clr/1988/1988_3_2503.pdf

(4)—Τροποποίηση όρωναδείας κατά τρόπο δυσμενή για αδειούχο—Προϋποθέσεις—Κακή χρήσηδιακριτικήςεξονοίας. 2503 Eteria Leoforion Tamasos v. Republic

(1988)ΣτηνυπόθεσηαντήηΑρχήΑδειώντροποποίησετουςόρουςαδείας τωναιτητώνγιαμεταφοράεπιβατώνμεκόμιστρο,κατάτρόποδυσμε­ νήγι'αυτούς. ΜετηνεπίδικηαπόφασηοΥπουργός Συγκοινωνιών καιΈργων απόρριψε τηνιεραρχικήπροσφυγή τωναιτητώνεναντίον τηςπιοπάνωαποφάσεωςτηςΑρχήςΑδειών.ΤοΔικαστήριοακύρωσε 5 τηναπόφασητουΥπουργούλόγωελλείψεωςαιτιολογίας,παρέλειψης διεξαγωγήςδέουσαςέρευναςκαικακήςχρήσηςτηςδιακριτικήςεξου­ σίας,πουτουδίδειτοάρθρο5

(4)τουΝόμου9/82.Οινομικέςαρχές, πουαναλύονται στηναπόφαση, προκύπτουν απότιςπιοπάνωεισα­ γωγικέςσημειώσεις. 10 Ακύρωσηεπίδικηςαπόφασης.£40.— έξοδασεβάροςΔημοκρατίας. Αναφερόμενεςαποφάσεις: Π.ΕΟ. ν. Συμβουλίου Αογοκρισίας Κινηματογραφικών Ταινιών

(1965)3ΑΑΛ. 27. Χ" Σάββαν.Δημοκρατίας

(1972)3ΑΑΛ. 174. ΠετρΙδηςν.Δημοκρατίας

(1983)3AAA 216. Μαραγκούν.Δημοκρατίας

(1983)3ΑΑΛ. 682. Τσουλούφταςν.Δημοκρατίας

(1983)3AAA.

1. Προσφυγή. 20 Προσφυγή εναντίον της απόφασης του Υπουργού Συγκοινωνιών και Έργων με την οποία απέρριψε τις ιεραρχικέςπροσφυγέςτωναιτητών εναντίον της απόφασης τηςΑρχήςΑδειώνμετηνοποίαηΑρχήΑδειώντροποποίησε δυσμενώς γιατους αιτητές συγκεκριμένο όρο των αδειών 25 οδικήςχρήσηςτωνλεωφορείωντους. , A JC. Γεωργίου,γιατουςαιτητές. Γ. Ερωτοκρίτον (κα), Ανώτερη Δικηγόρος της 2504 3 C.L.R. Eteria Leoforion Tamasos v. Republic Δημοκρατίας,γιατουςκαθ'ωνηαίτηση. Α Παναγϊώτον,γιατοενδιαφερόμενομέρος. Cur. adv. vult. 5 10 ΝΙΚΗΤΑΣ Δ. ανέγνωσε την ακόλουθη απόφαση^ Η προσφυγήαυτήστρέφεταιεναντίοναπόφασηςτου Υπουργού Συγκοινωνιών και Έργων ημερομηνίας 14.11.84 με την οποία απέρριψετις ιεραρχικές προφυγέςτων αιτητών από απόφαση της Αρχής Αδειών. Με την απόφαση, που είχε ληφθείστις21.10.82καικοινοποιήθηκεστις 22.1.83, η Αρχή τροποποίησε δυσμενώς γιατους αιτητέςσυγκεκριμένο όρο τωναδειώνοδικής χρήσης τωνλεωφορείωντους. Είναι απαραίτητο ναεκθέσω εξαρχήςτο ιστορικό όπως βέβαιαπροκύπτειαπότουλικόπουέχειστηνδιάθεσητουτο δικαστήριο. Μεεξαίρεσητον αιτητή2 οι'άλλοι τρεις είναι 15 νομικάπρόσωπα μετην μορφήσυνεταιρισμού ήιδιωτικής μετοχικής εταιρείαςπεριορισμένης ευθύνης.Όλοιδιαθέτουν αδειούχα αγροτικά λεωφορεία που είχαν δικαίωμα να μεταφέρουν επιβάτες με αφετηρία τα χωριά στα οποία εδρεύουν και τέρματηΛευκωσία. Πρόκειται για ταχωριά 20 Πέρα Ορεινής, Ψημολόφου, Εργάτες, Μιτσερό και Αγροκήπια. Πρέπει ναειπωθεί ότι κατά την εκτέλεση των διαδρομώντουςπερνούναπαραίτητααπόταχωριάΔευτέρα καιΑνάγυα. 25 30 Είναι αμοιβαίααποδεκτόν ότι υπήρχε πρόσθετος όρος στις άδειες οδικής χρήσης των λεωφορείων αυτών που απαγόρευεστους αιτητέςναπαίρνουνήαφήνουν επιβάτες κατάτηδιέλευση τουςαπόΔευτέρα - Ανάγυα πριντις 8.00 το πρωί. Έτσι τα τελευταία 20 χρόνια πριν ληφθεί η απόφαση—αντικείμενοτηςπροσφυγής—ήσαν ελεύθεροινα εξυπηρετούν τις μεταφορικές ανάγκες Δευτεράς-Ανάγυας μετάτις
2. Ωστόσοαπότις 17.6.76εκκρεμούσε αίτηματου ενδιαφερόμενου μέρους, της Εταιρείας Λεωφορείων Δευτεράς-Ανάγυας Χρυσοσπηλιώτισσα Λτδ. , για 2505 Nikitas J. Eteria Leoforion Tamasos v. Republic

(1988)τερματισμό της κατάστασης αυτής για να μπορέσει να επιβιώσει οικονομικά. Η σχετική επιστολή της, που συνυπογράφεται από αξιωματούχο της επαγγελματικής οργάνωσηςαυτοκινητιστώνΠΕΕΑκ.Τιμοθέου,υπάρχειστο διοικητικόφάκελλοπουπροσκομίστηκε σαντεκμήριο(μπλού ^ 1). Στη συνεδρίατηςημερομηνίας21.10.82, αφούάκουσε τον εκπρόσωποτουενδιαφερομένουμέρους(πουθ'αποκαλώστο έξης η τοπική εταιρεία), η Αρχή Αδειών αποφάσισε την τροποποίηση του σχετικού όρου σε τόπον ώστε ν' JQ απαγορεύεται στα διερχόμενα από Δευτερά-Ανάγυα λεωφορεία των αιτητών ν' αποβιβάζουνή επιβιβάζουν επιβάτες.Θαήτανχρήσιμο να μεταφέρωεδώαυτούσιατην απόφασηαπόταπρακτικάπουτηρήθηκαν(μπλού5 και4). "ΗΑρχήΑδειώνενόψειτωνπαραστάσεωνκαιεισηγή- J5 σεων της ΠΕΕΑ αποφασίζει να εγκρίνει το αίτηματης εταιρείας Δευτεράς-Ανάγυας και παρακαλεί το Τμήμα Χερσαίων Μεταφορώνναπροβεί στις δέουσες ενέργειες βάσειτουάρθρου5 πάρα.4τουΝόμου9/82." Επιβάλλεται επίσης να παραθέσω την απόφαση του Υπουργού στιςχωριστές ιεραρχικέςπροσφυγέςπουac ιΐσαν μεταγενέστερα οι αιτητές με βάση τη σχετική νομοθετική πρόνοιακαιπουτελικάσυνεκδικάστηκαν: "Αφού έλαβαυπόψηόλαταστοιχείαπουτέθηκαν ενώ­ πιον μουκατέληξαστο συμπέρασμα ότι η απόφαση της ΑρχήςΑδειώνcivιι σωστήκαιγιαυτόαπορρίπτωτιςπιο πάνωπροσφυγές". 2 2 0 5 Οι διάφοροι νομικοί λόγοι στους οποίους ερείδεται η προσφυγή μπ^ςζΐ να συμπτυχθούν ως εξής: Η προσβαλλόμενη απόφαση

(1)δεν ήταν αιτιολογημένη

(2)30 στηρίχθηκε σε ελλειπή στοιχεία και σε πλάνη που αφορά πραγματικά περιστατικά και

(3)ήταν επακόλουθοκακής χρήσης της διακριτικής εξουσίας που ο νόμος δίνει στον 2506 •3C.L.R. 5 20 15 2Q 30 35 Eteria Leoforion Tamasos v. Republic Nikitas J. Υπουργό. Πρέπει να λεχθεί ότι στο προκείμενο ο περί Ρυθμίσεως της Τροχαίας ΜεταφοράςΝόμοςτου 1982 με τη διάταξη του του άρθρου 5

(4)επιτρέπει την μεταβολή των όρων αδείαςμόνο σε περιπτώσεις πουσυντρέχει το στοιχείο τηςευλόγου αιτίαςπουηδιάταξηθέτει σανπροϋπόθεσηκάθε τροποποίησης. Οι δικηγόροι των διαδίκων, για τους σκοπούς της απόφασης μου,υιοθέτησαν εξ ολοκλήρου τόσο τις γραπτές όσο και τις προφορικές τους αγορεύσεις, όπως αποστενογραφήθησαν, που έγιναν ενώπιον του τέως ΠροέδρουτουΑνωτάτου Δικαστηρίου καιπουείχε επιληφθεί τηςυποθέσεως. Θατις έχωκατάνουνστην ολότητατους έστω και αν δεν μνημονεύονται ρητά επί μέρους εισηγήσεις ή επιχειρήματα. Αναφορικά με την πρώτη εισήγηση ο συνήγορος των αιτητών υπέβαλε ότι η απόφαση δεν περιέχει αιτιολογία. Είναιτόσο αόριστηπου θαμπορούσε ναπροβληθεί σεκάθε παρόμοια περίπτωση.Επομένως, συμφώνα μετη νομολογία καιαποσπάσματααπόνομικό σύγγραμμαπου επικαλέστηκε, η διοικητική πράξη, όπως εκδηλώθηκε με την Υπουργική απόφαση,είναι ακυρωτέα.Πρέπει ναλεχθεί στο σημείο αυτό ότι σύμφωνα με γενική αρχή του Διοικητικού Δικαίου η Διοίκηση έχει υποχρέωση να διατυπώνει με σαφήνεια τις αποφάσεις της γιατί διαφορετικά θα ήταν δυσχερής ή αδύνατη η ακυρωτική διαδικασία. ΠΕΟ ν. Συμβουλίου Λογοκρισίας Κινηματογραφικών Ταινιών

(1965)3Α.Α.Δ 27 και Χ" Σάββα ν.Δημοκρατίας

(1972)3Α.Α.Δ 174. Ωστόσο η επάρκεια της αιτολογίας δεν εξαρτιέται αποκλειστικά ούτε περιορίζεται από το σχετικό κείμενο. Η εγκυρότητα της απόφασης, έστω και λακωνικής όπως συμβαίνει εδώ, δεν επηρεάζεταιστηνπερίπτωσηπουη αιτιολόγηση τηςπροκύπει από τα στοιχεία του φακέλλου. Πετρίδης ν. Δημοκρατίας

(1983)3Α.Α.Δ.216 και Μαραγκού ν.Δημοκρατίας

(1983)3 Α.Α.Δ. 682. Το υπόβαρθρο του δευτέρου επιχειρήματος, πουαφορά 2507 Nikitas J. Eteria Leoforion Tamasos v. Republic

(1988)στην πλάνη περί τα πράγματα, απετέλεσαν ορισμένοι ισχυρισμοί, ως,λ.χ. ,η άρνηση τηςτοπικής εταιρείαςνα εξυπηρετείτουςπροσφυγικούςσυνοικισμούς τηςπεριοχήςήη αδυναμία της για τακτικά δρομολόγια κ.λ.π., που προβλήθηκαν γιανα καταδειχθεί ότιτο αρμόδιο όργανο 5 πλανήθηκεστηναπόφασητου.Παρατηρώεδώότιτοπλαίσιο και η βάσητου δικαστικούελέγχου είναι μόνο ταστοιχεία που εντοπίζονται στοσχετικό φάκελλο τηςΔιοίκησηςκαι οτιδήποτεάλλοδενείναιδυνατόνατύχειαξιολόγησηςκατά τηνδικαστικήαναθεώρηση. Περιορίζομαιλοιπόν στηνεξέτασητουπεριεχομένου του φακέλλου.Καιπρώταησυνεδρίατης21.10.82γιατηνοποία τηρήθηκαν πρακτικά ( μπλού 5 και 4). Η πρότασητου εκπρόσωπουτηςτοπικήςεταρείαςενώπιοντηςΑρχήςΑδειών ήταν νααποδεχθείτηντροποποίηση,πουτελικά εγκρίθηκε, ,για ν'αποφευχθείνέααύξησητων κομίστρων πουζήτησεη εταιρεία απότοκαλοκαίρι του ίδιουχρόνου. Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του η τυχόν αύξηση στακόμιστραθα συναντούσε, όπως έγινε φανερό απότην διαπραγμάτευση τουζητήματος,τηνέντονηαντίδρασητωνκατοίκων.Έτσιη ^0 πιο πρόσφορηλύση ήτανηπροτεινόμενη μεταβολήτουόρου των αδειώντωνδιερχομένων λεωφορείων. Η εξυπηρέτηση του κοινού θαμπορούσε ν'αντιμετωπιστεί απότηντοπική εταιρείαμεσυχνότερεςδιαδρομές. Το μόνο άλλο στοιχείο πουπεριέχει οφάκελλος είναι η ^5 έκθεση αρμοδίου ελεγκτή του Τμήματος Χερσαίων Μεταφορών ημερομηνίας 17.9.82 προς το Διευθυντήτου Τμήματος (μπλούΖ 'ου,όπωςκαιταπρακτικάτηςΑρχής, ήταναντικείμενο σχολίων, ιδιαίτερααπόπλευρέςαιτητών. Ο ελεγκτής αφού αναφέρεται σε συχνά παράπονατων ^0 λεωφορειούχων Δευτέρας καιτηςοργάνωσης ΠΕΕΑ στο Γραφείοτου,αναφορικά μετην μείωσητων εργασιών τους που απέδωσαν στον συναγωνισμό των διερχομένων αγροτικών λεωφορείων, προβαίνει σε τρεις διαζευκτικές εισηγήσεις "γιαναδιευθετηθεί", όπως αναφέρει,"τοθέμα". 35 2508 10 3 C.L.R. Eteria Leoforion Tamasos v. Republic Nikitas J. 5 Η τρίτη. λύση που εισηγείται, για συμπερίληψη απαγορευτικούόρουστηνάδειατωναγροτικώνλεωφορείων που εκτελούν δρομολόγια προς Λευκωσία μέσωΔευτέρας, είναιαυτήπουτελικάυιοθέτησεηπροσβαλλόμενη απόφαση και προγενέστερα ηΑρχήΑδειών.Όμως πριν κλείσειτην έκθεση του ο ελεγκτής επισήμανε ότι ο κ. Τιμοθέου της ΠΕΕΑ, που παρεπιμπτόντως, εμφανίστηκε στην Αρχή Αδειώνγιαλογαριασμό της τοπικήςεταιρείας,ανέλαβενα παράσχειπροηγουμένωςστοιχείαπουαφορούσανταωράρια 10 ""& 15 25 30 35 Οι ισχυρισμοί των καθ* ων η αίτηση ότι μετά την τροποποίησηβελτιώθηκεητακτικότητατωνδρομολογίωντης τοπικής εταιρείας με αποτέλεσμα την ικανοποιητική εξυπηρέτηση τουκοινού,χωρίς ναπαρίσταταιανάγκη για αΰξ*!01! τ ω ν κομίστρων, δεν έχουν σημασία. Όπως και ορισμένοι ισχυρισμοί του ενδιαφερόμενου μέρους, για παράδειγμα,ότι συμμορφώνεται μεωράριακαιδρομολόγια που εξυπηρετούν επίσης και τους προσφυγικούς συνοικισμούς. Οδικαιολογητικόςλόγοςπουαποκλείειτην αξιολόγηση τους είναι ότι δεν είναι επιτρεπτή η εκ των υστέρων διερεύνηση στοιχείων πουδεν ήσαν σε γνώσητου αρμοδίουδιοικητικού οργάνου.Παρατηρείσχετικά ο Π.Δ. Δαγτόγλου,ΓενικόΔιοικητικόΔίκαιο,β'έκδοση,1984,παρά: 645στησελ.222; " η αιτιολογία πρέπει ναυφίσταται πριναπότηνάσκησηαιτήσεωςακυρώσεωςκατάτηςπρά­ ξεωςκαιδεν μπορεί ναπροστεθεί βραδύτερα, π.χ. μεεκ τωνυστέρων ισχυρισμούς καιεξηγήσεις τηςδιοικήσεως. Στοιχεία μεταγενέστερα της διοικητικής πράξεως δεν μπορούννααναπληρώσουνελλείπουσα αιτολογία,γιατί δενείχαντεθεί υπ'όψηούτεεκτιμηθεί απότηναρχήπου εξέδωσετηνπροσβαλλόμενηδιοικητικήπράξη." Πρέπει να τονιστεί ότι το νέο διοικητικό όργανο που εγκαθιδρύθηκεμετις διατάξειςτουτροποποιητικούνόμου 84/84γιατηνεκδίκασηιεραρχικώνπροσφύγωνπροσδιορίζει 2509 Nikitas J. Eteria Leoforion Tamasos v. Republic

(1988)λεπτομερώς τη σφαίρατης εξουσίας του.Στην προκειμένη περίπτωσηοιπροσφυγέςασκήθηκανενώπιοντου Υπουργού όπως επρόβλεπε η παλιά διάταξη του άρθρου 4 που καταργήθηκεαπότονέο νόμο.Ωστόσο είχεγίνει δεκτό από τη νομολογία ότι η δικαιοδοσία του Υπουργού σαν 5 ιεραρχικά ανωτέρου οργάνου συνεπαγόταν και εξουσία επανεξέτασης τηςπράξεως (μπορούσε δηλαδήν' ασχοληθεί και με την εκτίμηση πραγματικών περιστατικών). Παραπέμπω στην υπόθεση Τσουλόφτας ν. Δημοκρατίας

(1983)3Α.Α.Δ.43 πουαναλύει καιοριοθετεί στις σχετικές «0 αρμοδιότητεςτουΥπουργού. Είναι φανερό ότι από το κείμενο της απόφασης του Υπουργού - που έχω ήδη παραθέσει- δεν συνάγεται αιτιολογίαούτευπάρχουνστοιχεία απόταοποία θαμπορεί να συναχθεί ότι προέβει σε διερεύνηση των ισχυρισμών της ,,. τοπικήςεταιρείας.Αντίθετα συμπεραίνεταιότιτους εξέλαβε σαν πραγματικάγεγονότα. Ενώ, κατά την απόφασημου, όφειλε να βεβαιωθεί με κατάλληλη έρευνα (χρησιμοποιώ­ ντας ακόμη καιτις εξουσίες πουτουχορηγεί η παράγραφος τουκαταργηθέντοςάρθρου4

(2)γιατηνυποβολήπορισμάτων από λειτουργούς του Υπουργείου του) κατά πόσον η τροποποίηση θα είχε πρωτίστως επιπτώσεις στην ομαλή εξυπηρέτηση του επιβατικούκοινού πουπαρεχόταν μέχρι τότε.Αλλωστεέναςαπότουςβασικούςστόχουςτηςθέσπισης τουνόμου είναικαιηπαροχήικανοποιητικώνμεταφορικών 25 υπηρεσιών. Η έκθεση του ελεγκτή δεν βεβαιώνει το βάσιμο των παραπόνων της τοπικής εταιρείας,ούτεπροκύπτειότιείχε διερευνήσει τους ισχυρισμούς της. Εν πάσηπεριπτώσει η σύστασητουγιαπαροχήουσιωδώνπληροφοριώναγνοήθηκε. 30 Ή τουλάχιστον δεν περιέχει τίποτε ο φάκελλος που να δείχνει ότι προηγήθηκε τέτοια έρευνα είτε απότην Αρχή Αδειών ήαπότονίδιοτονΥπουργό. Επιπρόσθετα,απότην διαδικασία ενώπιον της Αρχής Αδειών, όπως ενσωματώνεται σταπρακτικάπουσυνόψισαήδηεκτεταμένα, 35 δεν προκύπτει νόμιμη αιτιολογία ή δέουσα έρευνα. Το 2510 3 C.L.R. Eteria Leoforion Tamasos v. Republic Nikitas J. συμπέρασμα που συνάγεται είναι οτι έγιναν δεκτοί οι ισχυρισμοίτουκ.Τιμόθεουχωρίς τεκμηρίωση ήέρευνακαι μάλισταστηναπουσία τωνενδιαφερομένων. 5 10 15 Για τους λόγους που εξέθεσα καταλήγω ότι η προσβαλλόμενη απόφασηπάσχει απόέλλειψηαιτιολογίας και περαιτέρω ότιλήφθηκε χωρίς έρευνα ήτηνπρέπουσα έρευνα.Καισυνιστάσυγχρόνως κακήχρήσητηςδιακριτικής ευχέρειαςπουέδινεστονΥπουργότοάρθρο5

(4)τουνόμου για τροποποίηση τωνόρων αδείας οδικής χρήσης. Κατά συνέπειαν ηπροσφυγή τωναιτητών επιτυγχάνει καιη εν λόγωαπόφαση- διοικητικήπράξηακυρώνεται. Επιδικάζω £40 έξοδα προς όφελος των αιτητών και εναντίον της Δημοκρατίας. Προσβαλλόμενηαπόφαση ακυρώνεταιμε£40.=έξοδα εναντίοντηςΔημοκρατίας. 2511