clr/1989/1989_1E_185.pdf

(62). Aκίvητη ιδιοκτησία-Ο περΙ Ακινητου Ιδιοκτησίας (Διακατοχ7ί, Εγγρα­ φή, και Εκτίμηση) Νόμος Κεφ. 224-Έφεση βάσει του Άρθρου 80 ενα­ ντίον αποφάσεως του ΔιεvθιMή-Kατά π6σον το κύρος της απόφασης κρΙνεται με βάση τις αρχΙς του Διοικητικού ΔικαΙoυ-Aρvητική η 5 απάντηση στο ερώτημα-Εξή'γηση της υποθΙσεως Kαφιtρoς κ.ά. ν. θεoχάρoVς

(1978)1 ΑΑ.Δ.

1. AκΙvητη ιδιοκτησία-Ο περί Ακινητov Iδιoκτησ€ας (Διακατσχή, Εγγρα­ φή, και Εκτίμηση) Νόμος Κεφ. 224-Εξουσία ΔΙΕVΘVVΤή να διορθώνει λάθη ή παραλείψεις στα μητρώα του ΚτηματολΟΥικον Γραφείου ή σε 1Ο οποιοδήποτε βιβλίο ή σχέδιο-Περιορίζεται σε aπλ.tς υποθέσεις-Δεν ασκείται σε σοβαρές επίδικες διαφoρiς-Διεκδίκηση 20 oκαλΏV Υης­ Ο ΔΙΕVΘVVΤής δεν είχε εξουσία m επιληφθεί του θΙματος έστω και αν η υπόθεση εμφΑVίσθtpeε ως διαφορά σvvΌρΩv. Στην υπόθεση αυτή ο εφεσείων ζήτησε σχετικά με ακίνητη ιδιοκτη- 15 σί.αν τσu την έκδοση νέου τΙτλου. Ο νέος τΙτλος εκδόθηκε στις 3.12.
2. Ο εφεσείων διαμαρτυρήθηκε σχετικά με τα σύνορα, που ανέγραφε ο νέος τΙτλος. Ο ΔιευΘUΝΤΉς με επιστολή του ημ. 9.2.71 απέρριψε την 185 Λιασίδικ ν. I'ενιιcoiι ΕισαΥΥεlέα

(1989)δι.αμαρτuρf.α του εφεσείoν'tα. Μετά την παρt.λευση αρκετών ετών ο αι.­ τηtής επανtλαβε την &αμ.α.ρτυρια του, η οποία όμως 'ΚαL πάλι. απορρι­ φθηκε με επιστολή ημ. 19.8.

1. EνανtΙOV της αποφάσεως αντής ο αιτη­ της άσκησε έφεση βάσει. ΤO'U άQθQσυ 80 του Κεφ.
2. ΤΟ Επαρχι.ακό ΔιxαστήΡW απ~ψε την έφεση με την δι.χαιολοΥια ότι η πράξη ενανtΙOV της οποιας στρεφόταν ήταν πράξη βεβαLωtΙXή 5 της πράξης του
3. Το Aνώ'tατo Δι)(,(J(J'tήριo απέρριψε την έφεση, παρ' όλο ότι βρήκε την αιτιολοΥια της πρωτόδικης αποφάσεως λανθασμένη. Το Ανώτατο Διxασrήριo συμφώνησε με το αποτέλεσμα γι.α τους αιιόλouθoυς λό- 10 γους: α) Ο εφεσεLων διεχδικεΙ έκταστι κ'Uβερνηtιxής γης 20 mιαλών. Πα­ ρόλον ότι το θέμα εμφανtσrηκε ως απλή συνορι.ακή δι.αφορά, εν τσύ'tαις είναΙ. φανερό ότι πρόκειταΙ. για σοβαρό θέμα, που tΚ­ φεύ"Υει της εξουσίας του Διευθυντή σχετικά με διορθώσεις λαθών ή παραλειψεων. 15 β} Εν πάση ΠEQLΠtώσει η έφεση, που ΈΥινε με βάση το άρθQo 80 ΤO'U Κεφ. 224, εtναl. εκπρόθεσμη. Η απόφαστι που έπρεπε να προσ­ βληθεΙ ήταν η απόφαστι, που προκύπτει από την έκδοση ΤO'U νέou τίτλου σrις 3.12.70 ή τουλάχιστο η απόφαση που ΚOl.voπα.ήθηχε με την επιστολή του ΦεβρσuαQLou
4. 20 Η έφεση απoρρf.πrεrαι με έξοδα σε βάρος του ιφεσείοντος. A~ς αποφάσεις: Mιχαηλ(.δης\/.. TτaπoVρα

(1980)1 Α.ΑΔ. 610, Καφιέρος και άλλος \/. θεoXάρot.ς'

(1978)1 Α.ΑΔ. 619, 25 Χάumτωφ ν. Σάνπι Κ.α.

(1970)1 Α.ΑΔ. 220, Κάτοικοι του ΧωριOV Καρπάmα Κ.α. \/. Eκκλrισιaσrι.κής Επιτροπής Αγίας Mαρtνας, Eκκλrισιaς τoυΔuSρWς Κ.α.

(1971)1 Α.ΑΔ.

1. Έφεση. Έφεση από τον αιτητή εναντίον απόφασης του Πλήρους Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού (Χατζητσαγγάρης, Προ 186 30 1 Α.Α.Δ. (Ε) Λιασίδης ν. rnLxo" ΕισαΥΥε1έα και Χ" ΧαμπήςΕ.Δ.) ημερ. 24 Οκτωβρίου, 1985 (Αρ. Αιτήσε­ ως 317Π6) με την οποία απορρίφθηκε η έφεση Π01J καταχωρί­ 5 σθηκε εναντίον απόφασης του Διευθυντή του Επαρχιακού Κτηματολογίου Λεμεσού βάσει των προνοιών του Άρθρου 80 του Περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας Νόμου, Κεφ.
2. Αφ. Θεοδούλου, για τον εφεσείοντα, Μ. ΦλωρΜζος, Ανώτερος Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους εφεσιβλητους. ΜΑΛΑΧΤΟΣ Δ.: Η απόφαση θα εκδοθεί από τον Χρ. Αρ- 1Ο τεμίδη, Δ. ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ Δ.: Η παρούσα έφεση ασκήθηκε εναντίον 15 της απόφασης του Πλήρους Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμε­ σού το οποίο εκδίκασε πρωτόδικα έφεση Π01J καταχωρίσθηκε εναντίον απόφασης του Διευθυντή Επαρχιακού Κτηματολογίου Λεμεσού, ημερ. 19.8.76, βάσει των προνοιών του άρθρου 80 του περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας Νόμου, Κεφ.
3. Τα γεγονότα της υπόθεσης, καθόσο μέρος τους χρειάζεται να εκτεθούν για την κρινόμενη έφεση, έχουν ως εξής: Ο εφε­ σείων είναι ιδιοκτήτης του τεμαχίου 97 στο χωριό Πισσούρι, 20 επαρχία Λεμεσού, δυνάμει τίτλου εγγραφής Φ. Αριθ. LVII Σχέδιο Άριθ. 14, τοποθεσία Λούρα Γερατζιά, έκτασης 10 στρεμμάτων. Στις 20.10.70 με γραπτή αίτησή του στο Επαρχιακό Κτη­ ματολογικό Γραφείο Λεμεσού ζήτησε να του εΚδοθεί νέος τίτ- 25 30 λος εγγραφής, σύμφωνα με τα σχέδια χωρομετρίας. Πράγμα­ τι, το Κτηματολογικό Γραφείο έκδωσε και απέστειλε στον εφεσείοντα νέο τίτλο εγγραφής υπ' αριθμό
4. Ο τίτλος αυτός εκδόθηκε στις 3.12.
5. Ο προηγούμενος τίτλος, που αντικαταστάθηκε από τον πιο πάνω, έφερε αριθμό 23119 και εκδόθηκε στις 30.6.
6. Ο εφεσείων ισχυρίζεται πως ο νέος τίτλος εγγραφής δεν 187 Λι.ασίδ1l' Υ. rEvι.κov ΕισαΥΎε1έα (19.9) περιγράφει σωστά τα σύνορα της ακίνητης Lδιoκτησίας του με αποτέλεσμα έκταση 20 στρέμματα που περιλαμβάνονται στην ακίνητη ιδιοκτησία του, δηλαδή το τεμάχιο 97, να εμπί~ πτει στο τεμάχιο 110 που είναι εγγεγραμμένο στην Κυπριακή Δημοκρατία. 5 Σε λεπτομέρεια το ζήτημα προκύπτει ως εξής. Στον πρώτο τίτλο εγγραφής 23119 του 1960, αναφέρονται ως σύνορα "παραλία, αργάκι, βουνό, Τοουλής fιαννi1 Τσιάτταλος", ενώ στον νέο 24434 του 1970, τα σύνορα όπως περιγράφονται είναι: "τεμάχιο 110, χαλίτικο τεμάχιο 96, Ιωακείμ Αβραάμ τεμάχιο 110, χαλιτικο και αργάκι. 10 Όταν ο εφεσείων παρέλαβε το νέο τίτλο εγγραφής απηύ­ θυνε, μέσω του δικηγόρου του στις 28.12.70, επιστολή στον Διευθυντή του Επ. ΚτηματολογΙΟν Λεμεσού στην οποία εξέ­ φραζε το παράπονο και διαφωνία τον με την περιγραφή των συνόρων του κτήματός του. Ο Διευθυντής απάντησε γραπτώς στις 9.2.71 ότι μετά από έρευνα διαπιστώθηκε ότι τα σύνορα τον νέον τίτλον εγγραφής είναι ορθά και συμφωνούν απόλντα με αντά του προηγούμενου. Αναφέρει δε παραπέρα στην επιστολή του πως ο εφεσείων μπορούσε να ζητήσει αντίγρα- 15 20 φο τον τοπογραφικού σχεδίου του κτήματός του για να δια­ πιστώσει την ορθότητα των συνόρων του. Μετά από αυτό ο αιτητής σης 25.2.72 υπέβαλε αίτηση όπως του παραχωρηθεί ή του ενοικιαστεί η κυβερνητική γη, τεμάχιο 110, αυτή δηλαδή που διεκδικούσε ότι του ανήκει. Η αίτησή του όμως απορρίφθηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο και κοινοποιήθηκε στον 25 εφεσεΙΟντα. Το σημεto αντό είναι κατάλληλο για να αναφέρουμε πως ο διευθυντής ενήργησε βάσει του άρθρον 50 του περί Ακινή­ τον Iδιoκτησtας Νόμου, Κεφ. 224 που προβλέπει τα εξής: 'Ή έκτασις γαίας καλνπτομένης υπό εγγραφής τίτλον επί ακινήτου ιδιοκτησίας είναι η έκτασις του τεμαχΙΟυ προς το οποίον η εγγραφή δύναται να συσχετισθεί εφ' οιουδήποτε ετέρου σχεδίου καταρτισθέντος επί κλίμακος 188 30 1 Α.Α.Δ. (Ε) ΛιαοΙ6ης 'Υ. ΤενΙΜΟ'" ΕιοαΥΥεlέα Αοorεμί6ης Δ. υπό του Διευι;hmoύ." Η έκδοση δηλαδή του νέου τίτλου προς τον εφεσείοντα κατόπιν δικής του αιτήσεως περιγράφει την ακίνητη ιδιοκτη­ σία του σε συσχετισμό με το χωρομετρικό σχέδιο που κατατέ­ 5 θηκε και ενώπιον του πρωτόδικου Δικαστηρίου και ενώπιόν μας. Στις 8.10.73 όμως ο εφεσείων, μέσω του δικηγόρου κ. Αιμ. Θεοδούλου. απηύθυνε νέα επιστολή στο Επ. Κτηματολό­ 10 γιο Λεμεσού στην οποία πρόβαλλε. πάλι ακριβώς τον ίδιο ισχυρισμό, ότι δηλαδή ο νέος τίτλος ε-Υγραφής δεν περιγρά­ φει ορθά τα σύνορα του κτήματός του. Ο Διευθυντής απάντη­ σε στην επιστολή αυτή στις 19.8.76, αναφέροντας ότι το όλο ζήτημα έτυχε προηγούμενης ενδελεχούς ερεύνης και πως ο νέΟς τίτλος περιγράφει ορθά τα σύνορα και την ακίνητη ιδιο­ 15 κτησία του αιτητή. Είναι αυτή την "απόφαση" που ο εφε­ σείων εφεσίβαλε στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού. Το πρωτόδικο Δικαστήριο προχώρησε στην ακρόαση της ενώπιόν του υπόθεσης, πρέπει να πούμε όμως ότι η διαδικα­ 20 σία που ακολουθήθηκε και η νομική αιτιολογία που στηρίζει την απόφαση εΙ ναι εσφαλμένη, παρόλο που το τελικό αποτέ­ λεσμα είναι ορθό. Το πρωτόδικο Δικαστήριο αφιερώνει με­ γάλο μέρος της απόφασής του για να εξετάσει κατά πόσο η επίδικη απόφαση του Διευθυντή της 19.8.76 είναι επιβεβαιω­ τική της προηγούμενης, δηλαδή της 9.2.71, ή νέα που μπορεί 25 να προσβληθεί βάσει του άρθρου 80 του Νόμου, Κεφ.
7. Στη συζήτηση δε του ζητήματος αυτού το Δικαστήριο αναφέ­ ρεται στις γνωστές αρχές Διοικητικού Δικαίό'\) που εφαρμό­ ζει το Ανώτατο Δικαστήριο στην άσκηση της δικαιοδοσίας 30 του δυνάμει του Άρθρου 146 του Συντάγματος για να κατα­ λήξει στο συμπέρασμα ότι η απόφαση του Διευθυντή της 19.8.76 δεν είναι εκτελεστή διοικητική πράξη αλλά επιβεβαι­ ωτική της προηγούμενης. Προφανώς το πρωτόδικο Δικαστή­ ριο παρερμήνευσε αυτά που ελέχθησαν στην απόφαση του Εφετείου στην υπόθεση Καφιέρος Κ.α. Υ. θεοχάρους

(1978)1 35 Α.Α.Δ. 619, στη σελίδα 643, που παραθέτουμε σε μετάφραση: 189 Α",εμίδης Δ. ΛιασΙδης Υ. l'ενιΜΟ' ΕισαΥΥεΙέα

(1989)"Έτσι, όταν ο Διευθυντής απoφασtζει για δικαίωμα διαβάσεως του παρέχονται εξουσίες διακριτικής ευχέρειας να αποφασίζει ιδιωτικά δικαιώματα. Με άλλα λόγια, ο Διευθυντής εκδίδει μια απόφαση στη σφαίρα του ιδιωτικού δικαίου. Επομένως το Επαρχιακό Δικαστήριο όταν αναθεωρεί την απόφαση του Διευθυντή δέον να ακολουθεί 5 τις αρχές που εφαρμόζει το Ανώτατο Δικαστήριο κατά την άσκηση της διοικητικής του αρμοδιότητας για τον έλεγχο των διοικητικών πράξεων ή αποφάσεων στη σφαίρα του Δημοσίου Δικαίου, με μόνη διαφορά ότι το Επαρχιακό Δικαστήριο όταν απoφασtζει μια έφεση βάσει του άρθρου 80 του Νόμου, Κεφ. 224 έχει εξουσία να υποκαταστήσει τη 10 δική του διακριτική ευχέρεια αντί αυτής του Διευθυντή, ενώ σε προσφυγή βάσει του Άρθρου 146 του Συντάγματος, το Διοικητικό Δικαστήριο δεν μπορεί να υποκαταστήσει 15 με τη δική του διοικητική ευχέρεια αυτή της Διοίκησης". Έχουμε τη γνώμη πως λέγοντας τα πιο πάνω το Δικαστή­ ριο έθετε απλώς το πλαίσιο τρόπου αναθεώρησης μιας από­ φασης του Διευθυντή του Κτηματολογίου, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει πως το Επαρχιακό Δικαστήριο ασκεί τη δικαιο- 20 δοσία που έχει το Ανώτατο Δικαστήριο, βάσει του Άρθρου 146 του Συντάγματος, εφαρμόζοντας αρχές διοικητικού δι­ καίου που ανάγονται στην αποκλειστική αρμοδιότητα του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Η επιστολή της 19.8.76, που έστειλε ο Διευθυντής στον 25 εφεσείοντα, και που κατά τον ίδιο περιέχει την απόφαση που εφεσ(βαλε ενώπιον του Επαρχιακού Δικαστηρίου, δεν αποτελεί κατά τη γνώμrl μας διαταγή, ειδοποίηση ή απόφαση του Διευθυντή βάσει οποιασδήποτε διάταξης του περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας Νόμου Κεφ. 224, που εφεσιβάλλεται δυνάμει του 30 άρθρου 80. Αν πάνω στο επίδικο ζήτημα υπήρξε οποιαδήποτε απόφαση αυτή περιέχεται στην επιστολή του Διευθυντή της 9.2.71 και στην έκδοση του νέου τίτλου εγγραφής υπ' αριθ. 24434 στις 3.12.70. Η έφεση όμως δεν ασκήθηκε στο Επαρ­ χιακό Δικαστήριο Λεμεσού εναντίον της απόφασης της 9.2.71. Αντί τούτου, ο εφεσείων υπέβαλε αίτηση στο Υπουρ190 35 1 Α.Α.Δ. (Ε) Λιασί6ης Υ. re"LKO" ΕισαΥΥε1έα Αιτεμί6ης Δ. γικό Συμβούλιο. να του εκμισθώσει το μέρος της γης που ισχυριζόταν ότι αποτελούσε ιδιοκτησία του. Αφού δε πέρα­ σαν πολλά χρόνια, όχι 30 μέρες που προνοεί το άρθρο 80 για 5 την άσκηση έφεσης, επανέλαβε την αξίωσή του που απορρί­ φθηκε στις 19.8.76, για να εφεσιβάλει αυτή την απόρριψη. Περαιτέρω, και όπως καθορίζει η νομολογία, Αβραάμ Χάσσιτωφ v. Παύλου Avτώνη-AριστεΙδη ΣάVΤΗ Κ.α.

(1970)1 Α.Α.Δ. 220, η εξουσία του Διευθυντή του Κτηματολογίσυ να διορθώνει λάθη ή παραλείψεις στα Μητρώα του Κτηματολο­ 10 15 γικού Γραφείου, ή σε οποιοδήποτε βιβλto ή σχέδιό του, περιο­ ρίζεται σε απλές υποθέσεις, όπου η προηγούμενη ωrόφαση του Διευθνντή ως εμπειρσΥνώμονα πάνω στα ζητήματα αυτά θεωρείται βοηθητική και αναγκαία προτού επιληφθεΙ το Δι­ καc;n:ήρισ πιθανής έφεσης. Η εξουσία αυτή που παρέχεται στο Διευθυντή δεν ασκείται σε σοβαρές επίδικες διαφορές που μόνο με τα εχέγγυα της δικαστικής διαδικασίας μπορούν να επιλυθούν. Στην κρινόμενη υπόθεση ο εφεσείων εμφανtζει την υπόθε­ σή του ως να αφορά απλή διαφορά συνόρων, της oπotας μπο­ 20 ρεί να επιληφθεί ο Διευθυντής βάσει του άρθρου 58 του Νόμου, αλλά στην ουσία εκείνο που αξιώνει είναι να προστε­ θεί στην ακίνητη ιδισκτησtα του, τεμ. 96, έκταση 20 στρεμμά­ των που περιλαμβάνεται στον τίτλο εγγραφής της Κυπριακής Δημοκρατίας υπό τεμάχιο 110. Τέτοιου είδους διαφορές δεν 25 εμπΙΠΤουν για επίλυση στην αρμοδιότητα του Διευθυντή του Κτηματολογίου. Δες: Κάτοικοι του Χωριού Καρπάσια κ.α. 'ν. Εκκλησιαστικής Επιτροπής Aylας ΜαρΙνας, Eκκλησlας του Δι6ριος Κ.α.

(1971)1 Α.ΑΔ. 411, όπου αναφέρεται και η υπόθεση Χάσσι τωφ, και ΜιχαηλΙδης 'ν. Τταπόύρα

(1980)1 30 Α.Α.Δ. 610. Στην υπόθεση Χάσσιτωφ η απόφαση του Διευθυ­ ντή λήφθηκε δυνάμει του άρθρου 61 του Νόμου, ενώ στην Κάτοικοι του χωριού Καρπάσια βάσει του άρθρου 41

(1). Τόσο σ' αυτές τις δύο υποθέσεις όσο και στην Μιχαηλίδης 'ν. Τταπούρα η φιλoσoφtα των αποφάσεων είναι ότι σοβαρές 35 διαφορές που αφορούν στην κυριότητα ακίνητης ιδιοκτησίας δεν εμπΙΠτουν στην αρμοδιότητα του Διευθυντή, αλλά σ' αυτή του Δικαστηρtoυ. 191 ΑQ1:εμί,6ης Δ. Λιασί,6ης v. rε",χοti Εισαπε1έα

(1989)Η καταχωρισθείσα επoμtνως έφεση στο Επαρχιακό Δικα­ στήριο ήταν από την αρχή νομικά αβάσιμη. Το πρωτόδικο Δικαστήριο επιλήφθηκε και αποφάσισε και την ουσία της υπόθεσης όπως παρουσιάστηκε ενώπιόν του. Ενόψει όμως της ετυμηγορίας μας δεν θα εξετάσουμε αmό το μέρος της απόφασης. Η έφεση απορρίπτεται με έξοδα εις βάρος του εφεσεωντος. Έφεση απoρρlπτεται με έξοδα. 5