clr/1987/1987_3_1631.pdf

(1987)Κατά την έκδοση του νόμου σύμφωνα με το Αρθρο 52, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας πρέπει να παραλείψει δημοσίευση μόνο της αντισυνταγματικής διατάξεως. Μ ε τ η ν Α ν α φ ο ρ ά α υ τ ή , π ο υ καταχωρήθηκε σύμφωνα μετ ο Άρθρο 140 τ ο υ Συντάγματος, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ζητά Γνωμάτευση τ ο υ Δικαστηρίου κατά πόσο ο Περί Ραδιοφωνικού Ιδρύματος Κύπρου (Τροποποιητικός) Νόμος 1987* βρίσκεται σε αντίθεση ή είναι ασύμφωνος μετις διατάζειςτων άρθρων 19,28,40 και 179τ ο υ Συντάγματος. 5 Ο ενλόγω Νόμος περιέχει διατάξειςσχετικά μετην μεταχείριση από 1U τ ο Ραδιοφωνικό Ίδρυμα Κύπρου, από τ ο ραδιόφωνο και την τηλεόραση, των εκάστοτε υποψηφίων για το αξίωμα του Προέδρου της Δημοκρατίας, κ α τ ά την διάρκεια χρονικής περιόδου έξη μηνών πριν από την λήξη της θητείας του εκάστοτε Προέδρου της Δημοκρατίας. 15 Ο θοηθός Γενικός Εισαγγελέας, που υποστήριξε την αναφορά εκ μέρους τ ο υ Προέδρου της Δημοκρατίας, υποστήριξε συνοπτικά ό τ ι : (α) Κάθε πολίτης της Κυπριακής Δημοκρατίας που έχει τ α προσόντα και υποβάλλει υποψηφιότητα, έχει τ α ίδια δικαιώματα προβολής των θέσεων τ ο υ από τ ο Ρ.Ι.Κ. Έτσ( και αφού σύμφωνα με 2 0 τον εκλογικό νόμο οι υποψηφιότητες υποβάλλονται δέκα μέρεςπριν τη διενέργεια των εκλογών, οι πρόνοιες τ ο υ κρινόμενου Νόμου παραβιάζουν τ ο δικαίωμα κάθε πιθανού υποψηφίου για ισομερή προβολή των θέσεων του μέσω τ ο υ ραδιοφώνου και της τηλεοράσεως. (β) Ο ορισμός τ ο υ Νόμου για τους υποψηφίους για τ ο Προεδρικό αξίωμα αντιβαίνει προς τις πρόνοιες τ ο υ Ά ρ θ ρ ο υ 28,στο βαθμό και έκταση που δεν επεκτείνει το δικαίωμα προβολής από το Ρ.Ι.Κ. σε κάθε πιθανό υποψήφιο. (γ) Οι πρόνοιες τ ο υ Ά ρ θ ρ ο υ 28 παραβιάζονται επίσης από τ ο 3 0 Ά ρ θ ρ ο 5(γ)που προνοεί γιατην κοινή εμφάνιση των υποψηφίων από τη τηλεόραση χωρίς να γίνεται συμπληρωματική πρόνοια για την προβολή σε ξεχωριστή εκπομπήτων θέσεων εκείνων των υποψηφίων οι οποίοι δεν αποδέχονται την πρόοκληση. (δ) Το εν λόγω εδάφιο (γ) του Ά ρ θ ρ ο υ 5, όπως και τ ο εδάφιο (ι)(γγ) 3 5 του ιδίου Ά ρ θ ρ ο υ , που προνοεί για δεύτερη τηλεοπτική εμφάνιση των δυο επικρατέστερων υποψηφίων σεπερίπτωση επαναληπτικής εκλογής, βρίσκονται σε αντίθεση με τις πρόνοιες τ ο υ Ά ρ θ ρ ο υ 19 που κατοχυρώνει την ελευθερία λόγου και εκφράσεως,γιατί δημιουργούν * Τοκείυενο του νόμου αυτού δημοσιεύεταιστις σελίδες 1638-1646. 1632 25 3 C.L.R. Pres. o f R e p u b l i c v. H o u s e o f R'tlves έμμεση πίεση για την συμμετοχή ί ω ν υποψηφίων στο κοινό πρόγραμμα, δεδομένου ότι από πιθανή άρνηση συμμετοχής μπορεί να προκύψουν δυσμενείς εντυπώσεις. ^ 10 Αποφασίσθηκε: (Α)Από τον Πρό/.δρο κ. Τριανταφυλλίδη και τους Δικαστές κ.κ. Α.Αοίζου, Μαλαχτό, Λώρη, Στυλιανίδη και Κούρρη:

(1)Ο υπό κρίση Νόμος, εξαιρουμένων των εδαφίων (γ) και (ι)(γγ) τ ο υ άρθρου5, διασφαλίζει, όπως α π α ι τ ε ί τ ο Ά ρ θ ρ ο 35τ ο υ Συντάγματος, την αποτελεσματική εφαρμογή των διατάξεων τ ο υ Ά ρ θ ρ ο υ 19 τ ο υ Συντάγματος, προς όφελος και των εκάστοτε υποψηφίων Προέδρων και των εκλογέων.

(2)Η άσκηση τ ο υ δικαιώματος της ελευθερίας λόγου και εκφράσεως ( Ά ρ θ ρ ο 19 τ ο υ Συντάγματος) δεν μπορεί να καθίσταται άμεσα ή έμμεσα υποχρεωτική. Τα εδάφια (γ) και {ι)(γγ)τ ο υ Ά ρ θ ρ ο υ 5 τ ο υ υπό κρίση νόμου, που υποχρεώνουν τ ο Ραδιοφωνικό Ίδρυμα 15 Κύπρου να προσκαλεί όλους μαζί τους εκάστοτε υποψηφίους Προέδρους σε τηλεοπτικά προγράμματα συζητήσεων μεταξύ τους συνεπάγεται έμμεσο εξαναγκασμό των υποψηφίων Προέδρων να μετάσχουν σε τέτοια προγράμματα για να μη εκληφθούν ότι αποφεύγουν την μεταξύ τους δημόσια συζήτηση. Γι'αυτό τ α εδάφια 20 αυτά βρίσκονται σε αντίθεση με τ ο Ά ρ θ ρ ο 19τ ο υ Συντάγματος. 25

(3)Η Αρχή της Ισότητας ( Ά ρ θ ρ ο 28 του Συντάγματος) δεν παραβιάζεται με τον υπό κρίση νόμο, γιατί οι διατάξεις τ ο υ βασίζονται σε λογικά και δικαιολογημένα υπό τις περιστάσεις κριτήρια,των οπο·'ων η υιοθέτηση ήταν εύλογαδυνατή για την Βουλή των Αντιπροσώπων.

(4)Ο υπό κρίση νόμος δεν εμποδίζει ούτε άμεσα ούτε έμμεσα οποιονδήποτε πολίτη να θέσει υποψηφιότητα για εκλογή στο αξίωμα τ ο υ Προέδρου της Δημοκρατίας, και γι' αυτό δεν είναι ασύμφωνος με τ ο Ά ρ θ ρ ο 40τ ο υ Συντάγματος. 30 35

(5)Τα εδάφια (γ) και (ι)(γγ) τ ο υ Ά ρ θ ρ ο υ 5 τ ο υ υπό κρίση νόμου μπορούν να διαχωρισθούν από τις άλλες διατάξεις τ ο υ Ά ρ θ ρ ο υ 5. Έτσι, κατά την έκδοση τ ο υ υπό κρίση νόμου από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας με δημοσίευση στην επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας, δυνάμει τ ο υ Ά ρ θ ρ ο υ 52τ ο υ Συντάγματος, πρέπει μόνο να παραλειφθούν τ α εδάφια (γ) και (ι)(γγ)τ ο υ άρθρου 5τ ο υ Νόμου. (Β) Από τον Δικαστή κ. Πική*:

(1)Το αντικείμενο τ ο υ υπό κρίση Νόμου είναι εντελώς έξω από τ α πλαίσια του Ά ρ θ ρ ο υ 40 και δικαιολογημένα μπορεί να χαρακτηρισθεί ως άσχετο μετις διατάξεις *Στο κείμενο της περιλήψεως της αποφάσεως του Δικαστού κ. Πική δεν περιλαμβάνεταιαναφοράστομέροςτηςαποφάσεως,που αναφέρεται στα εδάφια (γ) και (Ο(γγ) του Άρθρου5του υπόκρίση νόμου, γιατί ενσχέσειμεαυτά,οκ. Πικής διαφώνησεμετην πλειοψηφία, κρίνοντας τα συνταγματικά. 1633 P r e · , o fR e p u b l i c v.H o u s e o f R'tives

(1987)τ ο υ . Δεν υπάρχει άρθρο του Συντάγματος που να ρυθμίζει θέματα που αφορούν την προεκλογική εκστρατεία και την μετάδοση των θέσεων των υποψηφίων από τ α μαζικά μέσα επικοινωνίας. Επεται ό τ ι η Βουλή είναι ελεύθερη να ρυθμίσει τ ο θέμα, ασκώντας την αρμοδιότητα της βάσει τ ο υ Ά ρ θ ρ ο υ 61, υπό τον όροβέβαια ότι η 5 ρύθμιση δεν μπορεί να αντιστρατεύεται τ ι ς διατάξεις τ ο υ Συντάγματος π ο υ κατοχυρώνουν τις θεμελιώδεις ελευθερίες τ ο υ ανθρώπου.

(2)Η νομολογία των Αμερικανικών Δικαστηρίων, που επικαλέσθηκε ο ΒοηθόςΓενικός Εισαγγελέας,όχιμόνο δεν υποστηρίζει τιςθέσειςτ ο υ 1 0 σχετικά με την αντίθεση τ ο υ υπό κρίση νόμου με την Αρχή της Ισότητας, αλλά τουναντίον αναγνωρίζει ευχέρεια στο Νομοθέτη να ρυθμίζει θ έ μ α τ α π ο υ σχετίζονται με την προβολή α π ό τ α ραδιοτηλεοπτικά δίκτυα των θέσεων υποψηφίων για τ α πολιτικά αξιώματα χάριν της δίκαιης μεταχειρίσεως τους και ταυτόχρονα της 1 5 περιφρουρήσεως τ ο υ δικαιώματος τ ο υ λαού γιαολοκληρωμένη και ανεμπόδιστη πληροφόρηση για τ απολιτικά πράγματα.

(3)Το Ά ρ θ ρ ο28κατοχυρώνει την ισότητα έναντι τ ο υ Νόμου και της Διοικήσεως' η έννοια τ η ς ισότητας τ α υ τ ί ζ ε τ α ι με την ουσιαστική ομοιογένεια των πραγμάτων και απαγορεύει διακρίσεις μεταξύ 2 0 προσώπων, πραγμάτων και καταστάσεων, ττσυ είναι στην ουοία όμοια. Το Ά ρ θ ρ ο 28δεν περιορίζει την ευχέρεια τ ο υ νομοθέτη να διακρίνει μεταξύ ανομοιογενών πραγμάτων ή καταστάσεων.

(4)Το Ά ρ θ ρ ο 19 κατοχυρώνει τηνελευθερία λόγου και εκφράσεως και τ οσυναφέςδικαίωμα της ελεύθερης πληροφόρησης. 25

(5)Αντιπαραθέτοντας τιςπρόνοιες τ ο υ Νόμου προς τις διατάξεις των Ά ρ θ ρ ω ν 28και 19διαπιστώνουμε ό τ ι : (α) Ησύσταση και όροι λειτουργίας τ ο υ Ρ.Ι.Κ.δεν διέπονται απότ ο Σύνταγμα. Το θέμα ανάγεται αποκλειστικά στην αρμοδιότητατ ο υ νομοθέτη. (β)Ο συσχετισμός μεταξύτ ο υδικαιώματος προβολής από τ ο Ρ.Ι.Κ. και της υποστάσεως τ ο υ υποψηφίου α φ ' ενόςκαιτηςαπηχήσεως της υ π ο ψ η φ ι ό τ η τ α ς μεταξύτ ο υ λαούπουπροκύπτει από τον ορισμότου «υποψηφίου προέδρου» από τον Νόμο σ φ ' ετέρου, είναι συνυφασμένος με τ η λειτουργικότητα τ ο υ δημοκρατικού πολιτεύματος.

(6)Ουδεμία διάταξη τ ο υ νόμου περιορίζει άμεοα ή έμμεσα τ ο δικαίωμα της ελεύθερης έκφρασης. Η ολοκληρωμένη και ανεμπό­ διστη πληροφόρηση τ ο υ κοινού γ ι α τ ι ς θέσεις των υποψηφίων κατοχυρώνει την λειτουργικότητα της δημοκρατίας στην Κύπρο. Γνωμάτευση 1634 30 35 40 ως ανωτέρω. 3 C.L.R. P r e · , ofRepublicv. Houseof R'tlves Casesreferredto: C.B.S. Inc.v.FederalCommunicationsCommission, 69L. Ed.2d.706, RedLion Broadcasting Co. ν FederalConmumcations Commission 23 L.Ed. 2d. 371; Columbia BroadcastingSystemv. Democratic National Committee, 36L. Ed. 772; 5 Policev. EkdohkiEtena,

(1982)2C.L R 63, Improvement BoardofEylandjia v.Constantmou {1967)1C.L.R.167; Pitsllhs v. C.B.C.

(1982)3C.L.R. 208; Αναφορά. 10 15 Αναφορά από τον Πρόεδρο τ η ς Δημοκρατίας για γνωμάτευση κατά πόσο ο περί Ραδιοφωνικού Ιδρύματος Κύπρου (Τροποποιητικός) Νόμος τ ο υ 1987 βρίσκεται σε αντίθεση ή είναι ασύμφωνος με τις διατάξεις των άρθρων 19, 28,40 και 179τ ο υ Συντάγματος. Λ. Λουκαΐδης, Βοηθός Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας και Ν. Χαραλάμπους, Ανώτερος Δικηγό­ ρος της Δημοκρατίας για τον Πρόεδρο της Δημοκρα­ τίας. Μ. Χριστοφίδης, γιατην Βουλή των Αντιπροσώπων. 20 Cur. adv. vult. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ Πρ.ανέγνωσε την γνωμάτευση τ ο υ Δικαστηρίου: Στις 5 Αυγούστου 1987ο Πρόεδρος τ η ς Δημοκρατίας καταχώρησε, δυνάμει τ ο υ Ά ρ θ ρ ο υ 140 τ ο υ Συντάγματος, την παρούσα Αναφορά σ τ ο Ανώτατο 25 Δικαστήριο γ ι α Γνωμάτευση «κατά πόσον ο περί Ραδιοφωνικού Ιδρύματος Κύπρου (Τροποποιητικός) Νόμος τ ο υ 1987βρίσκεται σεαντίθεση ήείναιασύμφωνος με τις διατάξεις των άρθρων 19, 28, 40 και 179 τ ο υ Συντάγματος.» 30 Ο υπό κρίση Νόμος ψηφίστηκε από την Βουλή των Αντιπροσώπων στις 2 Ιουλίου 1987. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, στις 16 Ιουλίου 1987, τον ανέπεμψε στη Βουλή τωνΑντιπροσώπων για επανεξέταση δυνάμει τ ο υ Ά ρ θ ρ ο υ 51τ ο υ Συντάγματος. 1635 TrlantafylHdes P. ρ , ^ . 0 f Republic v. House of R'tives

(1987)Στις 23 Ιουλίου 1987 η Βουλή των Αντιπροσώπων αποφάσισε να εμμείνει στη θέσπιση τ ο υ Νόμου (το κείμενο τ ο υ Νόμου επισυνάπτεται). Στις 24 Ιουλίου 1987 η Βουλή των Αντιπροσώπων κοινοποίησε την απόφαση της στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, ο οποίος,πριν εκδόσειτον Νόμο σύμφωνα με τ ο Ά ρ θ ρ ο 52τ ο υ Συντάγματος, καταχώρησε την παρούσα Αναφορά. 5 Ο εν λόγω Νόμος περιέχει διατάξεις σχετικά με την μεταχείριση από τ ο Ραδιοφωνικό Ίδρυμα Κύπρου, από τ ο 10 ραδιόφωνο και την τηλεόραση, των εκάστοτε υποψηφίων για τ ο αξίωμα τ ο υ Προέδρου της Δημοκρατίας, κ α τ ά την διάρκεια χρονικής περιόδου έξη μηνών πριν από την λήξη της θητείας τ ο υ εκάστοτε Προέδρου της Δημοκρατίας. Το Ανώτατο Δικαστήριο ερεύνησε τ ο θέμα που τέθηκε 15 υπό την κρίση τ ο υ και η ομόφωνη Γνωμάτευση της πλειοψηφίας των Μελών τ ο υ ( Μ . Τριανταφυλλίδη, Α. Λοΐζου, Γ. Μ α λ α χ τ ο ύ , Α. Λώρη, Δ. Στυλιανίδη και Α. Κούρρη) είναι ηακόλουθη:

1. Ο υπόκριση Νόμος,εξαιρουμένων των εδαφίων(γ)και 20 (0(γγ) τ ο υ άρθρου 5, διασφαλίζει, όπως α π α ι τ ε ί τ ο Ά ρ θ ρ ο 35 τ ο υ Συντάγματος, την αποτελεσματική εφαρμογή των διατάξεων τ ο υ Ά ρ θ ρ ο υ 19τ ο υ Συντάγματος, προς όφελος και των εκάστοτε υποψηφίων Προέδρων και των εκλογέων, στα πλαίσια της ορθής εκπλήρωσης της 25 αποστολής τ ο υ Ραδιοφωνικού Ιδρύματος Κύπρου, και ως εκ τ ο ύ τ ο υ ο εν λόγω Νόμος δεν ευρίσκεται σε αντίθεση και ούτε είναι ασύμφωνος προς τ ο Ά ρ θ ρ ο 19 τ ο υ Συντάγματος.
2. Τα εδάφια (γ) και (ι)(γγ) τ ο υ άρθρου 5 τ ο υ υπό κρίση 30 Νόμου υποχρεώνουν τ ο Ραδιοφωνικό Ίδρυμα Κύπρου να προσκαλεί όλους μαζί τους εκάστοτε υποψηφίους Προέδρους σε τηλεοπτικά προγράμματα συζητήσεων μεταξύ τους και τ ο ύ τ ο συνεπάγεται έμμεσο εξαναγκασμό των υποψηφίων Προέδρων να μετάσχουν σε τέτοια 35 προγράμματα για να μη εκληφθούν ότι αποφεύγουν την μεταξύ τους δημόσια συζήτηση. Επειδή όμως δεν επιτρέπεται να καθίσταταιάμεσα ή έμμεσα υποχρεωτική η άσκηση τ ο υ δικαιώματος τ η ς ελευθερίας λόγου και εκφράσεως, που προστατεύεται με τ ο Ά ρ θ ρ ο 19 τ ο υ 40 1636 3 C.L.R. Pres.of Republic v. House of R'lives Triantafyllides P. Συντάγματος, ο έμμεσος εξαναγκασμός των εκάστοτε υποψηφίων Προέδρων να μετάσχουν σε τηλεοπτικά προγράμματα συζητήσεων μεταξύ τους καταστρατηγεί τ ο εν λόγω δικαίωμα και ως εκ τ ο ύ τ ο υ τ α εδάφια (γ) και (ι)(γγ) 5 του άρθρου 5 του υπό κρίση Νόμου ευρίσκονται σε αντίθεση και είναι ασύμφωνα προς τ ο Ά ρ θ ρ ο 19 τ ο υ Συντάγματος. 3.Ο υπό κρίση Νόμος δεν ευρίσκεται σεαντίθεση και ούτε είναι ασύμφωνος προς τ ο Ά ρ θ ρ ο 28τ ο υ Συντάγματος γιατί 10 οι διατάξεις του βασίζονται σε λογικά και δικαιολογημένα υπό τιςπεριστάσεις κριτήρια των οποίων η υιοθέτηση ήταν ευλόγως δυνατή για την Βουλή των Αντιπροσώπων και ως εκτ ο ύ τ ο υ δενπαραβιάζεται η αρχή της ίσης μεταχειρίσεως, η οποία προστατεύεται με τ ο Ά ρ θ ρ ο 28τ ο υ Συντάγματος. 15 4.Ο υπό κρίση Νόμος δενευρίσκεται σεαντίθεση και ούτε είναι ασύμφωνος με τ ο Ά ρ θ ρ ο 40 του Συντάγματος γιατί δεν εμποδίζει ούτε άμεσα ούτε έμμεσα οποιονδήποτε πολίτη να θέσει υποψηφιότητα για εκλογή στο αξίωμα τ ο υ Προέδρου της Δημοκρατίας. 20
3. Εφόσον τ α προαναφερθέντα εδάφια (γ) και (ι)(γγ) τ ο υ άρθρου 5 του υπό κρίση Νόμου ευρίσκονται σε αντίθεση και είναι ασύμφωνα προς τ ο Ά ρ θ ρ ο 19 του Συντάγματος τ α εδάφια αυτά είναι αντισυνταγματικά ως αντίθετα και ασύμφωνα προς τ ο Ά ρ θ ρ ο 179 τ ο υ Συντάγματος. Επειδή 25 όμως τ α εν λόγω εδάφια (γ) και (ι)(γγ) δύνανται να διαχωριστούν από τις υπόλοιπες διατάξεις τ ο υ άρθρου 5 ολόκληρος ο υπό κρίση Νόμος, εξαιρουμένων μόνο των εδαφίων (γ) και (ι)(γγ) τ ο υ άρθρου 5, δεν είναι αντισυνταγματικός ως αντίθετος ή ασύμφωνος προς τ ο 30 Αρθρο 179 τ ο υ Συντάγματος γ ι α τ ί δεν ευρίσκεται σε αντίθεση ούτε είναι ασύμφωνος προς τ α Ά ρ θ ρ α 19,28 και 40 του Συντάγματος και κατά την έκδοση τ ο υ από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας με δημοσίευση στην επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας, δυνάμει τ ο υ Ά ρ θ ρ ο υ 52 τ ο υ 35 Συντάγματος, πρέπει μόνο να παραλειφθούν τ α εδάφια (γ) και (ι)(γγ) τ ο υ άρθρου 5τ ο υ Νόμου. Η παρούσα Γνωμάτευση κοινοποιείται, σύμφωνα με τ ο Ά ρ θ ρ ο 140.2 τ ο υ Συντάγματος, στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και στη Βουλή των Αντιπροσώπων. 1637 Triantafyllides P. Pres. of Republic v. House of R'thres

(1987)ΝΟΜΟΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΩΝ ΤΩΝ ΠΕΡΙ ΡΑΔΙΟ­ ΦΩΝΙΚΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΚΥΠΡΟΥ Ν Ο Μ Ο Ν Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως:Συνοπτικος Ύ ηλος ' > «του 1959 20 του 1960 21 τουi960

1. Ο παρών Νόμος θα αναφέρηται ως ο 5 περί Ραδιοφωνικού Ιδρύματος Κύπρου (Τροποποιητικός) Νόμος τ ο υ 1987 και θα αναγιγνώσκηται ομού μετά του Ραδιοφωνικού Ιδρύματος Κύπρου Νόμου 69 του1961 * ε ν τ ο | ( > ε Φ ε ^Πζ αναφερομένου ως «ο 10 26 του1962 βασικός νόμος»). 39 του 1963 61 του1972 Ερμηνεία.
2. Δια τους σκοπούς τ ο υ παρόντος 52 του1977 νόμου:21 του 1979 68 του1965 «Βουλή» σημαίνει την Βουλήν των Αντιπροσώπων' *5 «Δελτία Ειδήσεων» σημαίνει τ α δελτία ειδήσεων τ ο υ Ραδιοφώνου και της Τηλεοράσεως' «Δευτέρα περίοδος» σημαίνει τους τελευταίους τρεις μήνας της χρονικής 20 περιόδου' «Δημοκρατία» σημαίνει την Κυπριακήν Δημοκρατίαν' «Εκλογαί»σημαίνει ταςεκλογάς,αι οποίαι διεξάγονται προς ανάδειξιν Προέδρου' 25 «Ίδρυμα» σημαίνει τ ο Ραδιοφωνικόν Ίδρυμα Κύπρου «Πολιτικόν κόμμα» σημαίνει κόμμα εκπροσωπούμενον εν τ η Βουλή ή Οργανισμόν ή Ένωσινπροσώπων ή Ομάδα 30 προσώπων,ηοποία κ α τ ά τ η ν α ν τ ί λ η ψ ι ν τ ο υ μέσου συνετού πολίτου έχοντος γνώσιν της εσωτερικής πολιτικής πράγματικότητος της Κύπρου και προσβλέποντος εις την οργανωσιν, την δομήν, τ ο υ θεσμούς, τους 35 στόχους καιτην απήχησίν της θεωρείται ως πολιτικόν κόμμα' «Πρόεδρος» σημαίνει τον Πρόεδρον της ΚυπριακήςΔημοκρατίας' 1638 Pres.ofRepublic v.House ofR'tives TriantaffyMidee P. «Πρώτη περίοδος» σημαίνει τους πρώτους τρεις μήνας της χρονικής περιόδου' ".Υποψήφιος Πρόεδρος»σημαίνει άτομον, πρόθεσιν χ το οποίον εξαγγέλει δημοσίως υποβολής υποψηφιότητοςδι'ανάδειξίν τ ο υ ως Προέδρου ειςτας επομένας της εν λόγω διακηρύξεως εκλογάς, νοουμένου ότι έχει την δυνάμει τ ο υ Συντάγματος ικανότητα του εκλέγεσθαι ειςτ ο αξίωμα τ ο υ Προέδρου και πληροί μίαν ή περισσότερος των ακολούθων προϋποθέσεων, ή τ ο ι : (α) Κατέχει κατά τον χρόνον της εν λόγω εξαγγελίας τ ο αξίωμα τ ο υ Προέδρου, (β) είναι αρχηγός πολιτικού κόμματος, (γ) τυγχάνει της υποστηρίξεως ενός ή περισσοτέρων κομμάτων, (δ) είναι άτομον, τ ο οποίον, κ α τ ά την αντίληψιν τ ο υ συνετού μέσου πολίτου, έχει διαδραματίσει ή διαδραματίζει σημαίνοντα ρόλον εις την πολιτικήν ή οικονομικήν ή κοινωνικήν ζωήν της Κύπρου ή είναι προσωπικότης απολαμβάνουσα κύρους και/ή σεβασμού μεταξύ μέρους τ ο υ εκλογικού σώματος: Νοείται ότι υποψήφιος Πρόεδρος παύει να θεωρήται ως υποψήφιος Πρόεδρος α φ ' ηςστιγμής τυχόν δηλώσει ότι έχειπαύσει να ενδιαφέρεται δι'ανάδειξίν τ ο υ ειςτ ο αξίωμα τ ο υ Προέδρου. «Χρονική περίοδος» σημαίνει την χρονικήν περίοδον, η οποία άρχεται εξ μήνας προ της συμφώνως προς τ ο Σύνταγμα λήξεωςτης θητείας τ ο υεκάστοτε Προέδρου και λήγει την επομένην ημέραν της ημέρας των εκλογών, διά των οποίων θα έχη αναδειχθή νέος Πρόεδρο'
3. Ανεξαρτήτως οιασδήποτε διατάξεως του βασικού νόμου, το Ίδρυμα υποχρεούται όπως καθ' όλον τ ο χρονικόν 1639 T r l a n t a f v l M d e s P. p r e » , o f R e p u b l i c v. H o u s e o f R'tlves

(1987)διάστημα της χρονικής περιόδου διασφαλίζη την ακριβοδικαίαν μεταχείρισιν των εκάστοτε υποψηφίων Προέδρων. Υποχρεωθείς τ ο υ Ιδρύματος κ α τ ά την Πρώτην περίοδον.

1. Ά ν ε υ επηρεασμού της γενικότηταςτης διατάξεως τ ο υ άρθρου 3 τ ο υ παρόντος 5 Νόμου τ ο Ίδρυμα .υπέχει κατά την διάρκειαν της Πρώτης περιόδου τας ακολούθους υποχρεώσεις: (α) Να μεταδίδη διά των δελτίων ειδήσεων κατά τρόπον σύντομον και περιεκτικόν τας 10 προεκλογικός δραστηριότητας εκάστου υποψηφίου Προέδρου. (β) Να μεταδίδη διά των κυρίων δελτίων ειδήσεων ανελλιπώς αυτούσιας τας εκάστοτε δηλώσεις ήανακοινώσεις εκάστου 15 των υποψηφίων Προέδρων, νοουμένου ότι η κανονική ανάγνωσις αυτών δεν θα υπερβαίνη τ α δύο λεπτά: Νοείται ότι εάν η κανονική ανάγνωσιςτων δηλώσεων ή ανακοινώσεων υποψηφίου 20 Προέδρου θα υπερβαίνη τ α δύο λεπτά, τότε τ ο Ί δ ρ υ μ α άνευ επηρεασμού της υποχρεώσεως τ ο υ κατά τ α ανωτέρω εν σχέσει με τας δηλώσεις ή ανακοινώσεις των άλλων ή οιουδήποτε των άλλων 25 υποψηφίων Προέδρων, θα υποχρεούται να μεταδώση περίληψιν των σχετικών δηλώσεων ή ανακοινώσεων διαρκείας δύο περίπου λεπτών. (γ) Να παραχωρή άπαξ τ η ς εβδομάδος 30 χρόνον διαρκείαςπέντε λεπτών εις έκαστον υποψήφιον Πρόεδρον προς τον σκοπόν όπως είτε ο ίδιος ο υποψήφιος είτε εκπρόσωπος τ ο υ απευθύνεται προς τον Κυπριακόν λαόντόσον διάτ ο υ ραδιοφώνου 35 όσον και διά τηςτηλεοράσεως. (δ) Να παραχωρή άπαξ τ ο υ μηνός εις έκαστον υποψήφιον Πρόεδρον χρόνον δεκαπέντε λεπτών προς τον σκοπόν όπως 1640 3C.L.R. P r e · , of Republic v.House of R'tlves THantaffyllides P. ούτος ομιλήση είτε αυτοπροσώπως είτε διά εκπροσώπουτου προςτον Κυπριακόν λαόν τόσον διά του ραδιοφώνου όσον και διά της τηλεοράσεως. (ε) Να καλύπτη πλήρως τόσον διά του ραδιοφώνου όσον και διά της τηλεοράσεως μίαν δημοσιογραφικήν διάσκεψιν εκάστου υποψηφίου Προέδρου: Νοείται όμως ότι η παραχωρούμενη δυνάμει της διατάξεως αυτής ώρα δεν δύναται να υπερβαίνη τ α εξήκοντα λεπτά: 10 Νοείται περαιτέρω ότι ο χρόνος παραχωρείται την ιδίαν ημέραν, καθ' ην τυχόν θα γίνη η σχετική δημοσιογραφική διάσκεψις. 15 Νοείται έτι περαιτέρω ότι εναπόκειται εις έκαστον υποψήφιον Πρόεδρον να καθορίση τον χρόνον της ιδικής του δημοσιογραφικής διασκέψεως, η οποία κατά τ α ανωτέρω υποχρεωτι κώς θα μεταδοθή από τ ο Ίδρυμα. 20 25 30 35 Υπονρεωαεις του Ιδρύματος κατά την Δευτέραν περίοδον.
2. Άνευ επηρεασμού της γενικότητος του άρθρου 3 τ ο υ παρόντος Νόμου κατά την διάρκειαν της Δευτέρας περιόδου το Ίδρυμα υποχρεούται: (α) Να καλύψη ειδησεογραφικώς εξ ομιλίας εκάστου υποψηφίου Προέδρου, ήτοι μίαν ειςτην πόλιν της Λευκωσίας, μίαν ειςτην πόλιντης Λεμεσού, μίαν ειςτην πόλιν της Λάρνακος, μίαν εις την πόλιν της Πάφου, μίαν προς τους κατοίκους Αμμοχώστου και μίαν προς τους κατοίκους Κηρυνείας. Η κάλυψις θα είναι και τηλεοπτική. Η διάρκεια της καλύψεως εκάστης ομιλίας θα είναι 10 λεπτά. (β) Να καλύψη ειδησεογραφικώς και εις χρόνον πέντε περίπου λεπτών 6ι' εκάστην συγκέντρωσιν άλλας πέντε συγκεντρώσεις εκάστου υποψηφίου Προέδρου ή 1641 THantafyllldes P. p r c e . D f R c p u b l t c v. House of R'tlves

(1987)εκπροσώπου τ ο υ ως έκαστος υποψήφιος Πρόεδρος εκάστοτε υποδεικνύει προς τ ο Ίδρυμα. (γ) Να προσκαλέση τους υποψηφίους Προέδρους μίαν τουλάχιστον φοράν όλους 5 ομού εις πρόγραμμα τηλεοράσεως διαρκείας δύο τουλάχιστον ωρών προς τον σκοπόν συζητήσεως , και ' ζωντανής αναμεταδόσεως των απόψεων τους και να φροντιζη όπως το σχετικόν πρόγραμμα 10 συντονίζεται κατά τρόπον ισορροπημένον. Νοείται ότι τ ο Ίδρυμα θα υποχρεούται να μεταδο')ση τ ο πρόγραμμα εάν δύο τουλάχιστον υποψήφιοι αποδεχθούν όπως παρουσιασθούν ειςαυτό. 15 (δ) Να καλύψη μίαν τουλάχιστον δημοσιογραφικήν διάσκεψιν εκάστου υποψη­ φ ί ο υ προέδρου, εφαρμοζόμενης κατ' αναλογίαν της παραγράφου (ε) τ ο υ άρθρου 4 ανωτέρω. 20 (ε) Να ανακοίνωση καθημερινά εις ειδικόν πρόγραμμα προαγγελίαν προεκλογικών συγκεντρώσεων της ιδίας ή επομένης ημέ­ ρας εκάστου υποψηφίου προέδρου ή συγ­ κεντρώσεων γινομένων προς χάριν ή προς 25 υποστήριξιν υποψηφίου προέδρου: Νοείται ότι ο αριθμός των εκάστοτε καθ' εκάοτην ημέραν μεταδιδομένων συγκεν­ τρώσεων δεν θα υπερβαίνη τας πέντε. (στ) Κατά την διάρκειαν των τελευταίων 30 45 ημερών της Δευτέραςπεριόδου να μετα­ δίδη καθημερινώς και περί ώραν 1.45 μ.μ. διά τ ο υ ραδιοφώνου αυτούσιας ανακοινώ­ σεις εκάστου των υποψηφίων Προέδρων ή κόμματος υποοτηρίζοντος αυτόν νοουμέ- 35 νου ότι ο χρόνος ανακοινώσεων δεν θα υπερβαίνη τ α 5λεπτά. (ζ) Να καλή έκαστον υποψήφιον Πρόε­ δρον ειςτ ο πρόγραμμα «Συνάντησις με τον 1642 Pres. of Republic >'. House of R'tlves TriantafvHIdesP. τύπον», ή άλλον παρόμοιον τηλεοπτικον πρόγραμμα. Οι δημοσιογράφοι οι οποίοι θα θέτουν τας ερωτήσεις ειςτ ο πρόγραμμα δεν θα υπερβαίνουν τουςτρεις (ο ίδιος αριθ­ μός θα ισχύη δι'όλαςτας περιπτώσεις), και θα επιλέγωνται από τους διευθυντάς ή εκπροσώπους των εφημερίδων και θααντι­ προσωπεύουν διαφόρους πολιτικάς τάσεις και αποχρώσεις. Το πρόγραμμα θα διαρκεί 75λεπτά και θα μεταδίδεται αμέσως μετά τ ο κύριον δελτίον ειδήσεων τηςτηλεοράσεως. (η) Να μεταδώση μίαν συνέντευξιν από έκαστον υποψήφιον Πρόεδρον ή εκπρο­ σώπους των επί τηςπολιτικής των επί βασι­ κών θεμάτων (Κυπριακόν πρόβλημα, οικο­ νομία, κοινωνική πολιτική, παιδεία, κλπ.). Αι ερωτήσεις θα είναι ειςόλαςτας περιπτώ­ σεις αι ίδιοι και ο χρόνος επίσης ο ίδιος, διαρκείας περίπου 20λεπτών. Αι συνεντεύ­ ξεις θα μεταδίδωνται τόσον από ραδιοφώ­ νου όσον και από τηλεοράσεως. Η δυνάμει της παρούσης υποπαραγράφου υποχρέωσις τ ο υ ιδρύματος δέον να εκπληρούται εντός τ ο υ δευτέρου μηνός της Δευτέρας περιόδου. (θ) Περί τ ο τέλος της προεκλογικής εκστρατείας τ ο Ίδρυμα υποχρεούται να παραχωρή αλληλοδιαδόχως την ιδίαν ημέραν ειςτους υποψηφίους Προέδρους χρό­ νον τόσον εις τ ο ραδιόφωνον όσον και εις την τηλεορασιν προκειμένου να ομιλήσουν προς τον λαόν. Ο εν λόγω χρόνος θα είναι διαρκείας μέχρι 15 λεπτών. (ι) Εν περιπτώσει επαναληπτικής εκλογής κατά τ α προβλεπόμενα υπό τ ο υ Ά ρ θ ρ ο υ 39.2 τ ο υ Συντάγματος και κατά την περίο­ δον την μεσολαβούσαν από τ ο υ τέλουςτης πρώτης εκλογής μέχρι της τοιαύτης επα­ ναληπτικής εκλογής, το Ίδρυμα υπο­ χρεούται όπως: 1643 Triantaiyllldes P. P r e . o f R e p u b l l c v. House of R'tlves

(1987)(αα) Καλύψη ειδησεογραφικώςτόσον διά τ ο υ ραδιοφώνου όσον και διά της τηλεορά­ σεως μίαν τουλάχιστον ουγκέντρωσιν εκά­ στου των υποψηφίων, οι οποίοι δικαιούν­ τ α ι να διεκδικήσουν την επαναληπτικήν εκλογήν δυνάμει της ενλόγω διατάξεως τ ο υ Συντάγματος. Ο χρόνος καλύψεως θαείναι διαρκείας 20 λεπτών. 5 (βθ) Μεταδίδη καθημερινώς διά των κυρίων δελτίων ειδήσεων αυτούσιας τας 10 δηλώσεις και ανακοινώσεις των, νοουμένου ότι εάν η κανονική ανάγνωσις των ανακοι­ νώσεων ή δηλώσεων μιας ημέρας ενός υπο­ ψηφίου δεν δύναται να γίνη εντός χρονικού διαστήματος 5 λεπτών, άνευ επηρεασμού 15 της ανωτέρω υποχρεώσεως τ ο υ εν σχέσει μετον άλλον υποψήφιον Πρόεδρον,τότε τ ο Ίδρυμα θα μεταδίδη περίληψιν διαρκείας5 λεπτών των εν λόγω δηλώσεων ή ανακοι­ νώσεων της ημέρας εκείνης. 20 (γγ) Καλέση τους δύο υποψηφίους Προέ­ δρους ειςπρόγραμμα διαρκείας90μέχρι120 λεπτών από τηλεοράσεωςπρος τον σκοπόν συζητήσεως μεταξύ των των απόψεων των, και οφείλει να συντονίζη δεόντως και 25 κατά τρόπον ισορροπημένον τ ο εν λόγω πρόγραμμα: Νοείται ότι εάν ο εις των υποψηφίων δεν αποδεχθή την πρόσκλησιν τ ο Ίδρυμα υπο­ χρεούται να παραχώρηση ειςέκαστον υπο- 30 ψήφιον κεχωρισμένως χρόνον διαρκείαςβθ λεπτών από τηλεοράσεωςπρος τον σκοπόν όπως έκαστος α φ ο ύ εκθέση συντόμως τας απόψεις τ ο υ απάντηση ειςερωτήσεις τριών δημοσιογράφων επιλεγομένων κατ' ανάλο- 35 1644 3C.L.R. p r e s .o f Republic v. H o u s e o f R'tlves T r i a n t a f y l l l d e s P. γον εφαρμογήν των διατάξεων της παρα­ γράφου (ζ)τ ο υ παρόντος άρθρου. (δδ) Αι διατάξεις των παραγράφων (ε), (στ) και (θ) τ ο υ παρόντος άρθρου θα εφαρμόζωνται αναλόγως. Ερμηνευτική διάταζις.

1. Ουδέν των εν τω παρόντι Νόμω διαλαμβανομένων θέλει ερμηνεύεται ως παρέχον δικαίωμα ήεπιβάλλον υποχρέωσιν εις το Ίδρυμα να μεταδίδη οτιδήποτε, το οποίον συνιστά δυσφήμησιν δυνάμει του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ.
2. Σειρά προβολής των υποψηφίων Προέδρων.
3. Η σειρά, η οποία θα ακολουθήται εις τας περιπτώσεις των παραγράφων (α),(β) και (γ) τ ο υ άρθρου 4 τ ο υ παρόντος Νόμου και ησειρά,η οποία θα ακολουθήται ειςτας περιπτώσεις των παραγράφων (ε), (στ) και της υποπαραγράφου (ι)(ββ) τ ο υ άρθρου 5, θα είναι ανάλογος προς την πολιτικήν δύναμιν τ ο υ κόμματος, τ ο υ οποίου ο υποψήφιος Πρόεδρος τυγχάνει αρχηγός ή από τ ο οποίον ή (τα οποία) υποστηρίζεται, ακολουθούντων των ανεξαρτήτων υποψηφίων κατ' αλφαβητικήν σειράν, ενώ εις τας περιπτώσεις των παραγράφων (ζ) και (η) τ ο υ άρθρου 5 θα προηγήται η εμφάνισις των ανεξαρτήτων υποψηφίων Προέδρων - της σειράς μεταξύ των καθοριζομένης αλφαβητικώς - και θα έπεται η εμφάνισις των λοιπών υποψηφίων, της μεταξύ των σειράς καθοριζομένης κατά τρόπον αντιστρόφως ανάλογονπρος την σειράν, ηοποία κατάτα ανωτέρω έχει ορισθη διά τας περιπτώσεις 10 ιc 20 25 30 1645 Triantafyllldes P. Pres. ofRepublicv. HouseofR'tlves

(1987)των παραγράφων (α), (β) και (γ) τ ο υ άρθρου 4 και των παραγράφων (ε), (στ) και της υποπαραγράφου (ι)

(68)τ ο υ άρθρου5 τ ο υ παρόντος Νόμου: Νοείται ότι τ α προγράμματα εκάστης 5 των παραγράφων (ζ) και (η) τ ο υ άρθρου5 τ ο υ παρόντος Νόμου θα μεταδίδωνται εις συνεχείς ημέρας - πλην Σαββάτου και Κυριακής. Η συμπλήρωσις των προγραμ­ μάτων της εν λόγω παραγράφου (η) θα 10 προηγήται ενάρξεως της μεταδόσεως των προγραμμάτων της π α ρ α γ ρ ά φ ο υ (ζ) τ ο υ άρθρου 5τ ο υ παρόντος Νόμου. ΠΙΚΗΣ,Δ.: ΟΠρόεδροςτηςΔημοκρατίαςμετηναναφορά α υ τ ή ζητεί τ η γνωμάτευση τ ο υ Ανωτάτου Δικαστηρίου για 15 τη συνταγματικότητα τ ο υ Περί Ραδιοφωνικού Ιδρύματος (Τροποποιητικού) Νόμου τ ο υ 1987.Συγκεκριμένα επιζητεί, βάσει τ ο υ Ά ρ θ ρ ο υ 140 τ ο υ Συντάγματος, τ η γνώμη τ ο υ Ανωτάτου Δικαστηρίου κατά πόσο ο Νόμοςπροσκρούει ή είναι αντίθετος με τις πρόνοιες τ ο υ Ά ρ θ ρ ο υ 40, που 20 καθορίζει τ α προσόντα εκλογιμότητας στο αξίωμα τ ο υ Προέδρου της Δημοκρατίας, τ ο υ Ά ρ θ ρ ο υ 28, που κατοχυρώνει την ισοπολιτεία έναντι τ ο υ Νόμου και της Διοικήσεως, και τέλος του Ά ρ θ ρ ο υ 19,που θεμελιώνει την ελευθερία λόγου και εκφράσεως και της ανεμπόδιστης 25 λήψεως και μεταδόσεως πληροφοριών. Έκδηλος σκοπός τ ο υ Νόμου, τ η συνταγματικότητα τ ο υ οποίου έχουμε κληθείνα κρίνουμε, είναι η θέσπιση κώδικα για την προβολή μέσω τ ο υ ραδιοτηλεοπτικούδικτύου των θέσεων και απόψεων των υποψηφίων για τ ο προεδρικό 30 αξίωμα στη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας. Σε γενικές γραμμές ο Νόμος προσδιορίζει τ η διάρκεια της εκλογικής περιόδου, τον τρόπο και έκταση προβολής των θέσεων των υποψηφίων από τ ο Ρ.Ι.Κ. και την οργάνωση 1646 3 C.L.R. 5 Pres.of Republic </. House of R'tlves PlkisJ. ειδικής τηλεοπτικής εκπομπής για εμφάνιση όλων των υποψηφίων στα πλαίσια κοινής συνεντεύξεως. Η συμμετοχή στην εκπομπή δεν είναι υποχρεωτική. Επαφίεται στον κάθε υποψήφιον να αποδεκτεί την πρόσκληση για συμμετοχή. Η πραγματοποίηση της εκπομπής εξαρτάται τελικά από την αποδοχή της προσκλήοεο>ς για συμμετοχή από δύο τουλάχιστο υποψηφίους. Ο Νόμος προσβάλλεται μόνο σε συνάρτηση με ί α 10 ι Γροαναφερθέντα τρία άρθρα τ ο υ Συντάγματος και σε συσχετισμό με το Άρθρο 179 τ ο υ Συντάγματος που καθιστά το Σύνταγμα τον υπέρτατο νόμο της πολιτείας. Δεν προσβάλλεται ο Νόμος αναφορικά με το διαχωρισμό τωντιολιτειακώνεξουσιώνπου επιβάλλειτο Σύνταγμα ούτε ι 15 καλούμεθα ν' αποφασίσουμε κατά πόσο οι πρόνοιες του Νόμου ή οποιασδήτιοτε από αυτές υπεισέρχεται στον τομέα της Διοικητικής εξουσίας. Συνοπτικά η θέση τ ο υ κ. Λουκαΐδη, Βοηθού Γενικού Εισαγγελέα, που υποστήριξε την αναφορά εκ μέρους τ ο υ 20 Προέδρου της Δημοκρατίας είναι: 25 30 35 40 (α) Παρόλο που το Ά ρ θ ρ ο 40 του Συντάγματος δεν δημιουργεί ρητάδικαιώματα προβολής μέσω τ ο υ Ρ.Ι.Κ. των θέσεων των υποψηφίων για το αξίωμα ί ο υ Προέδρου, τέτοιο δικαίωμα εξυπακούεται από τις πρόνοιες του Ά ρ θ ρ ο υ 40 ιδιαίτερα ερμηνευόμενες σε συσχετισμό με εκείνες τ ο υ Ά ρ θ ρ ο υ 28 τ ο υ Συντάγματος. Επομένως κάθε πολίτης της Κυπριακής Δημοκρατίας που έχειτα προσόντα και υποβάλλει υποψηφιότητα, έχει τ α ίδια δικαιώματα προβολής των θέσεωντ ο υ από το Ρ.Ι.Κ.Και επειδή ο Νόμος που διέπει την εκλογή για το αξίωμα τ ο υ Προέδρου της Δημοκρατίας 'Νόμος 37/59 όπως τροποποιήθηκε) προβλέπει στο Ά ρ θ ρ ο 9

(4)ότι οι υποψηφιότητες υποβάλλονται δέκα μέρεςπριν τ η διενέργειατων εκλογών, οι πρόνοιες τ ο υ κρινόμενου Νόμου παραβιάζουν τ ο δικαίωμα κάθεπιθανού υποψηφίου για ισομερή προβολή των θέσεων τ ο υ μέσω ραδιοφώνου και της τηλεοράσεως. Λογική προέκταση των εισηγήσεων τ ο υ κ. Λουκαΐδη είναι ότι τ ο Σύνταγμα περιορίζει την προβολή των θέσεων των υποψηφίων για τ ο Προεδρικό αξίωμα στις δέκα μέρες που μεσολαβούν μεταξύ υποβολής υποψηφιοτήτων και 1647 P l k l ·J . P r e · , of Republic v. House of R'tlves

(1987)εκλογών. Επομένως δεν είχε αρμοδιότητα η νομοθετική εξουσία να καθορίσει χρονική διάρκεια για προβολή των θέσεων των υποψηφίων απότ οΡ.Ι.Κ. άλλη απ' εκείνηπου καθιερώνει τ ο Σύνταγμα. (β) Ο ορισμός τ ο υΝόμου γιατους υποψηφίους γιατ ο 5 Προεδρικό αξίωμα αντιβαίνει τις πρόνοιες τ ο υ Ά ρ θ ρ ο υ28 στο βαθμό και έκταση που δεν επεκτείνει το δικαίωμα προβολής από τ ο Ρ.Ι.Κ. σε κάθε πιθανό υποψήφιο. Ο νόμος παρέχει δικαίωμα προβολής θέσεων και δραστηριοτήτων στις εξής κατηγορίες υποψηφίων: 10 (ι) στοπρόσωπο που κατέχει το αξίωμα τ ο υΠροέδρου της Δημοκρατίας' 00 στους αρχηγούς πολιτικών κομμάτων' (ιιι) στους υποψηφίους που υποστηρίζονται από ένα ή περισσότερα κόμματα, και (ιν) σε ανεξάρτητες προσωπικότητες που λόγω της δράσεως ή συμμετοχής τους σταδημόσια απολαμβάνουν κύρους ή σεβασμού μεταξύ μέρους τ ο υ εκλογικού σώματος. 15 Συναρτάται επομένως από τ ο νομοθέτη τ ο δικαίωμα 20 προβολής τωνθέσεωντωνυποψηφίων από τ ο Ρ.Ι.Κ. με την απήχηση της υποψηφιότητας τους μεταξύτ ο υ λαού. Οι πρόνοιες τ ο υ Ά ρ θ ρ ο υ 28παραβιάζονται επίσης από τ ο Ά ρ θ ρ ο 5(γ) π ο υ προνοεί γιατην κοινή εμφάνιση των υποψηφίων από την τηλεόραση χωρίς να γίνεται 25 συμπληρωματική πρόνοια γιατηνπροβολή σε ξεχωριστή εκπομπή των θέσεων εκείνων των υποψηφίων, οι οποίοι δεν αποδέχονται την πρόσκληση. (γ) Το ίδιο Ά ρ θ ρ ο τουΝόμου 5(γ), όπως καιτο Ά ρ θ ρ ο 5(ι)(γγ),το οποίο προνοεί για δεύτερη τηλεοτττική εκπομπή 30 για ταυτόχρονη εμφάνιση των δύο επικρατέστερων υποψηφίων σε περίπτωση επαναληπτικής εκλογής, ευρίσκεται σε αντίθεση μετιςπρόνοιες τ ο υ Ά ρ θ ρ ο υ 19που κατοχυρώνει την ελευθερία λόγου και εκφράσεως. Το Ά ρ θ ρ ο 19παραβιάζεται επειδή οΝόμος δημιουργεί έμμεση 35 πίεση γ ι α τ η συμμετοχή των υποψηφίων στο κοινό πρόγραμμα δεδομένου ό τ ι από πιθανή άρνηση συμμετοχής μπορεί ναπροκύψουν δυσμενείς εντυπώσεις. Η πίεση καταλήγει σε εξουδετέρωση της ελεύθερης 1648 3 C.L.R. Pres. of Republic v. House of R'tlves PIkle J. εκφράσεως που περιλαμβάνει τ ο δικαίωμα επιλογής τ ο υ χώρου για έκφραση θέσεων και απόψεων. Επιπλέον ο Νόμος αντιστρατεύεται τ ο δικαίωμα που εξασφαλίζει η παράγραφος 2 του Ά ρ θ ρ ο υ 19 που, κατά 5 την εισήγηση τ ο υ κ. Λουκαΐδη, κατοχυρώνει την ισορροπημένη και σωστά αξιολογημένη, από τ ο ραδιοτηλεοπτικό δίκτυο, πληροφόρηση τ ο υ κοινού. Είναι η θέση τ ο υ κ. Λουκαΐδη ότι το Ά ρ θ ρ ο αυτό τ ο υ Συντάγματος αναγνωρίζει έμμεσα δικαίωμα στις ραδιοτηλεοπτικέςαρχές 10 για αξιολόγηση των ειδήσεων και πληροφοριών που μεταδίδονται στο κοινό. Ουσιαστικά ο Νόμος,εισηγήθηκεο κ. Λουκαίδης, εξουδετερώνει τη διακριτική ευχέρεια των αρχών τ ο υ Ρ.Ι.Κ. για αξιολόγηση των και επιβάλλει την επίταξη τ ο υ ιδρύματος για προβολή των θέσεων των 15 υποψηφίων για τ ο αξίωμα τ ο υ Προέδρου και προπαγαντισμό των απόψεων τους. Η νομολογία των Αμερικανικών δικαστηρίων που επικαλέστηκε ο κ. Λουκαΐδης για υποστήριξη των θέσεων του και που περιστρέφεται κυρίως γύρω από την ερμηνεία 20 της πρώτης τροποποιήσεως τ ο υ Αμερικανικού Συντάγμα­ τος που κατοχυρώνει την ελευθερία εκφράσεως, δεν υποστηρίζει τους περιορισμούς που εισηγήθηκε στην άσκηση της νομοθετικήςεξουσίας.Τουναντίον η νομολογία αυτή αναγνωρίζει ευχέρεια στο Νομοθέτη να ρυθμίζει 25 θέματα που σχετίζονται με την προβολή από τ α ραδιοτηλεοπτικά δίκτυα των θέσεων υποψηφίων για πολιτικά αξιώματα χάριν της δίκαιης μεταχειρίσεως τους και ταυτόχρονα της περιφρουρήσεως τ ο υ δικαιώματος τ ο υ λαού για ολοκληρωμένη και ανεμπόδιστη 30 πληροφόρηση για τ α πολιτικά πράγματα*. Και στις Ηνωμένες Πολιτείεςη έναρξη της προεκλογικής εκστρατείας δεν ταυτίζεται με την υποβολή υποψηφιοτήτων για τ ο Προεδρικό αξίωμα, αλλά αρχίζει πολύ νωρίτερα οπόταν δημιουργείται παράλληλη 35 υποχρέωση για δίκαιη προβολή των θέσεων των υποψηφίων από τ α ραδιοτηλεοπτικά δίκτυα που αποτελούν εθνική περιουσία. Επίσης τ ο δικαίωμα προβολής από τις ραδιοτηλεοπτικέςσυχνότητες εξαρτάται •CBS Inc ν Federal Communications Commission, 69 L Ed 2d, 706, Red Lion Broadcasting Co ν Federal Communications Commission 23 L Ed 2d. 371, Columbia BroadcastingSystemν Democratic National Committee 36 L Ed 2d 772 1649 PUdsJ. P r e · , of Republic v. House of R'tlves

(1987)και στην Αμερική από την απήχηση της υποψηφιότητας των διεκδικητών τ ο υ αξιώματος μεταξύ τ ο υ κοινού. Συναρτάται, όπως και στην προκειμένη περίπτωση, με ορισμένα αντικειμενικά κριτήρια που αποβλέπουν στον προσδιορισμό τ η ς σοβαρότητας της υποψηφιότητας των διεκδικητών τ ο υ αξιώματος. 5 Ο κ. Χριστοφίδης υποστήριξε εκ μέρους της Βουλής των Αντιπροσώπων ότι ο Νόμος όχι μόνον δεν καταστρατηγεί τ α ά ρ θ ρ α τ ο υ Συντάγματος, τ α οποία επικαλέστηκε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, αλλά τουναντίον προάγει τ ο 10 δικαίωμα τ ο υ κοινού για ολοκληρωμένη πληροφόρηση σε ένα τομέα υψίστης σπουδαιότητας για την ευημερία και πρόοδο τ ο υ λαού, την εκλογή τ ο υ Προέδρου της Δημοκρατίας. Κατοχυρώνει ο Νόμος με τρόπο αποφασιστικό, όπως εισηγήθηκε,τ η λειτουργικότητατ ο υ 15 δημοκρατικού πολιτεύματος της Κύπρου. Εξέτασα με μεγάλη προσοχή κάθεπτυχή τ ο υ Νόμου για ν' αποφασίσω κ α τ ά πόσο τ ο σύνολο τ ο υ ή συγκεκριμένες πρόνοιες τ ο υ , προσκρούουν στις διατάξεις των Ά ρ θ ρ ω ν 40, 28 και 19τ ο υ Συντάγματος. 20 Αρχίζω με την διαπίστωση ότι τ ο αντικείμενο τ ο υ υπό κρίση Νόμου είναι εντελώς έξω από τ α πλαίσια τ ο υ Ά ρ θ ρ ο υ 40 και δικαιολογημένα μπορεί να χαρακτηρισθεί ως άσχετο με τις διατάξεις τ ο υ . Το Ά ρ θ ρ ο 40 πραγματεύεται αποκλειστικά τ α προσόντα εκλογιμότητας 25 για τ ο αξίωμα τ ο υ Προέδρου της Δημοκρατίας, ενώ ο Νόμος ρυθμίζειτ ο εντελώςδιαφορετικό θέμα τηςπροβολής των θέσεων των διεκδικητών τ ο υ αξιώματος από τ ο ραδιόφωνο και την τηλεόραση. Ό χ ι μόνο τ ο Ά ρ θ ρ ο 40 αλλά κανένα άρθρο τ ο υ 30 Συντάγματος δεν ρυθμίζει θέματα που αφορούν την προεκλογική εκστρατείακαι την μετάδοση των θέσεων των υποψηφίων από τ α μαζικά μέσα επικοινωνίας. Αποκλειστική αρμοδιότητα για τ η χάραξη των πλαισίων της προεκλογικής εκστρατείας για τ ο προεδρικό αξίωμα, 35 περιλαμβανομένης και της προβολής των θέσεων των υποψηφίων από τ ο Ρ.Ι.Κ., έχει η Βουλήτων Αντιπροσώπων στην άσκηση των εξουσιών, που της παρέχει τ ο Ά ρ θ ρ ο 61 τ ο υ Συντάγματος. Υπό τον όρο πάντοτε ότι οινομοθετικές ρυθμίσεις δεν αντιστρατεύονται τις διατάξεις τ ο υ 40 1650 3C.L.R. Pres.ofRepublicv.Houseof R'tlves PildsJ. Συντάγματος, που κατοχυρώνουν τ··, θεμελιώδεις ελευθε­ ρίες τ ο υ ανθρώπου. 5 Απομένει ν' αποφασίσουμε αν ο Νόμος παραβιάζει τις διατάξεις του Ά ρ θ ρ ο υ 28που κ α ιοχυρώνει την ισοπολιτεία και τ ο υ Ά ρ θ ρ ο υ 19που θεμελιώνειτην ελευθερία λόγου και εκφράσεως και την ελεύθερη πληροφόρηση. Τα θεμελιώδη άρθρα τ ο υ Συντάγματος που κατοχυρώνουν τις ελευθερίες τ ο υ ανθρώπου ερμηνεύονται πάντοτε με τρόπο που να συνάδει με τον καθολικό τους 10 χαρακτήρα, την πληρέστερη εφαρμογήκαι προώθηση τ ο υ επιδιωκόμενου στόχου. Το Ά ρ θ ρ ο 28 κατοχυρώνει την ισότητα έναντι τ ο υ Νόμου και της Διοικήσεως' η έννοια της ισότητας ταυτίζεται με την ουσιαστική ομοιογένεια των πραγμάτων και απαγορεύει διακρίσεις μεταξύπροσώπων, 15 πραγμάτων και καταστάσεων που είναι στην ουσία όμοια. Το Ά ρ θ ρ ο 28 δεν περιορίζει την ευχέρεια τ ο υ νομοθέτη να διακρίνει μεταξύ ανομοιογενών πραγμάτων ή καταστά­ σεων. Τουναντίον μπορεί να λεχθεί ότι η εξομοίωση τους παραβιάζει τ ο πνεύμα της ισότητας που κατοχυρώνει το 20 Ά ρ θ ρ ο 28. Βασικός στόχος τ ο υ Ά ρ θ ρ ο υ 28 είναι η αποτροπή διακρίσεων που δεν έχουν λογικό έρεισμα και δεν δικαιολογούνται από τ η φύση των υποκειμένων τ ο υ δικαίου. Το Ά ρ θ ρ ο 19 κατοχυρώνει την ελευθερία λόγου και 25 εκφράσεως και τ ο συναφές δικαίωμα της ελεύθερης πληροφόρησης. Έχει αποφασισθεί από τ ο Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων ότι τ ο Ά ρ θ ρ ο 10της Συνθήκης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων τ ο υ Συμβουλίου της Ευρώπης στο σημείο εκείνο που αντιστοιχεί με τ ο Ά ρ θ ρ ο 19.2 τ ο υ 30 Κυπριακού Συντάγματος, κατοχυρώνει τ ο δικαίωμα τ ο υ κοινού για πληροφόρηση*. Εξάλλου έχει αποφασισθεί από την ολομέλεια τ ο υ Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση Αστυνομία ν. Εκδοτική Εταιρεία

(1982)2Α.Α.Δ. 63, ότι δεν είναι δεκτόςκανέναςπεριορισμός στην άσκηση θεμελιωδών 35 δικαιωμάτων εκτόςόπου οπεριορισμός ρητά προβλέπεται από τοΣύνταγμα. Ο ελεύθερος διάλογος και η ολοκληρωμένη πληροφόρηση τ ο υ κοινού μπορεί να χαρακτηρισθούν ως τ ο θεμέλιο της δημοκρατίας. *Sunday TimesCase— Senes Ά', Judgments and Decisions, Vol. 30 1651 PIidsJ . Pres. ofRepublicv. House ofR'tlves

(1987)Αντιπαραθέτοντας τιςπρόνοιες τ ο υ Νόμου (Συμβούλιο Βελτιώσεως Αγλαντζιάς ν. Κωνσταντίνου

(1967)1 Α.Α.Δ. 167) προς τιςδιατάξειςτων Άρθρων 28και 19 διαπιστώνουμε ότι Ι­ Ο) Η σύσταση και όροι λειτουργίας τ ο υ Ρ.Ι.Κ. δεν 5 διέπονται από το Σύνταγμα. Το θέμα ανάγεται αποκλειστικά στην αρμοδιότητα τ ο υ νομοθέτη.Είναι μέσα στα πλαίσια που καθορίζειονομοθέτηςπου λειτουργεί τ ο Ρ.Ι.Κ. Αξιωματούχοι τ ο υ ιδρύματος δεν έχουν διακριτική ευχέρεια άλληαπόεκείνητηνοποία τους παρέχει ονόμος. 10

(2)Ο συσχετισμός μεταξύ τ ο υ δικαιώματος προβολής από τ ο Ρ.Ι.Κ. και της υποστάσεως τ ο υ υποψηφίου α φ ' ενός και τηςαπηχήσεως της υποψηφιότητας μεταξύ τ ο υ λαού που προκύπτει από τον ορισμό τ ο υ «υποψηφίου προέδρου»από τονΝόμο α φ 'ετέρου, είναι συνυφασμένος 15 με τ η λειτουργικότητα τ ο υ δημοκρατικού πολιτεύματος. Εξάλλου είναι αρκετά ευρύς ώστε να παρέχει δικαίωμα προβολής από τ ο Ρ.Ι.Κ. κάθε υποψηφίου που η υ π ο ψ η φ ι ό τ η τ α τ ο υ μπορεί να χαρακτηρισθεί, με βάση αντικειμενικά κριτήρια,ωςσοβαρή. 20 Στην υπόθεση Πίτσιλλος ν. Ρ.Ι.Κ.

(1982)3Α.Α.Δ.208, έχει αποφασισθεί ό τ ι ο αυτοχαρακτηρισμός ομάδας προσώπων ως πολιτικού κόμματος δενείναι αρκετός για να προσδώσει στην ομάδα την ιδιότητα πολιτικού κόμματος. Ταπολιτικά κόμματα προσδιορίζονται με βάση 25 ουσιαστικά κριτήρια π ο υ σχετίζονται με τις πολιτικές πραγματικότητες και τους δημοκρατικούς θεσμούς. Εκρίθη επομένως ότι είχε διακριτική ευχέρεια τ ο Ρ.Ι.Κ. ν' αποκλείσει τον κ. Πίτσιλλο, αρχηγό τ ο υ «Κόμματος της Δικαιοσύνης», ομάδας προσώπων εγγεγραμμένης ως 30 σωματείο, επειδή δεν πληρούσε τις αντικειμενικές προϋποθέσεις πολιτικού κόμματος. Κρίνω ότι και στην προκειμένη περίπτωση ο διαχωρισμός μεταξύ υποψηφίων στους οποίους παρέχει ο νόμος τ ο δικαίωμα προβολής και άλλων π ο υ δεν περιλαμβάνονται 35 στον ορισμό τ ο υ Νόμου δεν είναι αυθαίρετος αλλά έχει άμεση σχέση με την πολιτική π ρ α γ μ α τ ι κ ό τ η τ α και τ η λειτουργικότητα τ ο υ δημοκρατικού πολιτεύματος. Ας σημειωθεί ότιοΝόμοςδεν εμποδίζει κανένα υποψήφιοαπό 1652 Pres. of Republic v. House of R'tlves PlklsJ. τ ο υ να προβάλει τις θέσεις τ ο υ . Περιορίζει μόνο τ ο δικαίωμα προβολής των θέσεων τ ο υ από το Ρ.Ι.Κ. Η παράλειψη να παραχωρηθεί ανάλογος χρόνος σε υποψηφίους που δεν αποδέχονται την πρόσκληση για 5 συμμετοχή στο κοινό πρόγραμμα ( Ά ρ θ ρ ο 5(γ)), δεν προσβάλλει την αρχή της ισότητας που κατοχυρώνει τ ο Ά ρ θ ρ ο 28. Ο νόμος παρέχει επαρκείς ευκαιρίεςγια ατομική προβολή των θέσεων τ ο υ κάθε υποψηφίου. Η οργάνωση προγράμματος κοινής εμφανίσεως των υποψηφίων 10 αποσκοπεί αποκλειστικά στη δημιουργία ενός επιπρόσθετου βήματος για την πληροφόρηση τ ο υ κοινού σε σχέση με τις θέσεις των υποψηφίων στα δημόσια πράγματα.

(3)Καμμιά διάταξη τ ο υ νόμου δεν περιορίζει άμεσα ή 15 έμμεσα τ ο δικαίωμα της ελεύθερης έκφρασης. Αντικειμενικός σκοπός τ ο υ νόμου είναι η άμεση και αυθεντική πληροφόρηση τ ο υ εκλογικού σώματος για τις θέσεις και δραστηριότητες των υποψηφίων στόχος που όχι μόνο συνάδει μετιςπρόνοιες τ ο υ Ά ρ θ ρ ο υ 19.2,αλλά και 20 προωθεί την ευόδωση τους. Οι σκοποί τ ο υ Νόμου είναι άρρηκτα συνυφασμένοι με την επάρκεια της πληροφόρησης τ ο υ κοινού για τις θέσεις και προσωπικότητα των υποψηφίων ώστε τ ο εκλογικό σώμα να μορφώσει γνώμη για την αξία και επάρκεια τους να 25 ασκήσουν τ α υψηλά καθήκοντα τ ο υ Προέδρου. Η εκλογή τ ο υ Προέδρου της Δημοκρατίας, που σύμφωνα με τ ο Σύνταγμα είναι ο αρχηγός τ ο υ κράτους καιπροΐσταται της Εκτελεστικής Εξουσίας, είναι τ ο σπουδαιότερο θέμα τ ο υ πολιτικού βίου της χώρας. Ολοκληρωμένη και 30 ανεμπόδιστη πληροφόρηση τ ο υ κοινού για τις θέσεις των υποψηφίων κατοχυρώνει την λειτουργικότητα της δημοκρατίας στην Κύπρο.

(4)Ούτε οι πρόνοιες των Άρθρων 5(γ) και 5(ι)(γγ), που προνοούν για ταυτόχρονη εμφάνιση των υποψηφίων από 35 την τηλεόραση, περιορίζουν με οποιοδήποτε τρόπο τ ο δικαίωμα της ελεύθερηςεκφράσεως που κατοχυρώνει τ ο Ά ρ θ ρ ο 19. Είναι ελεύθεροι οι υποψήφιοι να αρνηθούν την πρόσκληση και να επιλέξουν να μην διατυπώσουντις θέσεις τους στα πλαίσια εκείνης της εκπομπής. Το γεγονός ότι 40 μπορεί να δημιουργηθούν δυσμενείς επιπτώσεις στο 1653 piklsJ . Pres.of Republic v. House of R'tlves

(1987)Γκλογικό σώμα από ."θανή άρνηση υποψηφίου να πάρει μέρος στην εκπομπή είναι θέμαπου ανάγεταιστην πολιτική σκοπιμότητα τ ο υ μέτρου και όχι στη συνταγματικότητα τ ο υ Νόμου. Το έργο του δικαστηρίου περιορίζεται, σύ|·φωνα με τις ρητές διατάξεις τ ο υ Ά ρ θ ρ ο υ 140, στη 5 διατύπωση γνώμης αναφορικά με τη συνταγματικότητα τ ο υ Νόμου. Ο έλεγχος της πολιτικής σκοπιμότητας τ ο υ περιεχομένου της νομοθεσίας ευρίσκεται εντελώς έξω από τ η σ φ α ί ρ α δικαιοδοαίσς τ ο υ δικαστηρίου και ανάγεται αποκλειστικά στην αρμοδιότητα του εκλογικού σώματος 10 που είναι ο κυρίαρχος κριτής της πολιτικής ζωής τ ο υ τόπου. Εναπόκειται στους υποψηφίους να εκφράσουν θέσεις και απόψεις όταν και όπου οι ίδιοι επιλέγουν. Η ελευθερία α υ τ ή διαφυλάσσεταιπλήρως από τον Νόμο. Καταλήγω ότι ο Νόμος στο σύνολο τ ο υ , όπως και 15 συγκεκριμένες πρόνοιες τ ο υ , δεν προσκρούουν σε κανένα από τ α τ ρ ί α άρθρα τ ο υ Συντάγματος βάσει των οποίων τ ο δικαστήριο. έχει κληθεί να αποφασίσει τη συνταγματικότητα τ ο υ . Η γνωμάτευση μου, βάσει τ ο υ Ά ρ θ ρ ο υ 140 τ ο υ 20 Συντάγματος, είναι ότι ο Νόμος δεν είναι αντισυνταγματικός και πρέπει να εκδοθεί σύμφωνα με τις πρόνοιες τ ο υ Ά ρ θ ρ ο υ 52τ ο υ Συντάγματος. Γνωμάτευση ως ανωτέρω. 1654 3 CX.R. 1987 October20 (TRIANTAFYU.IDES Ρ A LOIZOU MALACKTOS. LORIS SrYLIANIDEb PIKIS KOURRISJJ I INTHE MATTER OF ARTICLE 140 OF THECONSTITUTION PRESIDENT OFTHE REPUBLIC, Applicant, ν THE HOUSE OFREPRESENTATIVES Respondent (Reference No 3/87) 5 10 15 ConstitutionalLaw —Freedom ofspeech andexpression — Constitution, Art 19 — The exercise of the nght cannot be made either directly orindirectly obligatory— Law regulatingtreatment of presidential candidates by the Cyprus BroadcastingCorporation,providing, interalia, foran obligation on the part of the Corporation to invite all candidates for ajoint television discussion — The said provision amounts to an indirect coercion of the candidatestoparticipateinsucha programme Constitutional Law — Equality— Constitution, Art 28 — Does not exclude distinctions based on reasonable catena — Law regulating treatmentof "presidential candidates» by the Cyprus Broadcasting Corporation — Distinctionbetween persons considered as presidential candidates» inthe sense ofsuchlawand otherpersons, whoare notconsideredassuch—Inthis casethedistinction wasbasedonreasonablecntena ConstitutionalLaw—Reference underArt 140ofthe Consbtution—Severability of theprovisions heldto be unconstitutionalfromtheotherprovisions of the subjudice law— Inpromulgating thelaw underArt 52 thePresidentof the Republicshould onlyomitpublication ofsaidunconstitutionalprovisions Constitutional Law — Promulgation of a law — Conshtubon, Art 52 — See ConstitutionalLaw—Reference underArticle 140of the Constitution 20 Conshtubonal Law — Presidentialelections — Constitution, Art 40 — Law regulating the treatment of Presidential candidates by the Cyprus BroadcastingCorporation—It isnotrepugnant toorinconsistentwithArticle 40 Note ThisisanEnglishtranslationofthejudgmentinCreekappeanngatpp 1631-1654ante 1655 Pres. of Republicv. House of R'tlves , i

(1987)l Βj T crrso * )]sr fe *-\. filed pursuanttotheprovisions of Article 140of the Constitution the President of the Republic seeks the opinion of the Supreme Couitwhether theCyprus Broadcasting Corporation(Amendment) 1 .aw 195/ is repugnant toor inconsistent with the provisions of Articles 19, 2ό 40 and 179 of the Constitution 5 This Law contains provisions relevant to the treatment by the Cyprus P'oadcasting Corporationof thecandidates for the time being for the Office of tl.ePiesident of theRenublic uunngthepenodofsixmonthsprecedingthe endof theperiod inOffice ofthe Presidentof theRepublicforthetimebeing The Deputy Attorney General who argued the case on behalf of the President of the Repub1 r -iade thefollowing submissions (

1. a)Every citizen of theRepublic of Cyprus who has the qualifications and submits a candidature for the office of the President has the same nghts to transmission of hisviewsthroughtheC ΒC Since therefore inaccordance with the electoral law candidatures for the office of President should be submitted 10 days before the holding of the elections the provisions of the law violate the nght of every possible candidate to equal projection of his viewsthrough radio and television 10 15 (
2. b)The definition furnished by the law of «candidates for the presidency» contravenes the provisions of Article 28 to theextent that itdoes notextend 2 0 the nghtof projection through theC ΒC toevery prospective candidate (c)Theprovisions of Article 28 areinfnnged by the provisions of s 5(c)that provides for common appearance of the candidates on television without making supplementary provision for the projection inaseparate programme of theviewsof those candidates who do notaccept theinvitation 25 (d)Theaforesaid subsection (c)of section 5andsubsection (j)(cc)ofsection 5, which provides for a second television appearance of two candidates contesting the repetition of the election is repugnant to the provisions of Article 19thatsafeguards freedom ofspeech andexpression, because the law exerts in an indirect way pressure upon the candidates to participate in the 3 0 programme, given that from a possible refusal to accept the invitation to participate adverse impressions may be created among theelectorate Held (A) Per Tnantafyllides Ρ and A Loizou, Malachtos, Lons Styliamdes and Koums JJ

(1)With the exception of subsections (c) and (j)(cc)of section 5 thesubjudice law secures, as itisrequired by Article 35 of 3 5 the Constitution, theefficient application of theprovisions of Article 19of the Constitution for thebenefit of thecandidatesfor the timebeing for the Office of the President of the Republicand the electors

(2)The exercise of the nght of the freedom of speech and expression, safeguarded by Article 19 of theConstitution cannotbe made eitherdirectly or indirectly obligatory Sub«"-tions fcl and n)(cc) amount to an indirect 1656 40 3 C.L.R. Pres.ofRepublic v.House of R'tlves coercionofthecandidatestoappearinordertoavoidtheimpressionthatihey are avoiding public discussion among themselves Consequently the said subsections are repugnant to and inconsistent with Article 19 of the Constitution 5 10 15 20

(3)Thesubjudice law isneither repugnant to nor inconsistent with Article 28oftheConstitution,becauseitsprovisionsarebasedonreasonableand in the circumstances,justifiable cntena, the adoption of which was reasonably opentothe Houseof Representatives

(4)Thesubjudice law isneither repugnant to nor inconsistent with Article 40oftheConstitution,becauseitdoesnotpreventeitherdirectlyorindirectly any citizen from cont"«ting the election to the office of President of the Republic

(5)Subsections (

1. c)and (j)(
2. cc)of section 5 can be severed from the other provisionsofsection5,and,consequently,inpromulgatingthesubjudicelaw bypublication intheofficialGazettepursuanttoArticle52of theConstitution the President of the Republic shouldonly omit publication of subsections(
3. c)andGHcc)of section5of thelaw (B) Per Ptkis, J *

(1)The objects of the law are wholly outside the framework of Article 40 and canjustifiably be descnbed as irrelevant to its provisions None of the Articles of the Constitution regulate matters referable to the election campaign and transmission of the views of the candidates throughthemassmedia 25 30 Itfollowsthat theHouseof Representatives isfreetoregulatethematter in theexerciseofthepowersvestedinthebodybyArticle61oftheConstitution Subjectalwaystothecondition thatlegislativeregulationdoesnotoffendthe provisions oftheConstitution safeguardingthe fundamental nghtsof man

(2)Notonlythecaselawof theCourtsoftheUSA invokedbytheDeputy Attorney-General doesnotsupporthisviewswithregardtotheinconsistency of thesubjudice law with theprinciple of equality, but on the contrary, they recognise competence to the legislature to regulate matters referable to the projection of theviewsof thecandidates for politicaloffice through theradio and television frequencies in the interest of their fair treatment and simultaneously the protection of the nght of thepeople toa comprehensive and unhindered information aboutpolitical matters 35

(3)The notion of equality is identified with the intnnsic homogenity of thingsrulingoutdistinctionsamongpersons,objectsandsituationsthatarein * Thesummaryof theJudgment ofMr JusticePikisdoesnot contain anyreferencetothepart ofhisjudgment relatingtosubsections(c)and(j)(cc)ofsection5ofthesubjudice law because, in respect of such sections, he dissented with the majonty of the members of the Court, holding thesameto be constitutional 1657 Pres.of Republicv.House of R'tives

(1987)essence dissimilar. Article 28does not limit legislative competence to make distinctionsbetween dissimilarobjectsorsituations,

(4)Article 19safeguards freedom ofspeech andexpressionandtherelated rightof freedom of information.

(5)Contrastingthe provisionsofthe lawto those ofArticles28and 19.we conclude that: 5

(1)Th e composition and terms under which the C.B.C. functions art; not governed by the Constitution. The subject is exclusively referable to the competence ofthe legislature.

(2)The corelation between therightof projection through the C.B.C. and thestatusof candidates on theone hand,andthe impact oftheir candidature among the people that derives from the definition of -candidate for the Presidency» given by the law on the other, is interwoven with the functionability of thedemocratic regime. 10

(6)None of the provisionsof thelawlimitsdirectlyorindirectly freedom of 15 expression. Imparting comprehensive and unhindered information to the public about the positionsofthe candidates safeguards the functionability of democracy inCyprus. Opinionasabove. Casesreferredto: C.B.S.Inc.v.FederalCommunications Commission,69 L.Ed.2d.706; 20 Red Lion BroadcastingCo.v. Federal Communications Commission. 23 L.Ed. 2d. 371; Columbia Broadcasting System v. Democratic National Committee, 36 L. Ed.772. Sunday TimesCase, SeriesA, Judgments anddecisions. Vol.30(European 2 5 Court of Human Rights); Policev. EkdotikiEteria,

(1982)2C.L.R.63; Improvement Board ofEylandjia v.Constantinou

(1967)1C.L.R. 167; Pitsillosv.C.B.C.

(1982)3C.L.R.208. Reference. 30 Reference by the President of the Republic for the opinion of the Supreme Court whether the provisions of the Cyprus Broadcasting Corporation (Amendment) Law, 1987 are repugnant toorinconsistent withtheprovisionsofArticles 19,28, 40 and 179 ofthe Constitution. 35 L. Loucaides, Deputy Attorney-General oftheRepublic withN. Charalambous, Senior Counsel of the Republic, for the President of the Republic. 1658 3 C.L.R. Pres.of Republic v. Hou«e of R'tlves M. Christophides, for the Houseof Representatives. Cur.adv.vult. TRIANTAFYLLIDES P.:On5August1987thePresidentof the Republic filed, pursuant to the provisions of Article 140 of the 5 Constitution, thisReference forthe opinion oftheSupreme Court whether the Cyprus Troadcasting Corporation (Amendment) Law, 1987*isrepugnant toor inconsistent with the provisionsof Articles 19,28,40 and 179of the Constitution. This Law contains provisions relevant to the treatment by the 10 Cyprus Broadcasting Corporation of the candidates for the time being for the Office of the President of the Republic, during the period of sixmonthspreceding the end of the period inOffice of the President ofthe Republic forthe time being. The Supreme Court considered the matter in issue and the 15 unanimous opinion of the majority of its members (M. Triantafyllldes, P., A. Loizou, Malachtos, Loris, Stylianides, Kourris,JJ.) isas follows:

(1)Withthe exception ofsubsections (c)and (j)(cc)ofsection 5, the sub judice law secures, as it is required by Article 35 of the 20 Constitution, the efficient application of the provisions of Article 19oftheConstitution forthebenefit ofthecandidatesforthetime being for the Office of the President of the Republic and the electors, within the context of the correct performance of the mission of the Cyprus Broadcasting Corporation and for this 25 reason the subjudice law isnot repugnant toor inconsistent with Article 19ofthe Constitution.

(2)Subsection (c)and (j)(cc) of section 5 of the sub judice law impose an obligation on the Cyprus Broadcasting Corporation to invite the candidates for the time being for the Office of the 30 President to participate in television programmes of discussions amongthemselves,andthisamountstoanindirectcoercionofthe candidatestoappearinordertoavoidtheimpressionthattheyare avoiding public discussion among themselves. As, however, the exercise of the right of the freedom of speech and expression, 35 safeguarded by Article 19 of the Constitution, cannot be made eitherdirectly orindirectly obligatory, the indirect coercion of the 'Quotedetpp. 1660-1666post. 1659 Triantafyllldes P. Pres.of Republic v. House of R'tivcs

(1987)candidates for the time being for the Office of the President to participate in television programmes of discussions among themselves mfnnges the aforesaid nght and, consequently. subsections (c) and (j)(cc) of section 5 of the sub judice law are repugnant toand inconsistent withArticle 19of the Constitution 5

(3)The sub judice law isneither repugnant to nor inconsistent with Article 28 of the Constitution, because its provisions are based on reasonable and,inthiscircumstances justifiable cntena, the adoption of which was reasonably open to the House of Representatives ^

(4)The subjudice law isneither repugnant to nor inconsistent with Article 40 of the Constitution, because it does not prevent either directly or indirectly any citizen from contesting the election to the office of President of the Republic

(5)Sincesubsections (c)and (j)(

1. cc)ofsection 5ofthesubjudice 15 law are repugnant to and inconsistent with Article 19 of the Constitution, they are, also, unconstitutional, as being repugnant to and inconsistent with Article 179 of the Constitution As, however, these subsections can be severed from the other provisions of section 5, thesubjudice lawisnot -except onlythe 20 aforesaid subsections -unconstitutional asbeingrepugnant toand inconsistent with Article 179 of the Constitution, because it is neither repugnant to noi inconsistent with Articles 19,28 and 40 of the Constitution and, consequently, in promulgating the sub judicelawbypublication intheofficial GazettepursuanttoArticle 25 52 of the Constitution the President of the Republic should only omit publication of subsections (
2. c)and (j)(
3. cc)of section 5 of the law ALAWTOAMENDTHECYPRUS BROADCASTING CORPORATION LAW Short title Cap 300A 46 of 1959 20 of l%0 21 of 1960 27 of 1961 69 of 1961 26 of 1962 39 of 1963 61 of 1972 52 of 1977 21 of 1979 68 of 1985 The House of Representatives votes as follows tMerpie. OK» 1 This law will be cited as the Cyprus Broadcasting Corporation (Amendment) Law 1987 and shallbe read together withthe Cyprus 35 Broadcasting Corporation Law (hereinafter referred toas *thebasiclaw») 2 Forthepurposesofthislaw «House»means the Houseof Representatives 1660 30 Pres.of Republic v.House of R'tlves Triantafyllldes P. «News»meansthe news broadcasted by radio and television: «Second period» means the last three months ofthe period. «Republic» means the Republic of Cyprus. «Elections» means the elections held for electinga President. «Corporation» means the Cyprus Broadcasting Corporation. «Political party» means a party represented in the House or an Organisation or an Association of persons or a team of persons, which in accordance with the understanding of the averagereasonablecitizen,havingknowledgeof the internal political situation of Cyprus and having regard to its organisation, structure, institutions, objectives and impact isdeemed to be apolitical party. «President» means the President of the Republic. «Presidential candidate»meansaperson, who declares in public his intention of putting up his candidature for election as President in the next elections; provided that such person possesses the qualifications prescribed bythe Constitution for election to the Office of the President and satisfies one or more of the following requirements, i.e. (
4. a)Holds, at the time of such declaration the Office ofthe President, (b)Itisthe leader ofa political party, (
5. c)Is supported by one or more political parties, (
6. d)Is a person, who in accordance with the understanding of the average prudent citizen played or playsan important role inthe political or economic or social life of Cyprus or is a personality enjoying respect from part of the electorate: Provided that the Presidential candidate shall cease to be regarded as such, as from the 1661 Triantafyllldes P. Pres. of Republic v. House of R'tlves

(1987)moment he may have declared that he has ceased to be interested in being elected to the Office of the President. «Period» means the period of time, which begins six months before the expiration in 5 accordancewiththeConstitution oftheperiodin office of the President for the time being and ends on the day, which follows the day of the election, which results in the election of a new President. 10 Fairandjust treatment. 3. Notwithstanding any provision in the basic law, the Corporation isbound to secure during the period the just treatment of the Presidential Candidates for the time being. Obligationsofthe Corporation during the first penod 4. Without prejudice to the generality of the 15 previsions of section 3 of this law the Corporation has during the First Period the following obligations:

1. a)To broadcast through the news in a short and concise form the electioneering of each 20 presidential candidate.
2. b)To broadcast through the main news without omissions any statements or announcements of each presidential candidate, provided that their reading in a normal speed 25 shall not exceed twominutesProvided further that if such reading exceeds two minutes,the Corporation, without prejudice to its obligations to broadcast as aforesaid the statements or announcements of the other 30 presidential candidates, shall be bound to broadcast a summary lasting about two minutes of the relevantstatements or announcements. c)To grant once in every week a five-minute period to each presidential candidate, in order 35 that such candidate or his representative may addressthepeople ofCyprusthrough both radio and television. d)To grant once a month toeach Presidential 1662 3 C.L.R. Pres.of Republic v.House of R'tlves Triantafyllldes P. Candidate a period of fifteen minutes in order that such candidate or his representative may addressthepeople ofCyprusthroughboth radio and television e)Tocoverinfull bothbviddioand television one presb conference of each presidential candidate Provided that the time granted invirtueofthis provision shallnot exceed sixtyminutes 10 Provided further that the transmission ismade dunng the day, when me press conference shall have been held Providedmoreoverthatitisamatterwithinthe discretion of each presidential candidate to fix the date of hispress conference, which shall be transmitted asaforesaid bythe Corporation 15 ObligationsofIhe Corporationduring thesecondperiod 20 25 30 35 5 Without prejudice to the generality of section 3 ofthisLawtheCorporation dunng the second penod shall have the following obligations a)To cover in the news six speeches of each presidential candidate, that isone speech in the townofNicosia,oneinthetownofLimassol,one in the town of Lamaca, one in the town of Paphos, one addressed to the people of Famagusta and one to the people of Kyrenia The duration of each such cover shall be ten minutes
3. b)To cover in the news in a space of five minutes in respect of each meeting five more election meetingsof each presidential candidate or of his representative as each candidate may indicate
4. c)Orce at least, to invite all the presidential candiaates to appear together in a television programme of at least two hours in order to discuss and transmit live their view*;and to take carethatthe programme shallbe coordinated in a balanced manner 1663 Triantafyllldes P. Pres.of Republic v. House of R'tlves

(1987)Provided thatthe Corporation shallbe bound to transmit the programme, if at least two candidatesaccepttoparticipate therein d)To cover one at least press conference of each presidential candidate; in this respect the 5 provisions of subsection 4(

1. e)of this law are applicable mutatis mutandis.
2. e)To make in a special programme daily announcements in respect of election meetings, which willbe held during the same or the next 10 day either by each presidential candidate or for hisbenefit orinsupport of hiscandidature: Provided that the number of the meetings to beannounced asaforesaid shallnotexceed five. 0 Duringthe lastforty five days of thesecond 15 period, to transmit daily at about 1.45 p.m. through the radio announcements of each presidential candidate or of a political party supporting a presidential candidate, provided thatthedurationofeachannouncement shallnot 20 exceed fiveminutes. g)To inviteeach presidential candidate in the programme «Meet the Press» or in another similar programme. The members of the press, whowillputthequestionsshallnotexceedthree 25 (the same number shall apply in all cases) and shall be chosen by the Editors in Chief or representatives of newspapers and shall represent different political inclinations and views. The duration of the programme shall be 30 75minutesandshallbetransmitted immediately after the television news.
3. h)To transmit at least one interview of each presidential candidate or of his representative relating to his policy on basic subjects (The 35 Cyprus Problem, the economy, social policy, education etc.);thequestionsandthedurationof each interviewshallbethesameinallcases.The duration shallbe twenty minutes approximately. 1664 Pres.of Republic v.House ofR'tlves Triantafyllldes P. The interview shall be transmitted both by radio andtelevision Theobligationofthe Corporation in virtue of this subsection shall be performed dunng the second month of the second penod 1) Near the end of the election compaign the Corporation isbound to grant time successively dunng the same day to the presidential candidates in order to address the people both through radio and television The duration of suchtimeshallnotbemorethan fifteen minutes
4. j)In case of repetition of the election in accordance withthe provisionsofArticle39 2of the Constitution and dunng the penod from the end of the first election untilsuch repetition, the Corporationshallhavethefollowing obligations
5. aa)To cover both by radio and television at leastone meetingofeachpresidential candidate, entitled to contest the repetition of the election pursuant to the aforesaid Article of the Constitution Theduration ofsuchcovershallbe twenty minutes
6. bb)To transmit daily without omissions through the news the statements and announcements of such candidates, provided that if the reading in normal speed of the statements or announcements of a candidate cannot be completed within five minutes, the Corporation shall, without prejudice of its said obligation as regards the other presidential candidate, transmit a summary of such statements or announcements, the duration of which shallbe five minutes cc)Toinvitethetwopresidential candidatesin a programme lasting between 90 and 120 minutes for the purpose of a live television discussion of their viewsand to coordinate such programme ina fairand balanced way Providedthat ifoneofthecandidatesdoesnot accept the invitation, the Corporation shallgrant 1665 Triantafyllldes P. Pres. of Republic v. House of R'tlves

(1987)to the other candidate time of sixty minutes in order to express shortly through television his viewsandanswerquestionsof three membersof the press to be chosen by applying mutatis mutandis the provisions of subsection

(9)of this 5 section.

1. dd)The provisions of subsections (e), (0 and (i)of thissection shallapply mutatismutandis. 6) Nothing in this Law shall be interpreted as creating a right or an obligation of the 10 Corporation to transmit anything that may amount to defamation in accordance to the provisionsof the CivilWrongs LawCap. 148. Orderof appearance of Presidential candidates 7. The order to be followed in the cases of 15 subsections(a),(b)and (c)ofsection4ofthisLaw and the order to be followed in the cases of subsections (e)(
2. f)and (j)(
3. bb)of section 5 shall be in proportion to the political power of the party of which the presidential candidate ischairman 20 or by which he is supported. The independent candidates shall follow in alphabetical order. In thecaseofsubsections (g)and (h)ofsection 5the appearance of the independent candidates (the order as between such candidates shall be 25 regulated inalphabetical order)shallprecede the appearance of the other candidates and the order of appearance of such other candidates as among themselves shall be the reverse to that applicable inthe cases ofsubsections (a),(b),(
4. c)30 ofsection 4and subsections (e),(f)and (j)(bb)of section 5of thislaw. Provided that the programmes of each of subsections (
5. g)and (
6. h)of section 5 of this law shall be transmitted in successive days - except 35 Saturdays and Sundays. The completion of the programmes of subsection (
7. h)shall precede the begining of the transmission of the programmes of subsection (g)ofsection 5 of thislaw. 1666 3 C.L.R. Pres.of Republic v.House of R'Hves PIKISJ.: The President ofthe Republicseeksbythis Reference the opinion of the Supreme Court on tue constitutionality of the Cyprus Broadcasting Corporation (Amendment) Law, 1987. Specifically, he seeks pursuant tothe·provisions of Article 140of 5 the Constitution the opinion of the Supreme Court whether the lawisrepugnant toorinconsistentwiththeprovisionsofArticle40 that define the qualifications for election tothe office of President ofthe Republic.Article28thatsafeguards equality before thelaw and the Administration, and lastly Article 19 that guarantees 10 freedom of speech and expression and the unobstructed reception and imparting of information. The manifest object ofthelaw,theconstitutionality ofwhichwe have been asked to review is the enactment of a code for the projection of the position and views of candidates for the 15 Presidency through the radio and television network during the period of the election campaign. Inbroad outline, the law defines the duration of the electoral period, the manner and extent of the projection of the viewsof the candidates bythe C.B.C, and casts on the network an obligation to hold a special television 20 programme for the joint appearance of all the candidates to answer questions in the context of a common interview. Participation ofthecandidates intheprogramme isoptional. Each candidate is fiee to accept or reject the invitation to participate. Materialization of the programme is ultimately dependent on 25 acceptance of the invitation to participate by at least two candidates. The constitutionality of the lawischallenged only inrelation to the aforementioned three Articles of the Constitution read in conjunction withArticle 179oftheConstitutionthatproclaimsthe 30 Constitution to be the supreme law of the Republic. No challenge is raised to the Law and the law is not contested by reference to theseparation ordivisionofState powerimposed by the Constitution nor have we been asked to decide whether the provisions of the law or any one of them penetrates into the 35 domain of administrative power. 40 Synoptically, the position of Mr. Loucaides, Deputy AttorneyGeneral,whosupported theReference onbehalf ofthe President of the Republicis: (a)Notwithstanding thatArticle40ofthe Constitution does not expressly create a right for the projection through the C.B.C. of the views of candidates for the Presidency, such a 1667 PikisJ. Pres.of Republic v.House of R'tlves

(1987)rightshouldbeinferred from itsprovisionsespeciallyifreadin conjunction with those of Article 28 of the Constitution. Consequently, every citizen of the Republic of Cyprus who has the qualifications and submits acandidature forthe office of the President has the same rights to transmission of his 5 views through the C.B.C. And in as much as the law that regulates election to the Office of President of the Republic (Law 37/59. as amended) lays down by section 9

(4)that candidatures for the office of President should be submitted 10 days before the holding of the elections, the provisions of 10 the law violate therightof every possible candidate to equal projection ofhisviewsthrough radioand television.The logic of the submission of Mr. Loucaides and the corollary of itis that the Constitution limits the projection of the positions of candidates for the office of President to ten days, that is the 15 period from the submission of the candidatures to the elections. The legislative authority, therefore, had no power to fix a different period for the projection of the views of candidatesthroughtheC.B.C.otherthanthatlaiddown inthe Constitution. (b)Thedefinition furnished bythelawof«candidatesforthe presidency» contravenes the provisions of Article 28 to the extent that itdoes not extend the right of projection through the C.B.C. to every prospective candidate. The law confers the right to projection of their views and activities to the 25 following categories ofcandidates for the Presidency. (

1. i)the person holding the office of President of the Republic; (ii)allleaders of political parties; (iii)to candidates supported by one ormore parties;and 30 (
2. iv)to independent personalities who, on account of their action or participation in public affairs enjoy respect among part of the electoral body. Thelegislaturelinkstherighttoprojection ofthe candidates tothe response of thepublictotheir candidacy. 35 Moreover, the provisions of Article 28 are infringed by the provisions of s.5(
3. c)that provides for common appearance of the candidatesontelevision withoutmakingsupplementary provision for the projection in a separate programme of the views of those candidates who do not accept the invitation. 40 1668 20 3 C.L.R. Pres. of Republic v.House of R'tlves PikisJ. (
4. c)The same section of the law, 5(c), aswell as5(j)(
5. cc)that provides for a second television programme for the joint appearance of the two candidates who poll most votes, inthe event ofno candidate receiving more than 50 per centumof the 5 votes dunngthefirstround,conflict with andarerepugnanttothe provisions ofArticle 19that safeguards freedom ofspeech and expression Article 19 isbreached because the law exerts m an indirect way pressure upon the candidates to participate in the programme given that from a possible refusal to acceptthe 10 invitation to participate, adverse impressions may be created among the electorate The pressure results inneutralizationof freedom of expression that includes thenght to choosethe platform for expression of one's views and position In addition, the law defies the nght assured by paragraph 2of 15 Article 19 which in the submission ofMr Loucaides, safeguards the balanced and correctly edited opinion that is imparted to the public bythe radio and television network Itisthe thesis of Mr Loucaides thatthisArticle of theConstitutionrecognizes indirectly a nght to the radio and television authonties toedit news and 20 information thatare transmitted tothe public Inessence the law, Mr Loucaides suggested, neutralizes the discretion of the C ΒC Authonties toevaluate the news and information and imposes, in essence, the requisition ofthe C Β C forthe projection ofthe views of the candidates and propagation of theirviews 25 The Amencan case law invoked by Mr Loucaides inaid of his submission mostly revolving round the interpretation ofthe first amendment tothe U S A Constitutionthatsafeguards freedom of expression does not support the suggested limitations to the exercise of .egislahve power On the contrary, they recognise 30 competence tQ the legislature to regulate matters referable tothe projection of tne views of thecandidates for political office through theradioandtelevision frequencies intheinterestoftheir fair treatmentandsimultaneously theprotectionof thenghtof the people toa comprehensive and unhindered information about 35 political matters* In the United States too, the commencement ofthe election campaign is notidentified with thesubmission of candidatures for 'CBS Inc ν Federal Communications Commission 69 L Ed 2d 706, RedLion Broadcasting Co ν FederalCommunicationsCommission 23 L Ed 2d 371, Columbia BroadcastingSystem ν Democratic NationalCommittee 36 LEd 2d772 1669 i ildsJ . Pres.of Republic v.House of R'tlves

(1987)he office of President, but begins earlier, whereupon a parallel >bligation iscast upon radio and television authorities for the fair irojection of the views of the candidates through the radio and alevision frequencies that constitute national property. Also, the ight to projection of the views of candidates through radio and 5 alevision airwaves is dependent in America as well, upon the esponse of the public to the candidature of the various ontestants for office. As in the case of the law here under onsideration, the right of access of the candidates to radio and Revision frequencies istied to certain objective criteria aimed to 10 efine the seriousness of the candidature of the contenders for •ffice. Mr. Christofides submitted on behalf of the House of iepresentatives that notonlythe lawdoes notdefy theArticlesof ie Constitution invokedbythePresident of theRepublic,buton 15 ie contrary promotes the right of the public tohave wholesome lformation in a domain of exceptional importance to the welleing and progress of thepeople,the election of President of the lepublic. The law safeguards in a decisive manner, as he ubmitted, the functionability of the democratic polity of Cyprus. 20 Iexamined with great care every aspect of the law in order to lecide whether, read asa whole or specific sections of it conflict ^ith the provisions of Article 40,28 and 19of the Constitution. Ibegin by noting thatthe objects of the lawarewholly outside ne framework of Article 40 and can justifiably be described as 25 (relevant to its provisions. Article 40 deals exclusively with the lualifications for electiontotheoffice ofPresidentofthe Republic vhilethelawregulatesthewhollydifferent subjectofprojectionof he views of the contenders for the office through the radio and alevision. Not only Article 40 but none of the Articlesof the Constitution egulate matters referable to the election compaign and 'ansmission of the views of the candidates through the mass nedia. Exclusive competence for the establishment of the ramework of the election campaign for the Presidential office 35 icluding projection of the views of the candidates through the '.B.C.lieswiththeHouseofRepresentativesintheexerciseofthe owers vested in the body by Article 61 of the Constitution. ubject alwaystotheconditionthatlegislativeregulationdoesnot ffend the provisions of the Constitution safeguarding the 40 indamental rights of man. 1670 3 C.L.R. P r e · , of Republicv. House of R'tlves pikl! »· Thereremainstodecidewhetherthelaw violates theprovision of Article 28 thatsafeguard equality, and those of Article 19the. entrench freedom of speech and expression and freedom t receive and impartinformation and ideas. 5 Fundamental articles of theConstitution safeguarding freedor and liberty of man are always interpreted and construed in , manner compatible with their universal character, their effectiv application andpromotionof theobjects intendedtobe achieve· by a code of human rights. Article 28 safeguards equality befon 10 thelaw andtheAdministration.Thenotionof equality is identifie< with the intrinsic homogenity of things ruling out distinction: among persons, objects and situations that are in essenct dissimilar. Article 28 doesnotlimitlegislativecompetencetomaki distinctions between dissimilar objects or situations. On tht 15 contrary, itcan be said thattheirassimilation violates thespirit ο equality safeguarded by Article 28.Thebasic object of Article 2c is theprevention of distinctionsthathave nological basis andart notjustified by thenatureof thesubjects of the law. Article 19safeguards freedom ofspeech andexpression andthe 20 relatedrightof freedom of information. Ithasbeen decidedbythe European Courtof Human Rights thatArticle 10 of theEuropear Convention of Human Rightsatthepointwhere itcorrespondstc Article 19.2 of theCyprus Constitution,safeguards therightofthe public toinformation*. 25 Ontheotherhand,ithasbeen decidedby theFullBenchof the Supreme Court in the case of Police v. Ekdotiki Eteria,

(1982)2 C.L.R. 63, that no limitation to fundamental human rights ii permissible except when allowed by the Constitution and ther subject toits provisions. 30 Freedialogue andwholesome informationof thepublic canbe characterizedas thefoundation of democracy. Contrasting the provisions of the law [Improvement Board o. Eylandjiav.Constantinou,

(1967)1C.L.R.167)tothoseof Article 28 and 19,we concludethat 35

(1)The composition and terms under which the C.B.C functions arenotgoverned by the Constitution.Thesubject ii exclusivelyreferable tothecompetenceofthelegislature.The C.B.C,functionswithintheframework setby thelaw. Official* *Sunday TimesCase—Series Ά', Judgments andDecisions, Vol, 30. 1671 Pikis J . Pres. ofRepublic v.House of R'tlves

(1987)of the C Β C have no discretionary powers other than those given them by law

(2)The corelation between the nght of projection through th< C B C and thestatus of candidatesontheone hand, and .he impactof theircandidatureamongthepeople thatdenves 5 from the definition of «candidate for thePresidency» given by tht- law on the other,is interwoven with the functionability of the democratic regime But itis wide enough toconfer anght to projection through the media on every candidate whose candidacy can be descnbed on the basis of objective critena 10 as senous In the case of Pitsillos ν CBC,

(1982)3 C LR 208, it was decided that the descnption by a group of persons as a political party isnotinitself sufficient tobestow uponthegroup theidentity of a political party Political parties are defined by reference to 15 substantive cnteria related to political reality and democratic institutions Therefore, itwas held thattheC Β C had adiscretion to exclude Mr Pitsillos, leader of «Justice Party» consisting of a group of persons registered as a club onthe ground thatitdid not fulfil the objective prerequisites of a political party 20 In my judgment in this case too,the distinction made between the candidates to whom the nght of projection of their views through the C Β C is conferred and others who are not included in the definition is not arbitrary but is directly related to political reality and the functionability of democracy It must be stressed 25 that the law does notprevent any candidate from propagating his views The law only limits the nght of projection of their views through the C Β C The omission to make provision for compensating candidates who refused the invitation tc participate in the common 30 programme (s 5(c)) by making provision for a separate appearance, does not offend the notionof equality entrenched in Article 28 The law confers sufficient opportunities for the individual projection of the views of every candidate The common appearance of candidates aims exclusively at the 35 establishment of an additional platform for informing the public about the views and positions of the candidates on matters of public interest 1672 3 C.L.R. Pres.of Repubil.:v.House of R'tlves PfkisJ.

(3)None ofthe provisions ofthe lawlimitsdirectlyor indirectly freedom of expression. The object of the law is the direct and authentic communication to the electoral body ot ihe views and activities of candidates; an aim not only compatible with Article 5 19.2, but also conducive to the attainment of its objectives. The objects of the law are inextricably tied to the adequacy of the information of the public about the views and personality of the candidatessothat the electoral body may form an opinion about their worth and competence to exercise the high duties of 10 Presidency. Election to the office of President who, according to the Constitution is Head of State and also the Head of the executive branch isthemost consequential subject ofthepolitical life of the country. Imparting comprehensive and unhindered information to the public about the positions of the candidates 15 safeguards the functionability of democracy inCyprus.

(4)Moreover, the provisions of section 5(

1. c)and 5(
2. j)(
3. cc)that make provision for common appearance of the candidates in a television programme do not inanywaylimittherightof freedom ofexpressionsafeguarded byArticle19.Thecandidatesarefreeto 20 reject the invitation and refrain from expressing their viewsinthe context of that programme. That the electoral body may judge unfavourably refusal toparticipate inthatprogramme isa subject solelyreferable tothepolitical expediencyofthemeasureand not to its constitutionality. The jurisdiction of the Court islimited, in 25 accordance with the express provisions of Article 140, to rendering and opinion on the constitutionality ofthe law.Control of political expediency of the content of legislation is wholly outside the sphere ofjudicial power. The sole arbiter of political expediency is the electoral body, the sovereign arbiters of the 30 political life of the country. It is entirely up to the candidates tn express their views and positions asand when they choose.This freedom isfully safeguarded bythe law. Iconlude thatneitherthe lawjudgedasawhole,norindividual provisions of it, conflict with any of the three Articles of the 35 Constitution byreference to which we were invited to determine itsconstitutionality. My opinion rendered under Article 140 of the Constitution is that the law isnot unconstitutional and must be promulgated in accordance withthe piovisionsofArticle52of the Constitution. 4Q Opinionasabove 1673