προσφυγή του αυτή Ζητά από τ ο Δικαστή­ ριο την ακόλουθη θεραπεία: 5 10 15 20 25 30 35 «Διακήρυξη του Δικαστηρίου ότι η Διοικητική Απόφάση και/ή πράξη του Διευθυντή Κοινωνικών Ασφαλί­ σεων η κοινοποιηθείσα στον οιτητή δΓ επιστολής ημε­ ρομηνίας 5 Νοεμβρίου

1. (Τεκμήριο Α) είναι άκυ­ ρος και στερημένη οΌυδήποτε εννόμου αποτελέ­ σματος». Τα γεγονότα της υπόθεσης είναι το ακόλουθα. Ο αιτητής. που γεννήθηκε στις 10 Αυγούστου
2. στις 4 Μαρ­ τίου 1984 υπόβαλε αίτηση για επίδομα σωυατικής βλάβης. αναφορικά με τροχαίο ατύχημα που του συνέβηκε στις 12 Φεβρουαρίου
3. ενώ επέστρεφε από την εργασία του οτο σπίτι του. Τα ιατρικά πιστοποιητικά καλύπτουν την περίοδο της ανικανότητας του αιτητή προς εργασία. από την ηυέρα του ατυχήματος υέχρι και τις 12 Απριλίου.
4. Πα την περίοδο αυτή ο αιτητής πληρώθηκε επίδομα σωματικής βλάβης συνολικού ύψους Ε215.
5. Το εβδομαδιαίο ύιυος του επιδόυατος του ήτο £25.
6. Στ'ς 11 Ιουν'ου 1983 ο αιτητής υπόβαλε αίτηση γισ παροχή σύνταξης λόγω αναπηρίας. Σ τ ι ς 12 Μαρτίου.
7. ο αιτητής εξετάστηκε από Ορθοπεδικό Λειτουργικό Ια­ τρικό Συμβούλιο το οποίο εκτίμησε την αναπηρία του σε βαθυό 3 ^ . γ'Π ελαφρά «επώδυνο κινητικότητα της δεξιάς •<ατό γόνυ αρθρώσεως λόγω διαστρέμματος» Η εκτίμηση ήτο οοιστική. Μ ε σύσταση του πιο πάνω Ιατρικού Συμ­ βουλίου ο αιτητήο εξετάστηκε στις 10 Απριλίου. 1984 και από Ψυχιατρικό Ιατρικό Συμβούλιο, το οποίο εκτίμησε την αναπηρία του πε βαθμό 15Cr για μετατραυματική εγκεωαλική διόσειση. Η εκτίυηση αυτή ήτο προσωρινή. Στις 17 Μαίου
8. ο αιτητής με επιστολή του (Τεκ­ μήριο
9. Εουθοό
10. Ζητούσε να εξεταστεί και από Οφθαλ­ μολογικό Ιατρικό Συμβούλιο, νιατί όπως ισχυρίΖετο είχε προβλήματα με την όραση του Στις 9 Ιουνίου
11. η συντεχνία στην οποία ο πιτητής είναι μέλος υπόβαλε το ίδιο αίτημα. Ενόψει των πιο πάνω. ο αιτητής στις 14 Σεπτεμβρίου. 1984 εξετάστηκε από Οφθαλμολογικό Ιατρικό Συμβούλιο 1197 A. Loizou J. Stavrinou v. Republic

(1986)το οποίο εκτίμησε οριστικό βαθμό αναπηρίας αριστερού οφθαλμού σε βαθμό 8% ο οποίος βαθμός αναφέρεται στο Τεκμήριο 1, Ερυθρό

1. ότι πιθανό να οφείλεται στην ηλι­ κία του αιτητή. Ο ιατρός Ανδρέας Γεωργίου. Ιατρικός Λειτουργός 1 Το5 ξεως του Υπουργείου Υγείας αποσπασμένος στο Υπουρ­ γείο Εργασίας, διορισμένος δε από το Υπουργικό Συμ­ βούλιο ως Ιατρικός Σύμβουλος του Τμήματος Κοινωνικών Ασφαλίσεων, λόγω της ειδίκευσης του στην Επαγγελματι­ κή Ιατρική (Μ. Sc. in Occupational Medicine of London Uni- 10 versity), κατάθεσε ενόρκως ενώπιον μου και ανάφερε ότι εξέτασε τα δεδομένα των αποφάσεων και γνωματεύσεων των Ιατρικών Συμβουλίων και γνωμάτευσε στο Τμήμα πά­ νω στα δεδομένα αυτά. Αναφέρθηκε στο πιστοποιητικό του Ιατρού Μ. Κωναταντινίδη. Τεκμήριο
2. Ερυθρό 33 15 της 5ης Αυγούστου
3. που δίδει την πρώτη κλινική ει­ κόνα του αιτητή μετά το ατύχημα. Σε αυτό αναφέρονται τα ακόλουθα: «Εισήχθη στο Χειρουργικό Τμήμα του Γενικού Νο­ σοκομείου Λευκωσίας την 12 Φεβρουαρίου 1983 έως 20 την 18 Φεβρουαρίου 1983 με διάγνωση Διάσειοη. Ε­ πισκέφτηκε την Οφθαλμολογική Κλινική με παράπονο θολερότητας της οράσεως στο δεΕιό μάτι». Κατά την εξέταση ο Ειδικός Οφθαλμίατρος Χειρούργος Μ. Κωναταντινίδη διαπίστωσε τα ακόλουθα: 25 "On examination VAR: 6/24 VAL; 6/18 Fundi: Lt. normal. Rt macula distorted foveolar reflex. Oedema; some preretinal haemorrhages at the peri­ phery of the fundus (These findings suggest the dia- 30 gnosis of Berlin's oedema). Tension: R 17 mm Hg L 16 MM Hg. He has also Lt. ectropion and a slight antisocoria. He has also bilateral lens opacities. He was treated with ambezin tabs and eye drops. He is still under conse- 35 rvativc treatment at the Outpatient Department of our Clinic." 1198 Stavrinou v. Republic 3 CLR 5 !1> Ο ιατοός αναφεοε ότι υπάρχει θολότητα στο δεξιό μά­ τι που είνα< ε'δος καταρράχτη και τόνισε ότι το Ιατρικό Συμβούλιο έδωσε σύμφωνα με το Τεκμήριο 1, Ερυθρό 38 8% αναπηοίσ γιπ το αριστερό μάτι το "macular scar"' αλλά δεν εδόθη αναπηοία για το δεξί Με βάση το mo πάνω πόοίσμα και της συμβουλής του ιατρικού Συμβούλου του Τμήματος Κοινωνικών Ασφαλί­ σεων τ ο ποσοστό αυτό δεν συνυπολογίστηκε με τα προη­ γούμενα ποσοστά του 15% κα' 3 % . Σ χ ε τ ι κ ή επιστολή/απόφσση στάληκε στον αιτητή από τον καθ' ου η αίτηση αρ. 2 σπς 5 Νοεμβοίου 1984 (Τεκμήριο Α) που είναι η α­ κόλουθη • «Θέυα 15 20 25 30 35 A. Loizou J. Υπολογισμός ύιυους βαθυού αναπηρίας Αναφέρομαι στο πιό πάνω θέμα και σας πληροφορώ τα ακόλουθα Κατά την εξέταση σας και από τ ο Οφθαλμολογικό Ιατρικό Συμβούλιο στις 14.9.1984 εκτιμήθηκε τελικό ποσοστό αναπηρίας σας σε 8 % . Πλην, όμως, το πο­ σοστό αυτό δεν μποοεί να συνυπολογιστεί με το 3% του Ορθοπεδικού-Χειρούργου και το 15% του Ψυχια­ τρικού Ιατρικού Συμβουλίου, καθότι δεν σχετίζεται με τ ο εργατικό ατύχημα ποιι σας συνέβηκε στις 12.2.1983 Κατά συνέπεια το ολ-κό ποσοστό αναπηρίας σας λόγω του εογατικού ατυχύματος παραμένει σε 1 8 % , δηλαδή ποσοστό μόνιμης αναπηρίας 3 % από τ ο Ορθοπεδ'κό-Χειρουργικό Ιατρικό Συμβούλιο και 15% ποοοωρ·νής αναπηρίας από το Ψυχιατρικό Ιατρικό Συμβούλιο Οσον πφορά τ ο πιό πάνω αναφερόμενο προσωρινό ποσοοτό αναπηοίας σας θα κληθείτε για επανεξέ­ ταση κατά τον Αποίλιο του 1985». Με βάση τσ π ο πάνω πραγματικά γεγονότα και γνωμα­ τεύσεις των ειδ'κών στρέφομαι τώρα στην εξέταση των αρχών του δικαίου που διέπουν την υπόθεση. Σ τ η ν υπόθέση Αντιγόνη Ηρακλείδσυ και Ά λ λ ο ς ν. Λειτουργού Α­ ποζημιώσεων

(1968)3 Α Α.Δ. 45 στις σελ. 53-54 αναφέ­ ρεται 1199 A. Loizou J. Slavrinou v. Republic

(1986)«Κατά δεύτερο λόγο πρέπει να σημειωθεί ότι το Δικαστήριο αυτό στην άσκηση της Αναθεωρητικής του δικαιοδοσίας δεν μπορεί να υπεισέλθη στην επιστημο­ νική αξία ενός ευρήματος τεχνικής φύσεως, όπως το ευρήματα του Συμβουλίου για το θάνατο του αποθα5 όντος (ίδε μεταξύ άλλων Πορίσματα Νομολογίας του Συμβουλίου της Επικρατείας 1929-

1. σελ. 227). Αλλά το Δικαστήριο μπορεί βέβαια να εξετάσει κατά πόσον υιοθετόντας τέτοια ευρήματα το Συμβούλιο έχει ενεργήσει με τον ορθό τρόπο από την άποψη 10 της συνταγματικότητας, νομιμότητας και κατάχρησης ή υπέρβασης εξουσίας.» Στο Δεύτερο Συμπλήρωμα Νομολογίας 1935-1952 (Ζα χαρόπουλος) σελ. 41 κάτω από τον τίτλο «Ανέλεγκτον ου­ σιαστικής κρίσεως" στην παράγραφο 295 αναφέρεται: 15 «
2. Επί θεμάτων καθαρώς ιατρικών». Εις δε την υπόθεση Κυριάκος Διοσμής ν. Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων

(1975)3 Α.Α.Δ. 461 στη σελ. 465 αναφέρεται: «.... θα ήταν πράγματι, συνήθως έξω από την αρμοδι- 20 ότητα του Δικαστηρίου αυτού σε υπόθεση αυτής της φύσης να εξετάσει την ορθότητα της επιστημονικής πλευράς της έκθεσης του Συμβουλίου.» Για το θέμα του ανέλεγκτου της ουσ'αστικής κρίσεως ανάλυση γίνεται και στην υπόθεση η Επιτροπή Δημόσιας Υπηρεσίας ν. Λεύκος l~etopYia6nc

(1972)3 Α.Α.Δ. 594 σελ. 692-

1. Είναι φανερό λοιπόν ότι η ουσιαστική κρίση των καθ' ων η αίτηση στηριζόταν σε γεγονότα και γνωματεύσεις ια­ τρικών συμβουλίων και δεν υπάρχει θέμα είτε παραβίασης νόμου είτε κατάχρησης ή υπέρβασης εξουσίας, είτε πλάνης περί το πράγματα ή και πλημμελούς άσκησης της ελευθέ­ ρας εκτίμησης των καθ' ων η αίτηση. Ηταν λοιπόν εύλογα δυνατή η απόφαση των ότι το ποσοστό αναπηρίας 8% δεν οφείλετο στο δυστύχημα. 25 30 Για όλους τους πιο πάνω λόγους η προσφυγή αυτή α­ πορρίπτεται άνευ εξόδων. Αίτηση απορρίπτεται, 1200 35 3 C.L.R. (This is an English translation of the judgment in Greek reported at pp. 1195-1200 ante). 1986 July 10 [A. Loizou, i] IN THE MATTER OF ARTICLE 146 OF THE CONSTITUTION HARITOS STAVRINOU. Applicant, v. THE REPUBLIC OF CYPRUS, THROUGH
2. THE DEPARTMENT OF SOCIAL INSURANCE OF THE MINISTRY OF LABOUR AND SOCIAL INSURANCE AND/OR
3. THE DIRECTOR OF SOCIAL INSURANCE. Respondents. (Case No. 56/85). Administrative Law—Administrative act—Judicial control— Principles governing the non-reviewability of the scientific merits of a finding of a technical nature—Principles governing the non-reviewability of the merits of a decision. On the 11.6.83 the applicant, who had sustained injuries by reason of a traffic accident, which occurred on 12.2.83, whilst he was returning from his work to his home, applied for disablement pension. The Orthopaedic Medical Board finally assessed his disability at 3 % for "'painful movement of the right knee-joint on account of dislocation" and the Psychiatric Medical Board temporarily assessed his disability at 15% for post-traumatic concussion. At the request of the applicant and his Trade Union the applicant was also examined by the Ophthalmic Medical Board, which assessed a permanent degree of disability of his left eye to a degree of 8^· "probably due to the age of the applicant". 1201 £1986} Stavrinou v. Republic On the basis of this conclusion and the advice of the Medical Counsellor of Ihe Department of Social Insurance this percentage was not added to the other percentages of 3 % and 15% on the ground that it is not related to the accident of the 12.2.
4. The applicant impugned the said decision by means of this recourse. 5 The Court after stating the principles governing the non-reviewability of the me)its of a decision and in particular the non-reviewability of the scientific merits of a finding of a technical nature, Held, dismissing the recourse, that in this case it is clear that the determination on the merits was based on facts and opinion of the medical board and there does not exist a question of either violation of law or abuse or excess of power or misconception of fact or wrong exercise of discretion. 10 15 Recourse dismissed. No order as to costs. Cases referred to: Heraclidou and Another v. Compensation Officer 3 C.L.R. 45;

(1968)20 Diosmis v. Ministry of Labour and Social Insurance

(1975)3 C.L.R. 461; Public Service Commission v. Lefkos Georghiades

(1972)3 C.L.R.

1. 25 Recourse. Recourse against the decision of the respondents to turn down applicant's application for disablement pension. Applicant appeared in person. A. Vassiliades, for the respondents. 30 Cur. adv. vult. A. Loizou J. read the following judgment. The applicant with this recourse seeks from the Court the following relief: 1202 3 C.L.R. 5 Stavrinou v. Republic A. Loizou J. "Declaration of the Court that the administrative decision and/or act of the Director of Social Insurance communicated to the applicant by letter dated 5th November 1984, (exhibit A) is null and void and with no legal effect whatsoever." The facts of the case are the following. The applicant who was born on the 10th August
2. applied on the 4th March 1984 for injury benefit regarding a traffic accident which occurred on the 12th February 1983 whilst 10 returning from his work to his home. The medical certificates cover the -period of disability of the applicant for work from the date of the accident until the 12th April
3. For this period the applicant was paid injury benefit of a total amount of £215.04, the amount of his 15 weekly benefit was £25.
4. On the 11th June, 1983, the applicant applied for disablement pension. On the 12th March, 1984, the applicant was examined by the Orthopaedic Medical Board v>hich assessed his disability at 3% for light "painful movement 20 of the right knee-joint on account of dislocation". The assessment was final. On the recommendation of the aforesaid Medical Board the applicant was examined on the 10th April 1984, by a Phychiatric Medical Board also, which assessed his disability at 15% for post-traumatic 25 concussion. This assessment was temporary. On the 17th May, 1984, the applicant by his letter (exhibit 1, red 34), asked to be examined by an ophthalmic Medical Board because as he alleged he had problems with his eye-sight. On the 9th June, 1984, the trade union 30 to which the applicant belongs submitted the same request. 35 In view of the above the applicant was on the 14th September examined by the Ophthalmic Medical Board which assessed a permanent degree of disability of his left eye to a degree of %% which degree, as mentioned in exhibit
5. red 38, is probably due to the age of the applicant. Dr. Andreas Georghiou, Medical Officer Grade I, of the Ministry of Health seconded to the Ministry of Labour 1203 A. Loizou J. Stavrinou v. Republic

(1986)and appointed by the Council of Ministers as Medical Adviser to the Social Insurance Department on account of his specialization (M. Sc. in Occupational Medicine of London University) testified on oath before me and said that he examined all elements of the decisions, opinions, of the Medical Boards and advised the Department on these facts. He referred to the certificate of Dr. M. Constantinides, exhibit 1, red 33 of the 5th August, 1983, which gives the first clinical picture of the applicant after the accident: 5 10 "He was admitted to the Surgical Department of the Nicosia General Hospital from the 12th February. 1983 to the 18th February 1983, with the diagnosis of concussion. He visited the Eye-Clinic with complaints of blurring of vision in his right eye." 15 During the examination the Ophthalmic Surgeon Constantinides found the following: Dr. "On examination VAR: 6/24 VAL: 6/18 Fundi: Lt. normal. Rt macula distorted foveolar reflex, Oedema; some preretinal haemorrhages at the periphery of the fundus. (These findings suggest the diagnosis of Berlin's oedema). 20 Tension: R 17 mm Hg L 16 MM Hg. He has also Lt. ectropion and a slight nntosocoria. 25 He has also bilateral lens opacities. He was treated with ambezin tabs and eye drops. He is still under conservative treatment at the Outpatient Department of our Clinic." The doctor mentioned that there is blurring in the right 30 eye which is a kind of cataract and stressed that the Medical Board gave in accordance with exhibit 1, red 38, 8% disability for the macular scar but no disability was given for the right eye. On the basis of the aforesaid conclusion and the advice of the Medical Counsellor of the Department of Social 1204 35 3 CLR Stavnnou ν Republic A Loizou J Insurance this percentage was not added to the previous percentages of 15% and 39c The relevant letter/decision was sent to the applicant by respondent 2 on the 5th No­ vember 1984 (exhibit A) which is the following 5 Subject Assessment of the amount of disablement I tefer to the aforesaid subject and 1 inform you the following. 10 I* 20 During your examination by the Ophthalmic Me­ dical Board on the 14th September Ϊ984. the final percentage of disability assessed was 8% But, how­ ever. this percentage cannot be added to the 39c of the Orthopaedic-Surg'cal and the 15% of the Psychiatric Medical Board as it is not related to the industrial accident which happend to you on the 12th February, 1983 Consequenth the total percentage ot disability on account of an industrial accident remain·* at 18% that is a percentage of permanent disability 3% b> the Orthopaedic Surgical Medical Board and 15% temporary disability from the Psychiatric Medical Board As regards the aforementioned temporay percentage of disability you will be summoned for re-examination in April 1985" 25 Bearing m mind the aforesaid tacts and opinion ot the specialists, I turn now to the examination ot the prin ciples of Law governing the case In the cast of Anti^oni Heraclidou and Another ν The Compensation Offuei

(1968)3 C L R 45 at pp 51-54 it mentions 30 "Secondly, it must be borne in mind that this Court in the exercise of its levisional jurisdiction, cannot go into the scientific merits of a finding of a techni­ cal nature, such as the finding of the Board, about the death of the deceased (see inter aha. Conclusions from the Jurisprudence of the Greek Council ot State 1929-1959 ρ 227) But the Court can. ot course, examine whether in adopting such finding the Board has acted in a proper manner from the 35 1205 A. Loizou J. Stavrinou v. Republic

(1986)point of view of constitutionality, legality and excess or abuse of powers." In the second supplement to the Case Law (1935-1952) by Zacharopoullos at p. 41 and under the title "The Nonreviewability of Determination on the Merits" in paragraph 295 it is mentioned: 5 "295. On pure medical matters." In the case of Kyriakos· Diosmis v. Ministry of Labour and Social insurance

(1975)3 C.L.R. 461 at p. 465 it is mentioned 10 ".... it would, indeed be, normally, beyond the competence of this Court, in a case of this nature to examine the correctness, from the scientific aspect, of the report of the Board." On the question of the non-reviewability of the determination on the merits, an analysis is also made in the case of the Public Service Commission v. Lefkos Georghifldes

(1972)3 C.L.R. 594 at pp. 692-693. 15 It is clear therefore that the determination on the merits by the respondents was based on facts and opinions of 20 medical boards and there does not exist a question of either violation of law or abuse or excess of power or misconception of fact or wrong exercise of discretion by the respondents. It was therefore reasonably open, the decision that the percentage of disability at 8% is not 25 due to the accident. For all the above reasons the recourse is dismissed with no order as to costs. Recourse dismissed. No order as to costs. 1206 3"0