(1987)βΔεκεμβρίου 1987ΙΑ.ΛΟΙΖΟΥ,Δ.Ι ΘΡΑΣΟΣΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ, Αιτητής, ν. Ρ.Ι.Κ.(ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑΚΥΠΡΟΥ), Καθ' ων η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 897/87). Διοικητικών Δίκαιον — Διακριτική εξουσία διοικήσεως — Ενάσκηση της — Δικαστικός έλεγχος — Εφερμοστέες αρχές. Διοικητικών Δίκαιον— Εξουσία παρεχομένη υπό νόμου στην διοίκηση — Κατά πόσον η εξουσία είναι διακριτική — Ελλείψει σαφούς και επιτακτικής για τη διοίκηση υποχρεώσεως σε ορισμένη ενέργεια, υπάρχει τεκμήριο περί υπάρξεως διακριτικής εξουσίας. Προεδρικές εκλογές — Ο περί Ραδιοφωνικού Ιδρύματος Κύπρου (Τροποποιητικός) Νόμος 1987 — «Υποψήφιος Πρόεδρος» — Υποπαράγραφοι (α),(β),(γ)και (δ)εδαφίου 2 του νόμου—Κατά πόσο άτομο ικανοποιεί τις προϋποθέσεις χαρακτηρισμού του ως «υποψηφίου Προέδρου» — θέμα υπαγόμενο στη διακριτική ευχέρεια του Ρ.Ι.Κ. 5 10 Η παρούσα Αίτηση Ακυρώσεως καταχωρήθηκε ως αποτέλεσμα αρνήσεως τ ο υ Ραδιοφωνικού Ιδρύματος Κύπρου (Ρ.Ι.Κ.) να αποδεχθεί αίτημα του αιτούντος για κάλυψη τ ο υ από τ ο Ραδιόφωνο 1 5 και την τηλεόραση ως ανεξάρτητου υποψηφίου για τ ο αξίωμα του Προέδρου της Δημοκρατίας. Η απόρριψη στηρίχθηκε στην ακόλουθη αιτιολογία, δηλαδή ό τ ι ο αιτών δεν ικανοποιούσε τις προϋποθέσεις οποιασδήποτε από τις υποπαραγράφους (α),(β), (γ)του εδαφίου 2 τ ο υ Περί Ραδιοφωνικού Ιδρύματος Κύπρου (Τροποποιητικού) Νόμου,1987. Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτοντας την Αίτηση Ακυρώσεως, αποφάνθηκε:
(1)Ο αιτών δεν ικανοποιούσε οποιανδήποτε από τις υποπαραγράφους (α),(β) (γ)του εδαφίου 2τ ο υ πιο πάνω νόμου. (Note:AnEnglish translation ofthisJudgmentappearsatpp.2009-2016post.} 2f*n 20 3 C.L.R. 5 10 15 20 25
(2)Σχετικά ^t την υποπαράγραφο (δ) τ ο υ ίδιου εδαφίου τ ο Ρ.Ι.Κ. αποφάσισε οτι με βάση τα κριτήρια και την αντίληψη τ ο υ συνετού μέσου πολίτη^ ο αιτητής ούτε έχει διαδραματίσει ούτεδιαδραματίζει σημαίνοντα ρόλο στην πολιτική ή οικονομική ή κοινωνική ζωή της Κύπρου, ούτε και είναι προσωπικότης απολαμβάνουσα τ ο υ αναγκαίου κύρους και ή σεβασμού μεταξύτ ο υ εκλογικούσώματος ή μέρους τ ο ύ τ ο υ .
(3)Κατά πόσο ένα άτομο μπορεί να θεωρηθεί σαν «υποψήφιος πρόεδρος» μέσα στην έννοια τ ο υ Νόμου είναι θέμα που πέφτει αποκλειστικά μέσα στη διακριτική ευχέρεια τ ο υ Ιδρύματος. Παρόλο που ο Νόμος σιωπά πάνω στο θέμα της διακριτικής ευχέρειας, εν τούτοις, όπως δέχεται πάγια νομολογία τ ο υ Συμβουλίου της Επικρατείας, «μη δημιουργούμενης διά τ ο υ νόμου σαφούς και επιτακτικής διά την διοίκησιν υποχρεώσεως εις ωρισμένην ενέργειαν αυτής,τεκμαίρεταιότι σε αυτήν ανήκει η διακριτική αυτής εξουσία». (Ίδε απόφαση τ ο υ Συμβουλίου της Επικρατείας 07/29).
(4)Εφόσον δε η επίδικη α π ό φ α σ η πάρθηκε κ α τ ά την άσκηση διακριτικής εξουσίας,θα πρέπει να τύχει δικαστικού ελέγχου με βάση τις αρχές που διέπουν τ ο δικαστικό έλεγχο της ασκήσεως της διοικητικής ευχέρειαςτης διοικήσεως.
(5)Με βάση τις αρχές αυτές η προσβαλλομένη απόφαση τ ο υ Ιδρύματος είναι καθόλα νόμιμη και σύμφωνη με τις αρχές τ ο υ Διοικητικού Δικαίου και τις σχετικές πρόνοιες τ ο υ Νόμου και του Συντάγματος. Η Αίτηση Ακυρώσεως απορρίπτεται. Ουδεμία διαταγή για έξοδα. Αναφερόμενες 30 G e o r g h U d e · v. C.B.C. αποφάσεις: Πρόεδρος Δημοκρατίας ν. Βουλής Αντιπροσώπων 1631. Τσαγγάρης ν. Δημοκρατίας
(1975)3Α.Α.Δ.518. FashionsHouse ν. Δημοκρατίας Γεωργάκης ν. Δημοκρατίας Απόφαση Συμβουλίου
(1987)3 Α.Α.Δ.
(1973)3Α.Α.Δ.
- (-1977J 3Α.Α.Δ.
- Επίκρατίας 7/
- Προσφυγή. Προσφυγή για δήλωση του Δικαστηρίου όπως το Ρ.Ι.Κ. πάψει να παρουσιάζει ή και να ανακοινώνει τις θέσεις και ανακοινώσεις των κομματαρχών υποψηφίων Προέδρων μέχρις ότου αποφανθεί η ολομέλειατου Ανωτάτου Δικα στηρίου κατάπόσοδικαιούται καιοαιτητήςνα παρουσια40 σθεί από τηλεοράσεωςκαι ραδιοφώνου για να αναπτύξει 35 G«OT«hUde· v. C.B.C. fl*e7) τ ο πρόγραμμα και τις ιδέεςτ ο υ ως πραγματικού ανεξάρτη τ ο υ υ π ο ψ η φ ί ο υ Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας. •Ο αιτητής παρουσιάσθηκε αυτοπροσώπως. Π. Πολυβίου, δια τ ο καθ' ο υ η αίτηση ίδρυμα. Cur. adv vult 5 Ο Δικαστής Α. Λοΐζου ανέγνωσε την ακόλουθη απόφα σ η : Μ ε την προσφυγή τ ο υ α υ τ ή , ο αιτητής που την χειρί στηκε ο ίδιοςχωρίς δικηγόρο, ζητείτιςπιο κάτω θεραπείες: «
- Το Ρ.Ι.Κ. να π ά ψ η να παρουσιάζη, ή και να ανακοινώνη τις θέσεις και ανακοινώσεις των κομματαρχών 10 υποψηφίων προέδρων μέχρις ό τ ο υ αποφανθή η ολο μέλεια τ ο υ Ανωτάτου, εαν δικαιούται και ο υποφαινό μενος να παρουσιασθή από τηλεοράσεως και ραδιο φ ώ ν ο υ , ίνα ανάπτυξη τ οπρόγραμμα καιτ α ς ιδέαςτ ο υ , ως πραγματικός ανεξάρτητος υποψήφιος Πρόεδρος 15 τ η ς Κυπριακής Δημοκρατίας που τύγχανε!.
- Η παράλειψη τ ο υ Ρ.Ι.Κ. να καλέσει τον α ι τ η τ ή σε εμφάνιση ενώπιον της Τηλεοράσεως και τ ο υ Ραδιοφώ νου ως υ π ο ψ ή φ ι ο ανεξάρτητον Πρόεδρο της Κυπρια κής Δημοκρατίας είναι παράνομος και αντισυνταγμα- 20 τ ι κ ή και παραβιάζει την ίση μεταχείριση των υποψη φίων δια τ ο Προεδρικό Αξίωμα.
- Οιανδήποτε άλλην θεαπεία.
- Τα έξοδα». Ο α ι τ η τ ή ς ,π ο υ όπως ισχυρίζεται στην έκθεση των γεγο- 25 νότων στην αίτηση τ ο υ «εξέφρασε και εξεδήλωσε μέσω τ ο υ τ ύ π ο υ και δια συγκεντρώσεων την πρόθεση τ ο υ να διεκδι κήσει τη θέση τ ο υ Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας στις προσεχείς Προεδρικές Εκλογές τ ο υ
- Π έ ρ α ν τ ο ύ τ ο υ έδωσεν και δημοσιογραφικήν συνέντευξιν προς τον σκοπόν 30 αυτόν στις 29.5.87», στις 3 και 18 Οκτωβρίου 1987, αποτάθηκε και γραπτώς προς τ ο καθ'ο υ η αίτηση Ί δ ρ υ μ α να τ ο υ παραχωρηθεί χρόνος από της Τηλεοράσεως και τ ο υ Ραδιο φ ώ ν ο υ για να αναπτύξει τ ο πρόγραμμα και τις ιδέες τ ο υ προς τ ο εκλογικό σώμα ως οι άλλοι υποψήφιοι οι οποίοι 35 είχαν ήδη αρχίσει να προβάλλονται από τ ο Ί δ ρ υ μ α . Στις 28 Οκτωβρίου 1987, απέστειλε τ η λ ε γ ρ ά φ η μ α προς τ ο Γενικό Διευθυντή τ ο υ Ιδρύματος και τον καλούσε όπως έλεγε «σε 2002 κ ί-.Η. Georghlade*v. C.B.C. A. Lolzou J. αυστηρό σεβασμό και τήρηση τ ο υ Νόμου Περί Ρ.Ι.Κ.ως και σεβασμό της απόφασης της Ολομέλειας τ ο υ Ανωτάτου Δικαστηρίου πρυ ομιλεί περί υποψηφίων Προέδρων και ουχί κομμάτων». 5 Το καθ' ου η αίτηση Ίδρυμα απέοοιψε το αίτημα τ ο υ αιτητή με απόφαση τ ο υ ποι 'τψιεχεται στην επιστολή του της 2ι;ης Οκτωβρίου 1987, με την οποία κοινοποίησε την απόφαση αυτή στον αιτητή. Το σχετικό της μέρος λέγει τ α πιο κ ά τ ω : 10 (α) Ο κ. Θράσος Γεωργιάδης δεν πληροί τις προϋπο θέσεις που τίθενταιστις υποπαραγράφους (α),(β) και (γ) τ ο υ εδαφίου 2 τ ο υ Περί Ραδιοφωνικού Ιδρύματος Κύπρου (Τροποποιητικού) Νόμου 1987 διότι ο κ. θ ρ ά σος Γεωργιάδης ούτε κατείχε, κ α τ άτον χρόνο τηςεξαγγελίαςτης πρόθεσης τ ο υ να υποβάλει υ π ο ψ η φ ι ό τ η τ α , τ ο αξίωμα τ ο υ Προέδρουτης Δημοκρατίας (υποπ.(α)), ούτε ήταν ή είναι αρχηγός πολιτικού κόμματος {υποπ. (β)), και ούτε ετύγχανε ή τυγχάνει της υποστηρίξεως ενός ή περισσοτέρων κομμάτων (όπως ο όρος πολιτικό κόμμα διασαφηνίζεται στο εδάφιο 2τ ο υ Νόμου) (υποπ. (γ)). 15 20 25 30 35 (β) Μεβάση όλατ α δεδομέναενώπιον τ ο υ τ ο Ί δ ρ υ μ α αποφασίζει ότι η περίπτωση της υποψηφιότητας τ ο υ κ. Θρ. Γεωργιάδη δεν εμπίπτει εντόςτων προνοιών της υποπαραγράφου (δ) τ ο υ εδαφίου 2 τ ο υ Νόμου, καθ' ότι κατά την γνώμη τ ο υ Ιδρύματος με βάση τ ο κριτήριο και την αντίληψη τ ο υ συνετού μέσου πολίτη, ο κ. Θρά σος Γεωργιάδης ούτε έχει διαδραματίσει ή διαδραματί ζει σημαίνοντα ρόλο εις την πολιτική ή οικονομικήν ή κοινωνική ζωήν της Κύπρου ούτε και είναι προοωπικότης απολαμβάνουσα τ ο υ αναγκαίου κύρους και/ή σεβασμού μεταξύ τ ο υ εκλογικού σώματος ή μέρους τούτου. Το Ί δ ρ υ μ α είχε υπόψη τ ο υ και τ ο γεγονός ότι ο κ. θ ρ ά σ ο ς Γεωργιάδης σαν ανεξάρτητοςυποψήφιος στις τελευταίες Δημοτικές εκλογές στην περιφέρεια Λεμεσού απέτυχε να εκλεγεί εξασφαλίζοντας μόνο 474ψ ή φ ο υ ς1%». Είναι η θέση τ ο υ α ι τ η τ ή ότι «βάσει τ ο υ Συντάγματος και 40 των σχετικών Νόμων ο κάθε υποψήφιος για τ ο Προεδρικό 2003 A. Lolzou J. Georfblade·v. C.B.C.
(1987)αξίωμα δικαιούται να αναπτύξει τ ο πρόγραμμα τ ο υ προς τ ο ν Κυπριακό λαό μέσω της Τηλεοράσεως και τ ο υ Ραδιο φ ώ ν ο υ υποχρεωμένου τ ο υ Ιδρύματος να παράσχει ίσο χρόνο προς όλους τους υποψηφίους». Ο α ι τ η τ ή ς προς υποστήριξη τ ο υ αιτήματος τ ο υ παρά- 5 θέσε και παρουσίασε και ενώπιον μου σειρά εγγράφων τ α οποία αναφέρονταιστην ειδικότητατ ο υ σαν φυσικοχειροπράκτωρος, επιστολές που επήρε σε απάντηση δικών τ ο υ τέτοιων από διάφορες προσωπικότητες, και ένα σημαντικό αριθμό υπογραφών από ανθρώπους που όπως τιτλσφο- 10 ρείται τ ο έγγραφον που υπέγραψαν, τον υποστηρίζουν «σαν π ρ α γ μ α τ ι κ ό ανεξάρτητο υποψήφιο Πρόεδρο», μια δημοσιογραφική τ α υ τ ό τ η τ α όπως επίσης άρθρα τ ο υ α ι τ η τ ή που δημοσιεύθηκαν κ α τ ά καιρούς σεδιάφορες εφη μερίδες. 15 Η όλη υπόθεση στρέφεται γύρω από την ορθή ερμηνεία και εφαρμογήτ ο υ Περί Ραδιοφωνικού Ιδρύματος Κύπρου, (Τροποποιητικού) Νόμου τ ο υ 1987(ΝόμοςΑρ. 212 τ ο υ1987) που στη συνέχεια θ α αναφέρεται σαν ο Νόμος.Ραδιοτηλεο πτική κ ά λ υ ψ η , σύμφωνα μετ ο Νόμο,Δικαιούται έναςπου 20 είναι ή και θεωρείται σαν υποψήφιος Πρόεδρος.Ο όροςδε «υποψήφιος Πρόεδρος» ορίζεται από τ ο Ά ρ θ ρ ο 2 τ ο υ Νόμου ως εξής: «Υποψήφιος Πρόεδρος σημαίνει άτομον τ ο οποίον εξαγγέλλει δημοσίωςπρόθεσιν υποβολής υ π ο ψ η φ ι ό τ η - 25 τος δι.' ανάδειξιν τ ο υ ως Προέδρουειςταςεπομένας της εν λόγω διακηρύξεως εκλογάς,νοουμένου ό τ ι έχει την δυνάμει τ ο υ Συντάγματος ικανότητα τ ο υ εκλέγεσθαι εις τ ο σζ,ίω\ία του Προέδρου και πληροί μίαν ή περισσότε ρος των ακολούθων προϋποθέσεων, ή τ ο ι : 30 (α) Κατέχει κ α τ ά τον χρόνον της εν λόγω εξαγγελίας τ ο α ξ ί ω μ α τ ο υ Προέδρου, (β) είναι αρχηγός πολιτικού κόμματος, (γ) τυγχάνει τ η ς υποστηρίξεως ενός η περισσοτέρων κομμάτων,
(6)είναι άτομον τ ο οποίον, κ α τ ά την αντίληψιν τ ο υ συνετού μέσουπολίτου,έχειδιαδραματίσει ήδιαδραμα τίζει σημαίνοντα ρόλον ειςτην πολιτικήν ή οικονομικήν 9004 35 3 C.L.R. Georghlades v. C.B.C. A. Lolzou J . ή κοινωνικήν ζωήν της Κύπρου ή είναι προσωπικότης απολαμβάνουσα κύρους και/ή σεβασμού μεταξύ μέρους τ ο υ εκλογικού σώματος. 5 10 Νοείται ότι υποψήφιος Πρόεδροςπαύει να θεωρήται ως υποψήφιος Πρόεδρος α φ ' ης στιγμής τυχόν δηλώ σει ότι έχει παύσει να ενδιαφέρεται δι' ανάδειξιν τ ο υ εις το αξίωμα τ ο υ Προέδρου». Σύμφωνα με τον πιο πάνω ορισμό, «υποψήφιος Πρόε δρος» δεν είναι μόνο εκείνος που εξαγγέλει δημοσίως πρόθέση υποβολής υποψηφιότητας αλλά μεταξύ άλλων εκεί νος που πληροί μια η περισσότερες των προϋποθέσεων που εκτίθενταιστις παραγράφους (α), (β), (γ), (δ) που εξε τέθησαν πιο πάνω. Αξίζει στο στάδιο αυτό να αναφερθεί ότι οι πρόνοιες τ ο υ 15 Νόμου, όπως τελικά δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημε ρίδα της Δημοκρατίας της 26ης Οκτωβρίου 1987, κρίθηκαν συνταγματικές από την Ολομέλεια τ ο υ Ανωτάτου Δικαστη ρίου στην Αναφορά 3/87που καταχωρήθηκε από τον Πρόε δρο της Δημοκρατίας, δυνάμει του Ά ρ θ ρ ο υ 140 τ ο υ Συν20 τάγματος για γνωμάτευση κατά πόσο ο Νόμος αυτός βρι σκόταν σεαντίθεση ή είναι ασύμφωνος μετις διατάξεις των Άρθρων 19,28,40 και 179τ ο υ Συντάγματος. Η γνωμάτευση της Ολομέλειας του Ανωτάτου Δικαστη ρίου δόθηκε στις 20Οκτωβρίου, 1987* και με α υ τ ή αποφα25 σίστηκε ότι (α) οι διατάξεις τ ο υ Νόμου δεν βρίσκονται σε αντίθεση και ούτε είναι ασύμφωνες προς τ ο Ά ρ θ ρ ο 19,28 και 40 του Συντάγματος, (το Ά ρ θ ρ ο 179 δεν είχε άμεση σχέση με τ ο υπό εξέταση θέμα) και εξαιρουμένων βέβαια των εδαφίων (γ)(ι)(γγ) τ ο υ Ά ρ θ ρ ο υ 5 τ ο υ Νόμου που σαν 30 αποτέλεσμα δεν δημοσιεύτηκαν σαν μέρος τ ο υ σήμερα ισχύοντα Νόμου. Ως προς την εφαρμογή τ ο υ Νόμου ασφαλώς τ ο καθ' ου η αίτηση Ί δ ρ υ μ α είναι τ ο αρμόδιο όργανο να αποφασίσει κατά πόσο άτομο που εξαγγέλει δημόσια πρόθεση υποθο35 λής υποψηφιότητας για ανάδειξη τ ο υ σαν Προέδρου, ικα νοποιεί μια ηπερισσότερες από τιςπροϋποθέσεις που θέτει ο νομοθέτης στο σχετικό ορισμό τ ο υ Ά ρ θ ρ ο υ 2, υποκείμε νης βέβαια μιας τέτοιας απόφασης στον αναθεωρητικό • (1987^3 Α.Λ.Δ.'1631. 2005 A. Lolzou J . Georghlades v. C.B.C.
(1987)έλεγχο του Α ν ω τ ά τ ο υ Δικαστηρίου σύμφωνα με τ ο Ά ρ θ ρ ο 146τ ο υ Συντάγματος. Είναι η θέση τ ο υ καθ' ου η αίτηση Ιδρύματος και δεν φαί νεται να μπορεί τ ο ύ τ ο να αμφισβητηθεί ότι ο αιτητής δεν πληροί τις προϋποθέσεις (α), (β) και (γ) τ ο υ ορισμού του 5 Υποψήφιου Προέδρου στο Ά ρ θ ρ ο 2τ ο υ Νόμου, διότι ούτε κατείχε κ α τ ά τ ο χρόνο της εξαγγελίας της πρόθεσης τ ο υ να υποβάλει υ π ο ψ η φ ι ό τ η τ α για τ ο αξίωμα τ ο υ Προέδρου της Δημοκρατίας, τ ο αξίωμα τ ο υ Προέδρου ούτε ήταν ή είναι αρχηγός πολιτικού κόμματος, και ούτεετύγχανε ήτυγχάνει 10 της υποστηρίξεως ενός ήπερισσοτέρων κομμάτων όπως ο όρος «πολιτικό κόμμα» ορίζεται στο Ά ρ θ ρ ο 2τ ο υ Νόμου. Θ α έπρεπε επομένως να εξετασθεί κ α τ ά πόσο ο αιτητής ικανοποιεί τις προϋποθέσεις της π α ρ α γ ρ ά φ ο υ (δ) τ ο υ ορι σμού τ ο υ υ π ο ψ η φ ί ο υ Προέδρου. Το καθ' ου η αίτηση 15 Ί δ ρ υ μ α π ά ν ω σε α υ τ ό τ ο σημείο αποφάσισε ότι η περί πτωση της υ π ο ψ η φ ι ό τ η τ α ς τ ο υ α ι τ η τ ή δεν εμπίπτει μέσα στις πρόνοιες τ η ς , διότι κ α τ ά τη γνώμη τ ο υ Ιδρύματος με βάση τ α κριτήρια και την αντίληψη τ ο υ συνετού μέσου π ο λ ί τ η , ο α ι τ η τ ή ς ο ύ τ ε έχει διαδραματίσει ή διαδραματίζει 20 σημαίνοντα ρόλο στην πολιτική ή οικονομική ή κοινωνική ζωή τ η ς Κύπρου, ούτε και είναι προσωπικότης απολαμβά νουσα τ ο υ α ν α γ κ α ί ο υ κύρους και ή σεβασμού μεταξύ τ ο υ εκλογικού σώματος ή μέρους τ ο ύ τ ο υ . Ό π ω ς τονίστηκε δεστη αγόρευση τ ο υ ευπαίδευτου δίκη- 25 γ ό ρ ο υ τ ο υ Ιδρύματος τ ο Ί δ ρ υ μ α κ α τ ά τη λήψη της σχετι κής α π ό φ α σ η ς είχε υπόψη τ ο υ και τ ο γεγονός ότι ο αιτητής σαν α ν ε ξ ά ρ τ η τ ο ς υποψήφιος στις τελευταίες δημοτικές εκλογές στην πόλη Λεμεσού απέτυχε να εκλεγείεξασφαλί ζοντας μόνο 474 ψ ή φ ο υ ςπου ισοδυναμούσαν με τ ο 1%. 30 Έχω τ η γνώμη ό τ ι τ ο κ α τ ά πόσο ένα άτομο μπορεί να θεωρηθεί σαν «υποψήφιος πρόεδρος» μέσα στην έννοια τ ο υ Νόμου είναι θέμα που πέφτει αποκλειστικά μέσα στη διακριτική ευχέρειατ ο υ Ιδρύματος. Έχω καταλήξεισε α υ τ ό τ ο συμπέρασμα παρόλο που ο Νόμος σιωπά πάνω στο 35 θέμα τ η ς διακριτικής ευχέρειας, και τ ο ύ τ ο γιατί «πάγια νομολογία τ ο υ Συμβουλίου της Επικρατείας δέχεται ότι μη δημιουργούμενης δια τ ο υ νόμου σαφούς και επιτακτικής δια τη διοίκηση υποχρεώσεως ειςορισμένη ενέργεια αυτής, τεκμαίρεται ό τ ι σε αυτήν ανήκει η διακριτική αυτής εξου- 40 σία». ( Ί δ ε α π ό φ α σ η τ ο υ Συμβουλίου της Επικρατείας 07/ 29.) 2006 3 C.L.R. Georghladesv.C.B.C. A. Lolzou J . Εφόσον δε ηεπίδικη απόφαση πάρθηκε κατάτην άσκηση διακριτικής εξουσίας, θα πρέπει να τύχει δικαστικού ελέγ χου μεβάση τις αρχές που διέπουν τ ο δικαστικό έλεγχο της ασκήσεως της διοικητικής ευχέρειας της διοικήσεως. Οι 5 αρχές αυτές συνοψίζονται στο «Γενικό Διοικητικό Δίκαιο» Δευτέρα Έκδοση τ ο υ Π.Δ. Δάγτογλου σελίδες 126και μετά. Ειδικότερη αναφορά μπορεί να γίνει στη σελίδα 127 που αναφέρονται τ α πιο κάτω: «Ο δικαστικός έλεγχοςτης ασκήσεως τ η ς διακριτικής ευχέρειας της διοικήσεως α φ ο ρ άτην εξέτασητων εξής σημείων: 10 (ια) αν ο νόμος όντως παρεχώρησε διακριτική ευχέ ρεια στην διοίκηση και μάλιστα στο μέτροπου ασκήθη κε. 15 (ιβ) αν η διοίκηση όντως άσκησε την παραχωρηθείσα ευχέρεια. (ιγ) αν ηδιοίκηση διέπραξε 'κακή χρήση' η 'υπέρβαση των άκρων ορίων της διακριτικής εξουσίας' γιατί δεν ετήρησε τ α όρια που της έθεσε ο συγκεκριμένος νόμος ή που προκύπτουν από τ ο Σύνταγμα και τις γενικές αρχές τ ο υ δικαίου. 20 (ιδ) αν η διοίκηση κ α τ ά την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας έκανε 'κατάχρηση εξουσίας'». Συμπληρωματικά αξίζει να λεχθεί ότι τ ο έργο τ ο υ Δικα25 στη, δεν είναι να υποκαταστήσει αλλάαπλώς να ελέγξει την κρίση της διοικήσεως. Πρέπει δε να σημειωθεί ότι οι πιο πάνω αρχές που βγαίνουν μέσα από αποφάσεις τ ο υ Συμ βουλίου της Επικρατείας της Ελλάδος και αποτελούν γενι κές αρχές τ ο υ Διοικητικού Δικαίου, έχουν τύχει εφαρμογής 30 σε σειρά αποφάσεων τ ο υ Ανωτάτου Δικαστηρίου. ( Ι δ ε Τσαγγάρης ν ΤηςΔημοκρατίας
(1975)3Α.Α.Δ.518,Fashions House ν. Της Δημοκρατίας
(1973)3Α.Α.Δ. 231, και Γεωργάκης ν. Της Δημοκρατίας
(1977)3Α.Α.Δ. 1.) 35 Με βάση όλα τ α στοιχεία που κατατέθηκαν ενώπιον μου α ι που ο αιτητής είχε υποβάλει στο καθ' ου η αίτηση Ί δ ρ υ μ α προς υποστήριξη τ ο υ αιτήματος τ ο υ , έχω κατα λήξει στο συμπέρασμα ότι ηπροσβαλλομένη απόφαση τ ο υ κ 2007 A. Lotzou J . Georsblades v. C.B.C.
(1987)Ιδρύματος είναι καθόλα νόμιμη και σύμφωνη με τις αρχές του Διοικητικού Δικαίου που εξετέθηκαν πιο πάνω και τις σχετικές πρόνοιες τ ο υ Νόμου και τ ο υ Συντάγματος. Ό λ α τ α δεδομένα καταδεικνύουν ότι ο αιτητής δεν πληροί καμιά από τις προϋποθέσεις που θέτει ο Νόμος, και επομένως 5 ορθά τ ο κ α θ ' ο υ η αίτηση Ί δ ρ υ μ α απέρριψε τ ο αίτημα τ ο υ για ραδιοτηλεοπτική κάλυψη συμφωνά μετιςπρόνοιες του Νόμου. Αξίζει δε να τονισθεί ότι άσκησε τ η διακριτική τ ο υ ευχέρεια με σοβαρότητα και σεβασμό προς τ ο θεσμό που καθιερώνει ο Νόμος και με τρόπο συναδοντα προς την 10 ορθή αντίληψη της αποστολής τ ο υ . Αντίθετα, οι τέσσερεις υποψήφιοι Πρόεδροι που καλύ πτονται από τ ο καθ' ου η αίτηση Ί δ ρ υ μ α με βάση τις πρό νοιες τ ο υ Νόμου, ικανοποιούν μια ή και περισσότερες των προϋποθέσεων αυτών. Επειδή δε ο αιτητής κάμνει στην 15 αγόρευση τ ο υ ειδική αναφορά στον υποψήφιο πρόεδρο κύριο Γεώργιο Βασιλείουείναι αρκετόνα αναφερθεί εδώ ότι είναι η θέση τ ο υ καθ' ου η αίτησις Ιδρύματος πως ο κύριος Γεώργιος Βασιλείου σαν υποψήφιος υποστηρίζεται από ένα των κομμάτων με βάση την προϋπόθεση (γ) τ ο υ ορι- 20 σμού τ ο υ Νόμου, δηλαδή με βάση τ ο ότι τυγχάνει της υπο στήριξης τ α υ ΑΚΕΛ που είναι πολιτικό κόμμα, σύμφωνα με τον ορισμό τ ο υ Ά ρ θ ρ ο υ 2τ ο υ Νόμου, δηλαδή «εκπροσωπούμενον εν τ η Βουλή ή Οργανισμόν ή Ένωσιν προσώπων ή Ομάδα Προσώπων ηοποία κατά την αντίληψη τ ο υ μέσου 25 συνετού πολίτη έχοντος γνώση της εσωτερικής πολιτικής π ρ α γ μ α τ ι κ ό τ η τ α ς της Κύπρου και προσβλέποντας στην οργάνωση, τ η δομήν, τους θεσμούς, τους στόχους και την απήχηση της θεωρείται ως πολιτικόν κόμμα.» Κανένας δε ισχυρισμός περί δυσμενούς διακρίσεως δεν μπορεί να 30 ευοταθήσει. Πα τ ο υ ς λόγους που αναφέρω πιο πάνω η προσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. Προσφυγή αττορρίτττεται χωρίς έξοδα. 2008 3 5 3C.L.R. 1987December8 |A.LOIZOU.J.] INTHE MATTER OF ARTICLE 146 OF THE CONSTITUTION THRASOS GEORGHIADES, Applicant, v. C.B.C. (CYPRUS BROADCASTING CORPORATION), Respondents. (Case No. 897/87). Administative Law — Discretion of administration— Exercise of —Judicial control—Principlesapplicable—Analysisof. 5 Administrative Law — Power given by Law — Save where^tiiere Is clearand Imperative obligation for certain action, there is a presumption that the administration hasdiscretion inthematter. 10 Presidential election — The- Cyprus Broadcasting Corporation (Amendment) Law, 1987 —^Candidatefortheoffice of President»—SuopAagrap/w(a), (b),(c)and(d)ofsubsection2— Whetheraperson satisfies theprerequisites of being consideredassuch acandidate—Amatterwithinthediscretion of C.B.C 15 The Cyprus Broadcasting Corporation (C.B.C.) rejected applicant's application that he be given time Inorderto expound through the radio and television his programme and ideas as a candidate for the office of the President oftheRepublic,onthegroundthattheapplicantdtdhotsatisfy the prerequisites of subparagraphs (a), (b), (c) and (a*)of subsection 2 of the CyprusBroadcastingCorporation (Amendment) Law, 1987. Asa resultapplicant filed thisrecourse Held, dismissing the recourse:
(1)The applicant did not satisfy the requirementsofsubparagraphs (a),(b),(c)ofsubsection2ofthe saidlaw. 20
(2)Asregardssubparagraph (d)ofsubsection2ofthesamelawtheCyprus Broadcasting Corporation decided that the case of the candidature of the applicant did not fall within its provision because tn the view of the Corporation and on the basis of the criteria and the approach of (he (ThtsIsanEnglishtranslationofthefudg.nentinGreekappeanngatpp. 2000 -2008 ante). 2009 Georghlades v.C.B.C.
(1987)reasonable average man,theapplicant neither hasplayedor plays substantial role inthepoliticaloreconomic orsocial life ofCyprus nor ishe apersonality commanding(henecessary prestigeand/or respectamongtheelectoralbody or part thereof
(3)Whethera person maybe considered asa«candidate forthe officeof 5 President· within themeaningof the Law, isaquestion that fallsexclusively within the discretionary power ofthe Corporation Even though theLaw is silenton the question ofthediscretionarypower theconstantCaseLawofthe Greek Council ofState accepts that «when there isnotcreatedbythe Lawa clear andimperative fortheadministration obligation foracertain action by 1() it,itispresumedthatthediscretionarypower belongstoit[seeDectsionofthe Council ofState 07/29)
(4)Consequently since thesubjudicedecisionwas taken intheexerciseof discretionary powers it must be judicially controlled on the basis of the principles governing judicial control of the exercise of administrative discretionby theadministration
(5)Inaccordancewith suchpnnciplesandinthelightofthefactsofthiscase the challenged decision ofthe Corporation isin all respects lawful andin accordancewith thepnnciplesofAdministrative Lawsetouthereinaboveand the relevant provisions ofthe Law and the Constitution 15 20 Recourse dismissed Noolder as to costs Cases referredto Presidentofthe Republic ν HouseRepresentatives {19S7)3C I R 1631 Tsangans ν 77ieRepublic
(1975)3CL R 518. 25 FashionsHouse ν TheRepublic
(1973)3CL R231 Georghxkisv The Republic
(1077)1 C I R
- Deatioii 7/29ofGreek Council of State Recourse. Recourse for a declaration that the Cyprus Broadcasting 30 Corporation should stop presenting and/or announcing the positions andannouncementsofthe leadersofthepartieswhoare candidatesforthepresidency untiltheFullBenchdecideswhether the applicant isentitled toappear onT.V.and Radio in orderto expound his programme andideasasan independent candidate 35 for the presidency. Applicantappearedinperson. P.Polyviou, fortherespondent. Cur.adv. vult. 2010 3 C.L.R. Georghlades v. C.B.C. A. LOIZOU J. read the following judgment. By the present recourse the applicant, who handled the case himself without an advocate, seeksthefollowing reliefs: 10 «1.TheC.B.C.shouldstoppresentingand/orannouncingthe positions and announcements of the leaders of the parties who are candidates forthePresidency, untiltheFullBenchof the Supreme Court decides whether the undersigned is entitled to appear on the T.V. and the Radio in order to expound hisprogrammeandhisideasashehappenstobethe real independent President of the Republic of Cyprus. 15
- The omission of the C.B.C. to invite the applicant to appear on the T.V. and the Radio as independent candidate forthePresidencyoftheRepublicofCyprusiscontrarytothe Law and the Constitution and violatesthe equal treatmentof thecandidatesfor thePresidency ofthe Republic. 5
- Anyotherrelief. 4.The costs.» Theapplicantwho,asheallegesinthestatementoffacts,setout in hisapplication «expressed and declared through the press and 20 by public meetings hisintention to be a candidate for election as President of the Republic of Cyprus at the next Presidential elections of
- He further gave a press conference for this purpose onthe 29th May, 1987».On the3rd and 18thof October 1987healsoappliedinwritingtotherespondentCorporation that 25 he be given time both on the T.V. and the Radio in order to expoundhisprogrammeandideastotheelectoralbodylikeallthe other candidates who had already started being presented by the Corporation. Onthe28thOctober, 1987,hesentatelegramme to the General Manager of the Corporation calling upon him as he 30 said «Instrictrespect and observation of the C.B.C. Law, aswell asrespecttothejudgmentoftheFullBench oftheSupreme Court which speaks about candidates for the Presidency and not parries». The respondent Corporation rejected the application of the 35 applicantbyitsdecision contained initsletterofthe29th October 1987, by means of which it communicated its decision to the applicant.Therelevantpassage readsasfollows: «(a) Mr. Thrasos Georghiades does not satisfy the prerequisites set down by subparagraphs (a), (b) and (c)of 2011 A.LolzouJ. Georghlades v. C.B.C.
(1987)subsection 2 of the Cyprus Broadcasting Corporation (Amendment) Law 1987, because Mr.Thrasos Georghiades neither heldatthe timeof the announcement of his intention to stand as a candidate for Presidency of the Republic (subparagraph (a), nor was he supported by one or more 5 partiesastheterm 'politicalparty' isdefined insection 2ofthe Law {subparagraph (c))· (b)On the basisof allthe material before itthe Corporation decides that the case of the candidature of Mr. Thrasos Georghiades does not fall within the provisions of 10 subparagraph (
- d)of subsection 2 of the Law inasmuch asin the opinion of the Corporation onthe basisofthecriteria and the understanding of a reasonable ordinary man Mr.Thrasos Georghiades hasneitherplayed norplaysasubstantial rolein the political or economic or social life of Cyprus, nor ishe a 15 personality commanding the necessary prestige and/or respect amongthe electoral body orpart thereof. The Corporation had alsoinmind the fact that Mr.Thrasos GeorghiadesasanindependentcandidateatthelastMunicipal elections in the area of Limassol failed tobeelected securing 20 only 474 votes(1%). It is the case of the applicant that «on the basis of the Constitution and the relevant Laws every candidate for the Presidency is entitled to expound his programme to the Cyprus people through the T.V. and the Radio, the Corporation being 25 bound toafford equal time toallthe candidates». Insupport of hisapplication theapplicantsetoutand produced alsobefore measet ofdocumentswhichrefertohisspecialization asa Physicopractor, letters which he received inreply tohis own letters to various personalities and a great number of signatures 30 from persons, who as the document they signed is entitled, support him«asarealindependent candidateforthePresidency», a journalist identity card as wellas articles bythe applicant which hadbeenpublishedfromtimetotimeinvariousnewspapers. Thewholecaseturnsonthetrueconstructionandapplication of 35 theCyprusBroadcastingCorporation (Amendment)Lawof 1987 (LawNo.212 of 1987) whichwillbereferredtohereinafterasthe 2012 3 C.L.R. Georghlades v.C.B.C. A. Lolzoa J. Law. To Radio and Television coverage isentitled, according to the Law, a person who is or deemed to be a candidate for the Presidency. The term «a candidate for the office of President», is defined insection 2of the Lawas follows: 5 10 «'Candidate fortheoffice ofPresident'meansapersonwho announces publiclyhisintention tosubmithiscandidature for election as President during the elections following such announcement, provided that he has the qualification prescribed by the Constitution for election to the office of President and satisfies one or more of the following prerequisites, namely: (a)he istheholderatthe timeof thesaidannouncementof theoffice of President, (b)he isthe leader of apolitical party, 15 20 (c)he hasthesupport ofone ormore parties, (
- d)he is a person who in the opinion of the reasonable average man has played or plays a substantial role in the political or economic or social life of Cyprus, or he is a personality commanding prestige and/or respect among a part ofthe electoral body. Provided that a candidate forthe office ofPresident ceases tobeconsideredasacandidatefortheoffice ofPresident from the moment he happens to declare that he has ceased to be interested for election tothe office of President.» 25 In accordance with the aforesaid definition, «candidate for the office of President», is not only he who announces publicly his intention to submit hiscandidature but inter alia, he who satisfies one ormore of the prerequisites which are set out in paragraphs (a),(b),(c),and (d),hereinabove set out. 30 Itisworth atthisstagetomentionthattheprovisionsotthe Law asofficially published intheofficial Gazetteofthe Republicof the 28th October 1987, were found to be constitutional by the Full Bench of the Supreme Court in Reference 3/87, which was filed by the President of the Republic by virtue of Article 140 of the 35 Constitution for opinion astowhether thisLawwasrepugnant to or inconsistent with the provisions of Articles 19,28,40 and 179 of the Constitution. 2013 A.Lolzou J. Georghlades v. C.B.C. <1987) The opinion of the Full Bench was given on the 20th October 1987whereby itwasdecided that(a)theprovisionsofthelaware notrepugnanttoorinconsistentwithArticles19,28and 40ofthe Constitution (Article 179 hasno direct relevance with the subject under examination), and with the exception of course of subsection (
- c)(
- i)(
- cc)of section 5 of the Law as a result of which itwas not published as partof theLaw in force. 5 As regards the application of the Law certainly the respondent Corporation isthe competent organ to decide whether a person whoannouncespubliclyhisintention tosubmithiscandidaturefor 10 election to the post of President satisfies one or more of the prerequisiteswhichthelegislatorinsertedintherelevant definition of section 2, such a decision being subject of course to the revisional jurisdiction of the Supreme Court in accordance with 15 Article 146 of the Constitution. Itisthestand ofthe respondent Corporation and theredoesnot seem to exist any dispute about it, that the applicant does not satisfy prerequisites (a), (b)and (c)of the definition of «candidate for the office of President» in section 2 of the Law because the applicant neither held at the time of the announcement of his 20 intentiontosubmithiscandidaturefortheoffice ofthePresidentof theRepublictheoffice ofthePresidentnorwasheorishealeader ofapoliticalpartyand neitherhe hadorhasthesupportofone or more partiesasthe term «political party»isdefined insection 2of theLaw. „ Itshould therefore be examined whethertheapplicant satisfies the prerequisites of paragraph (
- d)of the definition of «candidate for the office of President». The respondent Corporation on this pointdecidedthatthecaseofthecandidatureoftheapplicantdid notfallwithin itsprovision becauseintheviewoftheCorporation on and onthebasisofthe criteriaandtheapproach ofthe reasonable average man,theapplicant neitherhasplayed orplayssubstantial role inIhe politicaloreconomic orsocial lifeofCyprusnorishea personality commanding the necessary prestige and/or respect among the electoral body orpart thereof As stressed in the address of learned counsel of the 35 Corporation,theCorporationintakingthesubjudicedecisionhad in mind also the fact that the aDolicant as an independent candidate in the last Municipal elections in the town of Limassol failed to be elected securing only 474 votes, which amounts to an 1%. 2014 W u- 3 C.L.R. Georghlades v. C.B.C. A. Lolzou J. Iam of the viewthat whether a person maybe considered asa «candidate for the office of President» within the meaning of the Law, is a question that falls exclusively within the discretionary power of the Corporation. Ihave come to this conclusion even 5 though theLawissilentonthequestionofthediscretionary power and this because «the constant Case'Law of the Council of State accepts that when there is not created by the Law a clear and imperativefortheadministration obligation foracertain actionby it, it is presumed that the discretionary power belongs to it (see 10 Decision ofthe Council ofState 07/29). Consequently since the sub judice decision was taken in the exerciseofdiscretionarypowersitmustbejudiciallycontrolled on thebasisoftheprinciplesgoverningjudicialcontroloftheexercise ofadministrativediscretionbytheadministration.Theseprinciples 15 aresummed upintheGeneralAdministrativeLaw,2ndEditionby P.D.Dahtoglou p. 129etseq. Special reference maybe made to p. 129where thefollowing areset out:. 20 «Thejudicialcontrolof the exercise of discretionary power by the administration refers to the examination of the following matters, (
- a)whether the law in fact gave judical discretion to the administration and indeed tothe extent exercised, (
- b)whether the administration indeed exercised the discretion granted toit, 25 (
- c)whether the administration made wrong use or exceeded the extreme boundaries of its administrative discretion because it did not observe the boundaries placed bythisconcrete laworwhichstem from the Constitution and thegeneral principlesof the Law, 30 (
- d)whether the administration in the exercise of its administrative discretion acted inabuse of power.» Inadditionitisworthsayingthatthefunction oftheJudgeisnot to substitute but merely to control the decision of the administration. Itmust be noted that the aforesaid principles are 35 derived from the decisions of the Council of State of Greece and constitutegeneral principlesofAdministrative Lawand they have been followed in a series of decisions of this Court. (Tsangaris v. The Republic
(1975)3 C.L.R. 518; Fashions House v. The 2015 A. LoUou J . Georghiades v. C.B.C
(1987)Republic
(1973)3 C.L.R.231,and Georgakis v. The Republic (1977J3C.L.R. 1.) Onthebasisofallthematerialplacedbeforemeandwhichthe applicanthadsubmittedtotherespondentCorporationinsupport of his application, I have come to the conclusion that the 5 challengeddecisionoftheCorporationisinallrespectslawfuland in accordance with the principles of administrative Law set out hereinabove and the relevant provisions of the Law and the Constitution. Allthefactors establish thattheapplicant doesnot satisfy any of the prerequisites provided by the Law and 10 consequently the respondent Corporation rightly rejected his applicationforRadioandTelevisioncoverageinaccordancewith theprovisionsofthe Law.Itisworthstressingthatitexercisedits discretionarypowerwithseriousnessandrespecttotheInstitution, established bytheLawandinamannerconsonantwithacorrect 15 understandingofitsmission. OntheotherhandthefourcandidatesfortheofficeofPresident whoare covered bytherespondent Corporation on thebasis of the provisions of the Law satisfy one or more of these prerequisities. As the applicant makes in his address special 20 reference to the candidate for the office of President Mr. Georghios Vassiliou, itissufficient to mention here that itisthe caseoftherespondentCorporation thatMr. GeorghiosVassiliou as acandidate issupported byone of thepartieson thebasisqf prerequisite(c)ofthedefinition oftheLaw,thatisonthebasisthat 25 hehasthesupportofAKELwhichisapoliticalpartyinaccordance withthedefinition ofsection2 oftheLaw,namely «represented intheHouseofRepresentativesororganization orassociationor personsqragroupofpersonswhichintheopinionof(heaverage reasonable man havingknowledgeoftheinternalpoliticalreality 30 of Cyprusand lookingtotheorganization,structure,Institutions, aims and its response, is considered as a political party»- No allegationfordiscrimination canstand. For the aforesaid reasons this recourse is dismissed with no orderasfocosts. 35 fiwQVtse dfsrpiwd. Noorderastocosts. 2016