19Mσ.tou 1989 ΙΠlκm:.Δ.] ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΑΡΗΣ, Ενάγων, ν.
- MfΓ "MEROIL Β", ΤΩΡΑ ΜΚΥΡΟΒΟΛΗΜΕΝΟ ΣΤΟ ΛΙΜΑΝΙ ΛΕΜΕΣΟΥ,
- SHELLCYPRUS ΊRADING CO. LTD. Eναyόμεvωv. (Αγωγή Ναυτοδικείου Αρ. 42/87). Συμβάσεις-ΒΕβαι6τητα οχετικά με ουσιώδεις όρoυς-ΠρoUπ6θεση γενέ σεως έγκυρης συμφωνίας-Κριτήριο προσδιορισμού όρων συμφω νίας-Κατά πόσο κάποως, που προσπαθεί vα ανακαλύψει το νόημά της. μπορεί να το κάμει-Αγωγή για συγκεκριμένο ποσό, ως αμοιβή για υπηρεσίες, παραοχεθείσες δυνάμει ΙOXυριζoμtvης ovμφΩVίαςΠαράλeιψη καθορισμού στις προτάσεις του ύψους της αμοιβής ή του τρόπου ιιπολογισμού της-Αμφιβολίες για τον κύρος της ovΜφΩVΊΑς. 5 Συμβάσεις-Προσφορά υπηρεσιών χωρίς χαριστική πρόθεση, όταν τα ευ εργετήματα από τις υπηρεσίες αυτές καρπούται ο εναγόμενος-Ο ΠερΙ Συμβάσεων Νόμος, Κεφ. 149, άρθρο 70- Υπηρεσίες εντός πεδίου 10 σvμβατιΚΏV καθτpιόvτων-To άρθρο 70 δεν είναι εφαρμοστέο. Συμβάσεις-Προσφορά υπηρεσιών χωρίς χαριστική πρ6θεση, όταν τα αποτελέσματά των καρπούται ο εναγόμενος-Έλλειψη μαρτυρίας ~ετικά με τρόπσπροσδιορισμού αμοιβής-Απόρριψη αγωγής. Ο ενάγωv ήταν πλοίαρχος του εναγόμενου 1 πλοf.oυ. Με την α-yωγi) αυτή διεκδικά Π,Ο75 ως αμοιβή για υπηρεσιες τις οποιες εΙχε παρά σΧΗ κατά την περi.oδo που t'ιταν πλοΙαρχος του εν λόγω πλoΙOU. ως αντιπρόσωπος (agent) του πλoΙOU. Στο σχιτ\.κ6 του 'Ί.mόμνημα προς το Δικαστήριο ο ενάγων άφησε ακαθόριστη την αμοιβή και την βάση 174 15 1 Α.Α.Δ. (Ε) Πά:QtIς ν. Μ/Τ «Meroil» προσδιορισμού της. Eπι.πλ.toν η μαρτ"ριο. Μπων τσυ Δικαστηρίσιι κατέδειξε ότι δεν επρόκειτο για σιιμφωνf.α σχετικά με παροχή υπηρε σιών από τον ενάγοντα ως αvτι.πρόσωπo αλλά περΙ παροχής υπηρε σίας, για ττιν οποΙαν ο ενάγων προσδοκούσε αμoιβ~. Το ερώτημα αν με βάση το γεγονός αmό το Δικαστ~ρω θα μπορούσε να εκδώσει από- 5 φαση 1JΠέρ το" ενάγοντα με βάση το άρθρο 70 τσιι Κέφ. 149 απαντήθη κε αρνητικά, γιατΙ η βάση της αγωγής ~ταν τελεΙως διιtqioeετΙΚή, αλλά και tamόxρoνa γιατί η μαρΤUΡιo., εν πάση περιπτώσει, Κατέδειξε, ότι οι υπηρεσιες, για τις oπoLες ο ενάγων ήγειρε ττιν αγωγή, αποτελούσαν 1Ο μtρoς των σ"μβατικών καθηκόντων τσιι ενάγοντα, σύμφωνα με ττιν γραπτ~ σιιμφωνΙα, με ττιν οποιο. εΙχε δι.ορισθεΙ πλoLαρχoς το" εναγό μενσυ 1 πλσίσιι. ΕπΙ πλεόν δεν um1ΡXt μαρΤUΡΙα σχετικά με τον τρόπο υπολογισμού λογικής αμοιβής για τις εν λόγω UΠΗΡΕσ(.ας. Η αΥωΥή απορρίπτεται με έξοδα. 15 Αναφερόμενες Αποφάσεις: Saab and Another ν. Holy Mona8tery ΟΙ Ayios Neophytos
(1982)1 C. L. R.499. Α/ραπ Furnishίngs Ltd v. Δημάδη
(1989)1 Α.Α.Δ. (Ε) 170, Salomon ν. SαJomon [Ι897} A.C. 22, 20 Michαelides ν. Gabrielides
(1980)1 C.L.R. 244, Bank ΟΙ Cyprus ν. Republic
(1983)3 C.L.R. 636 και
(1985)3 C.L.R. 1883, AJexandra Rent α Car ν. Republic
(1984)3 C.L.R.I 105, lordanou ν. Aniftos, 24 C.L.R. 97. 25 Loucaides ν. C. D. ΗαΥ αnd Sons
(1971)1 C.L.R. 134, Demetriou αnd Others ν. RepubJic
(1985)Ι C.L.R. 216, Αγωγή Να"τοδικείο", Αγωγή εναντίον των εναγόμενων για αμοιβή για τις υπτι ρεσίες που ο ενάγων παρέσχε στο εναγόμενο 1 πλοίο ως αντι ~o πρόσωπος fΠ\w"τρόσθετα πgι;ς τα καθi1''ΚΌ'\!1'!.1 του c.ος κ,απετά.· 275 ΠάQης v. Mff «Meroil~
(1989)νιου για την περίοδο 30.4.86 - 13.9.86 Ε. Φλovρέvrζoς, για τον ενάγοντα. Κ. Σα{:Jεριάδης, για τους εναγόμενους ΠΙΚΗΣ Δ.: ανέγνωσε την ακόλουθη απόφαση. Ο Ανδρέας Πάρης, ο ενάγων, υπηρέτησε ως Κυβερνητης του Πλοίου 5 "MEROIL Β" για την περίοδο μεταξύ 15.3.86 - 23.10.
- Στο ενδιάμεσο της περιόδου αυτης επηλθε αλλαγη στην ιδιοκτησία του πλοίου και στους εργοδότες του ενάγοντα. Το πλοίο αγοράστηκε από μια από τις εταιρείες του συγκροτήματος ΣΙΕΛ ΚΥΠΡΟΥ η οποία εσυνέχισε να εργοδοτεί τον ενάγο- 10 ντα. Με γραπτη προσφορά της SHELL CYPRUS SHIPPING COMPANY LIMlTED, την οποία ο ενάγων είχε αποδεχτεί, συνομολογήθηκε από 1Π/86 νέα σύμβαση εργοδότησής του ως Καπετάνιου του ίδιου πλοίου και κάτω από τους ίδιους όρους (βλέπε Τεκμήρια 6 και 7). Με γνωστοποίηση της 15 "MEROIL SHIPPING LIMlTED" (Τεκμηριο 5) των προηγού μενων εργοδοτών του, προς τον ενάγοντα, ημερομηνίας 7Π/ 86, κοινοποιήθηκε ο τερματισμός της μεταξύ τους σύμβασης. Είναι αξιοσημείωτο ότι στην επιστολή αυτή κατονομάζεται η SHELL CYPRUS TRADING Co. Lm., ως ο νέος πλοιοκτήτης σε αντίθεση με την SHELL CYPRUS 20 SHIPPING CO. Lm. που εργοδότησε από ΙΠ186 τον ενάγοντα. Και οι δυο εταιρείες, όπως διαφάνηκε στην μαρτυρία, είναι αδελφικές εταιρείες του συγκροτήματος εταιρειών ΣΙΕΛ ΚΥΠΡΟΥ. 25 Η αγωγή <!τρέφεται(α) εναντίον του πλοίου και (β) εναντίον της SHELL CYPRUS TRADING COMPANY LIMITED. Η φύση της απαίτησης προσδιορίζεται επακριβώς στην παράγραφο 3 του υπομνήματος (Petition), ως εξής: "Δυνάμει προφορικής συμφωνίας ο Ενάγων ανέλαβε επ' αμοιβή να πα- 276 30 1 Α.Α.Δ. (Ε) Π4Q11ς ν. Μ/Τ ~Meroil,. ρέχει εις τον Εναγόμενον αρ. 1 πλοΙο τας υπηρεσΙας του αντιπροσώπου (ΑΟΕΝΤ) αυτού, επιπροσθέτως των καθηκό ντων του ως καπετάνιος." Στην επόμενη παράγραφο καθορί 5 ζεται η χρονική περίοδος στη διάρκεια της οποίας παρασχέ θηκαν οι υπηρεσίες για τις οποίες διεκδικείται αμοιβή, μεταξύ 30/4/86 και 13/9/86, κάι η αξία των υπηρεσιών που προσδιορίζεται σε f,7,
- . Επισημαίνεται ότι η συμφωνία την οποίαν επικαλείται ο ενάγων αφήνει ακαθόριστη την αμοιβή όπως και τη βάση για 10 τον προσδιορωμό της. Το πρώτο ερώτημα που πρέπει λογικά να απαντηθεί είναι κατά πόσο η συμφωνία η οποία αποκαλύπτεται στην αγωγή είναι νομικά έγκυρη. Η βεβαιότητα ως προς τους ουσιώδεις όρους της σύμβασης αποτελεί προ;;πόθεση για τη γένεση 15 έγκυρης συμφωνίας. Το κριΤt1ΡΙΟ για τον προσδιορισμό των όρων της συμφωνίας καθορίστηκε στην υπόθεση Saab & Another ν. Holy Monαstery ΟΙ Ayios Neophytos* ως ακολού θως: 20 "Whether someone genuinely seeking to discover its meaning, is able 10 do so." Στη μεταγενέστερη απόφαση Alpαn Furnishings Limited ν. Σάββα Δημάδη** αναφέρονται, μεταξύ άλλων, και τα εξής: 25 "... Είναι αξίωμα του δικαίου των συμβάσεων ότι οι όροι της σύμβασης καθορίζονται 'από. τους συμβαλλομένους, αρχή η οποία πηγάζει από την ελευθερία του συμ βάλλεσθαι που στην Κύπρο κατοχυρώνεται και συνταγμα τικά από το άρθρο 26 του Συντάγματος. Δεν είναι ευθύνη ή έργο του δικαστηρίου η συμπλήρωση ατελούς σύμβασης. *
(1982)1 C.L.R., 499. **
(1989)1 Λλ.Δ. (Ε) 170. 277 ΠιΧήι; Δ. Πάοη, Υ. Μ.Τ. ''MeroiI''
(1989)Οι όροι της σύμβασης πρέπει να διατυπώνονται με σαφή νεια ώστε το περιεχόμενο να μπορεί να προσδιοριστεί με βεβαιότητα ... " Η συμφωνία που προσδιορίζεται στην παράγραφο 3 του Υπομνήματος, το αντικείμενο της αγωγής αυτής, αφήνει 5 ακαθόριστη την αμοιβή που εξ αντικειμένου αποτελούσε ου σιώδη όρο της σύμβασης ούτε παρέχει οποιοδήποτε κώδικα για τον καθορισμό της. Συνεπώς δημιουργούνται αμφιβολίες ως προς την εγκυρότητα της συμφωνLας. Το θέμα δε μας απα σχόλησε περαιτέρω επειδή, όπως θα διαφανεί. υπάρχουν 10 ακόμα σοβαρότερες αντιρρήσεις στο βάσιμο της αγωγής που καθιστούν την απόρριψή της αναπόφευκτη. Πριν αναφερθούμε στις θέσεις των εναγόμενων και τη μαρτυρία, πρέπει να σημειωθεί ότι η περίοδος για την οποία διεκδικείται η πληρωμή αμοιβής καλύπτει και ένα μέρος της περιόδου της εργοδότησής του από τους προηγούμενους εργο 15 δότες του, ενώ η αγωγή στρέφεται αποκλειστικά εναντίον της SHELL CYPRUS TRADING CO. LTD. ούτε διατυπώνεται οποιοσδήποτε ισχυρισμός ότι οι δεύτεροι εναγόμενοι είχαν αναλάβει άμεσα ή έμμεσα οποιαδήποτε υποχρέωση για την αποπληρωμή ή εκπλήρωση των υποχρεώσεων των προκατό 20 χων τους. Περιορίζεται επομένως το αντικείμενο της αγωγής σε ό,ΤΙ αφορά τους εναγόμενους αρ.2 στην περίοδο μεταξύ 1/ 7/86 και 13/9/
- Οι εναγόμενοι αρνήθηκαν τη συνομολόγηση συμφωνΙας με τον ενάγοντα για την πληρωμή οποιουδήποτε ποσού πρό 25 σθετου προς"την αμοιβή του ως καπετάνιου' ή ότι είχαν προ έλθει σε οποιαδήποτε συμφωνία ή συνεννόηση άλλη από την εργοδότησή του ως πλοιάρχου σύμφωνα με τους γραπτούς όρους που καθορίζονται στο Τεκμήριο
- Η συμφωνία αυτή ενσωμάτωσε τους αρχικούς όρους της σύμβασής του που κα θορίστηκαν στη γραπτή συμφωνία μεταξύ του ενάγοντα και 30 της MEROIL BUNKERING LIMlTED που προφανώς είχε τη δΙάχείριση της επιχείρησης για την πετρέλευση άλλων σκα φών μέσω~oυ πλοίου "MEROIL Β" ΙΙ συμφωνία αυτή περΙέ- 278 3S 1 Α.Α.Δ. (Ε) Πάιιg v. Μ.Τ. "Meroil" Πικής Δ. χεται στο Τεκμήριο 1 που καθορίζει επακριβώς την αμοιβή του ενάγοντα ως καπετάνιου. Η μόνη πρόσθετη αμοιβή για την οποία γίνεται πρόνοια είναι η πληρωμή του ποσού των ί30 για μεταφορικά έξοδα στη Λεμεσό. Η απασχόληση του 5 ενάγοντα ήταν πάνω σε πλήρη βάση. Οι εναγόμενοι αρ. 2 - SHELL CYPRUS TRADING Cb. LTD. - aQvoύνtd~ οποιαδή ποτε συμβατική σχέση με τον ενάγοντα. Η θέση τους, όπως διαφάνηκε κατά τη διάρκεια της δίκης, είναι ότι· οι εργοδότες του ενάγοντα ήταν η SHELL CYPRUS SHIPPING Co. LTD., 10 αδελφική εταιρεία των εναγομένων αρ.
- θέση των εναγό μενων είναι ότι η συνάφεια μεταξύ των δυο εταιρειών δεν αλλοιώνει ούτε τροποποιεί την αρχή ότι κάθε εταιρεία περιο ρισμένης ευθύνης (limited) αποτελεί ανεξάρτητη νομική ύπαρξη και έχει ξεχωριστή οντότητα. Η αρχή αυτή, όπως 15 διατυπώθηκε στην αγγλική απόφαση Sαlomon Υ. Sαlomon*, αποτελεί πτυχή και του Κυπριακού δικαίου στον αντίστοιχο τομέα, όπως έχει επανειλημμένα αναγνωρισθεί από την νο μολογία**. Δεν το θεωρώ αναγκαίο να σταθώ στο σημείο 20 αυτό της απόφασης και να απαντήσω οριστικά το θέμα που έχει εγερθεί. θα προχωρήσω και θα αναλύσω τη μαρτυρία του ενάγοντα η οποία έρχεται ευθέως σε αντίθεση με τους γραπτούς του ισχυρισμούς και καταρρίπτει τη βάση της αγω γής του, δηλαδή την ύπαρξη οποιασδήποτε συμφωνίας μετα 25 ξύ του και των εναγόμενων ή των προκατόχων τους. Αντίθε τα με τον ισχυρισμό ο οποίος προβάλλεται στην παράγραφο 3 του Υπομνήματος ο ενάγων κατέθεσε ότι δεν προήλθε σε καμιά συμφωνία ή συνεννόηση με τους εναγόμενους ή με τους προκατόχους τους για την παροχή αμοιβής πρόσθετης ,. [1897] A.C.
- ,.,. (Βλέπε, Michaelides v. GabήeUdes
(1980)1 C.L.R., 244, Bank of Cyprus v. RepubUc
(1983)3 C.L.R .• 636. and οη appeal. Bank of Cypros (Holdings) v. Republic
(1985)3 C.L.R., 1883, Alexandra Rent a Car v. Republic
(1984)3 C.L.R.,l1
(5). ncIQoης Υ. Μ.Τ. "Meroil" ΠιΧής Δ.
(1989)από εκείνη που είχε καθοριστεί στη σύμβαση εργοδότησής του. Το πιο κάτω απόσπασμα από τη μαρτυρtα του στην αντε ξέταση προσδιορίζει τη βάση της αξίωσής του για αμοιβή: 'Έ. Είπατε ότι σας διόρισε με αμοιβή. Μπορεί τε να μας πείτε τους όρους αυτής της αμοιβής; 5 Α. Δεν είπα ότι με διόρισε με αμοιβή. Είπα ότι δεν υπήρχε κανένας στο γραφείο και έκαμνα αυτές τις εξουσιοδοτηθείσες εργασίες. Ε. Τους όρους αμοιβής; Διχαστήιιο: Η ερώτηση ήταν αν έγινε με οποιαδήπο- 10 τε αναφορά σε αμοιβή. Όχι δεν έγινε." Προκύπτει από τη μαρτυρία του ότι μοναδικό έρεισμα για την απαίτηση του ενάγοντα αποτέλεσε η προσδοκία του για την πληρωμή κάποιας αμοιβής για υπηρεσίες που πριν την 15 εργοδ6τησή του εκτελούντο από άλλο μέλος του προσωπικού των προκατόχων των εναγομένων. Το αναντίλεκτο συμπέρασμα από τη μαρτυρία του είναι ότι δεν υπήρχε καμιά συμφωνία μεταξύ του και των εναγόμενων ή των προκατόχων του, ούτε κανένας από αυτούς τον άφησε με την εντύπωση ιδιαί- 20 τερα το συγκρότημα ΣΙΕΛ - ότι θα είχε οποιαδήποτε αμοιβή πρόσθετη από εκείνη που είχε καθοριστεί στη σύμβαση εργο δότησής του. Μοναδικό έρεισμα για τις διεκδικήσεις του ενα ντίον των f.ναγομένων αρ. 2, αποτέλεσαν δυο επιστολές του προς την εταιρεtα (Τεκμήρια 3 'Και 4) τη λήψη των οποίων οι εναγόμενοι αρνήθηκαν. Το χάσμα μεταξύ της απαίτησης, όπως διατυπώθηκε αφενός στη δικογραφία και αφετέρου στη μαρτυρία, είναι αγεφύρωτο και καθιστά, βάσει των αρχών 280 25 1 Α.Α.Δ. (Ε) Πάοης Υ. Μ.Τ. ''Meroίl'' ΠιΧής Δ. της πολιτικής δικονομίας, ανεπίτρεπτη τη νέα βάση πάνω στην οποία τέθτικε η απαίτηστι. 5 10 * Και αν ακόμα γινόταν παραδεκτή η εξέταση της υπόθεστις του ενάγοντα, όπως διαμορφώθτικε κατά τη διάρκεια της δίκης, η απόρριψη θα ήταν και πάλι το αναπόφευκτο αποτέ λεσμα της αγωγής. Θα εξηγήσω γιατί: Η μόνη βάση πάνω στην οποία θα μπορούσε να θεμελιωθεί απαίτηση για τη διεκδίκηση αμοιβής για την προσφορά υπηρεσιών έξω από το συμβατικό πλαίσιο, είναι εκείνη η οποία προσδιορίζεται στο άρθρο 70 του περί Συμβάσεων Νόμου - Κεφ. 149 που σε γενι κές γραμμές επιτρέπει τη διεκδίκηση αποζημιώσεως οποτεδή ποτε προσφέρονται υπηρεσίες χωρίς χαριστική πρόθεση, τα ευεργετήματα των οποίων καρπούται ο εναγόμενος. Προέκυ ψε από τη μαρτυρία του ενάγοντα ότι οι υπηρεσίες για τις 15 οποίες διεκδικεί αμοιβή είναι εκείνες που είχε προσφέρει κατά την κρίσιμη περίοδο αναφορικά με τον απόπλουν και κατάπλουν του πλοίου στους λιμένες της Λάρνακας και της 20 Λεμεσού, και τις συναντήσεις που είχε με τις Λιμενικές Αρχές για τον ίδιο σκοπό. Με έγγραφο το Τεκμήριο 2 της MEROIL BUNΚERING LIMITED, ο ενάγων είχε εξουσιοδο τηθεί να υπογράφει ο,τιδήποτε ήταν αναγκαίο εν σχέσει με το πλοίο σε σχέση με τις Λιμενικές και τις Τελωνειακές Αρχές. Για κάθε απόπλουν και κατάπλουν διεκδικεί το ποσό των ί135 που όπως έχει αναφέρει είναι το ποσό το οποίο 25 ναυτιλιακοί πράκτορες χρεώνουν. Όπως κατέθεσε ο κ. Νίκος Ψαθάρης, Ανώτερος Λιμενικός Λειτουργός στο Λιμάνι της Λάρνακας (Μ. Ενάγοντος 2), τα δηλωτικά έγγραφα για την άφιξη και αναχώρηση πλοίου μπορεί να υπογραφούν είτε από τον καπετάνιο είτε από ναυτιλιακό πράκτορα (τούτο 30 προβλέπεται στις σχετικές Κανονιστικές Διατάξεις - Κ.Δ.Π. 8Π6). * (Βλέπε, μιΊ:αξύ άλλων, Ε. Panayiotou Iordanou v. Polycarpos Neopbyιou Ani/tos, 24 C.L.R., 97, 106, DH:isf8tJs Loιιcaldes Υ. C. D. Hsy & Sons Ltd.
(1971)1 C.L.R., 134. Demetd.ou & Otbers Υ. RepubJ1c
(1985)1 C.L.R., 216, San1des Υ. Mesιιιitis(I98S) 1 C.L.R., 261). 281 Πιχι5 Δ. Πά.Ι15 Υ. Μ.Τ. "Meroil"
(1989)ΣυνεκτιμώΎtας τη γραπτή και προφορική μαρτυρία ενώπιόν μου, καταλήγω αβίαστα στο συμπέρασμα ότι οι πράξεις για τις οποίες διεκδικεί πρόσθετη αμοιβή ο ενάγων ήταν μεταξύ των καθηκόντων του. Τέλος, επισημαίνω ότι δεν υπάρχει ίχνος μαρτυρίας και 5 αν ακόμη γινόταν δεκτή η νέα βάση της αγωγής που να κατα δεικνύει ποια ήταν η λογική αμοιβή για τις υπηρεσΙες αυτές. Στη διάρκεια της κυρίως εξέτασης του ενάγοντα υποβλήθηκε η εξής ερώτηση: ΙΈ. Μπορείτε να μας πείτε τι πληρώνεται ένας ο οποίος 10 είναι αΎtιπρόσωπoς πλοίου το οποίο είναι πάνω από 10CX> τόνους; ΔιχαστήQΙΟ: Εκτός αν ο μάρτυρας είναι ειδικός σε θέ ματα αμοιβής αντιπροσώπου η γνώμη του δε μπορεί να αναφερθεί ως μαρτυρία. 15 Χ. ΦλΟ"Qέντζος: Δεν είναι ειδικός EΎtιμότατε, ως εκ τούτου αποσύρω την ερώτηση. tI Ούτε υπάρχει άλλη μαρτυρία που να πληροί αυτό το κενό. Η μαρτυρία του ενάγοντα στον τομέα αυτό περιορί ζεται στην ανάλυση του ποσού το οποίο απαιτεί - f.7,07S. - 20 ποσό το οποίο διατύπωσε κάπως χονδρικά, όπως εf.!tε, προσβλέποντας σε κάποιο συμβιβασμό. Καταλήγω, για τους λόγους που αναφέρονται πιο πάνω, ότι η αγωγή πρέπει να απορριφθεΙ Δεν θα εξετάσω την εισήγηση των εναγόμενων που έγινε στο στάδιο των αγωγών ότι η αγωγή του ενάγοντα δεν ανάγεται στη δι καιοδοσία ναυτοδικείου του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Η αΥωΥή απορρ{πτεται με έξοδα. 282 25