1 Α.Α.Δ. (Ε) 27 Φεβρουαρίοο, 1989 [ΔHMJfΓPIAΔ.HΣ. ΠΙΚΗΣ. ΠΑΙΙΑΔΟΠΟΥ ΛΟΣ, ΔΔ.] ANAΣfAIIA ΙΩΑΝΝΙΔΟΥ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ EφEσεΙovτες, ν. ΧΡΥΣΑΝθΟΥ Χ'ΊΩΑΝΝΟΥ, Εφω(βλητου. (Πολιτική Έφεση Αρ. 6975). Έφεση-Αξιοπιστία μαρτύρων-Ευρήματα πρωτοδίκου Δικαστηρίου σχετικά με αξιοπιστία μαρτύρων--Πότε και υπό πο/,ες προϋποθeσεις επεμβαίνει το Εφετείο-Στην υπόθεση αvτή &trαξε επαvεκδίκαση της 5 υπόθεοης, γιατί το σκεπτικό του πρωτόδικου Δικαστηρίου, που οδήγη σε το τελευταΙΟ στο ovμπέρασμα πως οι μάρτυρες των εφεσειόvτων δεν ήσαν αξιόπιστοι, ήταν ανασφαλές. Η υπόθεση α-υnΊ δεν παρουσιάζει οποιαδήΠοτε περίπλοκα νομικά προβλΤlματα. Η Q.yωyTι του εφεσίβλητου για παράβαση συμβάσεως 10 ενοικιάσεως έγινε δεκτή και οι εφεσείοντες καταδικάστηκαν να πλη ρώσουν αποζημιώσεις. Η υπεράσπισrι των εφεσειόντων ήταν ότι ο εφε σίβλητος τους είχε απαλλάξει (l.'tό την υποχρέωση να διατηρήσουν κα τοχή του μισθίου. Το πρωτόδι.κο Δικαστήριο δεν δέχθηκε την εκδοχή των εφεσειόντων. Σuyκεκ.ριμένα το πρωτόδικο Δικαστήριο απεφάσισε ότι η μαρτUΡί.α των εφεσειόντων ήταν αναξιόπιστη για δυο λόγους: α) 15 υπήρχαν αντιφάσεις μεταξύ των μαρτύρων, που κατέθεσαν για την wcόθεση των εφεσειόντων, και β) ήταν πολύ απίθανο ο ιδιοκτήτης του καταστήματος να απαλλάξει τον ενοι.κιαστή από ένα διετές συμβόλαιο μετά την παρέλευση μόλις τριών μηνών από της ενάρξεως της ενοικιά 20 σεως. Το εφετείο, αποδεχόμενο την έφεση, απεφάσισ~ ότι το σκεπτικό αυτό ήταν ανασφαλές. Εν πρώτοις, δεν υπήρχαν αντιφάσεις μεταξύ των μαρτύρων. Η διαφορά στις διάφορες μαρτυρίες δεν αφορούσε την ouσία, αλλά τα συγκεκριμένα λόγια, με τα οποΙα, κατά τον ισχυρισμό των εφεσειόντων, ο εφεσίβλητος εΙχε απαλλάξει τον ενοικιαστή του. Ακόμα, ο αποκλεισμός της εκδοχής των εφεσει.όντων, με την αιτιολο 25 γία ότι ήταν απίθανο ο ιδιοκτήτης να απάλλαξε τον ενοικιαστή τou είναι απόλυτη και εξωπραγματική. 39 Ιωαννίδου και άλλοι Υ. Χ" Ιωάννου
(1989)Η έφεστι επιτρtπεται. Διαταγή επανεχδικάσε ως. Τα tξoδα της πρωτόδικης δίκης να είναι έξοδα δίκης. Τα έξοδα της εφέσεως σε βάρος του εφεσιβλήτου. 5 Α ναφερ6ΜΕVες αποφάσεις: Pαpαdopoulos ν. Stαvrou
(1982)1 C.L.R. 321; Chαrαlambous ν. Kαzαnou & Another
(1982)1 C.L.R. 326; Kkαffα ν. Kαlorkotis
(1982)1 C.L.R. 372; Meshiou ν. Eleftheriou
(1982)1 C.Ι.R. 486; Polycαrpou v. Polycαrpou
(1982)1 C.L.R. 182; 10 U Drive Co. v. Pαnαyί and Another
(1980)1 C.L.R. 544; Herαcleous ν. Demetriou
(1980)1 C.L.R. 192; Demou ν. Constantinou & Another
(1979)1 C.L.R.
- Έφεση. Έφεση από τους εναγόμενους εναντίον της απόφασης του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας (Ιωαννίδης, Ε.Δ.) που 15 εκδόθηκε στις 18 Μαίου, 1985 με την οποία οι εναγόμενοι καταδικάστηκαν να πληρώσουν στον ενάγοντα το ποσό των ;(525 αποζημιώσεις για διάρρηξη συμβολαίου ενοικιάσεως καταστήματος. Μ. Παπαπέτρου, για τους εφεσείοντες Α. Προεστός, για τον εφεσίβλητο. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ Δ.: Η απόφαση του Δικαστηρίου θα δοθεί από το Δικαστή Παπαδόπουλο. 40 20 1 Α.Α.Δ. (Ε) Ιωαννιι,ου 'Και άλλοι Υ. Χ" Ιωάννου ΠΑΙΙΑΔΟΠΟΥ ΛΟΣ Δ.: Η έφεση αυτή στρέφεται ενα ντίον της ωτόφασης του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκω σίας σύμφωνα με την οποία οι εναγόμενοι καταδικάστηκαν 5 να πληρώσουν στον ενάγοντα το ποσό των ί525 ωτοζημιώ σεις, πλέον έξοδα, για διάρρηξη συμβολαίου ενοικιάσεως κα ταστήματος. Ο ενάγων είναι ιδιοκτήτης καταστήματος στην Παλλου ριώτισσα το οποίο ενοικίασε στον εναγόμενο 1 για δύο χρό 10 νια. Οι εναγόμενοι 2 και 3 είναι οι εγγυητές του. Οι εναγό μενοι πλήρωσαν ενοίκια μόνο για τους τρεις πρώτους μήνες και εγκατέλειψαν το κατάστημα. Είναι ο ισχυρισμός του εφε σίβλητου ότι οι εφεσείοντες εγκατέλειψαν το κατάστημα κατά παράβαση του ενοικιαστηρίου εγγράφου, ενώ η θέση των εφεσειόντων είναι ότι δύο περίπου μήνες μετά την ενοι 15 κίαση έγινε νέα συμφωνία μεταξύ των διαδίκων σύμφωνα με την οποία οι ενοικιαστές ήσαν ελεύθεροι να εγκαταλείψουν το υποστατικό χωρίς καμιά άλλη υποχρέωση, εκτός ωτό την υποχρέωση να μπογιατίσουν το κατάστημα το οποίο χρησι μοποιούσαν ως καφενείο. 20 Ήταν μια υπόθεση χωρίς περίπλοκα νομικά προβλήματα και αναμφιβόλως αποφασιστικό ρόλο στην όλη υπόθεση έπαιξε η αξιοπιστία των μαρτύρων. Ο ευπαίδευτος Δικαστής αφού άκουσε τους διαδίκους και τους μάρτυρές τους, προτίμησε τη μαρτυρία του εφεσίβλητου 25 και προχώρησε στην εκτίμηση των αποζημιώσεων, τις οποίες καθόρισε σε ί
- Στό σκεπτικό της ωτόφασης δίδονται δύο λόγοι γιατί προτιμήθηκε η μαρτυρία του εφεσίβλητου και των μαρτύρων του. Ο πρώτος λόγος ήτο οι διάφορες αντιφάσεις στη μαρτυρία 30 των μαρτύρων .:tων εφεσειόντων. Αναφέρονται στην ωτόφα ση ωτοσπάσματα ωτό αυτή τη μαρτυρία τους, τα οποία, σύμ φωνα με την ωτόφαση, θίγουν την αξιοπιστία τους. Στη μαρτυρία του ο πρώτος εφεσείων είπε, μεταξύ άλλων, 41 nanaoonovlo, Δ. . )mavvi6ov & άλλοι v. Χ" )ωάvvοv
(1989)ότι ήταν παρών όταν ο εφεσίβλητος απάλλαξε τη σύζυγό του από το ενοικιαστήριο έγγραφο στις 5/1/84 και της είπε: "Μπογιάτισ' μου το μαγαζί και να φύγεις", Η εναγόμενη όμως σύζυγός του στη μαρτυρία της δεν ανέφερε ότι ο σύζυ γός της ήταν παρών κατά την ημέρα της απαλλαγής. 5 Ένας πελάτης του καφενείου στη μαρτυρία του κατέθεσε πως άκουσε τον εφεσίβλητο και την εφεσείουσα να συνομι λούν και να του λέγει η τελευταία: "θέλεις να μείνω και να μην σε πληρώνω; Δεν έχω δουλειά." Και ο εφεσίβλητος ωι:ά ντησε: "Φρόντισε να βρεις μπογιατζή να μου μπογιατίσεις την καφετερία και να φύγεις γιατί έχεις μικρό άρρωστο και 10 είσαι κρίμα." Άλλος πελάτης του μαγαζιού, ο Χριστοφής Στυλιανού, είπε πως άκουσε τον εφεσίβλητο και την εφε σείουσα να κουβεντιάζουν. Η τελευταία του είπε: "Πώς μπορώ εγώ να μείνω σε τούτο το μαγαζί τη στιγμή που έχω τρεις μήνες και πληρό)νω σε που την πούγκα μου και δεν ερ 15 γάζομαι;" Και ότι ο εφεσίβλητος απάντησε: "Εφόσον έρχο μαι και παρωι:ονιέσαι ότι δεν εργάζεσαι, να μπογιατίσεις το μαγαζί και να πάεις στο καλό διότι είσαι εσύ μια φτωχή γυ ναίκα και έχεις το μΙιtρό σου άρρωστο." 20 Σύμφωνα με τα ευρήματα του Δικαστηρίου, υπάρχει δια φορετική εκδοχή για το θέμα της ισχυριζόμενης απαλλαγής. Η μεν εφεσείουσα είπε ότι ο εφεσίβλητος είπε: "Να μπογιατί σεις και να πάεις στο καλό", ο πρώτος εφεσείων είπε: "Μπο γιάτισ' μου το μαγαζί και να φύγεις", ο μάρτυρας Γεώργιος Μιχαηλίδης είπε: "Να μου μπογιατίσεις την καφετερία και 25 να φύγεις γιατί έχεις μικρό άρρωστο και είσαι κρίμα", ο δε μάρτυς Χριστοφής Στυλιανού είπε: "Εφόσον έρχομαι και παραπονιέσαι ότι δεν εργάζεσαι, να μπογιατίσεις το μαγαζί και να πάεις στο καλό γιατί είσαι εσύ μια φτωχή γυναίκα 30 και έχεις το μικρό σου άρρωστο". Οι διαφορές αυτές στη μαρ τυρία των μαρτύρων των εφεσειόντων, οδήγησαν το Δικαστή στο συμπέρασμα, όπως αναφέρεται στην απόφασή του, πως η μαρτυρία τους σχετικά με την απαλλαγή των εναγομένων από 10 ενοικιαστήριο έγγραφο είναι πλαστή και αναληθής και για τους λόγους αυτούς όχι πιστευτή. 42 ~35 Ι Α.Α.Δ. (Ε) IfOOννίδσ\l χαl «1101 V. Χ" IcOOvvo\l Duo:OOπotιloς Δ. Δεύτερο στοιχείο που ο Έντιμος Δικαστής παραθέτει ως λόγο γιατί δεν πίστεψε τους εφεσείοντες, ήταν μια υποθετική θέση πως ήταν απίθανο ο εφεσίβλητος να απαλλάξει τους εφεσείοντες από ένα ενοικιαστήριο έγγραφο διάρκειας δύο 5 ετών με μόνο αντάλλαγμα εκ μέρους των εφεσειόντων, το πογιάτισμα του καταστήματος, κάτι για το οποίο οι εφεσείo~ ντες ήσαν υπόχρεοι. Όπως αναφέρει στην απόφασή του, δεν θεωρούσε κάτι τέτοιο φυσιολογικό. Με όλο το σεβασμό προς τον Έντιμο Δικαστή, διαφωνού 10 με με το σκεπτικό της απόφασης. Κανένας από τους δυο λό γους που δίνει δεν δικαιολογεί το συμπέρασμά του. Αδυνα τούμε να βρούμε τέτοιες αντιφάσεις στον πρώτο λόγο που παραθέτει ο Δικαστής, που να καθιστούν τη μαρτυρία των μαρτύρων των εφεσειόντων αναξιόπιστη. Τουναντίον, βρί 15 σκουμε πως συμπίπτει η μαρτυρία όλων των μαρτύρων στην ουσία. Ό,τι διαφέρει είναι τα λόγια που χρησιμοποίησαν για να εκθέσουν την ίδια εκδοχή. Βασικά εκείνο που είπαν οι μάρτυρες είναι ότι ο εφεσίβλητος για τους λόγους που ανά 20 φεραν, απάλλαξε τους εφεσείοντες από τις υποχρεώσεις τους βάσει του ενοικιαστηρίου εγγράφου. Επίσης δεν μπορούμε να δεχθούμε σαν ορθή τη θέση του Πρωτόδικου Δικαστηρίου πως δεν είναι δυνατόν κάποιος να απαλλάξει ένα ενοικιαστή από ενοικιαστήριο έγγραφο διάρ κειας δύο ετών με μόνο αντάλλαγμα το βάψιμο του καταστή 25 ματος. Εί ναι απόλυτο και εξωπραγματικό να δεχτεί να απο κλείσει ένας αυτή την πιθανότητα, ιδίως ενόψει των λόγων που επικαλέστηκαν οι εφεσείοντες. Η αξιοπιστία των μαρτύρων εκτιμάται πρωταρχικά από 30 το Πρωτόδικο Δικαστήριο. Είναι ο Δικαστής που έχει την ευ καιρία να τους παρακολουθήσει, να αξιολογήσει και ζυγίσει τη μαρτυρία τους. Το Εφετείο δεν επεμβαίνει με τα ευρήματα του Δικαστηρίου εκτός εάν τα συμπεράσματα που εξάγονται από τα γεγονότα είναι, κατά την κρίση του Εφετείου, λανθα 35 σμένα. Υπάρχει ογκώδης Νομολογία πάνω στο σημείο αυτό και δεν χρειάζεται να επεκταθούμε περισσότερο παρά να 43 ΠαπαΟΟπο"λος Δ. 'Ιοιαννίδο" και άλλοι Υ. Χ" lοιάννο"
(1989)αναφέρουμε μερικές αποφάσεις. Papadopoulos v. Stavrou
(1982)1 C.L.R. 321, Charalambous ν. Kazanou & AnotJzer
(1982)1 C.L.R. 326, Kkaffa v. Kalorkotis
(1982)1 C.L.R. 372, Meshiou v. Eleftheriou
(1982)1 C.L.R. 486, Polycarpou ν. Polycarpou
(1982)1 C.L.R. 182, U Drive Co. ν. Panayi and Another
(1980)1 C.L.R. 544, Heracleous v. Demetriou
(1980)1 C.L.R. 192, Demou ν. Constantinou & Another
(1979)1 C.L.R. 21. 5 Στην υπόθεση όμως που εξετάζουμε, δεν είναι τα ευρήματα του Δικαστηρίου που αμφισβητούνται αλλά το σκεπτικό που οδήγησε στην απόφαση. Το σκεπτικό αυτό καθιστά ανα 10 σφαλή την κατάληξη του Δικαστηρίου. Υπό το φως αυτής της διαπιστώσεως, αποφασίζουμε να παραπέμψουμε την υπόθεση για επανεκδίκαση στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας από άλλο μέλος του Δικαστηρίου. Τα έξοδα στο ΕΠαρχιακό Δικαστήριο να είναι έξοδα δίκης αλλά τα έξοδα της έq-'::σης θα επωμισθεί ο εφεσίβλητος. Διαταγή για επανεκδίκαση. 44 15