(1989)31 ΜαΙοιι, 1989 [ΣΙ'Υ ΛIANlΔHΣ, Δ.] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ArI1IΣH ΓΙΑ CERΊlORARI ΥΠΟ Ή ΕΚ ΜΕΡΟΎΣ ΤΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΣΥΚΟΠΕΙΡΠΉ ΚΑΙ ΥΙΩΝ ΛΤΔ. ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΕΠΑΡ ΧIΑΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ-ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ ΧΑΤΖΗ ΤΣΑΓΓΑΡΗ, Π.Ε.Δ. ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑΣ 19 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ, 1985 ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΑΡ. 1854/81. (Αίτηση Αρ. 14/86). Προνομιακά Διατάγματα---Cerιίοrαri-Κατά πόσον μπορεί να στρέφεται εναντίον αποφάσεων κατωτέρων Δικαστηρ{ων, που ασκούν πολιτική δικαιοδοσία-Καταφατική η απάVΤΗση στο ερώτημα. Δικαιοδοσία-Πρόεδρος Επαρχιακού Δικαστηρίου-Ο Περί Δικαστη ρίων Ν6μος, 1960 (Ν. 14160), άρθρον 22
(2)(α)-(τώρα 22
(3)(β))- 6πως έχει τροποποιηθεί με το άρθρο 4 του Ν6μου 35182- 5 'Άτυχήματα"-Κατά π6σov η αρμοδι6τητα του προέδρου Επαρχιακού Δικαστηρίου περιορίζεται σε υποθέσεις "Οδικών Ατυχημάτων" Αρνητική η απάντηση στο ερώτημα. Eρμηvεία N6ΜΩV-ΤΟ κακ6ν, που ο νoμoθtτης εΟ"Κόπευε να θεραπεύσει 10 Λαμβάνεται υπ' 6ψη. Ερμηνεία Ν6μων-Νομοσχέδιο-Ο ερμηνευτής του Ν6μου πρέπει να πρoσβλtπει στο κείμενο του Ν6μου, όπως έχει δημοσιευτεί. Ερμηνεία Ν6μων-Φυσική σημασία λέξεων, που χρησιμοποίησε ο νομο θέτης-ο ερμηνευτής του Ν6μου δεν μπορεί, κατά κανόνα, να εισάγει 15 λέξεις στο κείμενο του N6μov. Λέξεις και φράσεις-'Άτυχήματα" στο άρθρο 22
(2)(α)-(τώρα 22
(3)(β)}-του Ν6μου Περί Δικαστηρίων, 14160, 6πως έχει τροποποιηθεί από το άρθρο 4 του Ν6μου 35/82-Δεν περιορίζεται σε οδικά ατυχήμα τα, αλλά περιλαμβάνει κάθε ατύχημα, Π.χ. ατύχημα κατά την ερ-Υοδ6τηση εργαζομένου οφειλόμενου ΣΤΗV αμf).εια του φγ0δ6τη του. 314 20 Σ"κοπεΤQίτης και Υιοί Λτδ. 1 Α.Α.Δ. (Ε) Προνομιακά ΔιατάΥματα-Certjοrari-Έλλειψη και ή υπέρβαση δικαιο δoσίας-ΠρtπEι να εΙναι πρόδηλη απ6 το πρακτικ6 του κατώτερου Δι καστηρίov- "Πρακτικά" περιλαμβάνουν τουλάχιστο το l:ΥΥραφο, με το οποίο άρχισε η διαδικασιa, τα δικόγραφα, την απ6φαση, αλλά 6χι 5 και την μαρτυρία και τους λ6yovς, που περιfχoνται στην aπόφαση. ΤΟ Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού κατεδίκασε την αιτήτρια να πληρώσει στον ενάγοντα f33,635, τόκους και έξοδα. Ο ενάγων ήταν υπάλληλος κατά τον κρΙΟιμο χρόνο της αιτήτριας. Κατά την διάρκεια της εργασLας tou τραυματΙσθηκε. Η βάση εισαγωγής tou σχετικά με τα 10 πράγματα αυτά ήταν η αμέλεια της αιτήτριας. Με την αίτηση αυτή η αιτήτρια (εναγόμενη στην εν λόγω αγωγή) ζητά προνομιακό διάταγμα Ceιtiorari προς ακύρωση της πιο πάνω απο φάσεως, 'λiJγω εμφανούς υπερβάσεως της δικαιοδοσίας tou Προέδρου του Επαρχιακού ΔικαστηρΙOU, ο oπotoς είχε μόνος εκδικάσει την υπό- 15 ,θεση. Η επίλυση του ζητήματος της δικαιoδoσLας εξαρτάται από την έννοια του όρου της λέξεως 'Άτυχτιματα" στο πιο πάνω άρΘeo tou Περί Δικαστηρίων Νόμου. Εξ άλλου ο καθ' ου η αLτηση ήγειρε θέμα ότι το Ανώτατο Δικαστή ριο δεν έχει δικαιοδοσΙα εκδόσεως διατάγματος Certiorari εναντΙΟν 20 αποφάσεως κατωτέρόυ Δικαστηρίου, που ασκεί πολιτική διακαιοδο σία. Οι νομικές αρχές τις oπoLες το Δικαστήριο εφάρμοσε, προκειμένου να απορρίψει, τόσο την άποψη τouκαθ'ου η αίτηση σχετικά με την δι καιοδοσία του ίδιου του Ανωτάτου Δικαστηρίου, όσο και την !.δια την 25 αίτηση για έκδοση certioraή, προκύπτουν επαρκώς από τις πιο πάνω περιληπτικές σημειώσεις. Η αίτηση απορρίπτεται χωρίς διαταγή για έξοδα. Α ναφερ6ΜΕVες αποφάσεις: 30 R.v. Northumberland Compensaιion AppeaJ TjbunaJ, Εχ Parte Shaw
(1952)1 All E.R. 122, R. v. Patents AppeaJ TribunaJ, ex parte BaJdwin and Francis Ltd
(1959)1 Q. Β. D. 105, Bαdldwin Frαncis Ltd Υ. Patents AppeaJ TribunaJ and Others
(1959)2 All ΕΚ 433, 315 (19.!» Lawes ν. Hutchinson, 149 E.R. 1289, Κεπψ ν. ΒαΙπε [1844) 1 Dow and L. 885, Bradlaugh, Εχ ρ. [1878] 3 Q.B.D. 509, R.Y. His Honour Judge Sir Donalt Hurst, Εχ parte Smίth [1960] 2 ΑΙΙ E.R. 385, 5 R.Y. His Honour Judge see Shίrley Worthington-Evans, CΙerKowell County Court, Exparte Madun αΜ Another
(1959)2 ΑΗ E.R. 457, R.Y. Agricultural Lαnd Tribunal for the South Eastern Area. Εχ parte Bracey [1960] 2 ΑΙΙ E.R. 518, Ιπ Re Droushiotis
(1981)1 C.L.R. 708, 10 Christofi αΜ Others ν. Iacovides
(1986)1 C.L.R. 236, Ιπ Re May/a;r Property Compαny, Bartlett ν. May/air Property Company [1898] 2 Ch. D. 28, Cyprus Transport Co. Ltd ν. The Republic
(1966)3 C.L.R. 617, Fenton v. Thor/ey and Co. Ltd [1903] A.C.443, 15 R.v. Morris [1972} 1 Αll E.R. 384, Jones Υ. SecretaryofState [1972] 1 ΑΙΙ E.R. 145, Soteriou ν. Kyprianides and others
(1981)1 C.L.R. 61, Patsalides V. Milikouri
(1981)1 C.L.R. 158, Xenophontos and Another v. Anastassiou
(1981)1 C.L.R. 521, Procopiou ν. ΡaπαΥί
(1981)1 C.L.R. 657, Perentis ν. General Constructions
(1981)1 C.L.R. 1, 316 20 Σvχοnε,lQί.'ΠΚ χαι ΥιοΙ Λ'Ι6. 1 Α.Α.Δ. (Ε) Covotsos Textίles v. Serghiou
(1981)1 C.L.R. 475, Cbr'UtofOIΌU v. Solomou
(1981)1 C.L.R. 612, ΚikB. V. Lazarou andAnother
(1981)1 C.L.R. 632, Paraskevaides Overseas Ltd Υ. Cbr'Utofls
(1982)1 C.L.R. 789, 5 Vickers and Son, Maxim Ltd v. Evans [1910) A.C. 444, 111ompson Υ. Goold and Co [1910] A.C. 409, Stock v. Frank Jones (Tipton) Ltd[1978] 1 All E.R. 948, Sbah Υ. Bamet London B.C. [1983] 1 All E.R. 226. Αίτηση. 10 Αίτηση για την έκδοση Προνομιακού Διατάγματος (Certίοraή) για την μεταφορά στο Ανώτατο Δικαστήριο και ακύρωση της ωτόφασης του Προέδρου του Επαρχιακού Δικα 15 στηρίου Λεμεσού στην Πολιτική Αγωγή Αρ. 1851/81 ημερ. 19 Δεκεμβρίου, 1985 με την οποία οι αιτητές καταδικάστηκαν να πληρώσουν στον ενάγοντα f33,635.- με τόκους και έξοδα. r. Κακογιάννης, για τους αιτητές. Α. NεoκλέoVς, για τον καθ' ου η αίτηση. ΣΊΥΛΙΑΝΙΔΗΣ Δ. ανέγνωσε την ακόλουθη ωτόφαση. Με την αΙτηση αυτή ο αι τητής ζητά την έκδοση Προνομιακού 20 Διατάγματος Certioraή για την μεταφορά στο Ανώτατο Δικα στήριο και ακύρωση της ωτόφασης του Προέδρου του Επαρ χιακού Δικαστηρίου στην Πολιτική Αγωγή Επαρχιακού Δι καστηρίου Λεμεσού, Αρ. 1854/81, μεταξύ Βασίλη Παναγιώτου (ενάγοντα) και των αιτητών (εναγόμενων), με 25 την οποία οι αιτητές καταδικάστηκαν να πληρώσουν στον ενάγοντα ί33,635.- και τόκους και έξοδα. 317 Στ\lλιανίδ'Κ Δ.
(1989)Ο λόγος που προβάλλεται είναι ότι ο Πρόεδρος του Επαρ χιακού Δικαστηρίου Λεμεσού ενήργησε με προφανή στα πρα κτικά υπέρβασΤ] και/ή έλλειψΤ] δικαιοδοσίας και/Τι εξουσίας και/Τι αρμοδιότΤ]τας, γιατί Τ] επιφύλαξΤ] του Άρθρου 22
(2)(α) του περί ΔικαστΤ]ρίων Νόμου του 1960 (Αρ. 14/60), όπως τρο ποποιΤιθηκε με τον περί ΔικαστΤ]ρίων (Τροποποιητικό) Νόμο του 1982 (Αρ. 35/82), για τΤ]ν εκδίκασΤ] "υποθέσεων εν σχέσει προς ατυχΥlματα" δεν του έδωσε αρμοδιότΤ]τα να ακούσει και αποφασίσει μόνος του τΤ]ν ΥπόθεσΤ] 1854/81, στΤ]ν οποία το ποσό τΤ]ς επίδικΤ]ς διαφοράς Τιταν πάνω από f:lO,OOO.-, γιατί Τ] απαίτΤ]σΤ] στΤ]ν αγωγΤι αυτΤι δεν ήταν για "ατύχΤ]μα" αλλά 5 10 για αποζημιώσεις για προσωπικές βλάβες που προξενήθηκαν από αμέλεια και/Τι παράβαΟΤ] νομίμου καθΤικοντος του αιΤΤ]ΤΤι και/Τι των υπαλλήλων και/Τι των εκπροσώπων του. Το Ανώτατο ΔικαστΤιριο έχει αποκλειστικΤι δικαιοδοσία, με βάσΤ] το Άρθρο 155.4 του Συντάγματος και τα Άρθρα 3 και 9 του περί ΑπονομΤις τΤ]ς ΔικαιοσύνΤ]ς (Ποικίλαι Διατά 15 ξεις) Νόμου του 1964 (Αρ. 33/64), να εκδίδει προνομιακά διατάγματα. Με το διάταγμα certiorari το Ανώtατo ΔικαστΤιριο ελέγχει 20 τα κατώτερα ΔικαστΤιρια, ώστε να περιορίζονται στα όρια τΤ]ς δικαιοδοσίας τους και να τΤ]ρούν το·Νόμο. Η έλλειψη και/Τι υπέρβασΤ] δικαιοδοσίας πρέπει να είναι πρόδΤ]λΤ] στο·πρακτικό του κατώτερου ΔικαστΤ]ρίου. ΣτΤ]ν υπόθεΟΤ] R. v. Northumberland Compensation Appeal Tribunal, Εχ parte Shαw [1952] 1 ΑΙΙ E.R. 122, στΤ] σελ. 133 ο Moπis, 25 L.J., εΙΠε για το διάταγμα ceniorarί: "It exists to cοπect eποr of law where revealed οη the face of aπ order or decision or ίπeguΙaritΥ, or absence of, or excess of, jurisdiction where shown. The control is exercised by removing aπ order or decision, and then by quashing ίι" "Πρακτικά" περιλαμβάνουν τουλάχιστο το έ'Υγραφο με το οποίο αρχίζει η διαδικασία, τα δικόγραφα - έΥ(ραφες προτά- 318 30 ΣtnCοπε-rQί-rη~ χαι Υιοί 1 Α.Α.Δ. (Ε) A-rb. Στvλιαvίδης Δ. σεις (p1eadings), την Απόφαση, αλλά όχι τη μαρτυρία και τους λόγους που περιέχοvrαι στην Απόφαση - (βλ. υπόθεση Northumberlαnd (ανωτέρω)' R. v. Pαtents Appeαl Tribunαl, expαrte Bαldwin & Frαncis Ltd. [1959] 1 Q.B.D. 105' και Bαldwin 5 & Frαncis Ltd. v. Pαtents Appeαl Tribunαl αnd Others [1959] 2 ΑΙΙ E.R. 433). Τόσο η αίτηση, όσο και η ειδοποίηση ένστασης βασίζονται, μεταξύ άλλων, στη Διάταξη 53 των Αγγλικών Δικαστικών Θεσμών του Ανωτάτου ΔικαστηρΙΟυ, 1965. Οι θεσμοί αυτοί 10 δεν ισχύουν, ούτε έχουν εφαρμογή στη Δημοκρατία της Κύ πρου. Ούτε στο Σύνταγμα, σύrε στον περί Δικαστηρίων Νόμο υπάρχει πρόβλεψη για την ισχύ και/ή εφαρμογή των Αγγλι κών αυτών Δικαστικών Θεσμών. Επειδή όμως δεν έχουν εκ δοθε.ί Δικαστικοί Θεσμοί, που να ρυθμίζουν την διαδικασία 15 της έκδοσης των προνομιακών διαταγμάτων, το Ανώτατο Δι καστήριο ακολουθεί πρακτική ανάλογη, όχι όμως πανομοιό τυπη, με αυτή που ακολουθείται στην Αγγλία. Ο δικηγόρος του καθ' ου η αίτηση - ενάγοντα ισχυρίστηκε ότι το διάταγμα certioraή δεν εκδίδεται για κατώτερα Δικα 20 στήρια που ασκούν πολιτική δικαιοδοσία, και, επειδή η υπό θεση 1851/84, Δικαστηρίου Λεμεσού, είναι πολιτική, η πα ρoύσ~ αίτηση δεν ευσταθεί. Βάσισε τον ισχυρισμό του στον 25 Ha1sbury's Laws of Eng1and, 3η Έκδοση, Τόμος 11, σελ. 130, παράγραφος 239 και στην υπόθεση Lawes v. Hutchinson, που παρατίθεται σε υποσημείωση. Η υπόθεση Lαwes v. Hutchinson, 149 E.R. 1289, είναι του 1835. Τότε στην Αγγλία υπήρχε το wήt of eποr. Ο νόμος, όπως άναφέρεται στην 3η έκδοση του Halsbwy's, βασίζεται στην παρατήρηση του 30 Parke, Β., στην πιο πάνω υπόθεση, ότι το Ανώτατο Δικαστή ριο δεν είχε διακαιοδοσία, εκτός με WΉt of eποr, να διατάξει τη μεταφορά για ακύρωση Απόφασης του Δικαστηρίου Palace Court (πολιτικής δικαιοδοσίας). Το κριτήριο για πολλά χρόνια ήταν ότι όπου ίσχυε το WΉt 35 of eποr δεν υπήρχε δικαιοδοσία έκδοσης certiοraή - (βλ. Kemp v. Bαlne
(1844)1 Dow & L. 885, σελ. 887 και 319 Στv1ιανΙδης Λ.
(1989)Brαdlαugh, Εχ ρ., [1878] 3 Q.B.D., 509). Στην υπόθεση R.v. His Honour Judge Sir Donαld Hurst, Εχ pαrte Smith [1960] 2 ΑΙΙ E.R. 385, το θέμα λύθηκε οριστικά. Αποφασωτηκε ότι μπορεί να εκδίδεται certioraή για την ακύ ρωση απόφασης κατώτερου Δικαστηρίου πολιτικής δικαιοδο σίας, όπου ενεργεί χωρίς αρμοδιότητα. (Βλ., επίσης, R. v. His 5 Honour Judge Sir Shirley Worthington-Evαns, Clerkenwell County Court Εχ pαrte Mαdαn αnd Another [1959] 2 Αl1 E.R. 457, στη σελ. 459.) Στην υπόθεση R. v. Agriculturαl LαM Tribunαl for the South Eαstern Areα, Εχ pαrte Brαcey [1960] 2 ΑΙΙ E.R. 518, ο Αρχιδι καστής Parker είπε στις σελ. 519-520: "As has been said many times, certiorari is a special remedy. Ιι goes when there has been a want of jurisdiction, and ίη that expression, 'want of jurisdiction', matters akin thereto are covered, such as a decision obtained by fraud or bias οη the part of members of the tribunal or, indeed, a case where there has been a breach of some principle of natural justice, 1ike receiving evidence from one party ίη the absence οί the other. The other main ground οη which certiorari may be moved is that, when there is a speaking order, as there is here, there is an eποr of law οη the face of the record. There is however, this vital distinction between the two main grounds, that where it is said the tribunal have gone wrong ίη law whi1e acting within their jurisdiction, this court can οηlΥ interfere if they can see that eπor οη the face of the record, whereas if certiorari is moved for want of jurisdiction the court is entitled to look at affidavit evidence to see whether or ηοΙ there was jurisdicιίοη. Here, Ι am quite satisfied that οη the face of this order which Ι have read ίι is impossible to say that there was any erroroflaw." Στην Κύπρο, στην υπόθεση In re Droushiotis
(1981)1 C.L.R. 708, ο κ. Τριανταφυλλίδης, Πρ., στη σελ. 715 είπε: 320 10 15 20 25 30 1 Α.Α.Δ. (Ε) Σmcοπε'&'Qί'&'ης; χαι Υιοί Λ'&'δ. Σ'&'ιιΙιανίδης; Δ. ''Ι cannot accept as coπect the sweeping proposition that certiorari never lies ίη respect of judgments of ίnfeήοr Courts of ciνil juήsdiction." 5 Στη Δημoκρατtα μας διατάγματα certiorari, με τα οποία ακυρώθηκαν αποφάσεις κατωτέρων Δικαστηρίων σε πολιτική διαδικασία, εκδόθηκαν σε αρκετές αιτήσεις από το Ανώτατο Δικαστήριο - (βλ., μεταξύ άλλων, Christofi αnd Others v. Iαcovidou
(1986)1 C.L.R. 236). 1Ο Η ένσταση για έλλειψη δικαιοδοσίας έκδοσης certiorari από το Ανώτατο Δικαστήριο δεν ευσταθεί, γιατί ο λόγος στον οποίο στηρίζεται η αίτηση είναι υπέρβαση και/ή έλλειψη δι καιοδοσίας του κατώτερου Δικαστηρωυ. Ο δικηγόρος των αιτητών υπόβαλε ότι ο Πρόεδρος Επαρ χιακού Δικαστηρίου δεν είχε δικαιοδοσία να ακούσει και 15 αποφασίσει μόνος του την υπόθεση αυτή, γιατί η δικαιοδοσία του για απεριόριστο ποσό περιορίζεται στα "οδικά δυστυχή ματα". Το ζήτημα που Ε'ΥεΙρεται θα αποφασιστεί από την ερμη νεία του Άρθρου 22 και ειδικά της επιφύλαξης της παραγρά- 20 φου 22
(2)(α) - (τώρα 22
(3)(β» - του περί Δικαστηρίων Νόμου, όπως τροποποιήθηκε με το Άρθρο 4 του Νόμου 35/82, το .000(0 έχει: "4. Το άρθρον 22 του βασικoU νόμου τροποποιείται ως ακολσύθως: 25 (α) διά της προσθήκης εις την παράγραφον.(α) του εδα- φίου
(2)της ακολούθου επιφυλάξεως: 'Νοείται ότι Πρόεδρος Επαρχιακού Δικαστηρίου κέ κτηται αρμοδιότητα όπως ακούη και αποφασίζη οιαν δήποτε υπόθεσι ν εν σχέσει προς ατυχήματα ως και εν 30 σχέσει προς αποζημίωσιν καταβλητέαν δι' αναγκαστι κήν απαλλοτρίωσιν και επίταξιν ακινήτου ιδιoκτησtας 321 Στυλιανίδ~ Δ. Σ\JΚΟΠε'CQίτης και Υιοί Λτδ.
(1989)ανεξαρτήτως του ποσού της επιδίκου διαφοράς, εκτός εάν ο Πρόεδρος είναι της γνώμης ότι η υπόθεσις αυτή καθίσταται αναγκαίον όπως ακουσθή και ωτοφασισθή υπό πλήρους Επαρχιακού Δικαστηρίου συνισταμένου εξ ουχί περισσοτέρων των τριών Δικαστών' και 5 (β) διά της τροποποιήσεως της παραγράφου (β) του αυτού εδαφίου (ως αύτη εκτίθεται εις το άρθρον 9(γ) του Νόμου 58 του 19'72) διάτης εν αυτή αντικαταστάσε ως των λέξεων 'τας τρεις χιλιάδας λΙρας' (γραμμή 6) και 'τας χιλίας λΙρας' (γραμμή 7) διά των λέξεων 'τας δέκα χιλιάδας λίρας' και 'τας πέντε χιλιάδας λίρας', 10 αντιστοίχως. " Ο δικηγόρος των αιτητών αναφέρθηκε στον ορισμό "αγωγή", "βάσις της αγωγής" και στην Απόφαση του προέ δρου του Δικαστηρίου και υπόβαλε ότι αυτή βασίζεται σε αμέλεια κάτω από το Άρθρο 51 του περί Αστικών Αδικημά 15 των Νόμου, Κεφ. 148, και ο Πρόεδρος του Επαρχιακού Δικα στηρίου Λεμεσού βασίστηκε για την απόδειξη στο Άρθρο 55 του ιδίου Νόμου, που κωδικοποιεί το δόγμα "res ipsa ICXJ.uitur". Στο Νόμο 35/82 χρησιμοποιήθηκε η λέξη "υπόθεση" και όχι "αγωγή". Η θέση του σημείου στίξης (κόμμα) δηλώνει 20 ότι αναφέρεται στην αποζημίωση για αναγκαστική ωταλλο τρίωση. παράθεσε Αγγλικές υποθέσεις, στις οποίες ερμηνεύ τηκε η λέξη "accident" (ατύχημα) στη Νομοθεσία Workmen's Compensation και Κοινωνικές ΑσφαλΙσεις (Social Insurance). 25 Ισχυρίστηκε ότι η λέξη "ατύχημα" στη νομική φρασεολογία χρησιμοποιείται μόνο για οδικά ατυχήματα και ότι η συνή θης λα'ίκή σημασία της είναι "οδικό δυστύχημα" μόνον. Τελι κά υπόβαλε ότι, με βάση τα πιο πάνω και το σκοπό του νομο θέτη, ο οποίος φαίνεται από το νομοσχέδιο και το κείμενο 30 του Νόμου, η δικαιοδοσία του Προέδρου Επαρχιακού Δικα στηρίου επεκτάθηκε, ανεξαρτήτως του ποσού της επίδικης διαφοράς, μόνον για τα οδικά ατυχήματα. Παρατήρησε ότι η λέξη "νοείται" και η. επιφύλαξη δημιουργούν σε κείμενο νόμου εξαίρεση, που δεν φαίνεται από το κείμενο να είναι η πρόθεση του νομοθέτη στην παρούσα περίπτωση. . 322 35 1 Α.Α.Δ. (Ε) Σ"χοπεΤQίΤ1)ς χαι Υιοί Λτδ. Στ"λιανίδης Δ. Ο δικηγόρος του καθ' ου η αΙτηση - ενάγοντα, από την άλλη μεριά, αναφέρθTJΚε στην ιστορΙα του Νόμου, το σκοπό του νομοθέτη και ειστιγήθTjΚε ότι όλες οι λέξεις πρέπει να λη φθούν υπόψTj και ότι η λέξη "υπόθεΟΤ]" χρησιμoΠOιήθTjΚE για 5 να περιλάβει αγωγή εν σχέσει προς ατυχήματα και παραπο μπή εν σχέσει προς αποζημΙωση για αναγκαστική απαλλο ΤΡΙω<JTj. Υπόβαλε ότι το νόημα της λέξης "ατύχημα", τόσο στη γραμματική συνήθη λα'ίκή, όσο και στη Δικαστηριακή γλώσ σα περιλαμβάνει όλα τα "ατυχήματα" και όχι μόνον τα 10 οδικά. Υποστήριξε ότι η αγωγή ήταν για ατύχημα, ή εν σχέ σει προς ατύχημα και ο Πρόεδρος του ΔικαστηρLoυ Λεμεσού, που εκδίκασε και αποφάσισε μόνος ΤTJV υπόθεση, εΙχε δικαιο δοοία. 15 . Τα Επαρχιακά Δικαστήρια ιδρύθΤ]Καν και λειτουργούν με τον περί Δικαστηρίων Νόμο του 1960 (Αρ. 14/60), που θεσπί στTJΚε με τη συνταγματική ΕΠιταγή του' Αρθρου 152.1 ότι: 'Ή δικαστική εξουσΙα ασκεΙται υπό Ανωτάτου Δικαστηρίου και υπό κατωτέρων δικαστηρίων, τα οΠοΙα θα ιδρυθώσι διά νόμου... " 20 "Δικαιοδοσία" qημαίνει την εξουσΙα ΔικαστηρLoυ να εκδι κάσει και να αποφασίσει επΙδικα θέματα, τα οποία αναφέ ρονται, σύμφωνα με τους σχετικούς Κανόνες, σ' αυτό και να εκδώσει την απόφασή του. Τα όρια της δικαιοδοσΙας καθορΙ ζονται από το Νόμο με τον οποίο ένα Δικαστήριο ιδρύεται. 25 Τα Επαρχιακά Δικαστήρια αποτελούνται από Πρόεδρο, και Επαρχιακούς Δικαστές. Με τον περΙ Δικαστηρίων (Τρο ποποιητικό) Νόμο του 19'12 (Αρ. 58m) ιδρύθηκε ο Ανώτερος Επαρχιακός Δικαστής. Η πολιτική δικαιοδοσία των Επαρχιακών ΔικαστηρΙων 30 οριοθετεΙται με το Άρθρο 22 του περΙ Δικαστηρίων Νόμου. Επαρχιακό Δικαστήριο, αποτελούμενο όχι λιγότερο από δύο και όχι περισσότερο από τρεις Δικαστές, έχει δικαιοδο σία. να ακούει και αποφασιζει πρωτόδικα κάθε αγωγή - (22
(1). 323 Στυλιανί.δης Δ. ΣvxοnεΤQίτης χα, Υιοί.
(1989)Όtαν θεσπίστηκε ο Νόμος το 1960, με την παράγραφο 2(β) του Άρθρου 22 δόθηκε αρμοδιότητα σε κάθε Πρόεδρο και σε κάθε Επαρχιακό Δικαστή να ακούει και να αποφασίζει μόνος οποιαδήποτε αγωγή, εκτός εκείνης στην οποία εφαρ μόζεται η παράγραφος (α) του εδαφίου τούτου, στην οποία 5 το αμφισβητούμενο ποσό ή η αξία της επίδικης διαφοράς δεν ξεπερνούσε τις f
- Ο πληθωρισμός, η υποτίμηση της κτητικής αξίας του νομί σματος δημιούργησαν πρόβλημα στην ταχεία απονομή της δικαιοσύνης, γιατί για υποθέσεις πέραν των Β00 αρμοδιότη τα είχε Δικαστήριο αποτελούμενο από δύο τουλάχιστο Δικα 10 στές. Αυτός ήταν παράγοντας επιβράδυνσης στην απονομή της δικαιO<J'ίM\ς. Το Σύνταγμα στο Άρθρο 30.2 και η Ευρωπα'ίκή Σύμβαση των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, που κυρώθηκε με το Νόμο 39/62 και έχει υπέρτερη ισχύ στη νομική τάξη της Δημοκρα 15 τίας, στο Άρθρο 6, προβλέπουν και επιτάσσουν, μεταξύ άλλων, τη διάγνωση των αστικών δικαιωμάτων και υποχρεώ σεων από Δικαστήριο εντός ευλόγου χρόνου. Ήταν και είναι καλά εμπεδωμένο στην Κύπρο το αξίωμα ότι καθυστερημένη δικαιοσύνη είναι άρνηση δικαιοσύνης. Για θεραπεία της κα 20 τάστασης που δημιουργήθηκε, με το Άρθρο 9 του Νόμου 58m η δικαιοδοσία Προέδρου Επαρχιακού Δικαστηρίου και Ανώ τερου Επαρχιακού Δικαστή αυξήθηκε από f500.- σε ί3,ΟΟΟ. και Επαρχιακού Δικαστή σε ίl,ΟΟΟ.-. 25 Με την πάροδο του χρόνου το ίδιο πρόβλημα ανάκυψε. Σαν ένα μέτρο θεραπείας κρίθηκε η επέκταση της αρμοδιότη τας των Δικαστών στις πολιτικές υποθέσεις. Το νομοσχέδιο, η αιτιολογική έκθεση, και ο Νόμος 35/82 βεβαιώνουν τον πιο πάνω σκοπό. Είναι καθιερωμένη αρχή της ερμηνείας των νομοθετημά των ότι λαμβάνεται υπόψη το κακό που ο νομοθέτης ήθελε να θεραπεύσει. 324 30 1 Α.Α.Δ. (Ε) ΣvxοπεΤQίτης χαι Υιοί Λτ
- ΣτνΙιανΙδης Δ. Στην υπόθεση In re ΜαΥΙαί, Property Compαny, Bαrtlett ν. ΜαΥΙαί, Property Compαny [1898] 2 Ch. D. 28, στη σελ. 35 ο Lindley, M.R., είπε: 5 1Ο "In order properly to interpret aπy statute ίι is as necessary now as ίι was when Lord Coke reported Η eydon' s Case to consider how the law stood when the statute Ιο be construed was passed, what the mischief was for which the old law did ηοι provide, and the remedy provided by the statute ιο cure that mischief." Το νομοσχέδιο μπορεί να αποτελεί βοήθημα για την ιστορία του νόμου, αλλά ο ερμηνευτής του νόμου δεν πρέπει να ανατρέχει στο κείμενο του νομοσχεδίου, αλλά στο κείμενο του νόμου όπως δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα, 15 γιατί είναι το κείμενο αυτό μόνο που αποτελεί το αποτέλεσμα της άσκησης της νομοθετικής εξουσίας, που το Σύνταγμα εναπόθεσε στη Βουλή των Αντιπροσώπων. (Cyprus Trαnsport Co. Ltd. αnd The Republίc ojCyprus, through
- The Minister ο! Interior,
- The Permits Authority
(1966)3 C.L.R. 617.) 20 Στην ερμηνεία νόμου το Δικαστήριο πρέπει να αποδίδει τη συνήθη κοινiJ σημασία της λέξης που χρησιμοποιεί ο νομο θέτης. Η ερμηνεία της λέξης "accident" (ατύχημα) δόθηκε από τα Αγγλικά Δικαστήρια στην υπόθεση Fenton ν. Thorley & Co., Limited, [1903] A.C. 443, στη σελ. 448: 25 .. ι come, therefore, ιο the conclusion that the expression 'accident' is used ίη the popular and ordinary sense of the word as denoting an unlooked-for mishap or' aπ untoward event which is ηοι expected or designed." Και στη σελ. 453: 30 "The word 'accident' is not a technical legal term with a clearly defined meaning. Speaking generally, but with refer325
(1989)ence to J.egalliabilities, aπ accident meaπs any unintended aπd unexpe(.ted occuπence which produces hurt or 10ss. But it is often u~;~d to denote aπy unintended and unexpected 10ss or hurt apart from its cause; aπd if the cause is not known the 10ss or hurt itself would certainly be called aπ accident. The word 'accident' is also often used to denote both the cause aπd the effect, ηο attempt being made to dίscήmίnate between them. The great majΟήty or what are called accidents are occasioned by carelessness; but for legal purposes it is often important to distinguish careless from other unintended and unexpected eVents." 5 10 (Βλ., επίσης, R. v. Morris [1972] 1 ΑΙΙ E.R. 384.) Στην υπόθεση Jones v. Secretary ΟΙ State [1972] 1 ΑΙΙ E.R. 145 (H.L.), η λέξη "accident" ερμηνεύτηκε για κείμενο του Νόμου των Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Ο Lord Diplock σrη σελ. 184 είπε: . "In popular speech 'accident', the first event ίη each chain, is used ίη a vaήety of meanings of which the common characteήstίcs are unexpectedness and, generally, misfortune. As was pointed out by Lord Macnaghten ίη Fenton v. Thorley & Co. Ltd. it embraces both an event which was not intended by the person who suffers the misfortune and an event which, although intended by the person who caused it to occur, resulted ίη a misfortune to him which he did not intend. Αη event which constitutes an 'accident' with which the statute is concerned, has two limiting characteήstics: the misfortune which it causes must be 'personal injury' to an insured person; and the event must be one which caπ be identified as aήsing out of and ίη the course of that person' s empl0yment." Το Ανώτατο ΔικαστΤιριο σε πολιτικές εφέσεις χρησιμο ποιεί τον όρο ατύχημα για να περιγράψει, τόσο οδικά ατυχΤι ματα, όσο και ατυχΤιματα μισθωτών υπαλλΤιλων κατά τη διάρκεια της απασχόλησΤις τους. Αναφέρομαι μόνον ενδει κτικά σε Αποφάσεις που δημοσιεύτηκαν σroν τόμο ΑΑ.Δ. του 326 15 20 25 30 1 Α.Α.Δ. (Ε) Σmcο",ε"'Q(της Μαι Υιοί Λτδ . ΣτιιΙιανίδης Δ. 1981: Α. Οδικά ατυχΤΙματα τα οποία χαρακτηρίζονται με τη λέξη "ατύχημα": 1. Soteriou v. Kyprianidou and Olhers
(1981)1 C.L.R. 61, στη σελ.
- 5
- Patsalides v. Milikouri
(1981)1 C.L.R. 158, σελ.
- Xenophonιos and Another v. Anastassiou
(1981)1 C.L.R. 521, στη σελ.
- Procopiou v. Panayi
(1981)1 C.L.R. 657, στη σελ. 10
- Β. Υποθέσεις στις οποίες η απαίτηση ΤΙταν για αποζημιώσεις για σωματικές βλάβες που έπαθε ο ενάγων από αμέλεια iι!και παράβαση νομικού καθiικoντoς του εργοδότη του κατά τη διάρκεια της 15 υπηρεσίας του:
- Perentis v. General Conslruclions
(1981)1 C.L.R. 1, στις σελ. 5,
- Covolsos Textiles v. Serghiou
(1981)1 C.L.R. 475, στη σελ. 480, 20 3. Christoforou v. Solomou
(1981)1 C.L.R. 612, στη σελ.
- Kika v. Lαzarou and Another
(1981)1 C.L.R. 632, στη σελ. 633. 25 Στην υπόθεση Paraskevaides (Overseαs) Ltd. v.Chrisιojis
(1982)1 C.L.R. 789, στη σελ. 791 αναφέρεται: "Respondent, a carpenter by training and occupation, was 327
(1989)severely injured whi1e working with appellants in Libya. He was the.1 23 years old. His ίηjuήes necessitated immediate hΟSΡitaJΆΖatiοη; ... As a result of the accident respondent suffered crushing ίη juήes οη the left hand. His ίnjuήes necessitated amputation ... " 5 Η λέξη "ατύχημα" στη συνήθη κοινή σημασΙα της και όπως εχρησιμοποιεΙτο από τα Δικαστήρια στον ουσιώδη χρόνο για τους σκοπούς του Νόμου που ερμηνεύεται, περιλαμβάνει όχι μόνον τα οδικά ατυχήματα, αλλά κάθε ατύχημα το οποΙο είχε σαν αποτέλεσμα βλάβη ή ζf1μιά στον παθόvrα. 10 Το νομοσχέδιο περιόριζε την επέκτασf1 Τf1ς δικαιοδοσίας: "εις οιανδήποτε υπόθεσιν εν σχέσει προς οδικά δυστυχήμα τα". Ο νομοθέτης όμως σκόπιμα αvrικατάστησε την περιορι σμένη φράση "οδικά δυστυχήματα" με τη γενική "ατυχήματα". Το Δικαστήριο δεν δικαιούται κατά κανόνα να 15 προσθέσει λέξεις στο Νόμο. Ο Lord Lorebum L.C. στην υπόθεση Vickers, Sons & Mαxim Ltd. v. Evαns, [1910] A.C. 444, στη σελ. 445 είπε: "We are not entitled to read words into aπ Act of Parliament unless clear reason for it is to be found within the four comers of the Act itself." 20 Και ο Lord Mersey στην υπόθεση Thompson v. Goold & Co., [1910] A.C. 409, στη σελ. 420 είπε: ''1t is a strong thing to read into aπ Act of Parliament words which are not there, and ίη the absence of clear necessity, it is a wrong thing to do." 25 (Βλ., επΙσης, Stock v. Frαnk Jones (Tipton) Ltd., [1978] 1 ΑΙΙ E.R.948.) Δεν υπάρχει κανένας λόγος για παρέκκλιση από το γενικό αυτό κανόνα στηνερμηνεω της πιο πάνω επιφύλαξης. 328 30 1 Λ.Λ.Δ. (Ε) Σ1JχοπεΤQίτης χαι Υιοί Λτδ. Στυ).ιανίδης Δ. Αναφορικά με την τελεολογική ερμηνεία, αυτή είναι επι τρεπτή στο Δικαστή - ερμηνευτή του Νόμου, αλλά πρέπει να περιορίζεται πάλι ν στο κείμενο του Νόμου. Στην υπόθεση 5 10 Shah ν. Barnet London B.C. [1983] 1 ΑΙΙ E.R. 226, ο Lord Scaπnan στη σελ. 238 είπε: "The way ίη which they used policy was, ίη my judgment, an impermissible approach to the interpretation of statutory language, Judges may not interpret statutes ίη the light of their own views as Ιο policy. They may, of course, adopt a purposive interpretation if they can find ίη the statute read as a whole or ίη mateήaΙ Ιο which they are permitted by law to refer as aids to interpretation an expression of Parliament' s purpose or policy." Η λέξη "υπόθεση" αναφέρεται "εν σχέσει προς ατυχήμα 15 τα" και "εν σχέσει προς αποζημίωσιν καταβλητέαν δι' ανα γκαστικήν απαλλοτρίωσιν ακινήτου ιδιοκτησίας". Το κόμμα μετά τη λέξη "διαφοράς" δεν επηρεάζει την ερμηνεία του Νόμου γενικά και το νόημα της επιφύλαξης στην παΡΟ,ύσα περίπτωση. 20 Το Άρθρο 4 του Νόμου 35/82 αρχίζει με τη λέξη "Νοείται". Το Δικαστήριο συμφωνεί ότι δεν είναι η πιο πετυχημένη δια τύπωση, αλλά μέσα στο σύνολο του κειμένου του Άρθρου 22 το νόημα της "επιφύλαξης" της παραγράφου 2(α) είναι κα θαρό και η λέξη "νοείται" δεν μπορεί να επηρεάσει το αποτέ 25 λεσμα της υπόθεσης. Η αιτία αγωγής και/ή της υπόθεσης και/ή η υπόθεση την οποία εκδίκασε ο Πρόεδρος του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού, και εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση, είναι ατύχημα κατά τη διάρκεια της εργοδότησης του ενάγοντα 30 από τους αιτητΙς - εναγόμενους, από το οποίο ο ενάγων έπαθε προσωπικές βλάβες και υλικές ζημιές. Δεν αμφισβητεί ται ότι στο ουσιαστικό δίκαιο η αιτία αγωγής είναι το αστικό αδίκημα της αμέλειας. Το Άρθρο 55 και ο Κανόνας του res ipsa loquitur (τα πράγματα μιλούν από μόνα τους) είναι κα- 329 Στυλιανίδης Δ. Συχoπ"~ίτης χαι Υιοί Λτδ.
(1989)νόνας του Δικαίου Απόδειξης και δεν επηρεάζει την δικαιο δοσία του Δικαστηρίου, ή την αίτηση αυτή. Για όλους τους πιο πάνω λόγους, ευρίσκω ότι ο Πρόεδρος του Δικαστηρίου Λεμεσού είχε αρμοδιότητα να ακούσει και αποφασίσει την υπόθεση Αρ. 1854/81. 5 Η αίτηση για έκδοση certiorari αποτυγχάνει και απορρί πτεται. Καμιά διαταγή για έξοδα. ΑΙ τηση απορρίπτεται χωρΙς έξοδα. 330 1Ο