clr/1987/1987_1_397.pdf

(4)(γ)—Ερμηνείααυτού. Πράξεις ή αποφάσειςεν τη εννοία του Αρθρου 146 του Συντάγματος — ΕκλογαίΜελώνΒουλήςΑντιπροσώπων— Προσκύρωσις εδρών(Αρ­ θρον 33

(4){γ) του Περί Εκλογής Μελών της Βουλήςτων Αντιπροσώ­ πων Νόμου72/79, ωςετροποποιήθη υπό των Νόμων 73/80και 1β'81— Δεν αποτελεί πράξιν οργάνου ασκούντος εκτελεστικήνή διοικητικήν εξουσίαν — θέμα ορθώς ήχθη ενώπιον του Ανωτάτου Δικαστηρίου ωςεκλογοδικείου—Σύνταγμα, Άρθρα 145και 146— Άρθρα 57και58 των ενλόγωνόμων. Εκλογαί— ΕκλογικήΑίτησις — Παράπονον διό πεπλονημένην ερμηνειον του άρθρου 33

(4)(γ) του Περί Εκλογής Μελών της Βουλήςτων Αντι­ προσώπωνΝόμου72/79, ωςετροποποιήθη υπό των Νόμων 72/80και 16/81 — Υπό τας περιστάσειςο αιτών ηδύνατο να καταχώρηση μίαν μόνον αίτησιν ενσχέσει προςαμφοτέρας ταςεπηρεαζόμενοςεκλογι­ κός περιφερείαςΛευκωσίας και Λάρνακος. Δια τηςπαρούσης ΕκλογικήςΑιτήσεως ο αιτών,που ήταν υποψή- 397

(1987)φιος βουλευτήςτ ο υ «Δημοκρατικού Συναγερμού» δια την εκλογικήν περιφέρειαν Λευκωσίας εις τας γενικός Βουλευτικός εκλογάς της 24.5.81 ζητεί απόφασιν ότι η εκλογήτ ο υ καθ'ου η αίτηοις1ως βου­ λευτού τ ο υ «Δημοκρατικού Κόμματος» διότην εκλογικήν περιφέρειαν Λευκωσίας και τ ο υ καθ'ου η Αίτησις 2ως βουλευτούτου «Δημοκρατ ι κ ο ύ Συναγερμού» διό την εκλογικήν περιφέρειαν Λάρνακος είναι άκυροι και ότι ο ίδιοςο αιτών εξελέγη βουλευτής τ ο υ «Δημοκρατικού Συναγερμού» διό την εκλογικήνπεριφέρειαν Λευκωσίας και ο καθ'ου η Αίτησις 3 Βουλευτής του «Δημοκρατικού Κόμματος» διά την εκλογι­ κήν περιφέρειαν Λάρνακος. 5 10 Δεν αμφισβητείται ότιμετάτην Β' Κατανομήν των εδρών,που έγινε σύμφωνα με τ ο άρθρο33{4)(β)του Νόμου 72/79,ως ετροποποιήθη, παρέμειναν αδιάθετοι δύο έδραι, μία εις την εκλογικήνπεριφέρειαν Λευκωσίας και μία ειςτην εκλογικήν περιφέρειαν Λάρνακος. Αι δύο α υ τ α ί έδραι έπρεπε να προσκυρωθούν ανά μία ειςτον «Δη- 1 5 μοκρατικόν Συναγερμόν» και το «Δημοκρατικόν Κόμμα». Η πρώτη ττροσκύρωσις έπρεπε να γίνη,όπως και έγινε, εις τον «Δημοκρατικόν Συναγερμόν» και η δευτέρα ειςτ ο «Δημοκρατικόν Κόμμα». Ο καθ'ου ηΑίτησις 4 Γενικός Έφορος Εκλογήςπροσεκύρωσε πρώ­ τον την έδραν της Λάρνακος ειςτον «Δημοκρατικόν Συναγερμόν» και μετά την έδραντης Λευκωσίας εις τ ο «Δημοκρατικό Κόμμα». 20 Η Θέσις τ ο υ αιτούντος είναι ότι εν τ η ορθή ερμηνεία τ ο υ άρθρου 33

(4)(γ) των εν λόγω νόμων πρώτον έπρεπε να προσκυρωθή η έδρα της Λευκωσίας, όπου ο «Δημοκρατικός Συναγερμός» είχε τ ομεγαλύτερον αχρηοιμοποιητον υπόλοιπον ψ ή φ ω ν εκ της Α' Κατανομής,εις 2 5 τ ο κόμμα α υ τ ό και ακολούθως η εναπομείνασα έδρατης Λάρνακος να δοθή ειςτ ο «Δημοκρατικό Κόμμα». Το Α ν ώ τ α τ ο ν Δ ι κ α σ τ ή ρ ι ο ν , α π ο δ ε χ ό μ ε ν ο ν εκλογικήν Αίτησιν, απεφάνθη: την

(1)Υπό τ ο φ ω ςτων διατάξεωντων άρθρων 57και 58{β)τουΝόμου 3 0 72/79, ως ετροποποιήθη δια τ ο υ νόμου 16/81και τ ω ν διατάξεων των Ά ρ θ ρ ω ν 146και 1 4 5 τ ο υ Σ υ ν τ ά γ μ α τ ο ς η π ρ ο σ κ ό ρ ω σ ι ς τ ω ν δ ύ ο ε δ ρ ώ ν δεν αποτελεί πράξιν οργάνου ασκούντος εκτελεοτικήνή διοικητικήν λειτουργίαν εν τ η εννοία του Ά ρ θ ρ ο υ 146.1 και διά τ ο ύ τ ο τ ο θέμα. ορθώς ήχθη ενώπιον τ ο υ Ανωτάτου Δικαστηρίου ως Εκλογοδικείου 3 5 δυνάμει των π α ρ α γ ρ ά φ ω ν

(3)και

(4)τ ο υ άρθρου 57.

(2)Εν όψει των διατάξεων των εν λόγω άρθρων 57 και 58 ο αιτών ηδύνατο να καταχώρηση μίαν μόνον εκλογικήναίτησιν ενσχέσει προς αμφοτέρας τ α ς εκλογικός περιφερείας Λευκωσίας και Λάρνακος.

(3)Η προσκύρωσις αδιαθέτων εδρών δυνάμει τ ο υ άρθρου33

(4)(γ) των άνω νόμων δεν αποτελείσυνέχειαν της Β' κατανομήςτων εδρών, αλλά κατανομήν εδρών επομένην και ανεξάρτητοναπό την Β' κατα­ νομήν. Ω ς εκ τ ο ύ τ ο υέπρεπε να εφαρμοσθούν εκνέου καιεξαρχής αι διατάξεις τ ο υ Ά ρ θ ρ ο υ33

(4)(β), και επομένως έπρεπε να ληφθούν υπ' 398 40 1 C.L.R. 5 Οψιν τα ίδια κατά εκλογικήν περιφέρειαν αχρησιμοποίητα υπόλοιπα ψήφων των μετεχόντων της τελικής αυτής κατανομής κομμάτων, ως τ α υπόλοιπα,τα οποία ελήφθησανυπ' όψιν διά να καθορισθή ηαειρά παραχωρήσεως εδρών ειςτ α κόμματα κατά την Β' κατανομήν. βάοπ των προνοιών της π α ρ α γ ρ ά φ ο υ

(6). Απόφασις ως η Αίτησις. OvSfpin διαταγή ως προς το έξοδα. Εκλογική αίτηση. Εκλογική αίτηση εναντίον της εκλογής τ ο υ καθ' ου η 10 αίτηση Αρ. 1 ως Βουλευτού του ΔημοκρατικΓυ Κόμματος (ΔΗΚΟ) για την εκλογικήν περιφέρεια Λευκωσίας και του καθ' ου η αίτηση Αρ. 2 ως Βουλευτού τ ο υ Δημοκρατικού Συναγερμού (ΔΗΣΥ) για την εκλογική περιφέρειαν Λάρνα­ κας. 15 Α. Μαρκίδης και Χρ. Τριανταφυλλίδης, για τον α ι τ η τ ή . Γ. Πολυβίου, Π. Πολυβίου και Κ. Παμπολλής, για τον καθ' ου η αίτηση Αρ.

1. Ξ. Συλλούρης, για τον καθ' ου η αίτηση Αρ. 2 Κ. Μιχαηλίδης, για τους καθ'ων η αίτηση Αρ. 4 και
2. 20 Α. Χατζηϊωάννου, για τους καθ' ων η αίτηση Αρ.
3. Οι καθ' ων η αίτηση Αρ. 3 και 6δεν ενεφανίσθησαν. Cur. adv. vult. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ Πρ. ανέγνωσε την ακόλουθη από­ φαση τ ο υ Δικαστηρίου: Διά της παρούσης αιτήσεως, η 25 οποία κατεχωρήθη την 24ην Ιουνίου 1981, ο αιτητής ζητεί, κατ' ουσίαν, όπως τ ο Εκλογοδικείον αποφασίση, εν σχέσει προς τας Βουλευτικάς Εκλογάς της 24ης Μαΐου 1981, διά την εκλογήν των Μελών της Βουλής των Αντιπροσώπων, πρώτον ότι η εκλογή τ ο υ καθ' ου η αίτησις 1, Δημητρίου 30 Λιβέρα, ως βουλευτού τ ο υ Δημοκρατικού Κόμματος (ΔΗ­ ΚΟ) διά την εκλογικήν περιφέρειαν Λευκωσίας, είναι άκυ­ ρος, δεύτερον,ότι ηεκλογήτ ο υ καθ'ου ηαίτησις 2, Ανδρέα Μαθηκολώνη, ως βουλευτού τ ο υ Δημοκρατικού Συναγερ­ μού (ΔΗΣΥ) διά την εκλογικήν περιφέρειανΛάρνακος, είναι 35 άκυρος, τρίτον, ότι ο αιτητής εξελέγη βουλευτής τ ο υ ΔΗΣΥ διά την εκλογικήν περιφέρειαν Λευκωσίας, και, τέταρτον, 399

(1987)ότι ο καθ' ου η αίτησις 3 εξελέγηβουλευτής του ΔΗΚΟ διά την εκλογικήν περιφέρειαν Λάρνακος. Το Ανώτατον Δικαοτήριον επελήφθη της παρούσης αιτήσεως ως Εκλογοδικείον δυνάμει τ ο υ Ά ρ θ ρ ο υ 145 του Συντάγματος και των σχετικών προνοιών τ ο υ περί Εκλογής 5 Μελών της Βουλής των Αντιπροσώπων Νόμου τ ο υ 1979 (Νόμος 72/79),ως και του περί Εκλογής Μελών της Βουλής των Αντιπροσώπων (Εκλογικαί Αιτήσεις) Διαδικαστικού Κανονισμού τ ο υ 1981. Ο αιτητής ισχυρίζεται ότι δεν υπήρξεσυμμόρφωσις προς 10 τας προνοίας τ ο υ άρθρου 33

(4)(γ) τ ο υ Νόμου 72/79 ως τ ο ύ τ ο ετροποποιήθη διά τ ο υ άρθρου 6 τ ο υ περί Εκλογής Μελών της Βουλής των Αντιπροσώπων (Τροποποιητικού) Νόμου τ ο υ 1980 (Νόμος 73/80) και διά τ ο υ άρθρου 10 τ ο υ περί Εκλογής Μελών της Βουλής των Αντιπροσώπων (Τρο- 15 ποποιητικού) Νόμου του 1981 (Νόμος16/81). Το ως άνω άρθρον 33

(4)(γ)προνοεί ως ακολούθως: «(γ) αι τυχόν και μετά την δευτέραν κατανομήν απομένουσαι αδιάθετοι έδραι (εις τας οποίας περιλαμβά­ νονται και αι μη διατεθείσαιέδραι κατ' εφαρμογήν των 20 διατάξεων τηςπ α ρ α γ ρ ά φ ο υ (δ)τ ο υ παρόντος άρθρου) προσκυρούνται, ανά μια, κατά σειράν εις τ ο κόμμα ή συνασπισμόν κομμάτων όστις παρουσιάζει τ α υψηλό­ τερα εκτης δευτέραςκατανομής προκύπτοντα αχρησι­ μοποίητα υπόλοιπα και παραχωρούνται ειςτους συν- 25 δυασμούς των δικαιωθέντων τ α ύ τ α ς κομμάτων ή συνασπισμών κομμάτων κατ' εφαρμογήν των διατά­ ξεων της π α ρ α γ ρ ά φ ο υ (β) και τηρουμένων των αναλο­ γιών'» Η π α ρ ά γ ρ α φ ο ς (β)τ ο υ άρθρου 33

(4),ειςτην οποίαν γίνε- 30 τ α ι α ν α φ ο ρ ά εις την παράγραφον (γ) τ ο υ ιδίου άρθρου, προνοεί ως ακολούθως: «(β) εάν αι εκ της δευτέρας κατανομής κατανεμητέαι έδραι είναιπλείονεςτης μιας, ε φ ' όσον μεν α ύ τ α ι περιέρ­ χονται εις εν κόμμα ή συνασπισμόν κομμάτων, πάρα- 35 χωρούνται εις τους συνδυασμούς τ ο υ κόμματος ή συ­ νασπισμού κομμάτων αναλόγως τηςπεριπτώσεως, των εκλογικών περιφερειών ειςτας οποίας αι έδραι ανήκουσι. Εφ' όσον δε αι έδραι α ύ τ α ι περιέρχονται εις πλείονα τ ο υ ενός κόμματα ή συνασπισμούς κομμάτων κατανέ- 40 400 1 CUR. μονται μεταξύ αυτών ως ακολούθως:- 5 10 15 20 25 30 35 40 Τα δικαιωθέντατων εδρών τούτων κόμματα ή συνα­ σπισμοί κομμάτων κατατάσσονται κατά σειράν τ ο υ ύψους των καθ' άπασαν την Δημοκρατίαν άχρησιμοποιητών εκ της πρώτης κατανομής υπολοίπων, προτασσομένων των συγκεντρωσάντων τ α υψηλότερα αχρησιμοποίητα υπόλοιπα. Μετά τ α ύ τ α εξευρίσκεται εν εκάστη των εκλογικών περιφερειών, εις τας οποίας ανήκουσιν αι αδιάθετοι έδραι, τ α εκ της πρώτης κατανομής προκύπτοντα αχρησιμοποίητα υπόλοιπα ενός εκάστου συνδυασμού των συμμετεχόντων εις την δευτέραν κατανομήν κομ­ μάτων ή συνασπισμών κομμάτων. Αι εκ της δευτέρας κατανομής έδραι παραχωρούνται ανά μία ειςτους συνδυασμούς των δικαιωθέντων τ α ύ τ α ς κομμάτων ή συνασπισμών κομμάτων ως ακολούθως: Αρχής γινομένης εκ τ ο υ κόμματος ή συνασπισμού κομμάτων όστις εμφανίζει τ α υψηλότερακαθ' άπασαν την Δημοκρατίαν αχρησιμοποίητα εκ της πρώτης κατανομής υπόλοιπα παραχωρείται η πρώτη εκ των τοιούτων εδρών έδρα ειςτην εκλογικήν περιφέρειαν εις ην τ οτ ο ι ο ύ τ οκόμμα ή οσυνασπισμός κομμάτων εμφα­ νίζει τ ο υψηλότερον αχρηοιμοποιητον υπόλοιπον, νοουμένου ότι υφίσταται τ ο ι α ύ τ η αδιάθετος έδρα, άλλως η τ ο ι α ύ τ η έδρα παραχωρείται εις την αμέσως επομένην εκλογικήν περιφέρειαν εις ήν τ ο τ ο ι ο ύ τ ο κόμμα ή ο συνασπισμός κομμάτων εμφανίζειτ ο αμέ­ σως επόμενον υψηλότερον αχρησιμοποίητον υπόλοι­ πον. Η α υ τ ή εργασίαεπαναλαμβάνεται διαδοχικώς διά τ ο δεύτερον κ α τ ά σειράν ύψους των καθ' άπασαν την Δημοκρατίαν αχρησιμοποίητων εκ της πρώτης κατα­ νομής υπολοίπων και επόμενα κόμματα ή συνασπι­ σμούς κομμάτων, αναλόγως της περιπτώσεως, μέχρι συμπληρώσεως της σειράς κατατάξεωςτων συμμετε­ χόντων εις την δευτέραν κατανομήν κομμάτων και συνασπισμών κομμάτων. Ακολούθως επαναλαμβάνε­ τ α ι , αρχής γινομένης εκ τ η ς εκλογικής περιφερείας εις ήν εν κόμμα ή συνασπισμός κομμάτων εμφανίζει τ ο αμέσως επόμενον υψηλότερον αχρησιμοποίητον υπό­ λοιπον α υ τ ο ύ και ούτω καθ' εξής, η α υ τ ή εργασία και 401

(1987)κ α τ ά την ιδίαν ως προείρηται σειράν μέχρις εξαντλή­ σεως τ ο υ όλου αριθμού εδρών εις τ α ς οποίας εδικαιώθη εκ της δευτέραςκατανομής ενέκαστον κόμμα ή συνασπισμός κομμάτων». Είναι παραδεκτόν υπό όλων των διαδίκων ότι μετά την 5 δευτέραν κατανομήν, η οποία εγένετο συμφώνως προς την π α ρ ά γ ρ α φ ο ν (β) τ ο υ άρθρου 33

(4). ανωτέρω, παρέμειναν, εκ των τ ρ ι ά κ ο ν τ α πέντε εδρών της Βουλήςτων Αντιπροσώ­ πων, αδιάθετοι, διά να προσκυρωθούν δυνάμει της παρα­ γ ρ ά φ ο υ (γ)τ ο υ άρθρου33

(4),δύο έδραι, μ ι α ε ι ς τ η ν ε κ λ ο γ ι - 10 κήν περιφέρειαν Λευκωσίας και μια ειςτην εκλογικήν περι­ φέρειαν Λάρνακος, και ότι τ α μετέχοντα της τελικής κατα­ νομής κόμματα, διά ταςεν λόγω δύο έδρας, ήσαν, κατά σει­ ράν ύψους των καθ' άπασαν την Δημοκρατίαν αχρησιμο­ ποίητων υπολοίπων εκ τ η ς δευτέρας κατανομής, μόνον ο 15 ΔΗΣΥ,μεαχρησιμοποίητον υπόλοιπον 5,020ψ ή φ ω ν , και τ ο ΔΗΚΟ, με αχρησιμοποίητον υπόλοιπον 3,587 ψήφων. Ο Γενικός Έφορος Εκλογών -ο καθ' ου η αίτησις 4 - προσεκύρωσε πρώτον την έδραν ειςτην εκλογικήνπεριφέρειαν Λάρνακος ειςτον ΔΗΣΥ,μεαποτέλεσμα να ανακηρυχθή ως 20 εκλεγείς βουλευτήςο καθ'ου η αίτησις 2,ο οποίος είχε λάβει τ ο υ ς περιοσοτέρους σταυρούςπροτιμήσεως εκτων δύο μη ήδη εκλεγέντων υποψηφίων τ ο υ ΔΗΣΥ διά την εκλογικήν περιφέρειαν Λάρνακος, και προσεκύρωσεν ακολούθως την έδραν εις την εκλογικήν περιφέρειαν Λευκωσίας εις τ ο 25 ΔΗΚΟ, μεαποτέλεσμα να ανακηρυχθή ως εκλεγείς βουλευ­ τ ή ς ο καθ'ο υ η αίτησις 1, ο οποίος είχελάβει τ ο υ ς περισσο­ τέρους σταυρούςπροτιμήσεως εκτων δέκα μη ήδη εκλεγέν­ των υποψηφίων τ ο υ ΔΗΚΟ διά την εκλογικήν περιφέρειαν Λευκωσίας. 30 Ο αιτητής ισχυρίζεται ό τ ι ο Γενικός ΈφοροςΕκλογών δεν ενήργησεν εν προκειμένω συμφώνως προς τας προνοίας τ ο υ ά ρ θ ρ ο υ 33

(4)(γ) και ό τ ι δυνάμει της ορθής εφαρμογής των εν λόγω προνοιών έπρεπε ν α προσκυρωθή πρώτον η έδρα εις την εκλογικήν περιφέρειαν Λευκωσίας εις τον 35 Δ Η Ι Υ , και ως εκ τούτοι*εδικαιούτο να εκλεγήβουλευτής ο α ι τ η τ ή ς ως λαβών τους περισσοτέρους σταυρούς προτι­ μήσεως εκ των μη ήδη εκλεγέντων δέκα υποψηφίων τ ο υ ΔΗΣΥ διά την εκλογικήν περιφέρειαν Λευκωσίας, και ακο­ λούθως να προσκυρωθή η έδρα ειςτην εκλογικήν περιφε- 40 402 1 CUR. 5 ρειαν Λάρνακος ειςτ ο ΔΗΚΟ, και ως εκ τ ο ύ τ ο υ εδικαιούτο να εκλεγή βουλευτής ο καθ' ου η αίτησις 3 ως λαβών τους περισσοτέρους σταυρούς προτιμήσεως εκτων μη ήδη εκλε­ γέντων τριών υποψηφίων του ΔΗΚΟ διά την εκλογικήν περιφέρειαν Λάρνακος. Αντιθέτως οι καθ'ων ηαίτησις 1,2 και 4ισχυρίσθησαν ότι η προσκύρωσις των προαναφερθεισών δύο αδιαθέτων εδρών εγένετο ορθώς συμφώνως προς τας προνοίας του άρθρου 33<4)<γ). 10 Ευχαριστουμεν τους ευπαιδεύτους συνηγόρους όλων των διαδίκων διά την πολύτιμον βοήθειαν, την οποίαν παρέσχον εις τ ο Δικαστήριον διά της επιχειρηματολογίας των κατά την διάρκειαν της ακροάσεως της παρούσης υποθέσεως. Αφού δεεμελετήσαμεν μετάπροσοχής άπαντα 15 τ α εγερθεντα υπ' αυτών θέματα κατελήξαμεν ομοφώνως εις τ α συμπεράσματα, τ α οποία παρατίθενται κατωτέρω ειςτην παρούσαν απόφασίν μας. Εν σχέσει προς εγερθενταδικονομικά ζ η τ ή μ α τ α θεωρούμεν χρήσιμον να σημειωθή ότι τ α άρθρα 57 και 58

(6)τ ο υ 20 Νόμου 72/79,ως ούτος ετροποποιήθη διά τ ο υ Νόμου 16/81, προνοούν ως ακολούθως: 25 _ 30 35 «57.-0) Παν θέμαόπερ δύναται να πρόκυψη εν σχέσει προς τ ο δικαίωμα προσώπου να γίνη ή να παραμείνη βουλευτής αναφέρεται ειςτ ο Εκλογοδικείον και εκδικάζεται οριστικώς και αμετακλήτως υπ* α υ τ ο ύ συμφώ­ νως προς τον εκάστοτεισχύοντα Διαδικαστικόν Κανονισμόν.

(2)Η προς το Εκλογοδικείον αναφοράγίνεται δι' Εκλο­ γικής Αιτήσεως καταχωριζομένης υπό του Γενικού Εισαγγελέως της Δημοκρατίας ή υπό εκλογέως εγγε­ γραμμένουειςτονεκλογικόν καταλογοναφορώντοςεις την εκλογήν, ή υπό προσώπου αξιούντος ότι είχε δικαίωμα να εκλέξη κατάτην εκλογήν ήυπό προσώπου ισχυριζόμενου ότι υπήρξεν υποψήφιος κατά την εκλο- γήν.

(3)Διά της Εκλογικής Αιτήσεως δύναται να απαιτηθή όπως το Εκλογοδικείον κήρυξη ότι η εκλογή είναιάκυ­ ρος, ή ότι ηεκλογήπροσώπουτινός είναιάκυρος ήότι υποψήφιος τις εξελέγη ή ειςπερίπτωσιν καθ'ήν υττάρ- 403

(1987)χει απαίτησις υπό αποτυχόντος υ π ο ψ η φ ί ο υ ότι εξε­ λέγη καθ'ότι είχετην πλειοψηφίαν των νομίμως δοθέν­ των ψήφων δύναται να απαιτηθή αναμέτρησις των ψήφων,

(4)Εκλογική αίτησις καταχωρίζεται εντός ενός μηνός από της ημερομηνίας της δημοσιεύσεως τ ο υ αποτελέ­ σματος τ η ς εκλογής εις την επίσημον εφημερίδα της Δημοκρατίας. 5 58. Τηρουμένων των διατάξεων τ ο υ άρθρου 59 επί Εκλογική Αιτήσει η εκλογή εν συνόλω ή η εκλογή ωρι- 10 σμένων υποψηφίων δύναται να κηρυχθή άκυρος επί τ η αποδείξει ενόςτων ακολούθων λόγων (α) (β) ότι δεν υπήρξε συμμόρφωσις προς τ α ςδιατάξεις τ ο υ παρόντος Νόμου τας αφορώσας εις εκλογάς εάν 15 ήθελε φ α ν ή ότι η εκλογή δεν διεξήχθη συμφώνως προς τας καθιερουμένας αρχάς υπό των διατάξεων τούτων και ότιη μή συμμόρφωσις επηρέασετ ο αποτέλεσμα της ρκληγής. (Υ) 20 (δ) (ε) (στ) ». Εν όψει τ ω ν προνοιών των ως άνω άρθρων, εν συσχε­ τισμοί)προς τ α ςπρονοίας των Ά ρ θ ρ ω ν 145και 146τ ο υ Συν- 25 τ ά γ μ α τ ο ς , είμεθατ η ςγνώμης ότι η υπό τ ο υ Γένικού Εφόρου Εκλογών προσκύρωσις των δυο αδιαθέτων εδρών δεν απο­ τελεί πράξιν οργάνου ασκούντος εκτελεστικήν ή διοικητικήν λειτουργίαν, εν τ η εννοία τ ο υ Ά ρ θ ρ ο υ 146

(1)τ ο υ Συν­ τ ά γ μ α τ ο ς , ηοποία θ α ηδύνατο να προσβληθή διάπροσφυ- 30 γης δυνάμει τ ο υ Ά ρ θ ρ ο υ τ ο ύ τ ο υ , αλλά αποτελείθέμα προ­ κύψαν εν σχέσει π ρ ο ς τ ο δικαίωμα τ ο υ α ι τ η τ ο ύνα γίνη βου­ λευτής, εντ η εννοία τ ο υ ως άνω ά ρ θ ρ ο υ 57

(1)και συνεπώς ορθώς τ ο ύ τ ο ήχθη υπ' α υ τ ο ύ ειςτ ο Ανώτατον Δικαοτήριον ως Εκλογοδικείον, δυνάμει των π α ρ α γ ρ ά φ ω ν

(2),

(3)και

(4)35 τ ο υ εν λόγω ά ρ θ ρ ο υ57. 404 1 CUR. Επίσηςείμεθατηςγνώμης ότι,ενόψει'των προνοιών των ως άνωάρθρων57 και58,οαιτητήςηδύνατοναζητήσηδιά της αιτήσεως του τας υπ'αυτούαιτουμέναςθεραπείας και ότι ως εκ των περιστατικών της παρούσης υποθέσεως 5 ηδύνατο να καταχώρηση μίαν μόνον εκλογικήν αίτησιν εν σχέσειπρος αμφοτέραςταςεκλογικός περιφερείαςΛευκω­ σίαςκαι Λάρνακος. Αναφορικώς προς την ορθήν ερμηνείαν και εφαρμογήν -τουωςάνωάρθρου33

(4)(γ)θεωρούμενότι ηδυνάμειαυτού 10 προσκύρωσις αδιαθέτων εδρών αποτελεί κατανομήν εδρών,η οποίαγίνεται ουχί ως συνέχεια τηςδευτέρας κατα­ νομής, αλλά μετά, καικεχωρισμένως απόαυτήν,έστωκαι αν αύτηγίνεται,τηρουμένων των αναλογιών κατ' εφαρμογήντωνδιατάξεωντηςπαραγράφου (β)τουάρθρου33

(4). 15 Ως εκτούτου διάτους σκοπούςτηςδεούσης συμμορφώ­ σεως προς το άρθρον 33

(4)(γ) έπρεπε να εφαρμοσθούν εκ νέου, και εξ αρχής, αι διατάξεις της παραγράφου (β) του άρθρου 33

(4), τηρουμένων των ανολογιών, και ούτω να προσκυρωθή πρώτον εις τον ΔΗΣΥ η αδιάθετος έδρα εις 20 τηνεκλογικήνπεριφέρειανΛευκωσίας, όπουοΔΗΣΥείχετο υψηλότερον αχρησιμοποίητον υπόλοιπον αυτού (8,469 ψήφους) και ακολούθως να προσκυρωθή εις το ΔΗΚΟ η αδιάθετος έδρα εις την εκλογικήν περιφέρειαν Λάρνακος, όπου το ΔΗΚΟ είχετο αμέσως επόμενον (μετά ταςεκλογι25 κάς περιφερείας Λεμεσού και Κυρήνειας όπου δεν υφίσταντο αδιάθετοι έδραι) υψηλότερον αχρησιμοποίητον υπόλοιπον αυτού (3,908 ψήφους) και όχι να προσκυρωθούν, ως εγένετο υπό του Γενικού Εφόρου Εκλογών, η αδιάθετος έδρα εις την εκλογικήν περιφέρειαν Λευκωσίας 30 ειςτο ΔΗΚΟόπου τούτο είχεχαμηλότερον αχρησιμοποίη­ τον υπόλοιπον (2,668 ψήφους) καιηαδιάθετοςέδραειςτην εκλογικήν περιφέρειανΛάρνακος εις τονΔΗΣΥόπου ούτος είχε χαμηλότερον αχρησιμοποίητον υπόλοιπον (129 ψήφους). 35 Εάνη προσκύρωσις, κατά το τελικόν στάδιον, των δύο αδιαθέτων εδρών ήτο συνέχεια της δευτέρας κατανομής, δυνάμει της παραγράφου (β) τού άρθρου 33

(4), ουδείς λόγος υπήρχεναγίνηπερί τούτου ειδικήχωριστή πρόνοια διατηςπαραγράφου (γ)του ιδίουάρθρου,καιούτεθαανε40 φέρετο ρητώςειςτηντοιαύτηνπαράγραφον(γ)ότιηπροσκύρωσις των αδιαθέτων εδρών γίνεται όχι μόνον «κατ' 405

(1987)εφαρμογήν των διατάξεων της παραγράφου (β)», αλλά «και τηρουμένων των αναλογιών». Εκ τ η ς ολότητος των προνοιών της παραγράφου (γ), και ιδίως ως εκ της χρήσεως της φράσεως «και τηρουμένων των αναλογιών», είναι προφανές ότι διά της παραγράφου 5 (γ) προνοείται μία νέα, χωριστή, περαιτέρω, διαδικασία κατανομής αδιαθέτων εδρών διά τους σκοπούς της οποίας τ α κατά εκλογικήν περιφέρειαν αχρησιμοποίητα υπόλοιπα των κομμάτων των μετεχόντων της τελικής αυτής κατανο­ μής είναι τ α ίδια, κατά εκλογικήν περιφέρειαν, υπόλοιπα, 10 τ α οποία λαμβάνονται υπ' όψιν διά να καθορισθή η σειρά παραχωρήσεως εδρών εις τ α κόμματα κατά την δευτέραν κατανομήν, βάσει των προνοιών της π α ρ α γ ρ ά φ ο υ (β). Διά τ α ύ τ α , τ ο Δικαστήριον αποφασίζει ομοφώνως ότι η 15 εκλογή των καθ' ων η αίτησις 1και 2,Δημητρίου Λιβέρα και Ανδρέα Μαθηκολώνη, ως βουλευτών είναι άκυρος και ότι ο αιτητής, Λέανδρος Ζαχαριάδης, εξελέγη βουλευτής τ ο υ ΔΗΣΥ διά την εκλογικήν περιφέρειαν Λευκωσίας και ο καθ' ου η αίτησις 3, Χαμπής Κυριάκου, εξελέγη βουλευτής τ ο υ 20 ΔΗΚΟ διά την εκλογικήν περιφέρειαν Λάρνακος. Εν όψει των ανωτέρω δεν. χρειάζεται να αποφανθώμεν, εάν η παρούσα αίτησις ηδύνατο να καταχωρηθή και εναν­ τίον των καθ' ων η αίτηοις 5, 6 και 7, διότι έστω και εάν τ ο ύ τ ο δεν ήτο νομοτύπως ενδεδειγμένον, εντούτοις οι εν 25 λόγω καθ' ων η αίτησις είναι ενδιαφερόμενα μέρη, εις τ α οποία ήτο ορθόν να δοθή η ευκαιρία να μετάσχουν, εάν ήθελον, της παρούσης διαδικασίας. Λόγω της νεοφανούς και πολύπλοκου φύσεως των υπό εκδίκασιν ειςαυτήν την υπόθεσιν νομι κών θεμάτων αποφα- 30 σίζομενόπωςέκαοτοςδιάδικοςυποοτή τ α ιδικά τ ο υ έξοδα. Εκλογή καθ' ων η αίτηση 1και 2 άκυρος. Διακήρυξις ότι ο αιτητής και ο καθ' ου η αίτησις 35 3 εξελέγησαν βαυλευταί. This is an editorial note in English ofthejudgment in the above Election Petition. Sections —• TheElection ofMembersof theHouse ofRepresentativesLaw 72/79, as amended by Laws 73/80and 16/81 — Section 33(4}(c)— Theallocation ofseatsthereunderis adistribution ofseatsmadeafterandseparatelyfrom the 406 40 1 CUR. second distribution of seats — In order to comply witfi the saidsection, respondent 4 ought tohave applied from the beginning,mutatis mutandis, theprovisionsofsection33

(4)(b) Acts or decisions in the sense of Art 1461 of the Constitution— Sections of MembersoftheHouseofRepresentatives—Section 33

(4)(c)oftheElection of Members of the House of Representatives Law 72/79, asamended by Laws 73/80 and 16/81 —Allocationof seats thereunder —Not an actor decisioninthesense ofArt 1461 —Matter properlybroughtup beforethe Supreme CourtasanSectoral Court—Constitution,Articles145and1461 10" andsections57and58(e)oftheaforesaidLaw 72/79,asamended 5 15 Sections — Section petition — Complaint of enxtneous applicationofsection 33(4}(c)oftheElectionofMembersc theHouse ofRepresentativesLaw 72/ 79, as amended by Laws 73/80 and 16/81 — Matter affecting two constituencies — Petitioner could file only one petition relatingto both constituencies This election petition relates to the general election for the House of Representatives, which was held on 24.5.81. The petitioner contends that section 33

(4)of Law 72/79 as amended wasappliederconeouslywiththeresultthatinthefinaldistribution 20 ofthe twoseats,which had notbeen allocated dunngthefirstand second distribution of seats, there wasallocated, first one seat to the Democratic Rally Party for the constituency of Lamaca and then the otherseattotheDemocratic Partyfortheconstituencyof Nicosia, whereas if respondent 4 had correctly interpreted and 25 appliedthesaidsection,therewouldhavebeenallocated,firstone seat to the Democratic Rally for the constituency of Nicosia and then theotherseattotheDemocraticPartyfortheconstituencyof Larnaca. Itwasnotindisputethatthefirstallocation oftheoneofthetwo 30 remaining seats should have been made in favour of the Democratic Rally Party and the second in favour of the Democratic Party. What was actually in dispute between the parties was whether the first allocation in favour of the Democratic Rally should 35 concern thevacantseatoftheconstituencyofNicosia,where after thefirstdistribution of seats the said party had itsbiggest unused remainders ofvotes(8,469)orthevacantseatofthe constituency of Lamaca, where the aforesaid party had its smallest unused remaindersofvotes

(129)40 If the aforesaid section had been interpreted in the way 407

(1987)suggested by the Petitioner,the Petitioner,who was a candidate for the Democratic Rally for the constituency of Nicosia, would have been elected member of theHouse and respondent3, who was a candidate of the Democratic Party for the constituency of Lamacawould have been elected memberof theHouse, whereas neither respondent 1, who was a candidate of the Democratic Partyfor the constituency of Nicosia, norrespondent 2, who was a candidate of the DemocraticRally Party for the constituencyof Lamaca,would have been elected as members of theHouse. 5 Held, granting the petition:

(1)Inthe light of the provisions of 10 sections 57 and 58(b) of Law 72/79, as amended by Law 16/81 and of Articles 145 and 146 of the Constitutionthe allocation of the two remaining seats by respondent 4 is notan actor decision in the sense of Article 146.1 of the Constitution, but a matter relating to the petitioner's right of becoming a member of the 15 House of Representatives (section 57

(1)) and, therefore, it was correctly brought up before the Supreme Court as an electoral Courtinaccordancewithsection 57,subsections

(2),

(3)and

(4)of thesaid Law.

(2)Inthelight ofsections 57 and58 of Law 72/79, asamended, 20 the Petitioner could file only one petition relating to both constituencies (NicosiaandLamaca).

(3)Theallocation ofseats invirtue of section33

(4)(c)of Law72/ 79, as amended, is a distribution of seats, which ismade,notas a continuation of the second distribution of seats, but after such 25 second distribution and separately from it, even if it is made by applying mutatismutandistheprovisions of section33

(4)(b)ofthe said law. Itfollows thatfor thepurpose ofcomplying withsection33(4Kc) respondent 4 ought to have applied anew and from the very 30 beginning, mutatis mutandis, the provisions of section 33

(4)(b) and, consequently, to allocatefirstto the DemocrateRally Party the seat of the constituency of Nicosia and, then, to the DemocraticParty theseat of the constituency of Lamaca. If the allocation of the two undistributed seats was a continuation of the second distribution of seats there would have , been no reason to insert a separate provision in the law, namely 408 ι 1 CUR. subsection (c)of the same section, and, moreover, itwouldnot have been expressly provided inthesaid subparagraph thatthe allocation is made not only «by applying the provisions of paragraph (b)»,butalso«mutatismutandis». Petitiongranted. 409